Article

# የዳንኤል መጽሐፍ - ቁጥር አርባ ስድስት

እረፍትና ማረፊያ

Author

Jeff Pippenger

Published

January 10, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

> እርሱ እውቀትን ለማን ያስተምራል? ትምህርትንስ እንዲያስተውል ለማን ያደርጋል? ከወተት ለተለዩትና ከጡት ለተነጠቁት ነው። ትእዛዝ በትእዛዝ ላይ፣ ትእዛዝ በትእዛዝ ላይ፤ መስመር በመስመር ላይ፣ መስመር በመስመር ላይ፤ እዚህ ጥቂት፣ እዚያም ጥቂት መሆን አለበትና። ለዚህ ሕዝብ በሚንተባተቡ ከንፈሮችና በሌላ ልሳን ይናገራልና። እርሱም፣ “ደከሙትን የምታሳርፉበት ዕረፍት ይህ ነው፤ ይህም እረፍት የሚሰጥ መታደስ ነው” አላቸው፤ ነገር ግን ሊሰሙ አልወደዱም። ነገር ግን የእግዚአብሔር ቃል ለእነርሱ ትእዛዝ በትእዛዝ ላይ፣ ትእዛዝ በትእዛዝ ላይ፤ መስመር በመስመር ላይ፣ መስመር በመስመር ላይ፤ እዚህ ጥቂት፣ እዚያም ጥቂት ሆነባቸው፤ ይህም እንዲሄዱ እና ወደ ኋላ እንዲወድቁ፣ እንዲሰበሩ፣ እንዲጠመዱና እንዲያዙ ነበር። ስለዚህ በኢየሩሳሌም ያለውን ይህን ሕዝብ የምትገዙ ፌዘኛ ሰዎች ሆይ፣ የእግዚአብሔርን ቃል ስሙ። እናንተ፣ “ከሞት ጋር ቃል ኪዳን አድርገናል፤ ከሲኦልም ጋር ስምምነት አለን፤ የሚጎርፈው መቅሰፍት በሚያልፍ ጊዜ ወደ እኛ አይመጣም፤ ሐሰትን መሸሸጊያችን አድርገናልና፥ በውሸትም ሥር ተሸሽገናል” ብላችኋልና። ስለዚህ ጌታ እግዚአብሔር እንዲህ ይላል፤ “እነሆ፥ በጽዮን ለመሠረት ድንጋይ አኖራለሁ፥ የተፈተነ ድንጋይ፥ ክቡር የማዕዘን ድንጋይ፥ የተረጋጋ መሠረት፤ የሚያምን አይቸኩልም። ፍርድንም መለኪያ አደርጋለሁ፥ ጽድቅንም በቱምቢ እለካለሁ፤ በረዶም የሐሰትን መሸሸጊያ ይጠርጋል፥ ውኆችም መደበቂያውን ያጥለቀልቃሉ። ከሞትም ጋር ያደረጋችሁት ቃል ኪዳን ይፈርሳል፥ ከሲኦልም ጋር ያላችሁ ስምምነት አይጸናም፤ የሚጎርፈው መቅሰፍት በሚያልፍ ጊዜ በእርሱ ትረገጣላችሁ።” ኢሳይያስ 28፥9-18።

በ1863 ዓ.ም.፣ ኢየሩሳሌምን የገዙት ፌዘኛ ሰዎች የሚለርን ጌጦች በቀስታ የመሸፈን እና በሐሰተኛ ሳንቲሞችና ጌጦች የመተካት ሥራ ጀመሩ። ይህን ሲያደርጉ “ከሞት ጋር ቃል ኪዳን አደረጉ፤” “ሐሰትን” መጠጊያቸው አደረጉ፤ “ከውሸትም” “በታች ተሸሸጉ።” ነገር ግን ጴጥሮስ በሐዋርያት ሥራ መጽሐፍ ላይ ስለሚናገረው የ“ዕረፍት” እና የ“ማረፍ” የመጨረሻ ቀን መልእክት ሊፈተኑ ነበር።

> ነገር ግን እግዚአብሔር ክርስቶስ እንዲሰቃይ በነቢያቱ ሁሉ አፍ አስቀድሞ ያሳየውን እንዲሁ ፈጽሞአል። እንግዲህ ኃጢአቶቻችሁ እንዲደመሰሱ ንስሐ ግቡ ወደ እግዚአብሔርም ተመለሱ፥ የዕረፍት ዘመናት ከጌታ ፊት እንዲመጡ፤ እርሱም አስቀድሞ ለእናንተ የተሰበከውን ኢየሱስ ክርስቶስን ይልካል። እግዚአብሔር ከዓለም መጀመሪያ ጀምሮ በቅዱሳን ነቢያቱ ሁሉ አፍ ስለ ተናገረው የሁሉ መመለስ ዘመን እስኪደርስ ድረስ ሰማይ ሊቀበለው ይገባል። ሙሴም በእውነት ለአባቶች እንዲህ አለ፤ ጌታ አምላካችሁ ከወንድሞቻችሁ እንደ እኔ ያለ ነቢይ ያስነሣላችኋል፤ እርሱ የሚነግራችሁን ሁሉ በሁሉ ስሙት። እንዲህም ይሆናል፤ ያንን ነቢይ የማይሰማ ነፍስ ሁሉ ከሕዝቡ መካከል ትጠፋለች። ደግሞም ከሳሙኤል ጀምሮ የተከተሉት ነቢያት ሁሉ፥ የተናገሩት ሁሉ፥ ስለ እነዚህ ዘመናት ደግሞ አስቀድመው ተናግረዋል። ሐዋርያት ሥራ 3፥18–24።

ጴጥሮስ ነቢያት ሁሉ ስለ ዕረፍት ዘመኖችና ስለ ዘግይተኛው ዝናብ እንደ ተናገሩ ይገልጻል፤ ኢሳይያስም የመርማሪ ፍርድ በመደምደሚያው ጊዜ፣ ኃጢአት እየተደመሰሰ እና ዘግይተኛው ዝናብ እየወረደ ሲሆን የሚከሰተውን የመጨረሻ የዕረፍት ዘመን የሚክዱትን ክፍል ይለያል። በዚያን ጊዜ፣ ኢሳይያስ የሚጠቅሰው ከሞት ጋር ቃል ኪዳን ያደረገው ክፍል፣ እንደ ጴጥሮስ አባባል “ከሕዝቡ መካከል ይጠፋል።” እህት ዋይት ስለዚህ በኢሳይያስ የተጠቀሰው የዕረፍትና የማረፍ ጊዜ ብዙ ጊዜ በቀጥታ ትናገራለች።

> “ከሦስተኛው መልአክ መልእክት አዋጅ ጋር ተባብሮ የሚሠራው መልአክ ምድርን ሁሉ በክብሩ ሊያበራ ነው። በዚህ ስፍራ የዓለም አቀፍ ስፋትና ያልተለመደ ኃይል ያለው ሥራ አስቀድሞ ተነግሯል። የ1840–44 የምጽአት እንቅስቃሴ የእግዚአብሔር ኃይል ክቡር መገለጥ ነበር፤ የመጀመሪያው መልአክ መልእክት በዓለም ሁሉ ወደሚገኙ የሚስዮን ጣቢያዎች ሁሉ ተደርሶ ነበር፣ በአንዳንድም አገሮች ከአሥራ ስድስተኛው ክፍለ ዘመን ተሃድሶ ወዲህ በማንኛውም ምድር ከታየው ሁሉ የላቀ ታላቅ የሃይማኖት እንቅስቃሴ ነበረ፤ ነገር ግን እነዚህ በሦስተኛው መልአክ የመጨረሻ ማስጠንቀቂያ ሥር በሚነሣው ኃያል እንቅስቃሴ ሊበልጡ ናቸው።”

> “ሥራው ከጴንጤቆስጤ ቀን ሥራ ጋር የሚመሳሰል ይሆናል። በወንጌል መከፈቻ ጊዜ በመንፈስ ቅዱስ መፍሰስ ውስጥ ‘የፊተኛው ዝናብ’ እንደ ተሰጠ፣ ውድ ዘሩም እንዲበቅል እንዳደረገ፣ እንዲሁም ‘የኋለኛው ዝናብ’ በፍጻሜው ለመከሩ መብሰል ይሰጣል። ‘እንግዲህም እናውቃለን፤ እግዚአብሔርን ለማወቅ ብንከተል፤ መውጣቱ እንደ ንጋት የተዘጋጀ ነው፤ እርሱም እንደ ዝናብ፣ እንደ ኋለኛውና እንደ ፊተኛው ዝናብ በምድር ላይ ወደ እኛ ይመጣል።’ ሆሴዕ 6፥3። ‘እንግዲህ የጽዮን ልጆች ሆይ፣ ደስ ይበላችሁ፣ በአምላካችሁም በእግዚአብሔር ሐሴት አድርጉ፤ የፊተኛውን ዝናብ በልክ ሰጥቶአችኋልና፣ ዝናቡንም፣ የፊተኛውንና የኋለኛውን ዝናብ ለእናንተ ያወርድላችኋል።’ ኢዮኤል 2፥23። ‘በመጨረሻዎቹ ቀኖች፣ እግዚአብሔር ይላል፣ ከመንፈሴ በሥጋ ሁሉ ላይ አፈስሳለሁ።’ ‘የጌታንም ስም የሚጠራ ሁሉ ይድናል።’ ሐዋርያት ሥራ 2፥17, 21።”

> “ታላቁ የወንጌል ሥራ በመጀመሪያው መክፈቻው የታየውን የእግዚአብሔር ኃይል ግልጽ መገለጥ ከሚያንስ አይደለም የሚዘጋው። በወንጌል መክፈቻ ጊዜ በፊተኛው ዝናብ መፍሰስ የተፈጸሙት ትንቢቶች፣ በመጨረሻው ዝናብ በመዘጋቱ ጊዜ ደግሞ እንደ ገና ሊፈጸሙ ነው። ይህ ሐዋርያው ጴጥሮስ እንዲህ ሲል በጉጉት የጠበቀው ‘የመረሳት ዘመን’ ነው፤ ‘እንግዲህ ኃጢአቶቻችሁ ይደመሰሱ ዘንድ ንስሓ ግቡና ተመለሱ፤ የመረሳት ዘመን ከጌታ ፊት በሚመጣ ጊዜ፥ እርሱም ኢየሱስን ይልካል።’ ሐዋ. 3፡19፣ 20።” The Great Controversy, 611.

ፈተናው የተመሠረተው በኋለኛው ዝናብ ሥነ-ዘዴ ላይ ነው፣ እርሱም “መስመር በመስመር” ተብሎ እንደተወከለ ነው። የፈተናው መልእክት “በሌላ ልሳን” ባሉ ጠባቂዎች ይቀርባል፣ እነርሱም “የሚንተባተቡ ከንፈሮች” እንዳሏቸው ተወክለዋል። የኋለኛው ዝናብ የፈተና መልእክት የሚቀርበው በአድቬንቲዝም በዓመፁ ታሪኩ ሁሉ የተቀበለውን የከሃዲ ፕሮቴስታንቲዝምና የካቶሊክነት ሥነ-ዘዴ ያልተማሩ ጠባቂዎች ነው።

> “ፈተናው በእያንዳንዱ ነፍስ ላይ የሚመጣበት ጊዜ እጅግ ሩቅ አይደለም። የአውሬው ምልክት በእኛ ላይ ይጫን ዘንድ ይገፋፋል። በደረጃ በደረጃ ለዓለማዊ ጥያቄዎች እጅ የሰጡ እና ለዓለማዊ ልማዶች የተስማሙ ሰዎች፣ ለሹመታት መገዛትን እንጂ ራሳቸውን ለፌዝ፣ ለስድብ፣ ለታሰር ማስፈራሪያ እና ለሞት ማስገዛትን ከማድረግ ይልቅ ለነበሩት ሥልጣናት እጅ መስጠት ከባድ ነገር ሆኖ አያገኙትም። ትግሉ በእግዚአብሔር ትእዛዛትና በሰው ትእዛዛት መካከል ነው። በዚህ ጊዜ በቤተ ክርስቲያን ውስጥ ወርቁ ከቆሻሻው ይለያል። እውነተኛ አምላካዊነት ከመልኩና ከሸማት ብልጭታው በግልጽ ይለያል። ብሩህነቷ ስለሆነ ያደነቅናት ብዙ ኮከብ በዚያን ጊዜ በጨለማ ውስጥ ይጠፋል። እህል አውድማዎች ሙሉ በሙሉ የበለፀገ ስንዴ ብቻ እንዳሉባቸው በምናይባቸው ስፍራዎች እንኳ፣ ገለባው እንደ ደመና በነፋስ ይወሰዳል። የመቅደሱን ጌጦች የሚለብሱ ሁሉ፣ ነገር ግን በክርስቶስ ጽድቅ ያልተለበሱ፣ በራሳቸው ራቁታንነት እፍረት ይገለጣሉ።”

> “ፍሬ የሌላቸው ዛፎች ምድሩን እንደሚያስጨንቁ ተቈርጠው በሚጣሉበት ጊዜ፣ ብዙ ቍጥር ያላቸው ሐሰተኛ ወንድሞች ከእውነተኞቹ በሚለዩበት ጊዜ፣ ከዚያ የተሰወሩት ለዓይን ይገለጣሉ፣ እናም በሆሳዕና ጩኸት ከክርስቶስ ሰንደቅ በታች ይሰለፋሉ። ፈሪሃንና በራሳቸው የማይታመኑ የነበሩት ሰዎች ራሳቸውን ለክርስቶስና ለእውነቱ በግልጽ ያቀርባሉ። በቤተ ክርስቲያን ውስጥ እጅግ ደካማና የሚያመነታ ያለው እንኳ እንደ ዳዊት ይሆናል—ሊያደርግና ሊደፍር ፈቃደኛ ይሆናል። ለእግዚአብሔር ሕዝብ ሌሊቱ በሚበልጥ ጥልቅ መጠን በሚሆን መጠን፣ ከዋክብቱ የበለጠ ብሩህ ይሆናሉ። ሰይጣን ታማኞቹን እጅግ ያስጨንቃቸዋል፤ ነገር ግን በኢየሱስ ስም ከአሸናፊዎች ይልቅ እጅግ በላይ አሸናፊዎች ሆነው ይወጣሉ። ከዚያም የክርስቶስ ቤተ ክርስቲያን ‘እንደ ጨረቃ ውብ፣ እንደ ፀሐይ ጥርት ያለች፣ እንደ ሰንደቅ የተሸከሙ ሠራዊትም አስፈሪ ሆና’ ትታያለች።”

> በሚስዮናዊ ጥረቶች የሚዘሩት የእውነት ዘሮች በዚያን ጊዜ ይበቅላሉ፣ ይአብባሉ፣ ፍሬም ያፈራሉ። ነፍሳት መከራን የሚታገሡበትን እውነት ይቀበላሉ፣ ስለ ኢየሱስም መከራ ሊቀበሉ ስለሚችሉ እግዚአብሔርን ያመሰግናሉ። “በዓለም መከራ ትኖራችኋላችሁ፤ ነገር ግን አይዞአችሁ፤ እኔ ዓለምን አሸንፌአለሁ።” የሚፈስ መቅሠፍት በምድር ላይ በሚያልፍበት ጊዜ፣ ማበጠሪያውም የይሖዋን አውድማ በሚያነጻበት ጊዜ፣ እግዚአብሔር የሕዝቡ ረዳት ይሆናል። የሰይጣን ዋንጫዎች ከፍ ከፍ ሊደረጉ ይችላሉ፣ ነገር ግን የንጹሐንና የቅዱሳን እምነት አይደናገጥም።

> ኤልያስ ኤልሳዕን ከማረሻው ወስዶ የመቀደሱን መጐናጸፊያ በእርሱ ላይ ጣለበት። ወደዚህ ታላቅና ክቡር ሥራ የሚጠራው ጥሪ ለትምህርትና ለማዕረግ ባላቸው ሰዎች ቀረበ፤ እነርሱ በገዛ ዐይናቸው ትንሽ በሆኑ ኖሮ እና ሙሉ በሙሉ በጌታ በታመኑ ኖሮ፣ እርሱ ድል እያደረጉ ሰንደቁን ወደ ድል እንዲሸከሙ በክብር አስበልጦ ነበር። ነገር ግን ከእግዚአብሔር ተለዩ፣ ለዓለምም ተጽእኖ እጅ ሰጡ፣ ጌታም እነርሱን አልተቀበላቸውም።

> “ብዙዎች ሳይንስን ከፍ ከፍ አድርገው አክብረው የሳይንስን አምላክ ከዓይናቸው ሰውረዋል። በእጅግ ንጹሕ በነበሩት ዘመናት ግን በቤተ ክርስቲያን ዘንድ እንዲህ አልነበረም።”

> «እግዚአብሔር በዘመናችን ጥቂቶች ብቻ የሚጠብቁትን ሥራ ያደርጋል። በሳይንሳዊ ተቋማት ውጫዊ ሥልጠና ሳይሆን በመንፈሱ ቅባት የተማሩትን በመካከላችን ያስነሣና ከፍ ያደርጋቸዋል። እነዚህ መገልገያዎች የሚናቁ ወይም የሚፈረዱ አይደሉም፤ በእግዚአብሔር የተደነገጉ ናቸው፣ ነገር ግን የሚሰጡት የውጫዊ ብቃት ብቻ ነው። እግዚአብሔር በተማሩ ራሳቸውን በአስፈላጊነት የሚያዩ ሟቾች ላይ እንዳይመሰረት ይገልጣል።» Testimonies, volume 5, 81, 82.

“የሚጥለቀለቅ መቅሰፍት” ከራእይ አሥራ አንድ ያለው ታላቅ መንቀጥቀጥ በሚጀምርበት ሰዓት የሚጀምረው የእሁድ ሕግ ምልክት ነው። ይህም በደረጃ በደረጃ የሚገፋ የእሁድ ሕግ ፈተና ዘመንን ይወክላል።

> «የውጭ አሕዛብ የአሜሪካን ሕብረት ምሳሌ ይከተላሉ። ምንም እንኳ እርስዋ ቀድማ ብትመራም፣ ነገር ግን ያው ችግኝ በዓለም ሁሉ ክፍሎች ላሉ ሕዝባችን ላይ ይመጣል።» Testimonies, volume 6, 395.

ከእሑድ ሕግ በፊት ብዙም ሳይቆይ፣ የሚለር ሕልም የሐሰት ሳንቲሞች ላዖዴቅያውያን አድቬንቲስቶች ከጌታ አፍ እንደሚተፉ ሁሉ ከመስኮት ውጭ ይጠረጋሉ። ከዚያም ቤተ ክርስቲያን “እንደ ጨረቃ የሚያምር፣ እንደ ፀሐይ የተጣራ፣ ሰንደቅ ዓላማ እንዳላቸው ሠራዊትም የሚያስፈራ” እንደ ምልክት ትነሣለች። “በሌላ ልሳን” እና “በተንተባተቡ ከንፈሮች” የሚወጣው የኢሳይያስ መልእክት፣ ከሳይንሳዊ ተቋማት ውጫዊ ሥልጠና ይልቅ በመንፈሱ ቅብዓት የሚማሩ፣ የሚነሡና የሚከብሩ እነዚያን ይወክላል። የኤፍሬም ሰካራሞች “በመስመር ላይ መስመር” የሚለውን ፈተና ይወድቃሉ፣ የጠቢባኖቻቸውም ጥበብ ጠፍታለችና። ትንቢት ለእነርሱ እንደ ታተመ መጽሐፍ ሆኖባቸዋል።

በጴጥሮስ መሠረት ከሳሙኤል ጀምሮ ያሉ ነቢያት ሁሉ የተናገሩለት ይህ ታሪክ፣ የኋለኛውን ዝናብ መልእክት የሚጥሉ አድቬንቲስቶች ስለሚደርስባቸው ጥፋት በርካታ ምሳሌዎችን ይሰጣል፤ ነገር ግን በእሁድ ሕግ ጊዜ የሚደርስባቸው ሥጋዊ ሞት ሳይሆን፣ ከዘላለም ለዘላለም የጠፉ መሆናቸውን እውነታ ከመገንዘብ ጋር የሚታጀብ መንፈሳዊ ሞት ነው፤ ይህም በሰነፋት ደናግል የተወከለ ሲሆን፣ እነርሱም በአሞጽ መጽሐፍ ውስጥ እንደ ጠፉ የሚነቁ ሆነው ተቀርጸዋል።

> “እነሆ፥ ቀኖች ይመጣሉ፤ ይላል ጌታ እግዚአብሔር፤ በምድር ላይ ራብን እሰድዳለሁ፤ የእንጀራ ራብ ወይም የውኃ ጥማት አይደለም፥ የእግዚአብሔርን ቃል የመስማት ራብ ነው። ከባሕርም ወደ ባሕር፥ ከሰሜንም እስከ ምሥራቅ ይቅበዘበዛሉ፤ የእግዚአብሔርን ቃል ለመፈለግ ወዲያና ወዲህ ይሮጣሉ፥ ነገር ግን አያገኙትም። በዚያ ቀን ውብ ደናግልና ወጣቶች በጥማት ይደክማሉ። በሰማርያ ኃጢአት የሚምሉና፥ ‘የዳን አምላክህ ሕያው ነው’ የሚሉ፥ ‘የቤርሳቤህ መንገድ ሕያው ነው’ የሚሉ፥ እነርሱ ይወድቃሉ፥ ዳግመኛም ከቶ አይነሡም። አሞጽ 8፥11–14።”

ኢሳይያስ የእሑድ ሕግን ሰዓት በ«የሚጥለቀለቅ መቅሠፍት» ምልክት ካመለከተ በኋላ፣ ከሞት ጋር ቃል ኪዳን ያደረጉትን ሰዎች የማይቋረጥ ፍርሃትና ጭንቀት ይናገራል።

> ከሞትም ጋር ያደረጋችሁት ኪዳን ይሻራል፥ ከሲኦልም ጋር ያደረጋችሁት ስምምነት አይጸናም፤ የሚጥለቀለቀው መቅሰፍት ባለፈ ጊዜ በእርሱ ትረገጣላችሁ። ከሚወጣበትም ጊዜ ጀምሮ ይወስዳችኋል፤ ጧት ከጧት ይያልፋልና፥ በቀንም ሆነ በሌሊት፤ ወሬውንም ማስተዋል ብቻ ራሱ መከራ ይሆናል። ኢሳይያስ 28፥18, 19።

በሚለር ጌጦች የተመሰለው የእውቀት መጨመር ግንዛቤ በዚያን ጊዜ አይገኝም፤ ነገር ግን የበርታ በመሄድ ላይ ያለው የእሁድ ሕግ ቀውስ ሪፖርት “ግንዛቤ”፣ ከሞት ጋር ያደረጉት ቃል ኪዳን እንደ ተሽሯል ያሳውቃል። “በሐሰት ሥር” የተሸሸጉ ሰዎችም በዚያን ጊዜ “ጌታ እግዚአብሔር” “በጽዮን ለመሠረት ድንጋይ፣ የተፈተነ ድንጋይ፣ ውድ የማዕዘን ራስ ድንጋይ፣ የታመነ መሠረት” እንዳኖረ ያውቃሉ፤ ነገር ግን ያ ጊዜ እጅግ ዘግይቶ ይሆናል። በታሪክ ውስጥ እየተራመዱ ሲሄዱ በእነዚያ ሥር የተሸሸጉባቸው ሐሰቶች በዚያን ጊዜ ይጠረገዋሉ። ከእነዚያ ግልጽ ውሸቶች ብዙዎቹ በኡላይ ወንዝ ራእይ ውስጥ በቀላሉ ሊታወቁ ይችላሉ።

ሚለራውያን ከዳንኤል ምዕራፍ ሁለት ስለተረዱት ጋር በመስማማት፣ በዳንኤል ምዕራፍ ስምንት ያሉትን መንግሥታት በምዕራፍ ሰባት ከተወከሉት መንግሥታት ጋር አንድ እንደሆኑ ለዩ። በሁለቱ ምዕራፎች መካከል ያለው ልዩነት ምዕራፍ ሰባት የመንግሥታቱን ፖለቲካዊ አካላት ሲወክል፣ ምዕራፍ ስምንት ደግሞ የመንግሥታቱን ሃይማኖታዊ አካላት ይወክላል። በዚህ ምክንያት፣ ዳንኤል ምዕራፍ ስምንት በመቅደስ ቃላት ይቀረባል።

ዳንኤል ምዕራፍ ስምንት መንግሥታትን ለመወከል የመቅደስ ምልክታዊ ቋንቋን ይጠቀማል፤ ነገር ግን በዚያ ምዕራፍ የተወከለ እያንዳንዱ የመቅደስ ምልክት የተበላሸ ነው፤ ስለዚህም በክርስቶስ እውነተኛ ሃይማኖትና በሰይጣን ሐሰተኛ ሃይማኖት መካከል ያለውን ልዩነት ያመለክታል። አውራ በግ በእግዚአብሔር መቅደስ ውስጥ እንደ መሥዋዕት የሚቀርብ እንስሳ ነበር፤ ነገር ግን እያንዳንዱ የመቅደስ መሥዋዕት ፍጹም መሆን ነበረበት። በምዕራፍ ስምንት ያለው አውራ በግ ግን ቀንዶቹ እርስ በርሳቸው አንድ ዓይነት ስላልነበሩ፣ በእግዚአብሔር መቅደስ ውስጥ እንደ መሥዋዕት ለመቅረብ የማይገባ ሆኖ ተገኘ።

> ከዚያም ዓይኖቼን አነሣሁ አየሁም፤ እነሆም፥ በወንዙ ፊት ሁለት ቀንዶች ያሉት አንድ አውራ በግ ቆሞ ነበር፤ ሁለቱም ቀንዶች ረዥሞች ነበሩ፥ ነገር ግን አንዱ ከሌላው ይልቅ የረዘመ ነበር፥ ከፍ ያለውም በኋላ ወጣ። ዳንኤል 8፥3።

ሁለት በርዝመት የሚለያዩ ቀንዶች ያሉት አውራ በግ በእግዚአብሔር መቅደስ ውስጥ እንደ መሥዋዕት አይፈቀድም ነበር፤ ነገር ግን ምልክቱ የእግዚአብሔር እውነተኛ ሃይማኖት አይደለም፤ የሰይጣን ሐሰተኛ ሃይማኖት የሆነው የጣዖት አምልኮ ነው። የሚቀጥለው መንግሥት በፍየል ተወክሎ ነበር፤ እርሱም ደግሞ የመቅደስ መሥዋዕት ነው፤ ነገር ግን እንደገና ፍየሉ ተበላሽቶ ነበር፥ ምክንያቱም በዓይኖቹ መካከል አንድ ቀንድ ነበረው፤ ይህም ለመቅደስ መሥዋዕት የሚያስፈልገውን የፍጽምና ሚዛናዊነት የጎደለው ነበር።

> እኔም እያሰብሁ ሳለሁ፥ እነሆ፥ ከምዕራብ በኩል አንድ የፍየል ተባዕት በምድር ሁሉ ፊት ላይ መጣ፥ ምድርንም አልነካም ነበር፤ ለዚያም ፍየል በዓይኖቹ መካከል አንድ ታላቅ ቀንድ ነበረው። ዳንኤል 8፥5።

በመጨረሻም የፍየሉ ቀንድ ተሰበረ፤ ከእርሱም አራት ቀንዶች ወጡ፤ ይህም ደግሞ በእግዚአብሔር መቅደስ ውስጥ መሥዋዕት ለመሆን ከብቁነት ያስወግደዋል።

> ስለዚህም የፍየሉ ተባዕት እጅግ ታላቅ ሆነ፤ በበረታም ጊዜ ታላቁ ቀንድ ተሰበረ፤ በእርሱም ፋንታ ወደ ሰማይ አራቱ ነፋሳት የሚመለከቱ አራት የተከበሩ ቀንዶች ወጡ። ዳንኤል 8፥8።

በዳንኤል ምዕራፍ ስምንት የባቢሎን መንግሥት በምልክት ሳይጠቀስ ይጀምራል። ባቢሎን፣ የመጽሐፍ ቅዱስ ትንቢት የመጀመሪያው መንግሥት፣ ቀድሞውኑ በምዕራፍ ሁለትና በምዕራፍ ሰባት ባሉት ሁለቱ ምስክሮች መሠረት በመጽሐፍ ቅዱሳዊ ሁኔታ ተመሥርቶአል፤ ነገር ግን በምዕራፍ ስምንት ባቢሎን ሆን ተብሎ ተሰውሮአል፥ ይህም ለጳጳሳዊ ሥርዓቱ የሚደርሰው ገዳይ ቍስል በመጨረሻ እንደሚፈወስ ያለውን ትንቢታዊ ባሕርይ ለማጉላት ነው። ከገዳይ ቍስሉ ጀምሮ እስከሚፈወስበት ጊዜ ድረስ፣ ጳጳሳዊ ሥርዓቱ በትንቢታዊ መልኩ የተሰወረ ወይም የተረሳ ነው። ይህ መሰወር ደግሞ የነቡከደነፆር መንግሥት ተወግዶ ከዚያም በኋላ መመለሱ በኩል ተወክሎ ነበር።

የዳንኤል ምዕራፍ ስምንት የሚጀምረው የሁለተኛውን መንግሥት በቀጥታ በሚወክል ምልክት ሲሆን፣ የሜዶ-ፋርስ መንግሥትን የሚወክለውን አውራ በግ ያቀርባል፤ ከዚያም የግሪክ መንግሥትን የሚወክለው የተበላሸ ፍየል ይከተላል። ከዚያም የግሪክ አራቱ ቀንዶች ወደ ተበተኑባቸው አራቱ ነፋሳት ከአንዱ ውስጥ፣ ዳንኤል አራተኛውን መንግሥት ማለትም ሮምን የሚወክል ትንሽ ቀንድ ያያል። ይህ ትንሽ ቀንድ በአራት ቁጥሮች ውስጥ የተወከሉትን የሮም ሁለቱንም ዘመኖች ይወክላል። አረማዊት ሮም ትንሹ ቀንድ በተባዕታይ ጾታ ተወክላለች፣ የጳጳሳዊት ሮምም እንዲሁ በሴታይ ጾታ ትንሹ ቀንድ ተወክላለች።

> ከእነርሱም አንዱ ውስጥ አንድ ትንሽ ቀንድ ወጣ፤ እርሱም እጅግ ታላቅ ሆነ ወደ ደቡብ፣ ወደ ምሥራቅም፣ ወደ ውብቱ ምድርም። እርሱም እስከ ሰማይ ሠራዊት ድረስ ታላቅ ሆነ፤ ከሠራዊቱና ከከዋክብቱም አንዳንዶቹን ወደ ምድር ጣለ፥ እነርሱንም ረገጠ። አዎን፣ እርሱ ራሱን እስከ ሠራዊቱ አለቃ ድረስ ከፍ ከፍ አደረገ፤ በእርሱም የዘወትር መሥዋዕቱ ተወገደ፥ የመቅደሱም ስፍራ ተጣለ። ከመተላለፍም የተነሣ በዘወትር መሥዋዕቱ ላይ ሠራዊት ተሰጠው፤ እውነትንም ወደ ምድር ጣለ፤ እርሱም አደረገ፥ ተከናወነለትም። ዳንኤል 8፥9–12።

የሮማ ትንሹ ቀንድ በዘጠነኛው ቁጥር ውስጥ በተራና በወንድ ጾታ ይቀርባል፤ ከዚያም በአሥረኛው ቁጥር ውስጥ ትንሹ ቀንድ በሴት ጾታ ይቀርባል፤ ከዚያም በአሥራ አንደኛው ቁጥር ውስጥ ትንሹ ቀንድ በወንድ ጾታ ይቀርባል፤ ከዚያም በአሥራ ሁለተኛው ቁጥር ውስጥ ትንሹ ቀንድ እንደገና በሴት ጾታ ይቀርባል።

የዳንኤል ምዕራፍ ስምንት የመጀመሪያውን መንግሥት ይሸፍናል፤ ከዚያም የሚቀጥሉት ሁለት መንግሥታት እንደ የተበከሉ የመቅደስ አውሬዎች ተወክለዋል፥ አራተኛው መንግሥት ግን በቀንድ ተወክሏል። ይህ ቀንድ በትንቢታዊ መልኩ የተበከለ ነው፤ እርሱ አንድ ጊዜ እንደ ወንድ ይታያል፥ ከዚያም እንደ ሴት፥ ከዚያም ደግሞ እንደ ወንድ፥ እንደገናም እንደ ሴት።

> ሴት የወንድን ዕቃ አትልበስ፥ ወንድም የሴትን ልብስ አይልበስ፤ ይህን የሚያደርጉ ሁሉ ለእግዚአብሔር አምላክህ አስጸያፊ ናቸውና። ዘዳግም 22፥5።

የአረማዊት ሮም የትንሹ ቀንድ ወንድ መገለጫ በቁጥር ዘጠኝና አሥራ አንድ ውስጥ ይገኛል፤ የጳጳሳዊት ሮም የትንሹ ቀንድ ሴት መገለጫ ግን በቁጥር አሥርና አሥራ ሁለት ውስጥ ይገኛል። የትንሹ ቀንድ ጾታ የሚታወቀው የዳንኤልን ቃላት በመነሻው ጽሑፍ ደረጃ በማስተዋል ነው፤ ይህን ግን ሚለር ሊያይ አልቻለም፥ ምክንያቱም እርሱ የተጠቀመው ክሩደንስ ኮንኮርዳንስ ብቻ ስለነበር፣ ክሩደንስ ኮንኮርዳንስም ስለ መነሻው ቋንቋ ምንም መረጃ አይሰጥም። በእነዚህ አራት ቁጥሮች ውስጥ ያለው የጾታ መፈራረቅ በኪንግ ጄምስ መጽሐፍ ቅዱስ ተርጓሚዎች ዘንድ የታወቀ ነበር፤ እናም ምን መፈለግ እንዳለብህ ካወቅህ፣ በዚያ ክፍል ውስጥ ጾታዎቹን ጠብቀው አስቀምጠዋል።

ተርጓሚዎቹ ከቁጥር ዘጠኝ እስከ አሥራ ሁለት ድረስ ባሉት ክፍሎች መካከል ባለው የወንድና የሴት ትንሽ ቀንድ ልዩነት አስተውለው ነበር፥ እናም ይህን ልዩነት “it” በሚለው ቃል ወክለውታል። ትንሹ ቀንድ በሴት ጾታ ቅጽ ሲቀርብ “it” የሚለው ቃል ይጠቀምበታል። ዳንኤል ምዕራፍ ስምንት፥ ቁጥር አሥርን ተመልከቱ፦

> እርሱም እስከ ሰማይ ሠራዊት ድረስ ታላቅ ሆነ፤ ከዚያም ሠራዊትና ከዋክብት አንዳንዶቹን ወደ ምድር ጣለ፥ ረገጣቸውም። ዳንኤል 8፥10።

“ታላቅ ሆነች፣” እና “ወደ ታች ጣለች፣” ስለዚህ ታናሹን ቀንድ እንደ ሴቲቱ ይለያል። ቁጥር አሥራ ሁለት እንዲህ ይላል፦

> እና በመተላለፍ ምክንያት ሠራዊት በዘወትሩ መሥዋዕት ላይ ተሰጠው፤ እውነትንም ወደ ምድር ጣለ፤ ሥራውንም አከናወነ ተከናወነለትም። ዳንኤል 8፥12።

በአሥራ ሁለተኛው ቁጥር “እርሱን” የሚለው ቃል ተጨምሮአል፤ እርሱም ትንሹን ቀንድ በትክክል አይወክልም፤ ምክንያቱም በዚያ ቁጥር ውስጥ ትንሹ ቀንድ ሁለት ጊዜ “እርሷ” ሳይሆን “እርሱ” ተብሎ አይደለም፣ “እርሷ” ሳይሆን “እርሱ” በሚል ሳይሆን “እርሷ” አይደለም፣ ነገር ግን “እርሷ” የሚወክል ሴት ጾታ ባለው መልኩ “እርስዋ” ሳይሆን “እርሱ” እንደማይሆን የሚያሳይ “እርሱ” ሳይሆን “እርሷ” በማለት ተለይቶ ይገለጣል። ተርጓሚዎቹ ዳንኤል ያደረገውን የጾታ ልዩነት እንደተገነዘቡ ግልጽ ነው፤ ነገር ግን ዳንኤል ሊያመለክት የፈለገው ምን እንደሆነ እርግጠኞች አልነበሩም፤ ስለዚህም በሰያፍ ፊደል የተጨመረውን “እርሱን” ቃል በመጨመር በቁጥሩ ውስጥ ያለውን ትንሹን ቀንድ በወንድ ጾታ ለማድረግ ሞክረዋል፤ ነገር ግን ይህ በዳንኤል እውነተኛ ቃላት አይደገፍም። ቃላቱ ትንሹን ቀንድ እንደ ሴት ጾታ ይለዩታል፤ እናም “እርስዋ” (ሴት ጾታ ያለው ትንሹ ቀንድ) እውነትን ወደ ምድር ጣለች፤ እና “እርስዋ” (ሴት ጾታ ያለው ትንሹ ቀንድ) ሠርታ ተከናወነላት፣ ተበለጸገችም።

በዘጠነኛው ቁጥር፣ “ትንሽ ቀንድ” የሚለው ሐረግ በወንድ ጾታ ነው የተገለጸው፣ እናም አረማዊት ሮምን ይወክላል። እርስዋ የግሪክ ንጉሠ መንግሥት ተፈርሶ ከገባባቸው “አራት ነፋሳት” አንዱ ውስጥ ወጣች። በዚያ ቁጥር ውስጥ፣ ከታሪክ ጋር በመስማማት፣ አረማዊት ሮም በምድር ዙፋን ላይ ስፍራዋን ስትይዝ ሦስት የጂኦግራፊ አካባቢዎችን አሸነፈች።

> ከእነርሱም ከአንዱ ትንሽ ቀንድ ወጣ፤ እርሱም እጅግ እየበረታ ወደ ደቡብ፣ ወደ ምሥራቅ፣ እና ወደ ውብይቱ ምድር ተስፋፋ። ዳንኤል 8፥9።

በአስራ አንደኛው ቁጥር (ስለ “ዘወትር” የሚነሣው ክርክር ከዋና የግጭት መስኮቹ አንዱን የሚያገኝበት ስፍራ) ትንሹ ቀንድ “እርሱ፣” “እርሱን” እና “የእርሱ” ተብሎ ተወክሏል።

> እርሱም እስከ ሠራዊቱ አለቃ ድረስ ራሱን ከፍ ከፍ አደረገ፤ በእርሱም የዘወትር መሥዋዕቱ ተወገደ፥ የመቅደሱም ስፍራ ተጣለ። ዳንኤል 8፥11።

ይህንን ጥናት በሚቀጥለው ጽሑፍ እንቀጥላለን።

> «በእግዚአብሔር ቃል ውስጥ ያለ እያንዳንዱ መርህ የራሱ ስፍራ አለው፤ እያንዳንዱም እውነታ የራሱ ተዛማጅነት አለው። የተሟላውም አወቃቀር፣ በንድፉና በአፈጻጸሙ፣ ለፈጣሪው ምስክርነት ይሰጣል። እንደዚህ ያለ አወቃቀር ሊታሰብም ሆነ ሊቀረጽ የሚችል ከዘላለማዊው አእምሮ በቀር ሌላ አእምሮ የለም።» Education, 123.

Back to Articles