Article

# ፓኒየም - ቍጥር ሃያ ሦስት

ከቃል ኪዳኑ በኋላ በተንኮል ይሠራል።

Author

Jeff Pippenger

Published

March 20, 2026

Formats

PDF
Word
Song MP3

ዳንኤል ምዕራፍ አሥራ አንድ ቁጥር ሀያ አራት፣ አረማዊቱ ሮም በከፍተኛ ሥልጣን የምትገዛበትን ዘመን “ጊዜ” በሚለው ቃል ይለይታል። “ጊዜ” በትንቢታዊ አተገባበር 360 ዓመታትን ይወክላል፣ እነዚያም ዓመታት በ31 ዓ.ዓ. በተካሄደው በጥንታዊ ታሪክ እጅግ ዝነኛ በሆነው የባሕር ጦርነት፣ በአክቲየም ጦርነት ጀመሩ። ከእርሱ የበለጡ እና በስትራቴጂ የበለጠ የተራቀቁ ሌሎች የባሕር ጦርነቶች ነበሩ፤ ነገር ግን አክቲየም፣ ከማርክ አንቶኒ እና ከክሊዮፓትራ ጋር ባለው ግንኙነት የተነሣ፣ ከሁሉ የበለጠ ምልክታዊ የባሕር ጦርነት ነበር። በታሪካዊ አስፈላጊነቱም ከዳንኤል 11፥40 ፍጻሜ ጋር የተያያዘውን የበርሊን ቅጥር መፍረስ፣ እና ከራእይ ምዕራፍ አሥራ ስምንት ፍጻሜ ጋር የተያያዙትን የ9/11 መንትዮቹ ማማዎች ይመስላል፤ ምክንያቱም እግዚአብሔር ታሪካዊ ክስተቶችን የትንቢታዊ ቃሉን ለመፈጸም ሲመርጥ፣ ይህን የሚያደርገው ከሚቻለው ሁሉ የበለጠ ብዙ ተመልካች ትኩረት በሚያገኝ መንገድ ነው።

> ከእርሱም ጋር ቃል ኪዳን ከተደረገ በኋላ በተንኮል ይሠራል፤ ይወጣልና በጥቂት ሕዝብ ብርቱ ይሆናል። በግዛቱም እጅግ ወፍራሞቹ ስፍራዎች ላይ በሰላም ይገባል፤ አባቶቹና የአባቶቹ አባቶች ያላደረጉትንም ያደርጋል፤ ምርኮንና ብዝበዛን ሀብትንም በመካከላቸው ይበትናል፤ አዎን፥ በምሽጎች ላይ ዘዴዎቹን እስከ ጊዜ ድረስ ያስቀድማል። ዳንኤል 11፥23, 24።

ኡርያስ ስሚዝ በቁጥር ሃያ ሦስት የተጠቀሰውን በሮምና በመቃብያን መካከል ስለተደረገው ቃል ኪዳን ያቀረበውን ምልከታ በዚያ ቁጥር ስለተጠቀሰው ትንሽ ሕዝብ በመናገር ይደምድማል።

> «በዚያን ጊዜ ሮማውያን ትንሽ ሕዝብ ነበሩ፤ እናም ቃሉ እንደሚያመለክተው በተንኮል ወይም በጥበብ ማታለል መሥራት ጀመሩ። ከዚህም ጀምሮ በኋላ ደረሱበት ወደነበረው የኀይል ከፍታ በየጊዜው የማይቋረጥና ፈጣን እድገት ወጡ።»

> “[ቁጥር ሀያ አራት ተጠቅሷል]።”

> “አሕዛብ ከሮም ዘመን በፊት ወደ ዋጋ ያላቸው አውራጃዎችና ሀብታም ምድሮች የሚገቡበት የተለመደው መንገድ በጦርነትና በድል ነበር። ሮም ግን አባቶችም ሆነ የአባቶቻቸው አባቶች ያላደረጉትን ሊያደርግ ነበር፤ ማለትም፣ እነዚህን ግዛቶች በሰላማዊ መንገድ ሊቀበል ነበር። ከዚህ በፊት ፈጽሞ ያልተሰማ ልማድ በዚያን ጊዜ ተጀመረ፥ ነገሥታት መንግሥቶቻቸውን በርስት ለሮማውያን ይተዉ ነበር። ሮምም በዚህ መንገድ ታላላቅ አውራጃዎችን ወደ ይዞታዋ አገባች።”

> “እና እንዲህ በሮም ግዛት ሥር የወደቁት ከዚህ ትንሽ ያልሆነ ጥቅም አገኙ። በቸርነትና በርኅራኄ ተስተናገዱ። ይህም እንደ ምርኮና እንደ ብዝበዛ በመካከላቸው እንደተከፋፈለ ነበር። ከጠላቶቻቸው ይጠበቁ ነበር፤ በሮማውያንም ኃይል ጥላ ሥር በሰላምና በደኅንነት ያርፉ ነበር።”

> “ለዚህ ቁጥር የኋለኛው ክፍል፣ ጳጳስ ኒውተን ከምሽጎች በተቃራኒያቸው ሳይሆን ከእነርሱ ሆነው የሚዘጋጁ ስልቶችን የሚያመለክት ሐሳብ ይሰጣል። ሮማውያንም ይህን ነገር ከሰባት ኮረብቶች ከተማቸው ብርቱ ምሽግ አድርገው አደረጉት። ‘እስከ አንድ ዘመን ድረስ፤’ ይህም ያለ ጥርጥር ትንቢታዊ ዘመን፣ 360 ዓመታት ነው። እነዚህ ዓመታት ከየትኛው ነጥብ ጀምረው ሊቈጠሩ ይገባል? ምናልባት በሚቀጥለው ቁጥር ከቀረበው ክስተት ጀምሮ ሊሆን ይችላል።” ኡራያ ስሚዝ፣ Daniel and the Revelation, 272, 273.

ስሚዝ ቀጥሎ ይህንን ይቀጥላልና በ31 ዓ.ዓ. የአክቲየም ጦርነትን ለሦስት መቶ ስድሳ ዓመታቱ መነሻ አድርጎ ይለያል። ስሚዝ ቁጥር ሃያ አምስትን ከጠቀሰ በኋላ የሚከተለውን ይናገራል።

> “በ23ኛና 24ኛ ቁጥሮች አማካኝነት በአይሁድና በሮማውያን መካከል ከተደረገው ቃል ኪዳን፣ ከክርስቶስ በፊት 161 ዓ.ም. በኋላ ወደዚህ ወገን እንመጣለን፤ ወደ ሮማም ዓለም አቀፍ ግዛትን ያገኘችበት ዘመን። አሁን በፊታችን ያለው ቁጥር በደቡብ ንጉሥ ላይ፣ በግብፅ ላይ፣ የተካሄደ ኃይለኛ ዘመቻን እና በታላላቅና በኀያላን ሰራዊቶች መካከል የተፈጸመ የሚታወቅ ጦርነትን በእይታ ያመጣል። እንደዚህ ያሉ ክስተቶች በዚያን ጊዜ አካባቢ በሮማ ታሪክ ውስጥ ተከናውነው ነበርን? — እውነት ተከናውነዋል። ጦርነቱ በግብፅና በሮማ መካከል የነበረው ጦርነት ነበር፤ ውጊያውም የአክቲየም ውጊያ ነበር። ወደዚህ ግጭት ያመሩ ሁኔታዎችን በአጭሩ እንመልከት።”

> “[ማርቅ] አንቶኒ፣ አውግስጦስ ቄሳር፣ እና ሌፒዱስ የዩሊየስ ቄሳርን ሞት ለመበቀል የማሉትን ትሪዩምቪራት አቋቋሙ። ይህ አንቶኒ እህቱን ኦክታቪያን በማግባቱ የአውግስጦስ እህት-ባል ሆነ። አንቶኒ በመንግሥት ጉዳይ ወደ ግብፅ ተልኮ ነበር፤ ነገር ግን ለግብፅ ዘለፋ ንግሥት ለነበረችው ለክሊዮፓትራ ተንኮልና ማራኪነት ሰለባ ሆነ። ለእርስዋ ያፈራው ስሜት እጅግ ብርቱ ስለ ነበረ፣ በመጨረሻ የግብፅን ጥቅሞች ደገፈ፣ ክሊዮፓትራን ለማስደሰት ሚስቱን ኦክታቪያን አስወገደ፣ ስስቷን ለማርካት ከአውራጃ በኋላ አውራጃ ለእርስዋ ሰጠ፣ በሮም ፈንታ በአሌክሳንድሪያ ድል በዓልን አከበረ፣ እና በሌሎችም መንገዶች የሮምን ሕዝብ እጅግ ስለ አስቈጣ፣ አውግስጦስ እነርሱን በአገራቸው ጠላት ላይ በሙሉ ልብ ወደ ጦርነት እንዲገቡ ለመመራት ምንም ችግር አልነበረበትም። ይህ ጦርነት በውጭ መልኩ በግብፅና በክሊዮፓትራ ላይ ነበር፤ ነገር ግን በእውነቱ በአንቶኒ ላይ ነበር፥ እርሱም አሁን በግብፅ ጉዳዮች ራስ ሆኖ ቆሞ ነበርና። እና የክርክራቸው እውነተኛ ምክንያት፣ ፕራይዶ እንደሚለው፣ ከሮም ግዛት ግማሹን ብቻ በመያዝ ከሁለቱም ማንም ሊረካ ስላልቻለ ነበር፤ ምክንያቱም ሌፒዱስ ከትሪዩምቪራቱ ከተወገደ በኋላ ጉዳዩ በሁለቱ መካከል ቀረ፣ እያንዳንዱም ሙሉውን ለመያዝ ቆርጦ ስለ ነበር፣ ለመያዙ የጦርነትን ዕጣ ጣሉ።” ኡርያስ ስሚዝ፣ Daniel and the Revelation, 273.

በትንቢታዊ አነጋገር የአክቲየም ጦርነት የእሑድ ሕግን ያመለክታል፤ ምክንያቱም ስሚዝ እንደሚገልጸው የአረማዊቱ ሮም “ዓለም አቀፋዊ ግዛት” የተመሠረተበትን ሦስቱን የጂኦግራፊያዊ እንቅፋቶች ከሦስተኛ ጊዜ ድል መንሣቷን ስለሚወክል ነው። እንደ አረማዊቱ ሮም ሁሉ፣ የጳጳሳዊቱ ሮም ሦስተኛ እንቅፋት ከሮም ከተማ በተወገደ ጊዜ ነበር በ538 የጳጳሳዊቱ ሮም “ዓለም አቀፋዊ ግዛት” የጀመረው። እነዚያ ሁለቱ ምስክሮች ዘመናዊቷ ሮም የመጽሐፍ ቅዱስ ትንቢት ስድስተኛውንና ሰባተኛውን መንግሥታት በምታሸንፍበት ቦታና ጊዜ ላይ የእሑድ ሕግን ይጠቁማሉ፤ ይህንንም በማድረግ ሦስተኛ እንቅፋቷን ታሸንፋለች፤ እንዲሁም ለአርባ ሁለት ምሳሌያዊ ወራት “ዓለም አቀፋዊ ግዛት” ታቋቁማለች።

> ታላላቅ ነገሮችንና ስድቦችን የሚናገር አፍም ተሰጠው፤ አርባ ሁለት ወራትም እንዲቀጥል ሥልጣን ተሰጠው። ራእይ 13፥5።

## ሮም በግብፅ ላይ

ከሮማው አውግስጦስ በግብፅና በክሊዮፓትራ ላይ ያካሄደው ጦርነት የትንቢታዊ እንቅስቃሴ መነሻ የሆነው በማርቅ አንቶኒ ዓመፅ ምክንያት ነበር፤ እነዚህም ትንቢታዊ እንቅስቃሴዎች በእሁድ ሕግ ላይ የሚወከሉትን ትንቢታዊ እንቅስቃሴዎች በትንቢታዊ አስፈላጊነት መወከል ይገባቸዋል።

በአክቲየም ሮም ግብፅን አሸነፈች፤ ይህም ኃይል የተዋቀረው በዓመፀኛ ወንድ እና በርኩስ ሴት መተባበር ነበር። የአንቶኒና የክሊዮፓትራ ጥምረት የቤተ ክርስቲያንና የመንግሥት ጥምረት ነው። በአክቲየም፣ የአጎስጢኖስ ሮም በርኩስ በሆነ የቤተ ክርስቲያንና የመንግሥት ጥምረት የተመሰለን ኃይል አሸነፈች።

## ምስል የአውሬው

ክሊዮፓትራ ከአንቶኒ ጋር የተባበረች የተበላሸች ቤተ ክርስቲያንን ትወክላለች፤ አንቶኒም የሮም ምልክት ነው። ዩራያ ስሚዝ እንዲህ ሲል እንደ ገለጸው፣ ክሊዮፓትራ በግንኙነታቸው ላይ ገዥ ነበረች፤ አንቶኒ “በክሊዮፓትራ፣ በግብፅ ብልሹ ንግሥት ጥበብና ማራኪነት ሰለባ ሆኖ ወደቀ።” በአንቶኒና በክሊዮፓትራ የተወከለው የቤተ ክርስቲያንና የመንግሥት ትብብር ክሊዮፓትራን በግንኙነቱ ውስጥ የምትገዛው ኃይል እንደሆነች ያሳያል፤ ስለዚህ በግንኙነታቸው የተመሰለው የቤተ ክርስቲያንና የመንግሥት ጥምረት የአውሬው ምስል ትርጓሜን ያሟላል—ይህም በግንኙነቱ ላይ ሴቲቱ ቁጥጥር ያላት የቤተ ክርስቲያንና የመንግሥት ጥምረት ነው። አክቲየም በቅርቡ የሚመጣውን የእሑድ ሕግ በምሳሌ አመለከተ።

አውግስጦስ በቅርቡ የሚመጣው የእሑድ ሕግ ጊዜ ጳጳሳዊው ኃይል ዩናይትድ ስቴትስን ሲያሸንፍ የሚወክል ነው። ማርክ አንቶኒ የምድር አውሬው የሪፐብሊካን ቀንድ ሲሆን ክሊዮፓትራ ደግሞ የፕሮቴስታንት ቀንድ ናት። አንቶኒና ክሊዮፓትራ በቅርቡ በሚመጣው የእሑድ ሕግ ጊዜ አንድ ሆነው እንደ ዘንዶ ይናገራሉ። ክሊዮፓትራም ሆነ አንቶኒ ሁለቱም የዘንዶ ኃይል ምልክቶች ናቸው፤ እነርሱም በእሑድ ሕግ ጊዜ ሙሉ በሙሉ በተባበሩ ጊዜ—እንደ ዘንዶ ይናገራሉ።

## ዘንዶዎች

ግሪክም ሆነ ግብፅ በትንቢታዊ ምልክት የዘንዶ ኃይልን ይወክላሉ፣ እንዲሁም አንቶኒም የዘንዶ ኃይልን ይወክል ነበር። በዳንኤል ምዕራፍ አሥራ አንድ ግብፅ ደቡብ ነበረች፣ ግሪክም ምዕራብ ነበረች። የአሌክሳንደር መንግሥት ወደ አራት ክፍሎች ከተከፈለ በኋላ ግብፅ በጶሎሚ ፩ ተወሰደች። ከዚያም ጶሎሚ ፩ የደቡብ የመጀመሪያው ትንቢታዊ ንጉሥ ሆነ፣ ክሊዮፓትራም በግብፅ ያለችው የጶሎሚ ሥርወ መንግሥት የመጨረሻዋ ገዢ ነበረች። ጶሎሚ ታላቁ አሌክሳንደር ከተወለደባት ስፍራ ከሆነችው መቄዶን ተወልዶ ነበር።

መቄዶንያ በሰሜናዊ ግሪክ የምትገኝ ነበረች፥ እናም የአባቶቻቸው ምንጭ ከግሪክ የአፈ ታሪክ ጀግኖች እንደሆነ ይናገሩ ነበር። የደቡባዊ ግሪክ ከተማ-ግዛቶች መቄዶናውያንን ከደቡባዊ ግሪክ ሄለኒስቶች ይልቅ የበለጠ አረመኔዎች እንደሆኑ ይቈጥሩአቸው ነበር። መቄዶንያ ንጉሣዊ ሥርዓት ነበራት፤ የደቡቡ ከተማ-ግዛቶችም (ፖሌይስ) እንደ አቴንስ፣ ስፓርታ፣ ቴቤስ፣ ቆሮንቶስ ወዘተ በደቡባዊና በመካከለኛው ግሪክ እና በኤጂያን ደሴቶች ይገኙ ነበር። እነዚህ ፖሌይሶች ብዙ ጊዜ ዲሞክራሲያዊ፣ ኦሊጋርክያዊ ወይም ድብልቅ መንግሥታዊ ሥርዓቶች ነበሯቸው፤ መቄዶንያ ግን ጠንካራ ንጉሣዊ ሥርወ-መንግሥት (አርጌያዶች) ያላት ማዕከላዊ ንጉሣዊ መንግሥት ነበረች። ሆኖም ሁሉም ሄለኒስቶች ነበሩ፥ ሮምም በታሪክ ውስጥ በገባች ጊዜ ሄለኒስቶቹን ግሪኮች ብላ ሰየመቻቸው። ክሊዮፓትራ የጴጥሎማይስ ሥርወ-መንግሥት የመጨረሻዋ ገዥ ነበረች፤ እርስዋም ከመቄዶንያ፣ ወይም ከሰሜናዊ ግሪክ አካባቢ የመጡትን የግሪኮች የሰሜኑ መንግሥት ንጉሣዊ ወገን ትወክል ነበር።

## ንጉሥ ደቡብ

ክሊዮፓትራ ከአሌክሳንደር መንግሥት በአራት በተከፈለ ጊዜ በጶሎሜዎስ ፩ የተጀመረው የጶሎሜያውያን መንግሥት የመጨረሻዋ ገዥ ነበረች። በአክቲየም ጦርነት የጶሎሜያውያን መንግሥት፣ ማለትም በቀጥታ የደቡብ ንጉሥ፣ ፍጻሜውን ደረሰ። ቀጣዩ የደቡብ ንጉሥ መንፈሳዊት ግብፅ ይሆናል፣ እርሷም በፈረንሳይ አብዮት ታሪክ ውስጥ በአምላክ-የለሽ ፈረንሳይ ተወክላለች።

> እና ሬሳቸው መንፈሳዊ በሆነ አጠራር ሶዶምና ግብፅ ተብላ በምትጠራው በታላቂቱ ከተማ አደባባይ ላይ ይተኛል፤ በዚያም ደግሞ ጌታችን ተሰቅሎ ነበር። ራእይ 11፥8።

እውነተኛው ግብፅ ከእስክንድር መንግሥት መከፋፈል ጋር በተያያዘ እውነተኛው የደቡብ ንጉሥ ነበር፤ ነገር ግን መንፈሳዊቱ ግብፅ እንደ ደቡብ ንጉሥ የምትወከለው በግብፅ ትንቢታዊ ባሕርያት ነው እንጂ በቃል በተገለጸ አቅጣጫ አይደለም።

## ደቡብና ምዕራብ

ክሊዮፓትራ የመንግሥቱ የመጨረሻዋ ፕቶለማዊት ገዥ ስለነበረች፣ በትንቢታዊ መልኩ የግሪክ (ምዕራብ) እና የግብፅ (ደቡብ) ሁለት እጥፍ ኃይል ነበረች፤ ሲሆን ቀጣዩ፣ ከዚያም መንፈሳዊው የደቡብ ንጉሥ ፈረንሳይ ይሆናል፣ እርስዋም በራእይ አሥራ አንድ ውስጥ እንደ ግብፅና ሰዶም የተወከለች ሁለት እጥፍ ኃይል ናት። የሰዶም ስነ-ምግባራዊ ዝሙት ከምዕራቡ ክሊዮፓትራ ስነ-ምግባራዊ ዝሙት ጋር ይጣጣማል፣ የደቡቡም ክሊዮፓትራ ከግብፅ እግዚአብሔር-አልባነት ጋር ትስማማለች። የመጨረሻው ቀጥተኛ የደቡብ ንጉሥ ሁለት እጥፍ ባሕርይ ከመጀመሪያው መንፈሳዊ የደቡብ ንጉሥ ጋር ተስማማ።

የአክቲየም ጦርነት የአንቶኒ የሮም ዘንዶና የክሊዮፓትራ የደቡብና የምዕራብ ዘንዶ ያደረጉት ያልተቀደሰ ትብብር ነበር። አንቶኒና ክሊዮፓትራ አንዲት ቤተ ክርስቲያንና አንድ መንግሥት ይወክላሉ፤ ስለዚህ አክቲየም በሮም አውግስጦስ መሸነፉ፣ ሮም የአውሬውን ምስል የሚያመለክት ያልተቀደሰ ሁለት ዓይነት ኅብረት ላይ ድል እንደምታገኝ ያመለክታል። ከዚያ ሦስት መቶ ስድሳ ዓመታት በኋላ፣ የዳንኤል 11፥24 ፍጻሜ ሆኖ፣ ቆስጠንጢኖስ ሮምን ወደ ምሥራቅና ምዕራብ ከፈለ፤ የሮምን ሴት በምዕራብ ተው፣ የሮምንም ወንድ ወደ ምሥራቅ አንቀሳቀሰ። በአክቲየም ጦርነት፣ ከሦስት መቶ ስድሳ ዓመታት “ዘመን” በኋላ፣ የደቡብና የምዕራብ ድል መንሳት በምሳሌነት የምሥራቅና የምዕራብን መከፋፈል አመለከተ። በአስቀድሞ ግንኙነት አንቶኒ የምሥራቃዊቱን ሮም ተቀብሎ ነበር፣ አውግስጦስም ምዕራብን ተቀብሎ ነበር፤ ስለዚህ አክቲየም ምሥራቅንና ምዕራብን አንድ ላይ አመጣ፣ ነገር ግን ለ“ዘመን” ብቻ።

## 31 ዓ.ዓ. እና 330

ኢየሱስ ሁልጊዜ ፍጻሜውን በመጀመሪያው ያመለክታል፤ ስለዚህ በ31 ከክርስቶስ ልደት በፊት የአክቲየም ድል በ330 የነበረውን መንግሥቱ ወደ ምሥራቅና ወደ ምዕራብ መከፈል ይወክላል። በ31 ከክርስቶስ ልደት በፊት የነበረው አክቲየም በ330 የተፈጸመውን የ360 ዓመታት መጨረሻ ያለው ኦሜጋ አልፋ ነበር። 31 ከክርስቶስ ልደት በፊትም ሆነ 330 ሁለቱም በዳንኤል 11 ቁጥር 16 እና 41 የተወከለውን በቅርቡ የሚመጣውን የእሁድ ሕግ ይወክላሉ።

## ሌላ ምልክት

ከደቡብና ከምዕራብ ካለችው ክሊዮፓትራ ጋር የተባበረው የሮማው አንቶኒ በአውሬው ምስል ሁለት እጥፍ ኅብረታቸው ውስጥ ያለ ሶስት እጥፍ ትብብርን ይወክላል። መስቀሉም ከእሑድ ሕግ ጋር ይተባበራል፣ ስለዚህም ከአክቲየምና ከ330 ጋር ደግሞ ይገናኛል። በመስቀሉ ላይ አይሁድ (የተበላሸች ቤተ ክርስቲያን) ክርስቶስን ለመግደል ከሮማ (መንግሥት) ጋር በመተባበራቸው የቤተ ክርስቲያንና የመንግሥት ሁለት እጥፍ ኅብረት ተወክሏል። በመስቀሉ ላይ በነበረው ኅብረት ውስጥ ሦስተኛው ወገን “የአባት ልጅ” ማለት በሚሆነው ስሙ የሚታወቀው ሐሰተኛ ክርስቶስ በሆነው በባርአባስ ተወክሏል። ባርአባስ ከክርስቶስ እንደ እውነተኛው ነቢይ ጋር ሲነጻጸር በምልክታዊ መልኩ ሐሰተኛ ነቢይ ነው። ሮማ አንቶኒ ነበረች፣ ከደቡብና ከምዕራብ ያለችው ክሊዮፓትራ ደግሞ አይሁድንና ባርአባስን ትወክል ነበር።

መስቀሉ ደግሞ በቀርሜሎስ ተራራ ላይ ከኤልያስ ጋር ይዛመዳል፤ በዚያ ምርጫው እውነተኛ ወይም ሐሰተኛ ነቢይ ማን እንደሆነ ላይ ነበር። በዚያን ጊዜ ሐሰተኛው ነቢይ ሁለት እጥፍ ምልክት ነበረው፤ እነርሱም የበኣል ነቢያትና የጫካው ካህናት ነበሩ። በኣል ወንድ አምላክ ነው፤ የጫካውም ካህናት ሴት አምላክ የሆነችውን አስታሮትን ይወክሉ ነበር። በመስቀሉ ዘንድ የነበሩት አይሁድ ሴቷ አምላክ አስታሮት ነበሩ፤ የሕማማት ሰው ሐሰተኛ ተካይ የሆነው በርባን ደግሞ ወንዱ አምላክ በኣል ነበር።

ክሊዮፓትራ የደቡብ ንግሥትም እንዲሁም የምዕራብ ንግሥትም ነበረች። አንቶኒ የሮማ ምስል ነበር፥ ዩሊየስ የተገደለበትን ግድያ ለመበቀል በመሐላ የተቋቋመው የሦስት ክፍል ትሪዩምቪራት አካል ነበር። ዩሊየስ በሃያ ሦስት ቍስሎች መሞቱ በዳንኤል አሥራ አንድ ቁጥር አርባ ፍጻሜ መሠረት በ1798 የደረሰውን የጵጵስናውን አስከፊ ቍስል ይወክላል። አውጉስቲን በአክቲየም ያ አስከፊ ቍስል መፈወሱን ይወክላል። ቍስሉ የሚፈወሰው አንቶኒና ክሊዮፓትራ ሲሞቱ ነው። አንቶኒና ክሊዮፓትራ በአሜሪካ አንድ የሆነውን የአውሬውን ምስል ይወክላሉ፤ እርሱም ከምድር አውሬውና ከሁለቱ ቀንዶቹ የተዋቀረ ሦስት ክፍል ትንቢታዊ አካል ነው። አንቶኒ ከእነዚህ አንዱ ክፍል ሲሆን ክሊዮፓትራ ደግሞ ሁለቱን ሌሎች ክፍሎች ትወክላለች። የአንቶኒ ሮማ ቢሆን ወይም የክሊዮፓትራ ግብፅና ግሪክ ቢሆን፥ በእሑድ ሕግ ጊዜ ከመጽሐፍ ቅዱስ ትንቢት ስድስተኛው መንግሥት በሚያበቃበት ጊዜ አብረው ይሞታሉ። በትንቢታዊ መልኩ ክሊዮፓትራ ከአንቶኒ ጋር በተያያዘ የቤተ ክርስቲያን ሥልትና የመንግሥት ሥልት ቅልቅል ናት፤ በዚህም የቤተ ክርስቲያን ሥልት የመንግሥት ሥልትን በማታለል ትቆጣጠራለች።

## ሁለተኛው ሞት እንደ አርአያ የቀረበ

በሌላ ትንቢታዊ ደረጃ፣ ክሌዎፓትራ ከጁሊየስ ቄሳርና ከማርክ አንቶኒ ጋር ያላት ግንኙነት፣ የክሌዎፓትራ የቤተ ክርስቲያን ሥርዓተ-ጥበብ ከሮማውያን ግዛት የመንግሥት አስተዳደር ጥበብ ጋር በግንኙነት የሚገኝባቸውን ሁለት ጊዜያት ይወክላል። እርስዋ በመጀመሪያዋ ምሳሌያዊ ሞት በ1798፣ የዳንኤል አስራ አንድ ቁጥር አርባ ፍጻሜ ሆኖ፣ በጁሊየስ ተተወች፤ ከዚያም በዳንኤል አስራ አንድ ቁጥር አርባ አምስት ፍጻሜ በአክቲየም ረዳት የሌለው መጨረሻዋን ትደርሳለች። ቁጥር አርባ ሊፈወስ ያለው የመጀመሪያዋ ገዳይ ቍስል አልፋ ሲሆን፣ የቁጥር አርባ አምስት ኦሜጋ ደግሞ ሁለተኛዋንና የመጨረሻዋን ሞት የምትቀበልበት ስፍራ ነው።

እንደ በቁጥር አስራ ስድስት እስከ ሀያ ሁለት የተጠቀሱት አራቱ የሮማ ኃይሎች ሁሉ እንዲሁ፣ ክሊዮፓትራም እንደ መጽሐፍ ቅዱሳዊ ምልክት በአውድ መሠረት ከአንድ በላይ ትርጉም አላት። ንጉሣዊ ድጋፍ በተወገደበት ጊዜ ጁሊየስ በ1798 ተዋትኋት፣ ከዚያም ገዳይ ቁስልዋ በእሑድ ሕግ ጊዜ ይፈወሳል፤ ነገር ግን የራእይ አሥራ ሰባት አሥሩ ነገሥታት በመጨረሻ በእሳት ያጠፏታል፣ ሁለተኛዋንና የመጨረሻዋን ሞት በምትገናኝበት ጊዜ።

ክሊዮፓትራ በፈርዖን ግብፅ አምላክ-አልባነትና በግሪክ ሃይማኖታዊ ፍልስፍና የተወከለውን ድርብ ባህርይ የምትወክል ምልክት ናት። የእርሷ ድርብ ባህርይ የግብፅን መንግሥታዊ ተንኮል እና የግሪክን ቤተ ክርስቲያናዊ ተንኮል ይወክላል። የግሪክ ሃይማኖታዊ ፍልስፍና በግሪክ አምላክት አቴና ተወክሏል፤ እርስዋም ፓርተኖን ተብሎ በሚጠራው ቤተ መቅደስዋ ውስጥ በሐውልት መልክ ተቀምጣ ነበር። አቴና የጥበብ ምልክት ናት፤ እንዲሁም እንደ ሴት ሆና ከመለኮታዊ ትምህርት በተቃራኒ የሰው ትምህርት ሃይማኖትን ትወክላለች።

የዩናይትድ ስቴትስ ሁለቱ ቀንዶች ሪፐብሊካኒዝምና ፕሮቴስታንቲዝም ናቸው፤ እነዚህም በፈረንሳይ በግብፅና በሶዶም ተመስለው ተገልጠው ነበር። ግብፅ የመንግሥት ጥበብ ናት፣ ሶዶም ደግሞ የቤተ ክርስቲያን ጥበብ ናት፤ ስለዚህ ሪፐብሊካኒዝም ከግብፅ ጋር ይስማማል፣ ፕሮቴስታንቲዝምም ከሶዶም ጋር። ሪፐብሊካኒዝም ግብፅ ነው፣ ፕሮቴስታንቲዝምም ሶዶምና ግሪክ ነው። የሰው ትምህርት ምልክት የግሪክ አማልክት አቴና ናት፤ ቤተ መቅደሷም ፓርቴኖን ነበር፣ የዘመናችን ተመሳሳይ ሕንፃውም በናሽቪል፣ ቴነሲ ያለው የፓርቴኖን ቤተ መቅደስ ነው። በዩናይትድ ስቴትስ በእሁድ ሕግ ጊዜ ከሪፐብሊካን ቀንድ ጋር የምትተባበር የተበላሸች ቤተ ክርስቲያን ምልክቷ እንደ ክሊዮፓትራ፣ አሽታሮት፣ ሰሎሜ እና ሶዶም ተወክላለች።

ክሊዮፓጥራ የፈርዖንን አምላክ አልባነት እና የግሪኮችን ሃይማኖት ታመለክታለች። ከአምላክ አልባነት ፍልስፍና ጋር የሚጓዝ ሃይማኖት የግሪክ ትምህርት አምልኮ ነው። ኢየሱስ ሁልጊዜ መጨረሻውን በመጀመሪያው ያብራራል፤ በአትክልቱም ውስጥ እንዳይበሉት የተከለከለው ዛፍ የመልካምና የክፉ ዕውቀት ዛፍ ነበር፤ ይህም እህት ዋይት “higher education” ብላ የምትጠራውን የግሪክ ፍልስፍና ሃይማኖት እንደ ምሳሌ ያመለክታል። ይህም በክርስቶስና በሰይጣን መካከል ባለው ታላቅ ተጋድሎ ውስጥ የእውነተኛ ትምህርት የተበላሸና የሐሰት ተተካ መሆኑን እንደ ክሊዮፓጥራ የግሪክ የጥበብ ሃይማኖት ይለይታልና ያጎላል።

ናሽቪል፣ ቴነሲ “የደቡብ አቴና” ተብሎ ይጠራል፤ ክሊዮፓትራም የደቡብ የመጨረሻዋ ትክክለኛ ንግሥት ነበረች። የደቡብ የመጨረሻዋ ንግሥት ቀጣዩንና የመጀመሪያውን መንፈሳዊ የደቡብ ንጉሥ አመለከተች፤ ይህም በአምላክ የማያምን ፈረንሳይ ተፈጸመ። አምላክ የማያምን ፈረንሳይ፣ በናሽቪል፣ ቴነሲ “የደቡብ አቴና” ውስጥ ለአቴና አማልክት የተሠራው የፓርተኖን ቤተ መቅደስ በምልክታዊ ሁኔታ የተወከለበትን አሜሪካን ትወክላለች። ቤተ መቅደሱ በናሽቪል 2500 West End ላይ ይገኛል። ቁጥር ሃያ አምስት የማቴዎስ ሃያ አምስት ሦስቱ ምሳሌዎች የተዘጋውን ደጅ ይወክላል። ክሊዮፓትራ፣ የ“ደቡብ” እና የ“ምዕራብ” ንግሥት እንደሆነች፣ በደቡብ አቴና ወደ “ፍጻሜ”ዋ ትመጣለች።

ከአክቲየም፣ ክሌዎፓትራ፣ አውግስጦስና አንቶኒዮስ ጋር የተያዙ እነዚህን ጉዳዮች ካሰብን በኋላ፣ ወደ ዳንኤል አሥራ አንድ ከቁጥር ሀያ አራት እስከ ቁጥር ሠላሳ እንመለሳለን። ምናልባት፣ የክፍሉ እጅግ ያልተገለጸው ክፍል፣ በአንድ ማዕድ ላይ ሐሰት በሚናገሩበት ጊዜ የሚለው ነው።

> የእነዚህም ሁለቱ ነገሥታት ልብ ክፉ ለማድረግ ይሆናል፥ በአንድም ማዕድ ላይ ሐሰት ይናገራሉ፤ ነገር ግን አይሳካም፥ ምክንያቱም ፍጻሜው ገና ለተወሰነው ጊዜ ነውና። ዳንኤል 11፥27።

በዚያ ቁጥር የተመደበው ጊዜ 330 ነው፤ እርሱም የሃያ አራተኛው ቁጥር “ጊዜ” መጨረሻ ነው። የተመደበው ጊዜ ለአሜሪካ የእሁድ ሕግን ይወክላል፣ እንዲሁም ለዓለም የሰው ልጆች የምህረት ጊዜ መዘጋትን ይወክላል። ከእሁድ ሕጉ በፊት ልባቸው ክፋት ለማድረግ የሆኑት ሁለቱ ነገሥታት በአንድ ማዕድ ላይ እርስ በርሳቸው ሐሰት ይናገራሉ። በዳንኤል አሥራ አንድ ምዕራፍ ቁጥር አሥራ ስድስትና አርባ አንድ ያለው የእሁድ ሕግ ከመምጣቱ በፊት ሁለት ነገሥታት በአንድ ማዕድ ላይ ሐሰት ይናገራሉ፣ ነገር ግን ሐሰታቸው አይሰምርም። እርስ በርሳቸው ሐሰት የሚናገሩት ሁለቱ ነገሥታት እነማን ናቸው? ያንን ሐሳብ ከመመለሳችን በፊት፣ በዚህ ተከታታይ መልእክት ውስጥ ከዚህ በፊት ያነሳናቸውን አንዳንድ ምልክታዊ አብራሪያዎች ልአስታውሳችሁ።

እነዚህ አራቱ የሮማ ገዢዎች በሚመለከቱበት አውድ መሠረት የተለያዩ ትንቢታዊ ምልክቶችን ይወክላሉ። ምንም እንኳ የሮማ ገዢዎች ቢሆኑም፣ እንደ ምልክት በመሠረታዊነት ከሴሌውሲድ ግዛት ወደ ሮማውያን ግዛት በሚሸጋገርበት ወቅት ያለውን የጥንቷ ይሁዳ ትንቢታዊ ታሪክ ይወክላሉ።

ፖምፔይ ጄኔራል ነበር፥ ቀጣዮቹም ሶስት የሮማ ገዥዎች ሁሉ ቄሳሮች ነበሩ። ዩሊየስ ከአውግስጦስ ጋር በተያያዘ ከሁለቱ ትራይአምቪሬቶች ጋር ሁለት ሶስት-እጥፍ ሕብረቶችን ይወክላል፤ የመጀመሪያው ያልተፈቀደ ነበር፥ ሁለተኛው ግን የተፈቀደ ነበር። እነዚህ አራቱ ገዥዎች ሁሉ በተወሰኑ ዐውዶች የእሁድ ሕግን ይወክላሉ። ፖምፔይ የክብርቱን ምድር ድል አደረገ፤ ዩሊየስም፥ በሃያ ሦስት የመውጊያ ቍስሎች የተመሰለ፥ የመጀመሪያው መልአክ ነው፥ ምክንያቱም እርሱ የመጀመሪያው ቄሳር ነውና፤ እርሱም ሦስተኛውን መልአክ ይመስላል፥ እርሱም ጢቤርያስ ነበር። ጢቤርያስ በመስቀሉ ጊዜ፥ እርሱም የእሁድ ሕግ ሲሆን፥ በሃያ ሦስት ደግሞ ይወከላል፥ ምክንያቱም ሃያ ሦስት አቶንመንትን ይወክላልና፤ መስቀሉም ክርስቶስ አምላካዊነቱን ከሰብአዊነታችን ጋር በማዋሐድ በሚያከናውነው ሥራ እጅግ አስፈላጊ ክፍል ነው። ስለዚህ ዩሊየስና ጢቤርያስ በሃያ ሦስት የተወከሉ የመጀመሪያውና የሦስተኛው መልእክት ናቸው።

ጁሊየስ በሆሊውድ ታሪካዊ ተረቶች ውስጥ ብዙ ጊዜ እንደሚቀርበው የፍቅር ተምሳሌት ሰው አልነበረም፤ እርሱ ሥልጣንን ለመጨበጥ የተቃጠለ ጨካኝ ሰው ነበር። ቲቤሪያስ ከጁሊየስ የባሰ ነበር፥ ክፋቱም እንኳ በቁጥሩ ውስጥ ተጠቅሶአል፤ ምክንያቱም የዕብራይስጥ ፊደላት የመጨረሻው ፊደል ሀያ ሁለት ሲሆን የመጀመሪያው ፊደል አንድ ነው። አልፋ ከኦሜጋ ያነሰ ነው፤ የቲቤሪያስም ክፋት የሚገኘው በቁጥር ሀያ ሁለት ነው፣ ይህም የዕብራይስጥ ፊደላት የመጨረሻው ፊደል ነው፤ እናም በጁሊየስና በቲቤሪያስ የተወከሉት ሁለቱ ክፉ ሰዎች መካከል አውግስጦስ ነበረ። አውግስጦስ የሮምን ኃይልና ክብር ከፍተኛ ግርማ ይወክላል። ከመጀመሪያውና ከሦስተኛው መልእክት ተቃራኒ እንደሆነ በአሥራ ሦስት ፊደል ተወክሎአል፥ ይህም የዓመፅ ምልክት ነው። አውግስጦስ መንግሥቱን ያጸናው የአንቶኒና የክሊዮፓጥራን ዓመፅ፣ በሮም ታሪክ ከሁሉ የታወቀውን ዓመፅ፣ በማሸነፍ ነበር።

አውግስጦስ ሦስተኛውን እንቅፋት ድል ያደረገው የሮማ ኃይል ነው፤ በዚህም ሲያደርግ የእሑድ ሕግን ወከለ፣ እንዲሁም በራእይ ምዕራፍ አሥራ ሦስት የዓመፅ ምዕራፍ ውስጥ ባሉት አርባ ሁለት ምሳሌያዊ ወራት የሚነግሠውን የሮማ ኃይል ይወክላል። ከእሑድ ሕግ በፊት ሲቀመጥ ፖምፔ ሁለቱንም 1798 እና 1989 ይሆናል፤ ይህም ፖምፔን ከክ.ዓ.በ. 219 እስከ 217 ድረስ የነበረውን አራተኛውን የሶርያ ጦርነት የሚያበቃው የአንቲዮክስ ማግኑስ ምልክት ያደርገዋል፤ ይህም የምዕራፍ አሥራ አንድ ቁጥር አሥር ፍጻሜ ነው። ከዚያም ጁሊየስ ቄሣር ከቁጥሮች አሥራ አንድና አሥራ ሁለት ጋር እንዲሁም ከድንበር ጦርነት፣ ማለትም በክ.ዓ.በ. 217 ከተካሄደው የራፊያ ጦርነት ጋር ይዛመዳል። በዚያ ጁሊየስ ደግሞ አንቲዮክስ ማግኑስ ነው፤ እንዲሁም አውግስጦስ ቄሣር በቁጥር አሥራ አምስት የፓኒየም ጦርነት ውስጥ ደግሞ አንቲዮክስ ማግኑስ ነው። ከዚያም በቁጥር አሥራ ስድስት ቲቤሪያስ የእሑድ ሕግ ነው፤ ነገር ግን በዚያ አንቲዮክስ ማግኑስ አይደለም፣ ምክንያቱም በዚያ ፖምፔ ነው፤ ምክንያቱም ኢየሱስ መጨረሻውን ሁልጊዜ በመጀመሪያው ይገልጣልና። ቁጥሩ የሰሉሲድ ግዛት ፍጻሜን ያመለክታል፤ ይህም በመጽሐፍ ቅዱስ ትንቢት ውስጥ ስድስተኛው መንግሥት እንደሆነችው የዩናይትድ ስቴትስ ፍጻሜ ምሳሌ ነው።

ከሮማውያን አራቱ ገዥዎች ጋር ሊደረጉ የሚገቡ ተጨማሪ ማስተካከያዎች አሉ፤ እናም ያ መስመር የቁጥር አርባውን ድብቅ ታሪክ ይወክላል። የቁጥር ሃያ ሦስት የመቃብያን መስመር ደግሞ የቁጥር አርባውን ድብቅ ታሪክ ያብራራል። ከዚያም በቁጥሮች ሃያ አራት ውስጥ፣ የአረማዊት ኢምፔሪያል ሮም ታሪክ በአንድ ዘመን—ሦስት መቶ ስልሳ ዓመታት—ይወከላል። ከቁጥር ሃያ አራት እስከ ቁጥር ሠላሳ ድረስ የተወከለው የሮማ ታሪክ መስመር ደግሞ የቁጥር አርባው ድብቅ ታሪክ ምሳሌ ነው። ርዕሰ ጉዳዩ ከአረማዊት ሮም ወደ ጳጳሳዊት ሮም ስለሚለወጥ፣ በቁጥር ሠላሳ አንድ ያበቃል። አረማዊት ሮም አሁንም በዚያ ቁጥር ውስጥ አለች፣ ነገር ግን በዚያ እንደ መጽሐፍ ቅዱስ ትንቢት አራተኛው መንግሥት ሳይሆን፣ በ538 ጳጳሳዊ ሥልጣንን በዙፋን ላይ ያኖረው የፖለቲካ ኃይል ሆና ትወከላለች። በ538 ጳጳሳዊ ሥርዓቱ የእሑድ ሕግ አወጣ፤ ስለዚህ ቁጥር ሠላሳ አንድ ከቁጥር አሥራ ስድስትና ከቁጥር አርባ አንድ ጋር እየተጣጣመ ነው። ቁጥር ሃያ አራት የአክቲየምን ጦርነት እና ከዚያ መስመር ጋር የተያያዘውን ታሪክ አስተዋወቀ።

ቁጥር ሀያ አራት አረማዊት ሮም ለሦስት መቶ ስድሳ ዓመታት ከፍ ብላ መግዛት መጀመርዋን ያመለክታል፤ ከዚያም በቁጥር ሠላሳ አንድ ጳጳሳዊት ሮም ለአንድ ሺህ ሁለት መቶ ስድሳ ዓመታት ከፍ ብላ መግዛት መጀመርዋን ያሳያል። የመስመሩ መጀመሪያና መጨረሻ የክርስቶስን ፊርማ፣ አልፋና ኦሜጋን ይሸከማሉ። በእነዚህ ቁጥሮች ውስጥ የማርክ አንቶኒ፣ የክሊዮፓትራ እና የአውግስጦስ ቄሳር ታሪክ አለ። በቁጥር ስድስት አሥር አረማዊት ሮም በ65 ዓ.ዓ. የሴሉኪድ ኢምፓየርን፣ ከዚያም በ63 ዓ.ዓ. ይሁዳን አሸነፈች። በ31 ዓ.ዓ. የአክቲየም ሦስተኛው እንቅፋት፣ በ65 ዓ.ዓ. በሴሉኪዶች የተመሰሉት የመጀመሪያዎቹ እንቅፋቶች እንደሚያሳዩት የግብፅ መንግሥት ፍጻሜ መሆኑን ገለጠ። እንደገናም የመጀመሪያውንና የመጨረሻውን ፊርማ እናገኛለን። 65 ዓ.ዓ. ከሦስቱ እንቅፋቶች የመጀመሪያው ነበር፣ እርሱም የሰሜን ንጉሥ መሸነፉን ይወክል ነበር፤ 31 ዓ.ዓ. ደግሞ ከሦስቱ እንቅፋቶች ሦስተኛው ነበር፣ እርሱም የደቡብ ንጉሥ መሸነፉን ይወክል ነበር። ይሁዳ ግን፣ ከሦስቱ እንቅፋቶች መካከለኛው እንቅፋት እንደ ሆነች፣ ፖምፔይ በ63 ዓ.ዓ. በደረሰ ጊዜ በኢየሩሳሌም ቅጥሮች ውስጥ የእርስ በርስ ጦርነት እየተካሄደባት ነበር። ሁለተኛው እንቅፋት የዓመፅ ምልክት ነው።

በ538 ዓ.ም.፣ ለጳጳሳዊት ሮም ሦስተኛው እንቅፋት ከሮም ከተማ ተወገደ። ያ እንቅፋት ጎቶች ነበሩ፤ በዚያም የመጽሐፍ ቅዱስ ትንቢት አምስተኛው መንግሥት ተጀመረ፤ አራተኛው መንግሥት በተወደደበት ስፍራ እንዲሁ በትክክል። እናም አራተኛው መንግሥት በሦስተኛው እንቅፋቱ እንደ ተጀመረ፣ በሴሉሲድ መንግሥት የመጀመሪያው እንቅፋት እንደ አምሳያ አስቀድሞ እንደ ታየው፣ የግብፅ መንግሥት ተሸነፈ። ይህም በቁጥር ሀያ አራት እስከ ቁጥር ሰላሳ ድረስ የሚገኘው የትንቢት ምስክርነት፣ በቁጥር አርባ ውስጥ ባለው ስውር ታሪክ ውስጥ ደግሞ ሊገኝ የሚገባ መስመር እንደሚወክል ያሳያል። በዚህ ምክንያት፣ በማርክ አንቶኒ፣ በክሊዮፓትራ፣ በጁሊየስ ቄሳር፣ በፖምፔይ እና በአውግስጦስ ቄሳር የሚወከሉትን ልዩ ልዩ የትንቢት ግንኙነቶች መመልከት አስፈላጊ ነው።

እንግዲህ የቁጥር ሀያ አራት እስከ ሠላሳ ያለው ክፍል፣ በአንድ ጠረጴዛ ላይ ውሸት ሲናገሩ፣ ከሁሉ ይበልጥ ግልጽ ያልሆነው ክፍል ነውን?

> የእነዚህም ሁለት ነገሥታት ልብ ክፉ ለማድረግ ይሆናል፥ በአንድም ገበታ ላይ ሐሰትን ይናገራሉ፤ ነገር ግን አይሳካላቸውም፥ ምክንያቱም ፍጻሜው ገና ለተወሰነው ጊዜ ነውና። ዳንኤል 11፥27።

ኡርያህ ስሚዝ እነዚህን ሁለት ነገሥታት ማርክ አንቶኒና አውግስጦስ ቄሳር መሆናቸውን ይገልጻል።

> „ከሃያ ሰባተኛው ቁጥር የተጠቀሰ“

> “አንቶኒና ቄሳር ቀድሞ በቃል ኪዳን ነበሩ። ሆኖም በወዳጅነት ሽፋን ስር ሁለቱም የዓለም ሁሉ ግዛት ለመግዛት እየተመኙና እየተንኮሉ ነበር። ለእርስ በርሳቸው ያሳዩት የአክብሮትና የወዳጅነት መግለጫ የግብዞች ንግግር ነበር። በአንድ ገበታ ላይ ሐሰት ይናገሩ ነበር። የአንቶኒ ሚስትና የቄሳር እህት የነበረችው ኦክታቪያ፣ አንቶኒ በፈታት ጊዜ፣ ሮማ ሕዝብ ፊት እርሱን ለማግባት የተስማማችው በቄሳርና በአንቶኒ መካከል የኅብረት መያዣ ይሆናል ብላ በተኖራት ተስፋ ብቻ መሆኑን አስታወቀች። ነገር ግን ያ ምክር አልተሳካም። መለያየቱ መጣ፤ ከዚያም በተነሣው ግጭት ቄሳር ፈጽሞ ድል አደረገ።” ዩራያ ስሚዝ፣ Daniel and the Revelation, 276.

ኦክታቪያ ከአንቶኒ ጋር ያላት ጋብቻ እንደ ኅብረት መያዣ መሆኑን ሲለይ እርሱ በምዕራፍ አሥራ አንድ ከዚያ በፊት በሄለናዊው ዘመን በበረኒቄ ከሴሉኪያዊው ንጉሥ አንጾክዮስ ፪ ቴኦስ ጋር በ252 ከክርስቶስ በፊት አካባቢ በተፈጸመው ጋብቻ አስቀድሞ የተመሰለውን የጋብቻ ኅብረት ይለይ ነበር። በረኒቄ የጶሎሜዎስ ፪ ፊላዴልፉስ ልጅ ነበረች። ኦክታቪያና በረኒቄ ዲፕሎማሲያዊ ጋብቻዎችን ወይም በትንቢታዊ አቀራረብ ሲታይ ስምምነቶችን ይወክላሉ። ከቁጥር አምስት እስከ አሥር ድረስ በደቡባዊውና በሰሜናዊው መንግሥታት መካከል የነበረውን የዲፕሎማሲያዊ ጋብቻ ታሪክ ይለያሉ፤ ማርክ አንቶኒና ኦክታቪያን፣ ከኋላ አውግስጦስ ቄሳር ተብሎ የታወቀው፣ ጋብቻውን ባደራጁ ጊዜም መንግሥቱን ደግሞ ወደ ምሥራቅና ምዕራብ ከፈሉት።

የብሩንዲሲየም ስምምነት (40 ዓ.ዓ.በ.) ማርክ አንቶኒ እና ኦክታቪያን (ከኋላ አውግስጦስ) በሁለተኛው ትሪዩምቪሬት ውስጥ ከቅርብ የእርስ በርስ ጦርነት በኋላ የተነሱትን ውጥረቶች ለመፍታት ያደረጉት በድርድር የተደረሰ ስምምነት ነበር። ይህም የሮማ ግዛቶችን በመከፋፈል (አንቶኒ ምሥራቅን፣ ኦክታቪያን ምዕራብን) የተካተተ ሲሆን፣ በአንቶኒ ከኦክታቪያ (የኦክታቪያን እህት) ጋር በፈጸመው ጋብቻ ማኅተም ተደርጎበታል። በ39 ዓ.ዓ.በ. የመጀመሪያው የአምስት ዓመት የትሪዩምቪሬቱ ዘመን በተፈጸመ ጊዜ፣ አንቶኒ ከ300 በላይ መርከቦችን ይዞ ወደ ኢጣልያ በመርከብ መጣ፤ መጀመሪያ ግን በብሩንዲሲየም ለማረፍ ፈቃድ ተከልክሎት ነበር፣ ስለዚህም በመጨረሻ በታረንቱም አረፉ። የአንቶኒ ሠራዊት ከኦክታቪያን ሠራዊት ጋር ለመዋጋት ፈቃደኛ ባለመሆኑ፣ እንዲሁም የኦክታቪያን ሠራዊት ደግሞ ከአንቶኒ ሠራዊት ጋር ለመዋጋት ፈቃደኛ ባለመሆኑ የተነሣ የረዘመ ሽምግልና ከተደረገ በኋላ ኦክታቪያን በዚያ አገኘው። ኦክታቪያም አንቶኒን በሴክስቱስ ፖምፔይ ላይ ኦክታቪያንን እንዲደግፍ በማሳመን ቁልፍ የሽምግልና ሚና ተጫውታለች። ትሪዩምቪሬቱንም ለሌላ አምስት ዓመታት (እስከ 32 ዓ.ዓ.በ.) አድሰውታል፤ በዚህም አንቶኒ ለኦክታቪያን 120 መርከቦችን ሲሰጥ፣ በምትኩ ቃል የተገባለትን ወታደሮች ሊያገኝ ነበር (እነዚህን ግን ኦክታቪያን ከዚያ በኋላ አልሰጠም)።

በክርስቶስ ልደት በፊት 32 ዓ.ም. መካከል በእነዚህ ሁለት ተቃራኒዎች መካከል ግልጽ መፍታት ተፈጠረ። ግንኙነታቸው በፕሮፓጋንዳ፣ በአንቶኒዮስ የምሥራቅ ትኩረት (ከክሊዮፓትራ ጋር) እና በኦክታቪያኖስ በምዕራብ ያደረገው ማጠናከር ምክንያት ተበላሸ። ኦክታቪያኖስ ከአክቲየም በፊት አንቶኒዮስ ያቀረባቸውን የኋለኛ ጊዜ የስብሰባ ሐሳቦች አልተቀበለም።

በሰሜን ንጉሥ (አንቲዮኮስ) እና በደቡብ ንጉሥ (ጶሌሜዎስ) መካከል በተደረገው የዲፕሎማሲ ጋብቻ ሙሽራዪቱን ያቀረበው የደቡብ ንጉሥ ነበር፤ በአንቶኒዎስ (ምሥራቅ) እና ኦክታቪያን (ምዕራብ) የዲፕሎማሲ ጋብቻ ውስጥ ደግሞ ሙሽራዪቱ በምዕራብ ተቀርባ ነበር። ሁለቱም የዲፕሎማሲ ጋብቻዎች አልተሳኩም፤ ሴት ልጅዋን ወይም እህቱን ያቀረበውም ወገን በመጨረሻ ቃል ኪዳኑን በጣሰው ኃይል ላይ ድል ተቀዳጅ ሆነ።

## የሦስቱ ምስክርነት

በሴሌውቃውያን መንግሥት መጨረሻ ላይ በአንድ ማዕድ ላይ ሐሰት የተነገረበት ሦስተኛ ስምምነት ነበረ። ይህም በአምስተኛው የሶርያ ጦርነት (202–195 ዓ.ዓ.) ሁኔታ ውስጥ የተከሰተ ሲሆን፣ አንቲዮኮስ ሳልሳዊ ማግኑስ በ204 ዓ.ዓ. ከጶለሜዎስ አራተኛ ፊሎፓቶር ሞት በኋላ የጶለሜዎስ መንግሥት የደካመውን ሁኔታ ተጠቅሞበታል። ጶለሜዎስ አምስተኛ ኤፒፋኔስ (ጶለሜዎስ አምስተኛ) በሕፃንነቱ (ዕድሜው ወደ 5–6 ዓመት ገደማ ሲሆን) ዙፋኑን ወረሰ፤ ይህም ግብፅን በሞግዚቶች እጅ ሥር ትቶ፣ ለውስጣዊ ትርምስ፣ ለአገር በቀል አመፆች፣ እና ለውጭ ስጋቶች የተጋለጠች አደረጋት።

አንጾክዮስ ማግኑስ ከዚህ በፊት እንደ ፓኒየም ጦርነት (200 ዓ.ዓ.) ያሉ ድሎችን ተከትሎ በኮይሌ-ሶርያ፣ በፍልስጤም፣ እና በእስያ ትንሽ ውስጥ ያሉ የጶጦለማይክ ግዛቶችን ብዙውን ወረረና ተቆጣጠረ። ግብፅን ሙሉ በሙሉ ከመርገጥ ይልቅ (ይህም የሮምን ጣልቃ ገብነት አደጋ ያስከትል ነበር፤ ሮም ከአንዳንድ አካባቢዎች እንዲርቅ ጫና ታደርግበት ነበርና)፣ እንደ “ጠባቂ” ሰው ሆኖ የዲፕሎማሲ የጋብቻ ሕብረት መንገድን ተከተለ። በ197/195 ዓ.ዓ.፣ ጦርነቱን ያበቃው የሰላም ስምምነት አካል እንደሆነ፣ አንጾክዮስ ማግኑስ ታናሽ ልጁን ክሊዮፓትራ ፩ ሲራ (ክሊዮፓትራ ሲራ ተብላም የምትጠራ) ለሕፃኑ ጶጦለሚ ፭ አጫት አደረገለት፤ ከዚያም አጋባት (ጋብቻው በ193 ዓ.ዓ. በራፊያ ተፈጸመ፤ ጶጦለሚ 16 ዓመት ነበር፣ ክሊዮፓትራም 10 ዓመት)።

ይህ በልግስና የተሞላ እርምጃ እንደሆነ ተቀርጾ ቀረበ፤ አንቲዮክስ ራሱን የወጣቱ ንጉሥ አጋርና “ጠባቂ” አድርጎ አቆመ፥ በእስያ ያገኘውን ጥቅም እያስቀጠለ ሰላምንም አስጠበቀ። ጋብቻው በሴት ልጁ አማካኝነት በግብፅ ላይ ቀጥተኛ ያልሆነ ተጽዕኖ ሰጠው (እርሷ ለሴሌውክያዊ ሥሮቿ ታማኝ ትቀራለች እና በፕቶለማይክ መንግሥት ቤት ውስጥ ሶርያን የምትደግፍ ድምፅ ትሆናለች ብሎ ተስፋ አድርጎ ነበር)። ይህ ተንኮል ግን አልተሳካም፤ ክሊዮፓትራ ከአባቷ ይልቅ ከባሏና ከግብፅ ወገን ቆመች፥ ይህም የአንቲዮክስን የረጅም ጊዜ ቁጥጥር አፈረሰ። ይህ ከብሩንዲሲየም ስምምነት (40 BC) ጋር ይመሳሰላል፥ እንዲሁም ከሮማውያን ታሪካዊ ክስተቶች ጋር በብዙ መንገዶች ይዛመዳል።

ልክ አንቶኒ ከጦርነት ጥግ በኋላ ተቃራኒ ኃይሎችን ለማስታረቅ ኦክታቪያንን (የኦክታቪያን እህት) እንደ አገባ ሁሉ፣ አንቲዮክስም ጊዜያዊ ሰላምንና የግዛት ክፍፍልን ለማጽናት ልጁን ለጶሎሜዎስ አምስተኛ በትዳር ሰጠ (ሴሌውኪዶች በሰሜን ያደረጓቸውን ድል አድራጎቶች አቆዩ፤ ጶሎሜዎስም በደቡብ ግብፅን ይዞ ቀረ)።

አንጢዮኮስ በሕፃኑ ንጉሥ ቶለሚ አምስተኛ ላይ (በቤተሰብ ግንኙነት መንገድ) በእውነቱ እንደ ሞግዚት ሆኖ ሠርቷል፤ ይህም ኦክታዊያን (እና ትሪዩምቪራቴው) በሥልጣን ክፍተቶች ወይም በተቀናቃኝነት መካከል ራሳቸውን እንደሚያቆሙ ሁኔታ ያሳስባል። በሁለቱም ጉዳዮች፣ “የበለጠ ጽኑው” ሰው (አንጢዮኮስ/ኦክታዊያን) በዝምድና አማካይነት በተጋላጭ ተቃራኒው ላይ ተጽዕኖ ለማግኘት ፈለገ። ሁለቱም ዝግጅቶች የአጭር ጊዜ መረጋጋትን አመጡ፣ ነገር ግን በመሠረታዊ አለመተማመን ምክንያት በረዥም ጊዜ ‘አልተሳኩም’—ክሊዮፓጥራ ግብፅን ደገፈች (ይህም አንጢዮኮስን አዳከመው)፣ አንቶኒም ወደ ምሥራቅ ያዘነበለ ትኩረት (ክሊዮፓጥራ ሰባተኛ) ደግሞ ከኦክታዊያን ጋር ያለውን ግንኙነት መፍረስ አስከተለ።

የፕቶለሚ አምስተኛ በአስተዳዳሪ ጠባቂዎች ሥር የነበረው ሕፃናትነት ከዩሊየስ ቄሳር ሞት በኋላ ከተከተለው ያልተረጋጋ ሁኔታ ጋር ይመሳሰላል (ይህም ወደ ትሪዩምቪራት መቋቋምና ወደ የሥልጣን ትግሎች መራ)። የበረኒሴ ከአንጾክስ ጋር የተደረገው ጋብቻ በዳንኤል አስራ አንድ ውስጥ የሴሉሲድ መንግሥት ታሪክ መጀመሪያን ምልክት አደረገ፤ የአንጾክስ ማግኑስ ሴት ልጅ ከግብፃዊው ሕፃን ንጉሥ ጋር የተደረገው ጋብቻ ደግሞ የሴሉሲድ መንግሥትን ፍጻሜ ምልክት አደረገ። የማርክ አንቶኒ ከኦክታቪያ ጋር የነበረው ጋብቻ መቋረጥ የፕቶለማይክ መንግሥትን ፍጻሜ ምልክት አደረገ። ይሁዳ እንደ እግዚአብሔር የቃል ኪዳን ሕዝብ የነበረው ሁኔታ መጨረሻ በመስቀል ላይ ተከናወነ፤ ያም የይሁዳ መንግሥት በመቃብያንና ከሮም ጋር ባደረጉት ቃል ኪዳን ተጀመረ። እነዚህ ሁሉ የትንቢት መስመሮች በዳንኤል ምዕራፍ አስራ አንድ ትረካ ውስጥ ተወክለው ይገኛሉ፣ ሁሉም ከቁጥር አርባ ስውር ታሪክ ጋር ይስማማሉ። ከቁጥር አምስት ጀምሮ የበረኒሴ ስምምነትን እናገኛለን፤ ይህም ወደ ታላቁ አንጾክስና ወደ ሴት ልጁ ክሊዮፓትራ ሲራ ስምምነት ይመራል፣ ይህም በቁጥር ሃያ ሦስት ባለው የመቃብያን ታሪክ ውስጥ ይከናወናል። መቃብያን ከሴሉሲድ ሥርወ መንግሥት የመጨረሻዎቹ አንዱ በሆነው አንጾክስ ኤፒፋነስ ላይ ባነሱት ዓመፅ ምክንያት የዚህ መስመር ክፍል ይሆናሉ።

አንቲዮክስ ኤፒፋኔስ በ168 ዓ.ዓ.በ. በስድስተኛው የሶርያ ጦርነት ወቅት በግብፅ በአሌክሳንድሪያ አቅራቢያ የነበረው አንቲዮክስ ነው። አንቲዮክስ ኤፒፋኔስ ግብፅን ወርሮ ነበር፣ አሌክሳንድሪያንም ሊይዝ በተቃረበ ሁኔታ ላይ ነበር። የጶሌማይክ ገዥዎች ለእርዳታ ወደ ሮም አቤቱታ አቀረቡ። ሮም ፖፒሊየስ ላይናስን (ከትንሽ ተከታዮች ቡድን ብቻ ጋር—ሠራዊት ሳይኖረው) ከሴኔቱ የመጣ የመጨረሻ ማስጠንቀቂያ እንዲያደርስ ላከች፤ አንቲዮክስ ከግብፅና ከቆጵሮስ ወዲያውኑ መውጣት አለበት፣ አለዚያ ከሮም ጋር ጦርነትን ይጋፈጣል። አንቲዮክስ ደብዳቤውን ተቀብሎ ከአማካሪዎቹ ጋር ለመማከር ጊዜ በጠየቀ ጊዜ፣ ጥብቅና ገዥ ባህርይ ያለው ተብሎ የተገለጸው ፖፒሊየስ የእግር መራመጃ በትሩን ወስዶ በንጉሡ እግሮች ዙሪያ በአሸዋው ላይ ክበብ ሳለ። ከዚያም፣ “ከዚያ ክበብ ውጭ ከመርገጥህ በፊት፣ ለሴኔቱ ላቀርበው መልስ ስጠኝ” ሲል አወጀ።

እንዲሁ ያለው ፍቺ ግልጽ ነበር፤ አንቲዮኮስ ለሮም ጥያቄዎች ሳይገዛ ከዚያ ክብ ወጥቶ መሄድ አይችልም ነበር—ስምምነት ሳይደረግ እርሱን መሻገር ጦርነት ማለት ይሆን ነበር። በድንጋጤና በውርደት የተመታው አንቲዮኮስ ለአጭር ጊዜ ተወላወለ፤ ከዚያ ግን ለመታዘዝ ተስማማ፣ ኃይሎቹን ከግብፅ አስወጣ፣ ወደ ሶርያም ተመለሰ። ይህ ደፋር የዲፕሎማሲ እርምጃ (በእያደገ በመጣው የሮም የኃይል ዝና የተደገፈ) ያለ ጦርነት ማፈግፈግን አስገደደ፣ በዚህም ሮም በምሥራቃዊው ሜድትራንያን እየተበቀለ የመጣውን በላይነት አሳየ። ይህ ክስተት “በአሸዋ ላይ መስመር መሳል” ለሚለው ንግግር የመነሻ ምንጭ እንደሆነ በሰፊው ይጠቀሳል (ምንም እንኳ በትክክል የተሳለው ክብ ነበር)።

አንቲዮክስ ኤጲፋኔስ ደግሞ በዳንኤል አሥራ አንድ ቁጥር አሥራ አራት ውስጥ ራሱን ከፍ የሚያደርግ፣ የሚወድቅ እና ራእዩን የሚያቆም ኃይል በፕሮቴስታንቶች ግንዛቤ ውስጥ ሆነ።

> በዚያም ዘመን ብዙዎች በደቡብ ንጉሥ ላይ ይነሣሉ፤ ከሕዝብህም መካከል ዓመፀኞች ራእዩን ለማጸናት ራሳቸውን ከፍ ያደርጋሉ፤ ነገር ግን ይወድቃሉ። ዳንኤል 11፥14።

አንጾክዮስ ፬ ኤፒፋኔስ ከ175–164 ዓ.ዓ. በፊት ነገሠ፣ ከአሥራ ሦስቱም ሴሉክያውያን ነገሥታት ስምንተኛው ነበር። ሄለናዊ ባህልን ለመጫንና ግዛቱን በግሪክ የሃይማኖት ሥርዓቶች ሥር ለማንደራጀት ተጣጣረ። በ169 ዓ.ዓ. በፊት መቅደሱን ዘረፈ፣ የአይሁድን ሥርዓቶች (ግርዛት፣ ሰንበትን መጠበቅ፣ ቶራን ማጥናት) ከለከለ፣ ለአረማዊ አማልክትም መሥዋዕት እንዲሰዉ አስገደደ። በዲሴምበር 167 ዓ.ዓ. በፊት በመቅደሱ ውስጥ በአይሁድ የሚቃጠል መሥዋዕት መሠዊያ ላይ የአረማውያንን መሠዊያ (ለዜውስ) አቆመ፣ ከሌሎችም ርኩስ ድርጊቶች ጋር አሳማ ሠዋ። ይህ ማርከስ መቅደሱን ለሚጠብቁ አይሁድ የመጨረሻው መቻል የተሳነ ነገር ሆነ፤ እነርሱም ይህን የመቅደሱ ቅድስናና የእግዚአብሔር ሕግ ከፍተኛው መጣስ እንደሆነ ቈጠሩት። ይህም መታትያስ (ከሞዴይን የሆነ ካህን) ለአረማዊ አማልክት መሥዋዕት እንዲሠዋ የሰሉክያዊ መኮንን የሰጠውን ትእዛዝ ሲከለክል፣ ከሃዲ አይሁዳዊንና ያንን መኮንን ሲገድል፣ ከዚያም ከልጆቹ ጋር (ወደፊት መቃብያን የሚባሉት) ወደ ተራሮች ሲሸሽ አስቸኳይ ተቃውሞ አስነሣ። ይህም ከ167–160 ዓ.ዓ. በፊት የቆየ የሽምቅ ውጊያና ዐመፅ አቀጣጠለ፤ ዓላማውም የአይሁድን አምልኮ መመለስ ነበር፣ ይህም በ164 ዓ.ዓ. በፊት በይሁዳ መቃቢ መሪነት መቅደሱ እንደገና እንዲቀደስ (ሐኑካ) አመራ።

በሴሉኪድ መንግሥት መጀመሪያና መጨረሻ ላይ፣ የምሥራቅና የምዕራብ ወይም የሰሜንና የደቡብ መከፋፈል አባል የያዘ በዲፕሎማሲያዊ ጋብቻ የተወከለ አስፈላጊ ስምምነት ነበር። ሴሉኪድ መንግሥት እየደከመ በመጣ ጊዜ፣ አንጢዮኮስ ኤፒፋኔስ የሚነሣው የሮማ ኃይል ምልክት ይሆናል፣ እንዲሁም የመቃብያን ቍጣ ትኩረት ይሆናል። ከዚያ በኋላ በታሪክ ውስጥ፣ ራእዩን የሚመሠርተው የትንቢታዊ ምልክት ሐሰተኛ አምሳል ይሆናል። በምዕራፍ አሥራ አንድ ቁጥር ሃያ ሁለት ያለው ኃይል፣ የቃል ኪዳኑ አለቃ በተሰበረ ጊዜ ተሰበረ።

> እና በጎርፍ ክንዶች ከፊቱ ይጥለቀለቃሉ፥ ይሰበራሉም፤ አዎን፥ የቃል ኪዳኑ አለቃ ደግሞ። ዳንኤል 11፥22።

የአንቲዮክስ ኤፒፋኔስ ንግሥና በ164 ዓ.ዓ. ተፈጸመ፤ ይህም ክርስቶስ “የቃል ኪዳኑ አለቃ” በመስቀል ላይ “ከመታ” ማለት ከመሰቀሉ ሁለት መቶ ዓመት ገደማ በፊት ነበር። በዚህ ስፍራ ልንመለከተው የምንፈልገው ነገር የሴሌውክያ መንግሥት በዲፕሎማሲያዊ የስምምነት ጋብቻ መጀመሩና መጨረሱ ሲሆን፣ በሁለቱ ወገኖች መካከል የነበረው ማታለል በታሪክ መዝገብ የተረጋገጠ ጉዳይ መሆኑ ነው። በአንቲዮክስ ኤፒፋኔስ ዘመነ መንግሥት የማካቤያን ዓመፅ ተጀመረ፥ ይህም የአሜሪካን አብዮት አስቀድሞ የሚያመለክት ምሳሌ ነበር። በማካቤያን ታሪክ ውስጥ የሴሌውክያን ኃይል ከላያቸው ለማውረድ ያደረጉት ትግል ከሮም ጋር ያደረጉትን አስፈላጊ ስምምነት ያካትታል። ስምምነቱን በቀጥታ የሚጠቅሰው ጥቅስ ሮም በስምምነት ጠረጴዛው ላይ በተንኮል እየሠራች፣ ወይም ሐሰት እየተናገረች መሆኗን በግልጽ ይለያል።

> ከእርሱም ጋር ቃል ኪዳን ከተደረገ በኋላ በተንኮል ይሠራል፤ ይወጣልና፥ በጥቂት ሕዝብም ኃይለኛ ይሆናል። ዳንኤል 11:23።

በአርባኛው ቁጥር ውስጥ ከተጠቀሰው የመጨረሻ ዘመን በፊት ያለ እያንዳንዱ ትንቢታዊ መስመር የተሰበረ ኪዳንን ይይዛል። ዩርያስ ስሚዝ በሠላሳኛው ቁጥር ላይ ስለተጠቀሱት “ቅዱሱን ኪዳን የሚተዉት” ሲያስተያየት የሚከተለውን ይመዘግባል፦

> “‘በኪዳኑ ላይ የሚወርድ ቍጣ፤’ ማለትም ቅዱሳት መጻሕፍት፣ የኪዳኑ መጽሐፍ ማለት ነው። የዚህ ዓይነት አብዮት በሮም ተፈጸመ። ሮምን ድል ያደረጉት ሄሩሊዎች፣ ጎቶች፣ እና ቫንዳሎች የአርዮሳዊ እምነትን ተቀብለው የካቶሊክ ቤተ ክርስቲያን ጠላቶች ሆኑ። ይህን መናፍቅነት ለማጥፋት በተለይ በዚሁ ዓላማ ነበር ዩስቲንያኖስ ጳጳሱን የቤተ ክርስቲያን ራስ እና የመናፍቃን አርማች እንዲሆን የወሰነው። መጽሐፍ ቅዱስም በፍጥነት ተራው ሕዝብ ሊያነበው የማይገባ አደገኛ መጽሐፍ እንደሆነ ሊቆጠር ጀመረ፤ ነገር ግን የሚከራከሩ ጥያቄዎች ሁሉ ለጳጳሱ እንዲቀርቡ ተደረገ። እንዲሁ በእግዚአብሔር ቃል ላይ ውርደት ተደረበ። የሮም ነገሥታትም፣ ምሥራቃዊው ክፍላቸው እስካሁን ገና ቀጥሎ ሳለ፣ ኪዳኑን ከተወችውና ታላቂቱን ክህደት ከፈጸመችው የሮም ቤተ ክርስቲያን ጋር መረጃ ነበራቸው ወይም ተመሳጥረው ነበር፣ ‘መናፍቅነትን’ ለመጨፍለቅ በተደረገው ዓላማ። የኃጢአት ሰው በእ.ኤ.አ. 538 በዚያን ጊዜ ሮምን በግዛታቸው ይዘው የነበሩት የአርዮሳዊ ጎቶች በመሸነፋቸው ወደ ድፍረተኛው ዙፋኑ ከፍ ከፍ ተደረገ።” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 281.

በዳንኤል 11 የሚገኘው አምስተኛው ቁጥር፣ የደቡብ ንጉሥ ከዚያ በኋላ በሰሜን ንጉሥ የተሰበረ ስምምነት ምልክት እንዲሆን የዲፕሎማሲ ሙሽራ የሚያቀርብበትን የታሪክ መስመር ይለያል። የደቡብ ንጉሥ በበቀል የፈጸመው እርምጃ፣ በ1798 በጳጳሳዊው የሰሜን ንጉሥ ላይ የናፖሊዮን መንፈሳዊ የደቡብ ንጉሥ ያደረገውን በቀል ይወክል ነበር። ከአምስተኛው እስከ ዘጠነኛው ቁጥር ያለው የተሰበረ ስምምነት፣ የናፖሊዮን የቶለንቲኖ የተሰበረ ስምምነትን ይወክል ነበር፤ ይህም ደግሞ ፑቲን በNATO ላይ ያቀረበውን የተሰበረ ስምምነት ክስ ይወክል ነበር። የናፖሊዮን በቀል፣ ፑቲን በ2014 በዩክሬን ላይ ያደረገውን በቀል ይወክል ነበር። በአሥረኛው ቁጥር አንቲዮክስ ማግኑስ አራተኛውን የሶርያ ጦርነት በሚያበቃበት በቀል፣ በ1798 ከናፖሊዮን ጋር ይጣጣማል፤ እንዲሁም በ2014 ከፑቲን ጋርም ይጣጣማል። በ15ኛው ቁጥር የ200 ዓ.ዓ. የፓኒየም ጦርነትን ተከትሎ፣ አንቲዮክስ ግብፅን የመሬት ላይ ወታደራዊ ኃይል ሳይጠቀም በትእዛዙ ሥር ለማስገባት የተሰወረ ዓላማ በመያዝ የዲፕሎማሲ ጋብቻ አዘጋጀ። የአንቲዮክስ ማግኑስ ዙፋን ለልጁ ተላለፈ፣ እርሱም ተገደለ፤ ይህም የአንቲዮክስ ማግኑስ ታናሹን ልጅ፣ አንቲዮክስ ኤጲፋነስን፣ ወደ ዙፋን አመጣው። እርሱ የግሪክ ልማዶችንና ሃይማኖትን በማስፈጸም ያደረጋቸው ድርጊቶች፣ በ23ኛው ቁጥር ወደሚገኘው ከሮም ጋር ወደ ተደረገው በተንኮል የተሞላ ስምምነት የመራውን የመቃብያን ዓመፅ አስከተሉ። 24ኛው ቁጥር አረማዊቷን ሮም ያስተዋውቃል፣ እንዲሁም የአንቶኒና የአውግስጦስን የሐሰት ገበታ ይለያል። በ30ኛው ቁጥር አረማዊቷ ሮም ከጳጳሳዊቷ ቤተ ክርስቲያን ጋር ወደ ውይይት ትገባለች፤ እነርሱም ቅዱሱን ኪዳን የሰበሩ ተብለው ተጠቅሰዋል።

ከሀያ አራት እስከ ሠላሳ ያሉት ቁጥሮች የአረማዊት ሮም ምስክርነት ናቸው፣ ከሠላሳ አንድ እስከ አርባ ያሉት ቁጥሮችም የጳጳሳዊት ሮም ምስክርነት ይሰጣሉ። ከዳንኤል አሥራ አንድ ምዕራፍ ቁጥር አንድ ጀምሮ እስከ አርባ ድረስ ያለው እያንዳንዱ መስመር፣ በአርባኛው ቁጥር ስውር ታሪክ ውስጥ የሚተገበር የትንቢት መስመርን ይወክላል። የሴሌውቃውያን መንግሥት መስመር፣ የጶለማውያን መንግሥት መስመር፣ የመቃብያን የይሁዳ መንግሥት መስመር፣ የአረማዊት ሮም መስመር እና የጳጳሳዊት ሮም መስመር ሁሉም ከ1989 እስከ የእሁድ ሕግ ድረስ ያለውን ታሪክ ያመለክታሉ። ከእነዚያ መስመሮች እያንዳንዱ የተሰበረ ቃል ኪዳንን እንደ ታሪኩ ዋና ክፍል ይለያል።

የዳንኤል አሥራ አንድ ራእይን የሚያቆም ሮም ነው፤ እንዲሁም የአረማዊቱና የጳጳሳዊቱ ሮም ትንቢታዊ የሸንጎ ቃል ኪዳኖች እንደ ተራ የሚገለጡ ሲሆን፣ ሮም በየራሳቸውና በተለዩ ትንቢታዊ ዘመናት ፍጹም ግዛት ከመግዛቷ በፊት እንደ ተፈጸሙ ተለይተው ተመልክተዋል። ሁለቱም ኃይሎች የበላይነታቸው ትንቢታዊ ዘመን መጀመሪያ ሦስተኛው እንቅፋታቸው በተወገደ ጊዜ እንደሚጀምር አመለከቱ። በአሜሪካ አንድነት ውስጥ በቅርቡ ከሚመጣው የእሑድ ሕግ በፊት በሁለት ኃይሎች መካከል የሸንጎ ቃል ኪዳን ይኖራል። አራት ጊዜ እነዚህ ሁለት ኃይሎች የደቡብና የሰሜን ነገሥታት ሆነዋል፤ አንድ ጊዜ በይሁዳ የክብር ምድርና በሮም መካከል፣ አንድ ጊዜ በሮማዊው ትሪዩምቪሬት ሁለት ክፍሎች መካከል፣ እና አንድ ጊዜ በአረማዊቱና በጳጳሳዊቱ ሮም መካከል። ሮምን በሚመለከቱት በሁለቱም የሸንጎ ቃል ኪዳኖች ውስጥ ነገሩ በሮማዊ ግዛት አንድ ግማሽ ከሌላው ግማሽ ጋር የተደረገ ቃል ኪዳን ነበር፤ ይህም በምሥራቅ ያለው አንቶኒ ከምዕራቡ አውግስጦስ ጋር ወይም በምሥራቅ ያለችው አረማዊቱ ሮም ከምዕራቡ ያለችው ጳጳሳዊቱ ሮም ጋር ይሁን። በሰሜንና በደቡብ ነገሥታት መካከል አራት የሸንጎ ቃል ኪዳኖች፣ ሁለት በምሥራቅና በምዕራብ ነገሥታት መካከል፣ እና አንድ በቅርቡ የሰሜን ንጉሥ ሊሆን ያለውና በክብር ምድር መካከል።

ይህም የዳንኤል መጽሐፍ ላይ ያቀረብነውን የመጀመሪያ ገለጻ ይደመድማል። የፓኒየም ተከታታይ ጽሑፎች በዳንኤል መጽሐፍ ላይ ያለውን ተከታታይ ያጠናቅቃሉ፤ ይህም በሚቀጥለው ጽሑፍ መመልከታችንን የምንቀጥልበት የአርባኛው ቁጥር የተሰወረ ታሪክ መግቢያ ነው።

Back to Articles