Article

# ፓኒየም - ቁጥር አሥራ ዘጠኝ

ታላላቆቹ፡ አንቲዮኮስ፣ ቆስጠንጢኖስ፣ እና የመጨረሻው ፕሬዚዳንት

Author

Jeff Pippenger

Published

March 1, 2026

Formats

PDF
Word
Song MP3

የዳንኤል 11 ከቁጥር 10 እስከ 16 ድረስ ያሉትን በትክክል የመከፋፈል ቁልፍ፣ ከሰላሳ ዓመታት በላይ በፊት፣ በ1996 ዓ.ም.፣ The Time of the End መጽሔት በታተመበት ጊዜ የተጠቀሙባቸው መሠረታዊ ትንቢታዊ አፈጻጸሞች ውስጥ ይገኛል። ከሰላሳ ዓመታት በኋላ፣ ጌታ ሌላ ትንቢታዊ መልእክት እንዲደነገግ ገልጦአል፤ ይህም የሚለራውያን መልእክት በ1831 እንደ ተደነገገው ነው። በእነዚህ ሰላሳ ዓመታት የኦሜጋ ታሪክ ውስጥ ይደነገጥ ዘንድ ያለው መልእክት፣ በJosiah Litch እንደ ተወከለው ቀደም ሲል የነበረ ስለ እስልምና መልእክት እርማት እንደሆነ፣ እንዲሁም በSamuel Snow እንደ ተወከለው የተዘጋው በር መልእክት እርማት እንደሆነ ይወከላል፤ ይህም የአሥሩ ደናግል ምሳሌ ምልክት ነው። ስለ እስልምና የሆነ መልእክት፣ ክርስቶስ የፍርዱን ሥራ ሲፈጽም የምህረት ዘመኑ በደረጃ በደረጃ ስለሚዘጉ በሮች ማስጠንቀቂያ ታጅቦ፣ ይታወጃል። መልእክቱ ሁለት ዐይነት ነው፤ ውስጣዊና ውጫዊ መስመር ያለው ሲሆን፣ እነዚህም በተራው ትንቢት ሲፈታ ሁልጊዜ የሚከሰተውን ሦስት-ደረጃ የፈተና ሂደት የመጀመሪያዎቹን ሁለት ደረጃዎች ይወክላሉ፤ እንደ 2023 ዲሴምበር 31 የኢየሱስ ክርስቶስ ራእይ መገለጥ ሆኖ።

“የፍጻሜው ዘመን” መጽሔት በ1989 በፍጻሜው ዘመን የተፈቱትን የዳንኤል አሥራ አንድ የመጨረሻ ስድስት ቁጥሮች የሚወክሉትን ለአሜሪካ ያለውን የወደፊት እይታ መሠረታዊ አጠቃላይ ገለጻ ይዟል። መጽሔቱ ለሠላሳ ዓመታት በሕዝብ መዝገብ ውስጥ ቆይቶ ሳለ፣ የመጽሔቱ ዋና ጭብጥ አንዱ በተለይም በዩክሬን ውስጥ በካቶሊክነት ተጽዕኖ ሥር ባሉ ቤተ ክርስቲያናት እና በኮሚዩኒዝም መካከል ያለው ሃይማኖታዊ ትግል እንደነበር ማንም አላየም። ከ1989 ዘመን የተነሣው ያ ሃይማኖታዊ ጦርነት፣ ፑቲን በጶሎሜዎስና በዑዝያ የተወከለውን ሃይማኖታዊ ውድቀት በኢየሩሳሌም ቤተ መቅደስ ላይ ሁለቱም ባሳዩት ዐመፅ አውድ ያብራራል። በኢየሩሳሌም ያለው ቤተ መቅደስ የዑዝያ ቤተ መቅደስ ነበር እንጂ የጶሎሜዎስ ቤተ መቅደስ አልነበረም። ፑቲንም ሆነ ዘለንስኪ ያውኑ ቤተ መቅደስ በሁለት የተለያዩ መንገዶች ያረክሳሉ፤ አንዱ እንደ ግብፃዊ፣ ሌላውም እንደ አይሁዳዊ።

በ1989 ከደቡብ ንጉሥ ጋር በትግል ላይ የነበረችው ቤተ ክርስቲያን ካቶሊካዊቷ ቤተ ክርስቲያን ነበረች። እና ለምን አይሆን? የፈረንሳይ አምላክ-አልባነት በ1798 ለሰሜን ንጉሥ የሞት ቍስልን አደረሰ፤ ስለዚህ ጵጵስናው በተለይም በዩክሬን ላይ በካቶሊካዊቷ ቤተ ክርስቲያን ላይ ረጅም ጊዜ የተዘረጋውን የአምላክ-አልባነት ስደት የሚበቀል ለምን አይሆንም? ከዚህ የበለጠ ጠቃሚው ጉዳይ ይህ ስለ ዩክሬን ያለው ግልጽ ምስክርነት በ1996 ከታተመ አንድ ህትመት መምጣቱ ነው፤ ይህም ስለ 1989 ታሪክ ዓለማዊ ታሪክ ጸሐፍትን እየጠቀሰ ነበር። አሁን ጌታ የአርባኛውን ቁጥር የተሰወረ ታሪክ ሲፈታ እና ሲገልጥ፣ የራፊያ ጦርነትንና የዚያን ተከታይ ውጤቶች ትንቢታዊና ታሪካዊ አውድ ለማቅረብ በሁለት ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያናት መካከል ያለውን ትግል አመልክቶአል፤ እነዚህንም አስፈላጊ ግንዛቤዎች ከሠላሳ ዓመታት በፊት በታተመው The Time of the End መጽሔት ውስጥ አስቀድሞ አካትቶ ነበር።

የናፖሊዮን ውድቀት ከሌኒን፣ ከስታሊን እና ከሶቪየት ሕብረት ሥርዓት ቀስ በቀስ ከመጣው ውድቀት ጋር ይጣጣማል። የትንቢታዊው የደቡብ መንግሥት ዋና ከተማውን ወደ ሩሲያ በአንቀሳቀሰ ጊዜ በ1917 ሁለት ታላላቅ አብዮቶች ነበሩ። የመጀመሪያው ዛር በተገለበጠበት ጊዜ የሩሲያ አብዮት ተብሎ የሚጠራው ነው፤ ከዚያም በዚያው ዓመት የቦልሼቪክ አብዮት ተከተለ፣ እርሱም ከ1917 እስከ 1922 ድረስ ወደ ተካሄደው የእርስ በርስ ጦርነት አመራ። በ1922 ሶቪየት ሕብረት ተመሠረተ።

ሩሲያ እንደ መንፈሳዊው የደቡብ ንጉሥ መጀመሪያዋ ወደ የእርስ በርስ ጦርነት ያመራ፣ ከዚያም ወደ አንድ የአገሮች ጥምረት መቋቋም የደረሰ ባለ ሁለት ደረጃ አብዮትን ይወክል ነበር። የሶቪየት ኅብረት መፍረስም እንዲሁ ባለ ሁለት ደረጃ ነበር፤ መጀመሪያው በኖቬምበር 9, 1989 የበርሊን ግንብ መፈረስ ሲሆን፣ ይህም በዲሴምበር 31, 1991 ወደ ሶቪየት ኅብረት መፍታት አመራ። እንደ ሩሲያ የመጨረሻ ገዥ፣ የደቡብ ንጉሥ የሆነው ቭላድሚር ፑቲን፣ በመጀመሪያው የሩሲያ ገዥ—ቭላድሚር ሌኒን—ተመስሎ ነበር።

ቭላዲሚር ማለት “ታላቅ መሪ” ማለት ነው፤ ፑቲን ማለት ደግሞ “መንገድ” ማለት ነው። ሌኒን ማለት “ታላቅ ወንዝ” ማለት ነው፤ ነገር ግን ቭላዲሚር ሌኒን እውነተኛ ስሙ ቭላዲሚር ኢሊይች ኡልያኖቭ ስለነበረ ያን ስም ለመሸሸግ ሌኒን የሚለውን ስም መረጠ። ኢሊይች ማለት “የኤልያስ ልጅ” ማለት ነው፤ ኡልያኖቭ ማለት ደግሞ “ወጣት የኤልያስ ልጅ” ማለት ነው።

በመንገዱ ላይ ያለው ታላቁ የሩሲያ መሪ፣ በክ.ዓ.በ. 217 በራፊያ ጦርነት የተወከለው በታሪክ ውስጥ፣ እንደ ቭላድሚር ሌኒን ሆኖ የኃያሉ ወንዝ ታላቅ መሪ የነበረው የሩሲያ የመጀመሪያው መሪ በአርአያ ተመስሎ ተቀርቦአል፤ ነገር ግን ስሙን ደብቆ ነበር። ስም የባሕርይ ምልክት ነው፤ ስለዚህ ቭላድሚር ሁለቱን ስሞቹን መደበቁ፣ “እግዚአብሔር ይሖዋ ነው” ትርጉም ካለው በኤልያስ ከተወከለው ባሕርይ ይልቅ፣ ታላቅ የፖለቲካ አስተሳሰብ ወንዝን የመረጠ ባሕርይን ይወክላል። የአምላክ መካድ የኤቲዝም ሥር ነው፣ ኤቲዝምም የደቡብ ንጉሥ ዋና መለያ ባሕርይ ነው። የሌኒን ሁለተኛና ሦስተኛ የተሰጡ ስሞች ኤልያስንና ልጁን ያጎላሉ፤ የሩሲያም እንደ ደቡብ ንጉሥ መጨረሻ በራፊያ ጦርነት ድል ባደረገው በጶሎሜዎስ አራተኛ ተወክሎአል፤ ነገር ግን አንቲዮኮስ በክ.ዓ.በ. 200 በፓኒየም ጦርነት በተመለሰ ጊዜ የጶሎሜዎስ አምስት ዓመት ዕድሜ ያለው ልጅ በዚያን ጊዜ እየነገሠ ነበር። የሌኒን ሁለቱ የመጀመሪያ ስሞች ኤልያስንና ልጁን ይለያሉ፣ ከጶሎሜዎስና ከልጁም ጋር ያስተካክላሉ። ኤልያስና ለልጆቹ የሚቀርበው መልእክት “የእግዚአብሔር ታላቅና አስፈሪ ቀን” ከመጣ ጥቂት በፊት፣ በዘመኑ ፍጻሜ ይከሰታል፤ የራፊያና የፓኒየም ጦርነቶችም የሚገኙት በዚያው ስፍራ ነው።

> እነሆ፥ ከታላቁና ከሚያስፈራው የእግዚአብሔር ቀን መምጣት በፊት ነቢዩን ኤልያስን እልክላችኋለሁ፤ እርሱም እንዳልመጣ ምድርን በእርግማን እንዳልመታት፥ የአባቶችን ልብ ወደ ልጆች፥ የልጆችንም ልብ ወደ አባቶቻቸው ይመልሳል። ሚልክያስ 4፥5-6።

የዑዝያና የጶልሜዎስ ምስክርነት በዳንኤል አሥራ አንድ አንቀጽ አሥራ አንድ ውስጥ ይጣጣማል፤ ዑዝያም ከእልህና ከለምጹ በኋላ አሥራ አንድ ዓመት ኖረ፤ ሲሆን ጶልሜዎስ ግን በጠቅላላው አሥራ ሰባት ዓመት ነገሠ፤ ይህም በአንቀጽ አሥራ አንድና በአንቀጽ አሥራ አምስት መካከል ባሉት ጦርነቶች መካከል ካሉት የዓመታት ቍጥር ጋር አንድ ነው። በ457 ዓ.ዓ. የተጀመረው የ250 ዓመት ትንቢት በ207 ዓ.ዓ. በእነዚያ ሁለት ጦርነቶች መካከል አብቅቶአል፤ ከራፊያ አሥር ዓመት በኋላና ከፓኒየም ሰባት ዓመት በፊት። የጶልሜዎስ አራተኛ መንግሥት በ221 ዓ.ዓ. ተጀመረ፣ እርሱም በ204 ዓ.ዓ. ሞተ፤ ስለዚህ የጶልሜዎስ አሥራ ሰባቱ ዓመታት ከራፊያ እስከ ፓኒየም ካሉት አሥራ ሰባት ዓመታት ጋር አንድ መስመር አይደሉም። እንዲሁም ከ64 በኔሮ የሚጀምረውና በ313 የሚያበቃው የ250 ዓመት ትንቢት ፍጻሜ የሚወክለው እነዚያው አሥራ ሰባት ዓመታት አይደሉም። ከ313 እስከ 321 የመጀመሪያው የእሑድ ሕግ ድረስ ስምንት ዓመት ነው፤ ከዚያም ዘጠኝ ዓመት በኋላ በ330 ኮንስታንቲኖስ መንግሥቱን ወደ ምሥራቅና ወደ ምዕራብ ከፈለው።

በቅርብ ጊዜ ውስጥ ፑቲንና ሩሲያ ዩክሬንን ድል ያደርጋሉ፣ እና በአሥራ ሁለተኛው ቁጥር የተወከለው ታሪክ ውስጥ የጶሎሜዎስና የዑዝያ ፈለጎች እንደገና መደገም ይጀምራሉ። እነዚህ ሁለቱ መጽሐፍ ቅዱሳዊ ምስክሮች ለፑቲን የመጨረሻውን ቀውስ በቤተ ክርስቲያንና በመንግሥት ቀውስ ውስጥ ያስቀምጣሉ። አመፃቸው በኢየሩሳሌም ቤተ መቅደስ ላይ ተገለጠ፤ ስለዚህ የዑዝያ ቤተ መቅደስና ሃይማኖት የትንቢታዊ ማጣቀሻ ነጥብ መሆናቸውን ያመለክታል።

ዘለንስኪ፣ ማለትም “አረንጓዴ፣” የአውሮፓ ህብረትና የተባበሩት መንግሥታት ዓለም-አቀፋዊ አጀንዳ ያላቸው ቢሮክራቶች አሻንጉሊት ነው፤ ይህም ዓለም-አቀፋዊ አጀንዳ ምድርን እንደ እናት የሚያመልክ በአረንጓዴው የፖለቲካ ንቅናቄ በተገቢው ሁኔታ ይወከላል። ዘለንስኪ ተዋናይ መሆኑ ተስማሚ ነው፤ ምክንያቱም እርሱ በግልጽ ሁኔታ የሌሎች ኀይሎች ተወካይ ስለሆነ፣ ስሙም “አረንጓዴ” የሚል ትርጉሙ በሰው ታሪክ የቼዝ ሰሌዳ ላይ እንቅስቃሴዎቹን የሚመራውን የፖለቲካ ፍልስፍና ይለይታል። ለዘለንስኪ ማት በቅርቡ ነው።

በዚህ የመጨረሻ ታሪክ ውስጥ የዑዝያንና የጶሎሜዎስ ዐመፅ እንደገና ይተወናል፤ ነገር ግን ጶሎሜዎስ (ፑቲን) ከፓኒየም ጦርነት አራት ዓመት አስቀድሞ ሞተ፣ እና የደቡብ ንጉሥ የመጨረሻ ገዥ በአምስት ዓመት ሕፃን ይወከላል፤ ይህም ሕፃን በተከታታይ በብልሹና ብቃት በጎደላቸው ሞግዚቶች እጅ ስር ይገኛል።

፶ቶልሜዎስ አምስተኛ በ204 ዓ.ዓ. ወደ ዙፋን በወጣ ጊዜ ዕድሜው ከ5–6 ዓመት ያህል ብቻ ነበር (ከአባቱ ምስጢራዊ ሞት በኋላ)፤ በንግሥናውም ዘመን የ፶ቶልሜዎስ መንግሥት ብቃት በጎደላቸው ወይም በሙስና በተበከሉ ተከታታይ ሞግዚታዊ አስተዳደሮች ምክንያት ሽባ ሆኖ ነበር። የመጀመሪያው ሞግዚታዊ አስተዳደር ከ204–202 ዓ.ዓ. ነበር፤ ይህም የ፶ቶልሜዎስ አራተኛ ሞት ከተሰወረ እና እናቱ አርሲኖኤ ሶስተኛ ከተገደለች በኋላ ነው። በፍርድ ቤቱ ተወዳጆች የነበሩት ሶሲቢዎስ፣ በ፶ቶልሜዎስ አራተኛ ዘመን ለረጅም ጊዜ አገልጋይ የነበረ ሚኒስትር፣ እና አጋቶክሌስ፣ የ፶ቶልሜዎስ አራተኛ ቁባት የነበረችው አጋቶክሌያ ወንድም፣ ራሳቸውን ሞግዚቶች ብለው አወጁ። እነርሱን ጠባቂዎች የሚያደርግ ኑዛዜ አጭበረበሩ ወይም አቀረቡ፣ ወጣቱንም ንጉሥ በአጋቶክሌያና በቤተሰቧ እንክብካቤ ሥር አኖሩት፣ ሊወዳደሯቸው የሚችሉ ሰዎችንም አጠፉ። ሶሲቢዎስ የመጀመሪያውን አስተዳደር ከፍተኛ ክፍል በእጁ አከናወነ።

ከ202 ዓ.ዓ.በ. አካባቢ አጋቶክለስ ዋናው አስተዳዳሪ በሆነ ጊዜ የሥልጣን ለውጥ ተከሰተ፤ ነገር ግን በጭፍጨፋና በብልሹ አስተዳደር ምክንያት በሰፊው የተጠላ ነበር። በአሌክሳንድሪያ የተነሣ የሕዝብ ዓመፅ በሕዝብ ስብስብ በጭካኔ እስከ መገደሉ ድረስ አደረሰው፤ ሕፃኑ ንጉሥም በስም ብቻ ይህን እንዳጸደቀ ተቆጠረ። ከዚያ በኋላ የነበሩት አስተዳዳሪዎች የፔሉሲየም ገዥ ጥሌፖለሙስ፣ ከዚያም አሪስቶመኔስ ነበሩ። በ200 ዓ.ዓ.በ. የፓኒየም ጦርነት ዘመን እስከደረሰ ጊዜ፣ መንግሥቱ በዚህ ተከታታይ ተለዋዋጭ አስተዳዳሪዎችና የቤተ መንግሥት አማካሪዎች ሥር ነበር።

በፓኒዩም ጦርነት ላይ የጦር መሪነቱን በመስክ ውስጥ የያዙት የጶሎሜያውያን ኃይሎች ራሱ ጶሎሜ አምስተኛ ሳይሆን፣ በአስተዳዳሪ ጊዜ ሥር የተሾመ የቅጥረኛ አዛዥ ከኤቶሊያ የሆነው ጄኔራል ስኮፓስ ነበር። ወጣቱ ንጉሥ እውነተኛ ቁጥጥር አልነበረውም—ውሳኔዎቹ፣ የጦር ስልቱ፣ እና የመንግሥቱ አጠቃላይ ድክመት ከአስተዳዳሪዎቹ ሽባነት፣ ከውስጣዊ ዓመፆች (እንደ አገር በቀል ግብፃውያን እንቅስቃሴዎች)፣ እና ከቤተ መንግሥት ሴራ የመነጩ ነበሩ። ይህ ያልተረጋጋ ሁኔታ አንቲዮክስ ሦስተኛ ታላቁ በፓኒዩም ስኮፓስን በፍጹም ድል እንዲመታው አስችሎት፣ ኮዔሌ-ሶርያን፣ ይሁዳንም ጨምሮ፣ ከጶሎሜያውያን ቁጥጥር በቋሚነት እንዲወስድ አደረገ።

የታሪክ ጸሐፊዎች የጶልሜዎስ አራተኛ ሞት በመርዝ መሆኑ የሚቻል መሆኑን ይወያያሉ፤ ይህም ከቭላድሚር ሌኒን፣ ከዮሴፍ ስታሊን፣ እንዲሁም ከደቡብ ንግሥት ክሌዎፓትራ ጋር የተያያዘው ታሪካዊ ግምት አካል ነው። ፑቲን በዩክሬን ጦርነት ያሸንፋል፤ ከዚያ ግን ከዚህ ቀደም ሶቪየት ሕብረት ከዩክሬን ቤተ ክርስቲያን ጋር የነበረውን ቁጥጥራዊ ግንኙነት ለመተግበር ባለው ፍላጎት መውደቁ ይጀምራል፤ ይህ ግንኙነት በ1989 በተወገደ ጊዜ፣ የሰሜን ንጉሥ በደቡብ ንጉሥ ላይ ያገኘው ድል ምልክት ነበር።

ዩክሬን የምሥራቃዊ ስላቭ ኦርቶዶክስ እምነት መቀመጫ ናት። የታላቁ ቭላድሚር ጥምቀት በ988 በኪየቭ ተካሄደ። ከዚያ በኋላ ኮንስታንቲኖፕል ከወደቀች በኋላ ሞስኮ “ሦስተኛ ሮም” የሚለውን ማዕረግ ጠየቀች፤ በዚህም ራሷን የሁሉም የሩሲያ ምድሮች ሕጋዊ ወራሽና መንፈሳዊ ጠባቂ አድርጋ አቆመች፤ ዩክሬንንም እንደ “ቀኖናዊ ግዛቷ” አካትታ።

የሞስኮ ፓትርያርክ ማዕከል ዩክሬንን ሁልጊዜ በመንፈሳዊ ደረጃ ከሩሲያ የማይለይ አድርጎ ነው የተመለከተው፤ ይህም “አንድ ሕዝብ፣ አንዲት እምነት” በሚለው መርሕ የተገለጸ ሲሆን፣ ይህ ሐረግ ፑቲን ራሱ ደጋግሞ የተጠቀመበት ነው። ዩክሬን ግን፣ በተለይም ከ2014/2022 ጀምሮ፣ የሞስኮን ቁጥጥር እውነተኛ መንፈሳዊ እናትነት ሳይሆን እንደ ቅኝ ግዛታዊና እምፔሪያላዊ ግዛት የበላይነት እያየችው መጥታለች። እስከ ፌብሩወሪ 2026 ድረስ ሁለት የሚወዳደሩ የኦርቶዶክስ መዋቅሮች አሉ። አንደኛው የዩክሬን ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ሲሆን፣ ከ2019 ጀምሮ ከቆስጠንጢኖስ የኢኩሜኒካል ፓትርያርክ ባርቶሎሜዎስ ነጻ ሆናለች። በኪየቭ የዩክሬን ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን እውነተኛው ብሔራዊ ቤተ ክርስቲያን ተብላ ትቆጠራለች።

አንባቢ ይጠንቀቅ፤ የዩክሬን ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ከዩክሬንኛው ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን የተለየች ቤተ ክርስቲያን ናት። ዩክሬንኛው ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ከሩሲያ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ጋር የተያያዘች ናት፣ እናም በዚህ ምክንያት ዜለንስኪ እርሷን ሲያጠቃ ነው። ቫቲካን ዜለንስኪ አስቀድሞ የጀመራቸውን ጥቃቶች ይቃወማል፤ ነገር ግን የቁጥር አሥራ ሁለት የፑቲን ዓመፅ በራፊያ ከተቀዳጀው ድል በኋላ ይከተላል፣ እናም ገና ወደፊት ያለ ነው።

የዩክሬን ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን በታሪክ ከሞስኮ አካል ጋር የተቆራኘች ነበር። ከ2022 ወረራ በኋላ በተከተለው ጊዜ፣ የዩክሬን ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን በ2022 ግንቦት ወር ሙሉ ራስ-ገዝነት አውጇለች፤ ሆኖም የዩክሬን መንግሥት ምርመራዎች (DESS) በተደጋጋሚ እንደሚከራከሩት፣ እርሷ ከሞስኮ ጋር በቀኖናዊነትና በሕጋዊነት የተቆራኘች እንደሆነች ይቆያል። ዩክሬን በ2024 ነሐሴ ወር (በዘሌንስኪ የተፈረመ) ከሩሲያ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን (“አጥቂ መንግሥት”) ጋር የተቆራኘ ማንኛውንም ሃይማኖታዊ አካል የሚከለክል ሕግ አጽድቃለች። የዩክሬን ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ግንኙነቶቿን ሙሉ በሙሉ እንድትቈርጥ ታዝዛለች፤ አለዚያ የኪየቭ መትሮፖሊስዋ በፍርድ ቤት ትእዛዝ መፍረስን ትጋፈጣለች። እስከ 2025 መጨረሻ እና 2026 መጀመሪያ ድረስ፣ ቀጣይ ፍተሻዎች፣ ወደ ዩክሬን ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን የሚደረጉ የፓሪሽ ዝውውሮች (ከ2022 ጀምሮ ከ1,300 በላይ)፣ የፍርድ ጉዳዮች፣ እንዲሁም የተባበሩት መንግሥታት ባለሙያዎች በዩክሬን ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ላይ የሃይማኖት ነፃነት ስጋቶች መኖራቸውን በማስጠንቀቅ ላይ ናቸው።

ቫቲካን የዩክሬን ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያንን በግድ ማፍረስ በማንኛውም መልኩ በይፋ ተቃውሞ አሳይቷል። ሩሲያና ፑቲን ይህንን እንደ ሕጋዊ ኦርቶዶክስን በቀጥታ ማሳደድ ያቀርባሉ፤ እንዲሁም “የሩሲያ ኦርቶዶክስ አብያተ ክርስቲያናት” ጥበቃን በማንኛውም የሰላም ድርድር ውስጥ ግልጽ ጥያቄ አድርገው አቅርበዋል። የሩሲያ ፕሮፓጋንዳ የዩክሬን ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያንንና በእርስዋ ላይ የዩክሬን መንግሥት የሚፈጽማቸውን ጥቃቶች በቋሚነት “ናዚዝም” ጋር ያስተሳስራል፤ እንዲሁም ይህንን “ናዚን ማስወገድ” ብለው ለሚሰጡት ማጽደቂያ አካል እንደሆነ ያቀርባል።

ፑቲን በትዕቢት “ወደ መቅደሱ ይገባል” እና መላውን የዩክሬን ቤተ ክርስቲያናዊ አወቃቀር እንደገና ከሞስኮ በታች ለማስገዛት በሚደረግ ሙከራ ላይ በዩክሬን ኦርቶዶክስ ላይ ሙሉ መንፈሳዊ ግዛት እንዳለው ይናገራል፤ እንዲሁም በሩሲያ ኦርቶዶክሳዊ ዓለም ላይ ትክክለኛው መንፈሳዊ ራስ እርሱ እንደሆነ እውቅና እንዲሰጠው ይጠይቃል።

ይህ፣ ጶሌሜዎስ ወደ ቅድስተ ቅዱሳን መግባቱ ጋር ፍጹም የሚመሳሰል ነው፤ ሲሆን ዑዝያህ ዕጣን ሊያጥን የሚፈልግ ዘለንስኪ ነው። የጶሌሜዎስ ዓመፅ በቅድስተ ቅዱሳን ውስጥ ነበረ፤ የዑዝያህ ግን በቅዱስ ስፍራ ውስጥ ነበረ። የደቡብ ንጉሥ፣ የ“ድንበር መስመር” ድል አድርጎ የናዚዝምን የውክልና ኃይል ካበቃ በኋላ፣ ከዚያም ለሃይማኖት ዓለም ብቻ የሚገባውን ስፍራ አልፎ ይገባል። ከዚያም ድንገተኛ በሆነ የመለኮታዊ አደራደር ውርደት ይመጣል፣ ፑቲንም ከመድረኩ ይጠፋል (እንደ ጶሌሜዎስ ፬ በ204 ከክርስቶስ በፊት እንደ ሞተው)። ከ‘ደካማ ተተኪዎች ዘመን’ የኃይል ክፍተት በኋላ፣ የሰሜን ንጉሥ በበለጠ ኃይል ተመልሶ በቁጥር 15 ውስጥ ባለው ዘመናዊ የፓኒየም ጦርነት ድል ያደርጋል።

## አስራ ሰባት

በራፊያና በፓኒየም ጦርነቶች በአንድነት ተጣመሩ በሚታዩበት ታሪክ ውስጥ አሥራ ሰባት ዓመት ሦስት ጊዜ ይከሰታል፤ መስመር በላይ መስመር። የሚላን አዋጅ ጀምሮ፣ የንጉሥ መንግሥቱ ምሥራቃዊና ምዕራባዊ ዙፋኖች በጋብቻ በኩል አንድ ሆነው እስከ 330 ድረስ መንግሥቱ ተከፍሎ በፍቺ እስኪለይ ድረስ ያለው አሥራ ሰባት ዓመት። የሚጀምሩትና የሚያበቁት እነዚህ አሥራ ሰባት ዓመታት የሁለት ሌሎች ተዛማጅ ትንቢታዊ ዘመናት የመንገድ ምልክቶች ናቸው። በ64 ዓ.ም. ከኔሮ ጀምሮ በታላቁ ቆስጠንጢኖስ ታሪክ ውስጥ ያበቃ የስደት ዘመን ተመልክቷል። ከኔሮ የስደት ዘመን ወደ ቆስጠንጢኖስ የሚወክለው ስምምነት የሚያመለክተው ከስምርና ቤተ ክርስቲያን ወደ ጴርጋሞን ቤተ ክርስቲያን ያለውን ሽግግር ነው። 313 እና የሚላን አዋጅ የስምርና ቤተ ክርስቲያንን ፍጻሜ ይለያሉ፤ የዚያ አሥራ ሰባት ዓመት ዘመን ፍጻሜም 330 ዓ.ም. ሲሆን፣ ይህም የዳንኤል 11፥24 የሦስት መቶ ስድሳ ዓመት ትንቢት ፍጻሜ ነበር።

> በግዛቱ እጅግ ለምለሙ ቦታዎች ላይ በሰላም ይገባል፤ አባቶቹም ሆነ የአባቶቹ አባቶች ያላደረጉትን ያደርጋል፤ ምርኮንና ብዝበዛን ሀብትንም በመካከላቸው ይበትናል፤ እንዲሁም ቅጥሮች በተጠናከሩ ምሽጎች ላይ ለአንድ ጊዜ እቅዶቹን ያሴራል። ዳንኤል 11፥24።

ከ313 ጀምሮ እና የሚላን አዋጅ ጀምሮ ያሉት አሥራ ሰባት ዓመታት፣ በትንቢት ፍጻሜ ይጀምራሉ እና በሌላ ትንቢት ፍጻሜ ይደመደማሉ። መጀመሪያውን የሚያመለክተው የትንቢት ፍጻሜ፣ ከስምርና ቤተ ክርስቲያን ወደ ጴርጋሞን ቤተ ክርስቲያን የሚደረገውን ሽግግር ይለያል፤ እነዚያንም አሥራ ሰባት ዓመታት ፍጻሜ የሚያመለክተው ትንቢት፣ ሮም ወደ ምሥራቃዊ ሮም እና ምዕራባዊ ሮም መከፈሏን ይለያል። እነዚህ አሥራ ሰባት ዓመታት የሚታወቁት በትንቢታዊ ታሪክ ነው፤ በማንኛውም ልዩ የአሥራ ሰባት ዓመት አዋጅ አይደለም። ሁለተኛይቱ ቤተ ክርስቲያን ከሦስተኛይቱ ቤተ ክርስቲያን የተለየችበት አልፋ፣ የ360 ዓመታት የጊዜ ትንቢት በተፈጸመበት ጊዜ ከንጉሥ ግዛቱ ወደ ምሥራቅና ምዕራብ መከፈል ጋር ተሰልፎ ነበር። እነዚህ ሁለት ትንቢቶች የአሥራ ሰባት ዓመታት ዘመን ያቆማሉ፣ እናም አሥራ ሰባት ትክክለኛ የትንቢት ምልክት ከሆነ፣ በሁለት ወይም በሦስት ምስክሮች ምስክርነት መሠረት እንደ ሕጋዊ የትንቢት ዘመን ሊመሰረቱ ይገባል።

እነዚያ ምስክሮች በ457 ዓ.ዓ. የጀመረ ሌላ የ250 ዓመት ዘመን ውስጥ አሉ። በዚያ ቀን የዳንኤል 8፥14 ያለው የ2,300 ዓመት ትንቢት ተጀመረ። 457 ዓ.ዓ. ትንቢታዊ መነሻ ነጥብ ነው፣ እንዲሁም የተመሠረተ ትንቢታዊ የመንገድ ምልክት ነው። 250 ዓመታትን ወደ ፊት ሲዘረጉ ወደ 207 ዓ.ዓ. ትደርሳላችሁ፤ ይህም በራፍያና በፓኒየም ጦርነቶች መካከል ያለው ታሪክ ነው። የራፍያና የፓኒየም ጦርነቶች ሊለያዩ አይችሉም፥ ምክንያቱም ሁለቱም በታላቁ አንቲዮኮስ የተካሄዱ ናቸው። ከ217 ዓ.ዓ. የራፍያ ጦርነት ጀምሮ እስከ 200 ዓ.ዓ. የፓኒየም ጦርነት ድረስ አስራ ሰባት ዓመታት ናቸው። የ2,300 ዓመት ትንቢት በመጀመሪያው ጊዜ የአስተዳደር ዘመን ለውጥ እንዳለ ያመለክታል፤ በዚያም ሦስተኛው አዋጅ የይሁዳን ብሔራዊ ልዑልነት መለሰ፤ ከዚያም በመጨረሻው ጊዜ ክርስቶስ ከቅዱስ ስፍራ ወደ ቅድስተ ቅዱሳን በተንቀሳቀሰ ጊዜ የአስተዳደር ዘመን ለውጥ ነበረ። 207 ዓ.ዓ. በይሁዳ ላይ ከግብፅ አገዛዝ ወደ በክቡር ምድር ላይ ያለው የሴሉክያውያን የአገዛዝ ዘመን የተደረገውን የአስተዳደር ዘመን ለውጥ ይወክላል። በክቡር ምድር ላይ የነበረው የሴሉክያውያን ቁጥጥር ዘመን በ167 ዓ.ዓ. የመቃብያን ዐመፅን አስከተለ።

የኔሮ የ250 ዓመት ዘመን በታላቁ ቆስጠንጢኖስ ታሪክ ይፈጸማል፤ እና በሁለቱ ጦርነቶች መካከል የሚደመድመው 250 ዓመታት የታላቁ አንቲዮኮስ ታሪክ ነው። በራፊያ ጦርነት ጶሎሜዎስ አራተኛ ታላቁን አንቲዮኮስ አሸነፈ፤ ጶሎሜዎስም ለአሥራ ሰባት ዓመታት ነገሠ። ሁለቱም የ250 ዓመት ዘመናት ልዩ የሆነ የአሥራ ሰባት ዓመት ዘመን ይይዛሉ። ሁለቱም በ“ታላቁ” ተብሎ በሚታወቅ ገዥ ታሪክ ይጠናቀቃሉ። ሁለቱም የ250 ዓመት ዘመናት በተቋቋመ ትንቢታዊ መለያ ምልክት ይጀምራሉ፤ እንዲሁም ሁለቱም በተቋቋመ ትንቢታዊ መለያ ምልክት ይጠናቀቃሉ።

ዩናይትድ ስቴትስ በጁላይ 4፣ 1776 ተጀመረች፤ ከዚያም 250 ዓመታት በኋላ ዶናልድ ትራምፕ፣ አሜሪካን “ታላቅ” ለማድረግ የሚፈልገው ተብሎ የሚታወቀው፣ እነዚያን 250 ዓመታት ሊያከብር ወደሚሆንበት ወደ ጁላይ 4፣ 2026 ያደርስሃል። 2026፣ እንደ ከ457 ዓ.ዓ.በ. ጀምሮ ያሉት 250 ዓመታት እንደሚሆነው፣ የዘመናዊው የራፊያና የፓኒየም ጦርነቶች ታሪክ፣ ዩክሬን ጦርነትና ሦስተኛው የዓለም ጦርነት ተብለው የሚታወቁት፣ በመካከሉ ላይ ይደመድማል። የደቡብ ንጉሥ አገዛዝ፣ የመጀመሪያው የእሑድ ሕግ ዘመን፣ እና ከራፊያ ጦርነት እስከ ፓኒየም ድረስ ያለው ጊዜ ሁሉም ከአንድ የትንቢት ታሪክ ጋር የተያያዙ ሦስት የአሥራ ሰባት ዓመታት ዘመናትን ይሰጣሉ። ሦስቱም የ250 ዓመታት ዘመናት በተመሳሳይ የትንቢት ታሪኮች ውስጥ በአንድነት ይደርሳሉ። እነዚህ ሦስቱ የ250 ዓመታት ዘመናት ከዶናልድ ትራምፕ ጋር የተያያዙ ታሪኮችን የያዙ ሦስት የትንቢት እውነት መስመሮችን ያቆማሉ፤ እርሱም ወይ ኮንስታንቲኖስ ታላቁ ወይም አንቲዮኮስ ታላቁ ሆኖ ይወከላል።

ሦስቱ የ250 ዓመት መስመሮች ስለ መጨረሻዎቹ ዘመናት ሦስት የተለያዩ፣ ነገር ግን እርስ በርሳቸው የሚደጋገፉ ምሳሌዎችን ይሰጣሉ። የኔሮ መስመር የእንስሳው ምስል መቋቋም የትንቢታዊ ባሕርያትን በፍጹም የሚገልጽ የአሥራ ሰባት ዓመት የስምምነት ታሪክን ይለያል።

> “የአውሬው ምስል የሚሠራው የምሕረት ዘመን ከመዘጋቱ በፊት መሆኑን ጌታ ግልጽ አድርጎ አሳይቶኛል፤ ምክንያቱም በእርሱ የእግዚአብሔር ሕዝብ የሚፈተንበት ታላቅ ፈተና ሊሆን ነውና፣ በእርሱም ዘላለማዊ እጣ ፈንታቸው ይወሰናል። አቋምህ እጅግ የተዘበራረቀ የተቃርኖ ድብልቅ ስለሆነ፣ የሚታለሉት ጥቂቶች ብቻ ይሆናሉ።”

> “በራእይ 13 ይህ ርዕስ በግልጽ ቀርቧል፤ [ራእይ 13፥11–17 ተጠቅሷል]።”

> “ይህ የእግዚአብሔር ሕዝብ ከመታተማቸው በፊት ሊኖራቸው የሚገባው ፈተና ነው። ሕጉን በመጠበቅና የተጭበረበረ ሰንበትን ለመቀበል በመከልከል ለእግዚአብሔር ያላቸውን ታማኝነት ያረጋገጡ ሁሉ፣ ከጌታ ከአምላክ ከይሖዋ ሰንደቅ በታች ይሰለፋሉ፥ የሕያውም እግዚአብሔርን ማኅተም ይቀበላሉ። ሰማያዊ ምንጭ ያላትን እውነት አሳልፈው ሰጥተው የእሑድን ሰንበት የሚቀበሉ ግን፣ የአውሬውን ምልክት ይቀበላሉ።” Manuscript Releases, ቅጽ 15, 15.

ምስሉ የአውሬው ማለት ቤተ ክርስቲያንና መንግሥት የተቀላቀሉበት ነው፤ በዚህም ግንኙነት ላይ ቤተ ክርስቲያን ቁጥጥርን ትይዛለች። ቆስጠንጢኖስ አረማዊነትን ከክርስትና ጋር ለማጣመር በሞከረበት የስምምነት መንገድ፣ የዘመኑ ፍጻሜ ቀናት ስምምነት የሚታወቀው ክላሲካዊ ምሳሌ ነው።

> “በአሁኑ ጊዜ በአሜሪካ አንድነት መንግሥታት ውስጥ ለቤተ ክርስቲያን ተቋማትና ሥርዓቶች የመንግሥትን ድጋፍ ለማረጋገጥ በመካሄድ ላይ ባሉ እንቅስቃሴዎች ውስጥ፣ ፕሮቴስታንቶች በጳጳሳውያን ፈለግ እየተከተሉ ነው። ከዚህም የበለጠ፣ ጵጵስና በአሮጌው ዓለም ያጣችውን ልዕልና በፕሮቴስታንት አሜሪካ እንደገና እንድታገኝ በር እየከፈቱላት ነው። ለዚህም እንቅስቃሴ የበለጠ ትርጉም የሚሰጠው ነገር ዋናው የታሰበው ዓላማ የእሑድን አከባበር ማስገደድ መሆኑ ነው፤ ይህም ከሮማ የተነሣ ልማድ ሲሆን እርስዋም የሥልጣኗ ምልክት ነው ብላ ትናገራለች። በፕሮቴስታንት ቤተ ክርስቲያናት ውስጥ እየሰረጸ ያለውና እነርሱንም ጵጵስና ከእነርሱ በፊት ያከናወነችውን ያንኑ የእሑድ ከፍ ማድረግ ሥራ እንዲሠሩ እየመራቸው ያለው የጵጵስና መንፈስ ነው—ማለትም ለዓለማዊ ልማዶች መስማማት የሚያበረታታ መንፈስ፣ ከእግዚአብሔር ትእዛዛት በላይ ለሰው ወግ ክብር የሚሰጥ መንፈስ ነው።”

> አንባቢው በቅርቡ በሚመጣው ግጭት ውስጥ የሚጠቀሙባቸውን ኃይሎች ሊያስተውል ቢፈልግ፣ ሮም በያለፉት ዘመናት ለዚያው ዓላማ የተጠቀመችባቸውን ዘዴዎች ታሪክ መከታተል ብቻ ይበቃዋል። ጳጳሳውያንና ፕሮቴስታንቶች ተባብረው ዶግማዎቻቸውን የሚከለክሉትን እንዴት እንደሚይዙ ሊያውቅ ቢፈልግ፣ ሮም ለሰንበትና ለሚከላከሉአት ያሳየችውን መንፈስ ይመልከት።

> «በዓለማዊ ኃይል የተደገፉ ንጉሣዊ አዋጆች፣ አጠቃላይ ጉባኤዎች፣ እና የቤተ ክርስቲያን ሥርዓቶች ያ አረማዊ በዓል በክርስቲያናዊው ዓለም የክብር ስፍራውን እንዲያገኝ ያደረጉት እርምጃዎች ነበሩ። የእሑድን አክብሮት ለማስገደድ የተወሰደው የመጀመሪያ ይፋዊ እርምጃ በቆስጠንጢኖስ የታወጀው ሕግ ነበር። (እ.ኤ.አ. 321) ይህ አዋጅ የከተማ ነዋሪዎች ‘በክቡር የፀሐይ ቀን’ እንዲያርፉ ያስገድድ ነበር፣ ነገር ግን የገጠር ሰዎች የእርሻ ሥራቸውን እንዲቀጥሉ ፈቅዶላቸው ነበር። ምንም እንኳ በእውነቱ አረማዊ ደንብ ቢሆንም፣ ንጉሠ ነገሥቱ ክርስቲያንነትን በስም ከተቀበለ በኋላ ይህን አስፈጽሞታል።» The Great Controversy, 574.

ወደ እሁድ ሕግ ያመራው፣ እና ደግሞ ወደ እሁድ ሕግ የሚያመራው የመስማማት ሂደት፣ ከ313 እስከ 330 ድረስ ባለው የአሥራ ሰባት ዓመት ጊዜ ይወከላል፤ በዚህ ታሪክ መካከለኛ ነጥብ እንደሆነውም የ321 የመጀመሪያው የእሁድ ሕግ ይቆማል። በመጀመሪያው ምሥራቅና ምዕራብ ጋብቻ ነበረ፣ በመጨረሻውም ምሥራቅና ምዕራብ ፍቺ ነበረ። የመጀመሪያው የእሁድ ሕግ ዓመፅን የሚወክል መካከለኛ የድንበር ምልክት ነው፤ እንዲሁም የዕብራይስጥ ፊደላት አሥራ ሦስተኛው ፊደል፣ ከፊቱ የፊደላቱ የመጀመሪያው ፊደል ሲቀድመው እና ከኋላው ደግሞ ሀያ ሁለተኛውና የመጨረሻው ፊደል ሲከተለው፣ የዕብራይስጥ “እውነት” የሚለውን ቃል እንደሚፈጥር ነው። በመጀመሪያ ያለው ጋብቻ እና በመጨረሻ ያለው ፍቺ፣ አልፋ ፊደሉ ከኦሜጋ ፊደሉ ጋር በስምምነት እንዳለ ይገልጣል። ከኔሮ ጋር የጀመረው የ250 ዓመት ዘመን የክርስቶስ ፊርማ አለበት፣ እናም በኋለኛው ዘመን ስለ የአሁኑ እውነት ጉዳይ ይናገራል።

በክርስቶስ በፊት 457 የሚጀምረው የ250 ዓመት ዘመን፣ ከራፊያ እስከ ፓኒየም ባለው የአሥራ ሰባት ዓመት ጊዜ ውስጥ ቆሞ በሚታየው በአንቲዮኮስ ታላቁ የተወከለውን የመንግሥት ስነ-ሥርዓት እያጎላ ነው። እኛም እንደ መንግሥታዊ ስነ-ጥበብ እንረዳዋለን፥ ምክንያቱም በክርስቶስ በፊት 457 የ2,300 ዓመታት ትንቢት ደግሞ ተጀምሮ ነበር። የ2,300 ዓመታት ትንቢት ስለ እግዚአብሔር የማዳን ሥራ የሚናገረው ውስጣዊ የትንቢት መስመር ሲሆን፣ ይህም ከቤተ ክርስቲያናዊ ሥርዓት ምልክት ጋር ይስማማል። ከኔሮ ጋር ከጀመረው የ250 ዓመት ዘመን በተለየ፣ በክርስቶስ በፊት 457 የሚጀምረው ዘመን አሜሪካን ከዚያም ዓለምን ታላቅ ለማድረግ እየፈለገ ሳለ፣ የሺህ ዓመት ሰላም ወርቃማ ዘመን የሚልን የተሳሳተ የካቶሊክ ጽንሰ-ሐሳብ ሲያራምድ ያለውን የመጨረሻው አሜሪካዊ ፕሬዚዳንት የፖለቲካ ሚና እየመለከተ ነው።

የተባበሩት ስቴትስ 250 ዓመታት፣ እርሷም የራእይ አሥራ ሦስት የምድር አውሬ ስለሆነች፣ በጦርነት መካከል ተጀምሮ በዚያው የሚያበቃውን የመጽሐፍ ቅዱስ ትንቢት ስድስተኛው መንግሥት መደምደሚያ ይለያል። የታሪክ አሸናፊዎች የሚጠበቀውን የታሪክ መዝገብ ይወስናሉ። በግሎባሊስት ዘንዶ ኃይል የተነዱት ዴሞክራቶች አሁን ያለውን አለመረጋጋት እንደ አብዮት ያዩታል፤ እና ቃል ብቻ እንጂ እርምጃ የሌላቸው ሪፐብሊካኖች ደግሞ ይህን የአሁኑን ታሪክ እንደ እርስ በርስ ጦርነት ያዩታል። ዴሞክራቶች የመጽሐፍ ቅዱስ ትንቢት ዘንዶ ወኪሎች ናቸው፤ ሪፐብሊካኖች ደግሞ እንደ ክህደት የገቡ ፕሮቴስታንቶች ይወከላሉ፤ ወይም በራእይ አሥራ ስድስት ውስጥ በዮሐንስ ቃል መሠረት፣ እነርሱ ሐሰተኛው ነቢይ ናቸው። የተባበሩት ስቴትስ በአብዮት ጦርነት ተጀመረች እና በአብዮት ጦርነት ትያበቃለች። ሪፐብሊካን ፓርቲ በእርስ በርስ ጦርነት ተጀመረ፣ እነርሱም በእርስ በርስ ጦርነት ያበቃሉ። ሪፐብሊካኖች ዴሞክራቶች አብዮት ብለው የሚጠሩትን እርስ በርስ ጦርነት ያያሉ።

ትራምፕ፣ እንደ መጨረሻው ሪፐብሊካን ፕሬዚዳንት፣ በእርሱ ውስጥ የመጀመሪያው ሪፐብሊካን ፕሬዚዳንት የነበረውን ትንቢታዊ ባሕርያት ይይዛል፤ እርሱም በእርስ በርስ ጦርነቱ ውጫዊ ታሪክ ውስጥ ተገለጠ። የሊንከን ውጫዊ የእርስ በርስ ጦርነት ደግሞ በ1863 የተፈጸመው የኢሳይያስ ትንቢት ምዕራፍ ሰባት ቁጥር ስምንት ውስጣዊ ታሪክ ነበር፤ ይህም የነፃነት አዋጁ የተገለጸበት ትክክለኛው ዓመት ነበር። በሁለቱ ፓርቲዎች መካከል ያለው ልዩነት ዋና እና መሠረታዊ ትንቢታዊ መርህ ነው። ይህም ከቃየንና ከአቤል ጀመረ፤ እነርሱም በክርስቶስ ዘመን አንዱን አቤል ሊገድሉ በተዘጋጁ ሁለት የቃየን መደቦች፣ ሰዱቃውያንና ፈሪሳውያን በመሆን ተወክለው ነበር።

ፈሪሳውያንና ሰዱቃውያን መሲሓቸውን ለመስቀል ለመስጠት በተለያዩ ምክንያቶች ቢሆንም ተስማሙ የነበሩትን ይወክላሉ፤ ነገር ግን ስምምነት ግን እንደዚያው ነበረ። ፈሪሳውያን ሕጉን እንደሚጠብቁ ይናገሩ ነበር፤ ነገር ግን አያደርጉም ነበር፥ እንደ ሪፐብሊካኖችም እንዲሁ። ፈሪሳውያን የመጀመሪያውን መለኮታዊ ሕግ እንደሚጠብቁ ይናገሩ ነበር፤ ነገር ግን ሕጉን በራሳቸው ጭፍን አመክንዮ ይተረጉሙት ነበር። ለፈሪሳውያን ያ የመጀመሪያው ሕግ ምን እንደነበረ፣ ለሪፐብሊካኖችም ሕገ መንግሥቱ እንዲሁ ነው፤ ያው ራሳቸው የሚያጸኑት ብለው የሚናገሩት ሕገ መንግሥት፣ ነገር ግን የማያደርጉት። ሰዱቃውያን የእግዚአብሔርን ኃይል ክደው ነበር፤ ከፈሪሳውያንም ይልቅ ትንሽ ወገን ቢሆኑም፣ በክርስቶስ ዘመን በይሁዳ የሃይማኖትንና የፖለቲካን ሁኔታ የሚቆጣጠሩት እነርሱ ነበሩ። ዴሞክራቶችም ከሪፐብሊካኖች ይልቅ ትንሽ ወገን ናቸው፤ በሥልጣን ለመቆየት ማጭበርበር እስኪገባቸው ድረስ ትንሽ ናቸው፤ ነገር ግን በሥልጣን ይቆያሉ፤ ምክንያቱም ለሁሉ እኩል ፍትሕን እንደሚያጸኑ የሚናገሩት ተቃዋሚዎቻቸው፣ ራሳቸው እንደሚጠብቁ የሚናገሩትን የሕጉን መርሆች ለማስፈጸም ምንም አያደርጉምና።

ከፀሐይ በታች አዲስ ነገር የለም፤ በዩናይትድ ስቴትስ ያሉት ሁለቱ የፖለቲካ ፓርቲዎችም ፈሪሳውያንና ሰዱቃውያን በነበሩበት መጠን የትንቢታዊው መልክዓ ምድር አካል ናቸው። እርግጥ በዚህ ትንቢታዊ መስመር ላይ ሌሎች ብዙ ተመሳሳይነቶች አሉ፤ ነገር ግን ለቅድስና ተቃዋሚዎች ቢሆኑም በቅድስና ላይ ለመቆም አንድ የሚሆኑትን እነዚያን ሁለት ያልተቀደሱ ኃይሎች ትንቢታዊ ግንኙነት ስታዩ ብቻ ነው ጶሎሜዎስንና ዑዝያን በትክክለኛው ብርሃን የምታዩአቸው። ሁለቱም የደቡብ ነገሥታት በአንድ ቤተ መቅደስ መሥዋዕት ለማቅረብ ሞክረዋል፤ ነገር ግን ከግብፅ የሆነው ጶሎሜዎስ የዘንዶ ኃይልን ይወክላል—ዴሞክራቶችን። ዑዝያ ግን እንደ ይሁዳ ንጉሥ የክቡርቱ ምድር መሪ ነው፤ እርሱም ከእምነት የወደቀ ፕሮቴስታንትነት፣ ወይም ሐሰተኛው ነቢይ—ሪፐብሊካኖች ነው።

የዘንዶውና የሐሰተኛው ነቢይ ግንኙነት በቀርሜሎስ ተራራ ላይ በታዋቂ ምሳሌነት ተወክሏል። በተራራው ላይ አክአብ ዘንዶውን ይወክል ነበር፤ የኤልዛቤልም የበኣልና የአስታሮት ነቢያት በኤልያስ ላይ የቆሙትን ሐሰተኛ ነቢያት ይወክሉ ነበር። ኤልዛቤል የሆነው አውሬ ግን እስካሁን በሰማርያ ከጀርባ ነበር። ከሐሰተኛው ነቢይ ጋር የተባበረው ዘንዶ በመስቀሉ ላይ በአረማዊቱ ሮምና በአይሁድ አንድነት ደግሞ ተወክሎ ነበር፤ እንዲሁም በእሁድ ሕግ ጊዜ የዲሞክራቶችና የሪፐብሊካኖች አንድነትም እንዲሁ ይሆናል። የተባበረ ኃይል ንጥረ ነገሮች በምድር አውሬው የሪፐብሊካን ቀንድ ውስጥ ባሉት ዲሞክራቶችና ሪፐብሊካኖች ተወክለዋል። እነዚህ ሁለቱ ያልተቀደሱ የፖለቲካ ኃይሎች በቃየን ተወክለዋል፥ የአቤል መስመርም እንዲሁ ሁለት ክፍል ክፍፍል አለው።

የአቤል ዘር፣ ከቃየን ውጫዊ ዘር ጋር በተያያዘ ውስጣዊው ዘር የሆነው፣ በሁለት ክፍሎች ድንግል ሴቶች ይወከላል። የምድር አውሬው የፕሮቴስታንት ቀንድ የሆነችው የአሜሪካ ዩናይትድ ስቴትስ እድገት፣ በ1798 የአሜሪካ ዩናይትድ ስቴትስ የመጽሐፍ ቅዱስ ትንቢት ስድስተኛው መንግሥት በሆነችበት ጊዜ ከሰርዴስ ቤተ ክርስቲያን ጀምሮ በተከታታይ የሃይማኖታዊ ማንጻቶች ይወከላል። ሰርዴስ ሕያው እንደሆነች ስም ያላት ነገር ግን ሞተች የነበረች ቤተ ክርስቲያን ነበረች። እስከ 1798 ድረስ ከጳጳሳዊቷ ቤተ ክርስቲያን ተለይተው የወጡት የፕሮቴስታንት ክፍሎች አስቀድመው ወደ ሮም በመመለስ ላይ ነበሩ። ክርስቲያኖች በመጀመሪያ በአንጾኪያ ክርስቲያኖች ተብለው ተጠሩ።

> «በአንጾኪያ ደቀ መዛሙርቱ መጀመሪያ ክርስቲያኖች ተብለው ተጠሩ። ይህ ስም የተሰጣቸው ክርስቶስ የስብከታቸው፣ የትምህርታቸው፣ እና የንግግራቸው ዋና ርእስ ስለነበረ ነው። እርሱ በምድር ላይ በአገልግሎቱ ዘመን ውስጥ የተከናወኑትን ክስተቶች፣ ደቀ መዛሙርቱም በግል መገኘቱ የተባረኩበትን ወራት፣ ያለማቋረጥ ይተርኩ ነበር። በማይደክም ትጋት በትምህርቶቹና በፈውስ ተአምራቱ ላይ ይቆዩ ነበር። በሚንቀጠቀጡ ከንፈሮችና በእንባ በሞሉ ዓይኖች ስለ ስቃዩ በአትክልቱ፣ ስለ ክህደቱ፣ ስለ ፍርዱ፣ እና ስለ መገደሉ፣ በጠላቶቹ የተጫነበትን ነቀፋና ሥቃይ የታገሠበትን ትዕግሥትና ትሕትና፣ እና ለሚያሳድዱት በጸለየላቸው ጊዜ ያሳየውን መለኮታዊ ርኅራኄ ይናገሩ ነበር። ትንሣኤውና ዕርገቱ፣ እንዲሁም ለወደቀ ሰው እንደ አማላጅ በሰማይ የሚያከናውነው ሥራ፣ በደስታ የሚያስቡባቸው ርእሶች ነበሩ። አሕዛብ ክርስቲያኖች ብለው ቢጠሯቸው የተገባ ነበር፤ ምክንያቱም ክርስቶስን ይሰብኩ ነበርና ጸሎታቸውንም በእርሱ አማካይነት ወደ እግዚአብሔር ያቀርቡ ነበር።»

> “‘ክርስቲያን’ የሚለውን ስም ለእነርሱ የሰጠው እግዚአብሔር ነበር። ይህ ከክርስቶስ ጋር ራሳቸውን ለሚያቆራኙ ሁሉ የተሰጠ ንጉሣዊ ስም ነው። ያዕቆብም ከዚህ ስም ስለ እርሱ በኋላ እንዲህ ሲል ጻፈ፦ ‘ባለጠጎች እናንተን አይጨቁኑአችሁምን? ወደ ፍርድ ወንበሮችስ አይጎትቷችሁምን? የተጠራችሁበትን ያን የከበረ ስም አይሳደቡትምን?’ ያዕቆብ 2፥6፣ 7። ጴጥሮስም ደግሞ እንዲህ ሲል አወጀ፦ ‘ማንም እንደ ክርስቲያን ቢከራይ አይፈር፤ ነገር ግን በዚህ ምክንያት እግዚአብሔርን ያክብር።’ ‘ስለ ክርስቶስ ስም ብትሰደቡ ብፁዓን ናችሁ፤ ምክንያቱም የክብርና የእግዚአብሔር መንፈስ በእናንተ ላይ ያርፋልና።’ 1 ጴጥሮስ 4፥16፣ 14።” የሐዋርያት ሥራ, 157.

የኤፌሶን ቤተ ክርስቲያን የ«ክርስቲያን» ስም ተሰጥቷት ነበር፤ ይህም ወደ ተሰደደችው የሰምርና ቤተ ክርስቲያን አመራ፤ ከዚያም በጴርጋሞን ታሪክ ውስጥ የስምምነት ቤተ ክርስቲያን ተከተለች። ጵጵስናው ዙፋኑን በያዘ ጊዜ፣ መለየት ሆነ፤ በዚህም የእግዚአብሔር እውነተኛ ቤተ ክርስቲያን በምድረ በዳ ያለችው ቤተ ክርስቲያን መሆኗ ታወቀች። የሮማ ቤተ ክርስቲያን ትያጥሮን ነበረች። የአንድ ሺህ ሁለት መቶ ስድሳ ዓመታት የምድረ በዳ ዘመን በማብቂያው፣ የፕሮቴስታንትነት ቤተ ክርስቲያን ተነሣች፤ ከዚያም ጀምሮ የፕሮቴስታንቱ ቀንድ በመለኮታዊ ተከታታይ ፈተናዎችና መንጻቶች ይወከላል።

ፕሮቴስታንቲዝም በ1517 ማርቲን ሉተር 95 ቴሲሶቹን በደጅ ላይ በሚስማር ሲመታ ተጀመረ፤ ከዚያም “23” ዓመታት በኋላ፣ በ1540 የየሱሳውያን ሥርዓት ተጀመረ። በ2013 95ኛውና የመጨረሻው የዕንባቆም ጠረጴዛዎች አቀራረብ በደጅ ላይ በሚስማር ተመታ፣ እና በማርች 13፣ 2013 የመጀመሪያው የየሱሳውያን ጳጳስ በሥልጣን ላይ ተሾመ። ማርቲን ሉተር በዚያው ታሪክ በጳጳስ ሌዎ ከቤተ ክርስቲያን ተለይቶ ነበር። እስቲ አስቡት…

በ1798 የሰርዴስ ቤተ ክርስቲያን “ፕሮቴስታንት” የሚለውን ስም እንደ ያዘች ብትናገርም፣ ወደ ሮም በመመለሷ ግን ስሟን ለመጠበቅ አስቀድሞ እየተሳናት ነበር። በ1844 ሚለራዊ አድቬንቲዝም የፕሮቴስታንቲዝምን ችቦ በተቀበለ ጊዜ፣ እነርሱ በይሁዳ ውስጥ ለነበረው ነገድ የደም ዘመዶች በነበሩት በእስራኤል ሕዝብ የመጀመሪያው ንጉሥ በይሮብዓም ላይ የተሰነዘረ ተግሣጽ ሆነው ቆሙ፤ በዚያም ይሁዳ ውስጥ እግዚአብሔር ቤተ መቅደሱን አኑሮ ነበር። በይሮብዓም ሕዝቡ የቀድሞ ባርነትን በሚወክለው ሃይማኖት ላይ የተመሠረተ ሐሰተኛ ስርዓት አቆመ። ከታሪኩም ጋር የተያያዘውን ሁሉንም ትንቢታዊ ትርጉም በውስጡ ሲያካትት፣ የአሮንን መሠረታዊ ዓመፅ፣ የአውሬ ምስል በማቆም ደገመ። ነገር ግን በራሱ የመቀደስ አገልግሎት ጊዜ፣ ሚለራዊ አድቬንቲዝም እውነተኛ አምልኮን እግዚአብሔር ወደሚኖርበት መቅደስ ማቅናቱን ለመቀጠል ላሳየው እምቢተኝነት ገሠጸው። በይሮብዓም የአምልኮው ትኩረት በቤቴልና በዳን እንዲሆን ፈለገ፤ ይህም በ1844 ከሰርዴስ የነበሩትን፣ ክርስቶስን ወደ ቅድስተ ቅዱሳን ለመከተል ያልፈቀዱትን ይወክላል።

የሚለራዊ አድቬንቲዝም ወደ ሮም ሃይማኖት መመለስን መረጠ፣ እናም የሚለርን መልእክት በመክዳታቸው የሐሰት ነቢያት መሆናቸው ከተገለጠባቸው እነዚያው ሰዎች የሰባቱን ዘመናት ትንቢታዊ መልእክት መክዳታቸውን ለማጽደቅ የተጠቀሙባቸውን የትምህርተ እምነት ክርክሮች እንደ ራሷ የሥነ መለኮት መምህራን አነሣች። የሚለራዊ አድቬንቲዝምም፣ እንደ ያ ያልታዘዘው ነቢይ፣ የእግዚአብሔርን አቅጣጫ ከመከተል ይልቅ የራሷን መንገድ መረጠች። ከፕሮቴስታንት ተሐድሶ ጀምሮ ባለው ትንቢታዊ ታሪክ ውስጥ በጥበበኞቹና በሞኞቹ ደናግል ሁሉም ፈተናዎችና ማጥራቶች ጊዜ ሞኞች የሚመርጡት መንገድ፣ ከእርሷ የተዳናችሁበትን ምድር ወደ ማምለክ የሚመልስ መንገድ ነው፤ እንዲሁም እነርሱ እንደሚሉት፣ “መንገዶች ሁሉ ወደ ሮም ያመራሉ።” ከኤርምያስ የቀድሞ መንገዶች በስተቀር።

የፕሮቴስታንት ተሐድሶ እግዚአብሔር ሕዝቡን ወደ ተስፋይቱ ምድር ለመምራት ሲል ሙሴ ወደ ግብጽ መመለሱን በምሳሌ አስቀድሞ የተወከለ ነበር። ከባርነት ምድር ከወጡ በኋላ እግዚአብሔር ለተመረጠ ሕዝቡ ሕጉን ሊሰጥ አሰበ። በሙሴና በፕሮቴስታንት ተሐድሶ መስመር ውስጥ ከመዳኑ በኋላ ዓመፅ ወዲያውኑ ተገለጠ። እግዚአብሔር ሕያው ስም አለን የሚሉ ነገር ግን በዊልያም ሚለር መልእክት ጊዜ ሞተው የነበሩትን ሰርዴስን ፈተናቸው። በ1844 ሁለት የማጥራት ሥራዎች ተካሄዱ፤ የመጀመሪያው ፕሮቴስታንት ነን ሲሉ የነበሩት ነገር ግን ሞተው መሆናቸው የተገለጠው የሰርዴስ ቤተ ክርስቲያን ማጥራት ነበር፤ ከዚያም በዚያው ዓመት የአሥሩ ደናግል ምሳሌ ፍጻሜ ሆኖ ሚለራውያን ደግሞ ተጠሩ።

ዴሞክራቶችና ሪፐብሊካኖች በአንድነት በራእይ አሥራ ሦስት የተገለጸውን የምድር አውሬ ሪፐብሊካን ቀንድ የሚያቋቁሙ ሁለት የፖለቲካ ክፍሎችን ይወክላሉ። ጠቢባንና ሰነፎች ድንግልናዎች በአንድነት በምድር አውሬው ላይ ያለውን ፕሮቴስታንት ቀንድ የሚያቋቁሙ ሁለት የሃይማኖት ክፍሎች ናቸው። ጠቢባን ድንግልናዎች በአንጾኪያ የተሰጠውን የመጀመሪያውን ስም ይይዛሉ። ጠቢባን ድንግልናዎች ክርስቲያኖች ናቸው፣ ነገር ግን ደግሞ ስም የመቀበል ተስፋ ያላቸው ፊላዴልፍያውያን ናቸው።

> ድል ለሚነሣው በአምላኬ መቅደስ ውስጥ ዓምድ አደርገዋለሁ፥ ከዚያም ዳግመኛ ፈጽሞ አይወጣም፤ በእርሱም ላይ የአምላኬን ስም፥ እንዲሁም ከአምላኬ ዘንድ ከሰማይ የምትወርድውን የአምላኬን ከተማ አዲሲቱን ኢየሩሳሌም ስም፥ ደግሞም አዲሱን ስሜን እጽፍበታለሁ። ራእይ 3፥12።

እግዚአብሔር ሕዝቡን “ክርስቲያን” ብሎ መጀመሪያ የሰየመበት ጊዜ በአንጾኪያ ነበር፤ እንዲሁም የአንድ መቶ አርባ አራት ሺህ ላኦዴቅያዊ እንቅስቃሴ ወደ አንድ መቶ አርባ አራት ሺህ ፊላዴልፍያዊ እንቅስቃሴ የሚለወጥበት ታሪክ ደግሞ ከራፊያ እና ከፓኒዩም ጦርነቶች መካከል ባለው የ250 ዓመት ዘመን መጨረሻ የሚወከለውና የአንጾኪያ ከተማ ስሙ ከእርሱ የተሰየመው የታላቁ አንቲዮኮስ ታሪክ ነው።

እነዚህን ነገሮች በሚቀጥለው ጽሑፍ እንቀጥላለን።

Back to Articles