Article

# መጽሐፈ ኢዮኤል እና የሎዶቅያ ሰባተኛው ቀን አድቬንቲስት ቤተ ክርስቲያን - ቁጥር ሠላሳ ሦስት

ቁጥር ሠላሳ ሦስት

Author

Jeff Pippenger

Published

January 21, 2026

Formats

PDF
Word
Song MP3

በእሑድ ሕግ ወቅት አንድ መቶ አርባ አራቱ ሺህ በትንቢታዊ ሁኔታ ከአሥራ አንደኛው ሰዓት ሠራተኞች ጋር ይገናኛሉ። አንድ መቶ አርባ አራቱ ሺህ አስቀድመው የታተሙ ናቸው፣ ከዚያም ታላቁ ሕዝብ ከባቢሎን እንዲወጣና ከእነርሱ ጋር ለሰባተኛው ቀን ሰንበት እንዲቆም ይጠራሉ። በእሑድ ሕግ ላይ በእግዚአብሔር ቤት ላይ የሚደረገው ፍርድ ያበቃል፣ ከዚያም ፍርዱ ወደ አሕዛብ፣ ወደ ታላቁ ሕዝብ—ወደ ሌላው የእግዚአብሔር መንጋ—ይተላለፋል። ራእይ ሰባት ሁለቱንም ቡድኖች ይለያል፤ በአምስተኛውም ማኅተም የጨለማው ዘመን ሰማዕታት እግዚአብሔር ስለ ሰማዕትነታቸው በጳጳሳዊው ኃይል ላይ እስከሚፈርድ ድረስ “እስከ መቼ” ብለው ይጠይቃሉ። ሁለተኛ ቡድን የጳጳሳዊ ስደት ሰማዕታት እስኪሞላ ድረስ በመቃብሮቻቸው እንዲያርፉ ይነገራቸዋል፣ ነጭ ልብስም ይሰጣቸዋል። በራእይ ምዕራፍ ሰባት ያለው ታላቁ ሕዝብ ነጭ ልብስ ለብሶአል፥ ምክንያቱም በቅርቡ በሚመጣው የእሑድ ሕግ ችግር ውስጥ ሁለተኛውን ቡድን የጳጳሳዊ ሰማዕታት ይወክላልና። ራእይ ሰባትና አምስተኛው ማኅተም እነዚህን ሁለት ቡድኖች ይመለከታሉ፤ እንዲሁም የስምርናና የፊላዴልፊያ ቤተ ክርስቲያናት ያደርጋሉ። ስምርና የመጨረሻውን የጳጳሳዊ የደም መፍሰስ ሰማዕታት ትወክላለች፣ ፊላዴልፊያ ግን አንድ መቶ አርባ አራቱን ሺህ ትወክላለች።

ጴጥሮስ በቄሳርያ ፊልጶስ በሦስተኛው ሰዓት ነው፤ እና “ከስድስት ቀኖች” በኋላ፣ ስድስት ሰዓታት ሳይሆን፣ ወደ እሑድ ሕግ ዳርቻ፣ ይህም ዘጠነኛው ሰዓት ነው፣ ይደርስ ነበር።

> ከስድስት ቀንም በኋላ ኢየሱስ ጴጥሮስንና ያዕቆብን እንዲሁም ወንድሙን ዮሐንስን ወስዶ ለብቻቸው ወደ ከፍ ያለ ተራራ አወጣቸው፤ በፊታቸውም መልኩ ተለወጠ፤ ፊቱም እንደ ፀሐይ አበራ፥ ልብሱም እንደ ብርሃን ነጭ ሆነ። እነሆም፥ ሙሴና ኤልያስ ከእርሱ ጋር ሲነጋገሩ ታዩላቸው። ማቴዎስ 17፥1–3።

በእሁድ ሕግ ጊዜ አንድ መቶ አርባ አራት ሺህ በትንቢታዊ ሁኔታ ከታላቁ ብዙ ሕዝብ ጋር ይገናኛሉ። ኤልያስ ሞትን የማይቀምሱትን አንድ መቶ አርባ አራት ሺህ ይወክላል፣ ሙሴም በጌታ ውስጥ የሚሞቱትን ይወክላል። እነርሱ ክርስቶስ በመስቀል ላይ የጸጋውን መንግሥት እንዳቆመ ሁሉ የክብሩን መንግሥት የሚቀባበት በሆነው በእሁድ ሕግ ጊዜ ከክርስቶስ ጋር ቆመው አሉ። ከሦስተኛው ሰዓት እስከ ዘጠነኛው ሰዓት ስላለው የስድስት ሰዓት ጊዜ ክፍል ጋር በተያያዘ እያቀረብነው ባለው አመክንዮ ውስጥ አሁንም ተሳትፋችሁ ከሆነ፣ እጅግ ልዩ የሆነ አንድ ምሳሌ ማየት አስፈላጊ ነው።

በቂሳርያ ፊልጶስ ያለው ሦስተኛው ሰዓት የቂሳርያ መሪቲማ ዘጠነኛው ሰዓት ኦሜጋ አልፋ ነው። እኔ የምለየው ከስድስት ሰዓታት በኋላ ሳይሆን ከስድስት ቀናት በኋላ ጴጥሮስ በለውጠ መልክ ተራራ ላይ መገኘቱን ነው፤ ይህም ደግሞ በእሑድ ሕግ ላይ የሚፈጸምን ታሪክ ያሳያል፥ እርሱም ዘጠነኛው ሰዓት ነው። የስድስት ቀናት ዘመን ከስድስት ሰዓታት ዘመን ጋር ይጣጣማል፥ ነገር ግን ይህ ከቂሳርያ እስከ ቂሳርያ ያለ ፍራክታል ሆኖ ብቻ ነው። እጅግ ልዩ የሆነው ነገር ይህ ነው፤ የታሪኩ ፍራክታል በስድስት ሰዓታት ዘመን ታሪክ ውስጥ መኖሩ የሚታየው ይህ ክስተት የጴንጤቆስጤ ወቅትን ሲመለከቱ በትክክል ይከሰታል። ክርስቶስ ከሞተበት ጊዜ እስከ ጴንጤቆስጤ ድረስ ያሉት ስድስት ሰዓታት፣ ቅዱሱ ሳምንት ተፈጽሞ ወንጌልም ወደ አሕዛብ በሄደበት እ.ኤ.አ. 34 ድረስ ካለው ከመስቀሉ ዘመን ፍራክታል ናቸው።

> “አሁን ትዕቢትና ቅናት ለብርሃን በሩን ዘጉ። በእረኞቹና በጠቢባኑ የተመጡት ወሬዎች እምነት ቢያገኙ፣ ካህናቱንና ረቢዎቹን እጅግ የማያስቀና ሁኔታ ውስጥ ያኖራቸው ነበር፤ እነርሱ የእግዚአብሔር እውነት ተርጓሚዎች ነን የሚሉትን አቤቱታ ያፈርስ ነበር። እነዚህ የተማሩ መምህራን እነርሱ አሕዛብ ብለው ከሚጠሯቸው ሰዎች ትምህርት ለመቀበል ዝቅ ማለት አልፈለጉም። እግዚአብሔር እነርሱን ተውቶ ከማያውቁ እረኞች ወይም ካልተገረዙ አሕዛብ ጋር መገናኘቱ ሊሆን አይችልም ብለው አሉ። ንጉሥ ሄሮድስንና ኢየሩሳሌምን ሁሉ እያነቃቁ ያሉትን ወሬዎች ንቀታቸውን ለማሳየት ቆርጠው ነበር። እነዚህ ነገሮች እውነት እንደሆኑ ለማየት ወደ ቤተልሔም እንኳ አልሄዱም። ሕዝቡም በኢየሱስ ላይ የነበረውን ፍላጎት እንደ አክራሪ ስሜታዊ እንቅስቃሴ እንዲመለከቱት መሩአቸው። እዚህ ነበር ክርስቶስ በካህናቱና በረቢዎቹ ዘንድ መጣሉ የጀመረው። ከዚህ ነጥብ ጀምሮ ትዕቢታቸውና ግትርነታቸው በአዳኙ ላይ ወደ ቋሚ ጥላቻ አደገ። እግዚአብሔር ለአሕዛብ በሩን እየከፈተ ሳለ፣ የአይሁድ መሪዎች ለራሳቸው በሩን እየዘጉ ነበር።” The Desire of Ages, 62.

በቅዱሱ ሳምንት መካከል ክርስቶስ ተሰቀለ። ከዚያም ሦስት ዓመት ተኩል በኋላ እስጢፋኖስ በድንጋይ ተወግሮ ተገደለ፥ ቆርኔሌዎስም ጴጥሮስን አስጠራ። ከመስቀሉ ሦስት ዓመት ተኩል በኋላ፥ ለጥንቷ እስራኤል የምሕረት ጊዜ ፈጽሞ ተዘጋ። ከዚያም እስጢፋኖስ ወደ ሰማይ ተመልክቶ ክርስቶስን ቆሞ አየ፤ ይህም በዳንኤል ምዕራፍ አሥራ ሁለት ቁጥር አንድ ያለው የምሕረት ጊዜ መዘጋት ምልክት ነው። በሩ ለጥንቷ እስራኤል ተዘጋ፥ ለአሕዛብም ተከፈተ።

ከክርስቶስ በዘጠነኛው ሰዓት ከሞተበት ጊዜ ጀምሮ እስጢፋኖስ እስከ ተገደለበት ጊዜ እና ጴጥሮስ በዘጠነኛው ሰዓት እስከ ተጠራበት ጊዜ ድረስ ባለው ዘመን፣ ቆርኔሌዎስና እስጢፋኖስ አንድ ሺህ ሁለት መቶ ስልሳው ትንቢታዊ ቀናት እንደ ተፈጸሙ የሚመሰክሩ ሁለት ምስክሮች ናቸው። ከሞት ዘጠነኛው ሰዓት እስከ ሞት ዘጠነኛው ሰዓት ድረስ 1,260 ትንቢታዊ ቀናት ነበሩ። ከሞት ዘጠነኛው ሰዓት እስከ ጴንጤቆስጤ ዘጠነኛው ሰዓት ድረስ ያለው ጊዜ፣ በሃምሳ ሁለት ቀናት ውስጥ ያለ የ1,260 ቀናቱን ፍራክታል ያመለክታል።

የጴንጤቆስጤው ወቅት የነበረው ፍራክታል በእነዚያ 1,260 ቀናት መጀመሪያ ላይ ይገኛል፤ በእነዚያም ቀናት መጨረሻ ጴጥሮስ በቄሳርያ በትንቢታዊ ሁኔታ በሁለቱም በሦስተኛውና በዘጠነኛው ሰዓት ይገኛል። ሁለቱ ቄሳርያዎች የትንቢታዊ ስድስት ሰዓት ዘመን አልፋና ኦሜጋን ይወክላሉ። በሁለቱ ቄሳርያዎች የትንቢታዊ ስድስት ሰዓት ዘመን ውስጥ፣ ጴጥሮስ ስድስት ቀናት ይጓዛል እና ወደ ለውጠ መልክ ተራራ ይደርሳል። ተራራው በእሑድ ሕግ ላይ የሚፈጸመውን ማተም ይወክላል፤ ይህም አሸናፊቱ ቤተ ክርስቲያን ከተራሮች ሁሉ በላይ ከፍ የምትደረግበት ቦታ ነው። እነዚያ ስድስት ቀናት ከቄሳርያ እስከ ቄሳርያ ያለውን የስድስት ሰዓት ዘመን ይወክላሉ፤ እነርሱም በዚያ ዘመን ውስጥ ያለ ፍራክታል ናቸው፥ እንዲሁም የጴንጤቆስጤው ወቅት በዚያው ቅዱስ ዘመን መጀመሪያ ላይ ፍራክታል እንደነበረው ሁሉ።

የመጀመሪያው ፍራክታል ከጴንጤቆስጤ ወቅት ጋር የተያያዙት የጸደይ በዓላት ፍጻሜ ነበር። የመጨረሻው ፍራክታል፣ ከቄሳርያ ፊልጶስዩስ እስከ ለውጠ መልክ ተራራ፣ ደግሞ ከቅዱሱ ሳምንት ጋር በትንቢታዊ መልኩ ተጣምሮ አለ። በተራራው ላይ አብ ተናገረ፤ እርሱም በክርስቶስ ጥምቀት ጊዜ እንዳደረገው እንዲሁ ከመስቀሉም ጥቂት በፊት ሊያደርገው እንደነበረ ነው። አብ ከቅዱሱ ሳምንት መጀመሪያ እስከ መስቀሉ ድረስ ሦስት ጊዜ በሚሰማ ድምፅ ተናገረ። አንድ ጊዜ በጥምቀት፣ ከዚያም በለውጠ መልክ ተራራ፣ ከዚያም ቀርቦ የነበረው የመስቀል ጥላ ሲያደርቅ ተናገረ።

መስቀሉ በእርሱ ጥምቀት የጀመሩት 1,260 ቀናት ኦሜጋ ነው። ጥምቀቱና መስቀሉ የዳንኤል ዘጠኝ ቅዱስ ሳምንት የተለዩ የመንገድ ምልክቶች ናቸው፤ ስለዚህም የመለወጥ ተራራ የዚያ ቅዱስ ሳምንት ክፍል መሆኑን ያሳያሉ። የመጀመሪያውና የመጨረሻው የቅዱስ ሳምንቱን ትንቢት የሚፈጽሙ የመንገድ ምልክቶች ከሆኑ፥ እንግዲህ መካከለኛው የመንገድ ምልክት ደግሞ በትንቢታዊ አስፈላጊነት እንዲሁ ማድረግ ይገባዋል።

ጥምቀቱ የመጀመሪያው መልአክ ነው፤ የመለወጥ ተራራው ሁለተኛው ነው፥ መስቀሉም ሦስተኛው ነው። በተራራው ላይ እግዚአብሔር ሙሴንና ኤልያስን የቀሪቱ ቤተ ክርስቲያን የመንገድ ምልክቶች እንደሆኑ ገለጠ። ይህ መተግበሪያ በጴጥሮስ፣ በያዕቆብ፣ በዮሐንስም ባለው ሦስት እጥፍ ምልክት ተጣመረ። ኢየሱስ ጴጥሮስን፣ ያዕቆብንና ዮሐንስን ከእርሱ ጋር የወሰዳቸው ሦስት ጊዜ ነበሩ። የመጀመሪያው ጊዜ የኢያኢሮስ ሴት ልጅ ትንሣኤ ሲሆን፣ ሁለተኛው የመለወጥ ሁኔታ ነበር፣ ሦስተኛውም ጌቴሴማኒ ነበር። በመጀመሪያው ጊዜ ጴጥሮስ፣ ያዕቆብና ዮሐንስ ከሞት የተነሣች የአሥራ ሁለት ዓመት ድንግል አዩ።

> እንዲህም ሆነ፤ ኢየሱስ በተመለሰ ጊዜ ሕዝቡ በደስታ ተቀበሉት፤ ሁሉም ይጠብቁት ነበርና። እነሆም፥ ኢያኢሮስ የሚባል አንድ ሰው መጣ፤ እርሱም የምኵራብ አለቃ ነበር፤ በኢየሱስም እግር ፊት ወድቆ ወደ ቤቱ እንዲገባ ለመነው፤ አንዲት ብቸኛ ልጅ ነበረችውና፥ ዕድሜዋም ዐሥራ ሁለት ዓመት ያህል ነበረ፥ እርስዋም ልትሞት ቀርታ ነበር። እርሱም ሲሄድ ሕዝቡ ይጋፉት ነበር። ሉቃስ 8፥40–42።

ጢኣይሮስ የተባለው ስም “አብራሪ” እና “ብሩህና ክቡር መሆን” ማለት ነው። ጴጥሮስ፣ ያዕቆብና ዮሐንስ ብቻቸውን የክርስቶስ እንግዶች ሆነው ከተገኙባቸው ሦስቱ ጊዜያት መካከል፣ ይህ የመጀመሪያው ጊዜ ነበር፤ ጢኣይሮስም ምድርን በክብሩ የሚያበራውን የመጀመሪያውን መልአክ ይወክላል። የአሥራ ሁለት ዓመት ድንግል እንደ መቶ አርባ አራት ሺህ የሚነሡትን ድንግሎች ትወክላለች። ክርስቶስ ወደ ድንግል ልጅቱ ቤት ደረሰ፤ ይህም አሥራ ሁለት ዓመት የደም መፍሰስ ያለባት ሴት ጋር ከነበረው ግንኙነቱ በኋላ ነበር።

> ለአሥራ ሁለት ዓመት የደም መፍሰስ ያለባት አንዲት ሴትም፥ ኑሮዋን ሁሉ በሐኪሞች ላይ አውጥታ ከማንም ልትፈወስ ሳትችል፥ ከኋላው መጥታ የልብሱን ጫፍ ዳሰሰች፤ ወዲያውም የደም መፍሰሷ ቆመ። ሉቃስ 8፥43-44።

የአሥራ ሁለት ዓመት ድንግል ተለይታ ተገልጻለች፤ ከዚያም በሚቀጥለው ቁጥር ለአሥራ ሁለት ዓመት የደም ፈሳሽ ያለባት ሴት ደግሞ ተለይታ ተገልጻለች። ሴቲቱ በድንግልዋ ሙሉ የሕይወት ዘመን ሁሉ የደም ፈሳሽ ነበራት። ኢየሱስ ወደ ድንግል ልጅቱ ለመድረስ ሲል፣ የደም ፈሳሽ ያለባትን ሴት ሊያልፋት ቀርቦ ነበር። ሴቲቱ በሎዶቅያ መልእክት እንደተወከለው የመጀመሪያውን መልአክ መልእክት ትወክላለች። ክርስቶስ ድንግልዋን ከሞት ሊያስነሣትና ወደ ሕይወት ሊያቆማት ቀርቦ ነበር፤ የታመመችውም ሴት፣ ይኸውም ሎዶቅያዊቱ ሴት፣ አሁንም መለኮትን ለመንካት አጭር እድል ነበራት። ሕፃን የመጨረሻውን ትውልድ ይወክላል፤ እናም ኢየሱስ የመጨረሻዎቹን ቀናት ድንግል ለማስነሣት ሎዶቅያ የሆነችውን የታመመች ሴት እያለፈ ነው። ድንግልዋ በምትነሣበት ጊዜ፣ ሴቲቱ ወይም ተፈውሳ ይሆናል ወይም ታልፋ ትቀራለች።

የመጀመሪያው መልአክ መለያ ባህርይ ፍርሃት ነው፤ ፍርሃትም ሁለት ዓይነት አለው።

> እርሱ ገና ሲናገር ሳለ፥ ከምኵራብ አለቃው ቤት አንድ ሰው መጥቶ፦ ልጅህ ሞታለች፤ መምህሩን አታስቸግር አለው። ነገር ግን ኢየሱስ ይህን በሰማ ጊዜ መልሶ፦ አትፍራ፤ ብቻ እመን፥ እርስዋም ትድናለች አለው። ሉቃስ 8፥49፣ 50።

ከዚያም ጴጥሮስ፣ ያዕቆብና ዮሐንስ ወደ ክፍሉ ይገባሉ፤ በዚያም በክርስቶስ ጥምቀት የተመሰለው ትንሣኤ የመጀመሪያውንና የሦስተኛውን መላእክት ማበርታት ይወክላል። የመለወጥ ተራራ ጴጥሮስ፣ ያዕቆብና ዮሐንስ ምስክሮች የሆኑበት ሁለተኛው ጊዜ ነው። የመለወጥ ተራራ ሁለተኛው መልአክ ነው፤ ክርስቶስም እነዚያኑ ደቀ መዛሙርት ወደ ጌቴሴማኒ በወሰዳቸው ጊዜ ይህ ሦስተኛውን መልአክ ይወክል ነበር። በሁለተኛው እርምጃ፣ በዚያ በመለወጥ ተራራ ላይ “ሁለት መደረግ” አለ፤ ምክንያቱም የተራራው የመንገድ ምልክት አብ ከተናገረባቸው ሦስቱ ጊዜያት መካከለኛው ስፍራ ስለሆነ ነው። የመጀመሪያው በጥምቀቱ ጊዜ ነበር፤ ይህም ከአሥራ ሁለት ዓመት ዕድሜ ያላት ድንግል ትንሣኤ ጋር ይጣጣማል፤ ሁለተኛው ተራራው ነበር፤ ሦስተኛውም ከመስቀሉ በፊት ብቻ ነበር። አብ የተናገረባቸው ሦስቱ ጊዜያት እና ሦስቱ ደቀ መዛሙርት ከኢየሱስ ጋር ብቻቸውን የሄዱባቸው ሦስቱ ጊዜያት፣ በሁለቱም መስመሮች ያለው ሁለተኛው የመንገድ ምልክት የመለወጥ ተራራ መሆኑ ምክንያት እርስ በርሳቸው የተቆራኙ ናቸው።

> ወደ ቤቱም በገባ ጊዜ፥ ከጴጥሮስና ከያዕቆብ ከዮሐንስም እንዲሁም ከብላቴናይቱ አባትና እናት በቀር ማንንም ከእርሱ ጋር እንዲገባ አልፈቀደም። ሁሉም ያለቅሱላት ነበር እየዋዩላትም ነበር፤ እርሱ ግን፦ አታልቅሱ፤ አልሞተችም፥ እንጂ ተኝታለች አለ። እርስዋም እንደሞተች ዐውቀው በማሾፍ ሳቁበት። እርሱ ግን ሁሉን አስወጥቶ፥ እጅዋን ይዞ፦ ብላቴናይቱ ሆይ፥ ተነሺ ብሎ ጠራት። መንፈስዋም ተመልሶ መጣ፥ ወዲያውኑም ተነሣች፤ የሚበላ እንዲሰጧትም አዘዘ። ወላጆችዋም ተደነቁ፤ እርሱ ግን የተደረገውን ለማንም እንዳይናገሩ አዘዛቸው። ሉቃስ 8፥51-56።

ጴጥሮስ፣ ያዕቆብና ዮሐንስ እንደ አልዓዛር ተኝታ ነበረችው ድንግል በትንሣኤዋ ጊዜ የመጀመሪያውን መልአክ መስክረዋል። በነቃችም ጊዜ ወዲያውኑ ተነሣች፥ ምግብም ተሰጣት። ኤልያስና ሙሴ በራእይ አሥራ አንድ ሲነሡ፥ ወዲያውኑ ይቆማሉ፥ ከዚያም ቅዱስ መንፈስ ያለ መጠን ይፈስሳል፤ ይህም የድንግልን ምግብ ይወክላል። የመለወጥ ተራራ ከቂሣርያ ፊልጶስ በኋላ በስድስት ቀን ነበር፥ ሉቃስ ክስተቶቹን ሲመዘግብ ግን እንዲሁ አይደለም።

> ከዚህም ንግግር በኋላ እንደ ስምንት ቀን ያህል ሆኖ፥ ጴጥሮስንና ዮሐንስን ያዕቆብንም ወስዶ ሊጸልይ ወደ ተራራ ወጣ። እርሱም ሲጸልይ የፊቱ መልክ ተለወጠ፥ ልብሱም ነጭና አንጸባራቂ ሆነ። እነሆም፥ ሁለት ሰዎች ከእርሱ ጋር ይነጋገሩ ነበር፤ እነርሱም ሙሴና ኤልያስ ነበሩ። ሉቃስ 9፥28–30።

ማቴዎስና ማርቆስ ሁለቱም በግልጽ ሁኔታ “ከስድስት ቀኖች በኋላ” ይላሉ፤ ሉቃስ ደግሞ “ወደ” ስምንት ቀኖች ይላል። የመጽሐፍ ቅዱስ ጸሐፊዎች ሁለት ዓይነት የጊዜ አቆጣጠር ተጠቅመዋል፤ አንዱ አካታች ሲባል ሌላው ደግሞ አግላይ ይባላል። በመጀመሪያ እይታ ይህ እንደ ተቃርኖ ሊታይ ይችላል፤ ነገር ግን ሉቃስ “ወደ” ብሎ መናገሩ በአካታች አቆጣጠር እየተናገረ እንደነበር ያመለክታል፤ ማቴዎስና ማርቆስ ደግሞ “ከስድስት ቀኖች በኋላ” ሲሉ ሙሉ ቀኖችን እንደቈጠሩ፣ የስምንት ቀን ጊዜውን የጀመረውን ቀን ወይም ያንኑ ጊዜ የደመደመውን ቀን እንዳልቈጠሩ ያመለክታሉ። ይህ ልዩነት ለአንድ ዓይነት ጊዜ ሁለት ቁጥራዊ ምልክቶችን ያመነጫል፤ አንዱ ቁጥር ስምንት ሲሆን ሌላው ደግሞ ስድስቱ ቀኖች ናቸው።

ከቂሳርያ ፊልጶስዩስና ከለውጠ መልክ ተራራ የሚመጡት የስድስት ወይም የስምንት ቀን ጊዜ ሁለቱ ምስክሮች የሚያስረግጡት ነገር ይህ ነው፤ ክርስቶስ አንድ መቶ አርባ አራት ሺህን በሚያትምበት ዘመን፣ ቁጥር ስምንት በኖህ መርከብ ላይ የነበሩትን ስምንት ነፍሳት ይወክላል፤ ስድስቱም ሰባቱ መካከል የሆነችው ስምንተኛይቱ ቤተ ክርስቲያን ትሆን ዘንድ የተመደበችውን ስድስተኛይቱን የፊልዴልፍያ ቤተ ክርስቲያን ይወክላል። በሙሴ፣ በኤልያስና በክርስቶስ መክበር ጊዜ ወደ ስምንተኛው ይለወጣሉ። በተራራው ላይ ያለው መክበር ደግሞ በሙሴ ታሪክ ውስጥ በተራራው ላይ በተፈጸመው መክበር ይመሰላል።

ሙሴ ወደ ተራራው በወጣ ጊዜ ሰባ ሽማግሌዎችንና ኢያሱን ከእርሱ ጋር ወሰደ።

> ከዚያም ሙሴ፣ አሮን፣ ናዳብ፣ አቢሁም፣ ከእስራኤልም ሽማግሌዎች ሰባ ሰዎች ወደ ላይ ወጡ። የእስራኤልንም አምላክ አዩ፤ ከእግሮቹም በታች እንደ ሰማያዊ እንቁ ድንጋይ የተነጠፈ ሥራ ያለ ይመስል ነበር፥ በጥርትነቱም እንደ ሰማይ አካል ይመስል ነበር። በእስራኤልም ልጆች መኳንንት ላይ እጁን አልዘረጋም፤ እነርሱም እግዚአብሔርን አዩ፥ በሉም ጠጡም። እግዚአብሔርም ሙሴን፦ ወደ ተራራው ወደ እኔ ውጣ፥ በዚያም ቆይ፤ እኔም አስተምራቸው ዘንድ የጻፍሁትን የድንጋይ ጽላቶች፣ ሕግንና ትእዛዛትን እሰጥሃለሁ አለው።

> ሙሴም ተነሣ፥ አገልጋዩም ኢያሱ ከእርሱ ጋር ነበረ፤ ሙሴም ወደ እግዚአብሔር ተራራ ወጣ። ለሽማግሌዎቹም እንዲህ አለ፦ ወደ እናንተ እስክንመለስ ድረስ በዚህ ቆዩልን፤ እነሆም፥ አሮንና ሑር ከእናንተ ጋር ናቸው፤ ለማንኛውም ሰው ጉዳይ ቢኖረው፥ ወደ እነርሱ ይምጣ።

> ሙሴም ወደ ተራራው ወጣ፥ ደመናም ተራራውን ሸፈነው። የእግዚአብሔርም ክብር በሲና ተራራ ላይ አደረ፥ ደመናውም ስድስት ቀን ሸፈነው፤ በሰባተኛውም ቀን ከደመናው መካከል ሙሴን ጠራው። የእግዚአብሔርም ክብር መታየት በተራራው ራስ ላይ በእስራኤል ልጆች ዓይን እንደሚበላ እሳት ነበረ። ሙሴም ወደ ደመናው መካከል ገባ፥ ወደ ተራራውም ወጣ፤ ሙሴም በተራራው ላይ አርባ ቀንና አርባ ሌሊት ነበረ። ዘጸአት 24፥9–18։

የመጀመሪያው መልአክ መልእክት፣ ከክርስቶስ ጥምቀት ጋር ተስማምቶ፣ የኢያኢሮስ ሴት ልጅ ትንሣኤ ነበር። ከዚያም ከስድስት ቀን በኋላ፣ ወደ መስቀል የመራው ሁለተኛው መልአክ የሆነው የመለወጥ ተራራ መጣ፤ መስቀሉም ሦስተኛው መልአክ ነው። እንደ ሁለተኛው መልአክ፣ ተራራው ሁለት ምስክር አለው፤ ይህም በተራራው ላይ የአብ መናገር ከሦስቱ ሁለተኛ መስመር ጋር ስለሚገናኝ ነው። ጴጥሮስ፣ ያዕቆብ እና ዮሐንስ ብቻቸውን የክርስቶስ ልዩ እንግዶች የነበሩባቸው ሦስቱ ጊዜያት፣ እና አብ የተናገረባቸው ሦስቱ ጊዜያት፣ ሁለቱም የአብ ድምፅ ሁለተኛ መገለጥን ያመለክታሉ፤ እንዲሁም ኢየሱስ ጴጥሮስን፣ ያዕቆብን እና ዮሐንስን ሁለተኛ ጊዜ የወሰደበት ደግሞ የመለወጥ ተራራ ነበር። የተራራው ሁለተኛ የመንገድ ምልክት፣ የአብ ድምፅና የሦስቱ ደቀ መዛሙርት ሁለት ምስክር አለው፤ ምክንያቱም ሁለተኛው መልእክት ሁልጊዜ “መደገም” ያመለክታል።

በማታውና በጠዋቱ መሥዋዕቶች መካከል ያለው የስድስት ሰዓት ጊዜ፣ በማቴዎስና በማርቆስ ከቂሣርያ ፊልጶስ እስከ ተራራው ያሉትን ስድስት ቀኖች የሚወክል እንደሆነ፣ ሙሴም በሰባተኛው ቀን ወደ ደመናው እስኪጠራ ድረስ ባሉት ስድስት ቀኖች ይወከላል።

መስመሩ የሚጀምረው በሁለተኛው መልአክ የመቈየት ጊዜ ነው፤ ይህም ሙሴ ሰባውን ሽማግሌዎች “እስክመለስ ድረስ ቈዩ” ብሎ በሚያዝበት ጊዜ እንደተገለጠው ነው። በመስመሩ ውስጥ ያሉት የመጀመሪያዎቹ ስድስት ቀናት ተለይተው የሚታዩ ቢሆኑም፣ ነገር ግን ከአጠቃላዩ 46 ቀናት አካል ናቸው። እነዚህ ስድስቱ ቀናት በአርባ ቀናት የተወከለውን ሦስተኛውን ፈተና የሚመሩ ዘመን ናቸው። እነዚህ 46 ቀናት መቅደሱን ያመለክታሉ፤ ስድስቱም ቀናት ከክርስቶስ ሞት እስከ ጰንጠቆስጤ ድረስ ያሉትን ስድስት ሰዓታት፣ ከመስቀሉ መሰቀል እስከ ሞቱ ድረስ ያሉትን ስድስት ሰዓታት፣ ከቂሣርያ እስከ ቂሣርያ ያሉትን ስድስት ሰዓታት፣ እንዲሁም ጴጥሮስ ከላይኛው ክፍል እስከ መቅደሱ ያለውን ስድስት ሰዓታት ያመለክታሉ። ሙሴ የቃል ኪዳኑን ሕግ እየተቀበለ ነው፤ መቅደሱንም እንዴት እንደሚያነሣ መመሪያዎችን እየተቀበለ ነው። መጽሐፍ ቅዱስ ማንም እግዚአብሔርን አላየም ቢልም፣ ሽማግሌዎቹ “የእስራኤልን አምላክ አዩ።” እግዚአብሔር በተራራው ላይ ከሙሴና ከሽማግሌዎቹ ጋር የተገለጠበት ክብር በለውጠ መልክ ተራራ ላይ የሆነውን ክብር አምሳያ ነበር። ሁለቱም የስድስት ቀናት ጊዜን ይይዛሉ። የሙሴ መስመር የሁለተኛውን መልአክ የመቈየት ጊዜ እና መቅደሱን የሚወክሉትን ሙሉ አርባ ስድስት ቀናት ያካትታል። ሕጉን የተቀበለባቸው አርባ ቀናት መታተሙን ይወክላሉ።

ጴጥሮስ በሦስተኛው ሰዓት በቂሳርያ ፊልጶስዩስ ነበር፤ በዘጠነኛው ሰዓትም ወደ ቂሳርያ ማሪቲማ በመንገዱ ላይ ነበር፤ በስድስት እስከ ስምንት ቀናትም ውስጥ በተራራው ላይ ይገኛል፥ በዚያም ሙሴ ከነበሩት ሰባ ሽማግሌዎች ጋር እየቆየ የተከበረውን ጌታ በራእይ ያያል፥ ልክ ዳንኤል በአሥረኛው ምዕራፍ እንዳየው። ዳንኤል ጌታን ፊት ለፊት አየ፤ ጌዴዎንና ሰባዎቹ ሽማግሌዎችም እንዲሁ አዩት። የለውጠ መልክ ተራራ የአንድ መቶ አርባ አራት ሺህ የሎዶቅያ እንቅስቃሴ ወደ የአንድ መቶ አርባ አራት ሺህ የፊላደልፊያ እንቅስቃሴ የሚለወጥበት ስፍራ ነው። እነርሱ ስድስተኛው ቤተ ክርስቲያን የሆነችው ስምንተኛው ቤተ ክርስቲያን ይሆናሉ፤ ስለዚህም ስድስት ቀናትንና ስምንት ቀናትን እናያለን።

ከመስቀል ላይ መሰቀሉ ጀምሮ እስከ ሞቱ ድረስ ያሉት ስድስት ሰዓታት፣ የጰንጠቆስጤ ስድስት ሰዓታት፣ የቂሳርያ እስከ ቂሳርያ ስድስት ሰዓታት፣ እስከ መለወጥ ተራራ ድረስ ያሉት ስድስት ቀናት፣ እንዲሁም ወደ አርባው ቀን ያመሩት የሙሴ ስድስት ቀናት አንድ መስመር ናቸው። በቂሳርያ ፊልጶስ፣ ማለትም ፓኒየም እና የእሑድ ሕግ መካከል፣ አንድ መቶ አርባ አራት ሺህ ታተማሉ። ያ ማተም መለያየትን ያመጣል።

> እኔም ዳንኤል ብቻዬን ራእዩን አየሁ፤ ከእኔ ጋር የነበሩት ሰዎች ግን ራእዩን አላዩም፤ ነገር ግን ታላቅ መንቀጥቀጥ ወደ እነርሱ ወደቀባቸው፥ ስለዚህም ራሳቸውን ለመሸሸግ ሸሹ። ዳንኤል 10፥7።

ሙሴ፣ “እስኪ ወደ እናንተ እስክንመለስ ድረስ እዚህ ቆዩልን” ብሎ በተናገረ ጊዜ ከሽማግሌዎች ተለየ። ሙሴ በመቆየት ዘመን ከሰባው ተለየ፣ ሰባ ሳምንታትም ለቀደመው የኪዳን ሕዝብ የፈተና ጊዜን ይወክላሉ። ሰባኛው ሳምንት በተፈጸመ ጊዜ፣ እናም ያ ሰባኛው ሳምንት ክርስቶስ ከብዙዎች ጋር ኪዳኑን ያጸናበት የተቀደሰ ሳምንት ስለነበረ፣ ክርስቶስ ከቀደመው የኪዳን ሕዝብ ፈጽሞ ተለየ። ቀደመው የኪዳን ሕዝብ የደማቸውን ጉዳይ ሊፈቱ የሚችሉበት ዘመን፣ ለእነርሱም ይህ ማለት በአብርሃም ደም እንደሚድኑ ማመን ነበረ፣ አብቅቶ ነበር፤ የአሥራ ሁለት ዓመት ድንግልም ታስነሣ ነበር እንድታገለግል። የመቆየት ጊዜው ከጀመረ በኋላ፣ ሙሴ የኪዳኑን ሕግ እና መቅደሱን የማቆም ትእዛዛት ተቀበለ።

ጴጥሮስ፣ ያዕቆብና ዮሐንስ በተራራው ላይ በነበሩ ጊዜ፣ የእግዚአብሔር ሕዝብ መታተም እና ከዚያም ቀጥሎ እንደ ምልክት መነሣታቸው፣ እነዚያን የቃል ኪዳን ሕዝቦች እንደ መቶ አርባ አራት ሺህ ቤተ መቅደስ ይወክላል። ከዚያም የአሥራ አንደኛው ሰዓት ሠራተኞች ከዚያ ቤተ መቅደስ ጋር ይቀላቀላሉ።

> እግዚአብሔር እንዲህ ይላል፤ ፍርድን ጠብቁ፥ ጽድቅንም አድርጉ፤ ምክንያቱም መድኃኒቴ ሊመጣ ቀርቦአል፥ ጽድቄም ሊገለጥ ቀርቦአል። ይህን የሚያደርግ ሰው፥ በእርሱም የሚጸና የሰው ልጅ፥ ሰንበትን እንዳያረክሳት የሚጠብቅ፥ እጁንም ማንኛውንም ክፉ ነገር ከማድረግ የሚከለክል፥ ብፁዕ ነው። ከእግዚአብሔርም ጋር የተባበረ የእንግዳ ልጅ፦ “እግዚአብሔር ፈጽሞ ከሕዝቡ ለይቶኛል” ብሎ አይናገር፤ ጃንደረባውም፦ “እነሆ፥ እኔ ደረቅ ዛፍ ነኝ” አይበል። እግዚአብሔር ለሰንበቴን ለሚጠብቁ፥ ደስ የሚያሰኘኝንም ለሚመርጡ፥ ቃል ኪዳኔንም ለሚጽኑ ጃንደረቦች እንዲህ ይላልና፤ በቤቴና በቅጥሮቼ ውስጥ ከወንዶችና ከሴቶች የሚበልጥ ስፍራና ስም እሰጣቸዋለሁ፤ የማይጠፋ ዘላለማዊ ስም እሰጣቸዋለሁ። ደግሞም ከእግዚአብሔር ጋር የተባበሩ፥ እርሱን ለማገልገልና የእግዚአብሔርን ስም ለመውደድ፥ ባሪያዎቹም ለመሆን፥ ሰንበትን እንዳያረክሳት የሚጠብቅ ሁሉ፥ ቃል ኪዳኔንም የሚጽና የእንግዳ ልጆች፥ እነርሱን ወደ ቅዱስ ተራራዬ አመጣቸዋለሁ፥ በጸሎት ቤቴም ደስ አሰኛቸዋለሁ፤ የሚቃጠሉ መሥዋዕቶቻቸውና ሌሎች መሥዋዕቶቻቸው በመሠዊያዬ ላይ ተቀባይነት ያገኛሉ፤ ምክንያቱም ቤቴ ለአሕዛብ ሁሉ የጸሎት ቤት ተብሎ ይጠራል።

> ከእስራኤል የተበተኑትን የሚሰበስብ ጌታ እግዚአብሔር፣ “ከእርሱ ዘንድ ከተሰበሰቡት በስተቀር ሌሎችን ደግሞ ወደ እርሱ እሰበስባለሁ” ይላል። ኢሳይያስ 56፥1–8።

ጴጥሮስ፣ ያዕቆብና ዮሐንስ፣ እንዲሁም ሙሴ፣ በወንድሞቻቸው የተጠሉና የተጣሉ የእስራኤል “የተገለሉትን” ይወክላሉ።

> እግዚአብሔር እንዲህ ይላል፤ ሰማይ ዙፋኔ ነው፥ ምድርም የእግሬ መረገጫ ናት፤ እንግዲህ ለእኔ የምትሠሩልኝ ቤት የቱ ነው? የማርፍበትስ ስፍራ የቱ ነው?

> እነዚህን ሁሉ እጄ ሠርታለችና፥ እነዚህም ሁሉ ሆነዋል፤ ይላል እግዚአብሔር፤ ነገር ግን ወደዚህ ሰው እመለከታለሁ፥ ወደ ችግኝና መንፈሱ የተሰበረ ወደሆነው፥ በቃሌም ወደሚንቀጠቀጠው። በሬን የሚያርድ ሰውን እንደሚገድል ነው፤ በግን የሚሠዋ የውሻን አንገት እንደሚቈርጥ ነው፤ ቍርባንን የሚያቀርብ የአሳማ ደም እንደሚያቀርብ ነው፤ ዕጣንን የሚያጥን ጣዖትን እንደሚባርክ ነው። አዎን፥ መንገዳቸውን ራሳቸው መርጠዋል፥ ነፍሳቸውም በርኵሰታቸው ደስ ይላታል። እኔም የሚያስታልሏቸውን ነገሮች እመርጣለሁ፥ የሚፈሩትንም በላያቸው አመጣለሁ፤ ምክንያቱም በጠራሁ ጊዜ ማንም አልመለሰም፥ በተናገርሁም ጊዜ አልሰሙም፤ ነገር ግን በፊቴ ክፉ አደረጉ፥ ደስ ያላለኝንም መረጡ።

> በቃሉ የምትንቀጠቀጡ እናንተ፥ የእግዚአብሔርን ቃል ስሙ፤ በስሜ ምክንያት የጠሉአችሁ፥ ያሳደዱአችሁም ወንድሞቻችሁ፦ “እግዚአብሔር ይክበር” አሉ፤ ነገር ግን እርሱ ለደስታችሁ ይገለጣል፥ እነርሱም ያፍራሉ። ኢሳይያስ 66፥1–5።

“ደስታ” የሚለው ቃል በቅዱሳት መጻሕፍት ውስጥ ብዙ ጊዜና በብዙ መንገዶች ይገኛል፤ እንዲሁም “እፍረት” የሚለው ቃልም እንዲሁ ነው። በጴጥሮስ ከኢዮኤል መጽሐፍ ባቀረበው መልእክት አውድ ውስጥ፣ እፍረትና ደስታ እንደ ጠቢባንና ሰነፎች ወይም እንደ ስንዴና እንክርዳድ ያለ ተመሳሳይ ተቃራኒ ናቸው። በኢዮኤል አውድ ውስጥ፣ እፍረትና ደስታ ዘይቱን፣ ወይም የኋለኛውን ዝናብ መልእክት ያላቸውን፣ ከሌላውም ያልተቀበሉትን ይወክላሉ። ይህን ዝርዝር በምትመለከቱ ጊዜ ብቻ ነው፣ “ስለ ስሜ የጠሉአችሁ፣ ያሳደዱአችሁ ወንድሞቻችሁ” የሚለውን ጥልቅ ትርጉም መድረስ የምትችሉት። እነዚያ ወንድሞች በSpalding and Magan, page one and two ውስጥ “እንደ ይሁዳ ያሉ ስም ብቻ አድቬንቲስቶች” ተብለው የተጠሩት ናቸው፤ እነርሱም “ለካቶሊኮች ያሳልፉናል” የተባለላቸው ናቸው፤ “ሰንበትን መቃወም ስላልቻሉ በሰንበት ምክንያት ጠሉን”ና። የሚጠሉአችሁ ወንድሞቻችሁ፣ ሊከራከር በማይቻለው የምድሪቱ ሰንበት መልእክት፣ የሙሴ ሰባት ጊዜ፣ ምክንያት ያስወግዱአችኋል። እዚህ ያለው ነጥብ፣ በኢሳይያስ እንደሚጠራው፣ በዶክትሪናዊ ክርክር፣ በክርክር ምክንያት እንደምትጣሉ ነው፤ ይህም ዶክትሪናዊ ክርክር የኋለኛው ዝናብ መልእክት ነው።

ኢዮኤል ያንን መልእክት “አዲስ የወይን ጠጅ” ብሎ ይጠራዋል፤ እርስዎም ያን መልእክት ካላችሁ፣ ደስታ አላችሁ። እርሱን ካልነበራችሁ ግን፣ በኢዮኤል ዘንድ እንደ ሰካራሞቹ ትነቃላችሁ፤ አዲሱ የወይን ጠጅም ከአፋችሁ እንደ ተቈረጠ ታገኙታላችሁ። በዚያን ጊዜ በትንቢታዊ ሁኔታ “ታፍራላችሁ።” ዘይቱ ያለው ክፍል ደስታ አለው፤ ዘይት የሌለው ክፍል ግን ያፍራል። ዘይቱ ደግሞ አዲስ የወይን ጠጅ ነው፣ ከደስታም ጋር የተያያዘ ነው። ስለዚህ ኢሳይያስ፣ “የእግዚአብሔርን ቃል ስሙ” ይላል። አንዱ ክፍል ለመስማት ይምረጣል፤ ሌላው ግን ለመለከቱ ድምፅ አያደምጥም። ኢሳይያስ “በቃሉ የምትንቀጠቀጡ እናንተ” ሲል፣ የሚሰሙትን ክፍል በተለይ ይለይታል። ጌታ 9/11 ላይ በደረሰው መልእክት ምክንያት የተጣሉትን ይሰበስባል፤ በእሁድ ሕግም ጊዜ፣ እንደ ደረቁ ዛፎች የተወከሉትን የኢሳይያስን ጃንደረቦች ይሰበስባል። ቃል ኪዳኑን አጥብቀው ቢይዙ፣ ከእግዚአብሔር ቅዱስ ተራራ ከእንግዲህ በኋላ አይለዩም።

ጃለ ወይም ደረቅ ዛፍ ሞትን ይወክላሉ። ጃለ መራባት አይችልም፣ ደረቅ ዛፍም ሕይወት የለውም። ተስፋው ማለት፣ እነዚያ አሕዛብ፣ ወይም በአስራ አንደኛው ሰዓት የተቀጠሩ ሠራተኞች፣ በሰንበት የሚወከለውን ቃል ኪዳን ከተቀበሉ፣ ወንዶች ልጆችና ሴቶች ልጆች ይኖሯቸዋል ማለት ነው። በመጀመሪያ የእስራኤልን ተበታተኑ ይሰበስባል፣ ከዚያም እነዚያን ተበታተኑ እንደ ዓላማ ምልክት ከፍ ያደርጋቸዋል፣ ከዚያም ሌላውን መንጋውን ይሰበስባል። የመጀመሪያውና የሁለተኛው መሰብሰብ ከ9/11 ጀምሮ እስከ እሁድ ሕግ ድረስ መንፈስ ቅዱስ በመርጨት ላይ ያለበትን ዘመን ይወክላሉ፤ እንዲሁም ከእሁድ ሕግ ጀምሮ ሚካኤል እስኪነሣ እና የኋለኛው ዝናብ ያለ መጠን እስኪፈስስ ድረስ ያለውን ዘመን ደግሞ ይወክላሉ። በሁለቱም ዘመኖች የኋለኛው ዝናብ መልእክት ነው፤ ይህንም ካላችሁ ደስታን ያመጣል፣ ከሌላችሁ ግን እፍረትን ያመጣል።

መጽሐፈ ማቴዎስ የራእይ ዐሥራ አራት ሦስቱን መላእክት የሚወክሉ በሦስት መስመሮች ተከፍሏል። ከእነዚህ ከሦስቱ መስመሮች እያንዳንዱ ደግሞ የሦስቱን መላእክት ፍራክታሎች ይዟል። ከምዕራፍ አሥራ አንድ እስከ ምዕራፍ ሀያ ሁለት ድረስ ያለው ሁለተኛው መስመር መሃል ነው፥ ምክንያቱም በመጀመሪያውና በሦስተኛው መላእክት መካከል የተቀመጠው ሁለተኛው መልአክ ስለሆነ ነው። መጽሐፈ ማቴዎስ ራሱ ደግሞ መሃል መስመር ነው፥ ይህም ከምዕራፍ አሥራ አንድ እስከ ሀያ ሁለት ያሉትን ምዕራፎች በዘፍጥረትና በራእይ የቃል ኪዳን ምዕራፎች ዐውድ ውስጥ ስንመለከት ነው።

የኪዳኑ አሥራ ሁለቱ ምዕራፎች ማዕከል የማቴዎስ ነው፤ የማቴዎስም ሦስት መስመሮች ማዕከላዊ መስመር በዚሁ በእነዚያ አሥራ ሁለት ምዕራፎች ውስጥ ይገኛል። የእነዚያ አሥራ ሁለት ምዕራፎች ማዕከል የአንድ መቶ አርባ አራት ሺህ መታተም ነው። ይህ ማዕከላዊ ነጥብ በሦስት ቁጥሮች ይወከላል፤ እነዚህም ከዘፍጥረትና ከራእይ የኪዳን አሥራ ሁለቱ ምዕራፎች ማዕከላዊ ሦስት ጥቅሶች ጋር ይሰመራሉ።

ጴጥሮስ የማዕከሉ ማዕከል ማዕከል ነው፥ እርሱም የመጀመሪያዪቱንና የመጨረሻዪቱን ክርስቲያናዊ ሙሽራ ይወክላል። ይህም የአልፋና የኦሜጋ ፊርማ ነው። ጳልሞኒ ደግሞ በእንግሊዝኛ የጴጥሮስን ስም እንቆቅልሽ ሲያዘጋጅ በተፈጸመው የስሙ ለውጥ ላይ ፊርማውን አኖረ። ኢየሱስ ጴጥሮስን በዕብራይስጥ ተናገረው፥ ውይይቱም በግሪክኛ ተመዝግቦ ከዚያም ወደ እንግሊዝኛ ተደረገ። በእንግሊዝኛ ጳልሞኒ ጴጥሮስን የሰየመው የእንግሊዝኛውን ፊደል ገበታ 16ኛ ፊደል በመጠቀም ነው፥ ከዚያም 5ኛውን፥ ከዚያም 20ኛውን፥ ከዚያም 5ኛውን፥ ከዚያም 18ኛውን በተከታታይ ተጠቅሞ፤ እርሱ እንደ ጳልሞኒ ከዕብራይስጥ ወደ ግሪክኛ ከዚያም ወደ እንግሊዝኛ የሚሄድን ስም በፈጠረ ጊዜ ይህን ሙሉ በሙሉ እያወቀ ነበር። እርሱ ደግሞ የእንግሊዝኛው ስም እነዚያን አምስት ፊደላት በቅደም ተከተል በማባዛት ወደ አንድ መቶ አርባ አራት ሺህ ቁጥር እንዲደረስ የሚያስችል እንቆቅልሽ እንዲፈቅድ አድርጎ አዘጋጀው። ጳልሞኒ፥ እርሱም ደግሞ የመጀመሪያውና የመጨረሻው ሲሆን፥ የጴጥሮስ ስምን የሚያበጁት ከእነዚያ አምስት የእንግሊዝኛ ፊደላት የመጀመሪያውና የመጨረሻው 16ኛውና 18ኛው ፊደላት እንዲሆኑ አድርጎ አቀደ፥ ምክንያቱም ጴጥሮስ የሚታይበት ስፍራ ማቴዎስ 16፥18 መሆን ነበረበት።

ከጴጥሮስ ጋር ስለ ዚህ ሁሉ ቢነገርም፣ እኛ ገና “ወርቃማው መጠን” ላይ መመለስ ያስፈልገናል። ወርቃማው መጠን በማቴዎስ 16፡18 ይወከላል፥ ምክንያቱም መጠኑ 1.618 ነውና። ወርቃማው መጠን ከተፈጥሮ ፍራክታሎች ጋር የተያያዘ ነው፤ እናም ፓልሞኒ ጴጥሮስን በማቴዎስ 16፡18 ሲያስቀምጥ፣ በኢሳይያስ 22፡22 በኤልያቄም ትከሻ ላይ የተቀመጠው ትንቢታዊ ቁልፍ፣ እንዲሁም በዚያ ክፍል ለጴጥሮስና ለቤተ ክርስቲያን የተሰጡት ትንቢታዊ ቁልፎች፣ ትንቢታዊ ፍራክታሎችን እንደሚያካትቱ እየለየ ነው።

ከሦስተኛው ሰዓት በቂሳርያ ፊልጶስዩስ እስከ ዘጠነኛው ሰዓት በቂሳርያ ማሪቲማ ድረስ ያለው ሁኔታ፣ ክርስቶስ ከተሰቀለበት ከሦስተኛው ሰዓት ጀምሮ ቆርኔሌዎስ ወደ ጴጥሮስ እንዲልክ እስከ ዘጠነኛው ሰዓት ድረስ ያለውን ነገር የሚያንጸባርቅ ፍራክታል ነው። ከመስቀሉ ላይ ከነበረው ሦስተኛ ሰዓት ጀምሮ እስከ ጴጥሮስ በጴንጤቆስጤ በቤተ መቅደስ በዘጠነኛው ሰዓት ድረስ ያለው የጴንጤቆስጤ ወቅት፣ ከመስቀሉ እስከ ቆርኔሌዎስ ድረስ ያሉትን 1,260 ቀናት የሚያንጸባርቅ ፍራክታል ነው። አብ ሦስት ጊዜ የተናገረው፣ እንዲሁም ኢየሱስ ጴጥሮስን፣ ያዕቆብንና ዮሐንስን ብቻ ሦስት ጊዜ የወሰደው፣ የሦስቱ መላእክት ፍራክታል ነው። ጴጥሮስ አንድ መቶ አርባ አራት ሺህን በሚያመለክትባቸው ጥቅሶች ውስጥ የተሰወረው የትንቢት መረጃ፣ ከመቼውም ጊዜ ተገልጦ እንደነበረ ማንኛውም እውነት ያህል ጥልቅ ነው፤ ሆኖም እስካሁን ድረስ ጴጥሮስን በፓኒየም ውስጥ በዳንኤል አሥራ አንድ አላስቀመጥነውም።

በሚቀጥለው ጽሑፍ ይህን ጥናት እንቀጥላለን።

> የኢየሱስ ክርስቶስ ሐዋርያ ጴጥሮስ፥ በጶንጦስና በገላትያ፣ በቀጰዶቅያና በእስያ፣ በቢታንያም ተበትነው ለሚኖሩ እንግዶች፤ እንደ እግዚአብሔር አብ ቀድሞ ማወቅ በመንፈስ ቅዱስ መቀደስ፥ ለመታዘዝና በኢየሱስ ክርስቶስ ደም ለመረጨት የተመረጡ፤ ጸጋና ሰላም ይብዛላችሁ። እንደ ብዙ ምሕረቱ በኢየሱስ ክርስቶስ ከሙታን ትንሣኤ ዳግመኛ ለሕያው ተስፋ የወለደን፥ የጌታችንም የኢየሱስ ክርስቶስ አምላክና አባት ይባረክ፤ እርሱም ለእናንተ በሰማይ የተጠበቀ፥ የማይጠፋና የማይረክስ፥ የማይረግፍም ርስት አዘጋጅቶአል። እናንተም በኋለኛው ዘመን ሊገለጥ ለተዘጋጀው መዳን፥ በእምነት በኩል በእግዚአብሔር ኃይል ተጠብቃችኋል።

> በዚህ እጅግ ትደሰታላችሁ፤ አሁን ግን ለአንድ ጊዜ፣ ካስፈለገም፣ በልዩ ልዩ ፈተናዎች በሐዘን ሆናችኋል፤ ይህም በእሳት ቢፈተንም ከሚጠፋው ወርቅ እጅግ የሚከበር የእምነታችሁ ፈተና በኢየሱስ ክርስቶስ መገለጥ ጊዜ ለምስጋናና ለክብርና ለሞገስ እንዲገኝ ነው፤ እርሱንም ሳታዩት ትወዱታላችሁ፤ አሁንም ባታዩትም በእርሱ እያመናችሁ በማይነገርና ክብር በተሞላ ደስታ ትደሰታላችሁ፤ የእምነታችሁን ፍጻሜ፥ ማለትም የነፍሳችሁን መዳን ትቀበላላችሁ።

> ስለዚህ መዳን ለእናንተ ሊመጣ ስለ ነበረው ጸጋ የተነበዩት ነቢያት በጥንቃቄ ጠየቁና በትጋት መረመሩ፤ በእነርሱ ውስጥ ያለው የክርስቶስ መንፈስ አስቀድሞ የክርስቶስን መከራና ከዚያ በኋላ የሚመጣውን ክብር ሲመሰክር፥ ይህ ምን ወይም ምን ዓይነት ዘመን እንደሚያመለክት ይመረምሩ ነበር። ለእነርሱም የተገለጠላቸው፥ እነዚህን ነገሮች ያገለግሉ የነበሩት ለራሳቸው ሳይሆን ለእኛ እንደ ነበረ ነው፤ እነዚህም አሁን ከሰማይ በተላከው በመንፈስ ቅዱስ ወንጌልን በሰበኩላችሁ ሰዎች ለእናንተ ተነግረዋል፤ እነዚህን ነገሮች መላእክት እንኳ ለመመልከት ይናፍቃሉ።

> ስለዚህ የአእምሮአችሁን ወገብ ታጥቃችሁ፥ ጠንቃቃዎች ሁኑ፥ በኢየሱስ ክርስቶስ መገለጥ ወደ እናንተ ሊመጣ ባለው ጸጋ ላይ እስከ መጨረሻ ተስፋ አድርጉ፤ እንደ ታዛዥ ልጆችም በድንቁርናችሁ ዘመን በነበሩት ቀደም ሲል ፍትወቶች ራሳችሁን አታስመስሉ፤ ነገር ግን የጠራችሁ እርሱ ቅዱስ እንደ ሆነ፥ እናንተ ደግሞ በኑሯችሁ ሁሉ ቅዱሳን ሁኑ፤ ምክንያቱም፦ እኔ ቅዱስ ነኝና፥ እናንተ ቅዱሳን ሁኑ ተብሎ ተጽፎአል።

> እናንተም ፊት ሳይያይ እንደ እያንዳንዱ ሰው ሥራ የሚፈርድን አባት ብትጠሩ፥ በዚህ እንግድነታችሁ ዘመን በፍርሃት ኑሩ፤ ከአባቶቻችሁ በውርስ ከተቀበላችሁት ከንቱ አካሄድ በሚጠፉ ነገሮች፥ በብርና በወርቅ እንዳልተዋጃችሁ ታውቃላችሁና፤ ነገር ግን እንደ ነውርና እድፍ የሌለበት በግ በክርስቶስ ክቡር ደም ነው። እርሱም ከዓለም መሠረት በፊት አስቀድሞ የታወቀ ሆኖ፥ ነገር ግን ስለ እናንተ በእነዚህ የመጨረሻ ዘመኖች ተገለጠ፤ በእርሱም በሙታን ካስነሣውና ክብር በሰጠው በእግዚአብሔር የምታምኑ ናችሁ፥ እምነታችሁና ተስፋችሁም በእግዚአብሔር ይሆኑ ዘንድ። ነፍሳችሁንም ለወንድማማች ፍቅር ያለ ግብዝነት በመንፈስ እውነትን በመታዘዝ ካነጻችሁ በኋላ፥ እርስ በርሳችሁ ከንጹሕ ልብ አጥብቃችሁ ተዋደዱ፤ እንደገና የተወለዳችሁት በሕያውና ለዘላለም በሚኖር በእግዚአብሔር ቃል ነው እንጂ፥ ከሚጠፋ ዘር ሳይሆን ከማይጠፋ ዘር ነው። ሥጋ ሁሉ እንደ ሣር ነው፥ የሰውም ክብር ሁሉ እንደ ሣር አበባ ነው፤ ሣሩ ይደርቃል፥ አበባውም ይወድቃል፤ ነገር ግን የጌታ ቃል ለዘላለም ይኖራል። ይህም ለእናንተ በወንጌል የተሰበከው ቃል ነው። 1 ጴጥሮስ 1፥1–25።

Back to Articles