Article

# መጽሐፈ ኢዮኤል እና የሎዶቅያ ሰባተኛ ቀን አድቬንቲስት ቤተ ክርስቲያን - ቁጥር ሃያ

ሃያ ቁጥር

Author

Jeff Pippenger

Published

December 26, 2025

Formats

PDF
Word
Song MP3

መጽሐፈ ኢዮኤል የእግዚአብሔር ወይን እርሻ ጥፋት በአራተኛው ትውልድ እንደሚፈጸም ያመለክታል።

> የፈቱኤል ልጅ ወደ ሆነው ወደ ኢዮኤል የመጣው የእግዚአብሔር ቃል።

> ይህን ስሙ፥ እናንተ ሽማግሌዎች፤ የምድርም ነዋሪዎች ሁላችሁ ጆሮአችሁን አቅኑ። ይህ በዘመናችሁ ሆኖአልን? ወይስ በአባቶቻችሁ ዘመን እንኳ? ይህን ለልጆቻችሁ ንገሩ፤ ልጆቻችሁም ለልጆቻቸው ይናገሩት፤ ልጆቻቸውም ለሌላ ትውልድ።

> የጸርዓሚቱ አንበጣ የተወውን አንበጣው በልቶታል፤ አንበጣውም የተወውን የወንድማማች ትል በልቶታል፤ የወንድማማች ትሉም የተወውን አባጨጓሬው በልቶታል።

> እናንተ ሰካሮች ሆይ፣ ንቁ እና አልቅሱ፤ የወይን ጠጅ ጠጪዎች ሁላችሁም ሆይ፣ ዋይ በሉ፤ ስለ አዲሱ የወይን ጠጅ፣ ከአፋችሁ ተቈርጦአልና። ኢዮኤል 1፡1–5።

የአሥሩ ድንግል ምሳሌ የአድቬንቲዝም ምሳሌ ነው፤ በዚህም ምሳሌ ውስጥ የሚፈጠረው መንቃት ስንዴውና እንክርዳዱ በሚለዩበት ጊዜ ነው፤ በዚያን ጊዜም እንክርዳዱ ከ“አዲሱ ወይን” “እንደ ተቈረጡ” እውነታ ይነቃሉ። “ተቈረጡ” የሚለው ቃል አብራም የመጀመሪያውን የቃል ኪዳን እርምጃ ይወክላል፤ በዚያም ሥርዓት ውስጥ የደም ቃል ኪዳኑን ለማጽናት ጊደር፣ ፍየልና አውራ በግ ሁለት ተከፍለው ተቈረጡ። በዚያው ተመሳሳይ የቃል ኪዳን ክፍል ውስጥም፣ እግዚአብሔር ሕዝቡን በአራተኛው ትውልድ ጊዜ በፍርድ እንደሚጎበኛቸው ያመለክታል።

> እርሱም አብራምን እንዲህ አለው፤ ዘርህ የእነርሱ ባልሆነ ምድር ላይ እንግዳ እንደሚሆን በእርግጥ እወቅ፥ እነርሱንም ያገለግላሉ፤ እነርሱም አራት መቶ ዓመት ያስጨንቋቸዋል። ደግሞም የሚያገለግሉአትን ያችን ሕዝብ እፈርድባታለሁ፤ ከዚያም በኋላ በብዙ ሀብት ይወጣሉ። አንተ ግን በሰላም ወደ አባቶችህ ትሄዳለህ፤ በመልካም ሽምግልናም ትቀበራለህ። በአራተኛውም ትውልድ ወደዚህ ይመለሳሉ፤ ምክንያቱም የአሞራውያን ኃጢአት እስካሁን ፍጹም አልሆነምና። ዘፍጥረት 15፥13–16።

ነቢያዊው ትንቢት በአራተኛው ትውልድ፣ በሙሴ ትውልድ ሲፈጸም፣ ጌታ ከእግዚአብሔርና ከተመረጠው ሕዝቡ ጋር ያለው ቃል ኪዳን ምልክት እንዲሆን አሥርቱን ትእዛዛት አቀረበ። በእነዚያም አሥር ሕጎች ውስጥ ባለው ሁለተኛው ትእዛዝ የአብራም አራት ትውልዶች ብርሃን የበለጠ ተገለጠ።

> ለራስህ የተቀረጸ ምስል ወይም በላይ በሰማይ ያለውን፥ ከታችም በምድር ያለውን፥ ከምድርም በታች በውኃ ያለውን ማንኛውንም አምሳል አታድርግ፤ ለእነርሱም አትስገድ፥ አታመልክታቸውም፤ እኔ እግዚአብሔር አምላክህ ቀናተኛ አምላክ ነኝና፤ የሚጠሉኝን የአባቶች ኃጢአት በልጆች ላይ እስከ ሦስተኛና አራተኛ ትውልድ እቀጣለሁ፤ የሚወዱኝንና ትእዛዜን የሚጠብቁትን ግን ለሺህ ትውልድ ምሕረት አደርጋለሁ። ዘጸአት 20፥4–6።

ከአብራም ቃል ኪዳን የተነሱት አራቱ ትውልዶች እግዚአብሔር ቀናተኛ አምላክ መሆኑን የሚያጎለብት የባሕርዩ መግለጫ ውስጥ ተካተቱ። ቅናቱም ከተቀረጹ ምስሎች ጋር ተቃራኒ ሆኖ ቀርቧል። በአብራምም አራተኛ ትውልድ ውስጥ ቀስ በቀስ የሚገለጥ ፍርድ እናገኛለን። ይህ ፍርድ አንደኛ በእግዚአብሔር ሕዝብ በባርነት ላይ ባሉበት ሕዝብ ላይ ነበረ፤ እንዲሁም በእግዚአብሔር ሕዝብ ላይ ነበረ፤ ከዚያም በኋላ አሞራውያን ይፈረድባቸዋል። አብራም ከእግዚአብሔር ቤት የሚጀምርና በዓለም ውስጥ ቀስ በቀስ የሚቀጥል የፍርድ ሂደትን ያመለክታል፤ ሁለተኛውም ትእዛዝ ይህ የፍርድ ሂደት ሰውን ዘር ሁለት ወገኖች እንደሚከፍል ያሳያል፥ እነርሱም እግዚአብሔርን የሚጠሉ ክፍል እና እግዚአብሔርን የሚወዱ ክፍል ናቸው፤ ስለዚህም፣ “እኔን ብትወዱኝ ትእዛዜን ጠብቁ” ብሎ የሚጮኽውን የእሁድ ሕግ በምሳሌ ያመለክታል።

በሕጉ በሲና ሲሰጥ በነበረው ተመሳሳይ ዘመን፣ ሙሴ የእግዚአብሔርን ባሕርይ ተገለጠለት።

> እግዚአብሔርም ለሙሴ እንዲህ አለው፤ እንደ መጀመሪያዎቹ ያሉ ሁለት የድንጋይ ጽላቶችን ለአንተ ቅረጽ፤ አንተም የሰበርኻቸው በመጀመሪያዎቹ ጽላቶች ላይ የነበሩትን ቃላት በእነዚህ ጽላቶች ላይ እጽፋለሁ። በማለዳም ዝግጁ ሁን፤ በማለዳም ወደ ሲና ተራራ ውጣ፥ በተራራውም ራስ ላይ በዚያ በፊቴ ቆም። ማንም ሰው ከአንተ ጋር አይውጣ፤ በተራራውም ሁሉ ማንም እንዳይታይ፤ በዚያ ተራራ ፊትም መንጎችና ላሞች አይሰማሩ።

> እርሱም እንደ ፊተኞቹ ሁለት የድንጋይ ጽላቶችን ጠረበ፤ ሙሴም ማለዳ ተነሥቶ እግዚአብሔር እንዳዘዘው ወደ ሲና ተራራ ወጣ፥ ሁለቱንም የድንጋይ ጽላቶች በእጁ ወሰደ። እግዚአብሔርም በደመና ውስጥ ወረደ፥ በዚያም ከእርሱ ጋር ቆመ፥ የእግዚአብሔርንም ስም አወጀ። እግዚአብሔርም በፊቱ አልፎ አወጀ፤

> ጌታ፥ ጌታ እግዚአብሔር፥ መሐሪና ቸር፥ ትዕግሥተኛም፥ በቸርነትና በእውነትም የበዛ፥ ለሺዎች ምሕረትን የሚጠብቅ፥ ኃጢአትንና መተላለፍንና በደልን የሚሰርይ፥ በደለኛውን ግን ፈጽሞ ንጹሕ አያደርግም፤ የአባቶችን ኃጢአት በልጆች ላይና በልጆቻቸው ልጆች ላይ፥ እስከ ሦስተኛውና እስከ አራተኛው ትውልድ ድረስ የሚመለከት።

> ሙሴም ፈጥኖ ወደ ምድር አጎንብሶ ሰገደ። እርሱም አለ፤ አሁንስ በፊትህ ሞገስ ካገኘሁ፣ ጌታ ሆይ፣ እለምንሃለሁ፣ ጌታዬ በመካከላችን ይሂድ፤ ይህ አንገተ ደንዳና ሕዝብ ነውና፤ በደላችንንና ኃጢአታችንን ይቅር በለን፣ ለርስትህም ውሰደን። ዘጸአት 34፥1–9።

ሁለተኛው የሕጉ መስጠት ከ1850 የአቅኚዎች ቻርት ጋር ይጣጣማል። የመጀመሪያዎቹ ጽላቶች ተሰብረው ነበር፣ በመጀመሪያውም ሰንጠረዥ ላይ በቁጥሮቹ ውስጥ ስህተት ነበረ። በዚያን ጊዜ የጥንቷ እስራኤል የሕጉ አደራ ተቀባዮች ሆኑ፣ ዘመናዊቷም እስራኤል የእግዚአብሔር ሕግና የእግዚአብሔር ትንቢታዊ ቃል ሕጎች አደራ ተቀባዮች ሆነች። ሁለቱ ጽላቶች ለመጀመሪያ ጊዜ ሲቀርቡ በሰፈሩ ውስጥ ቀጥተኛ ዓመፅ ነበረ፣ የ1850 ቻርትም ሲቀርብ በሰፈሩ ውስጥ መንፈሳዊ ዓመፅ እየተቀጣጠለ ነበር። የአብራም የአራተኛው ትውልድ ትንቢት በሙሴ በአራተኛው ትውልድ ተፈጸመ፣ እግዚአብሔርም የፍርድን መገለጥ በአራተኛው ትውልድ በሁለተኛው ትእዛዝ ውስጥ አስፋፋ። የተቀረጹ ምስሎች ለእግዚአብሔር እውነተኛ አምልኮ ሐሰተኛ ተተኪ ሆኑ፣ የእግዚአብሔርም ቅንዓት የሆነው ባህርይ ከፍርዱ ጋር ተያይዞ ነበር። ከዚያም ሙሴ የእግዚአብሔርን ክብር አየ። ቅንዓቱን እንደ እግዚአብሔር ባህርይ አንድ ክፍል፣ በ“ስሙ” እንደተወከለው አየ፣ እንዲሁም በአምላኪውና በአባቶቻቸው ኃጢአቶች መካከል ያለው ግንኙነት ተገለጠ።

ክርስቶስ መቅደሱን ለመጀመሪያ ጊዜ በነጻ አደረገው ጊዜ፣ ከዚያ ደቀ መዛሙርቱ “ለቤትህ ቅንዓት በልቶኛል” ተብሎ የተጻፈውን አስታወሱ። “ቅንዓት” የሚለው ቃል “ቅናት” ማለት ነው። የቅናቱን መግለጫ የሚያሳይ የእግዚአብሔር ባሕርይ፣ ክርስቶስን መቅደሱን እንዲያነጻ ያነሳሳው ምክንያት ነበር፤ እናም የአባቶችህን ኃጢአት መናዘዝ እንዳለብህ የሚገልጸው ትንቢታዊ መለያ፣ ከጊዜ በኋላ በዘሌዋውያን ሃያ ስድስት ውስጥ ባለው የ“ሰባት ጊዜ” ፍርድ የንስሐ ጥሪ ዋና አካል ይሆናል። የአብራም “አራተኛ ትውልድ” በኪዳን ታሪክ ውስጥ እየቀጠለ ሲሄድ የበለጠ እና የበለጠ ክብደት ያገኛል። የኢዮኤል መጽሐፍ በኋለኛው ዘንባባ ዘመን የሚደርሰውን የዘመኑ ፍጻሜ ጊዜ ይወክላል። የኢዮኤል መጽሐፍ መልእክቱን በአራት ትውልዶች መልእክት መግቢያው ላይ ይመሠርታል፤ ይህም በአብራም ከእግዚአብሔር ጋር ባደረገው ሶስት እጥፍ ኪዳን የመጀመሪያው ደረጃ ላይ የተመዘገበው ጭብጥ ነበር። ያ ጭብጥ ፍጻሜውን በኢዮኤል መጽሐፍ ውስጥ ይደርሳል።

አንድ ጊዜ በተስፋይቱ ምድር ከገቡ በኋላ፣ የቃል ኪዳኑ ታቦት በሺሎ ተቀምጦ ነበር፤ በዚያም ክፉና ሞኝ የነበረው ሊቀ ካህን ኤሊና ሁለቱ ሙሰኛ ልጆቹ ከሳሙኤል ጥሪ ጋር በተቃራኒ ሁኔታ ቀርበዋል። ሺሎ የቃል ኪዳኑ ምልክት የነበረው ታቦቱ በጉዞው ውስጥ አንድ ደረጃ ትሆናለች። ታቦቱ የኢያሪኮን ቅጥሮች ለማፍረስ እንደ ምልክት ከተጠቀሙበት በኋላ፣ እስከ ኤሊና ክፉዎቹ ልጆቹ ሞት ድረስ ለአራት መቶ ዓመታት ያህል በሺሎ ተቀምጦ ነበር። ከዚያም በፍልስጥኤማውያን ተማረከ፤ ከዚያ በኋላም ዳዊት ታቦቱን ወደ ኢየሩሳሌም በአንቀሳቀሰ ጊዜ፣ ወደ ኢየሩሳሌም የድል መግቢያ የመጀመሪያው ምሳሌ ተፈጸመ። የቃል ኪዳኑን ምልክት ወደ ኢየሩሳሌም ማንቀሳቀስ የተገለጸው ዓላማ እግዚአብሔር ስሙን በኢየሩሳሌም ሊያኖር መረጠ የሚለው ነበር፤ ስሙም ከቅንዓቱ ጋር የተያያዘ ነው፣ ቅንዓቱም እስከ አራተኛ ትውልድ ከሚደርስ ቀናተኛ ፍርዱ ጋር የተያያዘ ነው።

በእሁድ ሕጉ ጊዜ ጌታ ድል አድራጊቱን ቤተ ክርስቲያን ከኮረብቶችና ከተራሮች ሁሉ በላይ ከፍ ያደርጋታል፥ አሕዛብም፦ “ኑ፥ ወደ እግዚአብሔር ቤት እንሂድ” ይላሉ።

> በመጨረሻዎቹም ዘመናት እንዲህ ይሆናል፤ የእግዚአብሔር ቤት ተራራ በተራሮች ጫፍ ላይ ይቆማል፥ ከኮረብቶችም በላይ ከፍ ይላል፤ አሕዛብም ሁሉ ወደ እርሱ ይፈስሳሉ። ብዙ ሕዝቦችም ሄደው፦ ኑ፥ ወደ እግዚአብሔር ተራራ፥ ወደ ያዕቆብ አምላክ ቤት እንውጣ፤ እርሱም መንገዶቹን ያስተምረናል፥ በጎዳናዎቹም እንሄዳለን፤ ሕግ ከጽዮን፥ የእግዚአብሔርም ቃል ከኢየሩሳሌም ይወጣልና። ኢሳይያስ 2፥2, 3።

የእግዚአብሔር ቃል ከኢየሩሳሌም ይወጣል፥ ምክንያቱም ስሙን ሊያኖር የመረጠው ዚያ ነውና። ከሙሴ ጋርም፣ “እግዚአብሔር በደመና ውስጥ ወረደ፥ በዚያም ከእርሱ ጋር ቆመ፥ የእግዚአብሔርንም ስም አወጀ። እግዚአብሔርም በፊቱ አለፈ፥ እንዲህም ብሎ አወጀ፤

> እግዚአብሔር፥ እግዚአብሔር አምላክ፥ መሓሪና ጸጋ የተሞላ፥ ለቍጣ የዘገየ፥ በቸርነትና በእውነትም የበዛ፥ ለሺህዎች ምሕረትን የሚጠብቅ፥ ኃጢአትንና መተላለፍንና በደልን የሚቅር፥ በደለኛን ግን ፈጽሞ ንጹሕ የማያደርግ፤ የአባቶችን ኃጢአት በልጆችና በልጅ ልጆች ላይ እስከ ሦስተኛውና እስከ አራተኛው ትውልድ የሚቀጣ። ዘፀአት 34፥6, 7።

“ስሙ” ማለት ባሕርዩ ነው፣ እግዚአብሔርም ባሕርይ እጅግ ውስብስብና እጅግ ቀላል ነው። እግዚአብሔር ፍቅር ነው፤ ይህም ባሕርዩ በፍጹምነት ነገር ግን በቀላሉ የተገለጸ መግለጫ ነው። የአብራም የቃል ኪዳን እውነት ማለትም “የፍርድ አራተኛው ትውልድ” በሁለተኛው ትእዛዝ በአራተኛው ትውልድ ላይ በተጨመረው ብርሃን “መስመር በመስመር” ተስፋፋ። ከዚያም የሙሴ ልምምድ አራተኛው ትውልድ ከእግዚአብሔር ባሕርይ ጋር ያለውን ግንኙነት ብርሃን ያስፋፋል፥ ይህም የቅንዓቱን ብርሃን በመጨመር ነው። መነሳሳት ባሕርይን “አሳብና ስሜት ተዋህደው” ብሎ ገልጾታል፤ ነገር ግን መነሳሳት አሳባችን እንደ እግዚአብሔር አሳብ እንዳልሆነ ደግሞ አሳውቆናል። ባሕርዩ አሳቡና ስሜቱ ተዋህደው የሆኑት ናቸው፤ ባሕርዩም ከቀላል የሰው አሳብና ስሜት በላይ እጅግ ብዙ ገጽታዎች ስላሉት፣ ልዩነቱ እንዲህ ነው፤ አሳቡ ከምድር አንጻር ሰማይ ከፍ እንደሚል ይልቅ ከፍ ያለ ነው።

> “ሐሳቤ እንደ ሐሳባችሁ አይደለም፥ መንገዶቻችሁም እንደ መንገዶቼ አይደሉም፥ ይላል እግዚአብሔር። ሰማያት ከምድር ከፍ እንደሚሉ፥ እንዲሁ መንገዶቼ ከመንገዶቻችሁ ከፍ ያሉ ናቸው፥ ሐሳቤም ከሐሳባችሁ ይልቅ ከፍ ያለ ነው።” ኢሳይያስ 55፥8-9።

ስለዚህ፣ የሰው ልብ የሚያስበው አንድ ሐሳብ እነሆ፤ የእግዚአብሔር ባሕርይ በስሙ የሚወከል ከሆነ፣ እንግዲህ ማንኛውም የእግዚአብሔር ስም መገለጥ የባሕርዩ መገለጥ ነው። የይሁዳ ነገድ አንበሳ ትንቢታዊ ቃሉን ያትማል እንዲሁም ይፈታል፤ ፓልሞኒ የምሥጢራት ድንቅ ቈጣሪ ነው፣ እርሱም ደግሞ ከደረቅ ምድር የወጣው ሥር ነው፣ እንዲሁም የሚቃጠል ቍጥቋጦ፣ የእሳት ዓምድ፣ ሊቀ መላእክቱ ሚካኤል ነው፣ እና እያለ ይቀጥላል። በልዩ ልዩ ስሞቹ የሚወከሉ የእግዚአብሔር ባሕርይ ባሕሪያት መጨረሻ የላቸውም። ‘የሰው ልብ የሚያስበው ሐሳብ’ ይህ ነው፤ የእግዚአብሔር ባሕርይ በሚታወቁት ብዙ ብዙ መገለጫዎች ሁሉ መካከል፣ በአብራም ጋር በተደረገው ባለሶስት ኪዳን ሂደት ውስጥ በእጅግ የመጀመሪያው የኪዳን እርምጃ፣ “የአራተኛው ትውልድ ፍርድ” በኪዳኑ ውስጥ መሠረታዊ መግለጫ መሆኑ—ስሙን የሚያንጸባርቅ መሆኑ—ምን ትርጉም አለው?

> እርሱም አብራምን እንዲህ አለው፤ ዘርህ የራሳቸው ባልሆነ ምድር እንግዶች እንደሚሆኑ፣ እነርሱንም እንደሚያገለግሉ፣ እነርሱም ለአራት መቶ ዓመት እንደሚያስጨንቋቸው በእርግጥ እወቅ፤ ደግሞም የሚያገለግሉአትን ያቺን ሕዝብ እኔ እፈርድባታለሁ፤ ከዚያም በኋላ በብዙ ባለጠግነት ይወጣሉ። አንተ ግን በሰላም ወደ አባቶችህ ትሄዳለህ፤ በመልካም ሽምግልናም ትቀበራለህ። በአራተኛውም ትውልድ ወደዚህ እንደ ገና ይመለሳሉ፤ ምክንያቱም የአሞራውያን ኃጢአት ገና አልሞላምና። ዘፍጥረት 15፥13–16።

የእግዚአብሔር ባሕርይ እንደ ሰዎችና አሕዛብ ፈራጅ ለሰዎች በአራት ትውልዶች የሚወከል የፈተና ዘመን ይሰጣል። እግዚአብሔር ፈራጅ ነው፤ መሐሪ ነው፤ ታጋሽም ነው፤ የሰዎችና የአሕዛብንም ፍርድ በአራተኛው ትውልድ ወደ ፍጻሜ ያመጣል። እግዚአብሔር ከተመረጠ ሕዝብ ጋር በገባው ቃል ኪዳን ውስጥ ያለው መሠረታዊ መግለጫ የአራተኛ ትውልድ ፍርድን ያካትታል። እንደ መጀመሪያው መልአክ መልእክት ከሦስቱ የተለያዩ የመላእክት መልእክቶች እያንዳንዱ ባሕርይ ሁሉ የያዘ እንደሆነ፣ እንዲሁም የአብራም ቃል ኪዳን የመጀመሪያ እርምጃ ሙሉውን ሦስት እጥፍ ቃል ኪዳን ባሕርያት ይዞ አለ። የእግዚአብሔር ስም እርሱ በአራተኛው ትውልድ የሚፈርድ መሐሪ ፈራጅ መሆኑ ነው። በተመረጠ ሕዝብ የቃል ኪዳን ታሪክ ውስጥ የሚከተለው ሌላ ሁሉ እርምጃ በዚያ መሠረት ላይ ይገነባል።

መጽሐፈ ኢዮኤል በቁጥር አምስት ላይ ባለው የእኩለ ሌሊት ጩኸት መንቃት ላይ ሲቀመጥ፣ “አዲሱ የወይን ጠጅ” ከአፋቸው “ሲቈረጥ”፣ የተመረጠ የቃል ኪዳን ሕዝብ የሚለይበት ያ የመጨረሻ የቃል ኪዳን መለያየት መግቢያ፣ ከዚያም “የሚቈረጡት” የቃል ኪዳን ሕዝብ ዓመፃ በአራተኛው ትውልድ እንደሚፈጸም የሚያቀርብ የቃል ኪዳኑ መሠረታዊ መልእክት ነው። እነርሱ የቃል ኪዳኑን መሠረታዊ መልእክት ስላልተረዱ “ይቈረጣሉ።”

እንደ “አዲስ ወይን” ተደርጎ የቃል ኪዳኑ የመደረሻ መልእክት በኋለኛው ዘመን ሲቀርብ፣ በዘፍጥረት አሥራ አምስት ውስጥ ባሉት አራት ቁጥሮች የተገለጸው ያ መሠረታዊ የቃል ኪዳኑ መልእክት የመለኪያ በትር ነው—የፍርድ መስመሩ ነው። “አዲስ ወይኑ” “በተቋረጠ” ጊዜ ከኤፍሬም ሰካራሞች መንቃት ጋር የተያያዘው ክብደት፣ በእውነት ሊገባ የሚችለው ግን—በኋለኛው ዝናብ የፈተና ዘመን ውስጥ፣ በዐመፀኛ የተመረጠ ሕዝብ የመጨረሻው አራተኛ ትውልድ ላይ የተነገረ የፍርድ አዋጅ አውድ ውስጥ ሲቀመጥ ብቻ ነው።

በዘፍጥረት ምዕራፍ አሥራ ሰባት ውስጥ፣ ከአብርሃም ጋር የተደረገው ባለሦስት ክፍል ቃል ኪዳን ሁለተኛው ደረጃ እንዳለ እናገኛለን፤

> እግዚአብሔርም አብርሃምን አለው፦ አንተም ከአንተ በኋላ በትውልዳቸው ዘንድ ዘርህም ቃል ኪዳኔን ትጠብቃለህ። በእኔና በእናንተ መካከል ከአንተም በኋላ ባለው ዘርህ መካከል የምትጠብቁት ቃል ኪዳኔ ይህ ነው፤

> ከእናንተ መካከል ያለ ወንድ ሁሉ ይገረዝ። የሸለፈታችሁንም ሥጋ ትገርዛላችሁ፤ ይህም በእኔና በእናንተ መካከል ያለው የቃል ኪዳን ምልክት ይሆናል። በትውልዳችሁም ሁሉ የስምንት ቀን ሕፃን የሆነ ወንድ ሁሉ ይገረዝ፤ በቤትህ የተወለደ ወይም ከዘርህ ያልሆነ ከእንግዳ በገንዘብ የተገዛ ሁሉ እንዲሁ ይገረዝ። በቤትህ የተወለደውም ሆነ በገንዘብህ የተገዛው ሁሉ ግድ ይገረዝ፤ ቃል ኪዳኔም ለዘላለም ቃል ኪዳን በሥጋችሁ ውስጥ ይኖራል። የሸለፈቱ ሥጋ ያልተገረዘ ያልተገረዘ ወንድ ግን ያ ሰው ከወገኑ ይጠፋል፤ ቃል ኪዳኔን አፍርሶአልና። ዘፍጥረት 17፥9–14።

ሁለተኛው እርምጃ ለ“መቈረጥ” ምልክት ሁለተኛ ምስክርነትን ይሰጣል። “መቈረጥ” ተብሎ የተተረጎመው ቃል ሥሩን በምዕራፍ አሥራ አምስት አብራም እንስሳቱን በሁለት ከፍሎ ከቆረጠበት ሁኔታ ያገኛል፤ እንዲሁም በዚያ ክፍል ያልተገረዘ ሁሉ ከቃል ኪዳኑ “ይቈረጣል” ተብሎ ተጽፎአል። ግርዛት በቃል ኪዳን ታሪክ ውስጥ ክርስቶስ እነዚህን እውነቶች እያጸና በነበረበት ስፍራ በጥምቀት ተተካ፤ ስለዚህም እርሱ እንደ ምሳሌያችን በስምንተኛው ቀን ከሙታን ተነሣ።

ያ ምልክት በስምንተኛው ቀን ሊፈጸም የነበረ ሲሆን፣ ይህም በመርከቡ ውስጥ ባሉት ስምንቱ ነፍሳት ተወክሎ ነበር። የሚታየው ፈተና የሚወከለው በሁለተኛው ደረጃ ነው፤ ይህም እስራኤል ከኤልያስ በኋላ በኤልያስ የተፈጸመው ፍርድ ከመድረሱ በፊት በኤልያስ እና በኤልያስ የኤልያስ ነቢያት መካከል ሲመርጥ እንደነበረው፣ ወይም ደግሞ የዳንኤል፣ የሰድራቅ፣ የሜሳቅና የአቤድናጎ ፊታቸው ከንጉሡ ምግብ ከበሉት ይልቅ ይበልጥ ደምቆና ወፍራም ሆኖ እንደታየው፤ ሁለተኛው ፈተና የሚታይ ነው። ግርዛት የሕይወት ምልክት ነው፤ በመርከቡ ላይ ያሉትም ስምንቱ ነፍሳት፣ ከሞቱት በተቃራኒው የኖሩትን ይወክላሉ።

በክርስቶስ ታሪክ ውስጥ፣ የቃል ኪዳኑ ምልክት ወደ ጥምቀት በተሸጋገረ ጊዜ፣ ሐዋርያው ጳውሎስ በእነዚህ ጥቅሶች የተገለጸውን የቃል ኪዳን ታሪክ ራሱን ተጠቅሞ በቃል ኪዳን ታሪክ ውስጥ የተፈጸመውን ታላቅ ሽግግር አሳየ። በግዝረት የሚቈረጠውን ሥጋ እንደ ሰው ከመለኮት ጋር ባለው ግንኙነት ምልክት፣ እንዲሁም እንደ ሰው ዝቅተኛ ተፈጥሮ ከከፍተኛ ተፈጥሮው ጋር ባለው ግንኙነት ምልክት ተጠቀመ። ጳውሎስ ተማሪዎቹን ያስተማረው የእግዚአብሔርን ትንቢታዊ ቃል በመጠቀም ነበር፤ እና ዓላማውም “የተመረጠ አንዱ” እንደሆነ (ሳኦል የሚለው ስሙ እንደሚያመለክተው) ከቃል ኪዳን ሕዝብ እንደ ሆኑ የእግዚአብሔር ሕዝብ ከቀጥተኛ እስራኤል ወደ መንፈሳዊ እስራኤል በተደረገው ሽግግር የተወከለውን በቃል ኪዳን ታሪክ ውስጥ ያለውን ታላቅ ለውጥ መለየት ነበር። የተመደበለትን ሥራ ሲፈጽምም፣ ትንቢታዊ መልእክቱን በቃል ኪዳን ታሪክ አውድ ውስጥ አቀረበ።

ዘፍጥረት አሥራ ሰባት በራእይ አሥራ አራት ውስጥ ባሉት ሦስቱ መላእክት የኦሜጋ ፍጻሜአቸውን የሚያገኙትን ሦስቱ መሠረታዊ የቃል ኪዳን ደረጃዎች መካከል ሁለተኛውን ደረጃ ይወክላል። ሁለተኛው ደረጃ በግርዛት ምልክት ይወከላል፤ ይህም የሚታየውን ፈተና የሚወክለው ሰንደቅ የሆኑት መቶ አርባ አራቱ ሺህ ላይ ያለውን የእግዚአብሔር ማኅተም ያመለክታል። ሦስቱ መላእክት የአብርሃም የአልፋ ቃል ኪዳን ኦሜጋ ናቸው። ለአብርሃም ሦስተኛው ደረጃ ምዕራፍ ሀያ ሁለት ነበር።

> የእግዚአብሔርም መልአክ ከሰማይ ለሁለተኛ ጊዜ አብርሃምን ጠራው፥ እንዲህም አለ፦ እግዚአብሔር ይላል፦ ይህን ነገር ስላደረግህ፥ ልጅህንም፥ አንድያ ልጅህን፥ ስላልከለከልህ፥ በራሴ ማልሁ፤ በመባረክ እባርክሃለሁ፥ በማብዛትም ዘርህን እንደ ሰማይ ከዋክብት እንደ ባሕርም ዳር ያለው አሸዋ አበዛዋለሁ፤ ዘርህም የጠላቶቹን ደጆች ይወርሳል፤ ድምፄንም ስለታዘዝህ የምድር አሕዛብ ሁሉ በዘርህ ይባረካሉ። ዘፍጥረት 22፥15–18።

የምዕራፉ አንደኛ ቁጥር፣ “ከእነዚህም ነገሮች በኋላ እግዚአብሔር አብርሃምን ፈተነው፥ እንዲህም አለው፦ አብርሃም ሆይ፤ እርሱም፦ እነሆ፥ እኔ አለሁ አለ” ይላል። እግዚአብሔር አብርሃምን ፈተነው፤ በዚህም ሦስተኛው የቃል ኪዳን አዋጅ ከመነገሩ በፊት የመጨረሻ ፈተና መኖሩን ያሳያል። አብርሃምም ፈተናውን በማለፉ ጊዜ፣ ከአብርሃም ሶስት እጥፍ የቃል ኪዳን ውስጥ የመጨረሻዎቹ አራት ቁጥሮች ተቀረቡ። አብርሃም የእግዚአብሔርን “ቃል” ስለ “ታዘዘ”፣ በዚህ ክፍልም ይህ ቃል የእርሱ “የቃል ኪዳን ቃል” ነው፣ አብርሃም የአሕዛብ አባት ሆኖ ይባረክ ነበር። ሦስተኛው መልአክ ፈተና ነው፤ ይህም እንደ አብርሃም ባሕርይን የሚያሳይ ፈተናን ይወክላል፥ ባሕርይም እንደ አብርሃም እግዚአብሔርን ታምናለህን ወይስ አታምንምን በሚለው ላይ የተመሠረተ ነው። ፈተናውን እንደ አብርሃም የሚያልፉ ሰዎች የዓለምን አሕዛብ ሁሉ ለመሰብሰብ ይጠቀሙባቸዋል። ከሶስት ምዕራፎች የተወሰዱት አሥራ ሰባቱ ቁጥሮች በእግዚአብሔርና በተመረጠ ሕዝብ መካከል ያለውን ቃል ኪዳን ይገልጻሉ፤ እንዲሁም የተመረጠ ሕዝብ የቃል ኪዳን ታሪክ አልፋን ይወክላሉ፤ በዚሁም ሁኔታ እነዚያ ቁጥሮች ደግሞ አንድ መቶ አርባ አራት ሺህ በማስነሣት እንደተወከለው የቃል ኪዳን ታሪክ ኦሜጋን ይወክላሉ።

ከእኛ መካከል ስንቶቻችን የውል ስምምነቱን ቃላት አስቀድሞ ሳንመረምር ቤት ወይም ተሽከርካሪ እንገዛለን? የሎዶቅያ ሰባተኛ ቀን አድቬንቲስቶች መካከል ስንቶቹ በእግዚአብሔር ጋር ባላቸው የኪዳን ውል ስምምነት ውስጥ የመጀመሪያው ቃል እግዚአብሔር ራሱን እስከ አራተኛው ትውልድ ድረስ ፍርድ የሚያስፈጽም መሐሪ አምላክ መሆኑን በመግለጽ እንደሚጀምር ያውቃሉ? አሳዛኙ ነገር የሚለራዊት ታሪክ መሠረታዊ እውነቶችን እንደማያውቁ ነው፤ የሚናገሩትንም የኪዳናቸው ግንኙነት መሠረታዊ እውነቶች አያውቁም፤ ከዚህም የተነሣ እነርሱ እንደ ጥንታዊት እስራኤል የመጎብኘታቸውን ጊዜ አያውቁም። በ9/11 የጀመረው የዚያ የመጎብኘት ዘመን መደምደሚያ ሌሊት እኩለ ሌሊት ሲነቁ እንደተለዩ ብቻ ለመገንዘብ በሚያጋጥማቸው ጊዜ ነው።

በሚቀጥለው ጽሑፍ እንቀጥላለን።

> “እ.ኤ.አ. ሚያዝያ 18 ቀን፣ የሚወድቁ ሕንፃዎች ትዕይንት በፊቴ ካለፈ ሁለት ቀን በኋላ፣ በሎስ አንጀለስ ባለው በካር ስትሪት ቤተ ክርስቲያን ያለኝን ቀጠሮ ለመፈጸም ሄድሁ። ወደ ቤተ ክርስቲያኑ ስንቀርብ፣ የዜና ሻጮች እየጮኹ ሰማን፤ ‘ሳን ፍራንሲስኮ በምድር መንቀጥቀጥ ተደምስሷል!’ በከባድ ልብ የዚያን አስፈሪ አደጋ የመጀመሪያውን በፍጥነት የታተመ ዜና አነበብሁ።”

> ከሁለት ሳምንት በኋላ፣ ወደ ቤታችን በምንመለስበት ጉዞ ላይ፣ በሳን ፍራንሲስኮ አልፈን ሄድን፤ ሰረገላም ተከራይተን በዚያ ታላቅ ከተማ ላይ የደረሰውን ጥፋት ለማየት አንድ ሰዓት ተኩል አሳለፍን። ከአደጋ የማይጎዱ ተብለው የተቆጠሩ ሕንጻዎች ፍርስራሽ ሆነው ወድቀው ነበር። በአንዳንድ ሁኔታዎች ሕንጻዎች በከፊል ወደ መሬት ሰምጠው ነበር። ከተማዪቱ እሳትን የማያስገቡና የመሬት መናወጥን የሚቋቋሙ ሕንጻዎችን ለመሥራት የሰው ጥበብ ምን ያህል አቅም የለሽ እንደሆነ እጅግ አስፈሪ ምስል አቅርባ ነበር።

> በነቢዩ በሰፎንያስ አማካይነት ጌታ በክፉ አድራጊዎች ላይ የሚያመጣቸውን ፍርዶች በግልጽ ይገልጻል፤ “እጅግ ፈጽሜ ከምድር ፊት ላይ ነገር ሁሉ አጠፋለሁ፥ ይላል እግዚአብሔር። ሰውንና እንስሳን አጠፋለሁ፤ የሰማይን ወፎችና የባሕርን ዓሦች፥ ከኃጢአተኞችም ጋር ማሰናከያዎችን አጠፋለሁ፤ ሰውንም ከምድር ፊት ላይ አጠፋለሁ፥ ይላል እግዚአብሔር።”

> “‘በእግዚአብሔርም መሥዋዕት ቀን ይሆናል፤ እኔም መኳንንቱንና የንጉሡን ልጆች እንዲሁም እንግዳ ልብስ የለበሱትን ሁሉ እቀጣለሁ። በዚያችም ቀን በደጅ ላይ የሚዘሉትን ሁሉ፥ የጌቶቻቸውንም ቤቶች በግፍና በተንኮል የሚሞሉትን እቀጣለሁ….

> «በዚያም ዘመን እንዲህ ይሆናል፤ ኢየሩሳሌምን በመብራቶች እመረምራለሁ፥ በጠጅ ጣር ላይ ተቀምጠው የተረጋጉትንም ሰዎች እቀጣለሁ፤ በልባቸውም፦ ጌታ መልካም አያደርግም፥ ክፉም አያደርግም የሚሉትን። ስለዚህ ሀብታቸው ምርኮ ይሆናል፥ ቤቶቻቸውም ምድረ በዳ ይሆናሉ፤ ቤቶችንም ይሠራሉ፥ ነገር ግን አይኖሩባቸውም፤ የወይን ቦታዎችንም ይተክላሉ፥ ወይኑን ግን አይጠጡም።»

> “‘የእግዚአብሔር ታላቁ ቀን ቀርቦአል፤ ቀርቦአልም፥ እጅግም ፈጥኖ ይመጣል፤ የእግዚአብሔር ቀን ድምፅ ይሰማል፤ በዚያ ቀን ኃያሉ ሰው እጅግ መራራ ልቅሶ ያለቅሳል። ያ ቀን የቍጣ ቀን ነው፥ የመከራና የጭንቀት ቀን፥ የፍርስራሽና የምድረ በዳ ቀን፥ የጨለማና የድቅድቅ ጨለማ ቀን፥ የደመናና የከባድ ጨለማ ቀን፥ በተመሸጉ ከተሞችና በረጃጅም ግንቦች ላይ የመለከትና የማስጠንቀቂያ ጩኸት ቀን ነው። በእግዚአብሔርም ላይ ስለ በደሉ ሰዎች እንደ ዕውሮች እንዲሄዱ ጭንቀትን አመጣባቸዋለሁ፤ ደማቸውም እንደ ትቢያ ይፈሳል፥ ሥጋቸውም እንደ ጉድፍ ይሆናል። በእግዚአብሔር ቍጣ ቀን ብራቸውም ወርቃቸውም ሊያድናቸው አይችልም፤ ነገር ግን ምድር ሁሉ በቅንዓቱ እሳት ትበላለች፤ በምድር የሚኖሩትን ሁሉ ፈጥኖ ፍጹም ጥፋት ያመጣባቸዋልና።’ ሶፎንያስ 1:2, 3, 8–18።”

> እግዚአብሔር ከዚህ በላይ ለረጅም ጊዜ መታገሥ አይችልም። ፍርዶቹም አስቀድሞ በአንዳንድ ስፍራዎች መውረድ ጀምረዋል፤ በቅርቡም የተለየ ቁጣው በሌሎች ስፍራዎች ይሰማል።

> “እግዚአብሔር በሁኔታው ሁሉ ጌታ እንደሆነ የሚገልጡ ተከታታይ ክስተቶች ይኖራሉ። እውነት ግልጽና ሊሳሳት በማይችል ቃል ይታወጃል። እኛ እንደ ሕዝብ በመንፈስ ቅዱስ የበላይ መሪነት ሥር የጌታን መንገድ ልናዘጋጅ ይገባናል። ወንጌል በንጽህናው ሊሰጥ ይገባል። የሕያው ውኃ ፈሳሽ በጉዞው ላይ ሊጠልቅና ሊሰፋ ይገባል። በቅርብና በሩቅ ባሉ መስኮች ሁሉ፣ ሰዎች አእምሮን እጅግ ከሚያይዙት ከእርሻ ሥራና ከተለመዱ የንግድ ሥራ ሙያዎች ይጠራሉ፣ እናም ከልምድ ያላቸው ሰዎች ጋር በተያያዘ ይማራሉ። በብቃት መሥራትን ሲማሩ እውነትን በኃይል ያውጃሉ። በመለኮታዊ አምላካዊ አስተዳደር እጅግ ድንቅ በሆኑ ሥራዎች አማካይነት፣ የችግር ተራሮች ይወገዳሉ ወደ ባሕርም ይጣላሉ። በምድር ላይ ለሚኖሩ ሰዎች እጅግ ትልቅ ትርጉም ያለው መልእክት ይሰማል እና ይገባል። ሰዎች እውነት ምን እንደሆነ ያውቃሉ። ሥራው ወደ ፊት፣ አሁንም ወደ ፊት ይገሰግሳል እስከምድር ሁሉ ማስጠንቀቂያን እስክትቀበል ድረስ፤ ከዚያም ፍጻሜው ይመጣል።”

> ከቀን ወደ ቀን እየጨመረ እየታየ ያለው ነገር ይህ ነው፤ የእግዚአብሔር ፍርዶች በዓለም ውስጥ ናቸው። በእሳትና በጎርፍ እና በመሬት መናወጥ የዚህች ምድር ነዋሪዎችን ስለ ቅርብ መምጣቱ እያስጠነቀቀ ነው። በዓለም ታሪክ ውስጥ ያለው ታላቅ ቀውስ የሚመጣበት ጊዜ እየቀረበ ነው፤ በዚያም ጊዜ በእግዚአብሔር አስተዳደር ውስጥ የሚደረግ እያንዳንዱ እንቅስቃሴ በጽኑ ፍላጎትና በማይነገር ጭንቀት ይከታተላል። የእግዚአብሔር ፍርዶች በፍጥነት ተከትለው እርስ በርሳቸው ይመጣሉ—እሳትና ጎርፍ እና መሬት መናወጥ፣ ከጦርነትና ከደም መፋሰስ ጋር።

> “ሕዝቡ የመጎብኘታቸውን ጊዜ ቢያውቁ እንዴ! ለዚህ ዘመን የሚፈትነውን እውነት እስካሁን ያልሰሙ ብዙዎች አሉ። የእግዚአብሔር መንፈስ እየተጋደለ ያለባቸውም ብዙዎች አሉ። የእግዚአብሔር አጥፊ ፍርዶች ጊዜ እውነት ምን እንደሆነ ለመማር ዕድል ላላገኙ ሰዎች የምሕረት ጊዜ ነው። ጌታ በርኅራኄ ይመለከታቸዋል። የምሕረቱ ልቡ ይነካል፤ በሩም መግባት ለማይፈልጉት ሲዘጋ፣ እጁ ለማዳን ገና ተዘርግታለች።”

> “የእግዚአብሔር ምሕረት በረጅሙ ትዕግሥቱ ውስጥ ይገለጣል። የፍርዶቹን ፈጻሚነት እየዘገየ ነው፥ የማስጠንቀቂያው መልእክት ለሁሉ እስኪነገር ድረስ በመጠበቅ ላይ ነው። እነሆ፥ ሕዝባችን ለዓለም የመጨረሻውን የምሕረት መልእክት ለመስጠት በራሳቸው ላይ የተጣለውን ኃላፊነት እንደሚገባ ቢሰሙ፥ እንዴት ያለ ድንቅ ሥራ በተፈጸመ ነበር!” Testimonies, volume 9, 94–97.

Back to Articles