Article

# መጽሐፈ ዳንኤል - ቁጥር ሠላሳ አራት

መጽሐፈ ዳንኤል መገለጥ፡ በምድር ታሪክና በእግዚአብሔር ፍርዶች ውስጥ የሚያልፍ ትንቢታዊ ጉዞ

Author

Jeff Pippenger

Published

December 29, 2023

Formats

PDF
Word
Song MP3

ስድስቱ የመጀመሪያ ምዕራፎች የዳንኤል መጽሐፍ በራእይ ምዕራፍ አሥራ ሦስት የተጠቀሰውን የምድር አውሬ ታሪክ ይወክላሉ። አሜሪካ የተባበሩት ግዛቶች (የምድር አውሬው) ጳጳስነት (በራእይ ምዕራፍ አሥራ ሦስት የተጠቀሰው የባሕር አውሬ) ትንቢታዊ የሞት ቍስል በተቀበለበት በ1798 ዓ.ም. የመጽሐፍ ቅዱስ ትንቢት ስድስተኛው መንግሥት ሆና ተጀመረች፤ እንዲሁም የመጽሐፍ ቅዱስ ትንቢት አምስተኛው መንግሥት ሆኖ የነበረው ግዛት አገዛዙን በዚያን ጊዜ አበቃ።

የምድር አውሬው ታሪክ የእግዚአብሔር ፍርዶች መቅረባቸውን የሚያስጠነቅቅ ታሪክ ነው። በምድር አውሬው ታሪክ መጀመሪያ ላይ የእግዚአብሔር የምርመራ ፍርድ ተጀመረ፤ በምድር አውሬውም ፍጻሜ ላይ የእግዚአብሔር የማስፈጸሚያ ፍርድ ይጀምራል። በመጀመሪያው የቀረበው የእግዚአብሔር የምርመራ ፍርድ መቅረብ ማስጠንቀቂያ፣ በ1798 በደረሰው “የፍጻሜ ዘመን” ላይ የመጣው የራእይ መጽሐፍ ምዕራፍ አሥራ አራት የመጀመሪያው መልአክ መልእክት እንደሆነ ተወክሏል። በፍጻሜው የቀረበው የእግዚአብሔር የማስፈጸሚያ ፍርድ መቅረብ ማስጠንቀቂያ ደግሞ፣ በ1989 በደረሰው “የፍጻሜ ዘመን” ላይ የመጡት የራእይ መጽሐፍ ምዕራፍ አሥራ አራት የሦስቱ መላእክት መልእክቶች እንደሆኑ ተወክለዋል።

በእያንዳንዱ “የፍጻሜ ዘመን” የዳንኤል መጽሐፍ አንድ ክፍል ይፈታል። በምድር አውሬው የመጀመሪያ ታሪክ ውስጥ፣ በ1798፣ የዳንኤል ምዕራፍ ሰባት፣ ስምንት እና ዘጠኝ ተፈቱ። እነዚያ ምዕራፎች የኡላይ ወንዝ ራእይ እንደሆኑ ተወክለዋል። በምድር አውሬው የመጨረሻ ታሪክ ውስጥ፣ በ1989፣ የዳንኤል ምዕራፍ አሥር፣ አሥራ አንድ እና አሥራ ሁለት ተፈቱ። እነዚያ ምዕራፎች የሕዴቄል ወንዝ ራእይ እንደሆኑ ተወክለዋል። የዳንኤል መጽሐፍ በማናቸውም ጊዜ ሲፈታ፣ በዚያን ጊዜ በሕይወት ላይ ባለው ትውልድ ላይ ሦስት-ደረጃ ያለው የፈተና ሂደት ይመጣል።

> እርሱም እንዲህ አለ፦ ዳንኤል ሆይ፥ ሂድ፤ እነዚህ ቃላት እስከ ፍጻሜው ዘመን ድረስ ተዘግተውና ታትመው ይኖራሉና። ብዙዎች ይነጻሉ፥ ነጭም ይሆናሉ፥ ይፈተኑማል፤ ነገር ግን ክፉዎች ክፉ ሥራ ይሠራሉ፤ ከክፉዎችም አንድ ስንኳ አያስተውልም፤ ጥበበኞች ግን ያስተውላሉ። ዳንኤል 12፥9፣ 10።

የሶስት-ደረጃ ፈተና ሂደት መሠረቱ፣ “እውነት” ተብሎ በሚተረጎመው የዕብራይስጥ ቃል አወቃቀር ላይ ነው፤ ይህም ቃል የዕብራይስጥ ፊደላት መጀመሪያውን፣ አሥራ ሦስተኛውን እና የመጨረሻውን ፊደል በማጣመር የተፈጠረ ነው። ይህ የዕብራይስጥ ቃል የእግዚአብሔርን የፍጥረት ኃይል ይወክላል እናም ያንን ኃይል ይዞ ነው። ሁሉም ትንቢታዊ እውነት በዚያ ቃል ላይ የተዋቀረ ነው፤ በዳንኤል ምዕራፍ አሥራ ሁለት ያለው የሶስት-ደረጃ ፈተና ሂደትም እንዲሁ ነው። ይህ ቃል የሚወክለው የእግዚአብሔርን የፍጥረት ኃይል ብቻ ሳይሆን፣ እርሱ እውነት የሆነውን እና እንዲሁም በዕብራይስጥ ፊደላት የመጀመሪያውና የመጨረሻው ፊደላት እንደሚወክሉት መጀመሪያውና መጨረሻው የሆነውን ኢየሱስ ክርስቶስን ደግሞ ነው።

የምድር አውሬው የመነሻ ታሪክ፣ የመርማሪው ፍርድ መቅረብ ስለሚቃረብ የሚያስጠነቅቀው መልእክት በ1798 በፍጻሜው ዘመን በደረሰ ጊዜ፣ በራእይ አሥራ አራት የመጀመሪያው መልአክ ይወከላል። የራእይ ምዕራፍ አሥራ አራት የመጀመሪያው መልአክ መልእክት፣ እነዚያን ሦስቱን እርምጃዎች ሁሉ ይይዛል፤ እነዚህም እውነት ሲሆኑ፣ በ1798 የመጀመሪያው መልአክ በደረሰ ጊዜ ያን ትውልድ የተጋፈጠውን የሦስት-ደረጃ የፈተና ሂደት ይወክላሉ።

> ከዚያም በሰማይ መካከል ሌላ መልአክ ሲበር አየሁ፤ በምድርም ላይ ለሚኖሩት ሁሉ፥ ለየትኛውም አሕዛብና ወገንና ቋንቋና ሕዝብ የሚሰበክ ዘላለማዊ ወንጌል ነበረው፤ በታላቅ ድምፅም እንዲህ አለ፦ እግዚአብሔርን ፍሩ፥ ክብርም ስጡት፤ የፍርዱ ሰዓት ደርሶአልና፤ ሰማይንና ምድርንና ባሕርንና የውኃ ምንጮችን የፈጠረውንም ስገዱለት። ራእይ 14፥6-7።

የምድር አውሬው የመጨረሻ ታሪክ፣ የአስፈጻሚው ፍርድ መቅረብ ማስጠንቀቂያ በ1989 በፍጻሜው ዘመን በደረሰ ጊዜ፣ በራእይ ምዕራፍ አሥራ አራት ባሉት ሦስቱ መላእክት ይወከላል። የራእይ አሥራ አራት ሦስቱ መላእክት እውነት የሆኑትን ሦስቱን እርምጃዎች ይወክላሉ፤ እነዚህም ሦስቱ መላእክት ሦስተኛው መልአክ በ1989 በደረሰ ጊዜ በሕይወት ከነበረው ትውልድ ፊት የቆመውን የሦስት-ደረጃ ፈተና ሂደት ይወክላሉ።

> ከዚያም ሌላ መልአክ በሰማይ መካከል ሲበር አየሁ፤ በምድርም ላይ ለሚኖሩት፥ ለሕዝብም ሁሉና ለወገን ሁሉ እና ለቋንቋ ሁሉ እና ለሕዝብ ሁሉ የሚሰበክ የዘላለም ወንጌል ነበረው፤ በታላቅ ድምፅም እያለ፦ እግዚአብሔርን ፍሩ፥ ክብርንም ስጡት፤ የፍርዱ ሰዓት ደርሶአልና፤ ሰማይንና ምድርን ባሕርንም እና የውኃ ምንጮችን ለሠራው ስገዱ። ሌላም ሁለተኛ መልአክ ተከተለ፥ እያለ፦ ባቢሎን ወድቃለች፥ ያች ታላቂቱ ከተማ ወድቃለች፤ ሕዝቦችን ሁሉ ከዝሙቷ ቁጣ የወይን ጠጅ አጠጥታለችና። ሶስተኛውም መልአክ ተከተላቸው፥ በታላቅ ድምፅ እያለ፦ ማንም ሰው ለአውሬውና ለምስሉ ቢሰግድ፥ ምልክቱንም በግንባሩ ወይም በእጁ ቢቀበል፥ እርሱ ደግሞ ምንም ሳይቀላቀል በቁጣው ጽዋ ውስጥ ከተፈሰሰው ከእግዚአብሔር ቁጣ የወይን ጠጅ ይጠጣል፤ በቅዱሳን መላእክት ፊትና በበጉ ፊት በእሳትና በዲን ይሠቃያል፤ የሥቃያቸውም ጢስ ለዘላለም ዘላለም ይወጣል፤ ለአውሬውና ለምስሉ የሚሰግዱ ሁሉ፥ የስሙንም ምልክት የሚቀበሉ ሁሉ፥ ቀንም ሆነ ሌሊት ዕረፍት የላቸውም። የቅዱሳን ትዕግሥት እዚህ ነው፤ የእግዚአብሔርን ትእዛዛትና የኢየሱስን እምነት የሚጠብቁት እነርሱ ናቸው። ራእይ 14፥6–12።

የዳንኤል መጽሐፍ በሦስቱ የመላእክት መልእክቶች ላይ የተዋቀረ ነው። ያ አወቃቀር ሁለቱንም፣ ለ“እውነት” የሚለውን የዕብራይስጥ ቃል ሦስት እርምጃዎች እና ተመሳሳዩን ሦስት-ደረጃ የፈተና ሂደት ያካትታል፤ ነገር ግን የፈተናው ሂደት በራእይ ምዕራፍ አሥራ ሦስት ያለው የምድር አውሬ (ዩናይትድ ስቴትስ) የታሪክ መስመር ላይ ይገለጣል፥ እንዲሁም በዚያ የምድር አውሬ ሁለት ቀንዶች (ሪፐብሊካኒዝም እና ፕሮቴስታንቲዝም) የታሪክ መስመር ላይም ይገለጣል። ከ1798 ጀምሮ እስከ በቅርቡ የሚመጣው የእሑድ ሕግ ድረስ የሚቀጥለው የዩናይትድ ስቴትስ ታሪክ፣ የሰባተኛ ቀን አድቬንቲስት ቤተ ክርስቲያን የምትኖርበት ያው የታሪክ ዘመን ነው። ስለዚህ የዳንኤል መጽሐፍ፣ ከ1798 ጀምሮ እስከ በቅርቡ የሚመጣው የእሑድ ሕግ ድረስ የሚቀጥለውን የአድቬንቲዝም ታሪክ የሚያሳይ አወቃቀርም ይዟል። ይህን በማድረጉም፣ የዳንኤል መጽሐፍ በራእይ መጽሐፍ የተወከሉትን እነዚያኑ ትንቢታዊ ታሪኮች ይለያል፤ እንዲሁም በዚህ ሲያደርግ የሁለተኛውን ምስክር መልእክት ወደ ፍጽምና የሚያመጣውን የመጀመሪያውን ምስክር ያቀርባል። የሁለቱ መጻሕፍት ፍጽምና በብሉይ ኪዳንና በአዲስ ኪዳን ግንኙነት ውስጥ በነበረው ተመሳሳይ ትንቢታዊ ክስተት ይፈጸማል።

> “የኢየሱስ ሕይወት፣ ሞት፣ እና ትንሣኤ ታሪክ፣ ይህም እንደ እግዚአብሔር ልጅ ያለው ታሪክ፣ በብሉይ ኪዳን ውስጥ የተያዘው ማስረጃ ሳይኖር ፍጹም በሆነ ሁኔታ ሊረጋገጥ አይችልም። ክርስቶስ በብሉይ ኪዳን እንደ በአዲስ ኪዳን በሚታወቀው መጠን ግልጽ ሆኖ ተገልጦአል። አንዱ ሊመጣ ስላለ አዳኝ ይመሰክራል፤ ሌላው ደግሞ ነቢያት እንደ ተነበዩት በዚያ መንገድ ስለ መጣው አዳኝ ይመሰክራል። የቤዛነትን ዕቅድ በተገቢው ሁኔታ ለማድነቅ፣ የብሉይ ኪዳን ቅዱሳት መጻሕፍት በጥልቀት ሊታወቁ ይገባል። ከትንቢታዊው ያለፈ ዘመን የሚፈነጥቀው የከበረ ብርሃን የክርስቶስን ሕይወትና የአዲስ ኪዳንን ትምህርቶች በግልጽነትና በውበት ያበራል። የኢየሱስ ተአምራት ለእርሱ መለኮትነት ማስረጃ ናቸው፤ ነገር ግን እርሱ የዓለም ቤዛ መሆኑን የሚያረጋግጡ ከሁሉ የሚበልጡ ማስረጃዎች በብሉይ ኪዳን ትንቢቶችና በአዲስ ኪዳን ታሪክ መካከል በሚደረገው ንጽጽር ውስጥ ይገኛሉ። ኢየሱስም ለአይሁድ፣ ‘በእነርሱ ውስጥ የዘላለም ሕይወት አለ ብላችሁ ታስባላችሁና መጻሕፍትን መርምሩ፤ እነርሱም ስለ እኔ የሚመሰክሩ ናቸው’ አለ። በዚያን ጊዜ ከብሉይ ኪዳን መጻሕፍት በቀር ሌላ ቅዱስ መጽሐፍ አልነበረም፤ ስለዚህ የአዳኙ ትእዛዝ ግልጽ ነው።” የትንቢት መንፈስ፣ ቅጽ 3፣ 211።

“የኢየሱስ ሕይወት፣ ሞትና ትንሣኤ ታሪክ” የክርስቶስን ሥራ ለሰው ዘር በአጭሩ ያጠቃልላል፣ ለሦስቱ ደረጃዎችም ምስክር ይሆናል፤ እነዚህም ሦስቱ ደረጃዎች “እውነት” ናቸው። የዕብራይስጥ “እውነት” የሚለው ቃል፣ መጀመሪያና መጨረሻ፣ መጀመሪያና ፍጻሜ፣ አልፋና ኦሜጋ የሆነውን ኢየሱስን ይወክላል፤ ቃሉም ራሱ በተመሳሳይ ነገር ላይ የሚጠቁሙትን የመጀመሪያና የመጨረሻ ፊደላት ያካትታል፤ ምክንያቱም እንደ አልፋና ኦሜጋ ኢየሱስ፣ ከነገር መጀመሪያ ጋር የነገርን መጨረሻ ያሳያል። የክርስቶስ ሕይወት፣ ሞትና ትንሣኤ እውነት ናቸው፤ ምክንያቱም ከሌሎች ነገሮች መካከል በሦስት ደረጃዎች ይወከላሉ፣ የመጀመሪያውና የመጨረሻው ደረጃም ሁለቱም “ሕይወት” ናቸው፤ ምክንያቱም “ሕይወት” እና “ትንሣኤ” ሁለቱም “ሕይወት” ናቸው። በዕብራይስጥ ቃሉ ውስጥ ያለው መካከለኛው ፊደል የፊደላቱ ቅደም ተከተል አሥራ ሦስተኛው ፊደል ነው፤ አሥራ ሦስትም የዓመፅ ምልክት ነው፤ የክርስቶስም ሞት የመጣው በሰይጣን ዓመፅና በዓመፁ ውስጥ ከእርሱ ጋር በተባበሩ የአዳም ልጆች ዓመፅ ምክንያት ነው።

በራእይ መጽሐፍ ውስጥ ያለው የኢየሱስ ክርስቶስ ራእይ ሰው የምሕረት ጊዜው ሊዘጋ ከሚቀርበው ጊዜ በፊት ይፈታል፤ በዚያም ጊዜ ከሚፈቱት እውነቶች ዋና አካል አንዱ ክርስቶስ “እውነት” መሆኑ፣ አልፋና ኦሜጋ መሆኑ፣ እንዲሁም በቃሉ ውስጥ እንዲኖሩ በሾመው እውነቶች ላይ ፊርማውን እንደ አልፋና ኦሜጋ ማኖሩ ነው። እህት ኋይት፣ “ኢየሱስ እንደ እግዚአብሔር ልጅ ያለው የሕይወቱ፣ የሞቱና የትንሣኤው ታሪክ በብሉይ ኪዳን ውስጥ የተካተተው ማስረጃ ሳይኖር ፍጹም ሊረጋገጥ አይችልም። ክርስቶስ በብሉይ ኪዳን እንደ በአዲስ ኪዳን ግልጽ ሆኖ ተገልጦአል” ብላ በጻፈች ጊዜ፣ ለሚያዩ ሰዎች ይህን እያረጋገጠች ነበር፤ ይኸውም በራእይ ምዕራፍ አሥራ አራት ውስጥ ያለው የሶስቱ መላእክት መልእክት (እነርሱም እንደ “ሕይወት፣ ሞትና ትንሣኤ” በእነዚያው ሦስት ደረጃዎች ላይ የተዋቀሩ ስለሆኑ) በዳንኤል መጽሐፍ ውስጥ “የተካተተው ማስረጃ ሳይኖር ፍጹም ሊረጋገጥ አይችልም።”

እርስዋ ደግሞ መጽሐፈ ዳንኤል ስለ “ሊመጣ ያለ” ባቢሎን እንደሚመሰክር፣ መጽሐፈ ራእይ ግን መጽሐፈ ዳንኤል እንደ ተነበየው በዚያው መንገድ “የመጣች” ባቢሎን እንደሚመሰክር ታሳያለች። ከዚህም በላይ፣ “መጽሐፈ ራእይን በሚገባ ለማስተዋል” መጽሐፈ ዳንኤል “በጥልቀት መረዳት ያስፈልጋል” ብሎ ይህ ተግባራዊ አተገባበር ይገልጻል፤ ምክንያቱም ከመጽሐፈ ዳንኤል የሚወጣው “የከበረ ብርሃን” የክርስቶስን ሕይወትና የመጽሐፈ ራእይን “ትምህርቶች በግልጽነትና በውበት” የሚያበራ ስለሆነ ነው።

ቃሎቿ እንዲሁም እንደሚገልጹት፣ በራእይ መጽሐፍ ውስጥ የተወከሉት “የኢየሱስ ተአምራት” “የእርሱ መለኮትነት ማስረጃ ናቸው፤ ነገር ግን እርሱ የዓለም ቤዛ መሆኑን የሚያሳዩት ከሁሉ የበለጠ ጠንካራ ማስረጃዎች” የሚገኙት የዳንኤል መጽሐፍ ትንቢቶች ከራእይ መጽሐፍ “ታሪክ ጋር ሲነጻጸሩ” መሆናቸውን ነው። ከዚህም በላይ፣ “ኢየሱስ አይሁድን፣ ‘በእነርሱ ውስጥ የዘላለም ሕይወት እንዳላችሁ ታስባላችሁና መጻሕፍትን መርምሩ፤ እነርሱም ስለ እኔ የሚመሰክሩ ናቸው’” ባለ ጊዜ፣ ዛሬ ለመንፈሳዊ አይሁድ ስለ ኢየሱስ ክርስቶስ ራእይ የሚመሰክረው የዳንኤል መጽሐፍ መሆኑ፣ እናም የምሕረት ዘመን ከመዘጋቱ በፊት በቅርቡ የሚፈታ ያ ራእይ የዘላለም ሕይወት የሚገኝበት መሆኑ ሊታወቅ ይችላል።

መጽሐፈ ዳንኤል በመጽሐፈ ራእይ ፍጹምነት የሚያገኙትን ትንቢታዊ እውነቶች ያቀርባል። መዋቅሩም “እውነት” በሚለው የዕብራይስጥ ቃል የሚወከሉትን ሦስት ደረጃዎች ላይ የተመሠረተ ነው፤ ስለዚህም መጽሐፉ ራሱ እነዚህ እውነታዎች ተፈትተው በሚገለጡበት ትውልድ ዘንድ ፈተናን ይወክላል። ኢየሱስ ራሱ፣ እንደ አልፋና ኦሜጋ፣ በመጽሐፈ ራእይ መጀመሪያ ቃላትና በመጀመሪያው ምዕራፍ በቀጥታ በግልጽ አጽንኦት ተጠቅሷል። እነዚህ ጽሑፎች ደግሞ የዳንኤል ምዕራፍ አንድ ከመጽሐፈ ራእይ ምዕራፍ አሥራ አራት የመጀመሪያው መልአክ መልእክት ጋር ተመሳሳይ ትንቢታዊ አወቃቀርና ባሕርይ እንዳለው አሳይተዋል።

መጀመሪያው የመልአኩ መልእክትና የዳንኤል ምዕራፍ አንድ፣ የአልፋና የኦሜጋ ምልክት የሆነውን ባለሦስት ደረጃ የፈተና ሂደት ሁለቱም ይለዩታል። ምዕራፉ በትክክለኛ ባቢሎን ትክክለኛውን ይሁዳ በመውጣቷ ይጀምራል፤ መጽሐፉም በዳንኤል ምዕራፍ አሥራ አንድ የመጨረሻዎቹ ስድስት ቁጥሮች ውስጥ በተወከለው በባቢሎንና በይሁዳ መካከል ወደሚካሄደው የመጨረሻ ጦርነት ያመራል። በእነዚያ ቁጥሮች ውስጥ፣ ሚካኤል ሲቆም እና የሰው ፈተና ጊዜ ሲዘጋ፣ መንፈሳዊ ባቢሎን በመንፈሳዊ ይሁዳ ይሸነፋል። እነዚያ ቁጥሮች በባቢሎንና በይሁዳ መካከል ያለውን የጦርነቱን ትንቢታዊ ታሪክ መጨረሻ ይወክላሉ። በእነዚያ ቁጥሮች ውስጥ፣ የሞት ቁስሉ መፈወስ ተመስሏል።

የሞት ቍስሉ መፈወስን የሚገልጹት ጥቅሶች ከዳንኤል አሥራ አንድ ቁጥር አርባ ይጀምራሉ፤ እርሱም “በመጨረሻው ዘመን” በሚሉት ቃላት ይጀምራል። በዚያ ጥቅስ ውስጥ ያለው “የመጨረሻው ዘመን” 1798ን ይወክላል፤ በዚያም ጊዜ ጵጵስናው የሞት ቍስሉን ተቀበለ። ከዚያም ጥቅሶቹ የሞት ቍስሉ እንዴት እንደሚፈወስ ታሪኩን ይነግራሉ፤ ጵጵስናው መጀመሪያ ጠላቱን፣ የደቡብን ንጉሥ (ሶቪየት ኅብረት)፣ ሁለተኛ አጋሩን፣ የተከበረችውን ምድር (ዩናይትድ ስቴትስ)፣ ሦስተኛም ሰለባውን፣ ግብፅን (የተባበሩት መንግሥታት) ሲያሸንፍ ያሳያሉ። በቁጥር አርባ አምስት ግን ጵጵስናው (የሰሜኑ ንጉሥ) ረዳት የለውም ሆኖ ወደ ፍጻሜው ይመጣል። በእነዚህ ጥቅሶች ውስጥ ያለው የጵጵስናው የሞት ቍስል መፈወስ ታሪክ በ1798 በጵጵስናው ውድቀት ይጀምራል፤ በመጨረሻውም በጵጵስናው የመጨረሻ መነሣትና ውድቀት ይጠናቀቃል። በክፍሉ መክፈቻና መዝጊያ መካከል ያሉት ጥቅሶች በመካከሉ ያለውን አመፅ ያመለክታሉ።

“እውነት” የሚለው የዕብራይስጥ ቃል የዕብራይስጥ ፊደላት ቅደም ተከተል የመጀመሪያው ፊደል፣ ዐሥራ ሦስተኛው ፊደል እና የመጨረሻው ፊደል በመጣመር ተፈጥሯል። ዐሥራ ሦስት ዓመፅን የሚወክል ቁጥር ነው፣ እንዲሁም በመጀመሪያውና በመጨረሻው መካከል ያለው ታሪክንም ይወክላል። በዳንኤል መጽሐፍ ውስጥ ባለው የትንቢት የመጨረሻ ክፍል፣ በመጽሐፉ የመጀመሪያ ጥቅሶች ውስጥ የተወከለው ያው ጦርነት እንደገና ተወክሏል። እነዚያ ጥቅሶች ምዕራፍ አንድን ያስተዋውቃሉ፤ በዚያም እውነት የሆነውን የሦስት ደረጃ የፈተና ሂደት እናገኛለን። ከዚያም በመጨረሻው ክፍል ውስጥ እነዚያኑ ሦስቱን ደረጃዎች እናገኛለን፤ ይህም በጳጳሳዊ ሥርዓቱ የመጀመሪያ ውድቀት ይጀምራል እና በጳጳሳዊ ሥርዓቱ የመጨረሻ ውድቀት ይጠናቀቃል፤ በመካከሉም የመጨረሻዎቹ ዘመናት ዓመፅ ተካትቶ ይገኛል።

በዳንኤል መጽሐፍ ምዕራፍ አሥራ አንድ ውስጥ ባሉት እነዚያ የመጨረሻ ስድስት ቁጥሮች ውስጥ፣ ለእውነት ሁለተኛ ምስክር አለ፤ ምክንያቱም ጳጳሳት ሥልጣን ሊያሸንፈው ያስፈለገው የመጀመሪያው የምድር ኃይል (የደቡብ ንጉሥ) የዘንዶው ኃይል ምልክት ነው፤ እንዲሁም ከሦስቱ የምድር ኃይላት የመጨረሻው (ግብፅ) ደግሞ እንዲሁ ነው። የሞት ቍስሉ እንዲፈወስ አስፈላጊ የሆነው በሦስት ደረጃ የሚፈጸም ድል መንሣቱን የሚጀምረው፣ የዘንዶው የእግዚአብሔርን መኖር መካድ ኃይል ምልክት በሆነው የደቡብ ንጉሥ ነው፤ ከሦስቱም ኃይላት የመጨረሻው፣ በግብፅ የተወከለው፣ ከዘንዶው ጋር የተያያዘው እግዚአብሔርን መካድ የሚወክል ዋና መጽሐፍ ቅዱሳዊ ምልክት ነው። በእርግጥም፣ በዚያ ክፍል በአርባኛው ቁጥር “ደቡብ” ተብሎ የተተረጎመው ቃል “ኔጌብ” ሲሆን፣ አንዳንድ ጊዜ ግብፅ ተብሎ ይተረጎማል። እነዚህ ሦስቱ እንቅፋቶች የእውነት አሻራ አላቸው፤ ምክንያቱም የመጀመሪያው እንቅፋት የመጨረሻው እንቅፋት ነውና። በመካከላቸው ያለው ኃይል የክብር ምድር ነው (አሜሪካ ዩናይትድ ስቴትስ)። የእሑድ ሕግ ዓመፅ የሚመጣው በአሜሪካ ዩናይትድ ስቴትስ ውስጥ ነው፤ እና ሲጀምር የአሜሪካ ዩናይትድ ስቴትስ ምልክት አሥራ ሦስት ቅኝ ግዛቶች ነበሩ።

የአልፋና የኦሜጋ ፊርማ በዳንኤል መጽሐፍ ሁሉ ውስጥ ተሰርጎ ይገኛል፥ እናም ከራእይ መጽሐፍ ጋር በአንድ ላይ ሲቀርብ የኢየሱስ ክርስቶስን መለኮትነት የሚያቋቁም ምስክርነትን ያቀርባል። ከዳንኤል ምዕራፍ አሥራ ሁለት አንፃር፣ እና መጽሐፉ በሚፈታበት ትውልድ ውስጥ ከሚከናወነው የሶስት ደረጃ የፈተና ሂደት አንፃር፣ የዳንኤል መጽሐፍን አወቃቀር የሚገልጠውን መገለጥ መቃወም፣ ክፉዎች ተብለው ከተለዩት መካከል መሆን ነው። ከራእይ ምዕራፍ አሥራ አራት አንፃር፣ የዳንኤል መጽሐፍን አወቃቀር የሚገልጠውን መገለጥ መቃወም፣ አውሬውንና ምስሉን እንደሚያመልኩ ከተለዩት መካከል መሆን ነው።

መጽሐፈ ራእይ የሚገልጠው፣ የምሕረት ደጅ ከመዘጋቱ በፊት በቅርቡ የኢየሱስ ክርስቶስ ራእይ እንደሚፈታ ሲሆን፣ የኢየሱስ ክርስቶስ ራእይም የዳንኤል መጽሐፍ አወቃቀር መፈታትን ያካትታል።

> “በመንግሥት ኃላፊነቶችና ዓለምአቀፍ ሥልጣን ያላቸውን መንግሥታት ምሥጢሮች በመሸከም በሰዎች የተከበረው ዳንኤል፣ እንዲሁም በእግዚአብሔር እንደ መልእክተኛው ተከበረ፥ ለሚመጡትም ዘመናት ምሥጢሮች ብዙ መገለጦች ተሰጡት። እርሱ በስሙ በተሰየመው መጽሐፍ በምዕራፍ 7 እስከ 12 የመዘገባቸው ድንቅ ትንቢቶቹ ሙሉ በሙሉ በነቢዩ ራሱ እንኳ አልተረዱም ነበር፤ ነገር ግን የሕይወቱ ድካሞች ከመጠናቀቃቸው በፊት፣ ‘በዘመኑ መጨረሻ’—በዚህ ዓለም ታሪክ መዝጊያ ዘመን—እንደገና በዕጣውና በስፍራው እንዲቆም እንደሚፈቀድለት የተባረከ ማረጋገጫ ተሰጠው። እግዚአብሔር ስለ መለኮታዊ ዓላማው የገለጠውን ሁሉ ይረዳ ዘንድ አልተሰጠውም ነበር። ስለ ትንቢታዊ ጽሑፎቹም፣ ‘ቃላቱን ዝጋ፥ መጽሐፉንም አትም,’ ተብሎ ታዘዘ፤ እነዚህም ‘እስከ መጨረሻው ዘመን’ ድረስ እንዲታተሙ ነበር። ‘ዳንኤል ሆይ፣ መንገድህን ሂድ,’ ሲል መልአኩ ለይሖዋ ታማኝ መልእክተኛ እንደገና አዘዘው፤ ‘ምክንያቱም ቃላቱ እስከ መጨረሻው ዘመን ድረስ የተዘጉና የታተሙ ናቸውና። … አንተ ግን እስከ ፍጻሜው ድረስ መንገድህን ሂድ፤ ታርፋለህና፥ በዘመኑም መጨረሻ በዕጣህ ትቆማለህ።’ ዳንኤል 12፥4, 9, 13።”

> “ወደዚህ ዓለም ታሪክ ፍጻሜ እየቀረብን ስንመጣ፣ በዳንኤል የተመዘገቡት ትንቢቶች በእኛ የምንኖርበትን ዘመን በቀጥታ ስለሚመለከቱ ልዩ ትኩረታችንን ይጠይቃሉ። ከእነዚህ ጋርም የአዲስ ኪዳን መጻሕፍት የመጨረሻው መጽሐፍ ትምህርቶች ሊያያዙ ይገባል። ሰይጣን ብዙዎችን በዳንኤል ጽሑፎችና በራእዩን በተቀበለው ዮሐንስ ጽሑፎች ውስጥ ያሉት የትንቢት ክፍሎች ሊገቡ እንደማይችሉ እንዲያምኑ መርቶአል። ነገር ግን በእነዚህ ትንቢቶች ጥናት ላይ ልዩ በረከት እንደሚከተል የተሰጠው وعد ግልጽ ነው። ‘ጠቢባን ያስተውላሉ’ (ቁጥር 10) የተባለው በኋለኛው ዘመን ሊፈቱ ስለሚገቡ የዳንኤል ራእዮች ነበር፤ እናም ክርስቶስ ለባሪያው ለዮሐንስ ለእግዚአብሔር ሕዝብ በዘመናት ሁሉ መመሪያ እንዲሆን ስለሰጠው ራእይ የተሰጠው وعد ይህ ነው፦ ‘የዚህን ትንቢት ቃል የሚያነብ፣ የሚሰሙም፣ በውስጡም የተጻፉትን የሚጠብቁ ብፁዓን ናቸው።’ ራእይ 1፥3።” ነቢያትና ነገሥታት፣ 547።

ሲስተር ዋይት ለእርሷ ዘመንና ትውልድ በወደፊት ጊዜ በመናገር እንዲህ አለች፦ “እኛ ወደዚህ ዓለም ታሪክ ፍጻሜ ስንቀርብ”፣ “‘ጥበበኞች ያስተውላሉ’” እና “በዳንኤል የተመዘገቡት ትንቢቶች ለእኛ ለየት ያለ ትኩረት እንደሚጠይቁ፣ ምክንያቱም እነርሱ በእኛ እየኖርንበት ካለው ዘመን ጋር በቀጥታ የተያያዙ ናቸው።” “ስለሚመጡ ዘመናት ምስጢራት የተሰጡት ብዙ መገለጦች፣ በስሙ በተጠራው መጽሐፍ ከምዕራፍ ሰባት እስከ አሥራ ሁለት ድረስ በእርሱ የተመዘገቡት ድንቅ ትንቢቶቹ፣” “በኋለኛው ዘመን ሊፈቱ ነው።”

መጽሐፈ ዳንኤል በሚፈታ ጊዜ፣ የይሁዳ ነገድ አንበሳ መጽሐፈ ዳንኤልን ለሕዝቡ በሚሰጥበት ዘመን በሕይወት ያለውን ትውልድ የሚፈትን የሦስት ደረጃ የመንጻት ሂደት ያመነጫል። በራእይ አሥር፣ ሲስተር ዋይት የወረደው መልአክ “ከኢየሱስ ክርስቶስ ያነሰ ማንነት ያልሆነ” መሆኑን ታሳውቀናለች። በራእይ አሥር፣ መልአኩ በእጁ ውስጥ የተከፈተ ትንሽ መጽሐፍ ነበረው፤ ዮሐንስም ወስዶ እንዲበላው ታዝዞ ነበር። ያ መጽሐፍ በይሁዳ ነገድ አንበሳ፣ እርሱም ከኢየሱስ ክርስቶስ ያነሰ ማንነት ያልሆነ፣ ተፈትቶ ነበር፤ ስለዚህ ዮሐንስ እንዲበላው የታዘዘው መጽሐፍ ትንሹ የዳንኤል መጽሐፍ ነበር።

> የመጽሐፉን ማኅተም የፈታውና በእነዚህ የመጨረሻ ቀኖች ሊሆን የሚገባውን ራእይ ለዮሐንስ የሰጠው ከይሁዳ ነገድ የሆነው አንበሳ ነበር።

> “ዳንኤል በዕጣው ቆሞ፣ እስከ ፍጻሜው ዘመን ድረስ የታተመውን ምስክርነቱን ይሸከም ዘንድ ቆሞ ነበር፤ በዚያም ጊዜ የመጀመሪያው መልአክ መልእክት ለዓለማችን ሊታወጅ ነበር። እነዚህ ጉዳዮች በእነዚህ የመጨረሻ ዘመናት ውስጥ ወሰን የሌላቸው አስፈላጊነት ያላቸው ናቸው፤ ነገር ግን ‘ብዙዎች ይነጹ፥ ይነጣጠሉም፥ ይፈተኑም’ ሲሆን፥ ‘ኃጥኣን ግን ክፋት ያደርጋሉ፤ ከኃጥኣንም አንድ ስንኳ አያስተውልም።’ ይህ እንዴት እውነት ነው! ኃጢአት የእግዚአብሔርን ሕግ መተላለፍ ነው፤ እናም ስለ እግዚአብሔር ሕግ የተሰጠውን ብርሃን የማይቀበሉ ሰዎች፣ የመጀመሪያውን፣ የሁለተኛውን፣ እና የሦስተኛውን መልአክ መልእክቶች አዋጅ አያስተውሉም። የዳንኤል መጽሐፍ በዮሐንስ ራእይ ውስጥ ይፈታል፥ እናም ወደ ምድር ታሪክ የመጨረሻ ትዕይንቶች ያመራናል።”

> “ወንድሞቻችን በመጨረሻዎቹ ቀኖች አደጋዎች መካከል እንደምንኖር በአእምሮአቸው ይይዙ ይሆን? ራእይን ከዳንኤል ጋር በማያያዝ አንብቡ። እነዚህን ነገሮች አስተምሩ።” Testimonies to Ministers, 115.

አሁን እየተፈታ ያለውን የዳንኤል መጽሐፍ መዋቅር መገለጥ መቃወም፣ ክፉዎች ተብለው ከሚለዩት መካከል መሆን ነው። የዳንኤል የመጀመሪያዎቹ ስድስት ምዕራፎች፣ የአድቬንቲዝምን ትንቢታዊ ታሪክ፣ የምድርን አውሬ፣ በኢሳይያስ ምዕራፍ ሃያ ሦስት የተገለጹትን ሰባ ምሳሌያዊ ዓመታት፣ የፕሮቴስታንትነትና የሪፐብሊካኒዝምን ሁለቱን ቀንዶች፣ የመጀመሪያውና የሁለተኛው መላእክት መልእክቶችን ትንቢታዊ ታሪክ፣ እንዲሁም የሦስቱ መላእክት መልእክቶችን ታሪክ የሚወክል ትንቢታዊ መዋቅር ያቆማሉ። የዳንኤል የመጨረሻዎቹ ስድስት ምዕራፎች ግን፣ ቀደም ሲል በተጠቀሱት እነዚህ ሁሉ ታሪኮች መጀመሪያና መጨረሻ ላይ የሚፈቱትን ትንቢታዊ መልእክቶች ያመለክታሉ።

የዳንኤል መጽሐፍ ምዕራፍ አንድ በምድር አውሬው ታሪክ መጀመሪያ ውስጥ የመጀመሪያው መልአክ እንቅስቃሴ ታሪክ ነው። ከምዕራፍ አንድ እስከ ሦስት ያሉት ምዕራፎች በምድር አውሬው ታሪክ ፍጻሜ ላይ የሦስተኛው መልአክ እንቅስቃሴ ታሪክ ናቸው። ምዕራፍ አራት እንደ መጀመሪያው ከምዕራፍ አንድ ጋር ሊጣጣም ይገባል፤ ምዕራፎች አምስትና ስድስትም እንደ ፍጻሜው ከምዕራፎች አንድ እስከ ሦስት ጋር ሊጣጣሙ ይገባል። በምዕራፎች ሰባት፣ ስምንት እና ዘጠኝ የተወከለው የእውቀት መጨመር እንደ መጀመሪያ ታሪክ ከምዕራፍ አንድ ጋር ሊጣጣም ይገባል። በምዕራፎች አሥር፣ አሥራ አንድ እና አሥራ ሁለት የተወከለው የእውቀት መጨመር እንደ ፍጻሜ ታሪክ ከምዕራፎች አንድ እስከ ሦስት ጋር ሊጣጣም ይገባል።

በመስመር ላይ መስመር በማድረግ፣ ይህ አተገባበር የምድር አውሬውን የመጀመሪያ ታሪክ እንደ ምዕራፍ አንድ፣ አራት፣ ሰባት፣ ስምንት እና ዘጠኝ ይለያል። እንዲሁም ይህ አተገባበር የምድር አውሬውን የፍጻሜ ታሪክ እንደ ምዕራፍ አንድ እስከ ሦስት፣ ምዕራፍ አምስት፣ ስድስት እና አሥር እስከ አሥራ ሁለት ይለያል። ስለዚህ፣ የዳንኤል መጽሐፍ የምድር አውሬው መጀመሪያም ሆነ ፍጻሜው እንደሆነ ቀርቦአል።

ከዚያም የምድር አውሬው መጀመሪያ ዳንኤል ምዕራፍ 1 መሆኑ ሊታወቅ ይችላል፤ ምክንያቱም ምዕራፍ 4 በምዕራፍ 1 ላይ እንደገና ሊመጣ ነው (መስመር በመስመር)። ምዕራፎች 7፣ 8 እና 9 ደግሞ በምዕራፍ 1 ላይ እንደገና ሊመጡ ናቸው። ስለዚህ፣ የምድር አውሬው ታሪክ መጀመሪያ በዳንኤል ምዕራፍ 1 ተወክሎ ይታያል።

እንዲሁም በምድር አውሬው ፍጻሜ ላይ ደግሞ ነው። የምድር አውሬው ታሪክ ፍጻሜ በመጀመሪያው እስከ ሦስተኛው ምዕራፍ ይወከላል፤ ከዚያም አምስተኛው፣ ስድስተኛው፣ አሥረኛው፣ አሥራ አንደኛው እና አሥራ ሁለተኛው ምዕራፎች በመጀመሪያዎቹ ሦስት ምዕራፎች ላይ በመደራረብ (line upon line) ይሄዳሉ፤ ስለዚህ የምድር አውሬው ታሪክ ፍጻሜ በዳንኤል የመጀመሪያዎቹ ሦስት ምዕራፎች ውስጥ ይወከላል።

ምዕራፍ አንድ መጀመሪያውን ይወክላል፤ ከዚያም ምዕራፍ አንድ እስከ ሦስት መጨረሻውን ይወክላሉ፤ እናም የ“አንድ” ከዚያም “ሦስት” አወቃቀር የዳንኤል መጽሐፍ ትንቢታዊ አወቃቀር ከራእይ አሥራ አራት የሦስቱ መላእክት ትንቢታዊ አወቃቀር ጋር ተመሳሳይ መሆኑን ያመለክታል። በዚያም፣ እንደ ዳንኤል፣ የመጀመሪያው መልአክ የተለየ ታሪክ ይወክላል፤ ነገር ግን ደግሞ የሦስቱ መላእክት ታሪክ አንድ ሦስተኛ ክፍል ነው። በተመሳሳይ ጊዜም፣ ይህ እውቅና የ“ሦስት” እና “አንድ” ጥምረትን ሲገልጥና ሲያጎላ፣ ይህ ደግሞ የዕብራይስጥ “እውነት” ቃል አወቃቀር ነው፤ ይህም ክርስቶስንና የእግዚአብሔርን የፈጠራ ኃይል ብቻ ሳይሆን ሦስት ደረጃ ያለውን የፈተናና የንጽህና ሂደት ደግሞ ይወክላል፤ ይህም በዳንኤል ምዕራፍ አንድ ውስጥ የተወከለ ሲሆን ከዚያም እንደገና በዳንኤል ምዕራፎች አንድ እስከ ሦስት ውስጥ ይታያል።

እውነት የሆነው ኢየሱስ ደግሞ መጀመሪያውና መጨረሻው ነው፤ በዚህም አንፃር የመጀመሪያው መልአክ እንቅስቃሴ ታሪክ በሦስቱ መላእክት ታሪክ ውስጥ ቃል በቃል ስለሚደገም፣ መጀመሪያው ሁልጊዜ መጨረሻውን ስለሚያሳይ የዳንኤል መጽሐፍ የመጀመሪያውን ምዕራፍ በዳንኤል የመጀመሪያ ሦስት ምዕራፎች ላይ መድረስ በትንቢታዊ መንገድ ተቀባይነት ያለው ነው። ከዚያም የዳንኤል መጽሐፍ በመልአኩ እጅ ያለው “ትንሽ መጽሐፍ” ይሆናል፤ ምክንያቱም የዳንኤል “ትንሽ መጽሐፍ” በዳንኤል ምዕራፍ አንድ ሙሉ በሙሉ ሊወከል ይችላል።

በሚቀጥለው ጽሑፍ የዳንኤልን መጽሐፍ ጥናታችንን እንቀጥላለን።

> በንጉሡ አዋጅ ድንጋጌዎችን ለመፈጸም እየተዘጋጁ ባሉት ሹማምንት የተፈለጉት መካከል ዳንኤልና ወዳጆቹ ደግሞ ነበሩ። በአዋጁ መሠረት እነርሱ ደግሞ ሊሞቱ እንዳለባቸው በተነገረው ጊዜ፣ ዳንኤል “በምክርና በጥበብ” ለንጉሡ የዘበኞች አለቃ ለነበረው አርዮክ፣ “ከንጉሡ ዘንድ የወጣው አዋጅ ለምን እንዲህ የቸኮለ ነው?” ብሎ ጠየቀው። አርዮክም ንጉሡ ስለ ድንቅ ሕልሙ በደረሰበት ጭንቀት እና እስከዚያ ድረስ ፍጹም እምነቱን በጣለባቸው ሰዎች ዘንድ እርዳታ ማግኘት ስላልቻለ ነገረው። ይህን በሰማ ጊዜ ዳንኤል ሕይወቱን በእጁ ይዞ ወደ ንጉሡ ፊት ለመግባት ደፈረ፤ እርሱም ሕልሙንና ትርጓሜውን እንዲገልጥለት አምላኩን እንዲለምን ጊዜ እንዲሰጠው ለመነ።

> ንጉሡም ለዚህ ልመና ተስማማ። “ከዚያም ዳንኤል ወደ ቤቱ ሄደ፥ ነገሩንም ለባልንጀሮቹ ለሐናንያ፥ ሚሳኤልና አዛርያስ አሳወቀ።” በአንድነት ከብርሃንና ከዕውቀት ምንጭ ጥበብን ፈለጉ። እምነታቸው ጽኑ ነበረ፤ ይህም እግዚአብሔር በነበሩበት ስፍራ እንዳኖራቸው፥ የእርሱንም ሥራ እየሠሩ እንደነበሩ፥ የግዴታንም ጥያቄ እየፈጸሙ እንደነበሩ በሚያሳውቅ እውቀት ላይ የተመሠረተ ነበር። በጭንቀትና በአደጋ ጊዜ ሁሉ ለመሪነትና ለጥበቃ ሁልጊዜ ወደ እርሱ ይመለሱ ነበር፥ እርሱም ሁልጊዜ የሚገኝ ረዳት መሆኑን አረጋግጦ ነበር። አሁንም በልብ ስብራት ራሳቸውን እንደ ምድር ፈራጅ አዲስ አድርገው አስገዙ፥ በዚህ በልዩ ፍላጎታቸው ጊዜ ማዳንን እንዲሰጣቸው እየለመኑ። ልመናቸውም ከንቱ አልሆነም። ያከበሩት አምላክ አሁን እነርሱን አከበራቸው። የጌታ መንፈስ በእነርሱ ላይ አረፈ፥ ለዳንኤልም “በሌሊት ራእይ” የንጉሡ ሕልምና ትርጉሙ ተገለጠለት።

> “ዳንኤል ያደረገው የመጀመሪያ ተግባር ለተሰጠው መገለጥ እግዚአብሔርን ማመስገን ነበር። ‘የእግዚአብሔር ስም ለዘላለምና ለዘላለም ይባረክ’ ሲል አወጀ፤ ‘ምክንያቱም ጥበብና ኃይል የእርሱ ናቸው፤ ዘመናትንና ወቅቶችንም ይለውጣል፤ ነገሥታትን ያወርዳል፥ ነገሥታትንም ያነሣል፤ ለጠቢባን ጥበብን፥ ለማስተዋል ላላቸውም እውቀትን ይሰጣል፤ ጥልቅና ምስጢራዊ ነገሮችን ይገልጣል፤ በጨለማ ውስጥ ያለውን ያውቃል፥ ብርሃንም ከእርሱ ጋር ይኖራል። አባቶቼ አምላክ ሆይ፥ ጥበብንና ኃይልን ስለ ሰጠኸኝ፥ ከአንተም የለመንነውን አሁን ስላሳወቅኸኝ፥ አመሰግንሃለሁ እገነዘብህማለሁ፤ የንጉሡን ነገር አሁን ስላሳወቅኸን።’” ነቢያትና ነገሥታት፣ 493, 494.

Back to Articles