Article

# The Book of Daniel - Number One-Hundred and Eighty-Eight

መጽሐፈ ዳንኤል - መቶ ሰማንያ ስምንት

From Raphia to Panium: Unveiling the Prophetic Significance of Ancient Battles

ከራፍያ እስከ ፓኒየም፡ የጥንታዊ ጦርነቶችን ትንቢታዊ ጠቀሜታ መግለጥ

Author

Jeff Pippenger

Published

April 18, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

The Battle of Raphia and the Battle of Panium are two distinct historical events that occurred in different periods and contexts, but they both have significance in the history of ancient Judea and its surrounding regions. The Battle of Raphia took place in 217 BC. The Battle of Panium occurred in 200 BC between the Seleucid kingdom (king of the north) and the Ptolemaic kingdom (king of the south). These two battles are identified in verses eleven through fifteen of Daniel chapter eleven. These two battles preceded the Maccabean Revolt in 167 BC.

የራፍያ ጦርነትና የፓኒየም ጦርነት በተለያዩ ዘመናትና አውዶች የተከሰቱ ሁለት የተለያዩ ታሪካዊ ክስተቶች ናቸው፤ ሆኖም ሁለቱም በጥንታዊቷ ይሁዳ እና በዙሪያዋ ባሉ ክልሎች ታሪክ ውስጥ አስፈላጊነት አላቸው። የራፍያ ጦርነት በ217 ዓ.ዓ. ተካሄደ። የፓኒየም ጦርነት በ200 ዓ.ዓ. በሰሉኪያውያን መንግሥት (የሰሜን ንጉሥ) እና በጶሎሜያውያን መንግሥት (የደቡብ ንጉሥ) መካከል ተከሰተ። እነዚህ ሁለቱ ጦርነቶች በዳንኤል ምዕራፍ አሥራ አንድ ቁጥር አሥራ አንድ እስከ አሥራ አምስት ድረስ ውስጥ ተለይተው ተጠቅሰዋል። እነዚህ ሁለቱ ጦርነቶች በ167 ዓ.ዓ. ከተነሣው የመቃብያን ዓመፅ በፊት ተከስተው ነበር።

The Battle of Panium took its name from the nearby geographical feature, Mount Panium, where the conflict occurred. The name Panium is derived from the Greek god Pan, to whom a temple was there dedicated. The site was known as Panium due to its association with the worship of Pan. The temple complex was often referred to as the Sanctuary of Pan, emphasizing its role as a place of religious devotion and worship dedicated to the god Pan. The term “Nymphaeum” refers to a monument or shrine dedicated to water nymphs in ancient Greek and Roman religion. The temple complex at Panium included a grotto and natural spring, which were believed to be inhabited by nymphs, and thus it was sometimes referred to as the Nymphaeum of Panium.

በጦርነቱ የተካሄደበት አቅራቢያ ያለው የምድር ባህሪ ማለትም የፓኒየም ተራራ ምክንያት የፓኒየም ጦርነት ይህን ስም ተቀበለ። ፓኒየም የሚለው ስም በዚያ ለተሠዋለት ቤተ መቅደስ ከነበረው ከግሪክ አምላክ ፓን የተገኘ ነው። ስፍራው ከፓን አምልኮ ጋር ባለው ግንኙነት ምክንያት ፓኒየም ተብሎ ይታወቅ ነበር። የቤተ መቅደሱ ስብስብ ለአምላክ ፓን የተለየ የሃይማኖታዊ ቍርባንና አምልኮ ስፍራ መሆኑን በሚያጠናክር ሁኔታ ብዙ ጊዜ “የፓን መቅደስ” ተብሎ ይጠራ ነበር። “ኒምፋየም” የሚለው ቃል በጥንታዊ የግሪክና የሮማ ሃይማኖት ውስጥ ለውኃ ኒምፎች የተሠዋ ሐውልት ወይም መቅደስ ማለት ነው። በፓኒየም ያለው የቤተ መቅደስ ስብስብ ዋሻና የተፈጥሮ ምንጭ ያካትት ነበር፤ እነዚህም በኒምፎች የሚኖሩባቸው ተብለው ስለሚታመን፣ ስፍራው አንዳንድ ጊዜ “የፓኒየም ኒምፋየም” ተብሎም ይጠራ ነበር።

After the city was rebuilt and expanded by Herod Philip, son of Herod the Great, it was known as Caesarea Philippi in honor of the Roman Emperor Caesar Augustus and Herod Philip himself. The temple complex was an important religious center within this city.

ከተማይቱ በታላቁ ሄሮድስ ልጅ በሄሮድስ ፊልጶስ እንደ ገና ከተገነባችና ከተስፋፋች በኋላ፣ ለሮማዊው ንጉሠ ነገሥት ቄሳር አውግስጦስና ለሄሮድስ ፊልጶስ ክብር ሲባል ቄሳርያ ፊልጶስ ተብላ ትታወቅ ነበር። የቤተ መቅደሱ ስብስብ በዚህች ከተማ ውስጥ አስፈላጊ የሃይማኖት ማዕከል ነበር።

During the reign of Emperor Augustus, the temple was rededicated or renamed in honor of Augustus, reflecting the imperial cult and the integration of Roman religious practices into the local religious landscape. The area near the ancient city of Caesarea Philippi, where the temple of Pan was located, was sometimes referred to as the “Gates of Hell” or the “Gates of Hades.”

በንጉሠ ነገሥት አውግስጦስ ዘመነ መንግሥት፣ ቤተ መቅደሱ ለአውግስጦስ ክብር እንዲሆን እንደገና ተቀደሰ ወይም እንደገና ተሰየመ፤ ይህም የንጉሠ ነገሥት አምልኮን እና የሮማውያን ሃይማኖታዊ ልማዶች በአካባቢው ያለው ሃይማኖታዊ ሁኔታ ውስጥ መዋሃዳቸውን ያንጸባርቅ ነበር። የፓን ቤተ መቅደስ የሚገኝበት በጥንታዊቷ ቄሳርያ ፊልጶስ ከተማ አቅራቢያ ያለው ስፍራ፣ አንዳንድ ጊዜ “የሲኦል ደጆች” ወይም “የሐዲስ ደጆች” ተብሎ ይጠራ ነበር።

In verses sixteen through nineteen of Daniel chapter eleven, the three geographical areas of conquest that pagan Rome was to overcome in order to be established as the fourth kingdom of Bible prophecy and the king of the north in the chapter, are represented. In verse sixteen, the Roman general Pompey is identified as conquering Syria in 65 BC, and then Jerusalem in 63 BC. Verses seventeen through nineteen identify Julius Caesar’s conquering of Egypt, the third of the three obstacles. The Battle of Actium in 31 BC, marks the beginning of the three hundred and sixty years that pagan Rome would rule supremely in fulfillment of verse twenty-four, of Daniel chapter eleven.

በዳንኤል መጽሐፍ ምዕራፍ አሥራ አንድ ከቁጥር አሥራ ስድስት እስከ አሥራ ዘጠኝ ድረስ፣ አረማዊቷ ሮም በመጽሐፍ ቅዱስ ትንቢት አራተኛው መንግሥትና በዚያ ምዕራፍ የሰሜን ንጉሥ ሆና ለመመሥረት ማሸነፍ ያስፈለጋት ሦስቱ የጂኦግራፊ አካባቢዎች ተወክለው ተቀርበዋል። በቁጥር አሥራ ስድስት፣ የሮም ጄኔራል ፖምፔይ በ65 ከክርስቶስ በፊት ሶርያን እንደ ወረሰ፣ ከዚያም በ63 ከክርስቶስ በፊት ኢየሩሳሌምን እንደ ወረሰ ይጠቀሳል። ከቁጥር አሥራ ሰባት እስከ አሥራ ዘጠኝ ድረስ ደግሞ የሦስቱ እንቅፋቶች ሦስተኛው የነበረውን ግብፅ ዩሊየስ ቄሳር መውረሱ ይገልጻሉ። በ31 ከክርስቶስ በፊት የነበረው የአክቲየም ጦርነት፣ አረማዊቷ ሮም በዳንኤል ምዕራፍ አሥራ አንድ ቁጥር ሀያ አራት ፍጻሜ መሠረት በሙሉ ልዕልና የገዛችበት ሦስት መቶ ስድሳ ዓመታት መጀመሪያን ያመለክታል።

In verse twenty the reign of Augustus Caesar is marked, and in that history, Jesus was born. Then in verses twenty-one and twenty-two the wicked Tiberius Caesar’s reign is identified, thus marking the crucifixion of Christ. In verse twenty-three, the league which the Maccabean Jews entered into with pagan Rome is marked, and thus the flow of history that began in verse eleven is halted, and the historical narrative drops back to the period of 161 BC to 158 BC.

በሃያኛው ቁጥር የአውጉስጦስ ቄሣር አገዛዝ ተጠቅሷል፥ በዚያም ታሪክ ኢየሱስ ተወለደ። ከዚያም በሃያ አንደኛና በሃያ ሁለተኛ ቁጥሮች የክፉው ጢባርዮስ ቄሣር አገዛዝ ተለይቶ ይገለጻል፥ ስለዚህም የክርስቶስ መስቀል መሰቀል ይምልከታል። በሃያ ሦስተኛው ቁጥር ደግሞ መቃብያውያን አይሁድ ከአረማዊቱ ሮማ ጋር የገቡት ቃል ኪዳን ተጠቅሷል፥ እንዲሁም በአሥራ አንደኛው ቁጥር የጀመረው የታሪክ ፍሰት ይቋረጣል፥ ታሪካዊውም ትረካ ወደ ክርስቶስ ልደት በፊት 161 እስከ 158 ዓመታት ዘመን ይመለሳል።

Verse twenty-three represents the line of the Maccabees, and though it does not provide all the details of their prophetic line, the record of history does. In 217 BC, the Battle of Raphia took place, and in the aftermath a child king left Egypt vulnerable. As the Seleucid and Greek kings made plans to deal with the child king in the year 200 BC, Rome inserted itself into the history and became the defender of the Egyptian child king. In the same year the Battle of Panium took place. Then in 167 BC the guerilla warfare of the Maccabees, began.

ቁጥር ሃያ ሦስት የመቃብያን መስመርን ይወክላል፤ እናም የትንቢታዊ መስመራቸውን ዝርዝር ሁሉ ባያቀርብም፣ የታሪክ መዝገብ ግን ያቀርበዋል። በክርስቶስ ልደት በፊት 217 ዓ.ዓ. የራፊያ ጦርነት ተካሄደ፤ ከዚያም በኋላ ሕፃን ንጉሥ ግብፅን ለድካም አጋለጣት። በክርስቶስ ልደት በፊት 200 ዓ.ዓ. በሰሉኪድና በግሪክ ነገሥታት በዚያ ሕፃን ንጉሥ ላይ እርምጃ ለመውሰድ ዕቅድ ሲያወጡ፣ ሮም በታሪኩ ውስጥ ገብታ የግብፅ ሕፃን ንጉሥ ጠባቂ ሆነች። በዚያው ዓመትም የፓኒየም ጦርነት ተካሄደ። ከዚያም በክርስቶስ ልደት በፊት 167 ዓ.ዓ. የመቃብያን የሽምቅ ውጊያ ተጀመረ።

The Maccabean revolt began in Modein in 167 BC, and it consisted of the Maccabees not only engaging against the Seleucid Empire, but also engaging the Jews that they had determined were in alliance with the Seleucids. The revolt was religiously motivated, and it was carried out against an internal and external enemy. In 164 BC the Maccabees rededicated the temple, and this event is commemorated by the Jewish celebration of Hanukkah. In that year the infamous Antiochus Epiphanes died. Then from 161 BC to 158 BC the “league” of verse twenty-three was entered into with Rome.

የመቃብያን አመፅ በ167 ዓ.ዓ. በሞዴይን ተጀመረ፤ እርሱም መቃብያን ከሴሉሲድ ንግሥነት ጋር ብቻ ሳይሆን፣ ከሴሉሲዶች ጋር ተባብረዋል ብለው ከወሰኑአቸው አይሁድ ጋር ደግሞ በመዋጋት የተገለጠ ነበር። አመፁ በሃይማኖታዊ ተነሳሽነት የተነሣ ነበር፣ እናም በውስጣዊና በውጫዊ ጠላት ላይ ተፈጽሞ ነበር። በ164 ዓ.ዓ. መቃብያን ቤተ መቅደሱን እንደ ገና ቀደሱት፣ ይህም ክስተት በአይሁድ የሐኑካ በዓል ይታሰባል። በዚያው ዓመት የክፉ ዝና ባለቤቱ አንጢዮኮስ ኤጲፋኔስ ሞተ። ከዚያም ከ161 ዓ.ዓ. እስከ 158 ዓ.ዓ. ድረስ የቁጥር ሃያ ሦስት “ቃል ኪዳን” ከሮም ጋር ተገባ።

The only direct reference to the Maccabees, their revolt and their league with Rome, is found in verse twenty-three, but the history of the dynasty, called the Hasmonean Dynasty began at Modein in 167 BC, and continued to the time of the cross. The final representatives of the Hasmonean Dynasty were the Pharisees of Christ’s time period. Therefore, there is a prophetic line of the history of apostate Judaism as represented by the Maccabees which began in 167 BC at the revolt of Modein, which ends in verses twenty-one and twenty-two when Jesus was crucified.

ለመቃብያን፣ ለዓመፃቸውና ለሮማ ጋር ለገቡት ቃል ኪዳን የተደረገው ብቸኛ ቀጥተኛ ማጣቀሻ በቁጥር ሀያ ሦስት ውስጥ ይገኛል፤ ነገር ግን ሃስሞናዊ ሥርወ መንግሥት ተብሎ የሚጠራው የዚያ ሥርወ መንግሥት ታሪክ በ167 ዓ.ዓ. በሞዴይን ተጀምሮ እስከ መስቀሉ ዘመን ድረስ ቀጠለ። የሃስሞናዊ ሥርወ መንግሥት የመጨረሻ ወኪሎች በክርስቶስ ዘመን የነበሩት ፈሪሳውያን ነበሩ። ስለዚህ፣ በመቃብያን የተወከለውና በ167 ዓ.ዓ. በሞዴይን ዓመፅ የጀመረው የከሃዲ ይሁዲነት ታሪክ የሚያመለክት ትንቢታዊ መስመር አለ፤ ይህም ኢየሱስ በተሰቀለበት ጊዜ በቁጥር ሀያ አንድና ሀያ ሁለት ውስጥ ያበቃል።

Their history reached a turning point in verse sixteen, when Rome, for the first time, through Pompey, conquered Jerusalem. His primary motivation for bringing the destruction upon Jerusalem at that time was a dispute among two factions of the Hasmonean Dynasty. From that point in time (63 BC), Judah was under Roman rule. The Hasmonean Dynasty of the Maccabees begins prophetically at the battle of Modein in 167 BC, then is placed under subjection to Rome in 63 BC. Soon after the beginning of that history the Maccabees initiated and entered into a league with Rome from 161 BC to 158 BC. They were in subjection to Rome from 63 BC until the cross and the ultimate destruction of Jerusalem in the year 70.

ታሪካቸው በአሥራ ስድስተኛው ቁጥር ላይ ወሳኝ የመለወጥ ነጥብ ደረሰ፤ በዚያ ጊዜ ሮም ለመጀመሪያ ጊዜ በፖምፔይ አማካይነት ኢየሩሳሌምን አሸነፈች። በዚያን ጊዜ በኢየሩሳሌም ላይ ጥፋትን ለማምጣት ያነሳሳው ዋና ምክንያት በሐስሞናውያን ሥርወ መንግሥት ውስጥ በነበሩ ሁለት ወገኖች መካከል የነበረ ግጭት ነበር። ከዚያ ጊዜ ጀምሮ (63 ከክርስቶስ በፊት) ይሁዳ ከሮማውያን አገዛዝ በታች ሆነች። የመቃብያን የሐስሞናውያን ሥርወ መንግሥት በትንቢታዊ አውድ በ167 ከክርስቶስ በፊት በሞዴይን ውጊያ ይጀምራል፤ ከዚያም በ63 ከክርስቶስ በፊት ለሮም ተገዥ ሆኖ ይቀመጣል። ከዚያ ታሪክ መጀመሪያ በኋላ ብዙም ሳይቆይ መቃብያኑ ከ161 እስከ 158 ከክርስቶስ በፊት ከሮም ጋር ቃል ኪዳን ጀመሩ እና ገቡበት። ከ63 ከክርስቶስ በፊት ጀምሮ እስከ መስቀሉ ድረስ እና በ70 ዓመተ ምሕረት የኢየሩሳሌም መጨረሻ ጥፋት ድረስ ለሮም ተገዥ ነበሩ።

The prophetic line of the Maccabees is the line of apostate Judaism, and it therefore typifies the line of apostate Protestantism. From the Battle of Panium until the Sunday law of verse sixteen the prophetic events of 200 BC, 167 BC, 164 BC, and the league from 161 BC to 158 BC will be repeated in the history of apostate Protestantism. These waymarks will occur in the history of the eighth president who is of the seven in advance of the Sunday law. 200 BC represents the external line of the Republican horn in relation to 167 BC, representing the internal line of the apostate Protestant horn.

መካቤያን ያላቸው ትንቢታዊ መስመር የክህደተኛ ይሁዳነት መስመር ነው፤ ስለዚህም የክህደተኛ ፕሮቴስታንትነትን መስመር ይወክላል። ከፓኒየም ጦርነት ጀምሮ እስከ የቁጥር አሥራ ስድስት የእሑድ ሕግ ድረስ፣ የ200 ዓ.ዓ. በ.ክ.፣ 167 ዓ.ዓ. በ.ክ.፣ 164 ዓ.ዓ. በ.ክ. እና ከ161 ዓ.ዓ. በ.ክ. እስከ 158 ዓ.ዓ. በ.ክ. ያለው ቃል ኪዳን የተመለከቱት ትንቢታዊ ክስተቶች በክህደተኛ ፕሮቴስታንትነት ታሪክ ውስጥ እንደገና ይደገማሉ። እነዚህ የመንገድ ምልክቶች ከእሑድ ሕግ በፊት በሰባቱ ውስጥ የሆነው በስምንተኛው ፕሬዚዳንት ታሪክ ውስጥ ይከሰታሉ። 200 ዓ.ዓ. በ.ክ.፣ 167 ዓ.ዓ. በ.ክ.ን በተመለከተ የሪፐብሊካን ቀንድ ውጫዊ መስመርን ይወክላል፤ 167 ዓ.ዓ. በ.ክ. ደግሞ የክህደተኛ ፕሮቴስታንት ቀንድ ውስጣዊ መስመርን ይወክላል።

These waymarks are essentially hidden within the historical line of the Hasmonean Dynasty, but none-the-less form part of the hidden history of verse forty of Daniel eleven. It is a line that is part of the “that portion of the prophecy of Daniel relating to the last days.”

እነዚህ መለያ ምልክቶች በመሠረቱ በሐስሞናውያን ሥርወ መንግሥት ታሪካዊ መስመር ውስጥ የተሰወሩ ናቸው፤ ነገር ግን ሆኖም የዳንኤል አሥራ አንድ ቁጥር አርባ ስውር ታሪክ አካል ይሆናሉ። ይህ መስመር “ከዳንኤል ትንቢት ከመጨረሻው ዘመን ጋር የሚዛመደው ክፍል” አካል ነው።

The fact that Judaism celebrates Hanukkah in memory of the revolt of the Maccabees, does not define the Maccabees as righteous. Due to rebellion the shekinah never returned to the temple that was rebuilt after the captivity of seventy years. The final prophetic message came through Malachi roughly two centuries before the Maccabees. The history of the Maccabees identifies that they allowed their political leaders to also function as high priest, the very sin that the Egyptian Ptolemy attempted, and that King Uzziah also attempted. Tradition identifies that God intervened to prevent Ptolemy from the sacrilegious action, and God’s Word identifies directly that God did intervene when king Uzziah attempted to perform the work of the priest and king. The final fruit of their dynasty was the Pharisees. There is no reason to conclude the Maccabees were a symbol of righteousness, in spite of the historical reverence modern Judaism’s Jews may hold to.

ይሁዲነት የመቃብያንን ዓመፅ መታሰቢያ እንደ ሐኑካ መከበሩ፣ መቃብያን ጻድቃን እንደነበሩ አይወስንም። በዓመፅ ምክንያት ከሰባ ዓመት ምርኮ በኋላ የተሠራው ቤተ መቅደስ ላይ ሸኪና ፈጽሞ አልተመለሰም። የመጨረሻው ትንቢታዊ መልእክት ከመቃብያን በፊት በግምት ሁለት ምዕተ ዓመታት ያህል በሚልክያስ አማካኝነት መጣ። የመቃብያን ታሪክ የሚያሳየው፣ የፖለቲካ መሪዎቻቸው ደግሞ ሊቀ ካህናት ሆነው እንዲያገለግሉ እንደፈቀዱ ነው፤ ይህም የግብፁ ጶሎሜዎስ ሊያደርገው የሞከረው ኃጢአት ነበር፣ ንጉሥ ዑዝያም ደግሞ ሊፈጽመው የሞከረው ነበር። ልማድ እንደሚገልጸው እግዚአብሔር ጶሎሜዎስን ከዚያ ቅዱስ ነገር አርክሶ የሚፈጸም ድርጊት ለመከላከል ገብቶ ነበር፤ የእግዚአብሔርም ቃል ንጉሥ ዑዝያ የካህኑንና የንጉሡን ሥራ ለመፈጸም በሞከረ ጊዜ እግዚአብሔር በእርግጥ ገብቶ እንደነበር በቀጥታ ያሳያል። የሥርወ መንግሥታቸው የመጨረሻ ፍሬ ፈሪሳውያን ነበሩ። የዘመናዊ ይሁዲነት አይሁድ ለእነርሱ የሚያደርጉት ታሪካዊ ክብር ቢኖርም፣ መቃብያን የጽድቅ ምልክት ነበሩ ብሎ ለመደምደም ምንም ምክንያት የለም።

The Protestant reformation began in the time of Luther, and it was a progressive development. It was not a new tradition, for Jesus and His disciples were Protestants. It was an awakening to the darkness of the history where Luther and other reformers were awakened. The climax of that progressive reformation was the Millerite movement. God did not only need to awaken the early reformers to the sins of Babylon, but He intended to bring them into the full understanding of His law, and His work in the heavenly sanctuary. On April 19, 1844 the Protestants rejected the increasing light of the reformation and became apostate Protestantism.

የፕሮቴስታንት ተሐድሶ በሉተር ዘመን ተጀመረ፣ እናም በደረጃ በደረጃ የሚገለጥ እድገት ነበር። አዲስ ባህል አልነበረም፤ ምክንያቱም ኢየሱስና ደቀ መዛሙርቱ ፕሮቴስታንቶች ነበሩ። ሉተርና ሌሎች ተሐድሶ አራማጆች የነቁበት ከታሪክ ጨለማ ለመንቃት የተደረገ መንቃት ነበር። የዚያ በደረጃ በደረጃ የገፋ ተሐድሶ ጫፍ የሆነው የሚለራውያን እንቅስቃሴ ነበር። እግዚአብሔር ቀደምት ተሐድሶ አራማጆችን ከባቢሎን ኃጢአቶች ብቻ እንዲነቁ አልፈለገም፤ ነገር ግን ወደ ሕጉ ሙሉ መረዳትና በሰማያዊው መቅደስ ውስጥ ወዳለው ሥራው እንዲገቡ አሰበ። በ1844 ዓ.ም. ኤፕሪል 19 ፕሮቴስታንቶች የተጨመረውን የተሐድሶ ብርሃን እምቢ አሉ እና ከሃዲ ፕሮቴስታንቲዝም ሆኑ።

The faithful Millerites then were “given the mantle” and directed into the Most Holy Place to finish the work to become mature Protestant Christians. In 1863 those who had been given the mantle, through disobedience, set aside the mantle of Protestantism, and took the mantle of Laodicea. In the final period of the sealing of the one hundred and forty-four thousand, which began twenty-two years after September 11, 2001, in 2023, the Lion of the tribe of Judah is unsealing the truths that fill up the hidden history of verse forty of Daniel chapter eleven, which is the history from the collapse of the Soviet Union in 1989 unto the soon coming Sunday law. In doing this, He has unsealed the history of apostate Judaism as a symbol of apostate Protestantism.

እንግዲህ ታማኞቹ ሚለራውያን “መጎናጸፊያውን ተሰጥተው” ሥራውን ለመፈጸምና የበሰሉ ፕሮቴስታንት ክርስቲያኖች ለመሆን ወደ ቅድስተ ቅዱሳን ተመሩ። በ1863 መጎናጸፊያው የተሰጣቸው እነዚያ በአለመታዘዝ የፕሮቴስታንትነትን መጎናጸፊያ ወደ ጎን ትተው የሎዶቅያን መጎናጸፊያ ወሰዱ። በ2001 ዓ.ም. መስከረም 11 ከሆነው ክስተት ከሃያ ሁለት ዓመታት በኋላ በ2023 የጀመረው የአንድ መቶ አርባ አራት ሺህ ማተም የመጨረሻ ዘመን ውስጥ፣ የይሁዳ ነገድ አንበሳ በዳንኤል ምዕራፍ አሥራ አንድ የአርባኛው ቁጥር የተሰወረውን ታሪክ የሚሞሉ እውነቶችን እየፈታ ነው፤ ይህም ታሪክ ከ1989 በሶቪየት ኅብረት መፍረስ ጀምሮ እስከ በቅርቡ የሚመጣው የእሁድ ሕግ ድረስ ያለው ታሪክ ነው። ይህን ሲያደርግም፣ ክህደተኛ ይሁዲነትን እንደ ክህደተኛ ፕሮቴስታንትነት ምልክት ያለውን ታሪክ ገልጦ አውጥቶታል።

Both lines of God’s apostate people, whether those of literal Judah or spiritual Judah (both glorious lands), end at the conquering of Jerusalem, the former in 63 BC, and the latter at the soon coming Sunday law. Both lines represent warfare that is motivated by misguided religious convictions. Both lines represent a warfare against the religious philosophies of Greece, and both lines end up with the apostates being in subjection to Rome. I identify the three battles of verse forty representing the collapse of the Soviet Union in 1989, the Ukraine War, and Panium at the Sunday law for the purpose of identifying a distinction between those three battles and the three world wars.

ሁለቱም የእግዚአብሔር ክድተኛ ሕዝብ መስመሮች፣ የቀጥተኛው ይሁዳም ሆነ የመንፈሳዊው ይሁዳ (ሁለቱም ክቡር ምድሮች)፣ በኢየሩሳሌም መሸነፍ ይደመደማሉ፤ የመጀመሪያው በ63 ዓ.ዓ.በ., ሁለተኛውም በቅርቡ በሚመጣው የእሁድ ሕግ። ሁለቱም መስመሮች በተሳሳተ የሃይማኖት እምነት የሚነሳ ጦርነትን ይወክላሉ። ሁለቱም መስመሮች በግሪክ ሃይማኖታዊ ፍልስፍናዎች ላይ የሚደረግ ጦርነትን ይወክላሉ፣ እና በመጨረሻም ክድተኞቹ ለሮም ተገዥ በመሆን ይደርሳሉ። በአርባኛው ቁጥር ያሉትን ሦስቱን ጦርነቶች በ1989 የሶቪየት ሕብረት መፍረስን፣ የዩክሬን ጦርነትን፣ እና በእሁድ ሕግ ጊዜ ፓኒየምን እንደሚወክሉ እለያያለሁ፤ ይህም እነዚያን ሦስት ጦርነቶች ከሦስቱ የዓለም ጦርነቶች ለመለየት ነው።

> “God’s word has given warning of the impending danger; let this be unheeded, and the Protestant world will learn what the purposes of Rome really are, only when it is too late to escape the snare. She is silently growing into power. Her doctrines are exerting their influence in legislative halls, in the churches, and in the hearts of men. She is piling up her lofty and massive structures in the secret recesses of which her former persecutions will be repeated. Stealthily and unsuspectedly she is strengthening her forces to further her own ends when the time shall come for her to strike. All that she desires is vantage ground, and this is already being given her. We shall soon see and shall feel what the purpose of the Roman element is. Whoever shall believe and obey the word of God will thereby incur reproach and persecution.” The Great Controversy, 581.

> “የእግዚአብሔር ቃል ስለሚመጣው አደጋ ማስጠንቀቂያ ሰጥቶአል፤ ይህ ችላ ከተባለ ግን፣ የፕሮቴስታንት ዓለም የሮማ ዓላማዎች በእውነት ምን እንደሆኑ ከወጥመዱ ለማምለጥ እጅግ ዘግይቶ ብቻ ይማራል። እርስዋ በጸጥታ ወደ ሥልጣን እያደገች ነው። ትምህርቶቿ በሕግ አውጪ ሸንጎዎች፣ በቤተ ክርስቲያናት፣ እና በሰዎች ልብ ውስጥ ተጽእኖአቸውን እያሳዩ ነው። ቀድሞ ያደረሰቻቸው ስደቶች እንደገና የሚደገሙባቸውን ምስጢራዊ ውስጠኛ ቦታዎች ያሏቸውን ከፍ ያሉና ግዙፍ አወቃቀሮችዋን እያከማቸች ነው። የራስዋን ግቦች ለማስፈጸም መታገል የሚገባት ጊዜ በሚመጣበት ጊዜ፣ በስውርና ማንም ሳይጠራጠርባት ኃይሎቿን እያበረታች ነው። የምትፈልገው ሁሉ የሚበልጥ የተመቸ ስፍራ ብቻ ነው፣ ይህም አስቀድሞ እየተሰጣት ነው። የሮማዊው አካል ዓላማ ምን እንደሆነ በቅርቡ እናያለን እና እንሰማዋለን። ቃሉን የሚያምንና የሚታዘዝ ማንም ይህን ስለዚህ ነቀፋና ስደት ይቀበላል።” The Great Controversy, 581.

From verse ten, which identifies the collapse of the Soviet Union in 1989, unto the Battle of Panium in verse fifteen, the papacy has been “strengthening her forces to further her own ends when the time shall come for her to strike.” These verses identify the prophetic circumstances that are the “snare” that has been prepared by the papacy, which will be impossible to “escape.” In the final engagement, represented by the Battle of Panium, the image of the beast will be formed in the United States. The formation of that image is the final test for God’s people of the last days.

ከሶቪየት ኅብረት በ1989 መፍረሱን የሚለይ ከአሥረኛው ቁጥር ጀምሮ እስከ በአሥራ አምስተኛው ቁጥር ያለው የፓኒዩም ጦርነት ድረስ፣ ጵጵስና “ለመታ የሚመጣበት ጊዜ ሲደርስ የራሷን ዓላማ የበለጠ ለማራመድ ኃይሎቿን ስታጠናክር ቆይታለች።” እነዚህ ቁጥሮች በጵጵስና የተዘጋጀውን “ወጥመድ” የሆኑትን ትንቢታዊ ሁኔታዎች ይለያሉ፤ ከእርሱም “ማምለጥ” የማይቻል ይሆናል። በፓኒዩም ጦርነት የተወከለው በመጨረሻው ግጭት፣ የአውሬው ምስል በዩናይትድ ስቴትስ ውስጥ ይመሠረታል። የዚያ ምስል መመሥረት ለእግዚአብሔር የዘመኑ መጨረሻ ሕዝብ የመጨረሻው ፈተና ነው።

> “The Lord has shown me clearly that the image of the beast will be formed before probation closes; for it is to be the great test for the people of God, by which their eternal destiny will be decided. … In Revelation 13 this subject is plainly presented; [Revelation 13:11–17, quoted].

> “ጌታ የአውሬው ምስል የምህረት ዘመን ሳይዘጋ በፊት እንደሚቋቋም በግልጽ አሳይቶኛል፤ ምክንያቱም ይህ በዘላለም እጣ ፈንታቸው የሚወሰንበት ለእግዚአብሔር ሕዝብ ታላቁ ፈተና ሊሆን ነውና። … በራእይ 13 ይህ ጉዳይ በግልጽ ቀርቦአል፤ [ራእይ 13:11–17፣ ተጠቅሷል]።”

> “This is the test that the people of God must have before they are sealed. All who proved their loyalty to God by observing His law, and refusing to accept a spurious sabbath, will rank under the banner of the Lord God Jehovah, and will receive the seal of the living God. Those who yield the truth of heavenly origin and accept the Sunday sabbath, will receive the mark of the beast.” Manuscript Releases, volume 15, 15.

> “ይህ የእግዚአብሔር ሕዝብ ከመታተማቸው በፊት ሊያልፉበት የሚገባ ፈተና ነው። ሕጉን በመጠበቅ እና ሐሰተኛ ሰንበትን ለመቀበል በመከልከል ታማኝነታቸውን ለእግዚአብሔር ያረጋገጡ ሁሉ ከጌታ ከእግዚአብሔር የሆነው የይሖዋ ዓላማ በታች ይሰለፋሉ፥ የሕያውም እግዚአብሔር ማኅተም ይቀበላሉ። ከሰማይ ምንጭ የሆነውን እውነት አሳልፈው የሚሰጡ እና የእሁድን ሰንበት የሚቀበሉ ግን የአውሬውን ምልክት ይቀበላሉ።” Manuscript Releases, volume 15, 15.

The formation of the image of the beast is represented by the period when the league of Rome was entered into. The Protestant horn of the United States became the daughters of Rome in 1844, and the beginning of their history is repeated at the end of their history when they once again determine to imitate their mother.

የአውሬው ምስል መቋቋም የሮማ ማኅበር ወደ ሥራ የገባበትን ዘመን ይወክላል። የአሜሪካ ፕሮቴስታንት ቀንድ በ1844 የሮማ ሴት ልጆች ሆነ፥ የታሪካቸውም መጀመሪያ እናታቸውን እንደገና ለመምሰል ሲወስኑ በታሪካቸው መጨረሻ ይደገማል።

> “I saw that the two-horned beast had a dragon’s mouth, and that his power was in his head, and that the decree would go out of his mouth. Then I saw the Mother of Harlots; that the mother was not the daughters, but separate and distinct from them. She has had her day, and it is past, and her daughters, the Protestant sects, were the next to come on the stage and act out the same mind that the mother had when she persecuted the saints. I saw that as the mother has been declining in power, the daughters had been growing, and soon they will exercise the power once exercised by the mother.

> “ባለ ሁለት ቀንድ ያለው አውሬ የዘንዶ አፍ እንዳለው አየሁ፥ ኃይሉም በራሱ እንዳለ አየሁ፥ አዋጁም ከአፉ እንደሚወጣ አየሁ። ከዚያም የጋለሞቶችን እናት አየሁ፤ እናቱ ሴት ልጆቿ ሳትሆን ከእነርሱ የተለየችና የተለየች መሆኗን አየሁ። ዘመኗን አሳልፋለች፥ እርሱም አልፎአል፤ ሴት ልጆቿም፥ የፕሮቴስታንት ክፍሎች፥ ቀጥለው ወደ መድረኩ የመጡትና እናቱ ቅዱሳንን በአሳደደች ጊዜ የነበራትን ያንኑ አሳብ የሚያሳዩ መሆናቸውን አየሁ። እናቱ በኃይል እየደከመች እንደሄደች፥ ልጆቿ ግን እያደጉ እንደነበሩ አየሁ፥ በቅርቡም እናቱ አንድ ጊዜ የተጠቀመችበትን ኃይል ይጠቀማሉ።”

> “I saw the nominal church and nominal Adventists, like Judas, would betray us to the Catholics to obtain their influence to come against the truth. The saints then will be an obscure people, little known to the Catholics; but the churches and nominal Adventists who know of our faith and customs (for they hated us on account of the Sabbath, for they could not refute it) will betray the saints and report them to the Catholics as those who disregard the institutions of the people; that is, that they keep the Sabbath and disregard Sunday.

> “እኔ ስሙ ብቻ ያለውን ቤተ ክርስቲያንና ስሙ ብቻ ያላቸውን አድቬንቲስቶች እንደ ይሁዳ እኛን ለካቶሊኮች አሳልፈው እንደሚሰጡን አየሁ፤ ይህንም የሚያደርጉት በእውነት ላይ እንዲነሡ ተጽእኖአቸውን ለማግኘት ነው። በዚያን ጊዜ ቅዱሳን ለካቶሊኮች ትንሽ የሚታወቁ፣ ያልተገለጡ ሕዝብ ይሆናሉ፤ ነገር ግን እምነታችንንና ልማዶቻችንን የሚያውቁ ቤተ ክርስቲያናትና ስሙ ብቻ ያላቸው አድቬንቲስቶች (ሰንበትን ስለምንጠብቅ ይጠሉን ነበርና፣ ሊከራከሩትም አልቻሉም ነበር) ቅዱሳንን አሳልፈው ይሰጣሉ፤ የሕዝቡንም ሥርዓቶች እንደማይከብሩ ሰዎች አድርገው ለካቶሊኮች ይጠቁማሉ፤ ይህም ማለት፣ ሰንበትን ይጠብቃሉ እሑድንም አያከብሩም ማለት ነው።”

> “Then the Catholics bid the Protestants to go forward, and issue a decree that all who will not observe the first day of the week, instead of the seventh day, shall be slain. And the Catholics, whose numbers are large, will stand by the Protestants. The Catholics will give their power to the image of the beast. And the Protestants will work as their mother worked before them to destroy the saints. But before their decree bring or bear fruit, the saints will be delivered by the Voice of God.” Spalding and Magan, 1, 2.

> ከዚያም ካቶሊኮች ፕሮቴስታንቶችን ወደ ፊት እንዲገሰግሱ ያነሣሣሉ፥ እንዲሁም ከሰባተኛው ቀን ፋንታ የሳምንቱን መጀመሪያ ቀን የማይጠብቁ ሁሉ እንዲገደሉ የሚያዝ አዋጅ ያወጣሉ። ቁጥራቸውም ብዙ የሆነው ካቶሊኮች ከፕሮቴስታንቶች ጎን ይቆማሉ። ካቶሊኮች ኃይላቸውን ለአውሬው ምስል ይሰጣሉ። ፕሮቴስታንቶችም እናታቸው ከእነርሱ በፊት ቅዱሳንን ለማጥፋት እንደሠራችው እንዲሁ ይሠራሉ። ነገር ግን አዋጃቸው ፍሬ ከማፍራቱ በፊት ቅዱሳን በእግዚአብሔር ድምፅ ይድናሉ።” Spalding and Magan, 1, 2.

In the passage there are two groups of “nominal,” which means “in name only,” that betray God’s faithful ones to the Catholics. Ellen White’s understanding of nominal churches and nominal Adventists is different than what they actually represent in the last days, for her understanding of a “nominal Adventist,” would have represented a Christian who professed to believe in the return of Christ. But the prophets speak more for the last days, than the days in which they lived, and a “nominal Adventist,” in the last days represents the Laodicean Seventh-day Adventist church, and the nominal churches are the descendants of those who became the daughters of Rome in 1844.

በዚህ ክፍል ውስጥ “nominal” የተባሉ—ማለትም “በስም ብቻ”—ሁለት ቡድኖች አሉ፤ እነርሱም የእግዚአብሔርን ታማኝ ሕዝቦች ለካቶሊካውያን አሳልፈው ይሰጣሉ። ኤለን ዋይት ስለ nominal churches እና nominal Adventists ያላት ግንዛቤ በመጨረሻዎቹ ዘመናት በእውነት ከሚወክሉት ነገር የተለየ ነው፤ ምክንያቱም ለእርሷ “nominal Adventist” የሚለው የክርስቶስን መመለስ እንደሚያምን የሚናገር ክርስቲያንን ይወክል ነበር። ነገር ግን ነቢያት ከኖሩበት ዘመን ይልቅ ስለ መጨረሻዎቹ ዘመናት ይናገራሉ፤ ስለዚህም “nominal Adventist” በመጨረሻዎቹ ዘመናት ሎዶቅያዊቱን የሰባተኛ ቀን አድቬንቲስት ቤተ ክርስቲያን ይወክላል፤ nominal churches ደግሞ በ1844 የሮማ ሴት ልጆች የሆኑትን ወራሾች ይወክላሉ።

Seventh-day Adventists will hate the “obscure people,” who are God’s true representatives for they “cannot refute the Sabbath truth,” which represents the Sabbath of the land resting. The Seventh-day Adventist church professes to uphold the seventh-day as the day of worship, but in the last days the Sabbath they can not refute is the “seven times,” of Leviticus twenty-six, which was the first foundational truth they rejected in 1863.

ሰባተኛ ቀን አድቬንቲስቶች የእግዚአብሔር እውነተኛ ወኪሎች የሆኑትን “ያልታወቁ ሰዎች” ይጠላሉ፤ ምክንያቱም የምድሪቱን የዕረፍት ሰንበት የሚወክለውን “የሰንበት እውነት” ማስተባበል አይችሉምና። የሰባተኛ ቀን አድቬንቲስት ቤተ ክርስቲያን ሰባተኛውን ቀን የአምልኮ ቀን እንደሆነ እንደምትደግፍ ትናገራለች፤ ነገር ግን በመጨረሻዎቹ ቀናት ማስተባበል የማይችሉት ሰንበት በዘሌዋውያን ሀያ ስድስት ያለው “ሰባት ጊዜ” ነው፤ ይህም በ1863 የጣሉት የመጀመሪያው መሠረታዊ እውነት ነበር።

The passage that we are now addressing is identifying the prophetic dynamics associated with the history that begins at the soon coming Sunday law, but the final testing history that follows the Sunday law is first accomplished within the United States. At the Sunday law the United States will force the entire world to erect an image to the beast, but before they accomplish that work, they will have erected an image to the beast in the United States.

አሁን የምንመለከተው ክፍል፣ በቅርቡ ከሚመጣው የእሑድ ሕግ ጋር የሚጀምረውን ታሪክ የሚያጅቡትን ትንቢታዊ እንቅስቃሴዎች እየለየ ነው፤ ነገር ግን የእሑድ ሕጉን ተከትሎ የሚመጣው የመጨረሻ ፈተና ታሪክ በመጀመሪያ በዩናይትድ ስቴትስ ውስጥ ይፈጸማል። በእሑድ ሕጉ ጊዜ ዩናይትድ ስቴትስ ለአውሬው ምስል እንዲቆም መላውን ዓለም ታስገድዳለች፤ ነገር ግን ያንን ሥራ ከማጠናቀቋ በፊት በዩናይትድ ስቴትስ ውስጥ ለአውሬው ምስል አቁማ ትሆናለች።

> “As America, the land of religious liberty, shall unite with the Papacy in forcing the conscience and compelling men to honor the false sabbath, the people of every country on the globe will be led to follow her example.” Testimonies, volume 6, 18.

> «አሜሪካ፣ የሃይማኖታዊ ነፃነት ምድር፣ ሕሊናን ለመግፋትና ሰዎችን ሐሰተኛውን ሰንበት እንዲያከብሩ ለማስገደድ ከጳጳሳዊ ሥርዓቱ ጋር ሲተባበር፣ በምድር ላይ ያሉ የእያንዳንዱ አገር ሕዝቦች ምሳሌዋን እንዲከተሉ ይመሩ ይሆናሉ።» Testimonies, volume 6, 18.

> “Foreign nations will follow the example of the United States. Though she leads out, yet the same crisis will come upon our people in all parts of the world.” Testimonies, volume 6, 395.

> “የውጭ አሕዛብ የዩናይትድ ስቴትስን ምሳሌ ይከተላሉ። ምንም እንኳ እርስዋ ቀድማ ብትመራም፣ ያው ቀውስ ግን በዓለም ሁሉ ክፍሎች ላሉ ሕዝባችን ይመጣባቸዋል።” ምስክርነቶች፣ ቅጽ 6፣ 395።

The great test for the people of God, occurs before the Sunday law, for at the Sunday law probation closes for Seventh-day Adventists. The test is represented as the formation of the image of the beast, and the image of the beast is the combination of church and state, with the church in control of the relationship. Just as the Protestants became a daughter of Rome in 1844, and a daughter is the image of her mother, the apostate Protestants will accomplish a parallel work in the last days, for Jesus always illustrates the end of a thing with the beginning of a thing.

ለእግዚአብሔር ሕዝብ የሚመጣው ታላቁ ፈተና ከእሑድ ሕግ በፊት ይከሰታል፤ ምክንያቱም በእሑድ ሕግ ጊዜ ለሰባተኛ ቀን አድቬንቲስቶች የምሕረት ዘመን ይዘጋልና። ይህ ፈተና የአውሬው ምስል መቋቋም እንደሆነ ተወክሏል፤ የአውሬውም ምስል ቤተ ክርስቲያንና መንግሥት ተቀላቅለው በሚፈጥሩት አንድነት ሲሆን፣ በዚያም ግንኙነት ላይ ቤተ ክርስቲያን ቁጥጥሩን ትይዛለች። እንደ ፕሮቴስታንቶች በ1844 የሮም ሴት ልጅ እንደሆኑ፣ ሴት ልጅም የእናቷ ምስል እንደምትሆን፣ ከእምነት የራቁት ፕሮቴስታንቶች በመጨረሻዎቹ ቀናት ተመሳሳይ ሥራ ያከናውናሉ፤ ምክንያቱም ኢየሱስ ሁልጊዜ የነገርን መጨረሻ በመጀመሪያው ይገልጣልና።

The history represented by the “league” of verse twenty-three of Daniel chapter eleven, represented a professed apostate people of the glorious land reaching out to form a union with Rome. 161 BC to 158 BC represents the formation of the image of the beast that culminates at the Sunday law.

በዳንኤል ምዕራፍ አሥራ አንድ ቁጥር ሃያ ሦስት የተገለጸው “ቃል ኪዳን” የሚወክለው ታሪክ፣ ከክብር ምድር የወጣ በስም የሚናዘዝ ነገር ግን ከእምነት የወደቀ ሕዝብ ከሮም ጋር ኅብረት ለመመስረት እጁን እዘረጋ እንደነበር ያመለክታል። ከ161 ዓ.ዓ. ክ. በፊት እስከ 158 ዓ.ዓ. ክ. በፊት ያለው ጊዜ፣ በእሁድ ሕግ የሚደርሰውን የአውሬውን ምስል መፈጠር ይወክላል።

We will continue this study in the next article.

በሚቀጥለው ጽሑፍ ይህን ጥናት እንቀጥላለን።

> “But what is the ‘image to the beast’? and how is it to be formed? The image is made by the two-horned beast, and is an image to the beast. It is also called an image of the beast. Then to learn what the image is like and how it is to be formed we must study the characteristics of the beast itself—the papacy.

> “ነገር ግን ‘ለአውሬው ምስል’ ምንድር ነው? እና እንዴት ሊቀረጽ ነው? ምስሉ በሁለት ቀንዶች ባለው አውሬ ይሠራል፥ እናም ለአውሬው ምስል ነው። ደግሞም የአውሬው ምስል ተብሎ ይጠራል። እንግዲህ ምስሉ እንዴት እንደሚመስል እና እንዴት እንደሚቀረጽ ለማወቅ፥ የአውሬውን ራሱን ባሕርይ—ጳጳሳዊ ሥርዓቱን—መመርመር ይገባናል።”

> “When the early church became corrupted by departing from the simplicity of the gospel and accepting heathen rites and customs, she lost the Spirit and power of God; and in order to control the consciences of the people, she sought the support of the secular power. The result was the papacy, a church that controlled the power of the state and employed it to further her own ends, especially for the punishment of ‘heresy.’ In order for the United States to form an image of the beast, the religious power must so control the civil government that the authority of the state will also be employed by the church to accomplish her own ends.” The Great Controversy, 443.

> “ቀደምት ቤተ ክርስቲያን ከወንጌል ቀላልነት በመራቅ እና የአሕዛብን ሥርዓቶችና ልማዶች በመቀበል ሲበላሽ፣ የእግዚአብሔርን መንፈስና ኃይል አጣች፤ እናም የሕዝቡን ሕሊና ለመቆጣጠር የዓለማዊውን ሥልጣን ድጋፍ ፈለገች። ውጤቱም ጳጳሳዊ ሥርዓት ሆነ፤ ይህም የመንግሥትን ኃይል የተቆጣጠረች እና ለራሷ ዓላማ ማራመድ፣ በተለይም ‘መናፍቅነትን’ ለመቅጣት የተጠቀመችበት ቤተ ክርስቲያን ነበረች። አሜሪካ የአውሬውን ምስል እንድትሠራ፣ ሃይማኖታዊው ኃይል የመንግሥትን ሥልጣን እንዲህ ያለ ሁኔታ መቆጣጠር አለበት፤ እንዲሁም የመንግሥት ሥልጣን ደግሞ ቤተ ክርስቲያን የራሷን ዓላማ ለማሳካት እንድትጠቀምበት ይሆናል።” The Great Controversy, 443.

Back to Articles