Article

# The Book of Daniel - Number One-Hundred and Forty-Eight

መጽሐፈ ዳንኤል - መቶ አርባ ስምንት

Unveiling the Prophetic Tables: Habakkuk’s Vision and Miller’s Dream

የትንቢታዊ ሰንጠረዦች መገለጥ፡ የዕንባቆም ራእይና የሚለር ሕልም

Author

Jeff Pippenger

Published

March 20, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

The increase of knowledge that is represented by the vision of the Ulai River is what ultimately was written upon Habakkuk’s two tables.

በኡላይ ወንዝ ራእይ የተወከለው የእውቀት መጨመር በመጨረሻ በዕንባቆም ሁለት ጽላቶች ላይ የተጻፈው ነው።

> “Interwoven with prophecies which they had regarded as applying to the time of the second advent was instruction specially adapted to their state of uncertainty and suspense, and encouraging them to wait patiently in the faith that what was now dark to their understanding would in due time be made plain.

> “ከሁለተኛው ምጽአት ዘመን ጋር እንደሚመለከቱ ቈጥረው የተመለከቱአቸው ትንቢቶች ጋር ተጣመረው የነበሩት፣ ለእነርሱ ያለውን የእርግጠኝነት እጥረትና የጥርጣሬ ሁኔታ በተለይ የሚስማማ ትምህርት ነበር፤ እርሱም አሁን ለማስተዋላቸው ጨለማ የሆነው ነገር በተወሰነው ጊዜ ግልጽ እንደሚሆን በእምነት በትዕግሥት እንዲጠብቁ የሚያበረታታቸው ነበር።”

> “Among these prophecies was that of Habakkuk 2:1–4: ‘I will stand upon my watch, and set me upon the tower, and will watch to see what He will say unto me, and what I shall answer when I am reproved. And the Lord answered me, and said, Write the vision, and make it plain upon tables, that he may run that readeth it. For the vision is yet for an appointed time, but at the end it shall speak, and not lie: though it tarry, wait for it; because it will surely come, it will not tarry. Behold, his soul which is lifted up is not upright in him: but the just shall live by his faith.’

> ከእነዚህ ትንቢቶች መካከል የዕንባቆም 2፥1–4 ትንቢት ነበረ፤ “በመጠበቂያዬ ላይ እቆማለሁ፥ በግንቡም ላይ እቀመጣለሁ፥ እርሱ የሚናገረኝንም ለማየት፥ በተገሠጽሁም ጊዜ የምመልሰውን ለማወቅ እጠባበቃለሁ። እግዚአብሔርም መልሶ እንዲህ አለኝ፤ ራእዩን ጻፍ፥ በጽላቶችም ላይ ግልጽ አድርገህ ጻፈው፥ የሚያነብበው በሩጫ እንዲሄድ። ራእዩ ገና ለተወሰነው ጊዜ ነውና፤ በመጨረሻም ይናገራል እንጂ አይዋሽም፤ ቢዘገይም ጠብቀው፥ በእርግጥ ይመጣልና፥ አይዘገይም። እነሆ፥ ነፍሱ በእርሱ ውስጥ የታበየችው ቅን አይደለችም፤ ጻድቅ ግን በእምነቱ ይኖራል።”

> “As early as 1842 the direction given in this prophecy to ‘write the vision, and make it plain upon tables, that he may run that readeth it,’ had suggested to Charles Fitch the preparation of a prophetic chart to illustrate the visions of Daniel and the Revelation. The publication of this chart was regarded as a fulfillment of the command given by Habakkuk. No one, however, then noticed that an apparent delay in the accomplishment of the vision—a tarrying time—is presented in the same prophecy. After the disappointment, this scripture appeared very significant: ‘The vision is yet for an appointed time, but at the end it shall speak, and not lie: though it tarry, wait for it; because it will surely come, it will not tarry…. The just shall live by his faith.” The Great Controversy, 391, 392.

> “እንደ 1842 ዓ.ም. ጀምሮ፣ በዚህ ትንቢት ውስጥ ‘የሚያነብበው እንዲሮጥ ራእዩን ጻፍ፥ በጽላትም ላይ ግልጽ አድርገህ አሳየው’ ተብሎ የተሰጠው መመሪያ፣ የዳንኤልንና የራእይን ራእዮች ለማብራራት የትንቢታዊ ሰንጠረዥ እንዲያዘጋጅ ለቻርልስ ፊች አሳሰበው። የዚህ ሰንጠረዥ ሕትመት ለዕንባቆም የተሰጠው ትእዛዝ ፍጻሜ እንደሆነ ተቆጠረ። ሆኖም በዚያን ጊዜ፣ በራእዩ ፍጻሜ ውስጥ የሚታይ መዘግየት—የመቆየት ዘመን—በዚያው ትንቢት ውስጥ እንደቀረበ ማንም አላስተዋለም። ከተስፋ መቁረጡ በኋላ ግን፣ ይህ የመጽሐፍ ቅዱስ ቃል እጅግ አስፈላጊ መስሎ ታየ፤ ‘ራእዩ ገና ለተወሰነው ጊዜ ነውና፣ በፍጻሜውም ይናገራል እንጂ አይሸነግልም፤ ቢዘገይም ጠብቀው፥ በእርግጥ ይመጣልና፣ አይዘገይም። … ጻድቅም በእምነቱ ይኖራል።’ The Great Controversy, 391, 392.”

The two tables of Habakkuk are prophetically two witnesses. Biblically, two witnesses are to be brought together to establish truth.

ሁለቱ የአባቁም ጽላቶች በትንቢታዊ ምልክት ሁለት ምስክሮች ናቸው። በመጽሐፍ ቅዱስ መሠረት፣ እውነትን ለማቋቋም ሁለት ምስክሮች አብረው ሊቀርቡ ይገባል።

> But if he will not hear thee, then take with thee one or two more, that in the mouth of two or three witnesses every word may be established. Matthew 8:16.

> ነገር ግን አንተን ባይሰማ፣ በሁለት ወይም በሦስት ምስክሮች አፍ እያንዳንዱ ቃል እንዲጸና፣ ከአንተ ጋር አንድ ወይም ሁለት ሰዎችን ውሰድ። ማቴዎስ 8፡16።

When Habakkuk’s two tables (the 1843 and 1850 pioneer charts) are overlaid with each other they confirm the truths that were the “jewels” of Miller’s dream. The mistake of 1843, represented upon the first table, when overlaid with the second table, establishes the “tarrying time” of the vision. Miller (the symbolic watchman of that history) asked what he was to say during the debate of his history.

የሐበቁቅ ሁለቱ ጽላቶች (የ1843 እና የ1850 የአቅኚዎች ሰንጠረዦች) እርስ በርሳቸው ላይ በሚደረቡበት ጊዜ፣ በሚለር ሕልም ውስጥ “ጌጦች” የነበሩትን እውነቶች ያረጋግጣሉ። በመጀመሪያው ጽላት ላይ የተወከለው የ1843 ስህተት፣ ከሁለተኛው ጽላት ጋር በተደረበ ጊዜ፣ የራእዩን “የመዘግየት ጊዜ” ያቋቁማል። ሚለር (የዚያ ታሪክ ምሳሌያዊ ጠባቂ) በታሪኩ ክርክር ወቅት ምን እንዲል ተጠየቀ።

> I will stand upon my watch, and set me upon the tower, and will watch to see what he will say unto me, and what I shall answer when I am reproved. Habakkuk 2:1.

> በጠባቂነቴ ላይ እቆማለሁ፥ በግንብም ላይ እቀመጣለሁ፤ ምን እንዲናገረኝ እጠብቃለሁ፥ በተገሠጽሁም ጊዜ የምመልሰውን እመለከታለሁ። ዕንባቆም 2፥1።

The Lord instructed Miller to write the vision, and in his dream he placed the casket which contained the vision on a table in the center of his room.

ጌታ ለሚለር ራእዩን እንዲጽፍ አዘዘው፤ እርሱም በሕልሙ ራእዩን የያዘውን ሣጥን በክፍሉ መካከል ባለችው ጠረጴዛ ላይ አኖረው።

> And the Lord answered me, and said, Write the vision, and make it plain upon tables, that he may run that readeth it. Habakkuk 2:2.

> ጌታም መልሶ እንዲህ አለኝ፤ ራእዩን ጻፍ፥ የሚያነበውም እንዲሮጥ በጽላቶች ላይ ግልጽ አድርገህ ጻፈው። ዕንባቆም 2፥2።

The tables then identify the tarrying time and the first disappointment.

እንግዲህ ሰንጠረዦቹ የመዘግየቱን ጊዜና የመጀመሪያውን ተስፋ መቁረጥ ያመለክታሉ።

> For the vision is yet for an appointed time, but at the end it shall speak, and not lie: though it tarry, wait for it; because it will surely come, it will not tarry. Habakkuk 2:3.

> ራእዩ ለተወሰነው ጊዜ ገና ነውና፤ በመጨረሻም ይናገራል እንጂ አይዋሽም፤ ቢዘገይም ጠብቀው፤ በእርግጥ ይመጣልና፥ አይዘገይም። ዕንባቆም 2፥3።

Then the two classes that are manifested based upon the increase of knowledge are represented.

ከዚያም በእውቀት መጨመር ላይ ተመስርተው የሚገለጡት ሁለቱ ወገኖች ይወከላሉ።

> Behold, his soul which is lifted up is not upright in him: but the just shall live by his faith. Habakkuk 2:4.

> እነሆ፥ በእርሱ ውስጥ የተትዕቢተኛ ነፍሱ ቅን አይደለችም፤ ጻድቅ ግን በእምነቱ ይኖራል። ዕንባቆም 2፥4።

The two classes of worshippers would be manifested by the testing process of Daniel chapter twelve.

ሁለቱ የአምላኪዎች ክፍሎች በዳንኤል ምዕራፍ አሥራ ሁለት ውስጥ በተገለጸው የፈተና ሂደት ይገለጣሉ።

> And he said, Go thy way, Daniel: for the words are closed up and sealed till the time of the end. Many shall be purified, and made white, and tried; but the wicked shall do wickedly: and none of the wicked shall understand; but the wise shall understand. Daniel 12:9, 10.

> እርሱም እንዲህ አለ፦ ዳንኤል ሆይ፥ ሂድ፤ ቃላቱ እስከ ፍጻሜው ዘመን ድረስ ተዘግተውና ታትሞ ይኖራሉና። ብዙዎች ይነጻሉ፥ ነጭም ይሆናሉ፥ ይፈተኑማል፤ ነገር ግን ክፉዎች ክፉ አድርገው ይኖራሉ፤ ከክፉዎቹም ማንም አያስተውልም፤ ጥበበኞቹ ግን ያስተውላሉ። ዳንኤል 12፥9, 10።

The “wise” of Daniel are the wise virgins of Matthew twenty-five who were justified by faith, and the wicked were the foolish virgins who were lifted up in pride. At the end of Miller’s dream, the jewels represent the oil in the parable of the ten virgins, which was the message.

የዳንኤል “ጠቢባን” በማቴዎስ ሃያ አምስት ውስጥ በእምነት የጸደቁት ጠቢባን ድንግል ናቸው፤ ክፉዎቹም በትዕቢት የተነፉት ሞኞች ድንግል ነበሩ። በሚለር ሕልም መጨረሻ ላይ እንቁዎቹ በአሥሩ ድንግሎች ምሳሌ ውስጥ ያለውን ዘይት ይወክላሉ፤ ይህም መልእክቱ ነበር።

> “God is dishonored when we do not receive the communications which he sends us. Thus we refuse the golden oil which he would pour into our souls to be communicated to those in darkness. When the call shall come, ‘Behold, the bridegroom cometh; go ye out to meet him,’ those who have not received the holy oil, who have not cherished the grace of Christ in their hearts, will find, like the foolish virgins, that they are not ready to meet their Lord. They have not, in themselves, the power to obtain the oil, and their lives are wrecked.” Review and Herald, July 20, 1897.

> እግዚአብሔር ወደ እኛ የሚልካቸውን መልእክቶች በማንቀበል ጊዜ ክብሩ ይዋረዳል። እንዲሁም ለበጨለማ ውስጥ ላሉ እንዲደርስ በነፍሳችን ውስጥ ሊፈስስ የሚፈልገውን ወርቃማ ዘይት እንኳ እንከለክላለን። “እነሆ፥ ሙሽራው ይመጣል፤ ሊቀበሉት ውጡ” የሚል ጥሪ በሚመጣበት ጊዜ፣ ቅዱሱን ዘይት ያልተቀበሉ፣ የክርስቶስን ጸጋ በልባቸው ያልጠበቁ ሰዎች፣ እንደ ሰነፎቹ ደናግል፣ ጌታቸውን ለመገናኘት ዝግጁ እንዳልሆኑ ያገኛሉ። ዘይቱን ለማግኘት በራሳቸው ውስጥ ኃይል የላቸውም፣ ሕይወታቸውም ይበላሻል። Review and Herald, July 20, 1897.

Miller’s jewels in the last days would shine ten times brighter, and both the number ten is a symbol of a test, as is light. In the last days, represented in the end of Miller’s dream, the light of truth represented upon Habakkuk’s tables produces a testing message, which in the parable of the ten virgins is the testing message of the Midnight Cry. That testing process is a repetition of the testing process of Millerite history, for the parable of the ten virgins is repeated to the very letter in the last days.

በመጨረሻዎቹ ቀናት የሚለር እንቁዎች አሥር እጥፍ ይበልጥ ያበራሉ፤ እንዲሁም ቁጥር አሥር እንደ ፈተና ምልክት እንደሆነ ሁሉ ብርሃንም ደግሞ እንዲሁ ነው። በመጨረሻዎቹ ቀናት፣ በሚለር ሕልም መጨረሻ የተወከሉት፣ በዕንባቆም ጽላቶች ላይ የተመለከተው የእውነት ብርሃን የፈተና መልእክት ያፈራል፤ ይህም በአሥሩ ደናግል ምሳሌ ውስጥ የእኩለ ሌሊት ጩኸት የፈተና መልእክት ነው። ያ የፈተና ሂደት የሚለርአውያን ታሪክ የፈተና ሂደት ድግግሞሽ ነው፤ ምክንያቱም የአሥሩ ደናግል ምሳሌ በመጨረሻዎቹ ቀናት ቃል በቃል እንደገና ትደገማለች።

> “I am often referred to the parable of the ten virgins, five of whom were wise, and five foolish. This parable has been and will be fulfilled to the very letter, for it has a special application to this time, and, like the third angel’s message, has been fulfilled and will continue to be present truth till the close of time.” Review and Herald, August 19, 1890.

> “ብዙ ጊዜ ወደ አሥሩ ደናግል ምሳሌ እመለሳለሁ፤ ከእነርሱም አምስቱ ጥበበኞች ነበሩ፣ አምስቱም ሰነፎች። ይህ ምሳሌ በፊደሉ ሁሉ ተፈጽሞአል እናም ይፈጸማል፤ ምክንያቱም ለዚህ ዘመን ልዩ ተግባራዊነት አለውና፣ እንደ ሦስተኛው መልአክ መልእክትም ተፈጽሞአል እና እስከ ዘመን ፍጻሜ ድረስ የአሁኑ እውነት ሆኖ መኖሩን ይቀጥላል።” Review and Herald, August 19, 1890.

The experience of the tarrying time would be repeated to the very letter at the end of Miller’s dream, and his jewels would then shine ten times brighter than the sun, thus identifying that the jewels represent the final test in the parable of the ten virgins. Ten is the symbol of a test, and at the end of ten days Daniel and the three worthies were visually fairer and fatter than those who were eating the diet of Babylon. The proud in Habakkuk who lived by presumption, not faith, developed the character of Babylon. In Millerite history they became the daughters of Babylon, and in Habakkuk the papacy is used to identify their character.

የመዘግየቱ ጊዜ ልምድ በሚለር ሕልም መጨረሻ ቃል በቃል እንደገና ይደገማል፤ ከዚያም የእርሱ ዕንቍዎች ከፀሐይ አሥር እጥፍ ይልቅ ይበልጥ ያበራሉ፤ በዚህም ዕንቍዎቹ በአሥሩ ደናግል ምሳሌ ውስጥ ያለውን የመጨረሻ ፈተና እንደሚወክሉ ይገለጣል። አሥር የፈተና ምልክት ነው፤ እናም ከአሥር ቀን መጨረሻ ዳንኤልና ሦስቱ የተከበሩ ጓደኞቹ የባቢሎንን ምግብ ከሚበሉት ይልቅ በዓይን የሚታዩ ውብና ወፍራሞች ሆነው ተገኙ። በዕንባቆም ውስጥ በእምነት ሳይሆን በትዕቢት የኖረው ትዕቢተኛ የባቢሎንን ባሕርይ አዳበረ። በሚለራዊ ታሪክ ውስጥ እነርሱ የባቢሎን ልጆች ሆኑ፤ እናም በዕንባቆም ውስጥ ጳጳሳዊ ሥርዓቱ ባሕርያቸውን ለመለየት ጥቅም ላይ ውሏል።

> Behold, his soul which is lifted up is not upright in him: but the just shall live by his faith. Yea also, because he transgresseth by wine, he is a proud man, neither keepeth at home, who enlargeth his desire as hell, and is as death, and cannot be satisfied, but gathereth unto him all nations, and heapeth unto him all people: Shall not all these take up a parable against him, and a taunting proverb against him, and say, Woe to him that increaseth that which is not his! how long? and to him that ladeth himself with thick clay! Shall they not rise up suddenly that shall bite thee, and awake that shall vex thee, and thou shalt be for booties unto them? Because thou hast spoiled many nations, all the remnant of the people shall spoil thee; because of men’s blood, and for the violence of the land, of the city, and of all that dwell therein. Habakkuk 2:4–8.

> እነሆ፥ ነፍሱ የታበየችው በእርሱ ውስጥ ቅን አይደለችም፤ ጻድቅ ግን በእምነቱ ይኖራል። እንዲሁም ደግሞ፥ በወይን ጠጅ ስለሚተላለፍ ትዕቢተኛ ሰው ነው፤ በቤቱም አይቀመጥም፤ ምኞቱንም እንደ ሲኦል ያሰፋል፥ እንደ ሞትም ነው፥ አይጠግብምም፤ ነገር ግን አሕዛብን ሁሉ ወደ ራሱ ይሰበስባል፥ ሕዝቦችንም ሁሉ ወደ ራሱ ይከማቻል። እነዚህ ሁሉ በእርሱ ላይ ምሳሌን አያነሡበትምን? የማሾፊያ ምሳሌስ በእርሱ ላይ አይናገሩምን? እንዲህም አይሉምን፦ ለራሱ የማይሆነውን የሚያበዛ ወዮለት! እስከ መቼ? እና በወፍራም ጭቃ ራሱን የሚጭን ወዮለት! የሚነክሱህ በድንገት አይነሡምን? የሚያስጨንቁህስ አይነቁምን? ለእነርሱም ምርኮ ትሆናለህ። ብዙ አሕዛብን ስለ ዘረፍህ፥ ከሕዝቡ የቀሩት ሁሉ ይዘርፉሃል፤ ስለ ሰው ደምም፥ በምድርና በከተማ ላይ ስለ ደረሰ ግፍ፥ በውስጧም በሚኖሩ ሁሉ ላይ ስለ ደረሰው። ዕንባቆም 2፥4–8።

The testing process brought upon the virgins of Matthew twenty-five produces a class of worshippers, who have developed the character of the king of the north (the papacy), who is also the power that “spoiled many nations.”

በማቴዎስ ሃያ አምስት የተጠቀሱት ድንግልናዎች ላይ የመጣው የፈተና ሂደት፣ የሰሜን ንጉሥ (ጳጳስነት) ባሕርይን ያዳበሩ የአምልኮ ሰጪዎች አንድ ክፍል ያፈራል፤ እርሱም “ብዙ አሕዛብን ያበላሸ” የተባለው ኃይል ደግሞ ነው።

> Thus saith the Lord, Behold, a people cometh from the north country, and a great nation shall be raised from the sides of the earth. They shall lay hold on bow and spear; they are cruel, and have no mercy; their voice roareth like the sea; and they ride upon horses, set in array as men for war against thee, O daughter of Zion. We have heard the fame thereof: our hands wax feeble: anguish hath taken hold of us, and pain, as of a woman in travail. Go not forth into the field, nor walk by the way; for the sword of the enemy and fear is on every side. O daughter of my people, gird thee with sackcloth, and wallow thyself in ashes: make thee mourning, as for an only son, most bitter lamentation: for the spoiler shall suddenly come upon us. Jeremiah 6:22–26.

> እግዚአብሔር እንዲህ ይላል፤ እነሆ፥ ከሰሜን አገር አንድ ሕዝብ ይመጣል፥ ታላቅም ሕዝብ ከምድር ዳርቻዎች ይነሣል። ቀስትና ጦር ይይዛሉ፤ ጨካኞች ናቸው፥ ምሕረትም የላቸውም፤ ድምፃቸው እንደ ባሕር ይጮኻል፤ በፈረሶችም ላይ ይቀመጣሉ፥ እንደ ጦርነት ሰዎች ተሰልፈው በአንቺ ላይ ለውጊያ ይመጣሉ፥ አንቺ የጽዮን ልጅ ሆይ። ወሬውን ሰምተናል፤ እጆቻችን ደክመዋል፤ ጭንቀት ይዞናል፥ ምጥም ወስዶናል፥ እንደምትወልድ ሴት ሕመም። በሜዳ አትውጪ፥ በመንገድም አትሂጂ፤ የጠላት ሰይፍና በዙሪያ ሁሉ ፍርሃት አለና። አንቺ የሕዝቤ ልጅ ሆይ፥ ማቅ ታጠቂ፥ በአመድም ተንከባለል፤ ለአንድ ልጅ እንደሚደረግ ልቅሶ አድርጊ፥ እጅግ መራራ ዋይታ፤ ምክንያቱም አጥፊው ድንገት በእኛ ላይ ይመጣል። ኤርምያስ 6፥22–26።

Habakkuk’s two classes are those who are justified by faith, and those who ate and drank the doctrines of Babylon. Those in the last days of Miller’s dream that are represented as virgins, either develop the character of Christ, and thus receive the seal of God, or they develop the character of the papacy and receive the mark of the beast.

የዕንባቆም ሁለቱ ወገኖች በእምነት የሚጸድቁት እና የባቢሎንን ትምህርቶች በልተውና ጠጥተው የተቀበሉት ናቸው። በሚለር ሕልም የመጨረሻ ዘመናት ውስጥ ደናግል ሆነው የተወከሉት እነዚህ ሰዎች ወይም የክርስቶስን ባሕርይ ያዳብራሉ፣ እንዲሁም የእግዚአብሔርን ማኅተም ይቀበላሉ፤ ወይም የጳጳሳዊነትን ባሕርይ ያዳብራሉ እና የአውሬውን ምልክት ይቀበላሉ።

> “The time has come for the true light to shine amid moral darkness. The third angel’s message has been sent forth to the world, warning men against receiving the mark of the beast or of his image in their foreheads or in their hands. To receive this mark means to come to the same decision as the beast has done, and to advocate the same ideas, in direct opposition to the word of God. Of all who receive this mark, God says, ‘The same shall drink of the wine of the wrath of God, which is poured out without mixture into the cup of his indignation; and he shall be tormented with fire and brimstone in the presence of the holy angels, and in the presence of the Lamb.’” Review and Herald, July 13, 1897.

> “እውነተኛው ብርሃን በሥነ ምግባራዊ ጨለማ መካከል የሚያበራበት ጊዜ ደርሶአል። የሦስተኛው መልአክ መልእክት ለዓለም ተላክቶአል፥ ሰዎች በግንባራቸው ወይም በእጃቸው የአውሬውን ወይም የምስሉን ምልክት እንዳይቀበሉ በማስጠንቀቅ። ይህን ምልክት መቀበል ማለት፥ አውሬው እንዳደረገው ተመሳሳይ ውሳኔ ላይ መድረስና ከእግዚአብሔር ቃል ጋር በቀጥታ ተቃርኖ ተመሳሳይ ሐሳቦችን መደገፍ ማለት ነው። ይህን ምልክት ስለሚቀበሉ ሁሉ እግዚአብሔር እንዲህ ይላል፦ ‘እርሱ ደግሞ ያልተቀላቀለ በቁጣው ጽዋ ውስጥ ከተፈሰሰው ከእግዚአብሔር ቍጣ ወይን ይጠጣል፤ በቅዱሳን መላእክት ፊትና በበጉ ፊት በእሳትና በዲን ይሠቃያል።’ Review and Herald, July 13, 1897.

The virgins that drink the wine of Babylon will ultimately drink the wine of God’s wrath. In Isaiah, the drunkards of Ephraim manifest their blind drunkenness by turning things upside down, and that action is to be esteemed as “potter’s clay.”

የባቢሎንን የወይን ጠጅ የሚጠጡ ደናግል በመጨረሻ የእግዚአብሔርን የቁጣ ወይን ጠጅ ይጠጣሉ። በኢሳይያስ፣ የኤፍሬም ሰካራሞች ነገሮችን በመገልበጥ ዕውር ስካራቸውን ያሳያሉ፤ ያም ድርጊት “እንደ ሸክላ ሠሪ ጭቃ” ሊቆጠር የሚገባ ነው።

The identification of “the daily” as a symbol of Christ, turns the truth of “the daily” upside down, for “the daily,” is a satanic symbol. Miller’s identification of “the daily” as paganism is directly represented upon Habakkuk’s tables. Miller’s discovery of the passage in Thessalonians, which allowed him to understand that it was paganism that was “taken away,” in order for the “man of sin” who sits in the temple of God to be revealed, is the primary truth located in 2 Thessalonians, chapter two.

“የዕለት ተዕለት” እንደ ክርስቶስ ምልክት መለየት፣ የ“የዕለት ተዕለት” እውነትን በሙሉ ይገለብጣል፤ ምክንያቱም “የዕለት ተዕለት” የሰይጣን ምልክት ነው። ሚለር የ“የዕለት ተዕለት”ን ከአረማዊነት ጋር ያደረገው መለያየት በዕንባቆም ጽላቶች ላይ በቀጥታ ተወክሎ ይታያል። ሚለር በተሰሎንቄ ውስጥ ያለውን ክፍል ማግኘቱ፣ “የኃጢአት ሰው” በእግዚአብሔር ቤተ መቅደስ ተቀምጦ እንዲገለጥ ዘንድ “የተወገደው” አረማዊነት መሆኑን እንዲረዳ ያስቻለው፣ በ2 ተሰሎንቄ ምዕራፍ ሁለት ውስጥ የሚገኘው ዋና እውነት ነው።

> “I read on, and could find no other case in which it [the daily] was found, but in Daniel. I then [by the aid of a concordance] took those words which stood in connection with it, ‘take away;’ he shall take away the daily; ‘from the time the daily shall be taken away,’ etc. I read on, and thought I should find no light on the text; finally I came to 2 Thessalonians 2:7, 8. ‘For the mystery of iniquity doth already work; only he who now letteth will let, until he be taken out of the way, and then shall that wicked be revealed,’ etc. And when I had come to that text, O, how clear and glorious the truth appeared! There it is! That is the daily! Well, now, what does Paul mean by ‘he who now letteth,’ or hindereth? By ‘the man of sin,’ and the ‘wicked,’ Popery is meant. Well, what is it which hinders Popery from being revealed? Why, it is Paganism; well, then, ‘the daily’ must mean Paganism.’—William Miller, Second Advent Manual, page 66.” Advent Review and Sabbath Herald, January 6, 1853.

> “አንብቤ ቀጠልሁ፥ እርሱ [ዕለታዊው] የተገኘበት ሌላ ምሳሌ በዳንኤል ብቻ እንጂ ሌላ ምንም ጉዳይ ማግኘት አልቻልሁም። ከዚያም [በመስማማት መዝገብ እርዳታ] ከእርሱ ጋር ተያይዘው የቆሙትን ቃላት ወሰድሁ፤ ‘ያስወግድ’፤ ዕለታዊውን ያስወግዳል፤ ‘ከዕለታዊውም ከተወገደበት ጊዜ ጀምሮ,’ ወዘተ። አንብቤ ቀጠልሁ፥ በዚህ ጽሑፍ ላይ ምንም ብርሃን እንዳላገኝ አሰብሁ፤ በመጨረሻ ግን ወደ 2 ተሰሎንቄ 2፡7፣ 8 ደረስሁ። ‘የዓመፅ ምሥጢር አሁንም አስቀድሞ ይሠራልና፤ አሁን የሚከለክል ግን እርሱ ከመንገድ እስኪወገድ ድረስ ይከለክላል፥ በዚያን ጊዜም ያ ክፉው ይገለጣል፣’ ወዘተ። ወደዚያም ጽሑፍ በደረስሁ ጊዜ፥ እውነቱ ምንኛ ግልጽና ክቡር ሆኖ እንደታየ እንዴ! እነሆ እዚያ አለ! ያ ዕለታዊው ነው! እንግዲህ አሁን፥ ጳውሎስ ‘አሁን የሚከለክል’ ወይም የሚያግድ በማለት ምን ማለቱ ነው? በ‘የኃጢአት ሰው’ እና ‘ክፉው’ ሥርዓተ ጵጵስና ማለቱ ነው። እንግዲህ ሥርዓተ ጵጵስና እንዳይገለጥ የሚከለክለው ምንድር ነው? እስቲ እርሱ አረማዊነት ነው፤ እንግዲህ ከሆነ፥ ‘ዕለታዊው’ ማለት አረማዊነት መሆን አለበት።”—ዊልያም ሚለር፣ Second Advent Manual, ገጽ 66። Advent Review and Sabbath Herald, January 6, 1853.

The meaning of “the daily” in Thessalonians, which Miller discovered, is the primary truth of the passage. When Paul identifies those who do not love the truth, and who will therefore receive strong delusion, he is most certainly identifying the hatred of truth in the general sense, but the truth which is directly referenced in the passage is the truth that “the daily,” represents pagan Rome.

በተሰሎንቄ ውስጥ ያለው “ዘወትር” የሚለው ትርጉም፣ ሚለር ያገኘው፣ የክፍሉ ዋና እውነት ነው። ጳውሎስ እውነትን የማይወዱትን፣ ስለዚህም ብርቱ ማታለልን የሚቀበሉትን ሲለይ፣ በእርግጥ በአጠቃላይ ስሜት እውነትን መጥላታቸውን እየለየ ነው፤ ነገር ግን በክፍሉ ውስጥ በቀጥታ የተጠቀሰው እውነት፣ “ዘወትር” የሚለው ጣዖታዊት ሮምን እንደሚወክል የሚገልጸው እውነት ነው።

> The light of the body is the eye: if therefore thine eye be single, thy whole body shall be full of light. But if thine eye be evil, thy whole body shall be full of darkness. If therefore the light that is in thee be darkness, how great is that darkness! No man can serve two masters: for either he will hate the one, and love the other; or else he will hold to the one, and despise the other. Ye cannot serve God and mammon. Matthew 6:22–24.

> የሥጋ መብራት ዐይን ነው፤ ስለዚህ ዐይንህ ንጹሕ ቢሆን ሰውነትህ ሁሉ ብርሃን ይሞላበታል። ነገር ግን ዐይንህ ክፉ ቢሆን ሰውነትህ ሁሉ ጨለማ ይሞላበታል። እንግዲህ በአንተ ያለው ብርሃን ጨለማ ከሆነ፥ ያ ጨለማ ምንኛ ታላቅ ይሆን! ማንም ሰው ሁለት ጌቶችን ሊያገለግል አይችልም፤ ወይም አንዱን ይጠላል ሌላውንም ይወዳል፥ ወይም አንዱን አጥብቆ ይይዛል ሌላውንም ያቃልላል። እግዚአብሔርንና ገንዘብን አንድ ላይ ልታገለግሉ አትችሉም። ማቴዎስ 6፥22–24።

There is only a love for truth, or a hatred of the truth. There is no middle ground. The strong delusion that comes upon the foolish virgins of Matthew twenty-five is based upon their rejection of the light of Miller’s jewels that represent the final test. Ancient Israel’s final test, was their tenth test, and Miller’s jewels shine ten times brighter in the last days. The symbol of the rejection of Miller’s jewels is “the daily,” which the drunkards of Ephraim turned upside down in the third generation of Adventism. “The daily” is a satanic symbol of paganism. The drunkards introduced a counterfeit jewel, which they brought from apostate Protestantism that identifies “the daily,” as a symbol of Christ.

ለእውነት ፍቅር ብቻ አለ፣ ወይም ለእውነት ጥላቻ አለ። መካከለኛ መሬት የለም። በማቴዎስ ሃያ አምስት የተጠቀሱትን ሰነፍ ደናግል የሚያጋጥማቸው ብርቱ ማታለያ የተመሠረተው የመጨረሻውን ፈተና የሚወክሉትን የሚለር እንቁዎች ብርሃን በመከላከላቸው ላይ ነው። የጥንቷ እስራኤል የመጨረሻ ፈተናዋ አሥረኛዋ ፈተና ነበር፣ እና በመጨረሻዎቹ ቀናት የሚለር እንቁዎች አሥር እጥፍ ይበራሉ። የሚለር እንቁዎችን መከላከል የሚወክለው ምልክት “the daily” ነው፣ ይህንንም የኤፍሬም ሰካራሞች በአድቬንቲዝም ሦስተኛ ትውልድ ውስጥ ገልብጠውታል። “the daily” የአረማዊነት ሰይጣናዊ ምልክት ነው። ሰካራሞቹ “the daily”ን የክርስቶስ ምልክት እንደሚያደርግ የሚለይ ከክዱ ፕሮቴስታንቲዝም ያመጡትን ሐሰተኛ እንቁ አስገቡ።

Miller’s understanding of his jewels was limited by the history in which he was raised up. Convinced the Second Coming was the next prophetic event, the deadly wound of the papacy in 1798, could only represent the fourth and final earthly kingdom of Daniel two. Miller was also limited in his understanding of “the daily,” for his testimony is that through revelation he was led to a specific method of study, in which he stated that he used his Bible, Cruden’s Concordance and read some newspapers. His decision to study in that manner had simply come into his mind.

የሚለር ስለ ጌጣጌጦቹ ያለው መረዳት እርሱ በተነሣበት ታሪክ የተገደበ ነበር። ሁለተኛው ምጽአት ቀጣዩ ትንቢታዊ ክስተት መሆኑን በብርቱ እየተረጋገጠ ስለነበር፣ በ1798 በጵጵስና ላይ የደረሰው ገዳይ ቁስል የዳንኤል ሁለት አራተኛውንና የመጨረሻውን ምድራዊ መንግሥት ብቻ ሊወክል ይችል ነበር። ሚለር ስለ “ዘወትሩ” ያለውም መረዳት የተገደበ ነበር፤ ምክንያቱም በምስክርነቱ እንደሚገልጠው፣ በመገለጥ ወደ አንድ ልዩ የጥናት ዘዴ እንዲመራ ተደርጎ ነበር፤ በዚያም መሠረት መጽሐፍ ቅዱሱን፣ የክሩደን ኮንኮርዳንስን እንዲሁም አንዳንድ ጋዜጦችን እንዳነበበ ገልጦ ነበር። በዚያ መልኩ ለማጥናት ያደረገው ውሳኔ በቀላሉ ወደ አእምሮው ገብቶ ነበር።

> “During, the twelve years I was a deist, I read all histories I could find; but now I loved the Bible It taught of Jesus! But still there was a good deal of the Bible that was dark to me. In 1818 or 19, while conversing with a friend! To whom I made a visit, and who had known and [heard] me talk while I was a deist, he inquired, in rather a significant manner, ‘What do you think of this text, and that?’ referring to the old texts I objected to while a deist. I understood what he was about, and replied—If you will give me time, I will tell you what they mean. ‘How long time do you want?’ I don’t know, but I will tell you, I replied, for I could not believe that God had given a revelation that could not be understood. I then resolved to study my Bible, believing I could find out what the Holy Spirit meant. But as soon as I had formed this resolution the thought came to me—‘Suppose you find a passage that you cannot understand, what will you do?’ This mode of studying the Bible then came to my mind:—I will take the words of such passages, and trace them through the Bible, and find out their meaning in this way. I had Cruden’s Concordance, which I think is the best in the world; so I took that and my Bible, and set down to my desk, and read nothing else, except the newspapers a little, for I was determined to know what my Bible meant. Apollos Hale, The Second Advent Manual, 65.

> “በዲኢስት ሆኜ ባሳለፍኋቸው አሥራ ሁለቱ ዓመታት ውስጥ፣ ማግኘት የቻልኋቸውን ታሪኮች ሁሉ አነበብሁ፤ አሁን ግን መጽሐፍ ቅዱስን ወደድሁ፤ ስለ ኢየሱስ ያስተምር ነበርና! ነገር ግን ከመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ለእኔ ጨለማ የሆነ ብዙ ክፍል አሁንም ነበረ። በ1818 ወይም 1819 ዓ.ም.፣ ለመጎብኘት ወደ ሄድሁት እና እኔ ዲኢስት ሳለሁ ሲናገር ሰምቶኝ የነበረ አንድ ወዳጅ ጋር ስነጋገር፣ እርሱ በእጅጉ ትርጉም ያለው መንገድ፣ ‘ስለዚህ ጥቅስና ስለዚያ ጥቅስ ምን ታስባለህ?’ ብሎ ጠየቀኝ፤ ይህም ዲኢስት ሳለሁ የምቃወመውን የቀድሞ ጥቅሶች የሚያመለክት ነበር። የፈለገውን ገባኝ፣ እንዲህም ብዬ መለስሁ—ጊዜ ብትሰጠኝ፣ ምን ማለታቸው እንደሆነ ነግርሃለሁ። ‘ምን ያህል ጊዜ ትፈልጋለህ?’ አላውቅም፤ ግን እነግርሃለሁ ብዬ መለስሁ፤ ምክንያቱም እግዚአብሔር ሊገባ የማይችል መገለጥ እንደሰጠ ማመን አልቻልኩምና። ከዚያም መንፈስ ቅዱስ ምን ማለቱ እንደሆነ ማወቅ እችላለሁ ብዬ አምኜ፣ መጽሐፍ ቅዱሴን ለማጥናት ወሰንሁ። ነገር ግን ይህን ውሳኔ እንደገና በልቤ እንዳቆምሁ ወዲያውኑ ይህ ሐሳብ መጣልኝ—‘ለመረዳት የማትችለውን ክፍል ብታገኝ ምን ታደርጋለህ?’ ከዚያም መጽሐፍ ቅዱስን የማጥናት ይህ ዘዴ ወደ አእምሮዬ መጣ፤—የእንደዚህ ዓይነቱን ክፍሎች ቃላት እወስዳለሁ፣ በመጽሐፍ ቅዱስም ውስጥ ሁሉ እከታተላቸዋለሁ፣ በዚህም መንገድ ትርጉማቸውን አገኛለሁ። በእጄ ክሩደን ኮንኮርዳንስ ነበረ፤ እርሱም በዓለም ላይ ካሉት ሁሉ ምርጡ መሆኑን እመስለኛለሁ፤ ስለዚህ እርሱንና መጽሐፍ ቅዱሴን ወስጄ በጠረጴዛዬ ተቀምጬ ሌላ ምንም አላነበብሁም፤ ከጋዜጦች ግን ትንሽ ብቻ፤ ምክንያቱም መጽሐፍ ቅዱሴ ምን ማለቱ እንደሆነ ለማወቅ ቆርጬ ነበርና። አፖሎስ ሄል፣ The Second Advent Manual, 65።”

Miller’s jewels were not simply recognized by his method of study, but also by direct revelation from God.

የሚለር ዕንቁዎች በእርሱ የጥናት ዘዴ ብቻ አልተገኙም፤ ነገር ግን ከእግዚአብሔር በቀጥታ በሆነ መገለጥ ደግሞ ተገለጡ።

> “God sent His angel to move upon the heart of a farmer who had not believed the Bible, to lead him to search the prophecies. Angels of God repeatedly visited that chosen one, to guide his mind and open to his understanding prophecies which had ever been dark to God’s people. The commencement of the chain of truth was given to him, and he was led on to search for link after link, until he looked with wonder and admiration upon the Word of God. He saw there a perfect chain of truth. That Word which he had regarded as uninspired now opened before his vision in its beauty and glory. He saw that one portion of Scripture explains another, and when one passage was closed to his understanding, he found in another part of the Word that which explained it. He regarded the sacred Word of God with joy and with the deepest respect and awe.” Early Writings, 230.

> “እግዚአብሔር መልአኩን ላከ፤ መጽሐፍ ቅዱስን ያላመነ የነበረውን ገበሬ ልብ እንዲነካ፣ ትንቢቶችንም እንዲመረምር ሊመራው። የእግዚአብሔር መላእክት ያንን የተመረጠ ሰው ደጋግመው ጎበኙት፤ አእምሮውን ለመምራትና ለእግዚአብሔር ሕዝብ ሁልጊዜ ጨለማ ሆነው የነበሩትን ትንቢቶች ለማስተዋል እንዲከፈቱለት። የእውነት ሰንሰለት መጀመሪያው ለእርሱ ተሰጠው፥ እርሱም ከአገናኝ ወደ አገናኝ እየፈለገ እንዲቀጥል ተመራ፤ እስኪሆንም ድረስ በእግዚአብሔር ቃል ላይ በድንቅና በአድናቆት ተመለከተ። በዚያ ፍጹም የሆነ የእውነት ሰንሰለት አየ። ከመነሻው ጀምሮ መንፈስ ያልተነፈሰበት መሆኑን አስቦ የቈጠረው ያ ቃል አሁን በውበቱና በክብሩ በፊቱ ተከፈተ። ከቅዱሳት መጻሕፍት አንዱ ክፍል ሌላውን እንደሚያብራራ አየ፤ አንድ ክፍልም ለማስተዋሉ ተዘግቶ ሲሆን፣ በሌላ የቃሉ ክፍል የሚያብራራውን ያገኝ ነበር። ቅዱሱን የእግዚአብሔር ቃል በደስታና በእጅግ ጥልቅ አክብሮትና ፍርሃት ይመለከተው ነበር።” Early Writings, 230.

When Sister White states that “God sent His angel” to Miller, it is identifying that Gabriel was the angel sent to Miller, for “His angel,” is a term assigned to Gabriel.

እህት ዋይት “እግዚአብሔር መልአኩን” ወደ ሚለር እንደላከ በምትናገርበት ጊዜ፣ “መልአኩ” የሚለው ቃል ለገብርኤል የተመደበ ስለሆነ፣ ወደ ሚለር የተላከው መልአክ ገብርኤል መሆኑን ታመለክታለች።

> “The words of the angel, ‘I am Gabriel, that stand in the presence of God,’ show that he holds a position of high honor in the heavenly courts. When he came with a message to Daniel, he said, ‘There is none that holdeth with me in these things, but Michael [Christ] your Prince.’ Daniel 10:21. Of Gabriel the Saviour speaks in the Revelation, saying that ‘He sent and signified it by His angel unto His servant John.’ Revelation 1:1.” The Desire of Ages, 99.

> “እኔ በእግዚአብሔር ፊት የምቆም ገብርኤል ነኝ” የሚሉት የመልአኩ ቃላት እርሱ በሰማያዊ አደባባዮች ከፍ ያለ ክብር ያለውን ስፍራ እንደሚይዝ ያሳያሉ። ወደ ዳንኤል መልእክት ይዞ በመጣ ጊዜ፣ “በእነዚህ ነገሮች ከእኔ ጋር የሚቆም ከአለቃችሁ ሚካኤል [ክርስቶስ] በቀር አንድም የለም” አለ። ዳንኤል 10:21። አዳኙም ስለ ገብርኤል በራእይ ሲናገር፣ “በመልአኩ ልኮ ለባሪያው ለዮሐንስ አመለከተው” ይላል። ራእይ 1:1።” The Desire of Ages, 99.

Gabriel and the other angels guided Miller’s “mind and” opened “to his understanding prophecies which had ever been dark to God’s people.” His message was not simply developed through his method of study, but also by Divine revelation. The very method he employed to study the Bible just came into his mind. When God brings truth to our mind, it is a Divine revelation as opposed to arriving at truth through the process of rightly dividing the Bible. Miller did both, but Divine revelation was a part of how Miller came to understand the subject of “the daily.”

ገብርኤልና ሌሎቹ መላእክት የሚለርን “አእምሮ” መሩ፣ እንዲሁም “ለእግዚአብሔር ሕዝብ ሁልጊዜ ጨለማ ሆነው የነበሩትን ትንቢቶች ለማስተዋል አእምሮውን” ከፈቱ። መልእክቱ በጥናት ዘዴው ብቻ የተገነባ አልነበረም፣ ነገር ግን በመለኮታዊ መገለጥ ደግሞ ነበር። መጽሐፍ ቅዱስን ለማጥናት የተጠቀመበት ያ ትክክለኛ ዘዴ እንኳ በአእምሮው ውስጥ ብቻ መጣለት። እግዚአብሔር እውነትን ወደ አእምሮአችን በሚያመጣበት ጊዜ፣ ያ እውነት በትክክል በመጽሐፍ ቅዱስ መከፋፈል ሂደት ከመድረስ በተቃራኒ መለኮታዊ መገለጥ ነው። ሚለር ሁለቱንም አደረገ፣ ነገር ግን መለኮታዊ መገለጥ ሚለር “ስለ ዕለታዊው” ርዕስ እንዲረዳ ከረዱት ነገሮች አንዱ ነበር።

Miller would not have recognized the gender oscillation of Daniel chapter eight, verses nine through twelve, for all he had was the Bible and a concordance that is void of any information concerning the biblical languages. He would not have seen the distinction between ‘sur’ and ‘rum’ which are both translated as “take away.” He would have not seen the distinction between ‘miqdash’ and ‘qodesh’ which are both translated as “sanctuary.”

ሚለር የዳንኤል ምዕራፍ ስምንት ቁጥር ዘጠኝ እስከ አሥራ ሁለት ያለውን የፆታ መለዋወጥ ባልተለየው ነበር፤ በእጁ ያለው ነገር መጽሐፍ ቅዱስና ስለ መጽሐፍ ቅዱሳዊ ቋንቋዎች ምንም መረጃ የሌለበት አንድ የቃላት መፈለጊያ መጽሐፍ ብቻ ስለነበረው ነው። “sur” እና “rum” ሁለቱም “ማስወገድ” ተብለው ቢተረጎሙም፣ በመካከላቸው ያለውን ልዩነት ባላየው ነበር። “miqdash” እና “qodesh” ሁለቱም “መቅደስ” ተብለው ቢተረጎሙም፣ በመካከላቸው ያለውን ልዩነት ባላየው ነበር።

He would not have seen the truth of the word ‘tamid’ that is found one hundred and four times in the Bible. The truth he could not have seen (which is also the truth that he did see), was that of the one hundred and four times that the Hebrew word ‘tamid’ is used in the Bible, but only in the book of Daniel is the Hebrew word ‘tamid,’ used as a noun. ‘Tamid’ is the Hebrew word that means “continual”, and is translated as “the daily” in the book of Daniel.

በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ መቶ አራት ጊዜ የሚገኘውን “ታሚድ” የተባለውን ቃል እውነት እርሱ ባላየ ነበር። ሊያየው ያልቻለው እውነት (እርሱ ያየውም እውነት ያው ነው) ይህ ነበር፤ የዕብራይስጥ “ታሚድ” ቃል በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ መቶ አራት ጊዜ ቢጠቀምም፣ እንደ ስም የተጠቀመው ግን በዳንኤል መጽሐፍ ብቻ ነው። “ታሚድ” ማለት “ቀጣይነት ያለው” ማለት የሆነ የዕብራይስጥ ቃል ሲሆን፣ በዳንኤል መጽሐፍ “የዕለት ዕለቱ” ተብሎ ተተርጉሟል።

Only in the book of Daniel is the word used as a noun, and the other ninety-nine times it is used as an adverb. For this reason, when the translators of the King James Bible were confronted with Daniel using the word five times as a noun, when all the other writers of the Bible used the word ninety-nine times as an adverb, they were forced by the weight of evidence to “correct” Daniel’s use of the word as a noun. In order to “correct” Daniel, they added the word “sacrifice” to the word, and thus turned a noun into an adverb. And then in order to correct the translators, Ellen White was inspired to record that she, “saw in relation to the ‘Daily,’ that the word ‘sacrifice’ was supplied by man’s wisdom, and does not belong to the text; and that the Lord gave the correct view of it to those who gave the judgment hour cry.”

በዳንኤል መጽሐፍ ብቻ ይህ ቃል እንደ ስም ይጠቀማል፤ በቀሩት ዘጠና ዘጠኝ ጊዜያት ግን እንደ ተውሳከ ቃል ተጠቅመዋል። ስለዚህም የኪንግ ጄምስ መጽሐፍ ቅዱስ ተርጓሚዎች ቃሉን ዳንኤል አምስት ጊዜ እንደ ስም ሲጠቀምበት በተገናኙ ጊዜ፣ ሌሎች የመጽሐፍ ቅዱስ ጸሐፊዎች ሁሉ ቃሉን ዘጠና ዘጠኝ ጊዜ እንደ ተውሳከ ቃል እየተጠቀሙበት ስለነበር፣ በማስረጃው ክብደት “ዳንኤል ያደረገውን የቃሉን አጠቃቀም ለማስተካከል” ተገደዱ። ዳንኤልን “ለማስተካከል” እንዲችሉም “መሥዋዕት” የሚለውን ቃል በዚያ ቃል ላይ ጨመሩ፤ በዚህም ስምን ወደ ተውሳከ ቃል ለወጡት። ከዚያም ተርጓሚዎቹን ለማስተካከል ኤለን ዋይት እንዲህ ብላ እንድትመዘግብ በመንፈስ ተመራች፤ “ስለ ‘ዴይሊ’ በተመለከተ አየሁ፣ ‘መሥዋዕት’ የሚለው ቃል በሰው ጥበብ የተጨመረ እንጂ የጽሑፉ አካል አይደለም፤ እንዲሁም ጌታ የፍርድ ሰዓት ጩኸትን ለሰጡት ሰዎች ስለዚህ ትክክለኛውን አመለካከት ሰጥቶአቸዋል።”

Miller, by his own testimony, was seeking to understand “the daily,” which he ultimately did in 2 Thessalonians. But also, by his own testimony, when seeking to understand a word, he would consider every place the word was used, and the word is used ninety-nine other times in the Bible. Yet his testimony of “the daily,” is that he found it nowhere but in the book of Daniel, when he stated, “I read on, and could find no other case in which it [the daily] was found, but in Daniel.” Miller was led to the jewels not alone by his method of study, but also by divine revelation that was given to him through the ministry of angels.

ሚለር፣ በራሱ ምስክርነት መሠረት፣ “the daily” የተባለውን ለመረዳት እየፈለገ ነበር፤ ይህንም በመጨረሻ በ2 ተሰሎንቄ ውስጥ አደረገ። ነገር ግን ደግሞ፣ በራሱ ምስክርነት መሠረት፣ አንድ ቃል ለመረዳት ሲፈልግ ቃሉ የተጠቀሰባቸውን ስፍራዎች ሁሉ ይመለከት ነበር፤ ይሁን እንጂ ያ ቃል በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ሌሎች ዘጠና ዘጠኝ ጊዜያት ተጠቅሟል። ሆኖም ስለ “the daily” የሰጠው ምስክርነት፣ “ቀጥዬ አነበብሁ፣ እርሱም [the daily] ከዳንኤል በቀር የተገኘበትን ሌላ ሁኔታ ማግኘት አልቻልሁም” ሲል እንደገለጸው፣ በዳንኤል መጽሐፍ ብቻ እንዳገኘው ነበር። ሚለር ወደ እነዚያ እንቁዎች የተመራው በጥናቱ ዘዴ ብቻ ሳይሆን፣ በመላእክት አገልግሎት በኩል ለእርሱ በተሰጠ መለኮታዊ ራእይ ደግሞ ነበር።

This is why his understanding of “the daily,” was correct, but limited. He could not recognize that of the five times “the daily” is referenced in the book of Daniel, that one of the three times “the daily” is “taken away,” represented a different meaning than the other two times. One time “the daily” is used with the Hebrew word ‘rum’ and the other two times it is used with the Hebrew word ‘sur.’ Both words are translated as take away, but ‘rum’ in Daniel chapter eight, verse eleven means to lift up and exalt, and in chapter eleven, verse thirty-one, and chapter twelve, verse eleven, the word ‘sur’ means to remove.

ስለዚህ ስለ “ዘወትር” ያለው ግንዛቤ ትክክል ነበር፣ ነገር ግን ውስን ነበር። በዳንኤል መጽሐፍ ውስጥ “ዘወትር” አምስት ጊዜ እንደተጠቀሰ፣ ከእነዚያም “ዘወትር” “የሚወሰድ” ተብሎ ከተጠቀሰባቸው ሦስቱ ጊዜያት አንዱ ከሌሎቹ ሁለቱ የተለየ ትርጉም እንደሚወክል ሊያስተውል አልቻለም። አንድ ጊዜ “ዘወትር” ከዕብራይስጡ ‘rum’ ከሚለው ቃል ጋር ተጠቅሟል፣ ሌሎቹ ሁለት ጊዜያት ደግሞ ከዕብራይስጡ ‘sur’ ከሚለው ቃል ጋር ተጠቅሟል። ሁለቱም ቃላት “ማስወገድ” ተብለው ይተረጎማሉ፣ ነገር ግን በዳንኤል ምዕራፍ ስምንት ቁጥር አሥራ አንድ ያለው ‘rum’ ከፍ ማድረግና ክብር መስጠት ማለት ሲሆን፣ በምዕራፍ አሥራ አንድ ቁጥር ሠላሳ አንድ እና በምዕራፍ አሥራ ሁለት ቁጥር አሥራ አንድ ያለው ‘sur’ ደግሞ ማስወገድ ማለት ነው።

The theologians that eat and drink the Babylonian diet, argue that whether you remove a thing or whenever you lift up a thing, they both represent a type of removal, so both words are to be understood as possessing the same meaning. They argue that the three times “the daily,” is “taken away” always means to remove, and in doing so, they identify that Daniel was careless in his choice of words. They do not openly say that, but by inference they teach that Daniel should have used the word ‘sur’ in all three occurrences, for according to the theologians he supposedly meant the same thing each time “the daily” was “taken away.”

የባቢሎንን ምግብና መጠጥ የሚበሉ ተምህራነ መለኮት፣ አንድ ነገር ብታስወግዱትም ወይም አንድ ነገር ብታነሱትም፣ ሁለቱም የመወገድ አንድ ዓይነትን እንደሚወክሉ ስለዚህም ሁለቱ ቃላት አንድ ትርጉም እንዳላቸው መገንዘብ እንዳለባቸው ይከራከራሉ። እነርሱ የሚከራከሩት፣ “የዕለቱ” ተብሎ የተጠቀሰው ሦስቱ ጊዜ “ተወስዶ ሄደ” የሚለው ሁልጊዜ ማስወገድ ማለት እንደሆነ ነው፤ ይህንም በማድረጋቸው ዳንኤል ቃላትን በመምረጡ ግድ የለሽ እንደነበር ያመለክታሉ። ይህን በግልጽ አይናገሩም፤ ነገር ግን በተጠቃሚ ውሳኔ የሚያስተምሩት፣ ዳንኤል “የዕለቱ” “ተወስዶ ሄደ” በተባለባቸው ሦስቱም አጋጣሚዎች ሁሉ ‘sur’ የሚለውን ቃል ሊጠቀም ይገባው ነበር የሚል ነው፤ ምክንያቱም እንደ እነዚህ ተምህራነ መለኮት አመለካከት፣ “የዕለቱ” “ተወስዶ ሄደ” በተባለበት እያንዳንዱ ጊዜ አንድ ነገርን ማለት ብቻ ነበር።

They do the same thing with the words ‘miqdash’ and ‘qodesh’ which are both translated as “sanctuary,” in verses eleven through fourteen in chapter eight. In each reference of “sanctuary” in those four verses, they insist they all represent God’s sanctuary. By inference again, Daniel should have simply used ‘qodesh’ in all three references, and not used ‘miqdash’ in verse eleven. Miller would not have recognized the distinction between those words, but the modern theologians do, and when they do, they insist that no distinction should be acknowledged. Yet Miller, who did not recognize the distinctions between the words, came to an opposite understanding of the modern theologians.

በምዕራፍ ስምንት ከቁጥር አሥራ አንድ እስከ አሥራ አራት ድረስ “መቅደስ” ተብለው የተተረጎሙትን ‘miqdash’ እና ‘qodesh’ የሚሉትን ቃላት ደግሞ በተመሳሳይ ሁኔታ ይይዛሉ። በእነዚያ አራት ቁጥሮች ውስጥ “መቅደስ” በሚል ሁሉም መጠቀሶች ላይ ሁሉም የእግዚአብሔርን መቅደስ እንደሚወክሉ ጥብቅ አድርገው ይከራከራሉ። ደግሞ በተዘዋዋሪ ግምት፣ ዳንኤል በእነዚያ ሦስቱ መጠቀሶች ሁሉ ‘qodesh’ ብቻ መጠቀም ነበረበት፣ በቁጥር አሥራ አንድም ‘miqdash’ መጠቀም አልነበረበትም። ሚለር በእነዚያ ቃላት መካከል ያለውን ልዩነት ባያውቅም ነበር፣ የዘመናዊ ሥነ-መለኮት ምሁራን ግን ያውቁታል፤ ነገር ግን ሲያውቁት ማንኛውም ልዩነት መታወቅ እንደማይገባ ጥብቅ አድርገው ይናገራሉ። ሆኖም ሚለር፣ በቃላቱ መካከል ያሉትን ልዩነቶች ያላወቀው ሰው፣ ከዘመናዊ ሥነ-መለኮት ምሁራን ፍጹም ተቃራኒ የሆነ ግንዛቤ ላይ ደረሰ።

The reality is that Daniel was a careful writer, who knew the Hebrew language and was judged as ten times smarter than all the other wise men of Babylon. If anyone knew the proper usage of the Hebrew language, and how it was to be correctly represented in that particular history, it was Daniel. If Daniel employed different words, it was because they were meant to convey different meanings, which he purposely sought to represent. When Daniel’s distinct use of the words that are translated as “sanctuary” or as “take away” are acknowledged, they uphold Miller’s understanding of “the daily,” which was recognized by Miller in the very passage where Paul identifies that those who hate truth are destined to receive strong delusion.

እውነታው ዳንኤል ዕብራይስጥን የሚያውቅ ጥንቃቄ ያለው ጸሐፊ እንደነበረ፣ እንዲሁም ከባቢሎን ጠቢባን ሁሉ አሥር እጥፍ የሚበልጥ ብልህ መሆኑ እንደተፈረደበት ነው። በዕብራይስጥ ቋንቋ ትክክለኛ አጠቃቀም፣ እንዲሁም በዚያ የተለየ ታሪክ ውስጥ እንዴት በትክክል መገለጥ እንደሚገባው ማንም የሚያውቅ ከነበረ፣ ያ ዳንኤል ነበር። ዳንኤል የተለያዩ ቃላትን ከተጠቀመ፣ እርሱ በአላማ ለመግለጥ የፈለገውን የተለያዩ ትርጉሞች እንዲያስተላልፉ የታሰቡ ስለነበሩ ነው። ዳንኤል “መቅደስ” ወይም “ማስወገድ” ተብለው ለሚተረጎሙት ቃላት የሚያደርገው ልዩ አጠቃቀም በሚታወቅበት ጊዜ፣ ጳውሎስ እውነትን የሚጠሉ ሰዎች ኃይለኛ ማታለያ እንዲቀበሉ እንደተወሰነባቸው በሚለይበት በዚያው ክፍል ውስጥ ሚለር የተገነዘበውን ስለ “ዘወትር” ያለውን አስተዋጽኦ ይደግፋሉ።

Those who hate the truth and believe the lie which produces strong delusion, are also represented as the drunkards of Ephraim, who are represented in two classes. One class is the learned leadership and the other class is the unlearned who will only hear what the learned teach them. They are those who hide beneath lies, and who make a covenant with death. They are the foolish virgins of Matthew twenty-five, and those whose soul is lifted up in Habakkuk two. They are those who reject the foundational truths of Miller’s dream, which shine ten times brighter at the end (representing the tenth and final test for modern Israel), as typified by the tenth and final test for ancient Israel.

እውነትን የሚጠሉ እና ጽኑ ስሕተትን የሚያመጣውን ሐሰት የሚያምኑ ሰዎች፣ እንዲሁም በሁለት ወገኖች እንደ ተወከሉት የኤፍሬም ሰካራሞች ተመስለው ተገልጠዋል። አንዱ ወገን የተማረ መሪነት ሲሆን፣ ሌላው ወገን ደግሞ ያልተማሩ ሰዎች ናቸው፤ እነርሱም የተማሩት የሚያስተምሯቸውን ብቻ ይሰማሉ። እነርሱ ከሐሰት በታች የሚሸሸጉ እና ከሞት ጋር ቃል ኪዳን የሚገቡ ናቸው። እነርሱ የማቴዎስ ሃያ አምስት ሰነፎች ደናግል ናቸው፣ እንዲሁም በዕንባቆም ሁለት ነፍሳቸው ከፍ ያለች ተብለው የተገለጹት ናቸው። እነርሱ በፍጻሜው አሥር እጥፍ ይበልጥ የሚያበሩትን የሚለር ሕልም መሠረታዊ እውነቶች የሚክዱ ናቸው፤ ይህም ለዘመናዊቱ እስራኤል አሥረኛውንና የመጨረሻውን ፈተና የሚወክል ሲሆን፣ ለጥንታዊቱ እስራኤል በአሥረኛውና በመጨረሻው ፈተና እንደ ተመሰለው ነው።

We will continue this study in the next article.

ይህን ጥናት በሚቀጥለው ጽሑፍ እንቀጥላለን።

> And the Lord said unto Moses, How long will this people provoke me? and how long will it be ere they believe me, for all the signs which I have shewed among them? I will smite them with the pestilence, and disinherit them, and will make of thee a greater nation and mightier than they. And Moses said unto the Lord, Then the Egyptians shall hear it, (for thou broughtest up this people in thy might from among them) And they will tell it to the inhabitants of this land: for they have heard that thou Lord art among this people, that thou Lord art seen face to face, and that thy cloud standeth over them, and that thou goest before them, by day time in a pillar of a cloud, and in a pillar of fire by night. Now if thou shalt kill all this people as one man, then the nations which have heard the fame of thee will speak, saying, Because the Lord was not able to bring this people into the land which he sware unto them, therefore he hath slain them in the wilderness.

> እግዚአብሔርም ለሙሴ አለው፦ ይህ ሕዝብ እስከ መቼ ያስቈጣኛል? በመካከላቸውም ያሳየሁትን ምልክቶች ሁሉ ሳለ፣ እስከ መቼ አያምኑኝም? በቸነፈር እመታቸዋለሁ፥ ርስታቸውንም እሰርዛለሁ፤ ከአንተም ከእነርሱ የሚበልጥና የሚበረታ ሕዝብ አደርጋለሁ። ሙሴም ለእግዚአብሔር አለው፦ ግብፃውያን ይህን ይሰማሉ፤ አንተ ይህን ሕዝብ በኃይልህ ከመካከላቸው አወጣህና። ለዚህም ምድር ነዋሪዎች ይነግራሉ፤ አንተ እግዚአብሔር በዚህ ሕዝብ መካከል እንዳለህ፥ አንተ እግዚአብሔር ፊት ለፊት እንደምትታይ፥ ደመናህም በላያቸው እንደሚቆም፥ በቀንም በደመና ዓምድ በሌሊትም በእሳት ዓምድ በፊታቸው እንደምትሄድ ሰምተዋልና። አሁንም ይህን ሕዝብ እንደ አንድ ሰው ሁሉ ብትገድላቸው፥ ዝናህን የሰሙ አሕዛብ እንዲህ ይላሉ፦ እግዚአብሔር ለእነርሱ የማለላቸውን ምድር ሊያገባቸው ስላልቻለ፥ ስለዚህ በምድረ በዳ ገደላቸው።

> And now, I beseech thee, let the power of my Lord be great, according as thou hast spoken, saying, The Lord is longsuffering, and of great mercy, forgiving iniquity and transgression, and by no means clearing the guilty, visiting the iniquity of the fathers upon the children unto the third and fourth generation. Pardon, I beseech thee, the iniquity of this people according unto the greatness of thy mercy, and as thou hast forgiven this people, from Egypt even until now. And the Lord said, I have pardoned according to thy word: But as truly as I live, all the earth shall be filled with the glory of the Lord. Because all those men which have seen my glory, and my miracles, which I did in Egypt and in the wilderness, and have tempted me now these ten times, and have not hearkened to my voice; Surely they shall not see the land which I sware unto their fathers, neither shall any of them that provoked me see it: But my servant Caleb, because he had another spirit with him, and hath followed me fully, him will I bring into the land whereinto he went; and his seed shall possess it. Numbers 14:11–24.

> አሁንም የጌታዬ ኃይል ታላቅ ይሁን ብዬ እለምንሃለሁ፤ አንተም እንደ ተናገርህ እንዲህ ብለህ ተናግረሃል፤ ጌታ ታጋሽ ነው፥ ምሕረቱም ታላቅ ነው፤ ኃጢአትንና በደልን ይቅር የሚል ነው፥ ነገር ግን በደለኛውን ፈጽሞ ንጹሕ አያደርግም፤ የአባቶችንም ኃጢአት በልጆች ላይ እስከ ሦስተኛና እስከ አራተኛ ትውልድ ድረስ ይቀጣል። እባክህ፥ እንደ ምሕረትህ ታላቅነት የዚህን ሕዝብ ኃጢአት ይቅር በል፤ ከግብፅም ጀምሮ እስከ አሁን ድረስ ለዚህ ሕዝብ እንደ ተሰጠው ይቅርታ እንዲሁ ይቅር በል። ጌታም አለ፤ እንደ ቃልህ ይቅር ብያለሁ፤ ነገር ግን እኔ በሕይወቴ እንዳለሁ በእውነት፥ ምድር ሁሉ በጌታ ክብር ትሞላለች። ነገር ግን ክብሬንና በግብፅ እና በምድረ በዳ ያደረግሁትን ተአምራቴን ያዩ እነዚያ ሰዎች ሁሉ፥ አሁንም እነዚህን አሥር ጊዜ የፈተኑኝ እና ድምፄን ያልሰሙ፥ ለአባቶቻቸው የማልሁላቸውን ምድር አያዩአትም፤ ያስቈጡኝም ሁሉ ከእነርሱ አንድ ስንኳ አያያትም። ባሪያዬ ካሌብ ግን፥ ከእርሱ ጋር ሌላ መንፈስ ስለ ነበረበት ፈጽሞም ስለ ተከተለኝ፥ ወደ ገባባት ምድር አገባዋለሁ፤ ዘሩም ይወርሳታል። ዘኍልቍ 14፥11–24።

Back to Articles