Article

# መጽሐፈ ዳንኤል - ቁጥር አርባ አንድ

የጳውሎስ ትንቢታዊ አገልግሎት፡ ጥንታዊቷን እስራኤል ከመንፈሳዊቷ እስራኤል ጋር ማገናኘት

Author

Jeff Pippenger

Published

January 5, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

ሐዋርያው ጳውሎስ በጥንታዊቷ እስራኤልና በመንፈሳዊቷ እስራኤል መካከል የሚያገናኝ ቁልፍ ነበር፤ ምክንያቱም አገልግሎቱ፣ ስሙ፣ የግል ሁኔታዎቹና ትንቢታዊ ሥራው ሁሉ ለዚህ እውነት ምስክር ይሆናሉና። እርሱ የእግዚአብሔርን ሕዝብ አሳድዶ ነበርና ራሱን ከሐዋርያት ሁሉ ታናሹ መሆኑን ገለጠ።

> እኔ ከሐዋርያት ሁሉ የምንሽ ነኝና፥ የእግዚአብሔርን ቤተ ክርስቲያን ስላሳደድሁ ሐዋርያ ተብዬ ልጠራ የማይገባኝ ነኝ። 1 ቆሮንቶስ 15:19።

ሲለወጥ የተሰጠው ስም ጳውሎስ ነበር፤ ትርጉሙም ትንሽ ወይም አነስተኛ ማለት ነው፥ ምክንያቱም ከሐዋርያት ሁሉ ታናሹ እርሱ ነበርና። ነገር ግን የመጀመሪያው ስሙ ሳኦል ነበር፥ ትርጉሙም “የተመረጠ” ማለት ነው።

> እንግዲህ አናንያስ መልሶ፣ “ጌታ ሆይ፣ ይህ ሰው በኢየሩሳሌም በቅዱሳንህ ላይ ምንኛ ብዙ ክፉ ነገር እንዳደረገ ከብዙዎች ሰምቻለሁ፤ በዚህም ስፍራ በስምህ የሚጠሩትን ሁሉ ያስር ዘንድ ከካህናት አለቆች ሥልጣን አለው” አለ። ጌታ ግን እንዲህ አለው፤ “ሂድ፤ ይህ ሰው ስሜን በአሕዛብና በነገሥታት ፊት እንዲሁም በእስራኤል ልጆች ፊት ለመሸከም ለእኔ የተመረጠ ዕቃ ነውና።” ሐዋርያት ሥራ 9፥13–15።

ሳኦል ወንጌልን ለአሕዛብ ይሸከም ዘንድ “የተመረጠ ዕቃ” ነበረ፤ ነገር ግን ኃያል መሆን ስለሚያስፈልገው አስቀድሞ ወደ ጳውሎስ (ትንሽ) ሊለወጥና ሊዋረድ ነበረበት። ጳውሎስ ኃይሉ በትንሽነቱ፣ ወይም በድካሙ ውስጥ እንደሚገኝ ተረድቶ ነበር።

> ከብዙ መገለጦችም ብዛት የተነሣ ከመጠን በላይ እንዳልከበር፥ በሥጋዬ ውስጥ እሾህ፥ እንዲወቅሰኝም የሰይጣን መልእክተኛ ተሰጠኝ፥ ከመጠን በላይ እንዳልከበር። ስለዚህም ነገር ከእኔ እንዲርቅ ሦስት ጊዜ ጌታን ለመንሁት። እርሱም፦ ጸጋዬ ይበቃሃል፤ ኃይሌ በድካም ውስጥ ፍጹም ይሆናልና አለኝ። ስለዚህ የክርስቶስ ኃይል በእኔ ላይ እንዲያድር በድካሜ ይልቅ እጅግ ደስ ብሎኝ እመካለሁ። ስለዚህ ስለ ክርስቶስ ሳል በድካም፥ በስድብ፥ በችግር፥ በስደት፥ በጭንቀት ደስ ይለኛል፤ ስደክም ያን ጊዜ ኃይለኛ ነኝና። 2 ቆሮንቶስ 12፥7–10።

ሳኦል “የተመረጠ” ነበር፤ ነገር ግን ብርቱ እንዲሆን ትንሽ ሆኖ ተደረገ (ጳውሎስ)። ወንጌልን ወደ አሕዛብ እንዲወስድ ተመርጦ ነበር፤ ነገር ግን በከፊል የተመረጠው ስለ ብሉይ ኪዳን እውቀቱ ነበር።

> በተለይም በአይሁድ መካከል ባሉ ልማዶችና ጥያቄዎች ሁሉ ባለሙያ እንደሆንህ አውቄአለሁና፤ ስለዚህ በትዕግሥት እንድትሰማኝ እለምንሃለሁ። ከወጣትነቴ ጀምሮ በመጀመሪያ በራሴ ሕዝብ መካከል በኢየሩሳሌም የኖርሁበትን የሕይወቴን መንገድ አይሁድ ሁሉ ያውቃሉ፤ ከመጀመሪያውም ጀምሮ ያውቁኝ ነበር፤ ሊመሰክሩ ቢወዱ፥ እንደ ሃይማኖታችን እጅግ ጠባቂ ክፍል ፈሪሳዊ ሆኜ ኖሬአለሁ። ሐዋርያት ሥራ 26፥3–5።

ሳውል በብሉይ ኪዳን ቅዱሳት መጻሕፍት ከታላላቅ መምህራን አንዱ ተብሎ የሚቆጠር ገማልኤል እጅ ሥር ሰልጥኖ ነበር።

> “ጥያቄው ተፈቀደ፥ እናም ‘ጳውሎስ በደረጃው ላይ ቆመ፥ በእጁም ለሕዝቡ ምልክት ሰጠ።’ ይህ ምልክት ትኩረታቸውን ሳበ፥ አቋሙም ክብርን አስገደደ። ‘ታላቅ ጸጥታም በሆነ ጊዜ፥ በዕብራይስጥ ቋንቋ ተናገራቸው፥ እንዲህም አለ፦ ወንዶች፥ ወንድሞችና አባቶች ሆይ፥ አሁን ለእናንተ የማቀርበውን መከራከሪያዬን ስሙ።’ የተለመዱትን የዕብራይስጥ ቃላት በሰሙ ጊዜ፥ ‘ይበልጥ ዝም አሉ፤’ በዚያም ሁሉን በሸፈነ ጸጥታ ውስጥ እንዲህ ብሎ ቀጠለ፦ “‘እኔ በእውነት አይሁዳዊ ሰው ነኝ፥ በቂልቅያ ባለችው ከተማ በጠርሴስ የተወለድሁ፤ ነገር ግን በዚች ከተማ በገማልያል እግር ሥር አድጌአለሁ፥ እንደ አባቶቻችንም ሕግ ፍጹም ሥርዓት ተምሬአለሁ፥ ዛሬም ሁላችሁ እንደ ሆናችሁት ሁሉ ለእግዚአብሔር ቀናተኛ ነበርሁ።’” ሐዋርያው የተናገረውን ማንም ሊክድ አልቻለም፥ ምክንያቱም የጠቀሳቸው እውነታዎች እስከዚያን ጊዜ በኢየሩሳሌም ከሚኖሩ ብዙዎች ዘንድ የታወቁ ነበሩ።” የሐዋርያት ሥራ, 408.

ሳኦል በድንገት አልተመረጠም ነበር፤ ከጳውሎስ አገልግሎት ልዩ ዓላማዎች አንዱም የቃል ኪዳን ታሪክ ያለውን የትክክለኛ እስራኤል ቅዱስ ታሪክ ከመንፈሳዊ እስራኤል ቅዱስ ታሪክ ጋር ለማገናኘት ነበር። ከዚህ እውነታ ጋር በተያያዘም የአዲስ ኪዳንን አብዛኛውን ክፍል ጻፈ። ከጽሑፎቹ መካከል አንድ ምዕራፍ ለመጀመሪያው የመላእክት መልእክት መዋቅር ድጋፍ እንዲሁም ለሦስተኛው የመላእክት መልእክት መዋቅር ድጋፍ የሚለይ ነው። ያ ክፍል በአድቬንቲዝም ታሪክ ውስጥ በአድቬንቲዝም መጀመሪያና መጨረሻ መካከል ያሉትን ጥበበኞችና ሰነፎች የሚለይ መታሰቢያ ሐውልት ነው።

> እንግዲህ ወንድሞች ሆይ፥ በጌታችን በኢየሱስ ክርስቶስ ምጽአትና ወደ እርሱ በመሰብሰባችን ስለሆነ፥ የክርስቶስ ቀን ቀርቦአል ብሎ እንደሆነ በመንፈስም ይሁን በቃልም ይሁን ከእኛ እንደሆነ በደብዳቤም ይሁን ፈጥናችሁ በአእምሮ እንዳትናወጡ ወይም እንዳትደነግጡ እንለምናችኋለን። ማንም በምንም መንገድ እንዳያታልላችሁ፤ ምክንያቱም መጀመሪያ ክህደቱ ካልመጣ፥ ያ የኃጢአት ሰው፥ የጥፋት ልጅ ካልተገለጠ፥ ያ ቀን አይመጣም። እርሱም እግዚአብሔር ተብሎ በሚጠራው ሁሉ ወይም በሚሰገድለት ሁሉ ላይ የሚቃወምና ራሱን የሚያከብር ነው፤ እስከሚያደርስም ድረስ እንደ እግዚአብሔር በእግዚአብሔር መቅደስ ተቀምጦ ራሱን እግዚአብሔር እንደሆነ ያሳያል። ገና ከእናንተ ጋር ሳለሁ ይህን ነገር እንደነገርኋችሁ አታስቡምን? አሁንም በጊዜው እንዲገለጥ የሚከለክለውን ታውቃላችሁ። የዐመፅ ምሥጢር አሁንም እየሠራ ነውና፤ ብቻ አሁን የሚከለክል ከመካከል እስኪወገድ ድረስ ይከለክላል። ከዚያም ያ ሕግን የማይፈራ ይገለጣል፤ ጌታም በአፉ መንፈስ ያጠፋዋል፥ በምጽአቱም ግርማ ያጠፋዋል። የእርሱም ምጽአት እንደ ሰይጣን አሠራር በሁሉ ኃይልና ምልክትና በሐሰተኛ ድንቅ ሥራ፥ በሚጠፉትም ዘንድ በዓመፅ ማታለል ሁሉ ነው፤ ይድኑ ዘንድ የእውነትን ፍቅር ስላልተቀበሉ ነው። ስለዚህም ውሸትን ያምኑ ዘንድ እግዚአብሔር የማታለል ኃይል ይልክባቸዋል፤ እውነትን ያላመኑ ነገር ግን በዓመፅ ደስ ያላቸው ሁሉ እንዲፈረድባቸው ነው። 2 ተሰሎንቄ 2፥1–12።

የዚህ ክፍል አውድ ክርስቶስ ለሁለተኛ ጊዜ መቼ እንደሚመለስ ማሰብን ይመለከታል። ጳውሎስ ለተሰሎንቄ ሰዎች፣ “ከእናንተ ጋር ሳለሁ ይህን ነገር እንደ ነገርኳችሁ አታስታውሱን?” ብሎ በቀድሞው ጊዜ ያን ጉዳይ አስቀድሞ መልሶላቸው እንደነበር ያሳስባቸዋል። ጳውሎስ ወንድሞች በ“ጌታችን በኢየሱስ ክርስቶስ መምጣትና ወደ እርሱ መሰብሰባችን” ጉዳይ ላይ እንዳይታለሉ ለመከላከል እየሞከረ ነበር።

የታሪክ ጸሓፊዎች እንደሚያመለክቱት፣ የዊልያም ሚለር መልእክት ግማሹ በዳንኤል ምዕራፍ ስምንት ቁጥር አሥራ አራት ውስጥ የተጠቀሱትን ሁለት ሺህ ሦስት መቶ ዓመታት በመለየቱ ላይ የተመሠረተ ነበር። ሌላው ግማሽ ደግሞ፣ አንዳንድ ጊዜ የማይታወቀው፣ ስለ ክርስቶስ ሁለተኛ ምጽአት የተመለከቱ ሐሰተኛ ትምህርቶችን በመቃወም የሠራው ሥራ ነው።

የየዝዊት ሐሰተኛ ዘዴ መሠረት ላይ የተመሠረተ አንድ ጎልቶ የሚታይ ሐሰተኛ ትምህርት ነበረ (እና አሁንም አለ)፤ ይህንንም ዊልያም ሚለር በየጊዜው ይቃወም ነበር። ይህም ጌታ ለሁለተኛ ጊዜ ከመምጣቱ በፊት “ጊዜያዊ ሚሌንየም” ተብሎ የሚጠራ የሺህ ዓመት ሰላም እንደሚቀድም የሚያስተምር ሐሰተኛ ትምህርት ነበር፤ ይህንንም እህት ዋይት ደግሞ ተቃውማዋለች።

የሚለር ሥራ ደግሞ በእርሱ ዘመን በሰፊው ተስፋፍተው የነበሩትን ስለ ሺህ ዓመቱ መንግሥት የተለያዩ ሐሰተኛ አስተሳሰቦች በመቃወም የክርስቶስን ትክክለኛ እና በቃል የሚፈጸም መመለስ እውነት እያጸና ነበር። ጳውሎስ በ2 ተሰሎንቄ ስለ ሁለተኛው ምጽአት እየተናገረ ነው፤ ስለዚህ ያ ክፍል ለሚለር ስለ በቃል የሚፈጸም ሁለተኛ ምጽአት ግንዛቤ አካል ነበር። ይህ ምዕራፍ ለሚለር “የአሁኑ እውነት” ነበር።

ጳውሎስ ከሁለተኛው ምጽአት ጋር የተያያዘ አስፈላጊ የክስተቶች ቅደም ተከተል ይለያል፣ እንዲሁም ተሰሎንቄ ሰዎች በራሳቸው የሕይወት ዘመን የጌታን መመለስ ለምን መጠበቅ እንዳይገባቸው ያለውን ምክንያታዊ አቀራረብ ደግሞ ያቀርባል። ጳውሎስ እንዲህ ይላል፤ “አሁን ግን፣ ወንድሞች ሆይ፣ ስለ ጌታችን ስለ ኢየሱስ ክርስቶስ ምጽአትና ወደ እርሱ ስለ መሰብሰባችን እንለምናችኋለን።” “እንለምናችኋለን” የሚለው ቃል መጠየቅ ማለት ነው። ጳውሎስ ከሁለተኛው ምጽአት ጋር የተያያዙትን ነገሮች በምክንያታዊ ሁኔታ እያብራራ ነው፣ እናም አድማጮቹን እንደ አንድ ዓይነት ጥያቄ ሂደት ውስጥ እየመራቸው ነው፤ ይህም ሰሚዎቹ ሎጂኩን እንዲመረምሩ ለማስነሣት የታሰበ ነው።

የእርሱ ሎጂክ አወቃቀር እንዲህ ነው፤ ክርስቶስ ለሁለተኛ ጊዜ ከመመለሱ በፊት ጳጳሳዊ ሥርዓቱ መታወቅና መንገሥ አለበት፤ እንዲሁም ጳጳሳዊ ሥርዓቱ በታሪክ ከመገለጡ በፊት መናፈቅ ሊመጣ ይገባል። መናፈቁ ገና ወደፊት የነበረ ስለሆነ፣ የጳጳሳዊ ሥርዓቱ መገለጥ ከዚያም ወዲያ ነበር። እንግዲህ ክርስቶስ በቅርቡ እንደሚመለስ በማሰብ ማንም እንዴት ሊታለል ይችላል? ከመናፈቁ በኋላ የሚገለጠው ኃይል በትክክል ማን እንደሆነ ለማቋቋም፣ ስለ ጳጳሳዊ ሥርዓቱ በርካታ ምልክቶችን ይጠቀማል። ጳጳሳዊ ሥርዓቱን “የኃጢአት ሰው፣” “ያ ክፉ፣” “የጥፋት ልጅ፣” እና “የዓመፅ ምስጢር” ብሎ ይጠራዋል። እህት ዋይት እነዚህ ሁሉ ጳጳሳዊ ሥርዓቱን የሚለዩ ምልክቶች መሆናቸውን በግልጽ ታሳያለች።

> “ነገር ግን ከክርስቶስ ምጽአት በፊት፣ በትንቢት አስቀድሞ የተነገሩ በሃይማኖታዊው ዓለም ውስጥ ጠቃሚ እድገቶች ሊፈጸሙ ነበር። ሐዋርያው እንዲህ ሲል አወጀ፦ ‘በመንፈስ ቢሆን፣ ወይም በቃል፣ ወይም ከእኛ እንደ ሆነ በደብዳቤ፣ የክርስቶስ ቀን እንደ ቀረበ በፍጥነት በአእምሮአችሁ አትናወጡ ወይም አትረበሹ። ማንም በማንኛውም መንገድ አያታልላችሁ፤ ምክንያቱም አስቀድሞ ክህደት ካልመጣ፣ እና ያ የኃጢአት ሰው፣ የጥፋት ልጅ ካልተገለጠ፣ ያ ቀን አይመጣም፤ እርሱም አምላክ ተብሎ ከሚጠራው ሁሉ ወይም ከሚመለከው ሁሉ በላይ የሚቃወምና ራሱን ከፍ የሚያደርግ ነው፤ እስከሚያሳይም ድረስ ራሱ አምላክ እንደ ሆነ በእግዚአብሔር ቤተ መቅደስ እንደ አምላክ ተቀምጦ ይታያል።’”

> “የጳውሎስ ቃላት በተሳሳተ ሁኔታ ሊተረጎሙ የማይገባ ነበር። እርሱ በልዩ መገለጥ የክርስቶስን ቅርብ መምጣት ለተሰሎንቄ ሰዎች እንዳስጠነቀቀ ሊያስተምሩ አይገባም ነበር። እንዲህ ያለ አቋም የእምነት ግራ መጋባትን ያስከትላል፤ ምክንያቱም ብዙ ጊዜ ተስፋ መቁረጥ ወደ አለማመን ይመራልና። ስለዚህ ሐዋርያው ወንድሞችን እንዲህ ያለውን መልእክት ከእርሱ የመጣ እንደሆነ እንዳይቀበሉ አስጠነቀቀ፤ ከዚያም ነቢዩ ዳንኤል በእጅጉ ግልጽ ሁኔታ የገለጸው የጳጳሳዊው ኃይል ገና እንዲነሣና በእግዚአብሔር ሕዝብ ላይ ጦርነት እንዲያካሂድ እንዳለ አጽንኦት ሰጠ። ይህ ኃይል የገዳይና የስድብ ሥራውን እስኪፈጽም ድረስ፣ ቤተ ክርስቲያን የጌታቸውን መምጣት እንድትጠባበቅ ከንቱ ይሆን ነበር። ‘ሳለሁ ከእናንተ ጋር እነዚህን ነገሮች እንደ ነገርኋችሁ አታስታውሱምን?’ በማለት ጳውሎስ ጠየቀ።”

> “ለእውነተኛይቱ ቤተ ክርስቲያን ሊመጡባት የነበሩት ፈተናዎች እጅግ አስፈሪ ነበሩ። ሐዋርያው በሚጽፍበት ጊዜ እንኳ ‘የዓመፅ ምስጢር’ አስቀድሞ መሥራት ጀምሮ ነበር። ወደፊት ሊፈጸሙ የነበሩት ነገሮች ‘እንደ ሰይጣን አሠራር በሙሉ ኃይልና በምልክቶች በሐሰተኛም ተአምራት፥ ለሚጠፉትም ሁሉ በዓመፃ ማታለል’ መሆን ነበረባቸው።”

> “በተለይም እጅግ ግሩም የሆነው የሐዋርያው መግለጫ እውነትን የሚወዱትን ‘የእውነት ፍቅር’ መቀበል የሚከለክሉ ሰዎችን በተመለከተ ነው። ‘ስለዚህም,’ ብሎ እውነትን የሚገልጹ መልእክቶችን በሙሉ ፈቃዳቸው የሚጥሉ ሁሉን በተመለከተ አስታወቀ፤ ‘እግዚአብሔር ውሸትን እንዲያምኑ የብርቱ ስሕተት ይልክባቸዋል፤ እውነትን ሳያምኑ በዓመፃ ደስ የሚላቸው ሁሉ እንዲፈረድባቸው።’ እግዚአብሔር በምሕረቱ የሚልክላቸውን ማስጠንቀቂያዎች ሰዎች ያለ ቅጣት ሊጥሉ አይችሉም። ከእነዚህ ማስጠንቀቂያዎች ፊታቸውን ማዞር የሚቀጥሉትን እግዚአብሔር መንፈሱን ከእነርሱ ያነሣል፥ እነርሱንም የሚወዱት ማታለያ በእጃቸው ይተዋቸዋል።” ሐዋርያት ሥራ, 265, 266.

ምንም እንኳ እህት ዋይት በቀጥታ “የኃጢአት ሰው,” “ያ ክፉ,” “የጥፋት ልጅ” እና “የዓመፃ ምስጢር” የሚሉትን ከጳውሎስ ክፍል ጋር በማያያዝ ይለያቸዋል፣ እናም ይህንን “የጳጳሳዊ ኃይል” ብላ ትጠራዋለች፤ ነገር ግን ከዚህ የበለጠ ትናገራለች። ጳውሎስ የሮምን ጳጳስ ለመለየት የተጠቀመባቸው እነዚህ ምልክቶች ከዳንኤል መጽሐፍ እንደ ተመሠረቱ ትገልጻለች፤ እንዲህ ስትል፦ “ሐዋርያው ስለዚህ ወንድሞችን ከእርሱ የመጣ መልእክት እንደሆነ እንዳይቀበሉ አስጠነቀቀ፤ እናም ነቢዩ ዳንኤል በግልጽ ሁኔታ የገለጸው የጳጳሳዊ ኃይል ገና ሊነሣ እና በእግዚአብሔር ሕዝብ ላይ ጦርነት ሊያደርግ እንዳለበት አጽንዖት ሰጠ። ይህ ኃይል ገዳይና ስድብ የሞላበት ሥራውን እስኪፈጽም ድረስ፣ ቤተ ክርስቲያን የጌታቸውን ምጽአት መጠበቅ ከንቱ ይሆን ነበር።” ጳውሎስ ጵጵስናን የሚለይ ለተሰሎንቄ ሰዎች የሰጠውን የመልእክቱን ክፍል በዳንኤል ምዕራፍ አሥራ አንድ፣ ቁጥር ሠላሳ ስድስት ላይ መሠረት አድርጎ ነበር።

> ንጉሡም እንደ ፈቃዱ ያደርጋል፤ ራሱንም ከፍ ከፍ ያደርጋል፥ ከእያንዳንዱም አምላክ በላይ ራሱን ያከብራል፤ በአማልክትም አምላክ ላይ ድንቅ ነገር ይናገራል፤ ቍጣውም እስኪፈጸም ድረስ ይሳካለታል፤ የተወሰነው ግን ይደረጋልና። ዳንኤል 11፥36።

ጳውሎስ ጳጳሱን፣ “የሚቃወምና አምላክ ወይም የሚመለክ ተብሎ ከሚጠራው ሁሉ በላይ ራሱን የሚያነሣ፤ ስለዚህም እንደ አምላክ በአምላክ ቤተ መቅደስ ተቀምጦ ራሱ አምላክ መሆኑን የሚያሳይ” ብሎ ሲለይ፣ ጳውሎስ ነቢዩ ዳንኤል “እንደ ፈቃዱ ያደርግ የነበረውን” “ንጉሥ” እና “ራሱን ከፍ ከፍ አድርጎ” ከ“እያንዳንዱ አምላክ በላይ” ራሱን “ያገነነውን” መግለጫ በራሱ አነጋገር እየደገመ ነበር። ጳጳሱ በ“አማልክት አምላክ” ላይ “ድንቅ ነገሮችን የሚናገር” ያ ንጉሥ ነው፤ እንዲሁም ጳጳሱ እስከ 1798 ድረስ የመጀመሪያው “ቍጣ” “እስኪፈጸም” ድረስ “የሚበለጽግ” ያ ኃይል ነው።

የዳንኤል መጽሐፍ ምዕራፍ አሥራ አንድ ቁጥር ሰላሳ ስድስት፣ በ1989 የእውቀት መጨመር በትክክል እንዲገባ መረዳት ከሆነ፣ በትክክል መረዳቱ ፍጹም አስፈላጊ ነው። ስለዚህም፣ በዚያ ቁጥር ያለው ንጉሥ ፈረንሳይ ነበር የሚለው የሐሰት ትምህርት፣ በኡርያ ስሚዝ እንደ ተ introduced የመጣው፣ በአድቬንቲዝም የመጀመሪያው ትውልድ (1863 እስከ 1888) ውስጥ ገብቶ ነበር። ስሚዝ፣ በቀደሙት ቁጥሮች እየተገለጸ የነበረውን ጳጳሳዊ ሥርዓት የሚያመለክተውን “ያ ንጉሥ” የሚለውን የቁጥር ሰላሳ ስድስት ጽሑፍ፣ “አንድ ንጉሥ” ወደሚል ለውጦ፣ የሮምን የአምልኮ አይነት ባሕርያት ለእግዚአብሔር የለሽ ፈረንሳይ ለማስመዝገብ አድርጎታል፤ ነገር ግን ይህ ከቁጥር አርባ ጀምሮ ያሉትን ቁጥሮች ውስጥ ቱርክ የሰሜን ንጉሥ ናት የሚለውን የራሱን ተወዳጅ ንድፈ ሐሳብ ለማቅረብ የመነሻ ነጥብ ብቻ ነበር።

ሰይጣን በዚያ ጥቅስ ውስጥ ያለው ንጉሥ ጵጵስናው መሆኑን እውነታ ለማጨልም ገና ከጥንት ጀመረ፤ እናም ለዚህ እውነታ ለዳንኤል ምስክርነት ሁለተኛ ምስክር የሚሰጠው ሐዋርያው ጳውሎስ ነው። እህት ዋይት ሦስተኛውን ምስክር ሰጠች።

ሰይጣን በዚያ ጥቅስ ውስጥ ያለው ንጉሥ ጳጳሳዊነት መሆኑን ለማጨለም ብቻ አልፈለገም፤ ነገር ግን በጥቅሱ ውስጥ ያለውን እውነት በማሳሳት አቅጣጫ በመምራት፣ በጥቅሱ ውስጥ ያለው “ቍጣ” የሚወክለው ነገር ያለውን አስፈላጊነት ደግሞ አጨለመ። በጥቅሱ ውስጥ ያለው ጳጳሳዊነት በ1798 ዓ.ም. የሞት ቁስሉ እስከ ተመታበት ድረስ ሊበለጽግ ነበር። 1798 ዓ.ም. በ723 ከ.ክ.ል. ተጀምሮ በእስራኤል ሰሜናዊ መንግሥት ላይ የተፈጸመው የእግዚአብሔር የሁለት ሺህ አምስት መቶ ሃያ ዓመታት ቍጣ ፍጻሜ ነው።

አድቬንቲዝም በ1863 ዓ.ም. “ሰባቱን ዘመናት” ተከላክሎ በጽኑ ኖሮ እንደ ነበር፣ ኡራያ ስሚዝ ስለ ቁጥር ሠላሳ ስድስት እንዲህ ያለ ሞኝነት እንዲያስተምር በተግባር ፈጽሞ የማይቻል ነበር፤ ምክንያቱም “ቍጣው” የእግዚአብሔርን የመጀመሪያውን “የሰባት ዘመናት” ቍጣ እንደሚወክል በተረዳ ነበር፣ ስለዚህም ከፈረንሳይ ጋር ምንም ዓይነት ግንኙነት ፈጽሞ አይኖረውም ነበር። በ1989 የእውቀት መጨመር በዚያ ክፍል ጳውሎስ የሚደግፈው ነው፣ በዚህም ምክንያት በዚያው ክፍል ጳውሎስ ስለ እውነት ፍቅር የማይቀበሉ፣ ነገር ግን ብርቱ ማታለልን የሚቀበሉ ሰዎች የሚሰጠው ማስጠንቀቂያ፣ ጳውሎስ በዚያ ክፍል የሚያቀርባቸውን እውነቶች በመናቃቸው እንደሚደርስባቸው ያመለክታል። ከእነዚያ እውነቶች አንዱ በዳንኤል ምዕራፍ አሥራ አንድ፣ ቁጥር አርባ እስከ አርባ አምስት ድረስ ያለው የሰሜኑ ንጉሥ ትክክለኛ መለያ ነው።

በዚህ ክፍል ውስጥ፣ ጳውሎስ የሮምን ጳጳስ ከለየ በኋላ፣ የዚህ ክፍል ርዕሰ ጉዳይ የሆነውን የክርስቶስ ሁለተኛ ምጽአት በፊት በዓለም መጨረሻ የሚከተሉ ክስተቶችን በቅደም ተከተል ያመለክታል። “በዚያን ጊዜም ያ ክፉ ይገለጣል” ይላል። ያ “ክፉ” ጳጳሱ ነው፤ “ጌታም በአፉ መንፈስ የሚያጠፋው፣ በምጽአቱም ብርሃን የሚያሳልፈው”። ከዚያም ጳውሎስ፣ “የእርሱ ምጽአት እንደ ሰይጣን ሥራ በኃይል ሁሉና በምልክቶች እና በሐሰተኛ ድንቆች ነው” ይላል። ከ“የእርሱ ምጽአት እንደ ሰይጣን ሥራ የሆነ” የተባለው ኢየሱስ ነው።

የሰይጣን ተአምራዊ ሥራ የሚቆይበት ዘመን በቅርቡ ከሚመጣው የእሑድ ሕግ ጀምሮ ሚካኤል እስኪቆም እና ለሰው የተሰጠው የምሕረት ጊዜ እስኪዘጋ ድረስ ነው። ከምሕረት ጊዜ መዘጋት ጀምሮ ክርስቶስ እስኪመለስ ድረስ በሚፈስሱት ሰባቱ የመጨረሻ መቅሰፍቶች ጊዜ ሰይጣን ምንም ተአምራት አያደርግም።

> “ክርስቶስ እንዲህ ይላል፦ ‘ከፍሬዎቻቸው ታውቋቸዋላችሁ።’ ፈውሶች በሚፈጸሙባቸው እነዚያ ሰዎች፣ በእነዚህ መገለጦች ምክንያት የእግዚአብሔርን ሕግ ቸል ማለታቸውን ለማጽደቅ የተዘጋጁ ከሆኑ፣ እና በአለመታዘዝ የሚቀጥሉ ከሆነ፣ ምንም ያህል ታላቅ ኃይል ቢኖራቸውም፣ ይህ የእግዚአብሔር ታላቅ ኃይል እንዳላቸው አያሳይም። በተቃራኒው፣ ይህ ተአምራት የሚያደርግ የታላቁ አታላይ ኃይል ነው። እርሱ የሥነ ምግባር ሕግ ተላላፊ ነው፣ እናም ሰዎችን ከእውነተኛ ባህርዩ ለማሳወር ሊገዛቸው የሚችለውን ማንኛውንም ዘዴ ይጠቀማል። በመጨረሻዎቹ ዘመናት በምልክቶችና በሐሰተኛ ድንቆች እንደሚሠራ ተጠንቅቀን ተነግሮናል። እነዚህንም ድንቆች እስከ ምሕረት በር መዘጋት ድረስ ይቀጥላል፤ ይህም እርሱ የጨለማ ሳይሆን የብርሃን መልአክ መሆኑን ማስረጃ እንደሆኑ ለማሳየት ነው።” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 911.

ጳውሎስ የጵጵስናው መገለጥ ከመቀደሙ በፊት ክህደት እንደሚኖር ያመለክታል፤ እናም የክርስቶስ ሁለተኛ ምጽአት የሰይጣን ድንቅ ሥራ ከተፈጸመ በኋላ “በኋላ” እንደሚሆን ያሳያል። የሰይጣን ድንቅ ሥራ በአሜሪካ ውስጥ በእሑድ ሕግ ይጀምራል፣ እናም የምሕረት ዘመን መዘጋትና ሰባቱ የመጨረሻ መቅሰፍቶች በሚደርሱበት ጊዜ ያበቃል። የሰይጣን ድንቅ ሥራ በአሜሪካ ውስጥ በእሑድ ሕግ ይጀምራል።

> “የእግዚአብሔርን ሕግ በመጣስ የጳጳሳዊነትን ሥርዓት የሚያስገድድ አዋጅ በሚወጣበት ጊዜ፣ ሕዝባችን ራሷን ከጽድቅ ፈጽሞ ታለይታለች። ፕሮቴስታንትነት እጇን በጥልቅ ልዩነት ላይ አሻግራ የሮማን ኃይል እጅ ለመያዝ በምትዘረጋበት ጊዜ፣ በጥልቁም ላይ ተሻግራ ከመናፍስት አስማት ጋር ለመጨባበጥ በምትደርስበት ጊዜ፣ በዚህ ባለሦስት አንድነት ተጽእኖ ሥር አገራችን እንደ ፕሮቴስታንታዊና ሪፐብሊካን መንግሥት የሕገ መንግሥቷን መርሆዎች ሁሉ በምትክድበት ጊዜ፣ የጳጳሳዊነት ሐሰቶችንና ማታለያዎችን ለማስፋፋትም ዝግጅት በምታደርግበት ጊዜ፣ ያን ጊዜ የሰይጣን ድንቅ ሥራ የሚገለጥበት ዘመን እንደደረሰና ፍጻሜውም እንደቀረበ ልናውቅ እንችላለን።” Testimonies, volume 5, 451.

ሕገ-እሑድ የስድስተኛው መንግሥት ፍጻሜ ነው፥ ይህም በራእይ ምዕራፍ አሥራ ሦስት የተጠቀሰው የምድር አውሬ ነው። የምድር አውሬው በ1798 ዓ.ም. የጳጳሳዊ ሥልጣን አንድ ሺህ ሁለት መቶ ስድሳ ዓመታት አገዛዝ መጨረሻ ላይ መንገሥ ጀመረ። ስለዚህ ጵጵስና በ538 ዓ.ም. ተገለጠች፥ ሆኖም ዓለምን ለመቆጣጠር የምታደርገው ሥራ ጳውሎስ ቃሉን በጻፈበት ጊዜ አስቀድሞ በሥራ ላይ ነበረ። ከ538 ዓ.ም. በፊት፥ በእግዚአብሔር ቤተ መቅደስ ውስጥ ተቀምጦ የሚገኘው የኃጢአት ሰው ከመገለጡ በፊት የሚቀድም ክህደት ሊኖር ነበር።

መውደቁ የተወከለው በክርስቲያን ቤተ ክርስቲያን ከአረማዊነት ሃይማኖት ጋር ስምምነት ሲፈጽም እንደ ንጉሠ ነገሥት ቆስጠንጢኖስ በተመሰለው ሁኔታ በጴርጋሞን ቤተ ክርስቲያን ነበር። ጳውሎስ ከክርስቶስ ሁለተኛ ምጽአት በፊት ሊፈጸሙ የሚገቡትን ትንቢታዊ መለያ ምልክቶች እየለየ ነበር። ከዚህ በፊት ለተሰሎንቄ ሰዎች ያስተማራቸውን ነገሮች ከደገመ በኋላ፣ እነዚህን እውነቶች ከዚህ በፊት እንዳስተማራቸው አያስታውሱምን? ብሎ ይጠይቃቸዋል። ከዚያም ጵጵስናን “የሚከለክል” አንድ ኃይል እንዳለ፣ “ይህም” ጵጵስና “በዘመኑ እንዲገለጥ” እንደሚያደርግ እንዳስተማራቸው እንዲያስታውሱ ያሳስባቸዋል። “የሚከለክል” የሚለው ቃል መግታት ማለት ነው። “የሚከለክል” የሚለው ቃል በዚያው ክፍል በኋላ “አሁን የሚከለክል” ተብሎ ተተርጉሟል።

ስለዚህ ይህ ክፍል በትክክል እንዲህ ተወክሏል፤ “እና አሁን ጵጵስናን የሚከለክለውን ታውቃላችሁ፥ ጵጵስናም በራሱ ጊዜ እንዲገለጥ። ምክንያቱም የዓመፅ ምስጢር (ጵጵስና) አሁን እንኳ እየሠራ ነው፤ አሁን ጵጵስናን የሚከለክለው ብቻ ከመንገዱ እስኪወገድ ድረስ ጵጵስናን መከልከሉን ይቀጥላል።” ዊልያም ሚለር በተሰሎንቄ ያለውን ይህን ክፍል ባስተዋለ ጊዜ፣ በ538 ዓ.ም. ጵጵስና ወደ ምድር ዙፋን እንዳትወጣ የከለከለው ኃይል አረማዊቱ ሮም እንደነበረ ተገነዘበ፤ እንዲሁም አረማዊቱ ሮም “ከመንገዱ እስኪወገድ” ድረስ የጳጳሳዊውን ኃይል መነሣት እንደምትከለክል ተረዳ።

> “በዲኤይዝም አስተሳሰብ ውስጥ ያሳለፍሁት አሥራ ሁለቱ ዓመታት ሁሉ፣ ማግኘት የቻልሁትን ታሪኮች ሁሉ አንብቤ ነበር፤ ነገር ግን አሁን መጽሐፍ ቅዱስን ወድጄ ነበር። እርሱ ስለ ኢየሱስ ያስተምር ነበር! ሆኖም ከመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ለእኔ ገና ጨለማ የሆነ ብዙ ነገር ነበረ። በ1818 ወይም 1819 ዓ.ም.፣ ሊጠይቀኝ ወደ ሄድሁት ወዳጄ ጋር ስነጋገር፣ በዲኤይስት ሳለሁ ሲያውቀኝና ንግግሬንም ሲሰማ የነበረው እርሱ፣ በሚያመለክት መንገድ እንዲህ ሲል ጠየቀኝ፤ ‘ስለዚህ ጥቅስና ስለዚያ ጥቅስ ምን ታስባለህ?’ ይህም በዲኤይስትነቴ ዘመን እቃወማቸው የነበሩትን የቀድሞ ጥቅሶች የሚያመለክት ነበር። ያለበትን ጉዳይ ገብቶኝ ነበር፣ ስለዚህ እንዲህ ብዬ መለስሁ—ጊዜ ብትሰጠኝ፣ የሚሉትን እነግርሃለሁ። ‘ስንት ጊዜ ትፈልጋለህ?’ አለ። አላውቅም፤ ነገር ግን እነግርሃለሁ ብዬ መለስሁ፤ ምክንያቱም እግዚአብሔር ሊገባ የማይችል መገለጥ እንደ ሰጠ ማመን አልቻልሁም ነበር። ከዚያም የመንፈስ ቅዱስን ሐሳብ ማወቅ እንደምችል አምኜ፣ መጽሐፍ ቅዱሴን ለማጥናት ወሰንሁ። ነገር ግን ይህን ውሳኔ እንዳደረግሁ ወዲያውኑ አንድ ሐሳብ ወደ እኔ መጣ—‘መረዳት የማትችለውን ክፍል ብታገኝ ምን ታደርጋለህ?’ ከዚያም ይህ የመጽሐፍ ቅዱስ ጥናት መንገድ ወደ አእምሮዬ መጣ፤—እንዲህ ያሉትን ክፍሎች ቃላት እወስዳለሁ፣ በመጽሐፍ ቅዱስም ሁሉ ውስጥ እከታተላቸዋለሁ፣ በዚህም መንገድ ትርጉማቸውን እረዳለሁ። የክሩደን ኮንኮርዳንስ ነበረኝ፣ እናም እኔ እንደማስበው በዓለም ላይ ከሁሉ የሚበልጥ መጽሐፍ ነው፤ ስለዚህ እርሱንና መጽሐፍ ቅዱሴን ወስጄ በጠረጴዛዬ ላይ ተቀመጥሁ፣ እናም መጽሐፍ ቅዱሴ ምን ማለት እንደሆነ ለማወቅ ቆርጬ ስለነበርሁ፣ ከጋዜጦች ትንሽ በስተቀር ሌላ ምንም አላነበብሁም።”

> «ከዘፍጥረት ጀመርሁ፥ ቀስ በቀስም እያነበብሁ ቀጠልሁ፤ ልረዳው ያልቻልሁት ንባብ በደረስሁ ጊዜም፥ ምን ማለት እንደ ሆነ ለማወቅ መጽሐፍ ቅዱሱን መረመርሁ። መጽሐፍ ቅዱሱን በዚህ መንገድ ካለፍሁ በኋላ፥ እውነት እንዴት ያለ ብሩህና ክቡር ሆኖ ታየ! ለእናንተ ስሰብክላችሁ የነበረውን ነገር አገኘሁ። ሰባቱ ዘመናት በ1843 እንደሚያበቁ እርግጠኛ ሆንሁ። ከዚያም ወደ 2300 ቀናት ደረስሁ፤ እነርሱም ወደ ዚያው መደምደሚያ አመጡኝ፤ ነገር ግን አዳኙ መቼ እንደሚመጣ ለማወቅ አላሰብሁም ነበር፥ ልአምንም አልቻልሁም፤ ነገር ግን ብርሃኑ በእጅጉ ኃይል መታኝና ምን እንዳደርግ አላወቅሁም። አሁንም፥ እኔ እንዲህ አልሁ፤ መነቃቃትና መገደብ ይገባኛል፤ ከመጽሐፍ ቅዱስ ፈጥኜ አልሄድም፥ ከእርሱም በኋላ አልቀርም። መጽሐፍ ቅዱስ የሚያስተምረውን ሁሉ አጥብቄ እይዛለሁ። ነገር ግን አሁንም ልረዳቸው ያልቻልሁ አንዳንድ ንባቦች ነበሩ።»

> “ይህ እንግዲህ በአጠቃላይ መጽሐፍ ቅዱስን የሚያጠናበት መንገዱ ነበር። በሌላ ጊዜም በፊታችን ያለውን ክፍል ትርጉም—የ‘ዘወትሩን’ ትርጉም—እንዴት እንደሚወስን ገለጸ። ‘ማንበቤን ቀጠልሁ፤’ አለ፤ ‘ከዳንኤልም በቀር ይህ ቃል የተገኘበትን ሌላ ስፍራ ማግኘት አልቻልኩም። ከዚያም ከእርሱ ጋር ተያይዘው የቆሙትን ቃላት፣ “ያስወግድ” የሚለውን ያዝሁ። ዘወትሩን ያስወግዳል፤ “ዘወትሩም ከሚወገድበት ጊዜ ጀምሮ፣” ወዘተ። ማንበቤን ቀጠልሁ፤ በጽሑፉም ላይ ብርሃን አላገኝም ብዬ አሰብሁ፤ በመጨረሻም ወደ 2 ተሰሎንቄ 2:7–8 ደረስሁ። “የዓመፅ ምስጢር አሁንም አስቀድሞ ይሠራልና፤ ነገር ግን አሁን የሚከለክል አለ፥ እርሱም ከመንገዱ እስኪወገድ ድረስ ይከለክላል፤ ከዚያም ያ ክፉው ይገለጣል፥” ወዘተ። ወደዚያ ጽሑፍ በደረስሁ ጊዜ፣ እውነቱ እንዴት ግልጽና ክቡር ሆኖ እንደታየኝ! እነሆ እዚያው አለ! ያ ነው “ዘወትሩ!” እንግዲህ አሁን፣ ጳውሎስ “አሁን የሚከለክል” ወይም የሚያግድ በሚለው ምን ማለቱ ነው? በ“ኃጢአት ሰው”ና በ“ክፉው” ፓፊዝም ተመልክቷል። እንግዲህ ፓፊዝም እንዳይገለጥ የሚከለክለው ምንድር ነው? ለምን፣ ፓጋኒዝም ነው፤ እንግዲህ “ዘወትሩ” ፓጋኒዝም ማለት መሆን አለበት።” William Miller, Apollos Hale, The Second Advent Manual, 65, 66.

“ዕለታዊው” በዳንኤል መጽሐፍ ውስጥ የአረማዊነት ምልክት መሆኑን የሚያሳይ ግንዛቤ ባልነበረው ኖሮ፣ ሚለር ትንቢታዊ አወቃቀሩን የገነባበትን መሠረታዊ ማዕቀፍ ማቋቋም እጅግ ከባድ በሆነበት ነበር። “ዕለታዊው” በዳንኤል መጽሐፍ ውስጥ አምስት ጊዜ ይገኛል፣ እናም ሁልጊዜ በጳጳሳዊነት ምልክት ይከተላል። በዳንኤል መጽሐፍ ውስጥ “ዕለታዊው” አረማዊነት መሆኑን የሚያረጋግጠው ማስረጃ በጳውሎስ ወደ ተሰሎንቄ ሰዎች በጻፈው መልእክት ውስጥ ይገኛል። በዚያ ውስጥ ከእግዚአብሔር ቃል የሚገኙ ከባድ ማስጠንቀቂያዎች መካከል አንዱ ይገኛል፤ ምክንያቱም በዚያ ጳውሎስ እውነትን የማይወዱ ሰዎች ብርቱ ማታለያ እንዲላክባቸው በግልጽ ይናገራልና። ሆን ተብሎ በተሰሎንቄ ውስጥ የተቀመጠው እውነት የአረማዊነት ከጳጳሳዊነት ጋር ያለው ግንኙነት መለየት ነበር፤ ያንንም እውነት መቃወም የዚያ መቃወም ውጤት ብርቱ ማታለያ መሆኑን ዋስትና መስጠት ነው።

እኛ ይህን ርዕሰ ጉዳይ በሚቀጥለው ጽሑፍ እንቀጥላለን።

> ደንግጡና ተደነቁ፤ ጩኹምና አልቅሱ፤ ሰክረዋል፥ ነገር ግን በወይን ጠጅ አይደለም፤ ይንገዳገዳሉ፥ ነገር ግን በሚያሰክር መጠጥ አይደለም። እግዚአብሔር በእናንተ ላይ የጥልቅ እንቅልፍን መንፈስ አፍስሶባችኋልና፥ ዓይኖቻችሁንም ዘግቶአል፤ ነቢያትንና አለቆቻችሁን፥ ራእይ የሚያዩትንም ሸፍኖአል። ራእዩም ሁሉ እንደ ታተመ መጽሐፍ ቃል ሆኖባችኋል፤ ሰዎችም ለተማረ ሰው፦ “ይህን እባክህ አንብብልኝ” ብለው ሲሰጡት፥ እርሱም፦ “አልችልም፤ ታትሞአልና” ይላል። መጽሐፉም ላልተማረ ሰው፦ “ይህን እባክህ አንብብልኝ” ብለው ሲሰጡት፥ እርሱም፦ “እኔ ያልተማርሁ ነኝ” ይላል። ስለዚህ ጌታ እንዲህ አለ፤ “ይህ ሕዝብ በአፉ ወደ እኔ ይቀርባል፥ በከንፈሩም ያከብረኛል፥ ልቡን ግን ከእኔ ርቆ አድርጎአል፤ እኔንም መፍራታቸው በሰው ትእዛዝ የተማረ ነው፤ ስለዚህ፥ እነሆ፥ በዚህ ሕዝብ መካከል ድንቅ ሥራ፥ እጅግ ድንቅና አስደናቂ ሥራ አደርግ ዘንድ እቀጥላለሁ፤ የጠቢባኖቻቸው ጥበብ ትጠፋለችና፥ የአስተዋዮቻቸውም ማስተዋል ይሰወራል።” ምክራቸውን ከእግዚአብሔር ለመሰወር በጥልቅ የሚፈልጉ፥ ሥራቸውንም በጨለማ የሚያደርጉ፥ “ማን ያየናል? ማንስ ያውቀናል?” የሚሉ ወዮላቸው! ነገሮችን የምትገለብጡት መገልበጥ እንደ ሸክላ ሠሪ ጭቃ ይቈጠራልን? ተሠርቶ የተፈጠረው ነገር ስለ ፈጣሪው፦ “አልሠራኝም” ይላልን? ወይስ የተሠራው ቅርጽ ስለ ቀረጸው፦ “ማስተዋል የለውም” ይላልን? ኢሳይያስ 29፥9–16።

Back to Articles