Article

# The Book of Daniel - Number One-Hundred and Sixty-One

መጽሐፈ ዳንኤል - መቶ ስልሳ አንድ ቁጥር

Rome’s Role in Establishing the Vision of Bible Prophecy: A Detailed Examination of Daniel Chapter Eleven

የመጽሐፍ ቅዱስ ትንቢት ራእይን በማቋቋም የሮማ ሚና፦ የዳንኤል ምዕራፍ አሥራ አንድ ዝርዝር ምርመራ

Author

Jeff Pippenger

Published

March 27, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

The vision of Daniel chapter eleven, is the main point of reference for all the visions of Bible prophecy, and the vision of chapter eleven is established by the symbol of Rome.

የዳንኤል መጽሐፍ ምዕራፍ አሥራ አንድ ያለው ራእይ ለመጽሐፍ ቅዱስ ትንቢት ራእዮች ሁሉ ዋነኛው የማጣቀሻ ነጥብ ነው፤ የምዕራፍ አሥራ አንድም ራእይ በሮም ምልክት የተመሠረተ ነው።

> And in those times there shall many stand up against the king of the south: also the robbers of thy people shall exalt themselves to establish the vision; but they shall fall. Daniel 11:14.

> በዚያም ዘመን ብዙዎች በደቡብ ንጉሥ ላይ ይነሣሉ፤ ደግሞም ከሕዝብህ መካከል አመፀኞች ራሳቸውን ራእዩን ለማጽናት ያነሣሉ፤ ነገር ግን ይወድቃሉ። ዳንኤል 11፥14።

Jones addresses the previous verse as follows:

ጆንስ ከዚህ በፊት ያለውን ቁጥር እንዲህ ብሎ ይገልጻል፦

> “When the Amorites had filled up the measure of their iniquity, their place was given to Israel, the people of God. When Israel, following the way of the heathen, filled also the cup of iniquity, God brought up the kingdom of Babylon, and took all away. When Babylon had filled up the cup of its iniquity, the power was transferred to Persia. And when the angel was turned away by the wickedness of the Persians, then the prince of Grecia comes in and sweeps it away.”

> “አሞራውያን የኃጢአታቸውን መጠን በሞሉ ጊዜ፣ ስፍራቸው ለእግዚአብሔር ሕዝብ ለሆነው እስራኤል ተሰጠ። እስራኤልም የአሕዛብን መንገድ ተከትሎ የኃጢአትን ጽዋ ደግሞ በሞላ ጊዜ፣ እግዚአብሔር መንግሥተ ባቢሎንን አስነሣ፣ ሁሉንም ወሰደ። ባቢሎንም የኃጢአቷን ጽዋ በሞላች ጊዜ፣ ሥልጣኑ ወደ ፋርስ ተላለፈ። የፋርሳውያን ክፋትም መልአኩን ሲመልሰው፣ ያን ጊዜ የግሪክ አለቃ መጥቶ እርሱን ጠራርጎ ያስወግደዋል።”

> “And how long was the power of Grecia to continue? When was it to be broken? ‘When the transgressors were come to the full.’ That nation stands until it has filled up the measure of its iniquity, and then the power is transferred to another kingdom. That power to which it was transferred was the Roman, as we learn from Daniel 11:14. ‘And in those times there shall many stand up against the king of the south; also the robbers of thy people shall exalt themselves to establish the vision; but they shall fall.’ This nation is pointed out as a nation of robbers—the children of robbers, as says the margin of the text.

> “እና የግሪክ ኃይል እስከ መቼ ድረስ ሊቀጥል ነበር? መቼ ሊሰበር ነበር? ‘ኃጢአተኞች መጠናቸውን በሙሉ ሲሞሉ።’ ያ ሕዝብ የክፋቱን መጠን እስኪሞላ ድረስ ይኖራል፤ ከዚያም በኋላ ኃይሉ ወደ ሌላ መንግሥት ይተላለፋል። የተላለፈበትም ያ ኃይል የሮም ነበር፤ ይህንም ከዳንኤል 11፥14 እንማራለን። ‘በእነዚያም ዘመናት ብዙዎች በደቡብ ንጉሥ ላይ ይነሣሉ፤ ደግሞም ከሕዝብህ የሆኑ ሽፍቶች ራእዩን ለማቆም ራሳቸውን ከፍ ያደርጋሉ፤ ነገር ግን ይወድቃሉ።’ ይህ ሕዝብ እንደ ሽፍቶች ሕዝብ ተጠቁሟል—የጽሑፉ የጎን ማብራሪያ እንደሚል፣ የሽፍቶች ልጆች።”

> “These are the ones to whom the kingdom is now given, and what for?—‘The children of robbers shall exalt themselves to establish the vision.’ When this nation comes upon the scene, then there enters that which establishes the vision, that which is one great object of the vision, the one chief landmark in the line of vision which God has given through the prophets for all time.” A. T. Jones, The Columbian Year and the Meaning of the Four Centuries, 6.

> “መንግሥቱ አሁን የተሰጣቸው እነዚህ ናቸው፤ እናም ለምን?—‘የዘራፊዎች ልጆች ራእዩን ለማቆም ራሳቸውን ከፍ ያደርጋሉ።’ ይህ ሕዝብ በመድረኩ ላይ በሚገባ ጊዜ፣ ከዚያ ራእዩን የሚያቆም ነገር ይገባል፤ ይህም የራእዩ አንዱ ታላቅ አላማ፣ እግዚአብሔር በነቢያት አማካይነት ለዘመናት ሁሉ በሰጠው የራእይ መስመር ውስጥ ያለው አንዱ ዋና መለያ ምልክት ነው።” A. T. Jones, The Columbian Year and the Meaning of the Four Centuries, 6.

Jones says when the Roman power “comes upon the scene, then there enters that which establishes the” … “line of vision which God has given through the prophets for all time.” In Miller’s history the Protestants taught, as Laodicea Adventism now does, that the robbers of thy people represent Antiochus Epiphanes, a Seleucid king who ruled from 175 to 164 BC. He was a member of the Seleucid dynasty, which was one of the Greek successor states which came out of the breakup of Alexander the Great’s empire. The disagreement over this issue was so specific in Millerite history, that the identification of Antiochus Epiphanes is represented upon the 1843 pioneer chart.

ጆንስ የሮማውያን ኃይል “ወደ ትዕይንቱ ሲገባ፣ ከዚያም እግዚአብሔር በነቢያት አማካኝነት ለዘመናት ሁሉ የሰጠውን … ‘የራእይ መስመር የሚያቆም ያ ነገር ይገባል’” ይላል። በሚለር ታሪክ ውስጥ ፕሮቴስታንቶች፣ ሎዶቅያ አድቬንቲዝም አሁን እንደሚያስተምረው፣ “የሕዝብህ ዘራፊዎች” የሚለው ከ175 እስከ 164 ዓ.ዓ. ድረስ የገዛ ሴሉኪዳዊ ንጉሥ አንቲዮኮስ ኤፒፋኔስን እንደሚወክል አስተምረዋል። እርሱ ከአሌክሳንደር ታላቁ ግዛት መፈረካከስ የተነሡት የግሪክ ተከታይ መንግሥታት አንዱ የነበረው የሴሉኪዳዊ ሥርወ መንግሥት አባል ነበር። በሚለራዊ ታሪክ ላይ በዚህ ጉዳይ ላይ የነበረው አለመስማማት እጅግ ልዩ እና ግልጽ ስለነበር፣ የአንቲዮኮስ ኤፒፋኔስ መለያ በ1843 የአቅኚዎች ሰንጠረዥ ላይ ተወክሏል።

The reference to Antiochus on the chart represents the only reference to something that is not found in God’s prophetic Word. It is there to refute the false teachings of the Protestants of that period, which is now the false teaching of Laodicean Adventism. Whether William Miller understood the depth of importance in understanding that Rome is the earthly power that establishes the “line of vision which God has given through the prophets for all time,” is doubtful, but it was clear enough to soundly defend the fact that Rome establishes the vision.

በሰንጠረዡ ላይ ለአንቲዮክስ የተደረገው ማጣቀሻ በእግዚአብሔር ትንቢታዊ ቃል ውስጥ የማይገኝ ነገር ለሆነ ነገር የተደረገው ብቸኛው ማጣቀሻ ነው። ይህ በዚያን ዘመን የነበሩትን የፕሮቴስታንቶች ሐሰተኛ ትምህርቶች፣ እነዚህም አሁን የሎዶቅያ አድቬንቲዝም ሐሰተኛ ትምህርቶች የሆኑትን፣ ለመርታት እዚያ ተቀምጦአል። ዊልያም ሚለር “እግዚአብሔር በነቢያት አማካይነት ለዘላለሙ የሰጠውን የራእይ መስመር” የሚያቆመው ምድራዊ ኃይል ሮም መሆኑን በመረዳት ያለውን የአስፈላጊነቱን ጥልቀት ተረድቶ እንደነበር አጠራጣሪ ቢሆንም፣ ራእዩን የምታቆመው ሮም መሆኑን በጽኑ ለመከላከል ግልጽ ያለ እውቀት ነበረው።

> Where there is no vision, the people perish: but he that keepeth the law, happy is he. Proverbs 28:14.

> ራእይ በሌለበት ሕዝቡ ይጠፋል፤ ሕጉን የሚጠብቅ ግን ብፁዕ ነው። ምሳሌ 28፡14።

Solomon recorded that where there is no vision, the people perish, and the Hebrew word “vision,” in verse fourteen is the same as in Solomon’s proverb. The vision is a life-or-death proposition, and the “vision” is established by the symbol of Rome. The word “vision” in verse fourteen, is the same word for vision in Habakkuk, chapter two.

ሰሎሞን ራእይ በሌለበት ስፍራ ሕዝቡ ይጠፋል ብሎ ጻፈ፤ በአሥራ አራተኛውም ቁጥር ውስጥ ያለው “ራእይ” የሚለው የዕብራይስጥ ቃል በሰሎሞን ምሳሌ ውስጥ ካለው ጋር አንድ ነው። ራእዩ የሕይወት ወይም የሞት ጉዳይ ነው፥ እናም “ራእዩ” በሮም ምልክት የተመሠረተ ነው። በአሥራ አራተኛው ቁጥር ውስጥ ያለው “ራእይ” የሚለው ቃል በዕንባቆም ምዕራፍ ሁለት ውስጥ ለራእይ የተጠቀሰው ቃል ተመሳሳይ ነው።

> I will stand upon my watch, and set me upon the tower, and will watch to see what he will say unto me, and what I shall answer when I am reproved. And the Lord answered me, and said, Write the vision, and make it plain upon tables, that he may run that readeth it. For the vision is yet for an appointed time, but at the end it shall speak, and not lie: though it tarry, wait for it; because it will surely come, it will not tarry. Habakkuk 2:1–3.

> በጠባቂነቴ ላይ እቆማለሁ፥ በምሽግም ላይ እቆማለሁ፤ እርሱም ምን እንደሚናገረኝና በተገሠጽሁ ጊዜ ምን እንደምመልስ ለማየት እጠብቃለሁ። እግዚአብሔርም መለሰልኝ እንዲህም አለ፤ ራእዩን ጻፍ፥ በጽላቶችም ላይ ግልጽ አድርገህ ጻፈው፥ የሚያነበውም ይሮጥ ዘንድ። ራእዩ ገና ለተወሰነ ጊዜ ነውና፤ በፍጻሜው ግን ይናገራል እንጂ አይዋሽም፤ ቢዘገይም ጠብቀው፥ በእርግጥ ይመጣልና አይዘገይም። ዕንባቆም 2፥1–3።

The word “reproved” in verse one, means “argued with”. William Miller was the watchman that was set upon the tower in the history of the movement of the first and second angels, and when in prophetic symbolism he asked what he should answer in the debate of his history, he was told to write the vision, which is established by the symbol of Rome. In agreement with this fact, when the Millerites produced the 1843 pioneer chart in fulfillment of these three verses of Habakkuk, they gave reference to the very heart of the debate they engaged in. They no doubt, did not understand that their referencing to the foolish argument that Antiochus Epiphanes was the power who established the vision represents the debate of Habakkuk chapter two, but Sister White said that chart was “directed by the hand of the Lord, and should not be altered,” so the reference to the debate on the chart was from God’s hand.

በመጀመሪያው ቁጥር ውስጥ ያለው “reproved” የሚለው ቃል “ተከራከረ” ማለት ነው። ዊልያም ሚለር በመጀመሪያውና በሁለተኛው መላእክት እንቅስቃሴ ታሪክ ውስጥ በግንብ ላይ የተቀመጠው ጠባቂ ነበር፤ በትንቢታዊ ምሳሌነትም በታሪኩ ክርክር ውስጥ ምን መልስ እንዲሰጥ በጠየቀ ጊዜ፣ በሮም ምልክት የተመሠረተችውን ራእይ እንዲጽፍ ተነገረው። ከዚህ እውነታ ጋር በመስማማት፣ ሚለራውያን እነዚህን ሶስቱን የዕንባቆም ቁጥሮች በመፈጸም የ1843 የአቅኚዎችን ቻርት ሲያዘጋጁ፣ የገቡበትን ክርክር እጅግ ማዕከላዊ ነጥብ ጠቅሰዋል። የተመሠረተውን ራእይ ያቆመው ኃይል አንቲዮኮስ ኤፒፋኔስ ነው የሚለውን ሞኝነት ያለበት ክርክር መጥቀሳቸው የዕንባቆም ምዕራፍ ሁለትን ክርክር እንደሚወክል ምናልባት አልተረዱም ነበር፤ ነገር ግን እህት ዋይት ያ ቻርት “በጌታ እጅ የተመራ ነበር፣ ሊለወጥም አይገባም” ብላ ተናግራለች፤ ስለዚህ በቻርቱ ላይ ያለው የክርክሩ መጥቀስ ከእግዚአብሔር እጅ ነበር።

The Millerites came to correctly understand that the first disappointment on April 19, 1844 initiated the tarrying time, referenced by Habakkuk and also Matthew’s parable of the ten virgins. They also came to understand that those two prophecies were directly connected with Ezekiel chapter twelve, where Ezekiel identifies a period of time where the effect of every vision will occur. That word “vision”, is the same Hebrew word we are now considering. This is why Jones is correct when he states, “When” Rome “comes upon the scene, then there enters that which establishes the vision, that which is one great object of the vision, the one chief landmark in the line of vision which God has given through the prophets for all time.” Rome establishes the entire vision of God’s prophetic Word, and more specifically it is Rome that the entire structure of chapter eleven is built upon.

ሚለራውያን በ1844 ዓ.ም. ሚያዝያ 19 የተከሰተው የመጀመሪያው ተስፋ መቁረጥ በዕንቅፋት የሚቆይበትን ዘመን እንደጀመረ በትክክል ለመረዳት ቻሉ፤ ይህም በዕብቁቅ እና እንዲሁም በማቴዎስ ያለው የአሥሩ ድንግል ምሳሌ የተጠቀሰው ነው። እንዲሁም እነዚህ ሁለት ትንቢቶች በቀጥታ ከሕዝቅኤል ምዕራፍ አሥራ ሁለት ጋር እንደተያያዙ ተረዱ፤ በዚያም ሕዝቅኤል የእያንዳንዱ ራእይ ውጤት የሚፈጸምበትን የጊዜ ወቅት ይለይታል። ይህ “ራእይ” የሚለው ቃል አሁን እየመረመርነው ያለው ያው የዕብራይስጥ ቃል ነው። ስለዚህ ጆንስ እንዲህ ሲል ትክክል ነው፤ “ሮም” “በመድረኩ ላይ በሚገባበት ጊዜ፣ ያን ራእይ የሚያቆም ነገር ይገባል፤ ያም የራእዩ አንድ ታላቅ ዓላማ ነው፤ እግዚአብሔር በነቢያት አማካይነት ለዘመናት ሁሉ በሰጠው የራእይ መስመር ውስጥ ዋናውና አስፈላጊው መለያ ምልክት ነው።” ሮም የእግዚአብሔርን ትንቢታዊ ቃል የያዘውን ራእይ በሙሉ ያቆማል፤ ከዚህም የበለጠ በተለይ የምዕራፍ አሥራ አንድ አጠቃላይ መዋቅር የተገነባው በሮም ላይ ነው።

When Sister White refers to the final fulfillment of chapter eleven of Daniel and states that “much of the history that has taken place in fulfillment of this prophecy will be repeated,” she is identifying that the histories of chapter eleven that had already been fulfilled typified the final verses of Daniel chapter eleven. The subject of the final verses of chapter eleven is the king of the north, who there represents modern Rome. Therefore, the histories of Daniel chapter eleven, that are repeated, are histories that represent Rome.

ሲስተር ዋይት የዳንኤል ምዕራፍ አሥራ አንድ የመጨረሻ ፍጻሜን ስትጠቅስ፣ “በዚህ ትንቢት ፍጻሜ የሆነ ታሪክ ብዙው እንደገና ይደገማል” በማለት ስትናገር፣ ከዚያ በፊት ፍጻሜ ያገኙት የምዕራፍ አሥራ አንድ ታሪኮች የዳንኤል ምዕራፍ አሥራ አንድን የመጨረሻ ቁጥሮች እንደ ምሳሌ ያመለክቱ ነበር ማለቷ ነው። የምዕራፍ አሥራ አንድ የመጨረሻ ቁጥሮች ርእሰ ጉዳይ የሰሜን ንጉሥ ነው፣ እርሱም በዚያ ዘመናዊቷን ሮምን ይወክላል። ስለዚህ፣ የዳንኤል ምዕራፍ አሥራ አንድ የሚደገሙት ታሪኮች ሮምን የሚወክሉ ታሪኮች ናቸው።

In the last six verses of chapter eleven modern Rome (the king of the north), conquers three geographical powers. In verse forty he conquers the king of the south (the former Soviet Union in 1989), the glorious land (the United States at the soon coming Sunday law), and Egypt (the entire world as represented by the United Nations.) In Daniel eleven pagan Rome is represented as conquering three geographical powers in order to capture the then-known world, and then papal Rome is represented as conquering three geographical powers in order to capture the earth.

በአሥራ አንደኛው ምዕራፍ የመጨረሻዎቹ ስድስት ቁጥሮች ውስጥ ዘመናዊቷ ሮም (የሰሜን ንጉሥ) ሦስት ጂኦግራፊያዊ ኃይሎችን ታሸንፋለች። በአርባኛው ቁጥር የደቡብን ንጉሥ (በ1989 የነበረውን የቀድሞ ሶቪየት ኅብረት)፣ የክብሩን ምድር (በቅርቡ በሚመጣው የእሑድ ሕግ ጊዜ የአሜሪካን አንድነት መንግሥት)፣ እና ግብፅን (በተባበሩት መንግሥታት የተወከለውን መላውን ዓለም) ታሸንፋለች። በዳንኤል አሥራ አንድ ውስጥ የአረማዊቷ ሮም በዚያን ጊዜ የታወቀውን ዓለም ለመቆጣጠር ሦስት ጂኦግራፊያዊ ኃይሎችን እንደምታሸንፍ ተወክላለች፤ ከዚያም ጳጳሳዊቷ ሮም ምድርን ለመቆጣጠር ሦስት ጂኦግራፊያዊ ኃይሎችን እንደምታሸንፍ ተወክላለች።

Pagan Rome is first mentioned in the chapter in verse fourteen, in order to identify it as the symbol that establishes the vision, but its rise to power is not addressed until verse sixteen. Alexander the Great’s kingdom was divided into four parts in fulfillment of God’s prophetic Word, but those four parts quickly consolidated into two primary antagonists that are identified as either the king of the south or the king of the north in the prophetic narrative that continues to the conclusion of the chapter. In verse fourteen the rising power of Rome is mentioned as the power that would establish the vision, but the subjects that are being addressed are the struggles between the remnants of Alexander’s kingdom as represented by the kings of the north and the south.

በዚህ ምዕራፍ ጣዖታዊት ሮም በመጀመሪያ በአሥራ አራተኛው ቁጥር ተጠቅሳለች፤ ይህም ራእዩን የሚያቆም ምልክት እንደሆነች ለመለየት ነው፤ ነገር ግን ወደ ኀይል መነሣቷ እስከ አሥራ ስድስተኛው ቁጥር ድረስ አይታይም። የታላቁ እስክንድር መንግሥት በእግዚአብሔር ትንቢታዊ ቃል ፍጻሜ መሠረት ወደ አራት ክፍሎች ተከፈለ፤ ነገር ግን እነዚያ አራቱ ክፍሎች በፍጥነት በሁለት ዋና ተቃዋሚዎች ተጠቅለው ተሰበሰቡ፤ እነርሱም እስከ ምዕራፉ ፍጻሜ ድረስ በሚቀጥለው ትንቢታዊ ትረካ ውስጥ እንደ ደቡብ ንጉሥ ወይም እንደ ሰሜን ንጉሥ ተለይተው ይገለጣሉ። በአሥራ አራተኛው ቁጥር የሚነሣው የሮም ኀይል ራእዩን የሚያቆም ኀይል እንደሆነ ተጠቅሷል፤ ነገር ግን የሚታወሱት ጉዳዮች በሰሜንና በደቡብ ነገሥታት የተወከሉት የእስክንድር መንግሥት ቅሪቶች መካከል የነበሩት ትግሎች ናቸው።

In verse fifteen, those two kings are still engaged in their struggle, and the king of the north is prevailing. But in verse sixteen Rome arrives and the verse says, “But he that cometh against him,” meaning that when Rome comes against the northern king who has just been prevailing over the southern king, the king of the north will be unable to stand against Rome. Rome prevails, and in verse sixteen, Rome was also to stand in the glorious land of Judah. In verse seventeen Rome shall “set his face to enter with the strength of his whole kingdom.” He took the northern king who was unable to stand before him, then he took Judah, then he entered into Egypt.

በአሥራ አምስተኛው ቁጥር ውስጥ እነዚያ ሁለቱ ነገሥታት አሁንም በትግላቸው ተጠምደው አሉ፣ የሰሜኑም ንጉሥ እየበረታ ነው። ነገር ግን በአሥራ ስድስተኛው ቁጥር ሮም ትመጣለች፣ ቁጥሩም፣ “ነገር ግን በእርሱ ላይ የሚመጣው” ይላል፤ ማለትም ሮም በደቡቡ ንጉሥ ላይ እያሸነፈ ባለው በሰሜኑ ንጉሥ ላይ ስትመጣ፣ የሰሜኑ ንጉሥ በሮም ፊት መቆም አይችልም ማለት ነው። ሮም ታሸንፋለች፣ እናም በአሥራ ስድስተኛው ቁጥር ሮም ደግሞ በይሁዳ በክብር ምድር ላይ ልትቆም ነበር። በአሥራ ሰባተኛው ቁጥር ሮም “በመንግሥቱ ሁሉ ኃይል ለመግባት ፊቱን ያቀናል።” በፊቱ መቆም ያልቻለውን የሰሜኑን ንጉሥ ወሰደ፣ ከዚያም ይሁዳን ወሰደ፣ ከዚያም ወደ ግብፅ ገባ።

> And in those times there shall many stand up against the king of the south: also the robbers of thy people shall exalt themselves to establish the vision; but they shall fall. So the king of the north shall come, and cast up a mount, and take the most fenced cities: and the arms of the south shall not withstand, neither his chosen people, neither shall there be any strength to withstand. But he that cometh against him shall do according to his own will, and none shall stand before him: and he shall stand in the glorious land, which by his hand shall be consumed. He shall also set his face to enter with the strength of his whole kingdom, and upright ones with him; thus shall he do: and he shall give him the daughter of women, corrupting her: but she shall not stand on his side, neither be for him. Daniel 11:14–17.

> በዚያን ዘመንም ብዙዎች በደቡብ ንጉሥ ላይ ይነሣሉ፤ ከሕዝብህም ዘራፊዎች ራእዩን ለማጽናት ራሳቸውን ከፍ ከፍ ያደርጋሉ፤ ነገር ግን ይወድቃሉ። እንግዲህ የሰሜን ንጉሥ ይመጣል፥ አፈር ይከምራል፥ እጅግ የተመሸጉትንም ከተሞች ይወስዳል፤ የደቡብም ክንዶች አይቋቋሙም፥ የተመረጡት ሕዝቡም አይቋቋሙም፥ የመቋቋምም ኃይል አይኖርም። ነገር ግን በእርሱ ላይ የሚመጣው እንደ ፈቃዱ ያደርጋል፥ በፊቱም የሚቆም አይኖርም፤ በክቡርቱም ምድር ውስጥ ይቆማል፥ እርስዋም በእጁ ትጠፋለች። ደግሞም በመንግሥቱ ሁሉ ኃይል ለመግባት ፊቱን ያቀናል፥ ቅኖችም ከእርሱ ጋር ይሆናሉ፤ እንዲሁም ያደርጋል፤ ሴቶችንም የምትበልጥ ሴት ልጅ ያቀርብለታል እርስዋን ለማጥፋት፤ ነገር ግን በወገኑ አትቆምም፥ ለእርሱም አትሆንም። ዳንኤል 11፥14–17።

The conquering illustrated in these verses is a fulfillment of Daniel chapter eight.

በእነዚህ ጥቅሶች የተገለጸው ድል ማድረግ የዳንኤል ምዕራፍ ስምንት ፍጻሜ ነው።

> And out of one of them came forth a little horn, which waxed exceeding great, toward the south, and toward the east, and toward the pleasant land. Daniel 8:9.

> ከእነርሱም ከአንዱ አንድ ትንሽ ቀንድ ወጣ፤ እርሱም እጅግ ታላቅ ሆነ ወደ ደቡብና ወደ ምሥራቅ እንዲሁም ወደ ውብቱ ምድር። ዳንኤል 8፥9።

The little horn of verse nine is pagan Rome, and verse nine identifies, in agreement with verses fourteen through seventeen of chapter eleven, that pagan Rome would conquer three geographical entities as it took control of the world. Those entities were the south (Egypt), the east (Syria, the king of the north) and the pleasant land (Judah). The history of verses sixteen and seventeen are typifying the historical three-step conquering of modern Rome in verses forty through forty-three, for as Sister White stated, “Much of the history that has taken place in fulfillment of this prophecy will be repeated.”

በዘጠነኛው ቁጥር የተጠቀሰው ትንሽ ቀንድ አረማዊቱ ሮም ናት፤ እናም ዘጠነኛው ቁጥር፣ ከምዕራፍ አሥራ አንድ ቁጥር አሥራ አራት እስከ አሥራ ሰባት ጋር በመስማማት፣ አረማዊቱ ሮም ዓለምን በመቆጣጠር ላይ ሳለች ሦስት የጂኦግራፊ አካላትን እንደምታሸንፍ ያመለክታል። እነዚያ አካላት ደቡብ (ግብፅ)፣ ምሥራቅ (ሶርያ፣ የሰሜኑ ንጉሥ) እና ውብ ምድር (ይሁዳ) ነበሩ። የአሥራ ስድስትና የአሥራ ሰባት ቁጥሮች ታሪክ፣ ዘመናዊቱ ሮም በአርባ እስከ አርባ ሦስት ቁጥሮች ውስጥ የተመለከተውን በታሪክ የተፈጸመ ባለሦስት ደረጃ ድል በምሳሌነት ያሳያል፤ ምክንያቱም እህት ዋይት እንደገለጸችው፣ “ይህ ትንቢት በመፈጸም ውስጥ የተከናወነው ብዙ ታሪክ እንደገና ይደገማል።”

> “Although Egypt could not stand before Antiochus, the king of the north, Antiochus could not stand before the Romans, who now came against him. No kingdoms were longer able to resist this rising power. Syria was conquered, and added to the Roman empire, when Pompey, BC 65, deprived Antiochus Asiaticus of his possessions, and reduced Syria to a Roman province.

> ምንም እንኳን ግብፅ በሰሜን ንጉሥ በአንቲዮክስ ፊት መቆም አልቻለችም ነበር፣ አንቲዮክስ ግን አሁን በእርሱ ላይ የመጡትን ሮማውያን በፊቱ መቆም አልቻለም። ከእንግዲህ በኋላ ምንም መንግሥታት ይህን እያደገ የሚሄድ ኃይል ለመቋቋም አልቻሉም። ፖምፔይ በክርስቶስ በፊት 65 በአንቲዮክስ አሲያቲከስ ንብረቶቹን በመንጠቅ ሶርያን ወደ ሮማ ግዛት ጠቅሎ በወሰዳት ጊዜ፣ ሶርያ ተሸነፈች እና ወደ ሮማ ኢምፓየር ተጨመረች፤ እንዲሁም ወደ ሮማ አውራጃ ተቀነሰች።

> “The same power was also to stand in the Holy Land, and consume it. Rome became connected with the people of God, the Jews, by alliance, BC 162, from which date it holds a prominent place in the prophetic calendar. It did not, however, acquire jurisdiction over Judea by actual conquest till BC 63; and then in the following manner.

> “ያው ኃይል ደግሞ በቅድስት ምድር ላይ ሊቆምና ሊያጠፋት ነበር። ሮም ከእግዚአብሔር ሕዝብ ከሆኑት አይሁድ ጋር በኪዳን ተያይዞ ሆነች በዓ.ዓ. 162፤ ከዚያም ቀን ጀምሮ በትንቢታዊው የዘመን ቀመር ውስጥ ጎልቶ የሚታይ ስፍራ ይዛለች። ነገር ግን በይሁዳ ላይ ሥልጣን ያገኘችው በተግባራዊ ድል ሳይሆን እስከ ዓ.ዓ. 63 ድረስ አልነበረም፤ ከዚያም በኋላ እንዲህ በሆነው ሁኔታ ሆነ።”

> “On Pompey’s return from his expedition against Mithridates, king of Pontus, two competitors, Hyrcanus and Aristobulus, were struggling for the crown of Judea. Their cause came before Pompey, who soon perceived the injustice of the claims of Aristobulus, but wished to defer decision in the matter till after his long-desired expedition into Arabia, promising then to return, and settle their affairs as should seem just and proper. Aristobulus, fathoming Pompey’s real sentiments, hastened back to Judea, armed his subjects, and prepared for a vigorous defense, determined, at all hazards, to keep the crown, which he foresaw would be adjudicated to another. Pompey closely followed the fugitive. As he approached Jerusalem, Aristobulus, beginning to repent of his course, came out to meet him, and endeavored to accommodate matters by promising entire submission and large sums of money. Pompey, accepting this offer, sent Gabinius, at the head of a detachment of soldiers, to receive the money. But when that lieutenant-general arrived at Jerusalem, he found the gates shut against him, and was told from the top of the walls that the city would not stand to the agreement.

> “ከጳምጴዎስ ከጶንጦስ ንጉሥ ከሚትሪዳጥስ ላይ ያደረገውን ዘመቻ በማጠናቀቅ በተመለሰ ጊዜ፣ ሁለት ተወዳዳሪዎች፣ ሂርካኖስና አርስቶቡሎስ፣ ለይሁዳ ዘውድ ይታገሉ ነበር። ጉዳያቸው በጳምጴዎስ ፊት ቀረ፤ እርሱም የአርስቶቡሎስ መብት ጥያቄ ፍትሕ የጎደለው መሆኑን ፈጥኖ ተረዳ፤ ነገር ግን ከረጅም ጊዜ ጀምሮ ሲመኘው የነበረውን ወደ ዐረቢያ የሚያደርገውን ዘመቻ ካጠናቀቀ በኋላ በጉዳዩ ላይ ውሳኔ መስጠት ሊያዘገይ ፈለገ፤ ከዚያም ተመልሶ እንደ ፍትሕና እንደ ተገቢነት የሚታየውን ሁሉ ጉዳያቸውን እንደሚያስተካክል ተስፋ ሰጠ። አርስቶቡሎስም የጳምጴዎስን እውነተኛ አሳብ በመገንዘብ ፈጥኖ ወደ ይሁዳ ተመለሰ፤ ሕዝቡንም አስታጠቀ፣ እና ሌላ ሰው እንደሚፈረድለት አስቀድሞ ያየውን ዘውድ በማንኛውም ዋጋ ለማቆየት ቆርጦ ከፍተኛ መከላከያ ለማድረግ ተዘጋጀ። ጳምጴዎስ ሸሽቶ የሄደውን በቅርብ ተከተለው። ወደ ኢየሩሳሌም ሲቀርብ፣ አርስቶቡሎስ መንገዱን ማፅደቅ ጀምሮ ሊጸጸት ጀመረ፤ ሊገናኘውም ወጥቶ ፍጹም መገዛትንና ብዙ ገንዘብ በመስጠት ጉዳዩን ለማስማማት ሞከረ። ጳምጴዎስም ይህን ጥያቄ ተቀብሎ ጋቢኒዮስን በአንድ የወታደሮች ክፍል ላይ አለቃ አድርጎ ገንዘቡን እንዲቀበል ላከው። ነገር ግን ያ ሌተና ጄኔራል ወደ ኢየሩሳሌም በደረሰ ጊዜ፣ በሮቹ በፊቱ ላይ ተዘግተው አገኘ፤ ከቅጥሩም ራስ ላይ ከተማይቱ በስምምነቱ እንዳትቆም ተነገረው።”

> “Pompey, not to be deceived in this way with impunity, put Aristobulus, whom he had retained with him, in irons, and immediately marched against Jerusalem with his whole army. The partisans of Aristobulus were for defending the place; those of Hyrcanus, for opening the gates. The latter being in the majority, and prevailing, Pompey was given free entrance into the city. Whereupon the adherents of Aristobulus retired to the mountain of the temple, as fully determined to defend that place as Pompey was to reduce it. At the end of three months a breach was made in the wall sufficient for an assault, and the place was carried at the point of the sword. In the terrible slaughter that ensued, twelve thousand persons were slain. It was an affecting sight, observes the historian, to see the priests, engaged at the time in divine service, with calm hand and steady purpose pursue their accustomed work, apparently unconscious of the wild tumult, though all around them their friends were given to the slaughter, and though often their own blood mingled with that of their sacrifices.

> ጶምፔዮስ፣ በዚህ መንገድ ሳይቀጣ እንዲታለል ያልፈቀደ፣ ከእርሱ ጋር አስቀምጦት የነበረውን አርስቶቡሎስን በሰንሰለት አስሮ፣ ወዲያውም ከሠራዊቱ ሁሉ ጋር በኢየሩሳሌም ላይ ዘመተ። የአርስቶቡሎስ ወገኖች ቦታውን ለመከላከል ቆርጠው ነበር፤ የሂርቃኖስ ወገኖች ግን በሮቹን ለመክፈት። እነዚህ ኋለኞቹ ብዙኃኑ ስለነበሩና ስለተሸነፉ ሳይሆን ስለበለጡ፣ ጶምፔዮስ ወደ ከተማይቱ ያለ ክልከላ መግቢያ ተሰጠው። በዚህም ጊዜ የአርስቶቡሎስ ተከታዮች ጶምፔዮስ ያን ስፍራ ለማስገዛት እንደ ቆረጠ ሁሉ እነርሱም እኩል ቆርጠው ለመከላከል ወደ ቤተ መቅደሱ ተራራ ሸሹ። ከሦስት ወራት መጨረሻ በኋላ በቅጥሩ ላይ ለውጊያ የሚበቃ ፍርስራሽ ተከፈተ፣ ስፍራውም በሰይፍ ኃይል ተያዘ። በዚያ ቀጥሎ በተከሰተው አስፈሪ ዕልቂት ውስጥ አሥራ ሁለት ሺህ ሰዎች ተገደሉ። ታሪክ ጸሐፊው እንደሚናገረው፣ በዚያን ጊዜ በመለኮታዊ አገልግሎት ተጠምደው የነበሩትን ካህናት፣ በየተለመደው ሥራቸው በዝግ እጅና በጽኑ አሳብ ሲቀጥሉ፣ በዙሪያቸው ያለውን የከፋ ሁከት እንዳላወቁ ማየት እጅግ ልብን የሚነካ ነበር፤ ምንም እንኳ በዙሪያቸው ወዳጆቻቸው ለዕልቂት ተሰጥተው ቢወድቁ፣ እና ብዙ ጊዜም የራሳቸው ደም ከመሥዋዕቶቻቸው ደም ጋር ቢቀላቀል።

> “Having put an end to the war, Pompey demolished the walls of Jerusalem, transferred several cities from the jurisdiction of Judea to that of Syria, and imposed tribute on the Jews. Thus for the first time was Jerusalem placed by conquest in the hands of that power which was to hold the ‘glorious land’ in its iron grasp till it had utterly consumed it.

> “ጦርነቱን ካበቃ በኋላ ፖምፔይ የኢየሩሳሌምን ቅጥሮች አፈረሰ፥ ብዙ ከተሞችንም ከይሁዳ ሥልጣን ወደ ሶርያ ሥልጣን አስተላለፈ፥ በአይሁድም ላይ ግብር ጣለ። እንዲሁም ኢየሩሳሌም ለመጀመሪያ ጊዜ በድል እጅ ወደዚያ ኃይል እጅ ገባች፤ እርሱም ‘የክብር ምድርን’ ፈጽሞ እስኪያጠፋት ድረስ በብረት ጭብጥ ይዞ የሚገዛት ነበር።”

> “‘VERSE 17. He shall also set his face to enter with the strength of his whole kingdom, and upright ones with him; thus shall he do: and he shall give him the daughter of women, corrupting her: but she shall not stand on his side, neither be for him.’

> “‘ቁጥር 17። ደግሞም በመንግሥቱ ሁሉ ኃይል ለመግባት ፊቱን ያቀናል፥ ከእርሱም ጋር ቅኖች ይሆናሉ፤ እንዲሁም ያደርጋል፤ የሴቶችንም ልጅ እርሷን ለማጥፋት ይሰጠዋል፤ ነገር ግን እርሷ በወገኑ አትቆምም፥ ለእርሱም አትሆንም።’”

> “Bishop Newton furnishes another reading for this verse, which seems more clearly to express the sense, as follows: ‘He shall also set his face to enter by force the whole kingdom.’ Verse 16 brought us down to the conquest of Syria and Judea by the Romans. Rome had previously conquered Macedon and Thrace. Egypt was now all that remained of the ‘whole kingdom’ of Alexander, not brought into subjection to the Roman power, which power now set its face to enter by force into that country.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 258–260.

> «ጳጳስ ኒውተን ለዚህ ቁጥር ሌላ ንባብ ያቀርባል፤ እርሱም ትርጉሙን ይበልጥ ግልጽ በሆነ መንገድ የሚገልጽ መስሎ እንዲህ ይላል፦ ‘ደግሞም መላውን መንግሥት በኃይል ለመግባት ፊቱን ያዞራል።’ ቁጥር 16 ሮማውያን ሶርያንና ይሁዳን እስከ ድል ድረስ አውርዶናል። ሮም ከዚህ በፊት መቄዶንያንና ትራቄን አሸንፋ ነበር። በአሁኑ ጊዜ ከእስክንድር ‘መላው መንግሥት’ ውስጥ ለሮማዊው ኃይል ተገዥ ያልሆነ የቀረው ግብጽ ብቻ ነበር፤ ይህም ኃይል አሁን በኃይል ወደዚያ አገር ለመግባት ፊቱን አዞረ።» ኡርያ ስሚዝ፣ Daniel and the Revelation, 258–260.

We have already noted, more than once in these articles, how verse thirty and thirty-one of Daniel eleven align with verses forty and forty-one, and the history of verses thirty and thirty-one also aligns with the plucking up of three horns.

እኛ በእነዚህ ጽሑፎች ውስጥ ከአንድ ጊዜ በላይ አስቀድመን እንዳመለከትነው፣ የዳንኤል 11 ቁጥር 30 እና 31 ከቁጥር 40 እና 41 ጋር እንዴት እንደሚጣጣሙ እንዲሁም የቁጥር 30 እና 31 ታሪክ ደግሞ ሦስቱ ቀንዶች ከመነቀላቸው ጋር እንደሚጣጣም ገልጸናል።

> I considered the horns, and, behold, there came up among them another little horn, before whom there were three of the first horns plucked up by the roots: and, behold, in this horn were eyes like the eyes of man, and a mouth speaking great things. … And of the ten horns that were in his head, and of the other which came up, and before whom three fell; even of that horn that had eyes, and a mouth that spake very great things, whose look was more stout than his fellows. Daniel 7:8, 20.

> ቀንዶቹንም እያሰብሁ ሳለሁ፥ እነሆ፥ በመካከላቸው ሌላ ትንሽ ቀንድ ወጣ፤ ከፊቱም ከመጀመሪያዎቹ ቀንዶች ሦስቱ ከሥር ተነቀሉ፤ እነሆም፥ በዚያ ቀንድ ውስጥ እንደ ሰው ዓይኖች ያሉ ዓይኖች ነበሩበት፥ ታላላቅም ነገሮች የሚናገር አፍ ነበረው። … በራሱም ላይ ስለነበሩት አሥሩ ቀንዶች፥ እንዲሁም ስለ ወጣው ሌላው ቀንድ፥ ከፊቱም ሦስቱ ስለ ወደቁት፤ ዓይኖችም ስለነበሩት፥ እጅግ ታላላቅ ነገሮችንም የሚናገር አፍ ስለነበረው፥ መልኩም ከባልንጀሮቹ ይልቅ የበለጠ ጽኑ ስለሆነው ስለዚያ ቀንድ። ዳንኤል 7፥8፣ 20።

Just as Daniel chapter eight, verse nine, represents the three geographical areas of conquering that established pagan Rome on the throne, so too, the plucking up of the horns (representing the Heruli, Ostrogoths and Vandals) represented the three geographical areas of conquering that established papal Rome on the throne. Both those histories align with verses forty to forty-three of Daniel eleven, and the plucking up of the three horns aligns with the history of verses thirty and thirty-one.

እንዲሁም የዳንኤል መጽሐፍ ምዕራፍ ስምንት ቁጥር ዘጠኝ አረማዊቱን ሮም በዙፋን ላይ ያቆመውን የድል መንሳት ሦስቱን የምድር ክልሎች እንደሚወክል፣ እንዲሁም ቀንዶቹን መንቀል (ሄሩሊ፣ ኦስትሮጎቶችና ቫንዳሎችን የሚወክል) የጳጳሳዊቱን ሮም በዙፋን ላይ ያቆመውን የድል መንሳት ሦስቱን የምድር ክልሎች ይወክል ነበር። እነዚህ ሁለቱ ታሪኮች ከዳንኤል አሥራ አንድ ቁጥር አርባ እስከ አርባ ሦስት ጋር ይጣጣማሉ፤ የሦስቱ ቀንዶችም መንቀል ከቁጥር ሠላሳና ሠላሳ አንድ ታሪክ ጋር ይጣጣማል።

> “‘VERSE 8. I considered the horns, and, behold, there came up among them another little horn, before whom there were three of the first horns plucked up by the roots; and, behold, in this horn were eyes like the eyes of man, and a mouth speaking great things.’

> «ቁጥር 8። ቀንዶቹንም እያስተዋልሁ ሳለሁ፣ እነሆ፥ በመካከላቸው ሌላ ታናሽ ቀንድ ወጣ፤ በፊቱም ከመጀመሪያዎቹ ቀንዶች ሦስቱ ከሥራቸው ተነቀሉ፤ እነሆም፥ በዚህ ቀንድ ውስጥ እንደ ሰው ዓይኖች ያሉ ዓይኖችና ታላላቅ ነገሮችን የሚናገር አፍ ነበሩ።»

> “Daniel considered the horns. Indications of a strange movement appeared among them. A little horn (at first little, but afterward more stout than its fellows) thrust itself up among them. It was not content quietly to find a place of its own, and fill it; it must thrust aside some of the others, and usurp their places. Three kingdoms were plucked up before it. This little horn, as we shall have occasion to notice more fully hereafter, was the papacy. The three horns plucked up before it were the Heruli, the Ostrogoths, and the Vandals. And the reason why they were plucked up was because they were opposed to the teaching and claims of the papal hierarchy, and hence to the supremacy in the church of the bishop of Rome.

> ዳንኤል ቀንዶቹን አስተዋለ። በመካከላቸው የተለየ እንቅስቃሴ መገለጡ ታየ። አንድ ትንሽ ቀንድ (መጀመሪያ ትንሽ ነበረ፣ በኋላ ግን ከጓደኞቹ ይልቅ የበረታ) በመካከላቸው ተነሣ። በጸጥታ የራሱን ስፍራ ፈልጎ በእርሱ መቆየት አልበቃውም፤ ከሌሎቹ አንዳንዶቹን ገፍቶ ስፍራቸውን መቀማት ነበረበት። ሶስት መንግሥታት በፊቱ ተነቀሉ። ይህ ትንሽ ቀንድ፣ ከዚህ በኋላ በሙሉ ለማስተዋል እንደምናገኝበት፣ ጳጳሳዊነት ነበር። በፊቱ የተነቀሉት ሦስቱ ቀንዶች ሄሩሊዎች፣ ኦስትሮጎቶች፣ እና ቫንዳሎች ነበሩ። የተነቀሉበትም ምክንያት የጳጳሳዊ ተዋረድ ትምህርትና የሥልጣን ጥያቄ ስለተቃወሙ፣ ስለዚህም በቤተ ክርስቲያን ውስጥ የሮም ጳጳስ የበላይነትን ስለተቃወሙ ነበር።

> “And ‘in this horn were eyes like the eyes of man, and a mouth speaking great things,’ the eyes, a fit emblem of the shrewdness, penetration, cunning, and foresight of the papal hierarchy; and the mouth speaking great things, a fit symbol of the arrogant claims of the bishops of Rome.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 132–134.

> «እና ‘በዚህ ቀንድ ውስጥ እንደ ሰው ዓይኖች ያሉ ዓይኖች ነበሩ፥ ታላላቅ ነገሮችንም የሚናገር አፍ፤’ እነዚያ ዓይኖች የጳጳሳዊ ተዋረድ ብልሃት፣ ጥልቅ አስተዋይነት፣ ተንኮልነት፣ እና ቅድመ አስተዋልን በሚገባ የሚወክሉ ምልክት ናቸው፤ ታላላቅ ነገሮችንም የሚናገረው አፍ የሮም ጳጳሳት ትዕቢተኛ አሳቦችን በሚገባ የሚያመለክት ምልክት ነው።» Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 132–134.

It is Rome that establishes the vision of Bible prophecy, and especially the vision of Daniel chapter eleven. In that chapter much of the prophetic history that had been fulfilled before the Millerite movement was to be repeated in the last six verses of Daniel eleven. The conquering of three geographical obstacles that established both pagan and papal Rome upon the throne is represented in chapter eleven, and those two representations typify the time when modern Rome is again established upon the throne. It is Rome that establishes the vision, and Paul identifies that papal Rome is revealed in its time.

የመጽሐፍ ቅዱስ ትንቢት ራእይን፣ በተለይም የዳንኤል ምዕራፍ አስራ አንድን ራእይ የሚያቆም ሮም ነው። በዚያ ምዕራፍ ውስጥ ከሚለር እንቅስቃሴ በፊት ፍጻሜ ያገኘ ከትንቢታዊ ታሪክ ብዙው በዳንኤል አስራ አንድ የመጨረሻዎቹ ስድስት ቁጥሮች ውስጥ እንደገና ሊደገም ነበር። ጣዖታዊ ሮምንም ሆነ ጳጳሳዊ ሮምን በዙፋን ላይ ያቆሙ ሦስት የጂኦግራፊያዊ መሰናክሎች መሸነፍ በምዕራፍ አስራ አንድ ተመልክቷል፤ እነዚህም ሁለቱ ውክልናዎች ዘመናዊት ሮም ዳግመኛ በዙፋን ላይ የምትቆምበትን ጊዜ ያመለክታሉ። ራእዩን የሚያቆም ሮም ነው፤ ጳውሎስም ያቺ ጳጳሳዊ ሮም በራሷ ዘመን እንደምትገለጥ ይለያል።

> Let no man deceive you by any means: for that day shall not come, except there come a falling away first, and that man of sin be revealed, the son of perdition; Who opposeth and exalteth himself above all that is called God, or that is worshipped; so that he as God sitteth in the temple of God, showing himself that he is God. Remember ye not, that, when I was yet with you, I told you these things? And now ye know what withholdeth that he might be revealed in his time. 2 Thessalonians 2:3–6.

> ማንም በማንኛውም መንገድ አያታልላችሁ፤ ምክንያቱም አስቀድሞ ክህደት ካልመጣ፥ ያ የኃጢአት ሰው፥ የጥፋት ልጅ ካልተገለጠ፥ ያ ቀን አይመጣም፤ እርሱም አምላክ ተብሎ ከሚጠራው ሁሉ ወይም ከሚመለከው ሁሉ በላይ የሚቃወምና ራሱን የሚያከብር ነው፤ እንዲሁም እርሱ እንደ አምላክ ሆኖ በአምላክ ቤተ መቅደስ ይቀመጣል፥ ራሱንም አምላክ እንደ ሆነ ያሳያል። ከእናንተ ጋር ሳለሁ እነዚህን ነገሮች እነግራችሁ እንደ ነበርሁ አታስታውሱምን? አሁንም በጊዜው እንዲገለጥ የሚከለክለውን ታውቃላችሁ። 2 ተሰሎንቄ 2፥3–6።

The papacy took the throne as the fifth kingdom of Bible prophecy in the year 538, and many who consider verse six, would no doubt assume that Paul means that “the Papacy would be revealed in 538.” This may be correct, but it is at minimum a secondary truth of what Paul was identifying. Paul, like all prophets is speaking more about the last days, than his own time period. He was referring to how the papacy would be revealed prophetically, for as a prophet he was in agreement with all the other prophets. Line upon line, those who have not the vision perish, and those who have not the vision, have not the vision because they do not know what establishes the vision. Knowing that Rome establishes the vision is a life-or-death understanding. Paul, in agreement with the other prophets is identifying that what reveals papal Rome, who is the Rome of the last days is “his time.” The prophetic “time” associated with Rome, is what reveals what and who Rome is.

እ.ኤ.አ. 538 ዓመት ላይ ጳጳሳዊነት እንደ መጽሐፍ ቅዱሳዊ ትንቢት አምስተኛው መንግሥት ዙፋኑን ያዘ፣ እናም ብዙዎች ስድስተኛውን ቁጥር ሲመለከቱ ጳውሎስ “ጳጳሳዊነት በ538 እንደሚገለጥ” ማለቱ እንደሆነ ያለ ጥርጥር ይገምታሉ። ይህ ትክክል ሊሆን ይችላል፣ ነገር ግን ቢያንስ ጳውሎስ የሚያመለክተው ነገር ሁለተኛ ደረጃ እውነት ብቻ ነው። ጳውሎስ፣ እንደ ሁሉም ነቢያት፣ ከራሱ ዘመን ይልቅ ስለ መጨረሻዎቹ ዘመናት የበለጠ ይናገራል። እርሱ ጳጳሳዊነት በትንቢታዊ ሁኔታ እንዴት እንደሚገለጥ እየጠቀሰ ነበር፤ ምክንያቱም እንደ ነቢይ ከሌሎች ነቢያት ሁሉ ጋር ተስማምቶ ነበርና። መስመር በላይ መስመር፣ ራእይ የሌላቸው ይጠፋሉ፤ ራእይም የሌላቸው ሰዎች ራእዩን የሚያቆም ነገር ስለማያውቁ ራእይ የላቸውም። ሮም ራእዩን እንደሚያቆም ማወቅ የሕይወት ወይም የሞት ግንዛቤ ነው። ጳውሎስ፣ ከሌሎች ነቢያት ጋር በተስማማ ሁኔታ፣ የመጨረሻዎቹ ዘመናት ሮም የሆነችውን ጳጳሳዊ ሮምን የሚገልጠው “ጊዜው” እንደሆነ እየጠቀሰ ነው። ከሮም ጋር የተያያዘው ትንቢታዊ “ጊዜ” ሮም ምን እንደሆነችና ማን እንደሆነች የሚገልጥ ነው።

We will continue this study in the next article.

በሚቀጥለው ጽሑፍ ይህንን ጥናት እንቀጥላለን።

> “The apostle Paul, in his second letter to the Thessalonians, foretold the great apostasy which would result in the establishment of the papal power. He declared that the day of Christ should not come, ‘except there come a falling away first, and that man of sin be revealed, the son of perdition; who opposeth and exalteth himself above all that is called God, or that is worshiped; so that he as God sitteth in the temple of God, showing himself that he is God.’ And furthermore, the apostle warns his brethren that ‘the mystery of iniquity doth already work.’ 2 Thessalonians 2:3, 4, 7. Even at that early date he saw, creeping into the church, errors that would prepare the way for the development of the papacy.

> ሐዋርያው ጳውሎስ በሁለተኛው ለተሰሎንቄ ሰዎች ደብዳቤው ውስጥ የጳጳሳዊው ሥልጣን መቋቋም የሚያስከትለውን ታላቅ ክህደት አስቀድሞ ተናገረ። የክርስቶስ ቀን “አስቀድሞ መራቅ ካልመጣ፣ የኃጢአትም ሰው ያ የጥፋት ልጅ ካልተገለጠ፤ ከእግዚአብሔር ተብሎ የሚጠራውን ሁሉ ወይም የሚመለከውን ሁሉ የሚቃወምና ራሱንም ከፍ የሚያደርግ፥ እንዲሁም እርሱ እንደ እግዚአብሔር በእግዚአብሔር ቤተ መቅደስ ተቀምጦ ራሱን እግዚአብሔር እንደሆነ የሚያሳይ ያ ሰው ካልተገለጠ፥” እንደማይመጣ አወጀ። ከዚህም በላይ፣ ሐዋርያው ወንድሞቹን “የዓመፃ ምስጢር አሁንም እየሠራ ነው” ብሎ ያስጠነቅቃል። 2 ተሰሎንቄ 2፡3፣ 4፣ 7። እስከዚያ ቀደም ያለ ዘመን እንኳ በቤተ ክርስቲያን ውስጥ የጳጳሳዊነትን እድገት መንገድ የሚያዘጋጁ ስህተቶች ቀስ በቀስ እየገቡ እንዳሉ አየ።

> “Little by little, at first in stealth and silence, and then more openly as it increased in strength and gained control of the minds of men, ‘the mystery of iniquity’ carried forward its deceptive and blasphemous work. Almost imperceptibly the customs of heathenism found their way into the Christian church. The spirit of compromise and conformity was restrained for a time by the fierce persecutions which the church endured under paganism. But as persecution ceased, and Christianity entered the courts and palaces of kings, she laid aside the humble simplicity of Christ and His apostles for the pomp and pride of pagan priests and rulers; and in place of the requirements of God, she substituted human theories and traditions. The nominal conversion of Constantine, in the early part of the fourth century, caused great rejoicing; and the world, cloaked with a form of righteousness, walked into the church. Now the work of corruption rapidly progressed. Paganism, while appearing to be vanquished, became the conqueror. Her spirit controlled the church. Her doctrines, ceremonies, and superstitions were incorporated into the faith and worship of the professed followers of Christ.

> “በቀስታ በቀስታ፣ መጀመሪያ በስውርነትና በጸጥታ፣ ከዚያም በኃይል እየበረታ በሰዎች አእምሮ ላይ መቆጣጠር እያገኘ በግልጽ ሁኔታ፣ ‘የኃጢአት ምስጢር’ የማታለልና የስድብ ሥራውን አስቀጠለ። ከማይታወቅ በሚቀርብ መጠን የአረማዊነት ልማዶች ወደ ክርስቲያን ቤተ ክርስቲያን መግባት ጀመሩ። ቤተ ክርስቲያን በአረማዊነት በታች የተቀበለችው ከባድ ስደት ምክንያት የስምምነትና የመመሳሰል መንፈስ ለአንድ ጊዜ ተገትቶ ነበር። ነገር ግን ስደቱ ሲቆም ክርስትናም ወደ ነገሥታት ፍርድ ቤቶችና ቤተ መንግሥቶች ሲገባ፣ የክርስቶስንና የሐዋርያቱን ትሑት ቀላልነት ትታ የአረማዊ ካህናትና ገዥዎችን ድምቀትና ትዕቢት ለበሰች፤ በእግዚአብሔርም ትእዛዛት ፋንታ የሰው አስተሳሰቦችንና ልማዶችን አስገባች። በአራተኛው ክፍለ ዘመን መጀመሪያ ዘመን የቆስጠንጢኖስ ስም ብቻ የሆነ መለወጥ ታላቅ ደስታን አስነሣ፤ ዓለምም በጽድቅ አምሳል ተሸፍና ወደ ቤተ ክርስቲያን ገባች። አሁን የብልሹነት ሥራ በፍጥነት ገሰገሰ። አረማዊነት ምንም እንኳ ድል የተነሣባት ይመስል ነበር፣ ድል አድራጊ ሆነች። መንፈሷ ቤተ ክርስቲያንን ተቆጣጠረ። ትምህርቶቿ፣ ሥርዓቶቿ፣ እና አጉል እምነቶቿ በክርስቶስ ተከታዮች ነን በሚሉት እምነትና አምልኮ ውስጥ ተቀላቀሉ።”

> “This compromise between paganism and Christianity resulted in the development of ‘the man of sin’ foretold in prophecy as opposing and exalting himself above God. That gigantic system of false religion is a masterpiece of Satan’s power—a monument of his efforts to seat himself upon the throne to rule the earth according to his will.” The Great Controversy, 49, 50.

> “በአረማዊነትና በክርስትና መካከል የተፈጠረው ይህ ስምምነት፣ በትንቢት ውስጥ እግዚአብሔርን እየተቃወመና ራሱን ከእግዚአብሔር በላይ እያነሳ እንደሚቆም የተነገረውን ‘የኃጢአት ሰው’ እንዲያድግ አስከተለ። ያ ግዙፍ የሐሰት ሃይማኖት ሥርዓት የሰይጣን ኃይል ድንቅ ሥራ ነው—ምድርን እንደ ፈቃዱ ለመግዛት ራሱን በዙፋን ላይ ለማስቀመጥ ያደረገው ጥረት ሐውልት ነው።” ታላቁ ተጋድሎ፣ 49, 50.

Back to Articles