Article

# The Book of Daniel - Number Forty-Four

Daniel Kitabı — Qırx Dördüncü Hissə

Unveiling the Lost Foundations: William Miller’s Prophetic Truths and the Last Days of Adventism

İtirilmiş Təməllərin Açılması: Uilyam Millerin Peyğəmbərlik Həqiqətləri və Adventizmin Son Günləri

Author

Jeff Pippenger

Published

January 8, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

William Miller’s foundational truths were covered up over the four generations of Adventism. The restoration of those foundational truths are set forth in his second dream, and repeatedly identified in the Bible and Spirit of Prophecy as the work God’s last day people are to accomplish. Miller’s dream identifies that when the dirt brush man restores the jewels, they will shine ten times brighter than the sun.

Uilyam Millerin təməl həqiqətləri Adventizmin dörd nəsli boyunca ört-basdır edildi. Həmin təməl həqiqətlərin bərpası onun ikinci yuxusunda bəyan olunur və Müqəddəs Kitabda və Peyğəmbərlik Ruhunda dəfələrlə Allahın axır gün xalqının yerinə yetirməli olduğu iş kimi göstərilir. Millerin yuxusu müəyyən edir ki, kirli fırçalı adam ləl-cəvahiratı bərpa etdikdə, onlar günəşdən on dəfə daha parlaq parlayacaqlar.

Miller’s framework was based upon recognizing the two desolating powers of paganism followed by papalism, and the apostle Paul’s testimony in chapter two of Thessalonians, provided Miller with the anchor for his framework. There Paul identifies that pagan Rome had restrained the papacy from rising to power, until pagan Rome was taken away. In 2 Thessalonians, Paul also provided the anchor for the framework of Future for America, when Paul identified that the “man of sin” in the chapter was also represented as the king that exalted himself, in Daniel chapter eleven, and verse thirty-six.

Millerin çərçivəsi əvvəlcə bütpərəstliyin, ardınca isə papalığın iki viranedici qüvvəsini tanımağa əsaslanırdı və Saloniklilərə ikinci məktubun ikinci fəslində həvari Paulun şəhadəti Millerə bu çərçivə üçün dayaq nöqtəsi verdi. Orada Paul müəyyən edir ki, bütpərəst Roma, bütpərəst Roma aradan qaldırılanadək, papalığın hakimiyyətə yüksəlməsini saxlamışdı. 2 Saloniklilərə məktubda Paul həmçinin Future for America-nın çərçivəsi üçün də dayaq nöqtəsini təqdim etdi; belə ki, o, həmin fəsildəki “günah adamı”nın Daniel kitabının on birinci fəslinin otuz altıncı ayəsində özünü ucaldan padşah kimi də təsvir olunduğunu göstərdi.

It is essential to see that the increase of knowledge in the movement of both the first and third angels, was directly connected with Paul’s testimony in chapter two of Thessalonians. At the time of the end in 1798, and also in 1989, the book of Daniel was unsealed, thus initiating a three-step testing process. The testing process always produces two classes of worshippers in the history where the book of Daniel is unsealed. It is essential to see Paul’s writings in connection with the increase of knowledge at the time of the end, for it is in that very chapter where Paul warns that those who do not receive the “love of the truth,” will receive strong delusion from God. The strong delusion is what is brought upon the wicked in Daniel chapter twelve, who reject the increase of knowledge. In both histories the strong delusion is most directly referring to Adventism.

Bunu görmək zəruridir ki, həm birinci, həm də üçüncü mələyin hərəkətində biliyin artması bilavasitə Paulusun Saloniklilərə İkinci Məktubunun ikinci fəslindəki şəhadəti ilə bağlı idi. Son vaxtda — 1798-ci ildə, eləcə də 1989-cu ildə — Daniel kitabının möhürü açıldı və beləliklə, üçmərhələli sınaq prosesi başlandı. Daniel kitabının möhürünün açıldığı tarixi dövrlərdə bu sınaq prosesi həmişə iki sinif ibadət edənlər meydana gətirir. Son vaxtda biliyin artması ilə əlaqədar olaraq Paulusun yazılarını görmək zəruridir, çünki məhz həmin fəsildə Paul xəbərdarlıq edir ki, “həqiqət sevgisi”ni qəbul etməyənlər Allahdan güclü bir aldanış alacaqlar. Güclü aldanış, Danielin on ikinci fəslində biliyin artmasını rədd edən pislərin üzərinə gətirilən şeydir. Hər iki tarixdə güclü aldanış ən birbaşa şəkildə Adventizmə aiddir.

> “One who sees beneath the surface, who reads the hearts of all men, says of those who have had great light: ‘They are not afflicted and astonished because of their moral and spiritual condition.’ Yea, they have chosen their own ways, and their soul delighteth in their abominations. I also will choose their delusions, and will bring their fears upon them; because when I called, none did answer; when I spake, they did not hear: but they did evil before Mine eyes, and chose that in which I delighted not.’ ‘God shall send them strong delusion, that they should believe a lie,’ because they received not the love of the truth, that they might be saved,’ ‘but had pleasure in unrighteousness.’ Isaiah 66:3, 4; 2 Thessalonians 2:11, 10, 12.

> Səthin altını görən, bütün insanların ürəklərini oxuyan Kəs, böyük nura malik olmuş olanlar barədə belə deyir: “Onlar öz əxlaqi və ruhani vəziyyətlərinə görə nə iztirab çəkirlər, nə də heyrətə gəlirlər.” Bəli, onlar öz yollarını seçmişlər və onların canı öz iyrəncliklərindən zövq alır. Mən də onların aldanışlarını seçəcəyəm və qorxduqları şeyləri başlarına gətirəcəyəm; çünki Mən çağıranda heç kəs cavab vermədi; Mən danışanda onlar eşitmədilər; əksinə, gözlərimin önündə pislik etdilər və Mənim bəyənmədiyim şeyi seçdilər.” “Allah onlara qüvvətli bir aldanış göndərəcək ki, yalana inansınlar,” çünki “xilas olmaq üçün həqiqət məhəbbətini qəbul etmədilər,” “əksinə, haqsızlıqdan zövq aldılar.” Yeşaya 66:3, 4; 2 Saloniklilərə 2:11, 10, 12.

> “The heavenly Teacher inquired: ‘What stronger delusion can beguile the mind than the pretense that you are building on the right foundation and that God accepts your works, when in reality you are working out many things according to worldly policy and are sinning against Jehovah? Oh, it is a great deception, a fascinating delusion, that takes possession of minds when men who have once known the truth, mistake the form of godliness for the spirit and power thereof; when they suppose that they are rich and increased with goods and in need of nothing, while in reality they are in need of everything.’

> “Səmavi Müəllim soruşdu: «Sizin düzgün təməl üzərində qurduğunuz və Allahın işlərinizi qəbul etdiyi görüntüsündən daha güclü hansı azğınlıq ağlı aldada bilər, halbuki əslində siz bir çox şeyi dünyəvi siyasətə görə həyata keçirir və Yehovaya qarşı günah edirsiniz? Ah, bu böyük bir aldanışdır, valehedici bir azğınlıqdır; bir vaxtlar həqiqəti tanımış insanlar dindarlığın ruhunu və qüvvəsini onun zahiri formasına qarışdırdıqları zaman ağılları öz əsarəti altına alan bir azğınlıqdır; onlar özlərini varlı, sərvətcə zənginləşmiş və heç nəyə möhtac olmayan hesab edirlər, halbuki əslində hər şeyə möhtacdılar.»

> “God has not changed toward His faithful servants who are keeping their garments spotless. But many are crying, ‘Peace and safety,’ while sudden destruction is coming upon them. Unless there is thorough repentance, unless men humble their hearts by confession and receive the truth as it is in Jesus, they will never enter heaven. When purification shall take place in our ranks, we shall no longer rest at ease, boasting of being rich and increased with goods, in need of nothing.

> “Allah paltarlarını ləkəsiz saxlayan Öz sadiq qullarına münasibətdə dəyişməmişdir. Lakin bir çoxları, üzərlərinə qəfil məhvetmə gəlib çatdığı halda, ‘Sülh və təhlükəsizlik’ deyə fəryad edirlər. Əgər əsaslı tövbə olmazsa, əgər insanlar ürəklərini etirafla təvazökar etməz və həqiqəti İsada olduğu kimi qəbul etməzlərsə, onlar heç vaxt göylərə daxil olmayacaqlar. Sıralarımızda təmizlənmə baş verdikdə, artıq varlı olduğumuz, sərvətcə artdığımız və heç nəyə ehtiyacımız olmadığı ilə öyünərək rahatlıq içində qalmayacağıq.”

> “Who can truthfully say: ‘Our gold is tried in the fire; our garments are unspotted by the world’? I saw our Instructor pointing to the garments of so-called righteousness. Stripping them off, He laid bare the defilement beneath. Then He said to me: ‘Can you not see how they have pretentiously covered up their defilement and rottenness of character? ‘How is the faithful city become an harlot!’ My Father’s house is made a house of merchandise, a place whence the divine presence and glory have departed! For this cause there is weakness, and strength is lacking.’” Testimonies, volume 8, 249, 250.

> “Kim həqiqətlə deyə bilər: “Qızılımız odda sınanmışdır; paltarlarımız dünyadan ləkələnməmişdir”? Mən Müəllimimizin guya salehlik paltarlarını göstərdiyini gördüm. O, onları soyunduraraq altındakı murdarlığı üzə çıxardı. Sonra mənə dedi: “Məgər onların murdarlıqlarını və xasiyyətlərinin çürüklüyünü necə riyakarlıqla ört-basdır etdiklərini görmürsən? “Necə olub ki, sədaqətli şəhər fahişəyə dönüb!” Atamın evi ticarət evinə çevrilmişdir, ilahi hüzurun və izzətin tərk etdiyi bir yerə! Buna görə zəiflik vardır və qüvvə yoxdur.”” Testimonies, cild 8, 249, 250.

Adventism was “the faithful city” when it proclaimed the Midnight Cry in 1844. By 1863, it began the process of rejecting the “foundations” that were established through the ministry of William Miller. When they began to set aside the foundational truths, thus covering them with counterfeit jewels and coins, they were building a new foundation. Those that began, carried out and continue that work, are represented in the writing of the Spirit of Prophecy as “those who have had great light.”

Adventizm 1844-cü ildə Gecəyarısı Çağırışını bəyan etdiyi zaman “sadiq şəhər” idi. 1863-cü ilə gəldikdə isə, William Millerin xidməti vasitəsilə təsbit edilmiş “təməlləri” rədd etmə prosesinə başladı. Onlar təməl həqiqətləri bir kənara qoymağa başlayanda və bununla da onları saxta cəvahirat və sikkələrlə örtəndə, yeni bir təməl qururdular. Bu işi başlayan, həyata keçirən və davam etdirənlər, Peyğəmbərlik Ruhunun yazılarında “böyük işığa malik olmuş olanlar” kimi təsvir olunurlar.

The “great light” they once had, was represented in Miller’s dream as the jewels in the casket, which Miller placed upon a table in the center of his room, that shone brighter than “the sun.” In the passage just cited Sister White identifies, “those who have had great light,” but who “have chosen their own ways.”

Bir zamanlar malik olduqları “böyük nur”, Millerin yuxusunda Millerin otağının mərkəzindəki bir masa üzərinə qoyduğu sandıqdakı cəvahirat kimi təsvir olunmuşdu; həmin cəvahirat “günəşdən” daha parlaq saçırdı. Az əvvəl sitat gətirilmiş parçadakı kimi, Sister White “böyük nur almış”, lakin “öz yollarını seçmiş olanları” müəyyən edir.

They chose a new way in 1863. She says it is “a fascinating delusion, that takes possession of minds when men who have once known the truth, mistake the form of godliness for the spirit and power thereof; when they suppose that they are rich and increased with goods and in need of nothing, while in reality they are in need of everything.”

Onlar 1863-cü ildə yeni bir yol seçdilər. O deyir ki, bu, “həqiqəti bir vaxtlar tanımış adamlar təqvalılığın ruhu və qüdrəti əvəzinə onun zahiri formasını qəbul etdikləri zaman; özlərini zəngin, var-dövlətcə artmış və heç nəyə möhtac olmayan hesab etdikləri halda, əslində hər şeyə möhtac olduqları zaman zehinləri öz əsarəti altına alan cazibədar bir aldanışdır.”

She is identifying the Laodicean condition, which she and her husband identified occurred in 1856. They were then tested for seven years, but failed the test in 1863, and began erecting the false foundation that brings the strong delusion of Paul’s warning message in Thessalonians. Paul’s warning in Thessalonians is an anchor for both the movement at the beginning and ending of Adventism, and aligns perfectly with Miller’s dream, which addresses both the beginning and ending of Adventism. His dream identifies that when the work of restoring the original jewels of truth is accomplished, those truths will shine ten times brighter than when they first shone at the Midnight Cry in the beginning of Adventism. How is it that Miller’s understanding shines any brighter now, than when he first recognized the truth?

O, özünün və ərinin 1856-cı ildə baş verdiyini müəyyən etdiyi Laodikeya vəziyyətini müəyyən edir. Sonra onlar yeddi il sınaqdan keçirildilər, lakin 1863-cü ildə sınaqdan keçə bilmədilər və Saloniklilərdə Paulun xəbərdarlıq ismarışının güclü aldanışını gətirən saxta təməli qurmağa başladılar. Paulun Saloniklilərdəki xəbərdarlığı həm Adventizmin başlanğıcındakı, həm də sonundakı hərəkat üçün bir lövbərdir və Adventizmin həm başlanğıcına, həm də sonuna toxunan Millerin yuxusu ilə tam uyğunlaşır. Onun yuxusu göstərir ki, həqiqətin ilkin cəvahiratlarının bərpası işi tamamlandıqda, bu həqiqətlər Adventizmin başlanğıcında Gecəyarısı Harayı zamanı ilk dəfə parladıqlarından on dəfə daha parlaq saçacaqlar. Necə ola bilər ki, Millerin anlayışı indi, o həqiqəti ilk dəfə dərk etdiyi vaxtdakından daha parlaq saçsın?

There are several truths represented upon the two sacred charts of Habakkuk chapter two. Those truths were represented in Miller’s dream as jewels that would ultimately be restored in the last days, just before the Midnight Cry. The counterfeit jewels that are carried out of the window in Miller’s dream represent both the false doctrines that were brought into Adventism to create a false foundation, and also to hide the true foundation; but they also represent those who refuse to turn loose of the false doctrines that make up the false foundation. “The daily” was the anchor for William Miller’s framework of truth that established the original foundation, and in the last days “the daily,” symbolizes not only paganism, as Miller correctly identified, but it is the symbol of the rebellion that produced the false foundation.

Habakkukun ikinci fəslinin iki müqəddəs cədvəli üzərində təmsil olunan bir neçə həqiqət vardır. Bu həqiqətlər Millerin yuxusunda, nəhayət, son günlərdə, Gecəyarısı Hayqırtısından az əvvəl bərpa ediləcək cəvahirlər kimi təmsil olunmuşdu. Millerin yuxusunda pəncərədən bayıra aparılan saxta cəvahirlər həm yalançı təməlin yaradılması və həqiqi təməlin gizlədilməsi üçün Adventizmə gətirilmiş saxta təlimləri təmsil edir, həm də yalançı təməli təşkil edən saxta təlimlərdən əl çəkməkdən imtina edənləri təmsil edir. “The daily” Uilyam Millerin ilkin təməli bərqərar edən həqiqət çərçivəsinin lövbəri idi və son günlərdə “the daily” yalnız Millerin düzgün şəkildə müəyyən etdiyi kimi bütpərəstliyi deyil, həm də yalançı təməli doğurmuş üsyanın rəmzini ifadə edir.

The Bible, the Spirit of Prophecy and history all testify that the judgment-hour cry of 1798 through 1844, was the proclamation of the message discovered and presented by William Miller. This is why the movement is called the Millerite movement. Logically to reject that movement, is to reject the light that was produced in 1798, that Daniel identified as an increase of knowledge.

Müqəddəs Kitab, Peyğəmbərlik Ruhu və tarix hamısı şəhadət edir ki, 1798-ci ildən 1844-cü ilədək olan mühakimə saatı hayqırtısı Uilyam Millerin kəşf edib təqdim etdiyi ismarıcın bəyanı idi. Məhz buna görə bu hərəkat Millerçi hərəkat adlanır. Məntiqə görə, həmin hərəkatı rədd etmək, Danielin biliyin artması kimi göstərdiyi, 1798-ci ildə üzə çıxarılan nuru rədd etməkdir.

Isaiah speaks of the drunkards of Ephraim, and identifies those drunkards as the scornful men that rule the people of Jerusalem. Isaiah identifies that they are not drunk with literal wine, they are drunk with spiritual wine. Spiritual wine in the Bible is either true or false doctrine, depending upon the context. The drunkards of Ephraim are drunk on false doctrine, which is the wine of Babylon, as represented by the whore of Tyre in chapter seventeen, of Revelation and by Belshazzar in his last night of partying.

Yeşaya Efrayimin sərxoşlarından danışır və həmin sərxoşları Yerusəlim xalqı üzərində hökmranlıq edən istehzalı adamlar kimi tanıdır. Yeşaya onların həqiqi şərabla deyil, ruhani şərabla sərxoş olduqlarını bildirir. Müqəddəs Kitabda ruhani şərab, kontekstdən asılı olaraq, ya həqiqi, ya da yalan təlimdir. Efrayimin sərxoşları yalan təlimdən sərxoş olmuşlar; bu, Vəhy kitabının on yeddinci fəslində Surun fahişəsi ilə və onun şənliklə keçirdiyi son gecəsində Belşassar ilə təmsil olunan Babilin şərabıdır.

Isaiah identified the effects of the spiritual drunkenness that comes upon the scornful men that rule the people of Jerusalem.

Yeşaya Yerusəlim xalqına hökmranlıq edən istehzakar adamların üzərinə gələn ruhani sərxoşluğun təsirlərini müəyyən etdi.

> Stay yourselves, and wonder; cry ye out, and cry: they are drunken, but not with wine; they stagger, but not with strong drink. For the Lord hath poured out upon you the spirit of deep sleep, and hath closed your eyes: the prophets and your rulers, the seers hath he covered. And the vision of all is become unto you as the words of a book that is sealed, which men deliver to one that is learned, saying, Read this, I pray thee: and he saith, I cannot; for it is sealed: And the book is delivered to him that is not learned, saying, Read this, I pray thee: and he saith, I am not learned. Wherefore the Lord said, Forasmuch as this people draw near me with their mouth, and with their lips do honour me, but have removed their heart far from me, and their fear toward me is taught by the precept of men: Therefore, behold, I will proceed to do a marvellous work among this people, even a marvellous work and a wonder: for the wisdom of their wise men shall perish, and the understanding of their prudent men shall be hid. Woe unto them that seek deep to hide their counsel from the Lord, and their works are in the dark, and they say, Who seeth us? and who knoweth us? Surely your turning of things upside down shall be esteemed as the potter’s clay: for shall the work say of him that made it, He made me not? or shall the thing framed say of him that framed it, He had no understanding? Isaiah 29:9–16.

> Dayanın və heyrət edin; fəryad edin və hay salın: onlar sərxoşdurlar, lakin şərabdan deyil; səndələyirlər, lakin keyləndirici içkidən deyil. Çünki Rəbb sizin üzərinizə dərin yuxu ruhu tökmüş, gözlərinizi yummuşdur; peyğəmbərləri və rəhbərlərinizi, görücüləri örtmüşdür. Və hamıya aid görüntü sizin üçün möhürlənmiş bir kitabın sözləri kimi olmuşdur; onu savadlı birinə verib deyirlər: “Xahiş edirəm, bunu oxu”; o isə deyir: “Oxuya bilmərəm, çünki möhürlənmişdir.” Kitab savadsız olana da verilir və deyilir: “Xahiş edirəm, bunu oxu”; o isə deyir: “Mən savadlı deyiləm.” Buna görə də Rəbb dedi: “Bu xalq Mənə ağzı ilə yaxınlaşdığına və dodaqları ilə Mənə hörmət göstərdiyinə, lakin ürəyini Məndən uzaqlaşdırdığına və Mənə qarşı qorxusu insan əmri ilə öyrədildiyinə görə, buna görə də budur, Mən bu xalq arasında heyrətamiz bir iş, bəli, heyrətamiz bir iş və möcüzə icra edəcəyəm; çünki onların hikmət sahiblərinin hikməti həlak olacaq, ağıllı adamlarının anlayışı isə gizlədiləcəkdir.” Vay o kəslərin halına ki, öz məsləhətlərini Rəbbdən gizlətmək üçün dərinliyə enirlər, işləri qaranlıqda olur və deyirlər: “Bizi kim görür? Bizi kim tanıyır?” Həqiqətən, sizin hər şeyi alt-üst etməyiniz dulusçunun gili kimi sayılacaqmı? Məgər məmulat onu yaradandan: “O məni yaratmadı” deyərmi? Yaxud düzəldilmiş şey onu düzəldən haqqında: “Onun anlayışı yox idi” deyərmi? Yeşaya 29:9–16.

Sister White quotes these verses and then adds:

Bacı Uayt bu ayələrdən sitat gətirir və sonra əlavə edir:

> “Every word of this will be fulfilled. There are those who do not humble their hearts before God, and who will not walk uprightly. They hide their true purposes, and keep in fellowship with the fallen angel, who loveth and maketh a lie. The enemy puts his spirit upon the men whom he can use to deceive those who are partially in the dark. Some are becoming imbued with the darkness that prevails, and are setting the truth aside for error. The day pointed out by prophecy is come. Jesus Christ is not understood. Jesus Christ is to them a fable. At this stage of the earth’s history, many act like drunken men. ‘Stay yourselves, and wonder; cry ye out, and cry; they are drunken, but not with wine; they stagger, but not with strong drink. For the Lord hath poured out upon you the spirit of deep sleep, and hath closed your eyes. The prophets and your rulers, the seers hath he covered.’ A spiritual drunkenness is upon many who suppose they are the people who shall be exalted. Their religious faith is just as is represented in this Scripture. Under its influence, they cannot walk straight. They make crooked paths in their course of action. One and then another, they reel to and fro. They are looked upon by the Lord with great pity. The way of truth they have not known. They are scientific schemers, and those who could and should have helped, because of a clear spiritual eyesight, are themselves deceived, and are sustaining an evil work.

> “Bunun hər bir sözü yerinə yetəcəkdir. Elələri vardır ki, ürəklərini Allah qarşısında alçaltmırlar və doğru yolda yeriməyəcəklər. Onlar həqiqi məqsədlərini gizlədir və yalanı sevən və yaradan düşmüş mələklə ünsiyyətdə qalırlar. Düşmən öz ruhunu, qismən qaranlıqda olanları aldatmaq üçün istifadə edə bildiyi adamların üzərinə qoyur. Bəziləri hökm sürən qaranlıqla dolmağa başlayır və həqiqəti kənara qoyub yanlışı qəbul edirlər. Peyğəmbərliklə göstərilən gün gəlib çatmışdır. İsa Məsih anlaşılmır. İsa Məsih onlar üçün bir əfsanədir. Yer tarixinin bu mərhələsində çoxları sərxoş adamlar kimi hərəkət edir. ‘Dayanın və heyrət edin; fəryad edin və bağırın; onlar sərxoşdurlar, lakin şərabla deyil; səndələyirlər, lakin güclü içkidən deyil. Çünki Rəbb sizin üzərinizə dərin yuxu ruhu töküb və gözlərinizi yumub. Peyğəmbərləri və başçılarınızı, görücüləri isə örtüb.’ Özlərinin ucaldılacaq xalq olduqlarını güman edən bir çoxlarının üzərində ruhani sərxoşluq vardır. Onların dini imanı bu Müqəddəs Yazıda təsvir edildiyi kimidir. Onun təsiri altında onlar düz yeriyə bilmirlər. Onlar davranışlarında əyri yollar tuturlar. Biri, sonra başqası ora-bura yırğalanır. Rəbb onlara böyük mərhəmətlə baxır. Onlar həqiqət yolunu tanımamışlar. Onlar hiyləgər nəzəriyyəçilərdir və aydın ruhani görmə qabiliyyətinə malik olduqları üçün kömək edə bilən və etməli olanlar da özləri aldanmış və pis bir işi dəstəkləyirlər.”

> “The developments of these last days will soon become decided. When these spiritualistic deceptions are revealed to be what they really are,—the secret workings of evil spirits,—those who have acted a part in them will become as men who have lost their minds.

> “Bu son günlərin inkişafları tezliklə qəti xarakter alacaq. Bu spiritik aldadışların əslində nə olduqları—pis ruhların gizli fəaliyyəti—üzə çıxarıldıqda, onlarda iştirak etmiş olanlar ağıllarını itirmiş adamlar kimi olacaqlar.

> “‘Wherefore the Lord saith, Forasmuch as this people draw near me with their mouth, and with their lips do honor me, but have removed their hearts far from me, and their fear toward me is taught by the precept of men therefore, behold I will proceed to do a marvelous work among this people, even a marvelous work and a wonder for the wisdom of their wise men shall perish, and the understanding of their prudent men shall be hid. Woe unto them that seek deep to hide their counsel from the Lord, and their works are in the dark, and they say, who seeth us, and who knoweth us? Surely your turning of things upside down shall be esteemed as the potter’s clay; for shall the work say of him that made it, He made me not? or shall the thing framed say of him that framed it. He had no understanding?’

> “Buna görə də Rəbb belə deyir: Bu xalq Mənə ağzı ilə yaxınlaşır və dodaqları ilə Mənə hörmət göstərir, lakin ürəklərini Məndən uzaqlaşdırmışdır və Mənə qarşı qorxuları insan əmrləri ilə öyrədilmişdir; buna görə də, budur, Mən bu xalq arasında heyrətamiz bir iş, bəli, heyrətamiz bir iş və bir möcüzə görəcəyəm; çünki onların müdriklərinin müdrikliyi məhv olacaq, onların ağıllılarının anlayışı isə gizlədiləcək. Vay o kəslərin halına ki, öz məsləhətlərini Rəbbdən gizlətmək üçün dərinə gedirlər, işləri qaranlıqda olur və deyirlər: bizi kim görür və bizi kim tanıyır? Şübhəsiz, sizin hər şeyi alt-üst etməyiniz dulusçunun gili kimi sayılacaq; məgər yaradılmış şey onu yaradan haqqında deyərmi: O məni yaratmadı? Yaxud formaya salınmış şey onu formaya salan haqqında deyərmi: Onun heç bir anlayışı yox idi?”

> “It is presented to me that in our experience we have been and are meeting this very condition of things. Men who have had great light and wonderful privileges have taken the word of leaders who think themselves wise, who have been greatly favored and blessed by the Lord, but who have taken themselves out of the hands of God and placed themselves in the ranks of the enemy. The world is to be flooded with specious fallacies. One human mind, accepting these fallacies, will work upon other human minds, who have been turning the precious evidence of God’s truth into a lie. These men will be deceived by fallen angels, when they should have stood as faithful guardians, watching for souls, as they that must give an account. They have laid down the weapons of their warfare, and have given heed to seducing spirits. They make of no effect the counsel of God and set aside his warnings and reproofs, and are positively on Satan’s side, giving heed to seducing spirits and doctrines of devils.

> “Mənə göstərilir ki, təcrübəmizdə biz məhz bu vəziyyətlə üzləşmişik və üzləşməkdəyik. Böyük nur və ecazkar imtiyazlar almış adamlar özlərini müdrik sayan rəhbərlərin sözünü qəbul etmişlər; bu rəhbərlər Rəbb tərəfindən böyük lütf görmüş və xeyir-dua almışlar, lakin özlərini Allahın əlindən çıxarıb düşmənin sıralarına qoymuşlar. Dünya zahirən inandırıcı saxtalıqlarla bürünəcəkdir. Bu saxtalıqları qəbul edən bir insan zehni Allahın həqiqətinə dair qiymətli dəlilləri yalana çevirən başqa insan zəkalarına təsir göstərəcəkdir. Bu adamlar sadiq keşikçilər kimi dayanmalı, canlar naminə gözətçilik etməli idilər, elə ki, hesabat verməli olanlar kimi; lakin onlar düşmüş mələklər tərəfindən aldadılacaqlar. Onlar öz mübarizələrinin silahlarını yerə qoymuş və aldadıcı ruhlara qulaq asmışlar. Onlar Allahın məsləhətini təsirsiz edir, Onun xəbərdarlıqlarını və məzəmmətlərini kənara qoyurlar və açıq-aşkar Şeytanın tərəfində duraraq aldadıcı ruhlara və iblislərin təlimlərinə qulaq asırlar.

> “Spiritual drunkenness is now upon men who ought not to be staggering as men under the influence of strong drink. Crimes and irregularities, fraud, deceit, and unfair dealing fill the world, in accordance with the teaching of the leader who rebelled in the heavenly courts.

> “Ruhani sərxoşluq indi elə insanların üzərinə gəlmişdir ki, onlar qüvvətli içkinin təsiri altında olan adamlar kimi büdrəməməlidirlər. Cinayətlər və qanunsuzluqlar, fırıldaqçılıq, hiylə və ədalətsiz rəftar səmavi məhkəmələrdə üsyan etmiş rəhbərin təliminə uyğun olaraq dünyanı doldurur.

> “History is to be repeated. I could specify what will be in the near future, but the time is not yet. The forms of the dead will appear, through the cunning device of Satan, and many will link up with the one who loveth and maketh a lie. I warn our people that right among us some will turn away from the faith, and give heed to seducing spirits and doctrines of devils, and by them the truth will be evil spoken of.” Battle Creek Letters, 123–125.

> “Tarix təkrarlanacaq. Yaxın gələcəkdə nə baş verəcəyini dəqiqliklə bildirə bilərdim, lakin vaxt hələ yetişməyib. Ölülərin surətləri Şeytanın məkrli hiyləsi vasitəsilə görünəcək və yalanı sevən və yalan edənlə çoxları birləşəcək. Mən xalqımızı xəbərdar edirəm ki, məhz öz aramızda bəziləri imandan dönəcək, aldadıcı ruhlara və cinlərin təlimlərinə qulaq asacaq və onların vasitəsilə həqiqət pis adla anılacaqdır.” Battle Creek Letters, 123–125.

All the prophets, including Isaiah and Sister White are identifying the last days. In these days the leaders of Adventism “are positively on Satan’s side, giving heed to seducing spirits and doctrines of devils.” Sister White sets forth a prediction when she says, “When these spiritualistic deceptions are revealed to be what they really are,—the secret workings of evil spirits,—those who have acted a part in them will become as men who have lost their minds.” The leadership of Adventism will become as men who have lost their minds, at the point in the history of the last days when their drunkenness is revealed to be “the secret workings of evil spirits.”

Bütün peyğəmbərlər, o cümlədən Yeşaya və Bacı Vayt, axır günləri müəyyən edirlər. Bu günlərdə Adventizmin rəhbərləri “açıq-aşkar Şeytanın tərəfindədirlər, aldadıcı ruhlara və cinlərin təlimlərinə qulaq asırlar.” Bacı Vayt belə dedikdə bir qabaqcadan xəbər verir: “Bu spiritistik aldatmalar həqiqətdə nə olduqları kimi, — şər ruhların gizli fəaliyyəti olaraq, — üzə çıxarıldıqda, onlarda iştirak etmiş olanlar ağıllarını itirmiş adamlar kimi olacaqlar.” Adventizmin rəhbərliyi, öz sərxoşluqlarının “şər ruhların gizli fəaliyyəti” olduğu üzə çıxarıldığı axır günlər tarixinin həmin məqamında, ağıllarını itirmiş adamlar kimi olacaqdır.

There is an unsealing of the work of the scornful men that rule the people in Jerusalem in the last days. That unsealing was illustrated in Miller’s dream, when Miller prayed and then there was a door opened. It takes place just before he closed his eyes for a moment, identifying the very end of the sealing process of the one hundred and forty-four thousand. The opening of a door identifies a change of dispensations, and at that point the Laodicean movement of the third angel transitions into the Philadelphian movement of the third angel.

Axır günlərdə Yerusəlimdə xalqa hökmranlıq edən istehzakar adamların işinin açılması vardır. Həmin açılış Millerin yuxusunda təsvir olunmuşdu; Miller dua etdikdən sonra bir qapı açıldı. Bu, onun gözlərini bir anlıq yumazdan dərhal əvvəl baş verir və yüz qırx dörd minin möhürlənmə prosesinin lap sonunu göstərir. Bir qapının açılması dövrlərin dəyişməsini göstərir və həmin nöqtədə üçüncü mələyin Laodikiya hərəkatı üçüncü mələyin Filadelfiya hərəkatına keçir.

In the passage in Isaiah, there is a summary of the evil work of the drunkards of Ephraim, who are the men who “should have stood as faithful guardians.” The summary is expressed as, “‘Surely your turning of things upside down shall be esteemed as the potter’s clay; for shall the work say of him that made it, He made me not? or shall the thing framed say of him that framed it. He had no understanding?’”

Yeşayadakı bu parçada “sadiq keşikçilər kimi dayanmalı olan” Efrayim sərxoşlarının şər əməlının xülasəsi verilir. Bu xülasə belə ifadə olunur: “Həqiqətən, sizin hər şeyi alt-üst etməyiniz saxsıçinin gilinə bərabər tutulacaq; çünki məgər düzəldilən şey onu düzəldən haqqında: O məni düzəltmədi, deyəcəkmi? Yaxud formaya salınan şey onu formaya salan haqqında: Onun anlayışı yox idi, deyəcəkmi?”

Miller’s identification of “the daily,” as either the religion of paganism or pagan Rome is ultimately a symbol of Satan, for Satan and pagan Rome are both represented as the dragon.

Millerin “gündəlik”i ya bütpərəstliyin dini, ya da bütpərəst Roma kimi müəyyənləşdirməsi, son nəticədə Şeytanın rəmzidir, çünki həm Şeytan, həm də bütpərəst Roma əjdaha kimi təmsil olunur.

> “Thus while the dragon, primarily, represents Satan, it is, in a secondary sense, a symbol of pagan Rome.” The Great Controversy, 439.

> “Beləliklə, əjdaha, ilk növbədə, Şeytanı təmsil etdiyi halda, ikinci dərəcəli mənada bütpərəst Romanın rəmzidir.” The Great Controversy, 439.

Speaking of the men who rule Jerusalem in the last days, Sister White states: “Some are becoming imbued with the darkness that prevails, and are setting the truth aside for error. The day pointed out by prophecy is come. Jesus Christ is not understood. Jesus Christ is to them a fable.” In 1901, a leader of Adventism from Germany began to introduce apostate Protestantism’s false view of “the daily” in the book of Daniel. That view identifies that “the daily” represents Christ’s sanctuary work, or some variation of that thought. I say some variation for there have been different emphasis placed upon the falsehood through the history that followed 1901, but those false views always manifest a conclusion that “the daily” represents some type of Christ’s work.

Son günlərdə Yerusəlimə hökmranlıq edən adamlardan danışaraq, Bacı Uayt belə bəyan edir: “Bəziləri hökm sürən zülmətlə dolmağa başlayır və həqiqəti kənara qoyub yanlışı qəbul edirlər. Peyğəmbərlikdə göstərilmiş gün gəlib çatmışdır. İsa Məsih başa düşülmür. İsa Məsih onlar üçün bir əfsanədir.” 1901-ci ildə Almaniyadan olan adventizmin bir rəhbəri Daniel kitabındakı “gündəlik” barədə mürtəd protestantizmin saxta baxışını irəli sürməyə başladı. Həmin baxış “gündəlik”in Məsihin səmavi məbəd xidmətini, yaxud bu fikrin hansısa bir variantını ifadə etdiyini iddia edir. Mən “hansısa bir variantını” deyirəm, çünki 1901-ci ildən sonra gələn tarix boyunca bu yalan üzərində müxtəlif vurğular edilmişdir, lakin həmin saxta baxışlar həmişə belə bir nəticə ortaya qoyur ki, “gündəlik” Məsihin işinin hansısa bir növünü təmsil edir.

The jewel that was the doctrine of “the daily,” which Miller identified as a satanic symbol, in the Adventism of the last days, is a symbol of Christ. When introduced in 1901, very few accepted the view that “the daily” was a symbol of Christ, and not a symbol of Satan, but by the 1930’s the jewel of the doctrine of “the daily,” which Miller had dug out of the vein of truth found in 2 Thessalonians, chapter two, was rejected as had the “seven times” of Leviticus twenty-six been rejected in 1863. Somewhere in the history of 1863 unto the 1930’s Adventism had changed leaders, without recognizing it.

“Müntəzəm” haqqında təlimin cəvahiratı ki, Miller onu şeytani bir rəmz kimi müəyyən etmişdi, son günlərin Adventizmində Məsihin bir rəmzidir. 1901-ci ildə irəli sürüldükdə, çox az adam “müntəzəm”in Şeytanın rəmzi deyil, Məsihin rəmzi olduğu görüşünü qəbul etdi; lakin 1930-cu illərə gəldikdə, Millerin 2 Saloniklilərin ikinci fəslində tapılan həqiqət damarından çıxarıb üzə çıxardığı “müntəzəm” təliminin cəvahiratı, Levililər iyirmi altının “yeddi vaxt”ının 1863-cü ildə rədd edildiyi kimi, rədd edilmişdi. 1863-cü ildən 1930-cu illərə qədər olan tarixin hansısa bir məqamında Adventizm bunu dərk etmədən rəhbərlərini dəyişmişdi.

> “Brethren, I see your peril, and again I ask, Do you who err make any effort to correct the wrong? Souls may be stumbling along, walking in darkness, because you have not made straight paths for your feet. If you are in positions of trust, I appeal the more earnestly to you, for your own souls’ sake and for the sake of those who look to you as guides, repent before God for every mistake made, and confess your error.

> “Qardaşlar, mən sizin təhlükənizi görürəm və yenə soruşuram: Səhv edən sizlər bu yanlışı düzəltmək üçün hər hansı bir səy göstərirsinizmi? Canlar büdrəyə-büdrəyə irəliləyir, qaranlıqda yeriyir ola bilər, çünki siz ayaqlarınız üçün düz yollar etməmisiniz. Əgər siz etimad mövqelərindəsinizsə, sizə daha ciddi şəkildə yalvarıram: öz canlarınız naminə və sizə rəhbər kimi baxanların xatirinə, edilmiş hər bir səhvə görə Allahın önündə tövbə edin və yanlışınızı etiraf edin.”

> “If you indulge stubbornness of heart, and through pride and self-righteousness do not confess your faults, you will be left subject to Satan’s temptations. If when the Lord reveals your errors you do not repent or make confession, his providence will bring you over the ground again and again. You will be left to make mistakes of a similar character, you will continue to lack wisdom, and will call sin righteousness, and righteousness sin. The multitude of deceptions that will prevail in these last days will encircle you, and you will change leaders, and not know that you have done so.” Review and Herald, December 16, 1890.

> “Əgər qəlbinizin inadkarlığına uyursunuzsa və qürurla, özünü saleh saymaqla öz qüsurlarınızı etiraf etmirsinizsə, Şeytanın sınaqlarına məruz qalmağa tərk ediləcəksiniz. Əgər Rəbb səhvlərinizi sizə aşkar etdikdə tövbə etmir və etirafda bulunmursunuzsa, Onun ilahi hökmü sizi eyni yerdən təkrar-təkrar keçirəcək. Siz bənzər xarakterli səhvlər etməyə tərk ediləcəksiniz, hikmətdən məhrum olmağa davam edəcəksiniz və günahı salehlik, salehliyi isə günah adlandıracaqsınız. Bu son günlərdə üstünlük qazanacaq saysız aldatmalar sizi hər tərəfdən əhatə edəcək və siz rəhbərlərinizi dəyişəcəksiniz, lakin bunu etdiyinizi bilməyəcəksiniz.” Review and Herald, 16 dekabr 1890.

The scornful men that rule over the people of Jerusalem, who are men “in positions of trust,” will “call sin righteousness and righteousness sin,” and “Surely your turning of things upside down shall be esteemed as the potter’s clay; for shall the work say of him that made it, He made me not? or shall the thing framed say of him that framed it. He had no understanding?’” In the progressive rebellion over the four generations of Adventism, those who are positions of trust change leaders, and don’t know it. They do not know it, for they progressively and consistently rejected evidence of their errors. In that progressive rebellion “the wisdom of their wise men shall perish, and the understanding of their prudent men shall be hid.”

“Etibarlı mövqelərdə” olan, Yerusəlim xalqı üzərində hökmranlıq edən istehzaçı adamlar “günahı salehlik, salehliyi isə günah adlandıracaqlar” və “Doğrudan da, sizin hər şeyi alt-üst etməyiniz dulusçunun gili kimi sayılacaqmı? Məgər düzəldilmiş şey onu düzəldən barəsində: ‘O, məni düzəltmədi’, deyəcəkmi? Yaxud formaya salınmış şey onu formaya salan barəsində: ‘Onun anlayışı yox idi’, deyəcəkmi?” Adventizmin dörd nəsli boyunca davam edən mütərəqqi üsyanda, etibarlı mövqelərdə olanlar rəhbərlərini dəyişirlər və bunu bilmirlər. Bunu bilmirlər, çünki öz səhvlərinə dair dəlilləri tədricən və ardıcıl surətdə rədd etmişlər. Həmin mütərəqqi üsyanda “müdrik adamlarının hikməti məhv olacaq, ağıllı adamlarının anlayışı isə gizlədiləcək.”

They will turn things upside down, and call sin righteousness and righteousness sin. The symbol of this rebellion is the doctrine of “the daily,” which for Miller was a satanic symbol, and which Adventism today identifies as a symbol of Christ. What once was the anchor that established the framework of William Miller’s prophetic applications, is now become a symbol of the drunkenness of the scornful men that rule over the people of Jerusalem. The symbolism associated with “the daily,” in the book of Daniel shone bright as the sun when recognized in Miller’s casket at the beginning of Adventism, but in the last days that truth shines ten times brighter, for the number ten is a symbol of a test, and for ancient Israel the tenth test was the final test.

Onlar hər şeyi alt-üst edəcək, günaha salehlik, salehliyə isə günah deyəcəklər. Bu üsyanın simvolu “daimi” təlimidir; Miller üçün bu, şeytani bir simvol idi, halbuki Adventizm bu gün onu Məsihin simvolu kimi təqdim edir. Bir zamanlar Uilyam Millerin peyğəmbərlik tətbiqlərinin çərçivəsini təsbit edən lövbər olan şey, indi Yerusəlim xalqı üzərində hökm sürən istehzakar sərxoş adamların məstliyinin simvoluna çevrilmişdir. Daniel kitabında “daimi” ilə əlaqəli simvolizm, Adventizmin başlanğıcında Millerin cənazə tabutunda tanındığı zaman günəş kimi parlaq şəkildə saçırdı, lakin axır günlərdə həmin həqiqət on qat daha parlaq saçır; çünki on sayı sınağın simvoludur və qədim İsrail üçün onuncu sınaq son sınaq idi.

Modern Pharisees have “attributed” “the works of Christ” “to satanic agencies” identifying paganism as “the holy power of God.”

Müasir fariseylər “Məsihin işlərini” “şeytani qüvvələrə aid etmiş”, bütpərəstliyi “Allahın müqəddəs qüdrəti” kimi təqdim etmişlər.

> “The Pharisees sinned against the Holy Ghost. Their talent of speech was used to abuse the world’s Redeemer, and the recording angel wrote their words in the books of heaven. They attributed to satanic agencies the holy power of God, manifested in the works of Christ. They could not evade His wonderful works, or attribute them to natural causes, so they said, ‘They are the works of the devil.’ In unbelief they spoke of the Son of God as a human being. The works of healing done before them, works which no man had done or could do, were a manifestation of the power of God, but they charged Christ with being in league with hell. Stubborn, sullen, ironhearted, they determined to close their eyes to all evidence, and thus they committed the unpardonable sin.” Manuscript Releases, volume 4, 360.

> “Fariseylər Müqəddəs Ruha qarşı günah etdilər. Onların nitq qabiliyyəti dünyanın Xilaskarını təhqir etmək üçün işlədildi və qeydə alan mələk onların sözlərini göyün kitablarına yazdı. Məsihin işlərində təzahür edən Allahın müqəddəs qüdrətini şeytani vasitələrə aid etdilər. Onlar Onun ecazkar işlərindən yayına bilmirdilər və ya onları təbii səbəblərlə izah edə bilmirdilər; buna görə də dedilər: “Bunlar iblisin işləridir.” İmansızlıq içində Allahın Oğlu haqqında adi bir insan kimi danışdılar. Onların gözü önündə görülən şəfa işləri — heç bir insanın etmədiyi və edə bilmədiyi işlər — Allahın qüdrətinin təzahürü idi, lakin onlar Məsihi cəhənnəmlə əlbir olmaqda ittiham etdilər. İnadkar, qaraqabaq, dəmirürəkli olaraq, bütün dəlillərə gözlərini yummağa qərar verdilər və beləliklə bağışlanmaz günahı işlətdilər.” Manuscript Releases, cild 4, 360.

We will continue our consideration of the increase of knowledge, that was unsealed in the movement of the first angel, in the next article.

Bilik artımına dair, birinci mələyin hərəkatında möhürdən açılmış olan bu mülahizəmizi növbəti məqalədə davam etdirəcəyik.

Back to Articles