Article

# The Book of Daniel - Number One-Hundred and Sixty-Two

Daniel Kitabı - Yüz Altmış İkinci

Rome’s Prophetic Time: Unveiling the Vision

Romanın Peyğəmbərlik Zamanı: Vəhyin Aşkarlanması

Author

Jeff Pippenger

Published

March 27, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Rome establishes the vision, and Rome is revealed in its “time”. This is a statement by Sister White where she states what should be understood as the obvious:

Roma görüntünü müəyyənləşdirir və Roma öz “vaxtı”nda aşkara çıxarılır. Bu, Bacı Uaytın aşkar olanın nə şəkildə anlaşılmalı olduğunu ifadə etdiyi bir bəyanatdır:

> “Revelation is a sealed book, but it is also an opened book. It records marvelous events that are to take place in the last days of this earth’s history. The teachings of this book are definite, not mystical and unintelligible. In it the same line of prophecy is taken up as in Daniel. Some prophecies God has repeated, thus showing that importance must be given to them. The Lord does not repeat things that are of no great consequence.” Manuscript Releases, volume 9, 8.

> “Vəhy möhürlənmiş bir kitabdır, lakin o, eyni zamanda açılmış bir kitabdır. O, bu yer üzünün tarixinin son günlərində baş verəcək ecazkar hadisələri qeyd edir. Bu kitabın təlimləri müəyyən və aydındır, mistik və anlaşılmaz deyildir. Orada Daniel kitabında olduğu kimi eyni peyğəmbərlik xətti davam etdirilir. Allah bəzi peyğəmbərlikləri təkrarlamışdır; bununla da göstərmişdir ki, onlara əhəmiyyət verilməlidir. Rəbb böyük əhəmiyyəti olmayan şeyləri təkrar etmir.” Manuscript Releases, cild 9, 8.

The “Lord does not repeat things that are of no great consequence” and the “times” associated with Rome are repeated over and over. It is of “great consequence” to understand the “time” associated with Rome, for that is what reveals Rome as the subject that establishes the vision. Seven times the twelve hundred and sixty years of papal rule is directly referenced in Daniel and Revelation.

“Rəbb böyük əhəmiyyət kəsb etməyən şeyləri təkrar etmir” və Roma ilə əlaqəli olan “zamanlar” dönə-dönə təkrarlanır. Roma ilə əlaqəli “zamanı” anlamaq “böyük əhəmiyyət” daşıyır, çünki görüşü müəyyən edən mövzu kimi Romanı aşkara çıxaran məhz budur. Papalığın min iki yüz altmış illik hökmranlığına aid yeddi dəfə Daniel və Vəhy kitablarında birbaşa istinad edilir.

> And he shall speak great words against the most High, and shall wear out the saints of the most High, and think to change times and laws: and they shall be given into his hand until a time and times and the dividing of time. Daniel 7:25.

> Və o, Haqq-Taalaya qarşı böyük sözlər söyləyəcək, Haqq-Taalanın müqəddəslərini üzəcək və vaxtları və qanunları dəyişdirməyi düşünəcək; və onlar bir vaxt, iki vaxt və yarım vaxta qədər onun əlinə veriləcək. Daniel 7:25.

> And I heard the man clothed in linen, which was upon the waters of the river, when he held up his right hand and his left hand unto heaven, and sware by him that liveth for ever that it shall be for a time, times, and an half; and when he shall have accomplished to scatter the power of the holy people, all these things shall be finished. Daniel 12:7.

> Kətan geyinmiş, çayın suları üzərində duran o adamı eşitdim; o, sağ əlini və sol əlini göyə qaldırıb əbədi yaşayanın adına and içdi ki, bu, bir vaxt, vaxtlar və yarım vaxt üçün olacaq; və müqəddəs xalqın gücünü dağıtma işi tamamlananda, bütün bunlar da başa çatacaqdır. Daniel 12:7.

> But the court which is without the temple leave out, and measure it not; for it is given unto the Gentiles: and the holy city shall they tread under foot forty and two months. Revelation 11:2.

> Amma məbəddən kənarda olan həyəti kənarda qoy və onu ölçmə; çünki o, başqa millətlərə verilmişdir; onlar da müqəddəs şəhəri qırx iki ay ayaq altına salacaqlar. Vəhy 11:2.

> And I will give power unto my two witnesses, and they shall prophesy a thousand two hundred and threescore days, clothed in sackcloth. Revelation 11:3.

> Mən iki şahidimə qüdrət verəcəyəm və onlar çul geyinmiş halda min iki yüz altmış gün peyğəmbərlik edəcəklər. Vəhy 11:3.

> And the woman fled into the wilderness, where she hath a place prepared of God, that they should feed her there a thousand two hundred and threescore days. Revelation 12:6.

> Və qadın səhraya qaçdı; orada onun üçün Allah tərəfindən hazırlanmış bir yer vardı ki, onu orada min iki yüz altmış gün bəsləsinlər. Vəhy 12:6.

> And to the woman were given two wings of a great eagle, that she might fly into the wilderness, into her place, where she is nourished for a time, and times, and half a time, from the face of the serpent. Revelation 12:14.

> Və qadına böyük bir qartalın iki qanadı verildi ki, o, ilanın üzündən səhraya, öz yerinə uçsun; orada o, bir zaman, zamanlar və yarım zaman ərzində bəslənir. Vəhy 12:14.

> And there was given unto him a mouth speaking great things and blasphemies; and power was given unto him to continue forty and two months. Revelation 13:5.

> Və ona böyük sözlər və küfrlər söyləyən bir ağız verildi; və ona qırx iki ay davam etmək səlahiyyəti verildi. Vəhy 13:5.

These seven direct references present different specific prophetic characteristics of Rome. It is in those passages that Rome is revealed. Sister White adds that these periods are also represented as “three years and a half or 1260 days.” You do not find either three and a half years or twelve hundred and sixty days” in the Bible. Sister White is simply applying the computation of the seven references accordingly.

Bu yeddi birbaşa istinad Romanın müxtəlif konkret peyğəmbərlik xüsusiyyətlərini təqdim edir. Məhz həmin ayələrdə Roma aşkar edilir. Bacı Uayt əlavə edir ki, bu dövrlər həmçinin “üç il yarım və ya 1260 gün” kimi də təsvir olunur. Müqəddəs Kitabda nə “üç il yarım”, nə də “min iki yüz altmış gün” ifadəsini tapırsınız. Bacı Uayt sadəcə olaraq həmin yeddi istinadın hesablamasını buna uyğun şəkildə tətbiq edir.

> “In chapter 13 (verses 1–10) is described another beast, ‘like unto a leopard,’ to which the dragon gave ‘his power, and his seat, and great authority.’ This symbol, as most Protestants have believed, represents the papacy, which succeeded to the power and seat and authority once held by the ancient Roman empire. Of the leopardlike beast it is declared: ‘There was given unto him a mouth speaking great things and blasphemies…. And he opened his mouth in blasphemy against God, to blaspheme His name, and His tabernacle, and them that dwell in heaven. And it was given unto him to make war with the saints, and to overcome them: and power was given him over all kindreds, and tongues, and nations.’ This prophecy, which is nearly identical with the description of the little horn of Daniel 7, unquestionably points to the papacy.

> 13-cü fəsildə (1–10-cu ayələrdə) «bəbirə bənzər» başqa bir vəhşi heyvan təsvir edilir; əjdaha ona «öz qüvvəsini, taxtını və böyük hakimiyyətini» verdi. Əksər protestantların etiqadına görə, bu rəmz qədim Roma imperiyasının bir zamanlar malik olduğu qüvvəyə, taxta və hakimiyyətə varis olan papalığı təmsil edir. Bəbirə bənzər vəhşi heyvan haqqında belə bəyan edilir: «Ona böyük sözlər və küfrlər söyləyən bir ağız verildi.... O, Allahın adına, Onun məskəninə və göydə yaşayanlara küfr etmək üçün ağzını Allaha qarşı küfrlə açdı. Ona müqəddəslərlə müharibə etmək və onlara qalib gəlmək verildi; və ona bütün qəbilələr, dillər və millətlər üzərində hakimiyyət verildi.» Daniel 7-dəki kiçik buynuzun təsviri ilə demək olar ki, eyni olan bu peyğəmbərlik, şübhəsiz ki, papalığa işarə edir.

> “‘Power was given unto him to continue forty and two months.’ And, says the prophet, ‘I saw one of his heads as it were wounded to death.’ And again: ‘He that leadeth into captivity shall go into captivity: he that killeth with the sword must be killed with the sword.’ The forty and two months are the same as the ‘time and times and the dividing of time,’ three years and a half, or 1260 days, of Daniel 7—the time during which the papal power was to oppress God’s people. This period, as stated in preceding chapters, began with the supremacy of the papacy, A.D. 538, and terminated in 1798. At that time the pope was made captive by the French army, the papal power received its deadly wound, and the prediction was fulfilled, ‘He that leadeth into captivity shall go into captivity.’” The Great Controversy, 439.

> “‘Ona qırx iki ay davam etmək səlahiyyəti verildi.’ Və peyğəmbər deyir: ‘Onun başlarından birinin ölümcül yaralanmış kimi olduğunu gördüm.’ Və yenə: ‘Əsirliyə aparan özü əsirliyə gedəcək; qılıncla öldürən özü qılıncla öldürülməlidir.’ Qırx iki ay, Daniel 7-dəki ‘bir vaxt, vaxtlar və vaxtın yarısı’, yəni üç il yarım və ya 1260 gün ilə eynidir — papalıq hakimiyyətinin Allahın xalqına zülm etməli olduğu müddət. Əvvəlki fəsillərdə bildirildiyi kimi, bu dövr papalığın üstünlüyü ilə, miladi 538-ci ildə başladı və 1798-ci ildə başa çatdı. Həmin vaxt papa fransız ordusu tərəfindən əsir alındı, papalıq hakimiyyəti ölümcül yarasını aldı və ‘Əsirliyə aparan özü əsirliyə gedəcək’ peyğəmbərliyi yerinə yetdi.” Böyük Mübarizə, 439.

With the inspired authority to also consider three and a half years as the “time” which “reveals” Rome, other biblical references to Rome emerge.

“Roma”nı “üzə çıxaran” “vaxt” kimi üç il yarımı da nəzərə almaq üçün ilham olunmuş səlahiyyətlə, Müqəddəs Yazılarda Romaya dair digər istinadlar da meydana çıxır.

> But I tell you of a truth, many widows were in Israel in the days of Elias, when the heaven was shut up three years and six months, when great famine was throughout all the land. Luke 4:25.

> Amma sizə doğrusunu deyirəm: İlyasın günlərində, göy üç il altı ay bağlı qaldığı və bütün ölkə boyunca böyük aclıq hökm sürdüyü zaman, İsraildə çoxlu dul qadın var idi. Luka 4:25.

The three and a half years of Elijah, connects the time with Jezebel, who is the symbol of papal Rome in the church of Thyatira.

İlyasın üç il yarımlıq müddəti, vaxtı Tiyatira kilsəsində papalıq Romanın rəmzi olan İzebellə əlaqələndirir.

> Notwithstanding I have a few things against thee, because thou sufferest that woman Jezebel, which calleth herself a prophetess, to teach and to seduce my servants to commit fornication, and to eat things sacrificed unto idols. And I gave her space to repent of her fornication; and she repented not. Revelation 2:20, 21.

> Lakin səndən bir neçə şikayətim var: çünki özünü peyğəmbər qadın adlandıran o qadın İzebelə izin verirsən ki, qullarıma təlim versin və onları zinakarlıq etməyə və bütlərə qurban edilmiş şeyləri yeməyə sövq etsin. Mən ona öz zinakarlığından tövbə etməsi üçün möhlət verdim, lakin o tövbə etmədi. Vəhy 2:20, 21.

The “time” given the fourth church, represented by Jezebel, is also a “space.”

Dördüncü kilsəyə, Yezebel ilə təmsil olunan kilsəyə verilən “vaxt” həm də bir “möhlət”dir.

> Elias was a man subject to like passions as we are, and he prayed earnestly that it might not rain: and it rained not on the earth by the space of three years and six months. James 5:17.

> İlyas da bizim kimi hisslərə malik bir insan idi və o, yağış yağmasın deyə ürəkdən dua etdi; yer üzünə üç il altı ay yağış yağmadı. Yaqub 5:17.

Commenting on the forty-two months being the same as the thousand two hundred and threescore days, Sister White identifies the period as “those days,” which Christ referred to.

Qırx iki ayın min iki yüz altmış günlə eyni olduğunu şərh edərək, Bacı Uayt bu dövrü Məsihin istinad etdiyi “o günlər” kimi müəyyən edir.

> “The periods here mentioned—‘forty and two months,’ and ‘a thousand two hundred and threescore days’—are the same, alike representing the time in which the church of Christ was to suffer oppression from Rome. The 1260 years of papal supremacy began in A.D. 538, and would therefore terminate in 1798. At that time a French army entered Rome and made the pope a prisoner, and he died in exile. Though a new pope was soon afterward elected, the papal hierarchy has never since been able to wield the power which it before possessed.

> Burada qeyd olunan dövrlər — “qırx iki ay” və “min iki yüz altmış gün” — eynidir; hər ikisi Məsihin kilsəsinin Roma tərəfindən zülmə məruz qalacağı dövrü ifadə edir. Papalığın hökmranlığının 1260 ili miladi 538-ci ildə başladı və buna görə də 1798-ci ildə başa çatmalı idi. Həmin vaxt Fransa ordusu Romaya daxil oldu, papanı əsir etdi və o, sürgündə öldü. Bundan az sonra yeni papa seçilsə də, papa iyerarxiyası o vaxtdan bəri əvvəllər malik olduğu hakimiyyəti bir daha heç vaxt həyata keçirə bilməmişdir.

> “The persecution of the church did not continue throughout the entire period of the 1260 years. God in mercy to His people cut short the time of their fiery trial. In foretelling the ‘great tribulation’ to befall the church, the Saviour said: ‘Except those days should be shortened, there should no flesh be saved: but for the elect’s sake those days shall be shortened.’ Matthew 24:22. Through the influence of the Reformation the persecution was brought to an end prior to 1798.” The Great Controversy, 266.

> “Kilsənin təqibi 1260 ilin bütün dövrü boyunca davam etmədi. Allah Öz xalqına mərhəmət göstərərək onların odlu sınağının müddətini qısaltdı. Xilaskar kilsənin başına gələcək «böyük məşəqqəti» öncədən xəbər verərkən dedi: «Əgər o günlər qısaldılmasaydı, heç bir bəşər xilas olmazdı; lakin seçilmişlərin xatirinə o günlər qısaldılacaqdır». Matta 24:22. Reformasiyanın təsiri ilə təqib 1798-ci ildən əvvəl sona çatdırıldı.” The Great Controversy, 266.

Christ and Sister White identify the expression of “those days,” as the “time,” which identifies papal Rome. When Daniel speaks of the persecution which followed the placing of the papacy on the throne of the earth in verse thirty-one of chapter eleven, he speaks of that time of persecution as “many days.”

Məsih və Bacı Vayt “o günlər” ifadəsini papalıq Romasını müəyyən edən “zaman” kimi təqdim edirlər. Daniel on birinci fəslin otuz birinci ayəsində papalığın yer üzünün taxtına yerləşdirilməsindən sonra baş verən təqibdən danışarkən, həmin təqib dövrünü “çox günlər” adlandırır.

> And arms shall stand on his part, and they shall pollute the sanctuary of strength, and shall take away the daily sacrifice, and they shall place the abomination that maketh desolate. And such as do wickedly against the covenant shall he corrupt by flatteries: but the people that do know their God shall be strong, and do exploits. And they that understand among the people shall instruct many: yet they shall fall by the sword, and by flame, by captivity, and by spoil, many days. Daniel 11:31–33.

> Onun tərəfindən qüvvələr qalxacaq, qüdrət məbədini murdarlayacaq, daimi qurbanı aradan qaldıracaq və viran qoyan iyrəncliyi qoyacaqlar. Əhdə qarşı pislik edənləri yaltaqlıqla yoldan çıxaracaq; lakin öz Allahını tanıyan xalq möhkəm olacaq və böyük işlər görəcək. Xalq arasında anlayışlı olanlar çoxlarını öyrədəcəklər; yenə də onlar uzun günlər qılıncla, alovla, əsirliklə və talanla yıxılacaqlar. Daniel 11:31–33.

Rome is revealed in connection with the prophetic time which is associated with it, that is why Paul says the man of sin will be revealed in “his time”. The fact that Rome establishes the vision, which if we do not know, we perish, identifies why that prophetic time is represented so often, and in so many ways, for God “does not repeat things that are of no great consequence.” In the previous verses, the end of the period of time is also marked.

Roma onunla əlaqəli olan peyğəmbərlik vaxtı ilə bağlı olaraq aşkar edilir; buna görə də Paul deyir ki, günah adamı “öz vaxtında” aşkar olunacaq. Əgər onu bilməsək həlak olduğumuz görüntünü Romanın müəyyən etməsi, həmin peyğəmbərlik vaxtının nə üçün bu qədər tez-tez və bu qədər çox şəkildə təmsil olunduğunu göstərir; çünki Allah “böyük əhəmiyyət daşımayan şeyləri təkrarlamır.” Əvvəlki ayələrdə vaxt dövrünün sonu da qeyd olunur.

> And they that understand among the people shall instruct many: yet they shall fall by the sword, and by flame, by captivity, and by spoil, many days. Now when they shall fall, they shall be holpen with a little help: but many shall cleave to them with flatteries. And some of them of understanding shall fall, to try them, and to purge, and to make them white, even to the time of the end: because it is yet for a time appointed. Daniel 11:33–35.

> Xalq arasında anlayışlı olanlar çoxlarını öyrədəcəklər; lakin onlar qılıncla, alovla, əsarətlə və qarətlə uzun günlər boyunca yıxılacaqlar. Onlar yıxıldıqları zaman azacıq bir köməklə yardım olunacaqlar; amma çoxları yaltaqlıqla onlara qoşulacaq. Və anlayışlılardan bəziləri sınanmaq, paklanmaq və ağardılmaq üçün, ta axır vaxtına qədər yıxılacaqlar; çünki bu hələ təyin olunmuş bir vaxt üçündür. Daniel 11:33–35.

The “time of the end” “is yet for a time appointed.” The Hebrew word “appointed” is “moed,” and means a fixed time or an appointment. The prophetic relevance and importance of the “time appointed,” in the book of Daniel is identified by how often it is referenced. Very few Laodicean Adventists, if any, recognize that 1989, was a “time of the end,” and therefore 1989 was an appointed time. It was an appointment made by God, when He would unseal the knowledge for the movement of the one hundred and forty-four thousand. For this reason, the book of Daniel provides witnesses to the fact that the “time appointed” marks the arrival of “the time of the end”. In Daniel eight, this prophetic symbol is set forth.

“Axır zaman” “hələ təyin olunmuş bir vaxt üçündür.” İbrani dilində “təyin olunmuş” sözü “moed”dir və sabit bir vaxt, yaxud təyin edilmiş bir görüş vaxtı mənasını daşıyır. Daniel kitabında “təyin olunmuş vaxt”ın peyğəmbərlik baxımından aidiyyəti və əhəmiyyəti ona nə qədər tez-tez istinad edilməsi ilə müəyyən edilir. Əgər varsa belə, çox az sayda Laodikiya Adventisti 1989-cu ilin “axır zaman” olduğunu qəbul edir və buna görə də 1989 təyin olunmuş bir vaxt idi. Bu, Allah tərəfindən müəyyən edilmiş bir vaxt idi; O, yüz qırx dörd minlik hərəkat üçün biliyi həmin vaxt açacaqdı. Bu səbəbdən Daniel kitabı “təyin olunmuş vaxt”ın “axır zaman”ın gəlişini işarələdiyi həqiqətinə şahidlik edir. Danielin səkkizinci fəslində bu peyğəmbərlik rəmzi ortaya qoyulur.

> And I heard a man’s voice between the banks of Ulai, which called, and said, Gabriel, make this man to understand the vision. So he came near where I stood: and when he came, I was afraid, and fell upon my face: but he said unto me, Understand, O son of man: for at the time of the end shall be the vision. Now as he was speaking with me, I was in a deep sleep on my face toward the ground: but he touched me, and set me upright. And he said, Behold, I will make thee know what shall be in the last end of the indignation: for at the time appointed the end shall be. Daniel 8:16–19.

> Və Ulainin sahilləri arasından bir insan səsi eşitdim; o, çağırıb dedi: «Ey Cəbrayıl, bu adama görüntünü anlat». Beləliklə, mənim durduğum yerə yaxınlaşdı; o yaxınlaşanda qorxdum və üzüstə yerə qapandım. Lakin o mənə dedi: «Anla, ey bəşər oğlu; çünki bu görüntü axır zaman üçündür». O mənimlə danışarkən, üzüm yerə tərəf olmaqla dərin yuxuya getmişdim; lakin o mənə toxundu və məni ayaq üstə dikəltdi. Və dedi: «Bax, qəzəbin son çağında nə olacağını sənə bildirəcəyəm; çünki son təyin olunmuş vaxtda olacaqdır». Daniel 8:16–19.

As with chapter eleven, the word “end,” in “time of the end” in these verses is a different Hebrew word than is translated as “appointed.” The time of the end is representing a period that commences at the time appointed. The “time appointed” (moed) is an appointment, and the time of the end (the Hebrew word “gets”) is a period of time, which begins at the time appointed. It is the “time” that reveals Rome, and that “time” is so important that the end of that period of time, and the period which follows the end of that time, are represented by several witnesses. In verse twenty-four of chapter eleven of Daniel, pagan Rome is identified as ruling the world for a “time.”

On birinci fəsildə olduğu kimi, bu ayələrdəki “axır zaman” ifadəsində yer alan “axır” sözü “müəyyən olunmuş” kimi tərcümə edilən sözdən fərqli bir ivrit sözüdür. Axır zaman, müəyyən olunmuş vaxtda başlayan bir dövrü təmsil edir. “Müəyyən olunmuş vaxt” (moed) bir təyinatdır, axır zaman isə (ivritcə “gets” sözü) müəyyən olunmuş vaxtda başlayan bir zaman dövrüdür. Romanı aşkara çıxaran məhz həmin “zaman”dır və o “zaman” o qədər mühümdür ki, həmin zaman dövrünün sonu və o zamanın sonundan sonra gələn dövr bir neçə şahid tərəfindən təmsil olunur. Danielin on birinci fəslinin iyirmi dördüncü ayəsində bütpərəst Roma dünyanın üzərində bir “zaman” hökm sürən kimi göstərilir.

A symbolic “time,” is three hundred and sixty years, for there are three hundred and sixty days in a biblical year. Pagan Rome ruled for a “time,” and papal Rome ruled for “a time, times and half a time.” Modern Rome rules for a symbolic “hour,” or a symbolic “forty-two months.” There is no prophetic time after 1844, so the “hour” and the “forty-two months” is the period from the soon-coming Sunday law unto the close of human probation. But pagan Rome ruled supremely from the Battle of Actium in 31 BC, until Constantine moved the capital of the empire to Constantinople in the year 330. We know the following verses are speaking of pagan Rome, for Christ is represented as the “prince of the covenant” that “shall be broken” when He was crucified. The power then ruling was pagan Rome, so the verses we are now going to look at identify pagan Rome.

Rəmzi bir “zaman” üç yüz altmış ildir, çünki bibliya ilində üç yüz altmış gün vardır. Bütpərəst Roma bir “zaman” hökmranlıq etdi, papalıq Romanı isə “bir zaman, zamanlar və yarım zaman” hökm sürdü. Müasir Roma rəmzi bir “saat”, yaxud rəmzi “qırx iki ay” hökmranlıq edir. 1844-cü ildən sonra heç bir peyğəmbərlik vaxtı yoxdur; buna görə də “saat” və “qırx iki ay” tezliklə gələcək Bazar qanunundan insan probationının bağlanışınadək olan dövrdür. Lakin bütpərəst Roma e.ə. 31-ci ildə Aktium döyüşündən, imperiyanın paytaxtını Konstantin e. 330-cu ildə Konstantinopola köçürənədək ali surətdə hökmranlıq etdi. Bilirik ki, aşağıdakı ayələr bütpərəst Romadan bəhs edir, çünki Məsih çarmıxa çəkildiyi zaman “qırılacaq” olan “əhdin hökmdarı” kimi təsvir olunur. O zaman hökm sürən qüvvə bütpərəst Roma idi; buna görə də indi nəzər salacağımız ayələr bütpərəst Romanı müəyyən edir.

> And in his estate shall stand up a vile person, to whom they shall not give the honour of the kingdom: but he shall come in peaceably, and obtain the kingdom by flatteries. And with the arms of a flood shall they be overflown from before him, and shall be broken; yea, also the prince of the covenant. And after the league made with him he shall work deceitfully: for he shall come up, and shall become strong with a small people. He shall enter peaceably even upon the fattest places of the province; and he shall do that which his fathers have not done, nor his fathers’ fathers; he shall scatter among them the prey, and spoil, and riches: yea, and he shall forecast his devices against the strong holds, even for a time. Daniel 11:21–24.

> Və onun yerinə alçaq bir adam qalxacaq; padşahlığın şərəfini ona verməyəcəklər; lakin o, sülh içində gəlib yaltaqlıqla padşahlığı ələ keçirəcək. Və selin qolları ilə onun önündən süpürülüb aparılacaqlar və qırılacaqlar; bəli, əhdin başçısı da. Və onunla bağlanan ittifaqdan sonra o, hiylə ilə davranacaq; çünki o, irəliləyib az bir xalqla güclənəcək. O, vilayətin ən bərəkətli yerlərinə belə sülh içində girəcək; və atalarının da, atalarının atalarının da etmədiyini edəcək; qəniməti, talanı və var-dövləti onların arasında bölüşdürəcək; bəli, o, bir müddətə qədər öz niyyətlərini istehkamlı qalalara qarşı quracaq. Daniel 11:21–24.

The word “against” in the last phrase of the verses actually means “from,” and the verse is saying that pagan Rome shall rule (forecast his devices) “from” its stronghold (the City of Rome) for three hundred and sixty years.

Ayələrin son ifadəsindəki “əleyhinə” sözü əslində “-dən” mənasını verir və ayə bildirir ki, bütpərəst Roma üç yüz altmış il ərzində öz istehkamından (Roma şəhərindən) hökmranlıq edəcək (öz niyyətlərini əvvəlcədən göstərəcək).

> “‘VERSE 24. He shall enter peacefully even upon the fattest places of the province: and he shall do that which his fathers have not done, nor his fathers’ fathers; he shall scatter among them the prey, and spoil, and riches: yea, and he shall forecast his devices against the strongholds, even for a time.’

> “‘24-cü ayə. O, vilayətin ən bərəkətli yerlərinə belə arxayınlıq içində girəcək; atalarının da, atalarının atalarının da etmədiyini edəcək; qəniməti, talanı və sərvəti onların arasında bölüşdürəcək; bəli, qalalara qarşı öz niyyətlərini, ancaq bir müddətlik, qabaqcadan quracaq.’”

> “The usual manner in which nations had, before the days of Rome, entered upon valuable provinces and rich territory, was by war and conquest. Rome was now to do what had not been done by the fathers or the fathers’ fathers; namely, receive these acquisitions through peaceful means. The custom, before unheard of, was now inaugurated, of kings leaving by legacy their kingdoms to the Romans. Rome came into possession of large provinces in this manner.

> Roma günlərindən əvvəl xalqların qiymətli vilayətlərə və zəngin ərazilərə daxil olmasının adi yolu müharibə və fəth idi. İndi Roma ataların və ataların atalarının etmədiyini etməli idi; yəni, bu əldəetmələri dinc vasitələrlə qəbul etməli idi. Daha əvvəl eşidilməmiş olan bir adət indi başlandı: padşahlar öz padşahlıqlarını vəsiyyət yolu ilə romalılara buraxırdılar. Roma bu yolla böyük vilayətlərin sahibi oldu.

> “And those who thus came under the dominion of Rome derived no small advantage therefrom. They were treated with kindness and leniency. It was like having the prey and spoil distributed among them. They were protected from their enemies, and rested in peace and safety under the aegis of the Roman power.

> “Və bu surətlə Romanın hökmranlığı altına girənlər bundan heç də kiçik olmayan fayda əldə etdilər. Onlara xeyirxahlıq və mülayimliklə rəftar olunurdu. Bu, qənimət və talanın onların arasında bölüşdürülməsinə bənzəyirdi. Onlar düşmənlərindən qorunur, Roma hakimiyyətinin himayəsi altında sülh və əmin-amanlıq içində rahatlıq tapırdılar.

> “To the latter portion of this verse, Bishop Newton gives the idea of forecasting devices from strongholds, instead of against them. This the Romans did from the strong fortress of their seven-hilled city. ‘Even for a time;’ doubtless a prophetic time, 360 years. From what point are these years to be dated? Probably from the event brought to view in the following verse.

> “Bu ayənin son hissəsinə dair Yepiskop Nyuton bu fikri irəli sürür ki, hiylələr istehkamlara qarşı deyil, istehkamlardan irəli gələrək əvvəlcədən qurulur. Romalılar da bunu yeddi təpəli şəhərlərinin möhkəm qalasından etdilər. ‘Hətta bir müddət üçün;’ şübhəsiz ki, peyğəmbərlikdəki bir müddət, yəni 360 il. Bu illər hansı nöqtədən etibarən hesablanmalıdır? Yəqin ki, növbəti ayədə nəzərə təqdim olunan hadisədən.”

> “‘VERSE 25. And he shall stir up his power and his courage against the king of the south with a great army; and the king of the south shall be stirred up to battle with a very great and mighty army; but he shall not stand: for they shall forecast devices against him.’

> “‘25-ci AYƏ. O, böyük bir ordu ilə cənub padşahına qarşı öz qüdrətini və cəsarətini oyadacaq; cənub padşahı da çox böyük və qüvvətli bir ordu ilə döyüşə qalxacaq; lakin dura bilməyəcək, çünki ona qarşı hiylələr quracaqlar.’

> “By verses 23 and 24 we are brought down this side of the league between the Jews and the Romans, BC 161, to the time when Rome had acquired universal dominion. The verse now before us brings to view a vigorous campaign against the king of the south, Egypt, and the occurrence of a notable battle between great and mighty armies. Did such events as these transpire in the history of Rome about this time?—They did. The war was the war between Egypt and Rome; and the battle was the battle of Actium. Let us take a brief view of the circumstances that led to this conflict.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 271–273.

> “23 və 24-cü ayələrlə biz Yəhudilərlə Romalılar arasındakı, e.ə. 161-ci ildə bağlanmış ittifaqın bu tərəfinə, Romanın ümumdünya hakimiyyətini əldə etdiyi dövrə gətirilirik. İndi qarşımızda olan ayə cənub padşahı Misirə qarşı güclü bir yürüşü və böyük, qüdrətli ordular arasında baş verən əlamətdar bir döyüşü göz önünə gətirir. Bu cür hadisələr həmin vaxtlarda Romanın tarixində baş verdimi? — Bəli, baş verdi. Müharibə Misirlə Roma arasındakı müharibə idi; döyüş isə Aktium döyüşü idi. Gəlin bu qarşıdurmaya gətirib çıxaran şəraitə qısa nəzər salaq.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 271–273.

In the following verses the time appointed and the end are again referenced by Daniel.

Aşağıdakı ayələrdə Daniel tərəfindən təyin olunmuş vaxt və son yenidən xatırladılır.

> And he shall stir up his power and his courage against the king of the south with a great army; and the king of the south shall be stirred up to battle with a very great and mighty army; but he shall not stand: for they shall forecast devices against him. Yea, they that feed of the portion of his meat shall destroy him, and his army shall overflow: and many shall fall down slain. And both these kings’ hearts shall be to do mischief, and they shall speak lies at one table; but it shall not prosper: for yet the end shall be at the time appointed. Then shall he return into his land with great riches; and his heart shall be against the holy covenant; and he shall do exploits, and return to his own land. At the time appointed he shall return, and come toward the south; but it shall not be as the former, or as the latter. Daniel 11:25–29.

> O öz qüdrətini və cəsarətini böyük bir qoşunla cənub padşahına qarşı qaldıracaq; cənub padşahı da çox böyük və qüdrətli bir qoşunla döyüşə təhrik olunacaq; lakin dayana bilməyəcək, çünki ona qarşı hiylələr quracaqlar. Bəli, onun süfrəsindən yeyənlər onu məhv edəcəklər, ordusu daşqın kimi yayılacaq; və bir çoxları qırılıb düşəcək. Hər iki padşahın ürəyi pislik etməyə yönələcək və onlar bir süfrə arxasında yalan danışacaqlar; lakin bu baş tutmayacaq, çünki son yenə təyin olunmuş vaxtda olacaq. Sonra o, böyük sərvətlərlə öz ölkəsinə qayıdacaq; və onun ürəyi müqəddəs əhdə qarşı olacaq; o işlər görəcək və öz ölkəsinə qayıdacaq. Təyin olunmuş vaxtda yenə qayıdıb cənuba gələcək; lakin bu, əvvəlki kimi də, sonrakı kimi də olmayacaq. Daniel 11:25–29.

In chapter eight, Gabriel identified that the “chazon,” vision of the twenty-five hundred and twenty years, would conclude at the time appointed, and then the period represented by “the time of the end” would begin. In this passage, the time appointed is the end of the three hundred and sixty years that pagan Rome would rule the world supremely. In this passage there is no “time of the end,” for there was nothing sealed up that was to be unsealed at the end of that period of history.

Səkkizinci fəsildə Cəbrayıl müəyyən etdi ki, iki min beş yüz iyirmi ilin görüntüsü olan “chazon” təyin olunmuş vaxtda başa çatacaq və bundan sonra “axır zaman”la təmsil olunan dövr başlayacaqdı. Bu parçaya görə, təyin olunmuş vaxt bütpərəst Romanın dünyaya ali şəkildə hökmranlıq edəcəyi üç yüz altmış ilin sonudur. Bu parçaya görə burada heç bir “axır zaman” yoxdur, çünki tarixdə həmin dövrün sonunda açılmalı olan möhürlənmiş heç nə yox idi.

In Daniel chapter eight, the vision of the “last end” of the indignation, which was the twenty-five hundred and twenty years that concluded at the same time as the twenty-three hundred years, was sealed up to the “time of the end,” for in 1844, which was the appointed time of both visions, the light of the third angel was unsealed. In Daniel eleven, verses thirty to thirty-six, at the end of the “first indignation” in 1798, there was to be a period represented as the “time of the end,” when the light of the first angel was unsealed. Therefore, the time prophecy of pagan Rome did not have a time of the end, but only a time appointed, identifying when the three hundred and sixty years concluded, but the time appointed in 1798, and the time appointed in 1844, both unsealed a message that was to be understood in the period represented as the “time of the end”.

Daniel səkkizinci fəsildə, iki min üç yüz ilin sona çatdığı vaxtla eyni zamanda başa çatan iki min beş yüz iyirmi il olan qəzəbin “sonu”na dair görüntü “axır zaman”a qədər möhürlü saxlanıldı; çünki hər iki görüntünün təyin olunmuş vaxtı olan 1844-cü ildə üçüncü mələyin nuru açıldı. Daniel on birinci fəsildə, otuzdan otuz altıncı ayələrdə, 1798-ci ildə “birinci qəzəb”in sonunda, birinci mələyin nurunun açıldığı, “axır zaman” kimi təqdim olunan bir dövr olmalı idi. Buna görə də, bütpərəst Romanın zaman peyğəmbərliyinin bir axır zamanı yox idi, yalnız üç yüz altmış ilin nə vaxt başa çatdığını müəyyən edən təyin olunmuş bir vaxtı vardı; lakin 1798-ci ildəki təyin olunmuş vaxt da, 1844-cü ildəki təyin olunmuş vaxt da “axır zaman” kimi təqdim olunan dövrdə başa düşülməli olan bir xəbəri açdı.

Rome is revealed as it is represented prophetically within its prophetic time. “Time, times and dividing of time”, “forty-two months”, “twelve hundred and sixty days”, and “three and a half years” are some of the various symbols that represent the period when the papacy ruled during the Dark Ages. The period of time that links the movement of the Millerites to the movement of the one hundred and forty-four thousand is one hundred and twenty-six years. One hundred and twenty-six is also a symbol of twelve hundred and sixty days, for it is a tithe or a tenth of that amount. The one hundred and twenty-six years from the rebellion of 1863, unto the time appointed in 1989, identifies 1989 as God’s appointment with His last day people.

Roma, öz peyğəmbərlik zamanında peyğəmbərcəsinə təsvir olunduğu kimi aşkara çıxarılır. “Bir vaxt, vaxtlar və yarım vaxt”, “qırx iki ay”, “min iki yüz altmış gün” və “üç il yarım” papalığın Qaranlıq Əsrlər dövründə hökm sürdüyü müddəti təmsil edən müxtəlif rəmzlərdən bəziləridir. Millerçilərin hərəkatını yüz qırx dörd minin hərəkatı ilə birləşdirən zaman müddəti yüz iyirmi altı ildir. Yüz iyirmi altı həm də min iki yüz altmış günün bir rəmzidir, çünki o, həmin miqdarın onda biri, yəni onluğudur. 1863-cü ildəki üsyandan 1989-cu ildə təyin olunmuş vaxta qədər olan yüz iyirmi altı il, 1989-cu ili Allahın Özünün axır gün xalqı ilə təyin edilmiş görüşü kimi müəyyən edir.

We will continue this study in the next article.

Bu araşdırmanı növbəti məqalədə davam etdirəcəyik.

> “How shall we search the Scriptures? Shall we drive our stakes of doctrine one after another, and then try to make all Scripture meet our established opinions, or shall we take our ideas and views to the Scriptures, and measure our theories on every side by the Scriptures of truth? Many who read and even teach the Bible, do not comprehend the precious truth they are teaching or studying. Men entertain errors, when the truth is clearly marked out, and if they would but bring their doctrines to the word of God, and not read the word of God in the light of their doctrines, to prove their ideas right, they would not walk in darkness and blindness, or cherish error. Many give the words of Scripture a meaning that suits their own opinions, and they mislead themselves and deceive others by their misinterpretations of God’s word. As we take up the study of God’s word, we should do so with humble hearts. All selfishness, all love of originality, should be laid aside. Long-cherished opinions must not be regarded as infallible. It was the unwillingness of the Jews to give up their long established traditions that proved their ruin. They were determined not to see any flaw in their own opinions or in their expositions of the Scriptures; but however long men may have entertained certain views, if they are not clearly sustained by the written word, they should be discarded.

> “Müqəddəs Yazıları necə araşdırmalıyıq? Təlimə dair dirəklərimizi bir-bir çaxıb, sonra da bütün Müqəddəs Yazını müəyyənləşdirdiyimiz fikirlərə uyğunlaşdırmağa çalışmalıyıqmı, yoxsa düşüncə və baxışlarımızı Müqəddəs Yazılara gətirib, nəzəriyyələrimizi hər tərəfdən həqiqət Yazıları ilə ölçməliyikmi? Müqəddəs Kitabı oxuyan və hətta öyrədənlərin çoxu öyrətdikləri və ya araşdırdıqları qiymətli həqiqəti dərk etmirlər. Həqiqət açıq şəkildə göstərildiyi halda, insanlar yanlışlıqlara bağlanırlar; əgər onlar öz təlimlərini Allahın Kəlamına gətirsəydilər və öz fikirlərini doğru çıxarmaq üçün Allahın Kəlamını öz təlimlərinin işığında oxumasaydılar, qaranlıqda və korluqda yeriməz, yanlışlığı da bəsləməzdilər. Çoxları Müqəddəs Yazıların sözlərinə öz baxışlarına uyğun məna verirlər və Allahın Kəlamını yanlış izah etməklə həm özlərini yoldan çıxarır, həm də başqalarını aldadırlar. Allahın Kəlamını öyrənməyə başladığımız zaman bunu təvazökar qəlblə etməliyik. Bütün xudbinlik, bütün özünəməxsusluq sevgisi bir kənara qoyulmalıdır. Uzun müddət bəslənmiş fikirlər yanılmaz sayılmamalıdır. Yəhudilərin çoxdan bəri möhkəmlənmiş ənənələrindən əl çəkməyə istəksiz olmaları onların fəlakətinə səbəb oldu. Onlar öz fikirlərində və Müqəddəs Yazıların izahlarında heç bir qüsur görməməyə qəti qərarlı idilər; lakin insanlar müəyyən baxışları nə qədər uzun müddət bəsləmiş olsalar da, əgər onlar yazılı Kəlam tərəfindən aydın şəkildə dəstəklənmirsə, rədd edilməlidirlər.

> “Those who sincerely desire truth will not be reluctant to lay open their positions for investigation and criticism, and will not be annoyed if their opinions and ideas are crossed. This was the spirit cherished among us forty years ago. We would come together burdened in soul, praying that we might be one in faith and doctrine; for we knew that Christ is not divided. One point at a time was made the subject of investigation. Solemnity characterized these councils of investigation. The Scriptures were opened with a sense of awe. Often we fasted, that we might be better fitted to understand the truth. After earnest prayer, if any point was not understood, it was discussed, and each one expressed his opinion freely; then we would again bow in prayer, and earnest supplications went up to heaven that God would help us to see eye to eye, that we might be one, as Christ and the Father are one. Many tears were shed. If one brother rebuked another for his dullness of comprehension in not understanding a passage as he understood it, the one rebuked would afterward take his brother by the hand, and say, ‘Let us not grieve the Holy Spirit of God. Jesus is with us; let us keep a humble and teachable spirit;’ and the brother addressed would say, ‘Forgive me, brother, I have done you an injustice.’ Then we would bow down in another season of prayer. We spent many hours in this way. We did not generally study together more than four hours at a time, yet sometimes the entire night was spent in solemn investigation of the Scriptures, that we might understand the truth for our time. On some occasions the Spirit of God would come upon me, and difficult portions were made clear through God’s appointed way, and then there was perfect harmony. We were all of one mind and one Spirit.

> “Həqiqəti səmimi-qəlbdən arzulayanlar öz mövqelərini araşdırma və tənqid üçün açıq şəkildə ortaya qoymaqda tərəddüd etməzlər və onların rəyləri ilə fikirləri rədd edildikdə narahat olmazlar. Qırx il əvvəl aramızda bəslənən ruh bu idi. Biz can yükü altında bir yerə toplaşar, imanda və təlimdə bir ola bilməyimiz üçün dua edərdik; çünki bilirdik ki, Məsih bölünməmişdir. Hər dəfə bir məsələ araşdırmanın mövzusu edilirdi. Bu araşdırma şuralarını ciddiyyət səciyyələndirirdi. Müqəddəs Yazılar ehtiram hissi ilə açılırdı. Çox vaxt oruc tutardıq ki, həqiqəti anlamağa daha yaxşı hazırlanmış olaq. Səmimi duadan sonra, əgər hər hansı bir məqam başa düşülmürdüsə, o müzakirə edilirdi və hər kəs öz fikrini sərbəst şəkildə bildirirdi; sonra yenidən dua üçün diz çökərdik və Allahın bizə eyni cür görməkdə kömək etməsi, Məsihlə Ata bir olduğu kimi bizim də bir olmağımız üçün göyə ciddi yalvarışlar yüksəlirdi. Çox göz yaşı tökülürdü. Əgər bir qardaş başqa bir qardaşı bir ayəni özünün başa düşdüyü kimi anlamadığına görə idrakının kütlüyü üçün məzəmmət etsəydi, məzəmmət olunan sonradan qardaşının əlindən tutar və deyərdi: ‘Gəlin Allahın Müqəddəs Ruhunu kədərləndirməyək. İsa bizimlədir; gəlin təvazökar və öyrənməyə açıq bir ruh saxlayaq;’ və müraciət edilən qardaş deyərdi: ‘Məni bağışla, qardaş, sənə qarşı haqsızlıq etmişəm.’ Sonra biz yenidən başqa bir dua vaxtı üçün diz çökərdik. Biz bu şəkildə çox saatlar keçirirdik. Adətən birlikdə bir dəfəyə dörd saatdan artıq araşdırma aparmazdıq, lakin bəzən bütün gecə Müqəddəs Yazıların ciddi araşdırılmasına sərf edilirdi ki, bizim zamanımız üçün olan həqiqəti anlayaq. Bəzi hallarda Allahın Ruhu üzərimə gəlirdi və çətin hissələr Allahın təyin etdiyi yol vasitəsilə aydınlaşdırılırdı, sonra isə tam bir ahəng hökm sürürdü. Hamımız bir fikir və bir Ruh içində idik.

> “We sought most earnestly that the Scriptures should not be wrested to suit any man’s opinions. We tried to make our differences as slight as possible by not dwelling on points that were of minor importance, upon which there were varying opinions. But the burden of every soul was to bring about a condition among the brethren which would answer the prayer of Christ that his disciples might be one as he and the Father are one. Sometimes one or two of the brethren would stubbornly set themselves against the view presented, and would act out the natural feelings of the heart; but when this disposition appeared, we suspended our investigations and adjourned our meeting, that each one might have an opportunity to go to God in prayer, and without conversation with others, study the point of difference, asking light from heaven. With expressions of friendliness we parted, to meet again as soon as possible for further investigation. At times the power of God came upon us in a marked manner, and when clear light revealed the points of truth, we would weep and rejoice together. We loved Jesus; we loved one another.

> “Müqəddəs Yazıların hər hansı bir insanın fikirlərinə uyğunlaşdırılmaq üçün təhrif edilməməsinə son dərəcə ciddi şəkildə çalışırdıq. Fikir ayrılıqlarımızı, müxtəlif baxışların mövcud olduğu ikinci dərəcəli əhəmiyyətə malik məsələlər üzərində dayanmayaraq, mümkün qədər cüzi etməyə səy göstərirdik. Lakin hər bir canın yükü, qardaşlar arasında Məsihin, şagirdlərinin Özü ilə Atanın bir olduğu kimi bir olmaları barədə duasına cavab verəcək bir vəziyyətin meydana gəlməsini təmin etmək idi. Bəzən qardaşlardan bir-ikisi təqdim olunan baxışa qarşı inadkarlıqla mövqe tutur və qəlbin təbii hisslərini nümayiş etdirirdi; lakin bu meyl üzə çıxanda, araşdırmalarımızı dayandırır və yığıncağımızı təxirə salırdıq ki, hər kəs dua ilə Allaha müraciət etmək və başqaları ilə danışmadan, fikir ayrılığı doğuran məsələni araşdırmaq, göydən nur diləmək imkanı tapsın. Səmimiyyət ifadələri ilə ayrılır, əlavə araşdırma üçün mümkün qədər tez yenidən görüşmək üzrə vidalaşırdıq. Bəzən Allahın qüdrəti üzərimizə aydın şəkildə enirdi və aydın nur həqiqətin məqamlarını aşkar etdikdə, birlikdə ağlayır və sevinirdik. Biz İsanı sevirdik; bir-birimizi sevirdik.”

> “In those days God wrought for us, and the truth was precious to our souls. It is necessary that our unity today be of a character that will bear the test of trial. We are in the school of the Master here, that we may be trained for the school above. We must learn to bear disappointment in a Christ-like manner, and the lesson taught by this will be of great importance to us.

> “O günlərdə Allah bizim üçün iş gördü və həqiqət canlarımız üçün qiymətli idi. Zəruridir ki, bu gün birliyimiz sınağın imtahanına tab gətirəcək bir xarakterdə olsun. Biz burada Ustadın məktəbindəyik ki, yuxarıdakı məktəb üçün tərbiyə olunaq. Biz məyusluğu Məsihəlayiq bir tərzdə daşımağı öyrənməliyik və bunun öyrətdiyi dərs bizim üçün böyük əhəmiyyət daşıyacaqdır.

> “We have many lessons to learn, and many, many to unlearn. God and heaven alone are infallible. Those who think that they will never have to give up a cherished view, never have occasion to change an opinion, will be disappointed. As long as we hold to our own ideas and opinions with determined persistency, we cannot have the unity for which Christ prayed.” Review and Herald, July 26, 1892.

> “Bizim öyrənməli olduğumuz çoxlu dərslər var, həmçinin öyrəndiklərimizdən əl çəkməli olduğumuz da çox, çox şey var. Yalnız Allah və göy yanılmazdır. Heç vaxt əziz tutduqları bir baxışdan imtina etməli olmayacaqlarını, heç vaxt bir fikri dəyişdirmək zərurəti ilə üzləşməyəcəklərini düşünənlər məyus olacaqlar. Öz ideyalarımıza və fikirlərimizə qəti inadkarlıqla bağlı qaldığımız müddətcə, Məsihin dua etdiyi birliyə nail ola bilmərik.” Review and Herald, 26 iyul 1892.

Back to Articles