Article

# Parallel Warnings - Number Four

Paralel Xəbərdarlıqlar - Dördüncü Nömrə

Foundations of Faith and the Peril of Forgetting: Lessons from Prophecy and History

İmanın Təməlləri və Unutmağın Təhlükəsi: Peyğəmbərlikdən və Tarixdən Dərslər

Author

Jeff Pippenger

Published

August 8, 2023

Formats

PDF
Word
Song MP3

> Whom shall he teach knowledge? and whom shall he make to understand doctrine? them that are weaned from the milk, and drawn from the breasts.

> O, biliyi kimə öyrədəcək? Və təlimi kimə anlatdıracaq? Süddən kəsilmişlərə, döşdən ayrılmışlara.

> For precept must be upon precept, precept upon precept; line upon line, line upon line; here a little, and there a little:

> Çünki hökm hökmün üstünə, hökm hökmün üstünə; sətir sətirin üstünə, sətir sətirin üstünə; burada bir az, orada bir az olmalıdır:

> For with stammering lips and another tongue will he speak to this people. To whom he said, This is the rest wherewith ye may cause the weary to rest; and this is the refreshing: yet they would not hear.

> Çünki O, kəkələyən dodaqlarla və başqa bir dillə bu xalqa danışacaqdır. O onlara demişdi: “Yorğunu dincəldə biləcəyiniz rahatlıq budur”; və “təravət budur”; lakin onlar qulaq asmaq istəmədilər.

> But the word of the Lord was unto them precept upon precept, precept upon precept; line upon line, line upon line; here a little, and there a little; that they might go, and fall backward, and be broken, and snared, and taken. Isaiah 28:9–13.

> Amma Rəbbin sözü onlar üçün əmr üstünə əmr, əmr üstünə əmr; sətir üstünə sətir, sətir üstünə sətir; burada bir az, orada bir az oldu; ta ki gedib arxaya yıxılsınlar, qırılsınlar, tora düşsünlər və yaxalansınlar. Yeşaya 28:9–13.

These verses from Isaiah have been addressed repeatedly in Habakkuk’s Tables. Here I need to simply touch upon to take a point or two from these previous verses, to add to the current discussion. This passage shows a people that fail a test for they “go, and fall backward, and be broken, and snared, and taken.” They were a people that failed a test concerning who God would attempt to “teach” to “understand” “knowledge” or “doctrine.” It was a test that was based upon understanding an increase of knowledge, so it was the same test that separated the wise and the wicked in Daniel chapter twelve, for all the prophets agree and identify the end of the world. In Daniel twelve the “wise” understand, but the “wicked” do not understand the increase of knowledge.

Yeşayadan olan bu ayələrə Habakkukun Cədvəllərində dəfələrlə müraciət edilmişdir. Burada isə mən sadəcə olaraq əvvəlki bu ayələrdən bir-iki məqama toxunmalıyam ki, cari müzakirəyə əlavə edim. Bu parça bir sınaqdan keçə bilməyən bir xalqı göstərir; çünki onlar “gedir, arxaya yıxılır, qırılır, tora düşür və tutulurlar.” Onlar Allahın kimi “öyrətməyə”, “biliyi” və ya “təlimi” “anlamağa” çalışacağına dair bir sınaqdan keçə bilməyən bir xalq idilər. Bu, biliyin artmasını anlamaq üzərində əsaslanan bir sınaq idi; buna görə də Danielin on ikinci fəslində müdriklərlə pisləri ayıran həmin eyni sınaq idi, çünki bütün peyğəmbərlər razıdırlar və dünyanın sonunu müəyyən edirlər. Daniel on ikidə “müdriklər” anlayırlar, lakin “pislər” biliyin artmasını anlamırlar.

The people in Isaiah’s passage were tested by “the word of the Lord” which “they would not hear.” And the specific “word of the Lord” that they rejected, and that would have allowed them to “understand” the increase of “knowledge” was the biblical rule that defines how to correctly align prophetic histories. Those that fall in Isaiah’s passage rejected the rule that identifies that in order to understand a prophetic history you must seek for that line “here a little, and there a little.” The word of the Lord that produced a test which they rejected was the technique of selecting prophetic lines from here and there, and then to place one of those selected lines of prophetic history in parallel to the other lines of prophetic history that address the same theme. The success of the endeavor to lay line upon line in this way depends on the application of the genuine rules of prophetic interpretation. Those rules, which are “precepts” also to be brought together and they are found here and there within the Bible. Isaiah’s virgins who fail the test, do so because they forget, the main thing they should not have forgotten, and that is, that history repeats.

Yeşayanın bu parçasındakı insanlar “eşitmek istəmədikləri” “Rəbbin kəlamı” ilə sınağa çəkildilər. Onların rədd etdikləri xüsusi “Rəbbin kəlamı” isə, “biliyin” artımını “anlamağa” imkan verəcək olan, peyğəmbərlik tarixlərini düzgün şəkildə uyğunlaşdırmağın necə olmasını müəyyən edən Müqəddəs Kitab qaydası idi. Yeşayanın bu parçasında yıxılanlar, peyğəmbərlik tarixini anlamaq üçün həmin xətti “orada bir az, burada bir az” axtarmağın zəruri olduğunu göstərən qaydanı rədd etdilər. Onların rədd etdikləri və sınaq yaradan Rəbbin kəlamı, peyğəmbərlik xətlərini oradan-buradan seçmək, sonra isə seçilmiş peyğəmbərlik tarixlərindən birini eyni mövzuya toxunan digər peyğəmbərlik tarixləri ilə paralel qoymaq üsulu idi. Xətt üstünə xətt bu şəkildə düzmək cəhdinin müvəffəqiyyəti, peyğəmbərlik təfsirinin həqiqi qaydalarının tətbiqindən asılıdır. “Qaydalar” olan həmin prinsiplər də bir araya gətirilməlidir və onlar Müqəddəs Kitabın müxtəlif yerlərində, burada və orada tapılır. Yeşayanın sınaqdan keçməyən bakirələri bu uğursuzluğa ona görə düçar olurlar ki, unutmamalı olduqları əsas şeyi unudurlar; o da budur ki, tarix təkrar olunur.

> “We have nothing to fear for the future, except as we shall forget the way the Lord has led us, and His teaching in our past history.” Life Sketches, 196.

> “Gələcəkdən qorxacaq heç nəyimiz yoxdur; yalnız Rəbbin bizi necə yönəltdiyini və keçmiş tariximizdə Onun təlimini unudacağımız təqdirdə qorxmalıyıq.” Life Sketches, 196.

God is not the author of confusion, and an anchor point of that fact is that every prophet in the Bible is identifying the same prophetic line. They do not all see the identical events on the line, but it is always the same line of events at the end of the world. It is the events that lead to the close of probation, followed by the seven last plagues which concludes with the Second Coming of Christ. One prophet’s story might be of God’s faithful people in that line of history, but another prophet’s testimony may be of God’s unfaithful people, or of the United States, the Vatican, the United Nations, the merchants of the earth or Islam, but it is always the same line.

Allah qarışıqlığın müəllifi deyildir və bu həqiqətin dayaq nöqtələrindən biri də budur ki, Müqəddəs Kitabdakı hər bir peyğəmbər eyni peyğəmbərlik xəttini göstərir. Onların hamısı bu xətt üzərində eyni hadisələri görmür, lakin bu, həmişə dünyanın sonunda baş verən eyni hadisələr xəttidir. Bu, sınaq müddətinin bağlanmasına aparan hadisələrdir; bunun ardınca yeddi son bəla gəlir və bu xətt Məsihin İkinci Gəlişi ilə tamamlanır. Bir peyğəmbərin hekayəsi tarixin həmin xəttində Allahın sadiq xalqından bəhs edə bilər, lakin başqa bir peyğəmbərin şahidliyi Allahın sədaqətsiz xalqı, yaxud Amerika Birləşmiş Ştatları, Vatikan, Birləşmiş Millətlər Təşkilatı, yer üzünün tacirləri və ya İslam haqqında ola bilər, amma bu, həmişə eyni xətdir.

Malachi’s Elijah message, as well as the messages represented in Revelation chapters one, fourteen and eighteen, and the message of Daniel eleven and twelve are the very same message. They are all the same line of history, but each with their own special contribution to the story.

Malakinin İlyas xəbəri, həmçinin Vəhy kitabının birinci, on dördüncü və on səkkizinci fəsillərində təmsil olunan xəbərlər, eləcə də Danielin on birinci və on ikinci fəsillərinin xəbəri məhz eyni xəbərdir. Bunların hamısı eyni tarix xəttidir, lakin hər biri bu hekayəyə özünəməxsus xüsusi töhfəsini verir.

What is almost universally misunderstood about that special message is the fact that it is only revealed to God’s people just before the close of human probation. Knowing that the special message always warns of the soon coming close of probation, we will consider perhaps the clearest illustration of the close of probation in the Bible.

Həmin xüsusi xəbər barəsində demək olar ki, hamı tərəfindən səhv başa düşülən məqam budur ki, o, yalnız insanlıq üçün lütf müddətinin başa çatmasından bir qədər əvvəl Allahın xalqına açıqlanır. Xüsusi xəbərin həmişə lütf müddətinin tezliklə başa çatacağı barədə xəbərdarlıq etdiyini bildiyimizə görə, biz Müqəddəs Kitabda lütf müddətinin başa çatmasının bəlkə də ən aydın nümunəsini nəzərdən keçirəcəyik.

> He that is unjust, let him be unjust still: and he which is filthy, let him be filthy still: and he that is righteous, let him be righteous still: and he that is holy, let him be holy still. Revelation 22:11.

> Qoy haqsızlıq edən yenə haqsızlıq etsin; murdar olan yenə murdar qalsın; saleh olan yenə salehlik etsin; müqəddəs olan yenə müqəddəs olsun. Vəhy 22:11.

Before the end of probationary time is announced in the sanctuary above with the words of verse eleven, there is to be a special warning prophetic message from the book of Revelation that is unsealed to God’s servants.

Yuxarıdakı məbəddə sınaq vaxtının başa çatması on birinci ayənin sözləri ilə elan edilməzdən əvvəl, Vəhy kitabından Allahın qullarına açılmış xüsusi bir xəbərdaredici peyğəmbərlik xəbəri verilməlidir.

> And he saith unto me, Seal not the sayings of the prophecy of this book: for the time is at hand. He that is unjust, let him be unjust still: and he which is filthy, let him be filthy still: and he that is righteous, let him be righteous still: and he that is holy, let him be holy still. Revelation 22:10, 11.

> Və mənə dedi: “Bu kitabın peyğəmbərliyinin sözlərini möhürləmə; çünki vaxt yaxındır. Qoy haqsız olan yenə haqsızlıq etsin; murdar olan yenə murdarlansın; saleh olan yenə salehlik etsin; müqəddəs olan yenə müqəddəs olsun.” Vəhy 22:10, 11.

There is to be a special prophetic message recognized by God’s people just before the seven last plagues. When that “time is at hand” “the prophecy of this book” (the prophecy of Revelation) that has been sealed is to be unsealed. The only prophecy in the book of Revelation that has been sealed is the prophecy of the seven thunders.

Yeddi son bəladan bir qədər əvvəl Allahın xalqı tərəfindən tanınacaq xüsusi bir peyğəmbərlik xəbəri olmalıdır. Həmin “vaxt yaxındır” olduğu zaman möhürlənmiş olan “bu kitabın peyğəmbərliyi” (Vəhy kitabının peyğəmbərliyi) açılmalıdır. Vəhy kitabında möhürlənmiş yeganə peyğəmbərlik yeddi ildırımın peyğəmbərliyidir.

> And I saw another mighty angel come down from heaven, clothed with a cloud: and a rainbow was upon his head, and his face was as it were the sun, and his feet as pillars of fire: And he had in his hand a little book open: and he set his right foot upon the sea, and his left foot on the earth, And cried with a loud voice, as when a lion roareth: and when he had cried, seven thunders uttered their voices. And when the seven thunders had uttered their voices, I was about to write: and I heard a voice from heaven saying unto me, Seal up those things which the seven thunders uttered, and write them not. Revelation 10:1–4.

> Və mən göydən enən başqa bir qüdrətli mələk gördüm; o, buludla geyinmişdi; başı üzərində göy qurşağı var idi, üzü sanki günəş kimi idi, ayaqları isə od sütunları kimi idi. Əlində açıq bir kiçik kitab var idi; sağ ayağını dənizin üzərinə, sol ayağını isə yerin üzərinə qoydu və aslan nərildədiyi kimi uca səslə qışqırdı; o qışqırdıqda, yeddi göy gurultusu öz səslərini çıxardı. Yeddi göy gurultusu öz səslərini çıxardıqda, mən yazmaq üzrə idim; və göydən mənə belə deyən bir səs eşitdim: “Yeddi göy gurultusunun dediklərini möhürlə və onları yazma.” Vəhy 10:1–4.

Just before human probation closes, when “the time is at hand” there will be an unsealing of a special Bible truth identifying “things which must shortly come to pass.” The mighty angel of Revelation ten is Jesus Christ, who cried as a Lion.

İnsan üçün sınaq müddəti başa çatmazdan dərhal əvvəl, “vaxt yaxındır” olduğu zaman, “tezliklə baş verməli olan şeyləri” müəyyən edən xüsusi bir Müqəddəs Kitab həqiqətinin möhürü açılacaq. Vəhyin onuncu fəslindəki qüdrətli mələk İsa Məsihdir; O, Şir kimi nida etdi.

> “The mighty angel who instructed John was no less a personage than Jesus Christ. Setting His right foot on the sea, and His left upon the dry land, shows the part which He is acting in the closing scenes of the great controversy with Satan. This position denotes His supreme power and authority over the whole earth. The controversy had waxed stronger and more determined from age to age, and will continue to do so, to the concluding scenes when the masterly working of the powers of darkness shall reach their height. Satan, united with evil men, will deceive the whole world and the churches who receive not the love of the truth. But the mighty angel demands attention. He cries with a loud voice. He is to show the power and authority of His voice to those who have united with Satan to oppose the truth.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 971.

> “Yəhyaya təlim verən qüdrətli mələk İsa Məsihdən başqa bir şəxs deyildi. Onun sağ ayağını dənizin, sol ayağını isə quru yerin üzərinə qoyması, Şeytanla olan böyük mübarizənin son səhnələrində Onun hansı rolu icra etdiyini göstərir. Bu mövqe Onun bütün yer üzü üzərində ali qüdrətini və hakimiyyətini ifadə edir. Mübahisə əsrdən-əsrə daha da güclənmiş və daha qəti xarakter almışdır və qaranlıq qüvvələrinin ustalıqla fəaliyyəti öz zirvəsinə çatacağı yekun səhnələrədək belə davam edəcəkdir. Şeytan, şər adamlarla birləşərək, həqiqət sevgisini qəbul etməyən bütün dünyanı və kilsələri aldadacaq. Lakin qüdrətli mələk diqqət tələb edir. O, uca səslə nida edir. O, həqiqətə qarşı çıxmaq üçün Şeytanla birləşmiş olanlara Öz səsinin qüdrətini və hakimiyyətini göstərməlidir.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 971.

At the end the “churches” that “Satan” deceives are deceived because they received not the love of the “truth.” The word “truth” in the passage from second Thessalonians which Sister White just referred to is the primary Greek word that is derived from the Hebrew word translated as “truth” that is composed with three Hebrew letters and represents the Alpha and Omega. Is there any biblical evidence that the truth connected with the rule of first mention that represents an attribute of Christ’s character is the truth that is rejected and consequently produces strong delusion?

Axırda “Şeytan”ın aldatdığı “kilsələr”, “həqiqət”in məhəbbətini qəbul etmədikləri üçün aldanırlar. Bacı Uaytın indicə istinad etdiyi ikinci Saloniklilərdən olan parçadakı “həqiqət” sözü, “həqiqət” kimi tərcümə olunan, üç ivrit hərfindən ibarət olan və Alfa ilə Omeqanı təmsil edən ivrit sözündən törəmiş əsas yunan sözüdür. Müqəddəs Kitabda, ilk qeyd qaydası ilə bağlı olub Məsihin xasiyyətinin bir sifətini təmsil edən həqiqətin rədd edilən və nəticə etibarilə güclü azğınlıq doğuran həqiqət olduğuna dair hər hansı dəlil varmı?

> Now we beseech you, brethren, by the coming of our Lord Jesus Christ, and by our gathering together unto him, That ye be not soon shaken in mind, or be troubled, neither by spirit, nor by word, nor by letter as from us, as that the day of Christ is at hand. Let no man deceive you by any means: for that day shall not come, except there come a falling away first, and that man of sin be revealed, the son of perdition; who opposeth and exalteth himself above all that is called God, or that is worshipped; so that he as God sitteth in the temple of God, shewing himself that he is God. Remember ye not, that, when I was yet with you, I told you these things? And now ye know what withholdeth that he might be revealed in his time. For the mystery of iniquity doth already work: only he who now letteth will let, until he be taken out of the way. And then shall that Wicked be revealed, whom the Lord shall consume with the spirit of his mouth, and shall destroy with the brightness of his coming: Even him, whose coming is after the working of Satan with all power and signs and lying wonders, And with all deceivableness of unrighteousness in them that perish; because they received not the love of the truth, that they might be saved. And for this cause God shall send them strong delusion, that they should believe a lie: That they all might be damned who believed not the truth, but had pleasure in unrighteousness. 2 Thessalonians 2:1–12.

> İndi isə sizə yalvarırıq, ey qardaşlar, Rəbbimiz İsa Məsihin gəlişi və bizim Onun hüzurunda toplanmağımız naminə, ağlınızdan tez sarsılmayasınız və vahiməyə düşməyəsiniz; nə ruhla, nə sözlə, nə də guya bizdən gəlmiş bir məktubla, Məsihin gününün artıq gəlib çatdığı düşüncəsinə qapılmayasınız. Heç kəs heç bir vasitə ilə sizi aldatmasın; çünki əvvəlcə imandan dönmə baş vermədikcə və günah adamı, həlak oğlu aşkar edilmədikcə, o gün gəlməyəcəkdir. O, Allah adlanan və ya ibadət olunan hər şeyə qarşı çıxır və özünü onların hamısından uca tutur; belə ki, özünü Allah kimi göstərərək Allahın məbədində oturur və özünü Allah olduğunu nümayiş etdirir. Mən hələ sizin yanınızda olarkən bunları sizə söylədiyimi xatırlamırsınızmı? İndi də bilirsiniz ki, onun öz vaxtında aşkar olunması üçün onu nə saxlayır. Çünki qanunsuzluğun sirri artıq fəaliyyətdədir; ancaq indi mane olan, aradan götürülənədək mane olmağa davam edəcək. O zaman o Şərir aşkar ediləcəkdir; Rəbb onu Öz ağzının ruhu ilə məhv edəcək və Öz gəlişinin parıltısı ilə yox edəcəkdir. O isə Şeytanın fəaliyyəti üzrə hər cür qüvvə, əlamətlər və yalançı möcüzələrlə, həlak olanlar arasında hər cür haqsızlıq aldadıcılığı ilə gələcəkdir; çünki onlar xilas olsunlar deyə həqiqət məhəbbətini qəbul etmədilər. Buna görə də Allah onlara güclü bir azğınlıq göndərəcək ki, yalana inansınlar; belə ki, həqiqətə iman gətirməyib haqsızlıqdan zövq alanların hamısı məhkum edilsin. 2 Saloniklilərə 2:1–12.

This passage from Thessalonians has been addressed often in Habakkuk’s Tables, so a brief comment is all we will make at this point. What Sister White calls “Satan’s marvelous act” is Paul’s “the working of Satan with all power and signs and lying wonders.” The deceptive work identified by Sister White and Paul begins at the Sunday law in the United States.

Saloniklilərdən olan bu parça Habakkukun Cədvəllərində tez-tez nəzərdən keçirilmişdir; buna görə də bu məqamda yalnız qısa bir qeyd edəcəyik. Sister White-ın “Şeytanın heyrətamiz əməli” adlandırdığı şey Paulun “Şeytanın fəaliyyəti ilə hər cür qüvvə, əlamətlər və yalançı möcüzələr” ifadəsidir. Sister White və Paul tərəfindən müəyyən edilən aldadıcı fəaliyyət Birləşmiş Ştatlarda bazar günü qanunu ilə başlayır.

> “By the decree enforcing the institution of the Papacy in violation of the law of God, our nation will disconnect herself fully from righteousness. When Protestantism shall stretch her hand across the gulf to grasp the hand of the Roman power, when she shall reach over the abyss to clasp hands with Spiritualism, when, under the influence of this threefold union, our country shall repudiate every principle of its Constitution as a Protestant and republican government, and shall make provision for the propagation of papal falsehoods and delusions, then we may know that the time has come for the marvelous working of Satan and that the end is near.” Testimonies, volume 5, 451.

> “Tanrının qanununu pozaraq Papalığın təsisatını icra etdirən fərman vasitəsilə millətimiz özünü salehlikdən tamamilə ayıracaq. Protestantlıq Roman gücünün əlini tutmaq üçün öz əlini uçurumun o tayına uzadanda, Spiritizmlə əl-ələ vermək üçün dərin yarğanın üzərindən yetişəndə, bu üçqat ittifaqın təsiri altında ölkəmiz Protestant və respublikaçı bir hökumət olaraq öz Konstitusiyasının hər bir prinsipini rədd edəndə və papalıq yalanlarının və aldanışlarının yayılması üçün şərait yaradanda, onda bilə bilərik ki, Şeytanın möcüzəli fəaliyyətinin vaxtı gəlib çatmışdır və son yaxındır.” Testimonies, 5-ci cild, 451.

In this passage of Thessalonians, we are considering, Paul identifies the pope at the end of the world with four different terms. The pope is the “man of sin,” he is the “son of perdition,” he is the “mystery of iniquity” and “that Wicked.” Paul provides a few other characteristics of the pope beyond the four names, for he informs us that the pope, (who was still future to Paul’s day) “would be revealed in his time.”

Bizim nəzərdən keçirdiyimiz Saloniklilərə aid bu parçadakı mətndə Paul dünyanın sonunda papanı dörd müxtəlif ifadə ilə tanıdır. Papa “günah adamı”dır, o, “həlak oğlu”dur, o, “qanunsuzluğun sirri”dir və “o Şər adam”dır. Paul bu dörd addan əlavə papanın bir neçə başqa xüsusiyyətini də bildirir; çünki o, bizə xəbər verir ki, papa (Paulun dövründə hələ gələcəkdə olan) “öz vaxtında aşkar ediləcəkdi.”

The pope “would be revealed in his time” and the clearest biblical proof, though by no means the only biblical truth; the clearest biblical truth that the pope of the Roman church is the antichrist of Bible prophecy is established by seven different and direct references in the Bible identifying the “time” that the papacy would dominate the earth, the very “time” mankind calls the Dark Ages. The Bible reveals the pope as the papacy by identifying repeatedly the exact period of “time,” from 538 until 1798, that the papacy would rule the world. Paul said he would be revealed in his time.

Papa “öz zamanında aşkar ediləcəkdi” və ən aydın Müqəddəs Kitab sübutu — hərçənd bu, heç də yeganə Müqəddəs Kitab həqiqəti deyil — Roma kilsəsinin papasının Müqəddəs Kitab peyğəmbərliyindəki antixrist olması barədə ən aydın Müqəddəs Kitab həqiqəti, papalığın yer üzünə hakim olacağı “zaman”ı Müqəddəs Kitabda müəyyən edən yeddi müxtəlif və birbaşa istinadla təsbit edilir; bəşəriyyətin Qaranlıq Əsrlər adlandırdığı məhz həmin “zaman”. Müqəddəs Kitab papanı papalıq olaraq, papalığın dünyaya hökm edəcəyi “zaman”ın dəqiq dövrünü — 538-ci ildən 1798-ci ilə qədər — təkrar-təkrar müəyyən etməklə aşkar edir. Pavel dedi ki, o, öz zamanında aşkar ediləcəkdir.

Paul also identifies that it is the pope that “opposeth and exalteth himself above all that is called God, or that is worshipped; so that he as God sitteth in the temple of God, shewing himself that he is God.” Among other things this identifies that the antichrist of Bible prophecy is a religious symbol. He is not a Hitler, or an Alexander the Great. This further narrows the identification of the pope down, for he is not simply a religious tyrant, he is a religious tyrant that professes to be within God’s temple. The antichrist claims to be seated within the Christian church.

Pavel həmçinin müəyyən edir ki, “müqavimət göstərən və Allah adlanan, yaxud ibadət edilən hər şeydən özünü uca tutan; elə ki, Allah kimi Allahın məbədində oturub özünü Allah olduğunu göstərən” məhz papadır. Bu, başqa şeylərlə yanaşı, Müqəddəs Kitab peyğəmbərliyindəki antixristin dini bir simvol olduğunu müəyyən edir. O, nə bir Hitlerdir, nə də bir Makedoniyalı İsgəndər. Bu, papanın kimliyini daha da daraldır, çünki o, sadəcə dini bir tiran deyil, Allahın məbədinin daxilində olduğunu iddia edən dini bir tirandır. Antixrist özünün xristian kilsəsinin daxilində taxta oturduğunu iddia edir.

According to Paul and Daniel, when the pope is in his professed Christian church, he manifests the character of Satan who desired to be seated upon God’s throne and to be exalted above all things. I say Paul and Daniel for most biblical commentators recognize that when Paul demonstrates that one of the characteristics of the pope is that he is a complete narcissist, that Paul was simply quoting from Daniel’s description of the pope in Daniel chapter eleven where Daniel there records:

Paul və Danielə görə, papa özünü məsihçi adlandırdığı kilsəsində olarkən, Allahın taxtında oturmaq və hər şeydən uca tutulmaq arzusunda olan Şeytanın xarakterini təzahür etdirir. Mən “Paul və Daniel” deyirəm, çünki Müqəddəs Kitabın şərhçilərinin əksəriyyəti qəbul edir ki, Paul papanın xüsusiyyətlərindən birinin onun tamamilə narsist olması olduğunu göstərərkən, sadəcə Danielin Daniel kitabının on birinci fəslindəki papa təsvirindən sitat gətirirdi; orada Daniel belə yazır:

> “And the king shall do according to his will; and he shall exalt himself, and magnify himself above every god, and shall speak marvellous things against the God of gods, and shall prosper till the indignation be accomplished: for that that is determined shall be done. Daniel 11:36.

> “Padşah öz istəyinə görə hərəkət edəcək; o, özünü ucaldacaq və hər bir allahdan üstün tutacaq, allahların Allahına qarşı heyrətamiz sözlər söyləyəcək və qəzəb tamamlanana qədər uğur qazanacaq; çünki təyin olunmuş şey yerinə yetiriləcəkdir. Daniel 11:36.

When Paul addresses the narcissistic character of the pope, he paraphrases Daniel’s verse and states that it is the pope who “opposeth and exalteth himself above all that is called God, or that is worshipped; so that he as God sitteth in the temple of God, shewing himself that he is God.” The verse in Daniel that identifies the character of the papacy also references the “time” which was designed to “reveal” that the papacy was the antichrist as he identifies that the papacy would “prosper” until the “indignation be accomplished.”

Pavel papanın narsistik xarakterinə toxunduqda, Danielin ayəsini parafraz edir və bildirir ki, “Allah adlanan və ya ibadət edilən hər şeyə qarşı durub özünü onların hamısından uca tutan; belə ki, Allah kimi Allahın məbədində oturub özünü Allah kimi göstərən” məhz papadır. Danieldə papalığın xarakterini müəyyən edən ayə, həmçinin papalığın antixrist olduğunu “aşkara çıxarmaq” üçün təyin edilmiş “vaxt”a da istinad edir; çünki o göstərir ki, papalıq “qəzəb tamamlanana qədər” “uğur qazanacaqdır.”

The “indignation” ended in 1798, so Daniel in the verse (though this is not one of the seven direct places in the books of Daniel and Revelation where the 1260-year history is mentioned), does however directly identify the papal power and marks that it received “a deadly wound,” as John calls it, in 1798. Thus, the verse identifies the end of the period of papal rule, though not identifying the duration of the rule.

“Qəzəb” 1798-ci ildə sona çatdı; buna görə də Daniel həmin ayədə (baxmayaraq ki, bu, Daniel və Vəhy kitablarında 1260 illik tarixin qeyd edildiyi yeddi birbaşa yerdən biri deyildir) yenə də papalıq hakimiyyətini birbaşa müəyyən edir və onun Yəhyanın adlandırdığı kimi, 1798-ci ildə “ölümcül yara” aldığını göstərir. Beləliklə, ayə papalıq hökmranlığı dövrünün sonunu müəyyən edir, hərçənd hökmranlığın müddətini müəyyən etmir.

In the passage, Paul also identifies a power that would restrain the papacy from taking control of the world in 538, when he stated that the Thessalonians who he was writing to already knew this particular truth. He raised the question, “Remember ye not, that, when I was yet with you, I told you these things?” He reminds them that they already knew “what withholdeth” (meaning restrains) the papacy until he would “be revealed in his time.” The power that preceded and prevented the papacy from taking control of the world was the power in control of the world when Paul wrote the letter. It was pagan Rome. Paul wrote that pagan Rome would be “taken out of the way” in order for the papacy to take control of the world.

Bu hissədə Pavel həmçinin 538-ci ildə papalığın dünyaya nəzarəti ələ keçirməsinin qarşısını alacaq bir qüvvəni müəyyən edir; o, yazdığı Saloniklilərin artıq bu konkret həqiqəti bildiklərini bəyan etmişdir. O, belə bir sual irəli sürmüşdür: “Məgər xatırlamırsınız ki, mən hələ sizin yanınızda olarkən bunları sizə deyirdim?” O, onlara xatırladır ki, papalıq “öz vaxtında aşkara çıxana” qədər onu “saxlayan şeyin nə olduğunu” artıq bilirdilər (“saxlayan” yəni mane olan mənasında). Papalığın dünyaya nəzarəti ələ keçirməsindən əvvəl mövcud olan və buna maneçilik törədən qüvvə, Pavel məktubu yazdığı zaman dünyaya hökmranlıq edən qüvvə idi. Bu, bütpərəst Roma idi. Pavel yazmışdır ki, papalığın dünyaya nəzarəti ələ keçirməsi üçün bütpərəst Roma “aradan götürülməli” idi.

It was this understanding that led William Miller to recognize that the power symbolized as “the daily” in the book of Daniel was pagan Rome. Adventism acknowledges that the structure, and therefore all of William Miller’s prophetic understandings, were based upon his understanding of the books of Daniel and Revelation and that those two books address the two desolating powers of pagan Rome and papal Rome. In the passage in Thessalonians Miller, already knowing (as every Protestant knew in his day, that the pope was the antichrist); when he recognized that pagan Rome was the historical power that preceded the papal rule, and that Paul had stated that pagan Rome was to be taken away in advance of the papacy ascending to the throne of the earth, he then connected this with the book of Daniel and “the daily,” where it references three times that the daily had to be “taken away” before the papacy took control of the world. Paul’s testimony allowed Miller to see that pagan Rome was Daniel’s “daily,” and thereafter he could recognize that Daniel’s two desolating powers were pagan and papal Rome. This truth represents the foundation of the Millerite movement. Adventism most certainly rejects the work of Miller today, but they still understand that this overview of Miller’s development of understanding of “the daily” in Daniel proves that the power that Paul says “withholds” the rise of the papal power until it was removed was pagan Rome, is the correct analysis of Miller’s thinking on these subjects.

Məhz bu anlayış Uilyam Milleri Daniel kitabında “gündəlik” kimi simvollaşdırılan qüdrətin bütpərəst Roma olduğunu dərk etməyə gətirib çıxardı. Adventizm qəbul edir ki, quruluş və buna görə də Uilyam Millerin bütün peyğəmbərlik anlayışları onun Daniel və Vəhy kitablarını necə anladığına əsaslanırdı və həmin iki kitab bütpərəst Roma ilə papalıq Romanın viranə qoyan iki qüdrətindən bəhs edir. Saloniklilərə məktubdakı parçaya gəlincə, Miller artıq bilirdi (öz dövründə hər bir protestantın bildiyi kimi) ki, papa anti-məsihdir; o, bütpərəst Romanın papalıq hökmranlığından əvvəl gələn tarixi qüdrət olduğunu və Paulun bildirdiyini dərk etdikdə ki, papalıq yer üzünün taxtına çıxmazdan əvvəl bütpərəst Roma aradan götürülməlidir, bunu sonra Daniel kitabı və “gündəlik” ilə əlaqələndirdi; orada üç dəfə “gündəlik”in papalıq dünyaya nəzarəti ələ keçirməzdən əvvəl “aradan götürülməli” olduğuna istinad edilir. Paulun şahidliyi Millerə bütpərəst Romanın Danielin “gündəlik”i olduğunu görməyə imkan verdi və bundan sonra o, Danielin viranə qoyan iki qüdrətinin bütpərəst və papalıq Roma olduğunu dərk edə bildi. Bu həqiqət Millerçi hərəkatın təməlini təşkil edir. Adventizm bu gün, şübhəsiz, Millerin işini rədd edir, lakin yenə də anlayır ki, Millerin Danieldəki “gündəlik” barədə anlayışının necə inkişaf etdiyinə dair bu ümumi baxış, Paulun papalıq qüdrətinin yüksəlişini aradan qaldırılanadək “saxlayan” qüdrət kimi göstərdiyi qüdrətin bütpərəst Roma olduğunu sübut edir və bu, Millerin bu mövzular barəsindəki düşüncəsinin düzgün təhlilidir.

With the truth of “the daily” in the book of Daniel being a symbol of pagan Rome that preceded the kingdom of papal Rome which Daniel had represented as the abomination of desolation, Miller could then recognize the prophetic times associated with the kingdoms of Bible prophecy, and as his mind was opened up to these insights he assembled a series of truths that represent the foundations of Adventism. Those truths became enshrined on the two tables of the 1843 and 1850 pioneer charts. Those truths are the foundation of Adventism and they were based upon the recognition of “time.” The history of when the foundations were put in place is a primary discussion on Habakkuk’s Tables.

Daniel kitabındakı “gündəlik” həqiqətinin, Danielin viranəlik iyrəncliyi kimi təsvir etdiyi papalıq Romanın səltənətindən əvvəl gələn bütpərəst Romanın simvolu olduğunu anlamaqla, Miller Müqəddəs Kitab peyğəmbərliyinin səltənətləri ilə əlaqəli peyğəmbərlik zamanlarını artıq dərk edə bildi; və bu anlayışlar onun zehninə açıldıqca, o, Adventizmin təməllərini təşkil edən bir sıra həqiqətləri bir araya gətirdi. Həmin həqiqətlər 1843 və 1850-ci illərin pioner cədvəllərinin iki lövhəsi üzərində əbədiləşdirildi. O həqiqətlər Adventizmin təməlidir və onlar “zaman”ın tanınmasına əsaslanırdı. Təməllərin nə vaxt qoyulduğunun tarixi Habaqququn Lövhələri mövzusunda əsas müzakirələrdən biridir.

What is not pointed out in Habakkuk’s Tables is that the foundations that were based upon time produced a structure that provides the view necessary for the final generation to recognize that there were truths that were represented as the foundations. There was a first truth that was the very first stone placed in the foundation, but “the daily” in the book of Daniel was not Miller’s first truth. The truth that would become the first stone in the foundation that Miller was raised up to build was “the seven times” of Leviticus twenty-six, but without the truth of “the daily,” Miller would not have recognized the structure of prophecy he needed to recognize in order to present the first angel’s message. His structure was placing prophecy in the perspective of two desolating powers. Miller was addressing the dragon (pagan Rome) and the beast (the papacy). The third angel addresses the dragon (United Nations), the beast (the papacy), and the false prophet (the United States).

Habakkukun cədvəllərində göstərilməyən budur ki, zaman üzərində əsaslanan təməllər elə bir quruluş meydana gətirdi ki, bu da son nəslin təməl kimi təmsil olunan həqiqətlərin mövcudluğunu dərk etməsi üçün zəruri olan baxışı təmin edir. Birinci həqiqət var idi ki, o, təmələ qoyulan ən ilk daş idi, lakin Daniel kitabındakı “gündəlik” Millerin ilk həqiqəti deyildi. Millerin inşa etmək üçün qaldırıldığı təməldə birinci daş olacaq həqiqət Levililər iyirmi altıdakı “yeddi vaxt” idi; lakin “gündəlik” həqiqəti olmadan Miller birinci mələyin xəbərini təqdim etmək üçün tanımalı olduğu peyğəmbərlik quruluşunu tanıya bilməzdi. Onun quruluşu peyğəmbərliyi iki viranəedici gücün perspektivində yerləşdirmək idi. Miller əjdahaya (bütpərəst Roma) və vəhşiyə (papalıq) müraciət edirdi. Üçüncü mələk əjdahaya (Birləşmiş Millətlər Təşkilatı), vəhşiyə (papalıq) və yalançı peyğəmbərə (Birləşmiş Ştatlar) müraciət edir.

If a person accepts all, not some, but all the time prophecies set forth by the Millerites on the two sacred pioneer charts, that person would need to investigate those truths personally. How could you accept them, if you had never inspected them? If those persons investigating the foundational truths make those truths their personal responsibility to test, and thereafter accepts all those truths, then they have built upon the Rock and not the sand.

Əgər bir şəxs Millerçilər tərəfindən iki müqəddəs öncü cədvəldə təqdim edilmiş bütün zaman peyğəmbərliklərini — bəzilərini deyil, hamısını — qəbul edirsə, o şəxs həmin həqiqətləri şəxsən araşdırmalı olardı. Əgər onları heç vaxt yoxlamamısınızsa, onları necə qəbul edə bilərsiniz? Əgər təməl həqiqətləri araşdıran həmin şəxslər bu həqiqətləri sınaqdan keçirməyi öz şəxsi məsuliyyətləri edirlərsə və bundan sonra həmin həqiqətlərin hamısını qəbul edirlərsə, onda onlar qum üzərində deyil, Qaya üzərində tikmiş olurlar.

> “Let those who stand as God’s watchmen on the walls of Zion be men who can see the dangers before the people,—men who can distinguish between truth and error, righteousness and unrighteousness.

> “Qoy Sionun divarları üzərində Allahın gözətçiləri kimi duranlar elə adamlar olsunlar ki, xalqın önündə duran təhlükələri görə bilsinlər,—həqiqətlə yanlışı, salehliklə saleh olmamağı bir-birindən ayırd edə bilsinlər.

> “The warning has come: Nothing is to be allowed to come in that will disturb the foundation of the faith upon which we have been building ever since the message came in 1842, 1843, and 1844. I was in this message, and ever since I have been standing before the world, true to the light that God has given us. We do not propose to take our feet off the platform on which they were placed as day by day we sought the Lord with earnest prayer, seeking for light. Do you think that I could give up the light that God has given me? It is to be as the Rock of Ages. It has been guiding me ever since it was given.” Review and Herald, April 14, 1903.

> “Xəbərdarlıq gəlmişdir: 1842, 1843 və 1844-cü illərdəki xəbər gəldiyi vaxtdan bəri üzərində bina etdiyimiz iman təməlini sarsıdacaq heç bir şeyin içəri girməsinə yol verilməməlidir. Mən bu xəbərin içində idim və o vaxtdan bəri Allahın bizə verdiyi işığa sadiq qalaraq dünyanın qarşısında durmuşam. Biz, gündən-günə Rəbbi ciddi dua ilə axtararaq işıq dilədiyimiz zaman ayaqlarımızın üzərinə qoyulduğu platformadan ayaqlarımızı çəkməyi düşünmürük. Sizcə, Allahın mənə verdiyi işıqdan imtina edə bilərəmmi? O, Əbədi Qaya kimi olmalıdır. Verildiyi vaxtdan bəri mənə yol göstərmişdir.” Review and Herald, 14 aprel 1903.

In order for those who would hear to analyze the time prophecies of the Millerite history it requires the action of looking at the historical periods that are represented by the time prophecies. This represents the work of illustrating events upon a time line. When a student of prophecy has reached the level of investigation where he considers these prophetic periods, identified by the Millerites from the Bible and thereafter supported by the historical record, he will be in a position to recognize that the history at the beginning of the time prophecy symbolically typifies the history at the end of that same prophecy. With that vantage point the student should learn that history is repeated. With that understanding in place He should also see that Jesus illustrates the end with the beginning.

Eşidəcək olanların Millerçi tarixin zaman peyğəmbərliklərini təhlil edə bilmələri üçün, zaman peyğəmbərlikləri ilə təmsil olunan tarixi dövrlərə baxmaq hərəkəti tələb olunur. Bu, hadisələrin bir zaman xətti üzərində təsvir edilməsi işini təmsil edir. Peyğəmbərliyin bir tələbəsi, Millerçilər tərəfindən Müqəddəs Kitabdan müəyyən edilmiş və sonradan tarixi qeydlə dəstəklənmiş bu peyğəmbərlik dövrlərini nəzərdən keçirdiyi araşdırma səviyyəsinə çatdıqda, o, zaman peyğəmbərliyinin əvvəlindəki tarixin həmin eyni peyğəmbərliyin sonundakı tarixi simvolik şəkildə əvvəlcədən göstərdiyini tanımaq mövqeyində olacaqdır. Bu baxış nöqtəsindən tələbə öyrənməlidir ki, tarix təkrar olunur. Bu anlayış bərqərar olduqdan sonra o, həmçinin İsanın sonu başlanğıc vasitəsilə təsvir etdiyini də görməlidir.

And from the prophetic line of prophecy that portrays the end of the world as the “building of a temple,” the student should know that there is a final capstone that is placed upon the temple that is built upon the foundation. He should come to see that the temple foundation that Miller was used to bring to light (which represents Jesus Christ, for there is no other foundation that can be laid than Jesus Christ), was a foundation built upon prophetic time. Because Jesus illustrates the end with the beginning the student should also see that the capstone, the final stone on the temple—must parallel the foundation. The foundation of the temple for Miller was prophetic time, but the foundation was none-the-less Jesus Christ.

Dünyanın sonunu “məbədin tikilməsi” kimi təsvir edən peyğəmbərlik xəttindən tələbə bilməlidir ki, bünövrə üzərində tikilən məbədin üzərinə qoyulan son bir başdaşı vardır. O, Millerin üzə çıxarmaq üçün istifadə olunduğu məbəd bünövrəsinin (başqa heç bir bünövrə İsa Məsihdən başqa qoyula bilmədiyi üçün İsa Məsihi təmsil edən bünövrənin) peyğəmbərlik zamanı üzərində qurulmuş bir bünövrə olduğunu görməlidir. İsa sonu başlanğıcla təsvir etdiyinə görə, tələbə həmçinin görməlidir ki, məbədin başdaşı, yəni məbədin son daşı — bünövrəyə paralel olmalıdır. Miller üçün məbədin bünövrəsi peyğəmbərlik zamanı idi, lakin bununla belə bünövrə yenə də İsa Məsih idi.

> According to the grace of God which is given unto me, as a wise masterbuilder, I have laid the foundation, and another buildeth thereon. But let every man take heed how he buildeth thereupon. For other foundation can no man lay than that is laid, which is Jesus Christ. 1 Corinthians 3:10, 11.

> Mənə verilmiş Allahın lütfünə görə, hikmətli bir baş inşaatçı kimi təməli mən qoydum, başqası isə onun üzərində tikir. Lakin hər kəs onun üzərində necə tikdiyinə diqqət etsin. Çünki qoyulmuş olandan, yəni İsa Məsihdən başqa heç kəs başqa bir təməl qoya bilməz. 1 Korinflilərə 3:10, 11.

Paul is identifying his work as the erecting of a temple of which he laid the foundation or beginning. He was the apostle to the Gentiles and he was used to lay the foundation of the Christian church. In the same passage Paul also identifies that our bodies are the temple of the Holy Spirit. There is also the temple of Solomon and the sanctuary from the wilderness that all have foundations that are all represented as Jesus Christ. The foundation that Miller was used to erect was the temple of Adventism, and the foundation of that temple is most certainly Jesus Christ, but it is more specifically the temple that is erected with materials that are spiritual and prophetic.

Paul öz işini, təməlini və ya başlanğıcını özünün qoyduğu bir məbədin ucaldılması kimi müəyyən edir. O, başqa millətlərə göndərilmiş həvari idi və xristian kilsəsinin təməlinin qoyulmasında istifadə olundu. Həmin parçanın özündə Paul həmçinin bildirir ki, bədənlərimiz Müqəddəs Ruhun məbədidir. Bundan əlavə, Süleymanın məbədi və səhradakı müqəddəs məkan da vardır ki, bunların hamısının təməli İsa Məsih kimi təmsil olunur. Millerin ucaldılmasında istifadə olunduğu təməl Adventizmin məbədi idi və o məbədin təməli, şübhəsiz ki, İsa Məsihdir; lakin daha konkret olaraq, bu, ruhani və peyğəmbərlik xarakterli materiallarla ucaldılan məbəddir.

The capstone therefore must also be Jesus Christ, but the capstone must also include a premier prophetic rule, for Miller was given a set of rules which contains the premier rule of the Millerites which was the “year-for-a-day” principle. Without that rule, there is no recognition of time prophecy and there is therefore no foundation. There must be a counterpart at the end that represents Jesus Christ (the Foundation) that is a premier rule within a set of rules that establishes the Revelation of Jesus Christ. The rule is of course the rule of “first mention”, representing the attribute of Christ’s character that identifies the end from the beginning.

Deməli, başdaşı da İsa Məsih olmalıdır; lakin başdaşı həm də üstün bir peyğəmbərlik qaydasını ehtiva etməlidir, çünki Millerə, Millerçilərin ən əsas qaydasını — “bir gün bir il” prinsipini — özündə daşıyan qaydalar toplusu verilmişdi. Bu qayda olmadan zaman peyğəmbərliyinin tanınması yoxdur və buna görə də təməl də yoxdur. Axırda İsa Məsihi (Təməli) təmsil edən, İsa Məsihin Vəhyini təsbit edən qaydalar toplusu daxilində üstün bir qayda olan uyğun bir qarşılıq mövcud olmalıdır. Bu qayda, əlbəttə, başlanğıcdan sonu müəyyən edən Məsihin xasiyyətinin xüsusiyyətini təmsil edən “ilk xatırlanma” qaydasıdır.

In 2 Thessalonians those who received not the love of the truth that they might be saved, rejected the truth as represented by the Greek word that is derived from the Hebrew word created by three letters which is translated as “truth” in the Old Testament. The group that receives the strong delusion, because they believed a lie, refused to return to the old paths, the foundations of Adventism as represented upon the two sacred charts. So, in the passage we have been considering for some time now states:

2 Saloniklilərdə xilas ola bilmək üçün həqiqətin məhəbbətini qəbul etməyənlər, Əhdi-Ətiqdə “həqiqət” kimi tərcümə olunan və üç hərfdən ibarət ivrit sözündən törəmiş yunan sözü ilə təmsil edilən həqiqəti rədd etdilər. Yalana inandıqları üçün qüvvətli azğınlığı qəbul edən qrup, iki müqəddəs cədvəldə təmsil olunduğu kimi, Adventizmin təməlləri olan köhnə yollara qayıtmaqdan imtina etdi. Beləliklə, artıq bir müddətdir nəzərdən keçirdiyimiz parçada belə deyilir:

> “The mighty angel who instructed John was no less a personage than Jesus Christ. Setting His right foot on the sea, and His left upon the dry land, shows the part which He is acting in the closing scenes of the great controversy with Satan. This position denotes His supreme power and authority over the whole earth. The controversy had waxed stronger and more determined from age to age, and will continue to do so, to the concluding scenes when the masterly working of the powers of darkness shall reach their height. Satan, united with evil men, will deceive the whole world and the churches who receive not the love of the truth. But the mighty angel demands attention. He cries with a loud voice. He is to show the power and authority of His voice to those who have united with Satan to oppose the truth.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 971.

> “Yəhyanı təlimatlandıran qüdrətli mələk İsa Məsihdən başqa heç kim deyildi. Onun sağ ayağını dənizin, sol ayağını isə quru torpağın üzərinə qoyması, Şeytanla olan böyük mübahisənin son səhnələrində Onun icra etdiyi rolu göstərir. Bu mövqe Onun bütün yer üzəri üzərində ali qüdrətini və hakimiyyətini ifadə edir. Mübahisə əsrdən-əsrə daha da güclənmiş və daha qətiyyətli olmuşdur və qaranlıq qüvvələrinin ustalıqla fəaliyyəti öz zirvəsinə çatacağı son səhnələrədək belə davam edəcəkdir. Şeytan, pis adamlarla birləşərək, həqiqət məhəbbətini qəbul etməyən bütün dünyanı və kilsələri aldadacaqdır. Lakin qüdrətli mələk diqqət tələb edir. O, uca səslə nida edir. O, həqiqətə qarşı çıxmaq üçün Şeytanla birləşmiş olanlara Öz səsinin qüdrətini və hakimiyyətini göstərməlidir.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 971.

In this previous passage “the churches who received not the love of the truth” are Daniel’s and Matthew’s wicked and foolish virgins that Amos 8:12 identifies will begin to search for God’s final warning message when it is too late. It is too late, because they believed a lie concerning the foundations of Adventism. Adventism first began to imbibe in that lie in 1863, and from then on it was simply downhill all the way.

Bu əvvəlki parçada “həqiqətə məhəbbəti qəbul etməyən kilsələr”, Amos 8:12-nin göstərdiyi kimi, artıq çox gec olanda Allahın son xəbərdarlıq ismarışını axtarmağa başlayacaq olan Danielin və Matta kitabındakı pis və ağılsız bakirələrdir. Artıq çox gecdir, çünki onlar Adventizmin təməlləri ilə bağlı bir yalana inandılar. Adventizm bu yalanı ilk dəfə 1863-cü ildə mənimsəməyə başladı və o vaxtdan etibarən isə yol yalnız daim aşağıya doğru getdi.

What I am about to write is totally subjective I suppose, but what new prophetic light was introduced into Adventism since 1863? Ellen White says of Jones and Waggoners’ 1888 message, that it was the message she had been presenting for years. Their message may have sounded new and shocking to Adventism in 1888, but the newness and the shock were produced not by a new message, but by a blindness that had been settling upon God’s people since 1863.

Yazmaq üzrə olduğum şeyin, zənn edirəm ki, tamamilə subyektiv olduğunu demək olar; lakin 1863-cü ildən bəri Adventizmə hansı yeni peyğəmbərlik nuru gətirildi? Ellen White Jones və Waggonerlərin 1888-ci il xəbərindən belə deyir ki, bu, onun illər boyu təqdim etməkdə olduğu xəbər idi. Onların xəbəri 1888-ci ildə Adventizmə yeni və sarsıdıcı kimi səslənmiş ola bilərdi, lakin bu yenilik və sarsıntı yeni bir xəbərin nəticəsi deyildi; əksinə, 1863-cü ildən bəri Allahın xalqının üzərinə çökməkdə olan bir korluğun məhsulu idi.

Ellen White identified Adventism as in the Laodicean condition before 1863, so the blindness of Laodicea was already encroaching upon Adventism before 1863, but in 1863 the church officially set aside the truth concerning the “seven times” of Leviticus twenty-six, which was the very first “time prophecy” Miller discovered. There has been no prophetic light that has surfaced in Adventism since 1863! What changed?

Ellen White Adventizmi 1863-cü ildən əvvəl Laodikeyanın vəziyyətində kimi müəyyən etmişdi; buna görə də Laodikeyanın korluğu artıq 1863-cü ildən əvvəl Adventizmin üzərinə çökməkdə idi; lakin 1863-cü ildə kilsə Levililər iyirmi altıda qeyd olunan “yeddi dəfə” ilə bağlı həqiqəti rəsmi şəkildə bir kənara qoydu; bu isə Millerin kəşf etdiyi ilk “zaman peyğəmbərliyi” idi. 1863-cü ildən bəri Adventizmdə üzə çıxmış heç bir peyğəmbərlik nuru olmamışdır! Nə dəyişdi?

The very first stone of the temple foundation that was built upon prophetic time and represented Jesus Christ, was set aside by Adventism in 1863. The first stone placed by Miller into the temple foundation that was based upon time as presented in Daniel by Christ who represented Himself as Palmoni the “wonderful numberer” was rejected and set aside. The very first stone Miller discovered…

Məbədin, peyğəmbərlik zamanının üzərində qurulan və İsa Məsihi təmsil edən təməlinin lap ilk daşı, 1863-cü ildə Adventizm tərəfindən kənara atıldı. Millerin təmələ qoyduğu ilk daş — Məsih tərəfindən Danieldə təqdim edilən zamana əsaslanan, Özünü “ecazkar hesablayan” Palmoni kimi təmsil edən Məsihə dair daş — rədd edildi və kənara qoyuldu. Millerin kəşf etdiyi lap ilk daş…

> “In quoting the prophecy of the rejected stone, Christ referred to an actual occurrence in the history of Israel. The incident was connected with the building of the first temple. While it had a special application at the time of Christ’s first advent, and should have appealed with special force to the Jews, it has also a lesson for us. When the temple of Solomon was erected, the immense stones for the walls and the foundation were entirely prepared at the quarry; after they were brought to the place of building, not an instrument was to be used upon them; the workmen had only to place them in position. For use in the foundation, one stone of unusual size and peculiar shape had been brought; but the workmen could find no place for it, and would not accept it. It was an annoyance to them as it lay unused in their way. Long it remained a rejected stone. But when the builders came to the laying of the corner, they searched for a long time to find a stone of sufficient size and strength, and of the proper shape, to take that particular place, and bear the great weight which would rest upon it. Should they make an unwise choice for this important place, the safety of the entire building would be endangered. They must find a stone capable of resisting the influence of the sun, of frost, and of tempest. Several stones had at different times been chosen, but under the pressure of immense weights they had crumbled to pieces. Others could not bear the test of the sudden atmospheric changes. But at last attention was called to the stone so long rejected. It had been exposed to the air, to sun and storm, without revealing the slightest crack. The builders examined this stone. It had borne every test but one. If it could bear the test of severe pressure, they decided to accept it for the cornerstone. The trial was made. The stone was accepted, brought to its assigned position, and found to be an exact fit. In prophetic vision, Isaiah was shown that this stone was a symbol of Christ. He says:

> “Rədd edilmiş daş haqqında olan peyğəmbərlikdən sitat gətirərkən, Məsih İsrail tarixində baş vermiş həqiqi bir hadisəyə işarə edirdi. Bu hadisə birinci məbədin tikintisi ilə bağlı idi. O, Məsihin birinci gəlişi zamanı xüsusi tətbiqə malik idi və yəhudilərə xüsusi qüvvə ilə təsir etməli idi, lakin onun bizim üçün də bir dərsi vardır. Süleymanın məbədi ucaldılarkən, divarlar və bünövrə üçün olan nəhəng daşlar daş karxanasında tamamilə hazırlanmışdı; onlar tikinti yerinə gətirildikdən sonra üzərlərində heç bir alətdən istifadə edilməməli idi; fəhlələrin işi yalnız onları öz yerlərinə qoymaq idi. Bünövrədə istifadə olunmaq üçün qeyri-adi böyüklükdə və özünəməxsus formada bir daş gətirilmişdi; lakin fəhlələr onun üçün heç bir yer tapa bilmədilər və onu qəbul etmədilər. O, istifadə olunmadan yolları üstündə qaldıqca onlar üçün bir maneə idi. Uzun müddət o, rədd edilmiş bir daş olaraq qaldı. Lakin inşaatçılar tin daşını qoymağa gəldikdə, kifayət qədər böyük və möhkəm, eləcə də həmin xüsusi yeri tutmaq və üzərinə düşəcək böyük ağırlığı daşımaq üçün uyğun formada bir daş tapmaq məqsədilə uzun müddət axtardılar. Əgər onlar bu mühüm yer üçün ağılsız bir seçim etsəydilər, bütün binanın təhlükəsizliyi təhlükə altına düşərdi. Onlar günəşin, şaxtanın və tufanın təsirinə davam gətirə bilən bir daş tapmalı idilər. Müxtəlif vaxtlarda bir neçə daş seçilmişdi, lakin nəhəng ağırlıqların təzyiqi altında onlar parça-parça olmuşdular. Digərləri isə atmosferdə baş verən qəfil dəyişikliklərin sınağına tab gətirə bilməmişdilər. Lakin nəhayət, bu qədər uzun müddət rədd edilmiş daşa diqqət yönəldi. O, havanın, günəşin və fırtınanın təsirinə məruz qalmış, lakin ən kiçik bir çat belə göstərməmişdi. İnşaatçılar bu daşı yoxladılar. O, birindən başqa bütün sınaqlara tab gətirmişdi. Əgər o, şiddətli təzyiq sınağına da dözə bilsəydi, onlar onu tin daşı kimi qəbul etməyə qərar verdilər. Sınaq aparıldı. Daş qəbul edildi, ona ayrılmış yerə gətirildi və tam uyğun gəldiyi görüldü. Peyğəmbərlik görüntüsündə Yeşayaya göstərildi ki, bu daş Məsihin rəmzidir. O deyir:”

> “‘Sanctify the Lord of hosts Himself; and let Him be your fear, and let Him be your dread. And He shall be for a sanctuary; but for a stone of stumbling and for a rock of offense to both the houses of Israel, for a gin and for a snare to the inhabitants of Jerusalem. And many among them shall stumble, and fall, and be broken, and be snared, and be taken.’ Carried down in prophetic vision to the first advent, the prophet is shown that Christ is to bear trials and tests of which the treatment of the chief cornerstone in the temple of Solomon was symbolic. ‘Therefore thus saith the Lord God, Behold, I lay in Zion for a foundation a stone, a tried stone, a precious cornerstone, a sure foundation: he that believeth shall not make haste.’ Isaiah 8:13–15; 28:16.

> “‘Qoşunlar Rəbbi olan Rəbbi müqəddəs sayın; qorxunuz O olsun, vahiməniz O olsun. O, bir müqəddəsgah olacaq; lakin İsrailin hər iki evi üçün büdrəmə daşı və sürçmə qayası, Yerusəlim sakinləri üçün tələ və kəmənd olacaq. Onların çoxu büdrəyəcək, yıxılacaq, qırılacaq, tələyə düşəcək və tutulacaq.’ Peyğəmbər peyğəmbərlik görüntüsündə Məsihin birinci gəlişinə aparılaraq görür ki, Məsih Süleymanın məbədindəki baş guşə daşına göstərilən münasibətin rəmzi olduğu sınaqlara və imtahanlara tab gətirməlidir. ‘Buna görə də Xudavənd Rəbb belə deyir: Budur, Mən Sionda təməl üçün bir daş, sınaqdan keçirilmiş bir daş, qiymətli baş guşə daşı, möhkəm bir təməl qoyuram; iman edən tələsməyəcək.’ Yeşaya 8:13–15; 28:16.”

> “In infinite wisdom, God chose the foundation stone, and laid it Himself. He called it ‘a sure foundation.’ The entire world may lay upon it their burdens and griefs; it can endure them all. With perfect safety they may build upon it. Christ is a ‘tried stone.’ Those who trust in Him, He never disappoints. He has borne every test. He has endured the pressure of Adam’s guilt, and the guilt of his posterity, and has come off more than conqueror of the powers of evil. He has borne the burdens cast upon Him by every repenting sinner. In Christ the guilty heart has found relief. He is the sure foundation. All who make Him their dependence rest in perfect security.

> “Sonsuz hikmətində Allah təməl daşını seçdi və onu Özü qoydu. O, onu ‘möhkəm bir təməl’ adlandırdı. Bütün dünya öz yüklərini və kədərlərini onun üzərinə qoya bilər; o, bunların hamısına tab gətirə bilər. Tam təhlükəsizliklə onlar onun üzərində bina qura bilərlər. Məsih ‘sınaqdan çıxmış daş’dır. Ona etibar edənləri O, heç vaxt məyus etmir. O, hər sınağa tab gətirmişdir. O, Adəmin təqsirinin ağırlığına və onun nəslinin təqsirinə dözmüş, şər qüvvələri üzərində qalibdən də artıq olaraq çıxmışdır. O, tövbə edən hər bir günahkarın Onun üzərinə atdığı yükləri daşımışdır. Təqsirli ürək Məsihdə rahatlıq tapmışdır. O, möhkəm təməldir. Ona arxalananların hamısı tam əmin-amanlıq içində dayanır.”

> “In Isaiah’s prophecy, Christ is declared to be both a sure foundation and a stone of stumbling. The apostle Peter, writing by inspiration of the Holy Spirit, clearly shows to whom Christ is a foundation stone, and to whom a rock of offense:

> “Yeşayanın peyğəmbərliyində Məsihin həm möhkəm təməl, həm də büdrəmə daşı olduğu bəyan edilir. Müqəddəs Ruhun ilhamı ilə yazan həvari Peter Məsihin kimlər üçün təməl daşı, kimlər üçünsə sürçmə qayası olduğunu aydın şəkildə göstərir:

> “‘If so be ye have tasted that the Lord is gracious. To whom coming, as unto a living stone, disallowed indeed of men, but chosen of God, and precious, ye also, as lively stones, are built up a spiritual house, an holy priesthood, to offer up spiritual sacrifices, acceptable to God by Jesus Christ. Wherefore also it is contained in the Scripture, Behold, I lay in Sion a chief cornerstone, elect, precious: and he that believeth on Him shall not be confounded. Unto you therefore which believe He is precious: but unto them which be disobedient, the stone which the builders disallowed, the same is made the head of the corner, and a stone of stumbling, and a rock of offense, even to them which stumble at the word, being disobedient.’ 1 Peter 2:3–8.

> “Əgər həqiqətən də Rəbbin lütfkar olduğunu dadmısınızsa. İnsanlar tərəfindən rədd edilmiş, lakin Allah tərəfindən seçilmiş və qiymətli olan diri Daşa yaxınlaşaraq, siz də diri daşlar kimi ruhani bir ev, müqəddəs kahinlik olaraq bina edilirsiniz ki, İsa Məsih vasitəsilə Allaha məqbul olan ruhani qurbanlar təqdim edəsiniz. Buna görə də Müqəddəs Yazıda belə deyilir: Budur, Sionda seçilmiş, qiymətli bir baş guşə daşı qoyuram; Ona iman edən əsla xəcalətə düşməyəcək. Deməli, iman edən sizlər üçün O qiymətlidir; amma itaətsiz olanlar üçün inşaatçıların rədd etdiyi daş guşənin baş daşı oldu, həm büdrəmə daşı, həm də maneə qayası oldu; onlar Kəlamda büdrəyirlər, çünki itaətsizdirlər.” 1 Peter 2:3–8.

> “To those who believe, Christ is the sure foundation. These are they who fall upon the Rock and are broken. Submission to Christ and faith in Him are here represented. To fall upon the Rock and be broken is to give up our self-righteousness and to go to Christ with the humility of a child, repenting of our transgressions, and believing in His forgiving love. And so also it is by faith and obedience that we build on Christ as our foundation.

> “İman edənlər üçün Məsih möhkəm təməldir. Qayanın üzərinə yıxılıb parçalananlar bunlardır. Burada Məsihə tabeçilik və Ona iman təsvir olunur. Qayanın üzərinə yıxılıb parçalanmaq, öz salehliyimizdən əl çəkmək və bir uşağın təvazökarlığı ilə, günahlarımızdan tövbə edərək və Onun bağışlayan məhəbbətinə iman gətirərək Məsihə gəlmək deməkdir. Beləcə, biz təməl olaraq Məsihin üzərində də iman və itaətlə qururuq.

> “Upon this living stone, Jews and Gentiles alike may build. This is the only foundation upon which we may securely build. It is broad enough for all, and strong enough to sustain the weight and burden of the whole world. And by connection with Christ, the living stone, all who build upon this foundation become living stones. Many persons are by their own endeavors hewn, polished, and beautified; but they cannot become ‘living stones,’ because they are not connected with Christ. Without this connection, no man can be saved. Without the life of Christ in us, we cannot withstand the storms of temptation. Our eternal safety depends upon our building upon the sure foundation. Multitudes are today building upon foundations that have not been tested. When the rain falls, and the tempest rages, and the floods come, their house will fall, because it is not founded upon the eternal Rock, the chief cornerstone Christ Jesus.

> “Bu diri daşın üzərində həm yəhudilər, həm də başqa millətlərdən olanlar bina qura bilərlər. Təhlükəsiz surətdə qura biləcəyimiz yeganə təməl budur. O, hamı üçün kifayət qədər genişdir və bütün dünyanın ağırlığını və yükünü daşımağa kifayət qədər möhkəmdir. Diri Daş olan Məsihlə birləşmə vasitəsilə bu təməl üzərində quranların hamısı diri daşlar olurlar. Bir çoxları öz səyləri ilə yonulur, cilalanır və gözəlləşdirilir; lakin onlar “diri daşlar” ola bilməzlər, çünki Məsihlə bağlı deyillər. Bu bağlılıq olmadan heç kəs xilas ola bilməz. Məsihin həyatı içimizdə olmadan biz sınağın fırtınalarına tab gətirə bilmərik. Əbədi təhlükəsizliyimiz etibarlı təməl üzərində qurmağımızdan asılıdır. Bu gün çoxları sınaqdan keçirilməmiş təməllər üzərində qururlar. Yağış yağanda, tufan qopanda və sellər gələndə onların evi yıxılacaq, çünki o, əbədi Qaya, baş künc daşı olan Məsih İsaya əsaslanmamışdır.

> “‘To them which stumble at the word, being disobedient,’ Christ is a rock of offense. But ‘the stone which the builders disallowed, the same is made the head of the corner.’ Like the rejected stone, Christ in His earthly mission had borne neglect and abuse. He was ‘despised and rejected of men; a man of sorrows, and acquainted with grief: … He was despised, and we esteemed Him not.’ Isaiah 53:3. But the time was near when He would be glorified. By the resurrection from the dead He would be declared ‘the Son of God with power.’ Romans 1:4. At His second coming He would be revealed as Lord of heaven and earth. Those who were now about to crucify Him would recognize His greatness. Before the universe the rejected stone would become the head of the corner.

> “‘Kəlamda büdrəyən və itaətsiz olanlar üçün’ Məsih büdrəmə qayasıdır. Lakin ‘bənnaların rədd etdiyi daş, həmin daş guşənin baş daşı olmuşdur.’ Rədd edilmiş daş kimi, Məsih də Öz yer üzündəki missiyasında etinasızlıq və təhqirə məruz qalmışdı. O, ‘adamlar tərəfindən xor görülmüş və rədd edilmiş, dərd adamı və qəmlə tanış olan idi: … O xor görülmüşdü, biz isə Ona qiymət vermədik.’ Yeşaya 53:3. Lakin Onun izzətləndiriləcəyi vaxt yaxın idi. Ölülər arasından dirilməsi ilə O, ‘qüdrətlə Allahın Oğlu’ elan ediləcəkdi. Romalılara 1:4. Onun ikinci gəlişində O, göyün və yerin Rəbbi kimi aşkar olunacaqdı. İndi Onu çarmıxa çəkmək üzrə olanlar Onun əzəmətini tanıyacaqdılar. Kainatın önündə rədd edilmiş daş guşənin baş daşı olacaqdı.”

> “And on ‘whomsoever it shall fall, it will grind him to powder.’ The people who rejected Christ were soon to see their city and their nation destroyed. Their glory would be broken, and scattered as the dust before the wind. And what was it that destroyed the Jews? It was the rock which, had they built upon it, would have been their security. It was the goodness of God despised, the righteousness spurned, the mercy slighted. Men set themselves in opposition to God, and all that would have been their salvation was turned to their destruction. All that God ordained unto life they found to be unto death. In the Jews’ crucifixion of Christ was involved the destruction of Jerusalem. The blood shed upon Calvary was the weight that sank them to ruin for this world and for the world to come. So it will be in the great final day, when judgment shall fall upon the rejecters of God’s grace. Christ, their rock of offense, will then appear to them as an avenging mountain. The glory of His countenance, which to the righteous is life, will be to the wicked a consuming fire. Because of love rejected, grace despised, the sinner will be destroyed.

> “Və ‘o, kimin üzərinə düşsə, onu un kimi əzib-toz edəcəkdir.’ Məsihi rədd edən xalq çox keçmədən öz şəhərlərinin və millətlərinin məhv edildiyini görəcəkdi. Onların izzəti qırılacaq və külək qarşısında toz kimi səpələnəcəkdi. Bəs yəhudiləri məhv edən nə idi? Üzərində bina qursaydılar, onlar üçün əminlik olacaq qaya idi. Bu, xor görülmüş Allahın yaxşılığı, rədd edilmiş salehlik, saymazlığa vurulmuş mərhəmət idi. İnsanlar özlərini Allaha qarşı qoydular və onların xilası olacaq hər şey onların məhvinə çevrildi. Allahın həyat üçün təyin etdiyi hər şeyi onlar ölüm üçün tapdılar. Yəhudilərin Məsihi çarmıxa çəkməsində Yerusəlimin məhvi də ehtiva olunurdu. Qolqotada tökülən qan onları həm bu dünya, həm də gələcək dünya üçün fəlakətə batıran ağırlıq oldu. Allahın lütfünü rədd edənlərin üzərinə hökm düşəcəyi o böyük son gündə də belə olacaq. Onların büdrəmə qayası olan Məsih o zaman onlara intiqam alan bir dağ kimi görünəcək. Onun üzünün izzəti salehlər üçün həyat olduğu halda, pislər üçün yandırıb-yaxan od olacaq. Rədd edilmiş məhəbbətə, xor görülmüş lütfə görə günahkar məhv ediləcəkdir.”

> “By many illustrations and repeated warnings, Jesus showed what would be the result to the Jews of rejecting the Son of God. In these words He was addressing all in every age who refuse to receive Him as their Redeemer. Every warning is for them. The desecrated temple, the disobedient son, the false husbandmen, the contemptuous builders, have their counterpart in the experience of every sinner. Unless he repent, the doom which they foreshadowed will be his.” Desire of Ages, 597–600.

> “Bir çox nümunələr və təkrar olunan xəbərdarlıqlarla İsa, Allahın Oğlunu rədd etməyin yəhudilər üçün hansı nəticə doğuracağını göstərdi. Bu sözlərlə O, hər dövrdə Onu Öz Xilaskarı kimi qəbul etməkdən imtina edənlərin hamısına müraciət edirdi. Hər bir xəbərdarlıq onlar üçündür. Təhqir edilmiş məbəd, itaətsiz oğul, yalançı bağbanlar, saymazyana davranan inşaatçılar — bütün bunların qarşılığı hər bir günahkarın təcrübəsində vardır. Əgər o, tövbə etməzsə, onların əvvəlcədən xəbər verdiyi aqibət onun da olacaqdır.” “Əsrlərin Arzusu”, 597–600.

We will continue this in the next article.

Bunu növbəti məqalədə davam etdirəcəyik.

Back to Articles