Article

# The Book of Daniel - Number One-Hundred and Sixty-One

Daniel Kitabı - Yüz Altmış Birinci

Rome’s Role in Establishing the Vision of Bible Prophecy: A Detailed Examination of Daniel Chapter Eleven

Roma İmperiyasının Müqəddəs Kitab Peyğəmbərliyi Görümünün Bərqərar Edilməsindəki Rolu: Daniel Kitabının On Birinci Fəslinin Ətraflı Təhlili

Author

Jeff Pippenger

Published

March 27, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

The vision of Daniel chapter eleven, is the main point of reference for all the visions of Bible prophecy, and the vision of chapter eleven is established by the symbol of Rome.

Daniel kitabının on birinci fəslindəki görüntü Müqəddəs Kitab peyğəmbərliyinin bütün görüntüləri üçün əsas istinad nöqtəsidir və on birinci fəslin görüntüsü Roma rəmzi ilə təsbit olunur.

> And in those times there shall many stand up against the king of the south: also the robbers of thy people shall exalt themselves to establish the vision; but they shall fall. Daniel 11:14.

> Və o zamanlarda çoxları cənub padşahına qarşı qalxacaq; sənin xalqından olan zorakılar da görüntünü təsdiqləmək üçün özlərini ucaldacaqlar; lakin onlar yıxılacaqlar. Daniel 11:14.

Jones addresses the previous verse as follows:

Cons əvvəlki ayəyə aşağıdakı kimi müraciət edir:

> “When the Amorites had filled up the measure of their iniquity, their place was given to Israel, the people of God. When Israel, following the way of the heathen, filled also the cup of iniquity, God brought up the kingdom of Babylon, and took all away. When Babylon had filled up the cup of its iniquity, the power was transferred to Persia. And when the angel was turned away by the wickedness of the Persians, then the prince of Grecia comes in and sweeps it away.”

> “Amorilər öz təqsirlərinin ölçüsünü doldurduqda, onların yeri Allahın xalqı olan İsrailə verildi. İsrail də bütpərəstlərin yolu ilə gedərək təqsir kasasını doldurduqda, Allah Babil padşahlığını qaldırdı və hər şeyi əlindən aldı. Babil öz təqsir kasasını doldurduqda isə hakimiyyət Farsa verildi. Farsların pisliyi üzündən mələk üz döndərdiyi zaman isə Yunanıstanın şahzadəsi gəlir və onu süpürüb aparır.”

> “And how long was the power of Grecia to continue? When was it to be broken? ‘When the transgressors were come to the full.’ That nation stands until it has filled up the measure of its iniquity, and then the power is transferred to another kingdom. That power to which it was transferred was the Roman, as we learn from Daniel 11:14. ‘And in those times there shall many stand up against the king of the south; also the robbers of thy people shall exalt themselves to establish the vision; but they shall fall.’ This nation is pointed out as a nation of robbers—the children of robbers, as says the margin of the text.

> “Yunanıstanın hakimiyyəti nə qədər davam etməli idi? O, nə vaxt qırılmalı idi? ‘Asilər günahlarının ölçüsünü doldurduqda.’ O millət təqsirinin ölçüsünü tamamlayana qədər durur, sonra isə hakimiyyət başqa bir səltənətə keçirilir. Keçirildiyi bu hakimiyyət isə Daniel 11:14-dən öyrəndiyimiz kimi Roma idi. ‘Və o zamanlarda cənub padşahına qarşı çoxları ayağa qalxacaq; sənin xalqının qarətçi oğulları da görüntünü təsdiq etmək üçün özlərini ucaldacaqlar; lakin yıxılacaqlar.’ Bu millət qarətçilər milləti kimi göstərilir — mətnin haşiyəsində deyildiyi kimi, qarətçilərin övladları.”

> “These are the ones to whom the kingdom is now given, and what for?—‘The children of robbers shall exalt themselves to establish the vision.’ When this nation comes upon the scene, then there enters that which establishes the vision, that which is one great object of the vision, the one chief landmark in the line of vision which God has given through the prophets for all time.” A. T. Jones, The Columbian Year and the Meaning of the Four Centuries, 6.

> “Padşahlığın indi verildiyi şəxslər bunlardır; bəs nə üçün?—‘Quldur övladları görüntünü təsdiq etmək üçün özlərini ucaldacaqlar.’ Bu millət səhnəyə çıxanda, o zaman görüntünü təsdiq edən, görüntünün böyük məqsədlərindən biri olan, Allahın peyğəmbərlər vasitəsilə bütün zamanlar üçün verdiyi görüntü xəttində başlıca nişanə olan şey meydana daxil olur.” A. T. Jones, The Columbian Year and the Meaning of the Four Centuries, 6.

Jones says when the Roman power “comes upon the scene, then there enters that which establishes the” … “line of vision which God has given through the prophets for all time.” In Miller’s history the Protestants taught, as Laodicea Adventism now does, that the robbers of thy people represent Antiochus Epiphanes, a Seleucid king who ruled from 175 to 164 BC. He was a member of the Seleucid dynasty, which was one of the Greek successor states which came out of the breakup of Alexander the Great’s empire. The disagreement over this issue was so specific in Millerite history, that the identification of Antiochus Epiphanes is represented upon the 1843 pioneer chart.

Cons deyir ki, Roma hakimiyyəti “səhnəyə çıxanda, onda elə bir şey daxil olur ki, o” … “Allahın peyğəmbərlər vasitəsilə bütün zamanlar üçün vermiş olduğu baxış xəttini müəyyən edir.” Millerin tarixində protestantlar, indiki Laodikeya Adventizminin etdiyi kimi, xalqının qarətçilərinin e.ə. 175-dən 164-cü ilə qədər hökmranlıq etmiş Selevki hökmdarı Antiox Epifani təmsil etdiyini öyrədirdilər. O, Makedoniyalı İskəndərin imperiyasının parçalanmasından sonra meydana çıxmış yunan varis dövlətlərindən biri olan Selevki sülaləsinin üzvü idi. Bu məsələ ilə bağlı ixtilaf Millerçi tarixdə o qədər konkret idi ki, Antiox Epifaninin kimliyi 1843-cü il pioner cədvəlində əks olunmuşdur.

The reference to Antiochus on the chart represents the only reference to something that is not found in God’s prophetic Word. It is there to refute the false teachings of the Protestants of that period, which is now the false teaching of Laodicean Adventism. Whether William Miller understood the depth of importance in understanding that Rome is the earthly power that establishes the “line of vision which God has given through the prophets for all time,” is doubtful, but it was clear enough to soundly defend the fact that Rome establishes the vision.

Cədvəldə Antioxa edilən istinad, Allahın peyğəmbərlik Kəlamında tapılmayan bir şeyə edilən yeganə istinadı təmsil edir. O, həmin dövrün protestantlarının yanlış təlimlərini təkzib etmək üçün oradadır; bu isə indi Laodikeya Adventizminin yanlış təlimidir. William Millerin, Romanın “Allahın peyğəmbərlər vasitəsilə bütün zamanlar üçün verdiyi baxış xəttini” quran yer üzündəki güc olduğunu anlamağın əhəmiyyətinin dərinliyini dərk edib-etmədiyi şübhəlidir, lakin Romanın bu görüntünü müəyyən etdiyini əsaslı şəkildə müdafiə etmək üçün bu, kifayət qədər aydın idi.

> Where there is no vision, the people perish: but he that keepeth the law, happy is he. Proverbs 28:14.

> Vəhy olmadığı yerdə xalq həlak olur; amma qanunu qoruyan nə bəxtiyardır. Süleymanın Məsəlləri 28:14.

Solomon recorded that where there is no vision, the people perish, and the Hebrew word “vision,” in verse fourteen is the same as in Solomon’s proverb. The vision is a life-or-death proposition, and the “vision” is established by the symbol of Rome. The word “vision” in verse fourteen, is the same word for vision in Habakkuk, chapter two.

Süleyman yazmışdır ki, vəhy olmayan yerdə xalq həlak olur; on dördüncü ayədəki ivritcə “vəhy” sözü də Süleymanın məsəllərindəki ilə eynidir. Bu vəhy həyat və ölüm məsələsidir və “vəhy” Roma rəmzi ilə təsbit olunur. On dördüncü ayədəki “vəhy” sözü, Həbəqquq kitabının ikinci fəslindəki vəhy üçün işlədilən sözün eynidir.

> I will stand upon my watch, and set me upon the tower, and will watch to see what he will say unto me, and what I shall answer when I am reproved. And the Lord answered me, and said, Write the vision, and make it plain upon tables, that he may run that readeth it. For the vision is yet for an appointed time, but at the end it shall speak, and not lie: though it tarry, wait for it; because it will surely come, it will not tarry. Habakkuk 2:1–3.

> Mən öz keşik yerimdə duracağam, qüllə üzərinə çıxacağam və mənə nə deyəcəyini, məzəmmət olunduğum zaman nə cavab verəcəyimi görmək üçün gözləyəcəyəm. Rəbb mənə cavab verib dedi: Görümü yaz və onu lövhələr üzərində aydın şəkildə həkk et ki, onu oxuyan qaça bilsin. Çünki görüm hələ təyin olunmuş vaxt üçündür; lakin sonunda o danışacaq və yalan deməyəcək. Geciksə də, onu gözlə; çünki o, mütləq gələcək, gecikməyəcək. Habakkuk 2:1–3.

The word “reproved” in verse one, means “argued with”. William Miller was the watchman that was set upon the tower in the history of the movement of the first and second angels, and when in prophetic symbolism he asked what he should answer in the debate of his history, he was told to write the vision, which is established by the symbol of Rome. In agreement with this fact, when the Millerites produced the 1843 pioneer chart in fulfillment of these three verses of Habakkuk, they gave reference to the very heart of the debate they engaged in. They no doubt, did not understand that their referencing to the foolish argument that Antiochus Epiphanes was the power who established the vision represents the debate of Habakkuk chapter two, but Sister White said that chart was “directed by the hand of the Lord, and should not be altered,” so the reference to the debate on the chart was from God’s hand.

Birinci ayədəki “reproved” sözü “mübahisə etdi” mənasını verir. William Miller birinci və ikinci mələklərin hərəkatı tarixində qüllə üzərinə qoyulmuş gözətçi idi və o, peyğəmbərlik rəmziyyətində öz tarixinin mübahisəsində nə cavab verməli olduğunu soruşduqda, ona görüntünü yazması deyildi; bu görüntü Romanın rəmzi ilə təsbit olunmuşdur. Bu həqiqətlə uyğun olaraq, Millerçilər Habakkukun bu üç ayəsinin yerinə yetməsi olaraq 1843-cü ilin pioner cədvəlini hazırladıqları zaman, onların apardıqları mübahisənin lap mərkəzinə istinad etdilər. Şübhəsiz, onlar görüntünü təsbit edən qüvvənin Antiochus Epiphanes olduğu barədə səfeh dəlilə istinad etmələrinin Habakkuk kitabının ikinci fəslindəki mübahisəni təmsil etdiyini başa düşmürdülər, lakin Sister White demişdi ki, həmin cədvəl “Rəbbin əli ilə yönəldilmişdi və dəyişdirilməməlidir”; buna görə də cədvəldəki mübahisəyə istinad Allahın əlindən idi.

The Millerites came to correctly understand that the first disappointment on April 19, 1844 initiated the tarrying time, referenced by Habakkuk and also Matthew’s parable of the ten virgins. They also came to understand that those two prophecies were directly connected with Ezekiel chapter twelve, where Ezekiel identifies a period of time where the effect of every vision will occur. That word “vision”, is the same Hebrew word we are now considering. This is why Jones is correct when he states, “When” Rome “comes upon the scene, then there enters that which establishes the vision, that which is one great object of the vision, the one chief landmark in the line of vision which God has given through the prophets for all time.” Rome establishes the entire vision of God’s prophetic Word, and more specifically it is Rome that the entire structure of chapter eleven is built upon.

Millerçilər 19 aprel 1844-cü ildə baş verən ilk məyusluğun Habakkukun və həmçinin Matta Müjdəsindəki on bakirə məsəlinin işarə etdiyi gecikmə vaxtını başladığını düzgün şəkildə anladılar. Onlar həmçinin başa düşdülər ki, bu iki peyğəmbərlik birbaşa Yezekel kitabının on ikinci fəsli ilə bağlıdır; həmin fəsildə Yezekel elə bir zaman dövrünü göstərir ki, hər bir görüntünün təsiri onda baş verəcək. “Görüntü” sözü burada hazırda nəzərdən keçirdiyimiz həmin eyni ibrani sözüdür. Buna görə də Cons belə dedikdə haqlıdır: “Roma” “səhnəyə çıxdığı zaman, onda görüntünü təsdiq edən, görüntünün böyük məqsədlərindən biri olan, Allahın peyğəmbərlər vasitəsilə bütün zamanlar üçün verdiyi görüntü xəttində başlıca əlamət olan şey meydana daxil olur.” Roma Allahın peyğəmbərlik Kəlamının bütün görüntüsünü təsbit edir və daha konkret desək, on birinci fəslin bütün quruluşu məhz Romanın üzərində qurulmuşdur.

When Sister White refers to the final fulfillment of chapter eleven of Daniel and states that “much of the history that has taken place in fulfillment of this prophecy will be repeated,” she is identifying that the histories of chapter eleven that had already been fulfilled typified the final verses of Daniel chapter eleven. The subject of the final verses of chapter eleven is the king of the north, who there represents modern Rome. Therefore, the histories of Daniel chapter eleven, that are repeated, are histories that represent Rome.

Bacı Uayt Danielin on birinci fəslinin son icrasına istinad edib bəyan etdikdə ki, “bu peyğəmbərliyin yerinə yetməsi olaraq baş vermiş tarixin çox hissəsi təkrarlanacaq”, o, artıq yerinə yetmiş olan on birinci fəslin tarixlərinin Danielin on birinci fəslinin son ayələrinin tipi olduğunu müəyyən edir. On birinci fəslin son ayələrinin mövzusu şimal padşahıdır; o, burada müasir Romanı təmsil edir. Buna görə də, Danielin on birinci fəslində təkrarlanan tarixlər Romanı təmsil edən tarixlərdir.

In the last six verses of chapter eleven modern Rome (the king of the north), conquers three geographical powers. In verse forty he conquers the king of the south (the former Soviet Union in 1989), the glorious land (the United States at the soon coming Sunday law), and Egypt (the entire world as represented by the United Nations.) In Daniel eleven pagan Rome is represented as conquering three geographical powers in order to capture the then-known world, and then papal Rome is represented as conquering three geographical powers in order to capture the earth.

On birinci fəslin son altı ayəsində müasir Roma (şimal padşahı) üç coğrafi qüvvəni fəth edir. Qırxıncı ayədə o, cənub padşahını (1989-cu ildə keçmiş Sovet İttifaqını), izzətli ölkəni (tezliklə gələcək bazar qanunu zamanı Amerika Birləşmiş Ştatlarını) və Misiri (Birləşmiş Millətlər Təşkilatının timsalında bütün dünyanı) fəth edir. Daniel on birinci fəsildə bütpərəst Roma o vaxt məlum olan dünyanı ələ keçirmək üçün üç coğrafi qüvvəni fəth edən kimi təsvir olunur, daha sonra isə papalıq Romanın yer üzünü ələ keçirmək üçün üç coğrafi qüvvəni fəth edən kimi təsvir olunur.

Pagan Rome is first mentioned in the chapter in verse fourteen, in order to identify it as the symbol that establishes the vision, but its rise to power is not addressed until verse sixteen. Alexander the Great’s kingdom was divided into four parts in fulfillment of God’s prophetic Word, but those four parts quickly consolidated into two primary antagonists that are identified as either the king of the south or the king of the north in the prophetic narrative that continues to the conclusion of the chapter. In verse fourteen the rising power of Rome is mentioned as the power that would establish the vision, but the subjects that are being addressed are the struggles between the remnants of Alexander’s kingdom as represented by the kings of the north and the south.

Bütpərəst Roma bu fəsildə ilk dəfə on dördüncü ayədə xatırlanır ki, görümü təsbit edən simvol kimi tanıdılsın, lakin onun hakimiyyətə yüksəlişi on altıncı ayəyə qədər müzakirə olunmur. Makedoniyalı İsgəndərin padşahlığı Allahın peyğəmbərlik Kəlamının yerinə yetməsi ilə dörd hissəyə bölündü, lakin həmin dörd hissə tezliklə fəsilin sonuna qədər davam edən peyğəmbərlik rəvayətində ya cənub padşahı, ya da şimal padşahı kimi müəyyən edilən iki əsas rəqibdə birləşdi. On dördüncü ayədə Romanın yüksələn qüdrəti görümü təsbit edəcək qüdrət kimi xatırlanır, lakin burada bəhs olunan mövzular şimal və cənub padşahları ilə təmsil olunan İsgəndərin padşahlığının qalıqları arasındakı mübarizələrdir.

In verse fifteen, those two kings are still engaged in their struggle, and the king of the north is prevailing. But in verse sixteen Rome arrives and the verse says, “But he that cometh against him,” meaning that when Rome comes against the northern king who has just been prevailing over the southern king, the king of the north will be unable to stand against Rome. Rome prevails, and in verse sixteen, Rome was also to stand in the glorious land of Judah. In verse seventeen Rome shall “set his face to enter with the strength of his whole kingdom.” He took the northern king who was unable to stand before him, then he took Judah, then he entered into Egypt.

On beşinci ayədə həmin iki padşah hələ də öz mübarizələri ilə məşğuldurlar və şimal padşahı üstün gəlir. Lakin on altıncı ayədə Roma meydana çıxır və ayə belə deyir: “Lakin ona qarşı gələn”, yəni Roma cənub padşahı üzərində yenicə üstün gəlmiş olan şimal padşahına qarşı gəldikdə, şimal padşahı Romanın qarşısında dura bilməyəcək. Roma üstün gəlir və on altıncı ayədə Romanın həmçinin Yəhudanın əzəmətli diyarında duracağı bildirilir. On yeddinci ayədə Roma “bütün səltənətinin qüvvəsi ilə daxil olmaq üçün üzünü qoyacaq”. O, qarşısında dura bilməyən şimal padşahını məğlub etdi, sonra Yəhudanı aldı, sonra isə Misirə daxil oldu.

> And in those times there shall many stand up against the king of the south: also the robbers of thy people shall exalt themselves to establish the vision; but they shall fall. So the king of the north shall come, and cast up a mount, and take the most fenced cities: and the arms of the south shall not withstand, neither his chosen people, neither shall there be any strength to withstand. But he that cometh against him shall do according to his own will, and none shall stand before him: and he shall stand in the glorious land, which by his hand shall be consumed. He shall also set his face to enter with the strength of his whole kingdom, and upright ones with him; thus shall he do: and he shall give him the daughter of women, corrupting her: but she shall not stand on his side, neither be for him. Daniel 11:14–17.

> Və o vaxtlarda cənub padşahına qarşı çoxları ayağa qalxacaq; sənin xalqının qarətçi oğulları da görüntünü təsdiq etmək üçün özlərini ucaldacaqlar; lakin yıxılacaqlar. Beləcə şimal padşahı gəlib torpaq səddi quracaq və ən möhkəm hasarlanmış şəhərləri alacaq; cənubun qüvvələri də, onun seçilmiş xalqı da tab gətirməyəcək, müqavimət göstərməyə güc də olmayacaq. Lakin ona qarşı gələn öz istəyinə görə hərəkət edəcək və onun önündə heç kəs dayana bilməyəcək; o, əli ilə məhv ediləcək olan əzəmətli ölkədə dayanacaq. O, bütün padşahlığının qüdrəti ilə daxil olmaq üçün də qəti qərar verəcək, doğrular da onunla olacaq; belə də edəcək: və qadınların qızını ona verəcək, onu pozmaq üçün; amma o, onun tərəfində durmayacaq, nə də onun üçün olacaq. Daniel 11:14–17.

The conquering illustrated in these verses is a fulfillment of Daniel chapter eight.

Bu ayələrdə təsvir olunan qələbə Daniel kitabının səkkizinci fəslinin yerinə yetməsidir.

> And out of one of them came forth a little horn, which waxed exceeding great, toward the south, and toward the east, and toward the pleasant land. Daniel 8:9.

> Onlardan birindən kiçik bir buynuz çıxdı; o, cənuba, şərqə və gözəl diyara doğru son dərəcə böyüdü. Daniel 8:9.

The little horn of verse nine is pagan Rome, and verse nine identifies, in agreement with verses fourteen through seventeen of chapter eleven, that pagan Rome would conquer three geographical entities as it took control of the world. Those entities were the south (Egypt), the east (Syria, the king of the north) and the pleasant land (Judah). The history of verses sixteen and seventeen are typifying the historical three-step conquering of modern Rome in verses forty through forty-three, for as Sister White stated, “Much of the history that has taken place in fulfillment of this prophecy will be repeated.”

Doqquzuncu ayədəki kiçik buynuz bütpərəst Romadır və doqquzuncu ayə, on birinci fəslin on dörddən on yeddinciyə qədər olan ayələri ilə uyğun olaraq, bütpərəst Romanın dünya üzərində hakimiyyət qurarkən üç coğrafi vahidi fəth edəcəyini göstərir. Həmin vahidlər cənub (Misir), şərq (Suriya, şimal padşahı) və gözəl ölkə (Yəhuda) idi. On altıncı və on yeddinci ayələrin tarixi, qırxdan qırx üçə qədər olan ayələrdə müasir Romanın tarixi üçmərhələli fəthinin timsalını təşkil edir; çünki Bacı Uaytın dediyi kimi, “Bu peyğəmbərliyin yerinə yetməsi ilə bağlı baş vermiş tarixin böyük hissəsi yenidən təkrarlanacaq.”

> “Although Egypt could not stand before Antiochus, the king of the north, Antiochus could not stand before the Romans, who now came against him. No kingdoms were longer able to resist this rising power. Syria was conquered, and added to the Roman empire, when Pompey, BC 65, deprived Antiochus Asiaticus of his possessions, and reduced Syria to a Roman province.

> “Misir şimal padşahı Antioxun qarşısında dura bilmədiyi kimi, Antiox da indi onun üzərinə gələn Romalılara qarşı dura bilmədi. Artmaqda olan bu qüdrətə qarşı artıq heç bir səltənət müqavimət göstərə bilmirdi. E.ə. 65-ci ildə Pompey Antiox Asiaticusu mülklərindən məhrum edib Suriyanı Roma əyalətinə çevirdikdə, Suriya fəth olundu və Roma imperiyasına qatıldı.

> “The same power was also to stand in the Holy Land, and consume it. Rome became connected with the people of God, the Jews, by alliance, BC 162, from which date it holds a prominent place in the prophetic calendar. It did not, however, acquire jurisdiction over Judea by actual conquest till BC 63; and then in the following manner.

> “Həmin qüdrət Müqəddəs Torpaqda da durmalı və onu məhv etməli idi. Roma e.ə. 162-ci ildə Allahın xalqı olan yəhudilərlə ittifaq vasitəsilə bağlılıq qurdu; həmin tarixdən etibarən o, peyğəmbərlik təqvimində mühüm yer tutur. Bununla belə, Yəhudeya üzərində hakimiyyəti faktiki fəth yolu ilə e.ə. 63-cü ilədək əldə etmədi; və bu da aşağıdakı şəkildə oldu.

> “On Pompey’s return from his expedition against Mithridates, king of Pontus, two competitors, Hyrcanus and Aristobulus, were struggling for the crown of Judea. Their cause came before Pompey, who soon perceived the injustice of the claims of Aristobulus, but wished to defer decision in the matter till after his long-desired expedition into Arabia, promising then to return, and settle their affairs as should seem just and proper. Aristobulus, fathoming Pompey’s real sentiments, hastened back to Judea, armed his subjects, and prepared for a vigorous defense, determined, at all hazards, to keep the crown, which he foresaw would be adjudicated to another. Pompey closely followed the fugitive. As he approached Jerusalem, Aristobulus, beginning to repent of his course, came out to meet him, and endeavored to accommodate matters by promising entire submission and large sums of money. Pompey, accepting this offer, sent Gabinius, at the head of a detachment of soldiers, to receive the money. But when that lieutenant-general arrived at Jerusalem, he found the gates shut against him, and was told from the top of the walls that the city would not stand to the agreement.

> Pompey Pontusun padşahı Mitridata qarşı yürüşündən qayıtdıqda, Hyrcanus ilə Aristobul adlı iki rəqib Yəhudeya taxtı uğrunda çarpışırdı. Onların işi Pompeyin qarşısına çıxarıldı; o da tezliklə Aristobulun iddialarının haqsızlığını gördü, lakin çoxdan arzuladığı Ərəbistana yürüşündən sonra bu məsələ barəsində qərar verməyi təxirə salmaq istədi və sonra qayıdıb işlərini ədalətli və münasib görünən şəkildə həll edəcəyini vəd etdi. Aristobul, Pompeyin həqiqi niyyətini dərk edərək, tələsik Yəhudeyaya qayıtdı, öz təbəələrini silahlandırdı və güclü bir müdafiəyə hazırlaşdı; hər cür təhlükəni gözə alaraq, başqa birinə veriləcəyini qabaqcadan gördüyü tacı əlində saxlamaqda qəti qərarlı idi. Pompey qaçağın ardınca yaxından getdi. O, Yerusəlimə yaxınlaşdıqda, Aristobul öz tutduğu yoldan peşman olmağa başlayaraq onu qarşılamağa çıxdı və tam itaət, habelə böyük məbləğdə pul vəd etməklə işi yoluna qoymağa cəhd etdi. Pompey bu təklifi qəbul edərək, pulu almaq üçün əsgər dəstəsinin başında Gabiniusu göndərdi. Lakin o baş sərkərdə Yerusəlimə çatdıqda, qapıların onun üzünə bağlandığını gördü və divarların üstündən ona şəhərin bu razılaşmaya əməl etməyəcəyini bildirdilər.

> “Pompey, not to be deceived in this way with impunity, put Aristobulus, whom he had retained with him, in irons, and immediately marched against Jerusalem with his whole army. The partisans of Aristobulus were for defending the place; those of Hyrcanus, for opening the gates. The latter being in the majority, and prevailing, Pompey was given free entrance into the city. Whereupon the adherents of Aristobulus retired to the mountain of the temple, as fully determined to defend that place as Pompey was to reduce it. At the end of three months a breach was made in the wall sufficient for an assault, and the place was carried at the point of the sword. In the terrible slaughter that ensued, twelve thousand persons were slain. It was an affecting sight, observes the historian, to see the priests, engaged at the time in divine service, with calm hand and steady purpose pursue their accustomed work, apparently unconscious of the wild tumult, though all around them their friends were given to the slaughter, and though often their own blood mingled with that of their sacrifices.

> “Pompey bu yolla cəzasız aldadılacaq adam olmadığından, yanında saxladığı Aristobulu zəncirə vurdu və dərhal bütün ordusu ilə Yerusəlim üzərinə yürüş etdi. Aristobulun tərəfdarları həmin yeri müdafiə etmək, Hirkanusun tərəfdarları isə darvazaları açmaq tərəfdarı idilər. Sonuncular çoxluqda olduqları və üstün gəldikləri üçün, Pompeyə şəhərə sərbəst daxil olmaq imkanı verildi. Bundan sonra Aristobulun tərəfdarları məbədi yerləşdiyi dağa çəkildilər; onlar oranı müdafiə etməkdə nə qədər qətiyyətli idilərsə, Pompey də oranı tabe etdirməkdə bir o qədər qəti idi. Üç ayın sonunda divarda hücum üçün kifayət edəcək bir yarıq açıldı və həmin yer qılınc gücü ilə alındı. Bundan sonra baş verən dəhşətli qırğında on iki min nəfər öldürüldü. Tarixçinin müşahidəsinə görə, ilahi xidmətlə məşğul olduqları anda kahinlərin sakit əllə və sarsılmaz məqsədlə adət etdikləri işi davam etdiklərini görmək olduqca təsirli bir mənzərə idi; sanki vəhşi hay-küydən xəbərsiz idilər, halbuki ətraflarında dostları qılıncdan keçirilirdi və çox vaxt onların öz qanı da qurbanlarının qanına qarışırdı.”

> “Having put an end to the war, Pompey demolished the walls of Jerusalem, transferred several cities from the jurisdiction of Judea to that of Syria, and imposed tribute on the Jews. Thus for the first time was Jerusalem placed by conquest in the hands of that power which was to hold the ‘glorious land’ in its iron grasp till it had utterly consumed it.

> “Müharibəyə son qoyduqdan sonra Pompey Yerusəlimin divarlarını dağıtdı, bir neçə şəhəri Yəhudeyanın yurisdiksiyasından Suriyanın yurisdiksiyasına keçirdi və yəhudilərin üzərinə xərac qoydu. Beləliklə, ilk dəfə olaraq Yerusəlim fəth yolu ilə o hakimiyyətin əlinə keçdi ki, ‘izzətli diyar’ı tamamilə məhv edənədək onu dəmir pəncəsi içində saxlamalı idi.

> “‘VERSE 17. He shall also set his face to enter with the strength of his whole kingdom, and upright ones with him; thus shall he do: and he shall give him the daughter of women, corrupting her: but she shall not stand on his side, neither be for him.’

> “‘AYƏ 17. O, bütün padşahlığının qüvvəsi ilə daxil olmaq üçün üzünü çevirəcək, və doğrular onunla birlikdə olacaq; belə də edəcək; və o, qadınların qızını ona verəcək, onu pozaraq; amma o, onun tərəfində durmayacaq və onun üçün olmayacaq.’”

> “Bishop Newton furnishes another reading for this verse, which seems more clearly to express the sense, as follows: ‘He shall also set his face to enter by force the whole kingdom.’ Verse 16 brought us down to the conquest of Syria and Judea by the Romans. Rome had previously conquered Macedon and Thrace. Egypt was now all that remained of the ‘whole kingdom’ of Alexander, not brought into subjection to the Roman power, which power now set its face to enter by force into that country.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 258–260.

> “Yepiskop Nyuton bu ayə üçün başqa bir qiraət təqdim edir; bu qiraət, görünür, mənanı daha aydın şəkildə belə ifadə edir: ‘O, həm də bütün padşahlığa zorla daxil olmaq üçün üzünü yönəldəcək.’ 16-cı ayə bizi romalılar tərəfindən Suriyanın və Yəhudeyanın fəthinə qədər gətirdi. Roma bundan əvvəl Makedoniyanı və Frakiyanı fəth etmişdi. İndi Misir, İskəndərin ‘bütün padşahlığı’nın Roma hakimiyyətinə tabe edilməmiş yeganə qalan hissəsi idi; həmin hakimiyyət isə indi zorla o ölkəyə daxil olmaq üçün üzünü ora yönəltmişdi.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 258–260.

We have already noted, more than once in these articles, how verse thirty and thirty-one of Daniel eleven align with verses forty and forty-one, and the history of verses thirty and thirty-one also aligns with the plucking up of three horns.

Biz artıq bu məqalələrdə bir dəfədən çox qeyd etmişik ki, Daniel on birinci fəslin otuz və otuz birinci ayələri qırx və qırx birinci ayələrlə necə uyğunlaşır və otuzuncu və otuz birinci ayələrin tarixi də üç buynuzun kökündən qoparılması ilə uyğunlaşır.

> I considered the horns, and, behold, there came up among them another little horn, before whom there were three of the first horns plucked up by the roots: and, behold, in this horn were eyes like the eyes of man, and a mouth speaking great things. … And of the ten horns that were in his head, and of the other which came up, and before whom three fell; even of that horn that had eyes, and a mouth that spake very great things, whose look was more stout than his fellows. Daniel 7:8, 20.

> Buynuzlara baxdım və budur, onların arasından başqa bir kiçik buynuz çıxdı; onun önündə əvvəlki buynuzlardan üçü kökündən qoparıldı; və budur, bu buynuzda insan gözlərinə bənzər gözlər və böyük sözlər danışan bir ağız var idi. … Və onun başında olan on buynuzdan, həm də çıxan o bir başqasından və onun önündə üç buynuzun yıxıldığından; bəli, gözləri olan, çox böyük sözlər danışan və görünüşü yoldaşlarınkından daha məğrur olan o buynuzdan. Daniel 7:8, 20.

Just as Daniel chapter eight, verse nine, represents the three geographical areas of conquering that established pagan Rome on the throne, so too, the plucking up of the horns (representing the Heruli, Ostrogoths and Vandals) represented the three geographical areas of conquering that established papal Rome on the throne. Both those histories align with verses forty to forty-three of Daniel eleven, and the plucking up of the three horns aligns with the history of verses thirty and thirty-one.

Danielın səkkizinci fəslinin doqquzuncu ayəsi bütpərəst Romanı taxt üzərində bərqərar edən fəthin üç coğrafi sahəsini necə təmsil edirsə, buynuzların qoparılıb çıxarılması da (Herulları, Ostroqotları və Vandalları təmsil edərək) papalıq Romanı taxt üzərində bərqərar edən fəthin üç coğrafi sahəsini təmsil edirdi. Həmin bu iki tarixçə hər ikisi Daniel 11-in qırxıncıdan qırx üçüncü ayələrinədək olan ayələri ilə uyğunlaşır və üç buynuzun qoparılıb çıxarılması otuzuncu və otuz birinci ayələrin tarixçəsi ilə uyğunlaşır.

> “‘VERSE 8. I considered the horns, and, behold, there came up among them another little horn, before whom there were three of the first horns plucked up by the roots; and, behold, in this horn were eyes like the eyes of man, and a mouth speaking great things.’

> “‘8-ci AYƏ. Buynuzlara diqqətlə baxırdım; və budur, onların arasından başqa bir kiçik buynuz qalxdı; onun önündə əvvəlki buynuzlardan üçü kökündən qoparıldı; və budur, bu buynuzda insan gözlərinə bənzər gözlər və böyük sözlər söyləyən bir ağız var idi.’”

> “Daniel considered the horns. Indications of a strange movement appeared among them. A little horn (at first little, but afterward more stout than its fellows) thrust itself up among them. It was not content quietly to find a place of its own, and fill it; it must thrust aside some of the others, and usurp their places. Three kingdoms were plucked up before it. This little horn, as we shall have occasion to notice more fully hereafter, was the papacy. The three horns plucked up before it were the Heruli, the Ostrogoths, and the Vandals. And the reason why they were plucked up was because they were opposed to the teaching and claims of the papal hierarchy, and hence to the supremacy in the church of the bishop of Rome.

> “Daniel buynuzlara baxırdı. Onların arasında qəribə bir hərəkətin əlamətləri göründü. Kiçik bir buynuz (əvvəlcə kiçik, lakin sonradan yoldaşlarından daha qüvvətli) onların arasından çıxıb yüksəldi. O, sakitcə özünə bir yer tapmaqla və onu doldurmaqla kifayətlənmirdi; başqalarından bəzilərini kənara itələməli və onların yerlərini qəsb etməli idi. Onun önündə üç padşahlıq kökündən qoparıldı. Sonradan bunu daha dolğun şəkildə qeyd etmək imkanı tapacağımız kimi, bu kiçik buynuz papalıq idi. Onun önündə qoparılan üç buynuz Herullar, Ostroqotlar və Vandallar idi. Onların qoparılmasının səbəbi isə papalıq iyerarxiyasının təliminə və iddialarına, dolayısıyla da Roma yepiskopunun kilsədə üstünlüyünə qarşı çıxmaları idi.”

> “And ‘in this horn were eyes like the eyes of man, and a mouth speaking great things,’ the eyes, a fit emblem of the shrewdness, penetration, cunning, and foresight of the papal hierarchy; and the mouth speaking great things, a fit symbol of the arrogant claims of the bishops of Rome.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 132–134.

> “Və ‘bu buynuzda insan gözlərinə bənzər gözlər və böyük sözlər danışan bir ağız var idi’; bu gözlər papalıq iyerarxiyasının zirəkliyinin, nüfuzedici fərasətinin, hiyləgərliyinin və uzaqgörənliyinin münasib bir rəmzidir; böyük sözlər danışan ağız isə Roma yepiskoplarının təkəbbürlü iddialarının münasib bir simvoludur.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 132–134.

It is Rome that establishes the vision of Bible prophecy, and especially the vision of Daniel chapter eleven. In that chapter much of the prophetic history that had been fulfilled before the Millerite movement was to be repeated in the last six verses of Daniel eleven. The conquering of three geographical obstacles that established both pagan and papal Rome upon the throne is represented in chapter eleven, and those two representations typify the time when modern Rome is again established upon the throne. It is Rome that establishes the vision, and Paul identifies that papal Rome is revealed in its time.

Müqəddəs Kitab peyğəmbərliyinin görüntüsünü, xüsusilə də Danielin on birinci fəslinin görüntüsünü müəyyən edən Romadır. Həmin fəsildə Millerçi hərəkatdan əvvəl artıq yerinə yetirilmiş peyğəmbərlik tarixinin böyük bir hissəsi Daniel on birin son altı ayəsində təkrar olunmalı idi. Həm bütpərəst, həm də papalıq Romanı taxt üzərində bərqərar edən üç coğrafi maneənin fəth edilməsi on birinci fəsildə təsvir olunur və bu iki təsvir müasir Romanın yenidən taxt üzərində bərqərar edildiyi zamanı simvolizə edir. Görüntünü müəyyən edən Romadır və Pavel bildirir ki, papalıq Romanı öz zamanında aşkar edilir.

> Let no man deceive you by any means: for that day shall not come, except there come a falling away first, and that man of sin be revealed, the son of perdition; Who opposeth and exalteth himself above all that is called God, or that is worshipped; so that he as God sitteth in the temple of God, showing himself that he is God. Remember ye not, that, when I was yet with you, I told you these things? And now ye know what withholdeth that he might be revealed in his time. 2 Thessalonians 2:3–6.

> Heç kəs sizi heç bir yolla aldatmasın; çünki əvvəlcə imandan dönmə baş verməyincə və günah adamı, məhvolma oğlu zühur etməyincə, o gün gəlməyəcəkdir; o, Allah adlanan və ya ibadət edilən hər şeyə qarşı duran və özünü onların hamısından uca tutandır; belə ki, o, Allah kimi Allahın məbədində oturub özünü Allah olduğunu göstərir. Məgər xatırlamırsınızmı ki, mən hələ sizinlə olarkən bunları sizə deyirdim? İndi də bilirsiniz ki, onu öz vaxtında zühur etsin deyə nə saxlayır. 2 Saloniklilərə 2:3–6.

The papacy took the throne as the fifth kingdom of Bible prophecy in the year 538, and many who consider verse six, would no doubt assume that Paul means that “the Papacy would be revealed in 538.” This may be correct, but it is at minimum a secondary truth of what Paul was identifying. Paul, like all prophets is speaking more about the last days, than his own time period. He was referring to how the papacy would be revealed prophetically, for as a prophet he was in agreement with all the other prophets. Line upon line, those who have not the vision perish, and those who have not the vision, have not the vision because they do not know what establishes the vision. Knowing that Rome establishes the vision is a life-or-death understanding. Paul, in agreement with the other prophets is identifying that what reveals papal Rome, who is the Rome of the last days is “his time.” The prophetic “time” associated with Rome, is what reveals what and who Rome is.

Papalıq 538-ci ildə Müqəddəs Kitab peyğəmbərliyinin beşinci padşahlığı kimi taxta çıxdı və altıncı ayəni nəzərdən keçirən bir çoxları, heç şübhəsiz, Paulun “Papalığın 538-ci ildə aşkar ediləcəyini” nəzərdə tutduğunu güman edər. Bu düzgün ola bilər, lakin ən azı Paulun müəyyən etdiyi məna içində ikinci dərəcəli bir həqiqətdir. Paul, bütün peyğəmbərlər kimi, öz zaman dövründən daha çox axır günlər haqqında danışır. O, papalığın peyğəmbərlik baxımından necə aşkar olunacağını nəzərdə tuturdu, çünki bir peyğəmbər olaraq o, bütün digər peyğəmbərlərlə uyğunluq içində idi. Sətir üstünə sətir, görüntüsü olmayanlar həlak olur və görüntüsü olmayanların görüntüsü yoxdur, çünki onlar görüntünü nəyin təsbit etdiyini bilmirlər. Romanın görüntünü təsbit etdiyini bilmək həyatla ölüm arasında duran bir anlayışdır. Paul, digər peyğəmbərlərlə uyğunluq içində olaraq, son günlərin Romanı olan papalıq Romanı aşkara çıxaran şeyin “onun vaxtı” olduğunu müəyyən edir. Roma ilə əlaqəli peyğəmbərlik “vaxtı”, Romanın nə və kim olduğunu aşkara çıxaran şeydir.

We will continue this study in the next article.

Bu araşdırmanı növbəti məqalədə davam etdirəcəyik.

> “The apostle Paul, in his second letter to the Thessalonians, foretold the great apostasy which would result in the establishment of the papal power. He declared that the day of Christ should not come, ‘except there come a falling away first, and that man of sin be revealed, the son of perdition; who opposeth and exalteth himself above all that is called God, or that is worshiped; so that he as God sitteth in the temple of God, showing himself that he is God.’ And furthermore, the apostle warns his brethren that ‘the mystery of iniquity doth already work.’ 2 Thessalonians 2:3, 4, 7. Even at that early date he saw, creeping into the church, errors that would prepare the way for the development of the papacy.

> “Həvari Pavel, Saloniklilərə yazdığı ikinci məktubunda, papalıq hakimiyyətinin qurulması ilə nəticələnəcək böyük dönüklüyü öncədən xəbər verdi. O bəyan etdi ki, Məsihin günü ‘əvvəlcə dönüklük baş verməyincə və günah adamı, həlak oğlu zühur etməyincə gəlməyəcək; o, Allah deyilən və ya ibadət olunan hər şeyə qarşı çıxır və özünü onların hamısından yuxarı qaldırır; belə ki, Allah kimi Allahın məbədində oturur və özünü Allah kimi göstərir.’ Bundan əlavə, həvari qardaşlarını xəbərdar edir ki, ‘qanunsuzluğun sirri artıq fəaliyyətdədir.’ 2 Saloniklilərə 2:3, 4, 7. Hətta o erkən dövrdəcə o, papalığın inkişafına yol hazırlayacaq yanlışlıqların kilsəyə gizlicə daxil olmaqda olduğunu görürdü.”

> “Little by little, at first in stealth and silence, and then more openly as it increased in strength and gained control of the minds of men, ‘the mystery of iniquity’ carried forward its deceptive and blasphemous work. Almost imperceptibly the customs of heathenism found their way into the Christian church. The spirit of compromise and conformity was restrained for a time by the fierce persecutions which the church endured under paganism. But as persecution ceased, and Christianity entered the courts and palaces of kings, she laid aside the humble simplicity of Christ and His apostles for the pomp and pride of pagan priests and rulers; and in place of the requirements of God, she substituted human theories and traditions. The nominal conversion of Constantine, in the early part of the fourth century, caused great rejoicing; and the world, cloaked with a form of righteousness, walked into the church. Now the work of corruption rapidly progressed. Paganism, while appearing to be vanquished, became the conqueror. Her spirit controlled the church. Her doctrines, ceremonies, and superstitions were incorporated into the faith and worship of the professed followers of Christ.

> “Az-az, əvvəlcə gizlilik və sükut içində, sonra isə güclənib insanların zehni üzərində nəzarət əldə etdikcə daha açıq şəkildə, ‘qanunsuzluğun sirri’ öz aldadıcı və küfrlü işini irəli apardı. Demək olar ki, hiss olunmadan bütpərəstliyin adətləri xristian kilsəsinə yol tapdı. Güzəşt və uyğunlaşma ruhu kilsənin bütpərəstlik altında məruz qaldığı amansız təqiblər səbəbilə bir müddət cilovlanmışdı. Lakin təqib dayandıqda və xristianlıq padşahların saraylarına və qəsrlərinə daxil olduqda, o, Məsihin və Onun həvarilərinin təvazökar sadəliyini bir kənara qoyaraq bütpərəst kahinlərin və hökmdarların təmtərağına və qüruruna üz tutdu; Allahın tələblərinin yerinə isə insan nəzəriyyələrini və ənənələrini qoydu. Dördüncü əsrin əvvəllərində Konstantinin zahiri dönüşü böyük sevincə səbəb oldu; və salehlik surətinə bürünmüş dünya kilsənin içinə daxil oldu. İndi isə pozulma işi sürətlə irəlilədi. Məğlub edilmiş kimi görünən bütpərəstlik qalibə çevrildi. Onun ruhu kilsəyə hakim oldu. Onun təlimləri, mərasimləri və xurafatları Məsihin ardıcılı olduqlarını iddia edənlərin imanına və ibadətinə qatıldı.”

> “This compromise between paganism and Christianity resulted in the development of ‘the man of sin’ foretold in prophecy as opposing and exalting himself above God. That gigantic system of false religion is a masterpiece of Satan’s power—a monument of his efforts to seat himself upon the throne to rule the earth according to his will.” The Great Controversy, 49, 50.

> “Bütpərəstliklə xristianlıq arasındakı bu güzəşt, peyğəmbərlikdə qabaqcadan xəbər verilmiş, Allaha qarşı çıxan və özünü Allahdan uca tutan ‘günah adamı’nın inkişafı ilə nəticələndi. Yalan dinin həmin nəhəng sistemi Şeytanın qüdrətinin şah əsəridir — onun öz iradəsinə uyğun olaraq yer üzünü idarə etmək üçün taxt üzərinə oturmaq cəhdlərinin bir abidəsidir.” The Great Controversy, 49, 50.

Back to Articles