Article

# The Book of Daniel - Number Fifty-Four

Ang Basahon ni Daniel — Numero Singkwenta’y Kwatro

Unveiling the Last Days: Daniel’s Quest for Understanding

Pagpadayag sa Katapusang mga Adlaw: Ang Pagpangita ni Daniel sa Pagsabot

Author

Jeff Pippenger

Published

January 18, 2024

Formats

PDF Unavailable
Word Unavailable
Song MP3

We ended a recent article with a passage from Prophets and Kings, where Sister White identified that Daniel was seeking to “understand the relation sustained by the seventy years’ captivity, as foretold through Jeremiah, to the twenty-three hundred years that in vision he heard the heavenly visitant declare should elapse before the cleansing of God’s sanctuary.”

Gitapos nato ang usa ka bag-o nga artikulo pinaagi sa usa ka pahayag gikan sa Prophets and Kings, diin gipaila ni Sister White nga si Daniel nangita sa “pagsabot sa kalabutan sa pagkadestiyero sulod sa kapitoan ka tuig, sumala sa gitagna pinaagi kang Jeremias, ngadto sa duha ka libo ug tulo ka gatos ka tuig nga iyang nadungog diha sa panan-awon nga gipahayag sa langitnong dumuduaw nga kinahanglan molabay sa dili pa ang paghinlo sa balaang puloy-anan sa Dios.”

> “Through another vision further light was thrown upon the events of the future; and it was at the close of this vision that Daniel heard ‘one saint speaking, and another saint said unto that certain saint which spake, How long shall be the vision?’ Daniel 8:13. The answer that was given, ‘Unto two thousand and three hundred days; then shall the sanctuary be cleansed’ (verse 14), filled him with perplexity. Earnestly he sought for the meaning of the vision. He could not understand the relation sustained by the seventy years’ captivity, as foretold through Jeremiah, to the twenty-three hundred years that in vision he heard the heavenly visitant declare should elapse before the cleansing of God’s sanctuary. The angel Gabriel gave him a partial interpretation; yet when the prophet heard the words, ‘The vision … shall be for many days,’ he fainted away. ‘I Daniel fainted,’ he records of his experience, ‘and was sick certain days; afterward I rose up, and did the king’s business; and I was astonished at the vision, but none understood it.’ Verses 26, 27.” Prophets and Kings, 553, 554.

> “Pinaagi sa laing panan-awon, dugang nga kahayag ang gihatag mahitungod sa mga panghitabo sa umalabot; ug sa pagkatapos niini nga panan-awon si Daniel nakadungog ‘sa usa ka balaan nga nagsulti, ug ang laing balaan miingon niadtong balaana nga nagsulti, Hangtud anus-a man ang panan-awon?’ Daniel 8:13. Ang tubag nga gihatag, ‘Ngadto sa duha ka libo ug tulo ka gatus ka mga adlaw; unya pagahinloan ang balaang puloy-anan’ (bersikulo 14), nakapuno kaniya sa kalibog. Sa kinasingkasing siya nangita sa kahulogan sa panan-awon. Dili niya masabtan ang kalabutan sa pagkabinihag sulod sa kapitoan ka tuig, sumala sa gitagna pinaagi kang Jeremias, ngadto sa duha ka libo ug tulo ka gatus ka tuig nga iyang nadungog diha sa panan-awon nga gimantala sa langitnong sinugo nga moagi una pa sa paghinlo sa balaang puloy-anan sa Dios. Ang manulonda nga si Gabriel mihatag kaniya ug usa ka bahinang paghubad; apan sa dihang nadungog sa propeta ang mga pulong, ‘Ang panan-awon … alang sa daghang mga adlaw,’ siya nangaluya ug nahulog. ‘Ako si Daniel naluya,’ iyang gitala mahitungod sa iyang kasinatian, ‘ug nagsakit sulod sa pipila ka mga adlaw; sa ulahi mitindog ako, ug gibuhat ang bulohaton sa hari; ug nahibulong ako sa panan-awon, apan walay nakasabut niini.’ Bersikulo 26, 27.” Prophets and Kings, 553, 554.

The Millerites never arrived to a complete understanding of the foundational message they proclaimed. When the time arrived that the Lion of the tribe of Judah sought to provide more information upon the “seven times,” they transitioned into the Laodicean experience, and seven years later rejected the light of the “seven times” altogether. They never saw the full relationship of the seventy years and the twenty-three hundred years, which Daniel had earnestly sought to understand. Daniel represents God’s people of the last days.

Ang mga Millerite wala gayod nakaabot sa hingpit nga pagsabot sa patukoranan nga mensahe nga ilang gimantala. Sa pag-abot sa panahon nga ang Leon sa banay ni Juda nangita sa paghatag ug dugang nga kasayoran mahitungod sa “pito ka panahon,” sila misulod ngadto sa kasinatian sa Laodicea, ug pito ka tuig sa ulahi ilang gisalikway sa hingpit ang kahayag sa “pito ka panahon.” Wala nila makita ang bug-os nga kalambigitan sa kapitoan ka tuig ug sa duha ka libo ug tulo ka gatus ka tuig, nga si Daniel sa kinasingkasing nangita sa pagsabot. Si Daniel nagrepresentar sa katawohan sa Dios sa kataposang mga adlaw.

The land enjoying its sabbaths is the part of the covenant that was given to ancient Israel that included the light of the resting of the land every seventh year. That covenant included the cycle of seven years repeating seven times. It included the release and restoration of property and slaves at the conclusion ending of the seven cycles of seven years (forty-nine years) during the celebration known as the jubilee. The Jews were disobedient to those covenant principles, and 2 Chronicles identified that the seventy years of captivity, spoken of by Jeremiah the prophet, represented a prior four hundred and ninety years of rebellion. In four hundred and ninety years, if ancient Israel had obeyed the directions within the covenant as set forth in Leviticus twenty-five, there would have been a total of seventy of those years in which the land rested. A biblical year is three hundred and sixty days, and three hundred and sixty days multiplied by seven (“seven times”) equals twenty-five hundred and twenty days.

Ang pagtagamtam sa yuta sa iyang mga igpapahulay maoy bahin sa tugon nga gihatag sa karaang Israel nga naglakip sa kahayag sa pagpahulay sa yuta matag ikapitong tuig. Kana nga tugon naglakip sa siklo sa pito ka tuig nga gisubli sa pito ka higayon. Naglakip usab kini sa pagbuhi ug pagpahiuli sa kabtangan ug sa mga ulipon sa pagtapos sa pito ka siklo sa pito ka tuig (kap-atan ug siyam ka tuig) sa panahon sa pagsaulog nga nailhan ingon nga jubilee. Ang mga Judio misupak niadtong mga prinsipyo sa tugon, ug ang 2 Cronicas nag-ila nga ang kapitoan ka tuig sa pagkabinihag, nga gihisgutan ni Jeremias nga propeta, nagrepresentar sa miaging upat ka gatus ug kasiyaman ka tuig sa pagrebelde. Sulod sa upat ka gatus ug kasiyaman ka tuig, kon ang karaang Israel mituman sa mga sugo sulod sa tugon sumala sa gipahayag sa Levitico 25, aduna unta’y kinatibuk-ang kapitoan nianang mga tuiga diin ang yuta nagpahulay. Ang usa ka biblikanhong tuig maoy tulo ka gatus ug kan-uman ka adlaw, ug ang tulo ka gatus ug kan-uman ka adlaw nga gipadaghan sa pito (“seven times”) moabot sa duha ka libo lima ka gatus ug baynte ka adlaw.

The seventy years is absolutely connected to the land resting, which is absolutely connected with the “seven times.” Daniel was seeking to “understand the relation” of “the seventy years’ captivity,” “to the twenty-three hundred years” “before the cleansing of God’s sanctuary.” He was therefore seeking to understand the relation of the “chazon” vision and the “mareh” vision. It is impossible to understand that relation, without acknowledging the resting of the land in Leviticus twenty-five and twenty-six with the captivity of seventy years spoken of by Jeremiah. If you do not believe the “seven times” represents a prophetic period of twenty-five hundred and twenty years, you remove yourself from being those represented by Daniel in the last days. The Millerites believed the “seven times” was a time prophecy, but Adventism no longer does.

Ang kapitoan ka tuig hingpit nga nalambigit sa pagpahulay sa yuta, nga hingpit usab nga nalambigit sa “pito ka panahon.” Si Daniel nangita sa “pagsabut sa kalabutan” sa “pagkabinihag sulod sa kapitoan ka tuig,” “ngadto sa duha ka libo ug tulo ka gatus ka tuig” “sa dili pa ang paghinlo sa santuwaryo sa Dios.” Busa nangita siya sa pagsabut sa kalabutan sa panan-awon nga “chazon” ug sa panan-awon nga “mareh.” Imposible nga masabtan kana nga kalabutan gawas kon ilhon ang pagpahulay sa yuta diha sa Levitico baynte-singko ug baynte-sais uban sa pagkabinihag sa kapitoan ka tuig nga gisulti ni Jeremias. Kon dili ka motuo nga ang “pito ka panahon” nagrepresentar ug usa ka matagnaong yugto nga duha ka libo lima ka gatus ug baynte ka tuig, imong kuhaon ang imong kaugalingon gikan sa pagkahimong usa niadtong girepresentahan ni Daniel sa kaulahiang mga adlaw. Ang mga Millerita mituo nga ang “pito ka panahon” usa ka tagna sa panahon, apan ang Adventismo wala na motuo niini.

Daniel, as with all prophets, illustrates God’s people at the end of the world, and Sister White’s comments on his desire to understand the relationship between the seventy years (the “seven times”) and the twenty-three hundred years, represents the desire which God’s people of the last days are to possess. As has been stated in previous articles, there are no truths represented upon the 1843 and 1850 charts, that are not directly supported (repeatedly) in the writings of Sister White.

Si Daniel, ingon man ang tanang mga propeta, naghulagway sa katawhan sa Dios sa katapusan sa kalibotan, ug ang mga komentaryo ni Sister White mahitungod sa iyang tinguha sa pagsabot sa kalambigitan tali sa kapitoan ka tuig (ang “pito ka panahon”) ug sa duha ka libo ug tulo ka gatus ka tuig, nagrepresentar sa tinguha nga angay mapanag-iya sa katawhan sa Dios sa katapusang mga adlaw. Sumala sa gipahayag na sa nangaging mga artikulo, walay mga kamatuoran nga girepresentar sa mga tsart sa 1843 ug 1850 nga dili tuwirang gisuportahan (sa makadaghan) diha sa mga sinulat ni Sister White.

Miller’s jewels will shine ten times brighter in the Midnight Cry of the last days, and in doing so, the jewels represent the final test for the virgins of Adventism. Those jewels are the foundational truths represented on Habakkuk’s tables, and the jewels in the casket which were placed upon a table in the middle of Miller’s room. The foundational test is the final test, but so too, is the authority of the Spirit of Prophecy. To reject the foundational truths, which were typified as jewels in Miller’s dream is to simultaneously reject the Spirit of Prophecy.

Ang mga mutya ni Miller modan-ag sa napulo ka pilo nga labi pa sa Tunga-tungang Singgit sa kataposang mga adlaw, ug sa pagbuhat niana, ang mga mutya nagrepresentar sa kataposang pagsulay alang sa mga ulay sa Adventismo. Kining mga mutya mao ang mga sukaranang kamatuoran nga girepresentahan diha sa mga papan ni Habakkuk, ug ang mga mutya sulod sa kahon nga gibutang ibabaw sa usa ka lamesa sa taliwala sa lawak ni Miller. Ang sukaranang pagsulay mao ang kataposang pagsulay, apan ingon man usab niini, mao ang awtoridad sa Espiritu sa Propesiya. Ang pagsalikway sa mga sukaranang kamatuoran, nga gitipo ingon nga mga mutya sa damgo ni Miller, mao ang pagdungan usab sa pagsalikway sa Espiritu sa Propesiya.

> “The very last deception of Satan will be to make of none effect the testimony of the Spirit of God. ‘Where there is no vision, the people perish’ (Proverbs 29:18). Satan will work ingeniously, in different ways and through different agencies, to unsettle the confidence of God’s remnant people in the true testimony. He will bring in spurious visions to mislead, and will mingle the false with the true, and so disgust people that they will regard everything that bears the name of visions as a species of fanaticism; but honest souls, by contrasting false and true, will be enabled to distinguish between them.” Selected Messages, volume 2, 78.

> “Ang pinakakinahulihang limbong ni Satanas mao ang paghimo nga walay gahum ang pagpamatuod sa Espiritu sa Dios. ‘Diin walay panan-awon, ang katawohan mangahanaw’ (Proverbs 29:18). Si Satanas molihok uban sa malalangong katuso, sa nagkalainlaing mga paagi ug pinaagi sa nagkalainlaing mga himan, aron pagauyogon ang pagsalig sa salin nga katawohan sa Dios diha sa tinuod nga pagpamatuod. Magpaila siya ug mini nga mga panan-awon aron sa pagpahisalaag, ug isagol niya ang bakak uban sa tinuod, ug sa ingon pagapasuk-an ang mga tawo aron ilang isipon nga ang tanang butang nga nagadala sa ngalan sa mga panan-awon usa ka matang sa panatismo; apan ang matinud-anong mga kalag, pinaagi sa pagtandi sa bakak ug sa tinuod, mahimong makahimo sa pag-ila sa kalainan tali kanila.” Selected Messages, volume 2, 78.

We are now addressing the increase of knowledge that occurred in the history of the Millerites from 1798, until 1844, but we are identifying that even though the Millerites were correct in their prophetic applications, they were limited by the history where they were raised up. We are now in the last days, and in the final generation (the fourth) of Adventism. In this period of time, Adventism has been so indoctrinated with traditions and customs (counterfeit jewels) that it no longer knows what the foundational truths were. Not knowing what those truths are prevents Adventism from understanding the significance of those truths, and makes meaningless the repeated commands to protect and preserve those truths.

Karon among gitagad ang pag-uswag sa kahibalo nga nahitabo sa kasaysayan sa mga Millerite sukad sa 1798 hangtod sa 1844, apan atong giila nga bisan pa man nga husto ang mga Millerite sa ilang mga propetikong paggamit, sila may mga limitasyon tungod sa kasaysayan diin sila gipatindog. Karon atua kita sa kataposang mga adlaw, ug sa kataposang kaliwatan (ang ikaupat) sa Adventismo. Niining yugto sa panahon, ang Adventismo nahugpong pag-ayo sa mga tradisyon ug mga nabatasan (mga peke nga alahas) sa ingon nga wala na kini masayod unsa ang mga pundasyonal nga kamatuoran. Ang dili pagkahibalo kon unsa kadtong mga kamatuorana nakapugong sa Adventismo sa pagsabot sa kahulogan niadtong mga kamatuorana, ug naghimo nga walay kahulogan ang balik-balik nga mga sugo sa pagpanalipod ug pagpreserbar niadtong mga kamatuorana.

Before we proceed further into Gabriel’s interpretation of the vision of the Ulai River, we will address a few relevant points connected with the foundational truths and the authority of the Spirit of Prophecy. The modern theologians argue that the following passage identifies that the longest time prophecy in the Bible is the twenty-three hundred years.

Sa dili pa kita mopadayon sa dugang pa ngadto sa paghubad ni Gabriel sa panan-awon sa Suba sa Ulai, atong hisgutan ang pipila ka may kalabutan nga mga punto nga nahisumpay sa mga pundasyonal nga kamatuoran ug sa awtoridad sa Espiritu sa Tagna. Ang mga moderno nga teologo nangatarongan nga ang mosunod nga pahayag nagpakita nga ang labing hataas nga tagna sa panahon diha sa Biblia mao ang duha ka libo ug tulo ka gatus ka mga tuig.

> “The experience of the disciples who preached the ‘gospel of the kingdom’ at the first advent of Christ, had its counterpart in the experience of those who proclaimed the message of His second advent. As the disciples went out preaching, ‘The time is fulfilled, the kingdom of God is at hand,’ so Miller and his associates proclaimed that the longest and last prophetic period brought to view in the Bible was about to expire, that the judgment was at hand, and the everlasting kingdom was to be ushered in. The preaching of the disciples in regard to time was based on the seventy weeks of Daniel 9. The message given by Miller and his associates announced the termination of the 2300 days of Daniel 8:14, of which the seventy weeks form a part. The preaching of each was based upon the fulfillment of a different portion of the same great prophetic period.

> “Ang kasinatian sa mga tinun-an nga nagwali sa ‘maayong balita sa gingharian’ sa unang pag-anhi ni Cristo, may katumbas niini diha sa kasinatian niadtong nagpahibalo sa mensahe sa Iyang ikaduhang pag-anhi. Maingon nga ang mga tinun-an milakaw nga nagwali, ‘Natuman na ang panahon, ug ang gingharian sa Dios haduol na,’ mao man usab si Miller ug ang iyang mga kauban nagpahibalo nga ang labing taas ug katapusang matagnaong yugto sa panahon nga gipadayag sa Biblia hapit na matapos, nga ang paghukom haduol na, ug nga ang walay kataposang gingharian pagapasudlon na. Ang pagwali sa mga tinun-an mahitungod sa panahon gibase sa kapitoan ka semana sa Daniel 9. Ang mensahe nga gihatag ni Miller ug sa iyang mga kauban nagpahibalo sa pagtapos sa 2300 ka adlaw sa Daniel 8:14, diin kabahin niini ang kapitoan ka semana. Ang pagwali sa matag usa gibase sa katumanan sa lahi nga bahin sa maong usa ra ka dakong matagnaong yugto sa panahon.”

> “Like the first disciples, William Miller and his associates did not, themselves, fully comprehend the import of the message which they bore. Errors that had been long established in the church prevented them from arriving at a correct interpretation of an important point in the prophecy. Therefore, though they proclaimed the message which God had committed to them to be given to the world, yet through a misapprehension of its meaning they suffered disappointment.” The Great Controversy, 351.

> “Sama sa unang mga tinun-an, si William Miller ug ang iyang mga kauban wala gayud sa hingpit makasabut sa tinuod nga kahulogan sa mensahe nga ilang gidala. Ang mga sayop nga dugay nang napahimutang sulod sa iglesia nakapugong kanila sa pag-abot ngadto sa husto nga paghubad sa usa ka mahinungdanong punto sa tagna. Busa, bisan tuod ilang gimantala ang mensahe nga gitugyan sa Dios kanila aron ikahatag ngadto sa kalibotan, apan tungod sa sayop nga pagsabut sa kahulogan niini sila nakaantus ug kapakyasan.” The Great Controversy, 351.

The passage says that, “Miller and his associates proclaimed that the longest and last prophetic period brought to view in the Bible was about to expire,” and the theologians claim that the longest and last prophetic period is the twenty-three hundred years. They further claim that this is what Sister White is identifying in the passage, for she, they claim, is directly addressing the period of twenty-three hundred years. They are blind to any relationship of the seventy years and the period of twenty-three hundred years. They are blind to the light Daniel was seeking to understand.

Ang teksto nagaingon nga, “Si Miller ug ang iyang mga kauban nagmantala nga ang kinatas-an ug kataposang panahon sa tagna nga gipadayag sa Biblia hapit na matapos,” ug ang mga teologo nagaangkon nga ang kinatas-an ug kataposang panahon sa tagna mao ang duha ka libo ug tulo ka gatus ka tuig. Dugang pa nilang giangkon nga mao kini ang giila ni Sister White diha sa maong teksto, kay, sumala sa ilang pag-angkon, direkta niyang gitumong ang yugto sa duha ka libo ug tulo ka gatus ka tuig. Buta sila sa bisan unsang kalabutan tali sa kapitoan ka tuig ug sa yugto sa duha ka libo ug tulo ka gatus ka tuig. Buta sila sa kahayag nga gipaningkamotan ni Daniel nga masabtan.

Ellen White was a Millerite, and she knew the messages that had been placed upon the 1843 pioneer chart, and upon the 1850 pioneer chart that was published by F. D. Nichols. The 1850 chart, which was produced by Nichols, was prepared in Nichol’s home at the very time when James and Ellen White were living with Nichols. The longest prophetic period in the Bible, that is represented upon both of those charts, is not the twenty-three hundred years, it is the “seven times,” of Leviticus twenty-six.

Si Ellen White usa ka Millerite, ug nasayod siya sa mga mensahe nga gibutang sa 1843 pioneer chart, ug sa 1850 pioneer chart nga gipatik ni F. D. Nichols. Ang 1850 chart, nga gihimo ni Nichols, giandam sa balay ni Nichols sa maong panahon gayud nga si James ug Ellen White nagpuyo uban kang Nichols. Ang labing taas nga tagnaong yugto sa Biblia, nga girepresentar sa maong duha ka chart, dili ang duha ka libo ug tulo ka gatus ka tuig, kondili ang “pito ka panahon,” sa Levitico 26.

To claim that the previous passage is an inspired identification of the twenty-three hundred years as the longest and last prophetic period is to make Sister White’s writings contradict themselves. If she believed what the theologians claim about this passage, then what does it mean when she endorses the charts that uphold the “seven times?”

Ang pag-angkon nga ang nag-unang pahayag usa ka dinasig nga pag-ila sa duha ka libo ug tulo ka gatus ka tuig ingon nga labing hataas ug katapusang propetikong yugto sa panahon mao ang paghimo nga ang mga sinulat ni Sister White magkasumpaki sa ilang kaugalingon. Kon siya nagtuo sa giangkon sa mga teologo mahitungod niining pahayag, nan unsa man ang buot ipasabot sa dihang iyang gisuportahan ang mga tsart nga nagpalig-on sa “seven times?”

> “I have seen that the 1843 chart was directed by the hand of the Lord, and that it should not be altered; that the figures were as He wanted them; that His hand was over and hid a mistake in some of the figures, so that none could see it, until His hand was removed.” Early Writings, 74.

> “Nakita ko nga nga ang tsart sa 1843 gimandoan pinaagi sa kamot sa Ginoo, ug nga kini dili angay usbon; nga ang mga numero ingon sa Iyang gusto nga mamahimo sila; nga ang Iyang kamot atua ibabaw niini ug nagtago sa usa ka sayop diha sa pipila sa mga numero, aron walay usa nga makakita niini, hangtod nga kuhaon ang Iyang kamot.” Early Writings, 74.

Those who wish to uphold their traditions and fables might argue that on the 1843 chart, the Lord held his hand over the error of the “seven times,” until he removed his hand at a later date. The problem with that premise is that Sister White identified when the Lord removed his hand from the figures, His hand was removed before October 22, 1844, just after the first disappointment. In her testimony of that event, she identifies the mistake that was corrected, and it is clear that the mistake was not the “seven times.”

Ang mga nagatinguha sa pagmintinar sa ilang mga tradisyon ug mga sugilanon mahimong mangatarongan nga sa tsart sa 1843, gitabonan sa Ginoo ang sayop sa “pito ka mga panahon” pinaagi sa Iyang kamot, hangtod nga Iyang gikuha ang Iyang kamot sa ulahing panahon. Ang suliran nianang pasikaran mao nga si Sister White nagtimaan kon kanus-a gikuha sa Ginoo ang Iyang kamot gikan sa mga numero; ang Iyang kamot gikuha sa wala pa ang Oktubre 22, 1844, diha-diha pagkahuman sa unang kasagmuyo. Sa iyang pagpamatuod mahitungod nianang hitabo, iyang gitumbok ang sayop nga gitul-id, ug tin-aw nga ang sayop dili ang “pito ka mga panahon.”

> “Those faithful, disappointed ones, who could not understand why their Lord did not come, were not left in darkness. Again they were led to their Bibles to search the prophetic periods. The hand of the Lord was removed from the figures, and the mistake was explained. They saw that the prophetic periods reached to 1844, and that the same evidence which they had presented to show that the prophetic periods closed in 1843, proved that they would terminate in 1844.” Early Writings, 237.

> “Kadtong mga matinumanon, nangaluya sa paglaum, nga wala makasabut nganong ang ilang Ginoo wala moanhi, wala pasagdi sa kangitngit. Sa makausa pa sila gimandoan ngadto sa ilang mga Biblia aron sa pagsusi sa mga kapanahonan sa tagna. Ang kamot sa Ginoo gikuha gikan sa mga numero, ug ang sayop gipatin-aw. Ilang nakita nga ang mga kapanahonan sa tagna miabot ngadto sa 1844, ug nga ang mao rang ebidensiya nga ilang gipadayag aron sa pagpakita nga ang mga kapanahonan sa tagna natapos sa 1843, nagpamatuod nga kini magatapos sa 1844.” Early Writings, 237.

When the Lord’s hand “was removed from the figures, and the mistake was explained,” they then recognized “that the same evidence which they had presented to show that the prophetic periods closed in 1843, proved that they would terminate in 1844.” The prophetic periods that were first thought to close in 1843, are represented upon the 1843 chart, which is the chart that each of the three hundred Millerite preachers used. The prophetic periods that are represented upon that chart that closed in 1843, were the twenty-three hundred years of Daniel chapter eight, verse fourteen, the twenty-five hundred and twenty years of Leviticus twenty-six and the thirteen hundred and thirty-five years of Daniel twelve. After the first disappointment the Lord removed his hand from the mistake and the Millerites then recognized that the same evidence that identified the close of the prophetic periods in 1843, actually proved those periods ended in 1844.

Sa dihang ang kamot sa Ginoo “gikuha gikan sa mga hulagway, ug ang kasaypanan gipatin-aw,” unya ilang giila “nga ang mao rang ebidensiya nga ilang gipresentar aron ipakita nga ang mga panahong matagnaon natapos sa 1843, maoy nagpamatuod nga kini matapos sa 1844.” Ang mga panahong matagnaon nga unang gituohan nga matapos sa 1843, gilarawan diha sa tsart sa 1843, nga mao ang tsart nga gigamit sa matag usa sa tulo ka gatus ka mga magwawali nga Millerite. Ang mga panahong matagnaon nga gilarawan sa maong tsart nga natapos sa 1843, mao ang duha ka libo ug tulo ka gatus ka tuig sa Daniel kapitulo otso, bersikulo katorse, ang duha ka libo ug lima ka gatus ug kaluhaan ka tuig sa Levitico beynte-sais ug ang usa ka libo ug tulo ka gatus ug traynta’y singko ka tuig sa Daniel dose. Human sa unang kapakyasan, gikuha sa Ginoo ang iyang kamot gikan sa kasaypanan ug ang mga Millerite unya nakaila nga ang mao rang ebidensiya nga nagtimaan sa pagtapos sa mga panahong matagnaon sa 1843, sa pagkatinuod nagpamatuod nga kadtong mga panahona natapos sa 1844.

The 1850 chart was produced in 1850, and went on sale in January of 1851. Ellen White recorded that the chart was also a fulfillment of Habakkuk, as she had also recorded concerning the 1843 chart. That chart also represented the longest prophetic period as Leviticus twenty-six’s “seven times.”

Ang tsart sa 1850 gihimo niadtong 1850, ug gibaligya pagsugod sa Enero sa 1851. Gitala ni Ellen White nga ang maong tsart usa usab ka katumanan sa Habakkuk, maingon man sa iyang gitala mahitungod sa tsart sa 1843. Ang maong tsart nagrepresentar usab sa labing hataas nga propetikong yugto ingon nga ang “pito ka panahon” sa Leviticus 26.

> “I saw that God was in the publishment of the chart by Brother Nichols. I saw that there was a prophecy of this chart in the Bible, and if this chart is designed for God’s people, if it [is] sufficient for one it is for another, and if one needed a new chart painted on a larger scale, all need it just as much.” Manuscript Releases, volume 13, 359.

> “Nakita ko nga ang Dios atua sa pagmantala sa tsart pinaagi kang Igsoong Nichols. Nakita ko nga diha sa Biblia adunay usa ka tagna mahitungod niini nga tsart, ug kon kining tsarta gitagana alang sa katawohan sa Dios, kon kini igo alang sa usa, igo usab kini alang sa lain; ug kon ang usa nanginahanglan ug bag-ong tsart nga gipintalan sa mas daku nga sukod, silang tanan nanginahanglan usab niana sa samang kadak-on.” Manuscript Releases, tomo 13, 359.

To claim that Sister White’s reference to the fact that the Millerites “proclaimed that the longest and last prophetic period brought to view in the Bible was about to expire,” is accurate, for they did. To claim that the “longest” “prophetic period” is the twenty-three hundred years turns Sister White’s testimony against itself, and against the historical record. To believe that fable is to believe a lie, and in the last days those that choose to believe a lie, do so because they do not love the truth.

Ang pag-angkon nga husto ang paghisgot ni Sister White sa kamatuoran nga ang mga Millerite “nagmantala nga ang labing hataas ug katapusang panagnaong yugto sa panahon nga gipakita sa Biblia hapit na matapos,” husto gayod, kay mao man kini ang ilang gibuhat. Ang pag-angkon nga ang “labing hataas” nga “panagnaong yugto sa panahon” mao ang duha ka libo ug tulo ka gatus ka tuig nagapaatubang sa pagpamatuod ni Sister White batok sa iyang kaugalingon, ug batok sa kasaysayanon nga talaan. Ang pagtuo nianang sugilanon mao ang pagtuo sa bakak, ug sa ulahing mga adlaw kadtong mopili sa pagtuo sa bakak nagabuhat niana tungod kay wala sila mahigugma sa kamatuoran.

Jesus did not miraculously inoculate Himself with some type of divine anesthesia in order to go through the suffering of the cross. Jesus suffered with divine suffering, far beyond any of His creation could endure. Yet mankind was created in His image, and inspiration identifies that mankind is to overcome as He overcame. What allowed Christ to endure the suffering of the cross was an attribute which He possessed, which mankind also possesses.

Si Jesus wala sa milagrosong paagi nag-inokular sa Iyang kaugalingon pinaagi sa usa ka matang sa balaanong anastesya aron makaagi sa pag-antos sa krus. Si Jesus nag-antus uban sa balaanong pag-antos, nga labaw pa sa maantus sa bisan kinsa sa Iyang mga binuhat. Apan ang katawhan gibuhat sumala sa Iyang dagway, ug ang inspirasyon nagpaila nga ang katawhan kinahanglan modaug ingon nga Siya midaug. Ang nagtugot kang Cristo sa paglahutay sa pag-antos sa krus mao ang usa ka kinaiyang Iyang gipanag-iya, nga anaa usab sa katawhan.

> Looking unto Jesus the author and finisher of our faith; who for the joy that was set before him endured the cross, despising the shame, and is set down at the right hand of the throne of God. Hebrews 12:1.

> Nagatutok kang Jesus, ang Mag-uugmad ug Magtutuman sa atong pagtoo; nga tungod sa kalipay nga gibutang sa iyang atubangan, giantos niya ang krus, gitamay ang kaulaw, ug milingkod sa too sa trono sa Dios. Hebreohanon 12:1.

Jesus endured the sufferings of the cross, because he had a goal set before him, and we have been created in his image, and as such, are beings that are motivated by goals. It’s part of our design. If we have been led to believe that it is unimportant to understand the foundations of Adventism, we will have no motivation to do that very thing. The only divine motivation that can be aroused by the Holy Spirit to overcome that Laodicean condition is a love of the truth. The love of the truth will be tested by the availability of easy customs and traditions designed to soothe our itching ears. If, in our Laodicean comfort we have no desire to understand truth for ourselves we will be lost. This is where Adventism stands today.

Si Jesus miantus sa mga pag-antos sa krus, tungod kay aduna siyay tumong nga gibutang sa iyang atubangan, ug kita gibuhat sumala sa iyang dagway, ug busa, mga binuhat kita nga ginamugna sa mga tumong. Kabahin kini sa atong laraw. Kon kita gidala sa pagtuo nga dili mahinungdanon ang pagsabot sa mga patukoranan sa Adventismo, wala kitay panukmod sa pagbuhat nianang maong butanga. Ang bugtong langitnong panukmod nga mapukaw sa Balaang Espiritu aron mabuntog kadtong kahimtang sa Laodicea mao ang gugma sa kamatuoran. Ang gugma sa kamatuoran pagasulayan pinaagi sa pagkaanaa sa mga sayon nga mga nabatasan ug mga tradisyon nga gituyo aron sa pagpakalma sa atong nagkatol nga mga dalunggan. Kon, diha sa atong kaharuhay nga Laodiceanon, wala kitay tinguha sa pagsabot sa kamatuoran alang sa atong kaugalingon, mangawala kita. Mao kini ang kahimtang sa Adventismo karon.

Daniel is an example of God’s people in the last days who are seeking through the prophetic word to understand the relationship between the seventy year captivity and the twenty-three hundred year prophecy. To identify the twenty-three hundred year prophecy as the longest and last prophetic period is to reject the foundational truths of Adventism, and simultaneously reject the authority of the Spirit of Prophecy. To claim that when the Millerites presented the longest and last prophetic period that it was the twenty-three hundred years is to reject the historical record.

Si Daniel maoy usa ka ehemplo sa katawhan sa Dios sa kataposang mga adlaw nga nangita pinaagi sa pulong sa profesiya aron masabtan ang kalambigitan tali sa kapitoan ka tuig nga pagkabinihag ug sa profesiya sa duha ka libo ug tulo ka gatus ka tuig. Ang pag-ila sa profesiya sa duha ka libo ug tulo ka gatus ka tuig ingon nga labing hataas ug kataposang kapanahonan sa profesiya mao ang pagsalikway sa mga patukoranan nga kamatuoran sa Adventismo, ug sa samang higayon pagsalikway sa awtoridad sa Espiritu sa Profesiya. Ang pag-angkon nga sa dihang gipresentar sa mga Millerita ang labing hataas ug kataposang kapanahonan sa profesiya, kini mao ang duha ka libo ug tulo ka gatus ka tuig, mao ang pagsalikway sa talaang kasaysayan.

> “We have nothing to fear for the future, except as we shall forget the way the Lord has led us, and His teaching in our past history.” Life Sketches, 196.

> “Wala kitay kahadlokan bahin sa kaugmaon, gawas kon atong makalimtan ang paagi nga giya sa Ginoo kanato, ug ang Iyang pagtulon-an sa atong nangaging kasaysayan.” Life Sketches, 196.

Gabriel came to give Daniel understanding of both the “mareh” and the “chazon” visions and he instructed Daniel to mentally separate the two visions, though they obviously had a prophetic relationship. The vision included the kingdoms of Bible prophecy in chapters seven and eight, that were a repeat and enlargement of those same kingdoms in chapter two. The information included the heavenly dialogue that represented the one vision as the trampling down of God’s sanctuary and people, and the other vision of the work of restoring the people and sanctuary.

Si Gabriel mianhi aron sa paghatag kang Daniel ug pagsabot sa duha ka panan-awon, ang “mareh” ug ang “chazon,” ug iyang gisugo si Daniel nga sa hunahuna ibulag ang duha ka panan-awon, bisan tuod dayag nga adunay sila’y propetikong kalabotan. Ang panan-awon naglakip sa mga gingharian sa propesiya sa Biblia diha sa kapitulo pito ug walo, nga usa ka pag-usab ug pagpalapad niadtong mao rang mga gingharian diha sa kapitulo dos. Ang kasayoran naglakip sa langitnong panaghisgot nga naghulagway sa usa ka panan-awon ingon nga pagyatak sa balaang puloy-anan sa Dios ug sa Iyang katawhan, ug sa laing panan-awon mahitungod sa buluhaton sa pagpahiuli sa katawhan ug sa balaang puloy-anan.

As Gabriel presented the interpretation, which ultimately became the heart of the message proclaimed by the Millerites, there was a relationship that existed between the two visions, which is to be noted by those who fulfill the command to make a mental separation of the interpretation. One of the distinctions is represented by the two words that are both translated as “determined.”

Samtang gipresentar ni Gabriel ang paghubad, nga sa katapusan nahimong kinauyokan sa mensahe nga gimantala sa mga Millerita, may usa ka relasyon nga naglungtad tali sa duha ka mga panan-awon, nga angayng timan-an niadtong nagatuman sa sugo sa paghimo ug hunahunaong pagbulag sa paghubad. Usa sa mga kalainan gilarawan pinaagi sa duha ka mga pulong nga parehong gihubad nga “tinudlo.”

> Seventy weeks are determined upon thy people and upon thy holy city, to finish the transgression, and to make an end of sins, and to make reconciliation for iniquity, and to bring in everlasting righteousness, and to seal up the vision and prophecy, and to anoint the most Holy. Know therefore and understand, that from the going forth of the commandment to restore and to build Jerusalem unto the Messiah the Prince shall be seven weeks, and threescore and two weeks: the street shall be built again, and the wall, even in troublous times. And after threescore and two weeks shall Messiah be cut off, but not for himself: and the people of the prince that shall come shall destroy the city and the sanctuary; and the end thereof shall be with a flood, and unto the end of the war desolations are determined. And he shall confirm the covenant with many for one week: and in the midst of the week he shall cause the sacrifice and the oblation to cease, and for the overspreading of abominations he shall make it desolate, even until the consummation, and that determined shall be poured upon the desolate. Daniel 9:24–27.

> Kapito ka semana ang gitakda ibabaw sa imong katawhan ug ibabaw sa imong balaang siyudad, aron tapuson ang kalapasan, ug aron pahunongon ang mga sala, ug aron maghimo ug pagpasig-uli alang sa kasal-anan, ug aron ipasulod ang walay kataposang pagkamatarong, ug aron timrihan ang panan-awon ug ang panagna, ug aron dihogan ang Labing Balaan. Busa hibaloi ug sabta, nga sukad sa paggula sa sugo sa pagpahiuli ug sa pagtukod pag-usab sa Jerusalem hangtod sa Mesiyas nga Prinsipe may pito ka semana, ug kan-uman ug duha ka semana: ang dalan pagatukoron pag-usab, ug ang kuta, bisan sa malisod nga mga panahon. Ug tapus sa kan-uman ug duha ka semana ang Mesiyas pagapatyon, apan dili alang sa iyang kaugalingon: ug ang katawhan sa prinsipe nga umalabut magalaglag sa siyudad ug sa balaang puloy-anan; ug ang katapusan niini mauban sa usa ka baha, ug hangtod sa katapusan sa gubat ang mga kalaglagan gitakda. Ug iyang palig-onon ang tugon uban sa daghan sulod sa usa ka semana: ug sa taliwala sa semana iyang pahunongon ang halad ug ang oblation, ug tungod sa pagkatag sa mga dulumtanan iyang himoon kini nga biniyaan, bisan hangtod sa pagkatuman sa tanan, ug kadtong gitakda igaula ibabaw sa gibiniyaan. Daniel 9:24–27.

Seventy weeks (four hundred and ninety years) are determined upon the people and the holy city. The word translated “determined” means “cut off”, and the word identifies a period or probation for the Jews and Jerusalem. It also represented the period of rebellion that brought about the destruction of Jerusalem and the captivity of the seventy years. The four hundred and ninety years was then “determined”, beginning at the third decree. The first four hundred and ninety years of rebellion brought about Nebuchadnezzar’s three attacks, the ultimate destruction of Jerusalem and a scattering and captivity of seventy years of literal Israel in literal Babylon.

Ang kapitoan ka semana (upat ka gatus ug kasiyaman ka tuig) gitakda ibabaw sa katawohan ug sa balaang siyudad. Ang pulong nga gihubad nga “gitakda” nagkahulogan ug “giputol,” ug ang maong pulong nagtimaan sa usa ka yugto o panahon sa pagsulay alang sa mga Judio ug sa Jerusalem. Kini usab nagrepresentar sa panahon sa pagsukol nga miresulta sa pagkalaglag sa Jerusalem ug sa pagkabihag sulod sa kapitoan ka tuig. Ang upat ka gatus ug kasiyaman ka tuig dayon “gitakda,” nga nagsugod sa ikatulong sugo. Ang unang upat ka gatus ug kasiyaman ka tuig sa pagsukol maoy hinungdan sa tulo ka mga pag-atake ni Nabucodonosor, sa katapusang pagkalaglag sa Jerusalem, ug sa pagkatibulaag ug pagkabihag sulod sa kapitoan ka tuig sa literal nga Israel diha sa literal nga Babilonia.

The first decree marked the end of the captivity and the beginning of the work of rebuilding Jerusalem. The third decree marked the beginning of the twenty-three hundred years. The arrival of the first angel marked the end of the captivity of spiritual Israel in spiritual Babylon for twelve hundred and sixty years, and it marked the beginning of a period of forty-six years, when Christ used the Millerites to come out of captivity and erect a spiritual temple.

Ang unang sugo nagtimaan sa katapusan sa pagkabinihag ug sa sinugdanan sa buluhaton sa pagtukod pag-usab sa Jerusalem. Ang ikatulong sugo nagtimaan sa sinugdanan sa duruha ka libo ug tulo ka gatus ka tuig. Ang pag-abot sa unang manulunda nagtimaan sa katapusan sa pagkabinihag sa espirituwal nga Israel diha sa espirituwal nga Babilonya sulod sa usa ka libo duha ka gatus ug kan-uman ka tuig, ug nagtimaan kini sa sinugdanan sa usa ka yugto nga kap-atan ug unom ka tuig, sa dihang gigamit ni Cristo ang mga Millerita aron mogula gikan sa pagkabinihag ug magpatindog ug espirituwal nga templo.

The word that is translated twice as “determined” in verses twenty-six and twenty-seven is “charats” and it means “to wound” and “a decree”. It was prophetically “decreed” that the papacy would receive a deadly “wound,” at the end of the first indignation. It is the same word Daniel uses in chapter eleven, verse thirty-six.

Ang pulong nga gihubad sa makaduha ingon nga “gikatakda” sa mga bersikulo baynte-sais ug baynte-siyete mao ang “charats,” ug kini nagpasabot og “pagpasamad” ug “usa ka sugo.” Sa espiritu sa panagna, “gisugo” nga ang kapapahan makadawat og makamatay nga “samad” sa katapusan sa nahaunang kasuko. Mao usab kini nga pulong nga gigamit ni Daniel sa kapitulo onse, bersikulo traynta-sais.

> And the king shall do according to his will; and he shall exalt himself, and magnify himself above every god, and shall speak marvellous things against the God of gods, and shall prosper till the indignation be accomplished: for that that is determined shall be done. Daniel 11:36.

> Ug ang hari magabuhat sumala sa iyang kabubut-on; ug iyang bayawon ang iyang kaugalingon, ug padakuon ang iyang kaugalingon labaw sa matag dios, ug mosulti ug kahibulongang mga butang batok sa Dios sa mga dios, ug molampos hangtod nga ang kapungot matuman; kay kadtong gitino pagabuhaton gayod. Daniel 11:36.

In verse thirty-six, “the king” is the papacy. The papacy was to prosper until 1798, when it received its deadly wound. Then the first “indignation” was to “be accomplished,” for that “indignation” had been “determined” (decreed) to “be done.” At the end of the first indignation against the northern kingdom of Israel, which began in 723 BC and ended in 1798, the papacy received a “deadly wound.” The word “determined” means “wound.”

Sa bersikulo traynta’y-sais, ang “hari” mao ang pagkapapado. Ang pagkapapado magamalampuson hangtod sa 1798, sa dihang nadawat niini ang iyang samad nga makamatay. Unya ang nahaunang “kapungot” “matuman,” kay kana nga “kapungot” “gitino” (gisugo) na nga “pagabuhaton.” Sa katapusan sa nahaunang kapungot batok sa amihanang gingharian sa Israel, nga nagsugod sa 723 BC ug natapos sa 1798, ang pagkapapado nakadawat ug “samad nga makamatay.” Ang pulong nga “gitino” nagkahulogan ug “samad.”

> And I saw one of his heads as it were wounded to death; and his deadly wound was healed: and all the world wondered after the beast. Revelation 13:3.

> Ug nakita ko ang usa sa iyang mga ulo nga daw gisamaran hangtod sa kamatayon; ug ang iyang samad nga makamatay naayo: ug ang tibook kalibutan nahibulong sa pagsunod sa mananap. Pinadayag 13:3.

The Millerites’ prophetic framework was based upon the two desolating powers of paganism followed by papalism. They understood those two powers were to trample down the sanctuary and host as represented by the “chazon” vision of Daniel chapter eight, verse thirteen.

Ang balangkas sa tagna sa mga Millerita gipasukad sa duha ka makalilisang nga gahom sa pagano nga relihiyon nga gisundan sa kapapahan. Ilang nasabtan nga kining duha ka mga gahom mao ang magayatak sa balaang puloy-anan ug sa panon, sumala sa gihulagway sa panan-awon nga “chazon” sa Daniel kapitulo 8, bersikulo 13.

> Then I heard one saint speaking, and another saint said unto that certain saint which spake, How long shall be the vision concerning the daily sacrifice, and the transgression of desolation, to give both the sanctuary and the host to be trodden under foot? Daniel 8:13.

> Unya nadungog ko ang usa ka balaan nga nagsulti, ug may laing balaan nga miingon niadtong maong balaan nga nagsulti, Hangtod anus-a pa man ang panan-awon mahitungod sa adlaw-adlaw nga halad-inihaw, ug sa kalapasan sa pagkabiniyaan, aron ang balaang puloy-anan ug ang panon itugyan sa pagatamakan? Daniel 8:13.

The papal desolating power was to trample down the sanctuary and host for twelve hundred and sixty years.

Ang naglaglag nga gahum sa kapapahan pagatamakan ang balaang puloy-anan ug ang panon sulod sa usa ka libo duha ka gatus ug kan-uman ka tuig.

> But the court which is without the temple leave out, and measure it not; for it is given unto the Gentiles: and the holy city shall they tread under foot forty and two months. And I will give power unto my two witnesses, and they shall prophesy a thousand two hundred and threescore days, clothed in sackcloth. Revelation 11:2, 3.

> Apan ang sawang nga atua sa gawas sa templo pasagdi, ug ayaw na pagsukda; kay kini gihatag ngadto sa mga Hentil: ug ang balaang siyudad ilang pagatamakan sulod sa kap-atan ug duha ka bulan. Ug hatagan Ko ug gahum ang Akong duha ka mga saksi, ug sila managtagna sulod sa usa ka libo duha ka gatus ug kan-uman ka adlaw, nga nanagsul-ob ug sako. Pinadayag 11:2, 3.

At the end of the first indignation in 1798, prophecy had determined to “wound” the papacy. In Daniel nine, that determination is represented in the last two verses, and the word twice translated as “determined” in those verses is associated with the “chazon” vision, whereas the word translated as “determined” in verse twenty-four, is a different Hebrew word and is associated with the “mareh” vision. Daniel, representing God’s people of the last days, was seeking to understand the relationship of those two visions, which Gabriel had told him to mentally separate.

Sa kataposan sa unang kasuko niadtong 1798, ang tagna nagtakda na sa “pagsamad” sa pagkapapa. Diha sa Daniel 9, kana nga pagtakda gihulagway sa kataposang duha ka mga bersikulo, ug ang pulong nga duha ka higayon gihubad nga “gitakda” sa maong mga bersikulo may kalabutan sa panan-awon nga “chazon,” samtang ang pulong nga gihubad nga “gitakda” sa bersikulo 24 lahi nga Hebreohanong pulong ug may kalabutan sa panan-awon nga “mareh.” Si Daniel, nga nagrepresentar sa katawhan sa Dios sa ulahing mga adlaw, nangita sa pagsabot sa kalambigitan niadtong duha ka mga panan-awon, nga gisultihan siya ni Gabriel nga ilang ilain sa hunahuna.

We will continue this subject in the next article.

Padayon namong hisgutan kining hilisgutan sa sunod nga artikulo.

> “God is not giving us a new message. We are to proclaim the message that in 1843 and 1844 brought us out of the other churches.” Review and Herald, January 19, 1905.

> “Ang Dios wala magahatag kanato ug bag-ong mensahe. Kinahanglan natong iwali ang mensahe nga sa 1843 ug 1844 maoy nagpagula kanato gikan sa ubang mga iglesia.” Review and Herald, Enero 19, 1905.

Back to Articles