Article

# Ang Basahon ni Joel ug ang Laodiceanong Iglesia Adventista sa Ikapitong Adlaw - Numero Katorse

Numero Katorse

Author

Jeff Pippenger

Published

December 20, 2025

Formats

PDF Unavailable
Word Unavailable
Song MP3

Ang kasaysayan sa “makapahibulong nga mga buhat sa Dios” girepresentahan usab pinaagi sa propetikong pangutana nga “hangtod kanus-a.” Ang kasaysayan nga girepresentahan niadtong duha, ug sa daghang uban pang mga simbolo, nagarepresenta sa panahon sa pagsilyo sa usa ka gatus ug kap-atan ug upat ka libo. Nianang panahona adunay usa ka panaglalis mahitungod sa tinuod ug sa daghang uban pang mini nga mga mensahe sa ulahing ulan. Adunay usa lamang ka tinuod nga mensahe sa ulahing ulan. Ang hulwaran sa sagradong kasaysayan diin ang Dios nagabuhat sa Iyang makapahibulong nga mga buhat gibutang sulod sa konteksto sa basahon ni Joel diin ang “bag-ong bino” giputol gikan sa usa ka pundok samtang gibubo ngadto sa laing pundok.

Adunay pipila ka mga pagtandi diha sa basahon ni Joel nga angayng mamatikdan. Ang gamot sa pulong nga “sambingay” nagpasabot ug “pagbutang sa kiliran” ug sa iyang kinaiya naglakip sa usa ka pagtandi sa duha ka matang. Nahisgotan na nato kaniadto ang pipila sa mga “pagtandi” diha sa basahon ni Joel, sa pagtimaan nga ang purongpurong sa garbo nga gisul-ob sa mga palahubog nga nagmando sa Jerusalem gitandi sa mga nagsul-ob sa purongpurong sa himaya. Wala pa nato ikapahayag sa pagkakaron kon giunsa nga ang simbolo sa kalipay mao ang kaatbang, apan kaangay usab, sa pagkaulawan, apan mao kana, ug tuyo namong ipakita kana. Ang hilisgutan sa alpha ug omega anaa usab diha sa basahon ni Joel ug kana nga prinsipyo nga ang nahauna naghulagway sa naulahi gipamatud-an usab sa duha ka wali ni Pedro diha sa basahon sa Mga Buhat.

Ang Mga Buhat kapitulo dos nahitabo sa Pentecostes sa alas nuwebe sa buntag (ang ikatulong takna), ug ang kapitulo tres sa ikasiyam nga takna (alas tres sa hapon), ang panahon sa halad sa kagabhion. Sa Mga Buhat dos ang mensahe nga gimantala ni Pedro didto sa sulod nga lawak sa usa ka pribadong puloy-anan, apan ang iyang wali sa kapitulo tres gihatag sa templo. Nagkahiusa sila pinaagi sa tawag ngadto sa paghinulsol sa maong duruha ka panagtigum. Mao ra nga mensahe, duha ka dapit sa heyograpiya nga nagrepresentar sa simbolo sa pagdoble sulod sa mensaheng Pentecostal nga nabahin tali sa hawanan ug sa templo. Sa Pinadayag onse si Juan gisugo sa pagsukod sa templo, apan biyaa ang hawanan, kay gihatag kini ngadto sa mga Hentil.

> Ug gihatagan ako ug usa ka bagakay nga sama sa usa ka sungkod; ug ang manolunda mitindog, nga nagaingon: Tindog, ug sukda ang templo sa Dios, ug ang halaran, ug sila nga nanagsimba didto. Apan ang hawanan nga anaa sa gawas sa templo pasagdi lamang, ug ayaw kini sukda; kay kini gihatag ngadto sa mga Hentil: ug ang balaang siyudad ilang yatakan sulod sa kap-atan ug duha ka bulan. Pinadayag 11:1, 2.

Busa, ang pagdoble sa duha ka mga wali ug ang pagbahin sa dapit sa duha ka mga wali nagpaila sa duha ka mga tumatan-aw alang sa ulahing ulan diha sa basahon ni Joel. Ang usa ka pundok mao ang mga Hentil sa gawas sa templo, ug ang usa mao ang mga Judio sulod sa templo. Sa paghukom sa mga buhi, ang balay sa Dios maoy hukman una, ug gikan sa 9/11 hangtod sa balaod sa Domingo ang templo ginahukman, ug gikan sa balaod sa Domingo hangtod sa pagtapos sa tawhanong panahon sa pagpasig-uli ang mga Hentil maoy hukman. Kana nga paghukom mahitabo sulod sa ulahing ulan nga gipaila ni Pedro nga gipadayag diha sa basahon ni Joel. Ang girepresentahan sa hawanan (ang mga Hentil) ug sa templo (ang iglesia sa Dios) diha sa pagbahin nga makita sa Mga Buhat kapitulo dos ug tulo, mao usab ang kalainan diha kang Joel sa nahaunang ulan ug sa ulahing ulan. Ang nahaunang ulan miabot sa 9/11 ug gibubo samtang ang templo sa Dios ginahukman. Sa dihang mahuman na kana nga proseso, ang ulahing ulan ibubo ibabaw sa mga Hentil sa hawanan.

> Busa, anak sa Zion, pagmaya kamo ug paglipay diha sa Ginoo nga inyong Dios; kay gihatag niya kaninyo ang nahaunang ulan sa hustong sukod, ug paulanon niya alang kaninyo ang ulan, ang nahaunang ulan, ug ang ulahing ulan sa nahaunang bulan. Joel 2:23.

Dili karon mao ang akong tuyo ang pag-ila sa manalagnong kalainan tali sa kalipay ug sa pagkaulaw, apan ang bersikulo nagpahibalo sa katawhan sa Dios nga “magmaya” tungod sa mensahe sa ulahing ulan. Ang mensahe sa ulahing ulan nagpatunghag manalagnong kalipay diha sa katawhan sa Dios. Bisan pa niana, ang hilisgutan sa nahaunang ulan o sayong ulan, nga gisundan sa ulahing ulan, maoy usa ka hulagway sa bato nga kapangdolan nga gisalikway ug gikatingalahan. Ang simbolo sa batong pamag-ang nga sa katapusan nahimong batong pang-ibabaw mao ang butang nga kahibulongan sa mga mata sa Dios ug sa Iyang katawhan.

Ang kahibulongang bato nagrepresentar sa Alpha ug Omega sa tagna. Ang prinsipyo sa alpha ug omega sa kahulogan sa tagnaong pag-aplikar gipaila sa Alpha ug Omega sa makatulo-balik diha sa Iyang Pulong, ug Siya mao ang Pulong. Tungod niini, ang gipadayag mahitungod niining prinsipyoha gipadayag na kanato ug sa atong mga anak sa walay katapusan. Ang tuig 1863 mao ang pang-ibabawng bato sa tagna sa Biblia, ug kini mao ang pang-ibabawng bato sa yugto sa ikatulong manulonda gikan sa 1844 hangtod sa 1863. Ang 1844 mao ang patukoranan nga bato, ang 1863 mao ang pang-ibabawng bato nianang tagnaong yugtoha. Ang 1844 ngadto sa 1863 usa ka malig-ong natukod nga tagnaong yugto, sama ka malig-on sa 538 hangtod sa 1798. Ang kamatuoran nga ang katawhan wala makahibalo sa usa ka butang nga gitukod na sa Dios, wala magpasabot nga kana nga butanga dili na natukod!

Gitapos nato ang miaging artikulo pinaagi sa mosunod nga tudling.

> “Gipakita kanako nga ang iyang kalabutan ngadto sa katawhan sa Dios susama, sa pipila ka bahin, nianang kang Moises ngadto sa Israel. Adunay mga mabinululhon batok kang Moises sa dihang anaa sa malisod nga mga kahimtang, ug may mga mabinululhon usab batok kaniya.” Testimonies, tomo 3, 85.

Sa 1863, si James White nagrepresentar “sa pipila ka bahin” kang “Moises ngadto sa Israel.”

Ang yugto gikan sa 1844 ngadto sa 1863 gihulagway pinaagi sa yugto gikan sa kaluwasan didto sa Dagat nga Mapula hangtod sa unang Kadesh. Ang unang Kadesh mao ang alpha ug ang ikaduhang Kadesh mao ang omega—nga naghatag ug duha ka kap-atan ka tuig nga mga yugto nga paingon sa Kadesh, ug silang duha natapos sa pagrebelde.

Ang Espiritu sa Tagna nag-uyon sa pagtabok sa Mapulang Dagat ngadto sa dakong kapakyasan sa 1844. Ang Biblia nag-uyon sa pagtabok sa Mapulang Dagat ngadto sa krus, ug si Sister White nagpamatuod nga ang kapakyasan sa mga tinun-an diha sa krus nagatipolohia sa dakong kapakyasan sa 1844. Kabubut-on sa Ginoo nga moadto dayon ngadto sa Yutang Saad, ug ang heograpikanhong timaan sa pagsulod ngadto sa Yutang Saad mao ang Jerico, nga mao usab ang dapit diin niining ikaduhang semana sa Disyembre, 2025, ang mga arkeologo bag-o lang nakakalot sa karaang Jerico—aron lamang ilang makaplagan, sa ilang dakong kasubo, nga ang nangapukan nga mga kuta nga ilang nadiskobrehan didto nangapukan tanan paingon sa gawas, dili paingon sa sulod ingon sa naandan kanunay panahon sa paglikos. Sa karaang paglikos, ang mga kuta pagabunalan aron mapukan ug matumba paingon sa sulod. Dili ingon niana ang nahitabo sa Jerico.

> Busa misinggit ang katawhan sa dihang ang mga sacerdote mihuyop sa mga trumpeta; ug nahitabo nga sa pagkadungog sa katawhan sa tingog sa trumpeta, ug sa dihang ang katawhan misinggit sa usa ka dakung singgit, ang kuta nahugno nga patag, mao nga ang katawhan misaka ngadto sa siyudad, ang tagsatagsa ka tawo diretso sa iyang atubangan, ug ilang nakuha ang siyudad. Josue 6:20.

Ang mga arkeologo nakakaplag usab ug mga tadyaw nga may pagkaon, nga nagpakita nga sa dihang nangahugno ang mga kuta, dili kini resulta sa usa ka hataas ug malungtarong paglikos. Nahatagan usab niini ug tubag ang usa ka pangutana taliwala sa mga arkeologo kon nganong ang biblikanhong talaan sa pagkapukan sa Jerico nag-ingon nga misaka sila “paingon sa itaas” ngadto sa Jerico agi sa usa ka bungtod o rampa, nga ilang nasayran karon nga naporma sa dihang ang mga kuta nangatumba paingon sa gawas.

Ang unang babag nga nagpahibalo sa pagsulod ngadto sa Yutang Saad mao ang Jerico, usa ka siyudad nga may impluwensiya ug kadato. Ang Jerico mao ang 1863, ug ang Jerico usa ka hilisgotan sa tagna sa Biblia, dili lamang ingon nga usa ka ilustrasyon sa yugto sa panahon sa balaod sa Domingo, kondili usab may kalabotan sa iyang pagkapukan ug pagbangon. Ang Jerico usab adunay iyang kaugalingong piho nga matagnaong tunglo nga gipamulong batok niini. Si Josue nagpamulong ug usa ka tunglo batok sa tawo nga motukod pag-usab sa Jerico, ug sa pagbuhat niana giila niya nga ang tawo nga motukod pag-usab sa Jerico mawad-an sa iyang kamanghuran ug kamagulangan nga mga anak nga lalake sa pagtukod pag-usab nianang tinunglo nga siyudad. Ang usa ka anak nga lalake mawala sa pagbutang sa patukoranan ug ang usa sa pagpahimutang sa ganghaan. Kana nga tagna natuman, ug ang talaan sa katumanan niini natala sa Biblia, nga naghimo sa Jerico nga usa ka lig-on nang natukod nga biblikanhong simbolo.

Sulod sa iyang kasaysayanong kapukan, ug sa iyang profetikong tunglo, nga gisundan sa kasaysayanong katumanan nianang tagna, atong makita ang tulo ka mga saksi nga nagsulti mahitungod sa Jerico sa 1863. Kining tulo ka mga pagpanghimatuud ang tanan ipatuman sa 1863. Kining tulo ka mga saksi nagbarug nga nagkahiusa maingon nga ang tulo ka Moises nagbarug sa profetikong paagi sa katapusan sa ilang tagsatagsa ka kap-atan ka tuig nga mga yugto. Usa nianang mga yugto nga kap-atan ka tuig hayag nga nahiuyon sa kasaysayan sa mga Millerita, nga nagpalig-on nga ang tanang tulo ka mga representasyon ni Moises sa katapusan sa matag yugto nga kap-atan ka tuig nahiuyon sa kasaysayan sa 1863—ang kasaysayan sa ikatulong manulunda.

Duha niadtong tulo ka mga saksi sa kap-atan ka tuig ni Moises natapos sa Kades, ang ikatulong katapusan sa kap-atan ka tuig mao ang Suba sa Jordan, ug ang katapusan sa ikaduha mao ang Mapulang Dagat. Ang katapusan sa unang kap-atan ka tuig mao ang pagkalagiw ni Moises gikan sa Egipto. Ang tulo ka bahin naghulagway sa usa ka paggula pinaagi sa pagkalagiw gikan sa Egipto, sa katumanan sa panagna ni Abraham mahitungod sa upat ka gatus ug katloan ka tuig nga pagkaulipon didto sa Egipto.

Ang tulo ka yugto sa kinabuhi ni Moises nga tagsa ka kap-atan ka tuig, kansang mga katapusan (capstone) nagrepresentar sa usa ka hulagway sa kaluwasan gikan sa Egipto, maoy katumanan sa tagna ni Abraham mahitungod sa pagkabihag sa sulod ug pagkaluwas gikan sa pagkaulipon sa Egipto. Ingon nga gitagna nga manluluwas sa saad sa tugon ni Abraham, si Moises mismo nagsugod pinaagi sa pagkaluwas gikan sa tubig, sumala sa gipasabot sa iyang ngalan. Human niana si Moises nangulo sa katawhan sa Dios latas sa katubigan sa Dagat nga Mapula ug dayon ngadto sa baybayon sa kaluwasan, nga girepresentahan sa Suba sa Jordan. Ang alpha sa kinabuhi ni Moises mao ang pagluwas gikan sa tubig sa Nilo, ug ang omega mao ang kaluwasan nga girepresentahan sa tubig sa Suba sa Jordan. Ang alpha sa kinabuhi ni Moises, nga gihulagway pinaagi sa kasinatian nga gitakda sa iyang ngalan ug sa iyang mga ginikanan, tungod kay ang iyang diosnon nga mga ginikanan nasayod nga ang masuso gihukman na sa kamatayon, maingon usab kaniya kap-atan ka tuig sa ulahi human niya mapatay ang Egiptohanon. Ingon nga mga diosnong ginikanan nga nasayod nga ang ilang anak kinahanglan maluwas gikan sa silot sa kamatayon, giandaman nila alang kaniya ang usa ka arka, nga miagi gikan sa Hebreohanon nga kalibotan ngadto sa Egiptohanon nga kalibotan, maingon nga si Moises mibiya sa katapusan sa kap-atan ka tuig sa Egiptohanong kalibotan alang sa Hebreohanon nga kalibotan.

Gisubli ni Moises ang kasaysayan ni Noe diha sa iyang kaluwasan gikan sa tubig. Ang labing unang paghisgot kang Moises ingon nga “magliluwas” sa tagna sa pakigsaad ni Abraham nga upat ka gatus ug katloan ka tuig maoy pagsubli sa kasaysayan diin ang Dios misulod sa pakigsaad uban sa katawhan, busa gidugtong ang tagna sa pakigsaad ni Abraham mahitungod sa piniling katawhan uban sa saad sa pakigsaad alang sa tibuok katawhan. Kini nagaila sa usa ka bautismo diha sa pagbalhin sa masuso nga si Moises ngadto sa anak nga babaye ni Faraon, kay ang kamatayon giila pinaagi sa buhat sa mga ginikanan, ang paglubong gihulagway pinaagi sa arka ibabaw sa tubig, ug ang pagkabanhaw mao ang anak nga babaye ni Faraon.

Ang kinabuhi ni Moises nagsugod uban sa pagtipik sa bautismo sa arka ni Noe. Nagpasabot kini, busa, nga sukad pa sa sinugdan ang gidaghanon nga “8” nakig-uban kang Moises, kay ang gamot sa iyang pakigsaad nga relasyon nagsugod sa gidaghanon nga “8” gikan sa pakigsaad ni Noe, ug ang iyang buluhaton mao ang pagpasiugdâ sa rito sa sirkunsisyon sa “ikawalong” adlaw. Dayon gisulayan siya ug napakyas siya diha mismo sa maong rito. Ang kinabuhi ni Moises nagsugod uban sa usa ka bautismo ug kap-atan ka tuig sa ulahi adunay usa ka kamatayon (sa usa ka Ehiptohanon) nga nagtimaan sa punto diin ang Ehiptohanong Moises namatay ug nahimong hugot nga anak ni Abraham. Ang sinugdanan ug katapusan sa unang kap-atan ka tuig ni Moises gilarawan pinaagi sa usa ka bautismo. Ang nahauna nag-ilhan sa usa ka pagbalhin gikan sa Hebreohanon ngadto sa Ehiptohanon ug ang ulahi gikan sa Ehiptohanon ngadto sa Hebreohanon. Kap-atan ka tuig pagkahuman niana, gidala ni Moises ang katawhan sa Dios pinaagi sa bautismo sa Mapulang Dagat, padulong sa bautismo didto sa Jordan, nga wala niya maabut.

Ang katawhan sa Dios ubos sa pagpangulo ni Josue misulod sa Yutang Saad nga wala si Moises, kay siya namatay diha-diha sa wala pa moabot ang bautismo sa Suba sa Jordan. Si Moises miingon, ug gisubli ni Pedro, nga ang Ginoo nga imong Dios magapatindog ug usa ka propeta nga sama kang Moises. Ang propeta nga gihulagway pinaagi kang Moises mao si Cristo, ug gisugdan Niya ang Iyang buluhaton sa tukma gayud nga dapit diin mihunong si Moises. Gisugdan Niya ang Iyang buluhaton sa Iyang bautismo, ug kadtong bautismo mao gayud ang dapit diin gibautismohan ni Josue ang karaang Israel sa dihang mitabok sila sa Jordan paingon sa Yutang Saad. Ang mga ebanghelyo nagapahibalo kanato nga si Juan nagapangbautismo didto sa Bethabara, nga mao ang dapit sa pagtabok, ug ang kahulogan niini mao ang tawiran sa lantsa.

Ang Mapulang Dagat mao ang simbolo sa pagrebelde sa Ehipto, nga nagpaila sa propetikong pagpamatuod ni Moises niining linya ingon nga kamatuoran. Gikan sa Suba sa Nilo paingon sa Mapulang Dagat (usahay gitawag nga suba) ug padayon ngadto sa Jordan. Si Moises, nga ang kahulogan mao ang “giluwas gikan sa tubig,” nagsugod ug nagtapos sa iyang pagpamatuod diha sa tubig sa kaluwasan, ug ang matag usa niadtong mga tubig nagapadayag sa duha ka matang sa mga magsisimba.

Ang unang kap-atan ka tuig ni Moises nagrepresentar sa mensahe sa unang manulonda, ug ang ikaduhang kap-atan ka tuig mao ang ikaduhang manulonda, samtang ang ikatulo mao ang ikatulong manulonda. Ang tulo ka mga manulonda nagbaton sa ilang kaugalingong talagsaong mga kinaiyang propetiko, sama sa kamatuoran nga ang tanan nga tulo ka mga mensahe girepresentahan diha sa unang mensahe. Sa sulod sa mga katuigan, kini nga panghitabo among gipakita sa dayag nga paagi, may kalabutan sa unang tulo ka mga kapitulo sa basahon ni Daniel.

Si Daniel nahadlok sa Dios diha sa unang kapitulo ug nagdumili sa pagkaon sa pagkaon sa Babilonia, ug ang Dios naghimaya kaniya sa ikaduhang pagsulay nga may kalabotan sa pagkaon ug sa panan-aw nga misunod, nga miresulta ngadto sa paghukom ug sa ikatulong pagsulay nga gihimo ni Nebukadnesar mismo. Ang Daniel kapitulo uno mao ang unang manulonda sa Pinadayag katorse nga nagmantala, “kahadloki ninyo ang Dios,” “ihatag kaniya ang himaya,” ingon sa gibuhat ni Daniel sa ikaduhang pagsulay bahin sa pagkaon ug sa panan-aw, kay “miabut na ang takna sa paghukom” ni Nebukadnesar.

Ang unang kap-atan ka tuig sa kinabuhi ni Moises nagsugod tungod kay ang iyang mga ginikanan nahadlok sa Dios. Sa dihang nakita sa anak nga babaye ni Faraon ang arka sa tubig, nalampasan na ni Moises ang ikaduhang pagsulay, nga mao ang usa ka panan-awong pagsulay. Unya ang anak nga babaye ni Faraon mihukom nga siya dili angay mamatay. Ang paghukom miabut usab sa katapusan sa unang kap-atan; sa dihang iyang gipatay ang Egiptohanon ug napugos sa pagkalagiw gikan sa Egipto.

Sa ikaduhang kap-atan ka tuig, ang ikaduhang manulonda sa Pinadayag 14 nga nagpahibalo sa pagkapukan sa Babilonia gipaila pinaagi sa pagkapukan sa Egipto. Niining pagkapukana, sa katapusan sa kap-atan ka tuig, dihay dako kaayong pagpadayag sa gahum sa Dios, maingon nga diha usab sa katapusan sa mensahe sa ikaduhang manulonda panahon sa Midnight Cry sa 1844.

Ang ikatulong kap-atan ka tuig nagsugod sa pagpahayag sa hukom sa kamatayon ibabaw sa halos tibuok nga katilingban, ug natapos kini sa hukom sa kamatayon ibabaw sa pangulo nianang katilingban.

Gipaila ni Sister White nga ang atong buluhaton mao ang paghiusa sa mga mensahe sa tulo ka mga manulunda.

> “Ang Ginoo hapit na magsilot sa kalibutan tungod sa iyang kasal-anan. Hapit na Niya silotan ang mga relihiyosong lawas tungod sa ilang pagsalikway sa kahayag ug kamatuoran nga gihatag kanila. Ang dakong mensahe, nga naghiusa sa mga mensahe sa nahaunang, ikaduhang, ug ikatulong manulonda, igahatag ngadto sa kalibutan. Kini mao ang mahimong dakong palas-anon sa atong buluhaton.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, tomo 7, 950.

Ang unang kap-atan ka tuig ni Moises nagrepresentar sa unang manulonda sa Pinadayag 14, ug ang iyang ikaduhang yugto sa kap-atan ka tuig mao ang ikaduhang manulonda, ug ang ikatulong yugto sa kap-atan ka tuig mao ang ikatulong manulonda. Ang atong “dakong mensahe” mao ang paghiusa sa “mga mensahe sa unang, ikaduhang, ug ikatulong mga manulonda,” nga nagapahimutang sa tanang tulo ka mga simbolo ni Moises sa 1863, ug busa tulo ka mga Moises sa balaod sa Domingo.

Ang 1844 ngadto sa 1863 naglakip sa duha ka mga saksi sa duruha ka yugto nga kap-atan ka tuig nga midala ngadto sa Kadesh. Gipaila sa Inspirasyon nga ang ikatulo dili mahimong anaa gawas kon adunay nahauna ug ikaduha; busa, ang unang kap-atan ka tuig sa kinabuhi ni Moises kinahanglan usab magrepresentar sa 1844 ngadto sa 1863. Si Moises nagpatay sa Egiptohanon sa 1863, ingon man si Moises nga misumbag sa Bato pinaagi sa iyang baras sa awtoridad, ug usab sa dihang si Moises nangayo nga makita ang himaya sa Dios sa kasaysayan sa rebelyon sa bulawang nating baka. Adunay tulo ka Moises sa 1863 ug sa balaod sa Dominggo, ug silang tanan kap-atan ka tuig ang panuigon.

Ang tulo ka mga yugto ni Moises matag-usa naglangkob ug usa ka kaluwasan pinaagi sa tubig; si Moises diha sa basket nahiuyon kang Moises pinaagi sa Mapulang Dagat nga nahiuyon usab kang Moises sa makaduha didto sa Suba sa Jordan: ang Nilo, ang Mapulang Dagat, ug sa makaduha didto sa Jordan. Ang mga tubig sa kaluwasan ginarepresentahan sa matag usa sa tulo ka mga yugto, kay silang tanan nahiuyon sa yugto sa dihang ang tubig sa kaluwasan ginabubo sa panahon sa ulahing ulan.

Sa katapusan sa ikatulong yugto sa kap-atan ka tuig, gihampak ni Moises ang Bato pinaagi sa iyang sungkod. Sa katapusan sa ikaduhang kap-atan ka tuig, ang iyang sungkod mibahin sa Dagat nga Mapula. Sa katapusan sa unang kap-atan ka tuig, gisalikway niya ang sungkod sa awtoridad sa Ehipto, ug mipili sa pag-antus uban sa iyang katawhan.

Sa katapusan sa unang yugto namatay ang usa ka Ehipsiyano, ug sa katapusan sa ikaduhang yugto nangamatay ang kasundalohan, ang mga panganay, ug ang pagpangulo sa Ehipto. Sa katapusan sa ikatulong yugto ang nasod sa Israel, si Aaron, ug si Moises nangamatay na silang tanan. Kini mao ang tulo ka managpahisubay nga mga kasaysayan nga “linya ibabaw sa linya,” nga ang matag usa naghulagway sa 1844 hangtod sa 1863—ang kasaysayan sa ikatulong manulonda, nga sa baylo nagrepresentar sa 9/11 ngadto sa balaod sa Domingo, ug sa panahon sa Pentecostes sa dihang ang mga tubig sa kaluwasan ginabubo.

Si Moises anaa sa duha ka mga pagrebelde didto sa Kadesh, ug ang mga pagrebelde sa Kadesh mao ang duha ka mga batong-purong sa ilang tagsatagsa ka mga yugto. Silang duha nagrepresentar sa 1863, nga mao usab ang batong-purong sa yugto sa ikatulong manulonda, nga nagsugod sa alpha sa 1844 hangtod sa batong-purong sa 1863. Sa dihang palandungan ang kahibulongang kahayag sa bato nga nagsugod ingon nga patukoranan ug natapos ingon nga batong-purong, maila nga ang batong-purong sa kanunay mas dako sa pinasikad sa pagtagna. Ang pipila ka tinulo sa sinugdanan sa panahon sa Pentecostes, nga nagmando ngadto sa bug-os nga pagbubo sa batong-purong sa adlaw sa Pentecostes, naghulagway niini nga kamatuoran.

Sa 9/11, nagsugod ang pagwisik ug kini matapos sa hingpit nga pagbubo sa balaod sa Domingo. Kining kamatuoran nag-ila sa sala ni Moises sa ikaduhang ug omega nga Kadesh ingon nga labi pang dako nga sala kay sa pagsukol sa nahaunang alpha nga pagsukol sa Kadesh. Ang alpha nga pagsukol miresulta sa kamatayon sa tibuok nasod, ug ang omega nga pagsukol miresulta sa kamatayon sa usa ka tawo (si Moises), apan ang sala nianang usa ka tawo labi pang dako kay sa kolektibong sala sa tibuok nasod. Ang tawo nga makasala mamatay, ug sa maong lebel walay kalainan tali sa mga sala ni Moises o ni bisan unsang laing Israelinhon, apan sa pagtagna, ang paghapak ni Moises kang Cristo sa ikaduhang higayon labi pang dako, kay kini mao ang pangulong bato niadtong kap-atan ka tuig nga yugto.

Ang pagrebelde ni Moises sa ikaduhang omega Kadesh maoy mas dakong sala kaysa pagrebelde sa mga anak sa Israel sa pagsalikway sa mensahe ni Josue ug Caleb. Si Moises, sa profetikanhong paagi, nagtindog sa 1863, diin siya namatay sa kamingawan tungod sa iyang pagrebelde. Si Moises usab nagtindog sa 1863, diin ang unang katawhan sa tugon nangamatay sa kamingawan tungod sa ilang pagrebelde, apan si Moises wala moapil niana nga pagrebelde. Ang 1863 mohaom sa balaod sa Domingo, maingon man ang pagrebelde ni Aaron mahitungod sa bulawang nating baka. Niadtong kasaysayan, nga mohaom sa Kadesh, 1863, ug sa balaod sa Domingo, si Moises nagaampo nga makita ang himaya sa Dios.

Ang Kadesh nagrepresentar sa 1863, ug si Moises anaa sa duha ka Kadesh; busa, ibabaw sa duha ka biblikanhong mga saksi, nga silang duha mga batong-pangulohan, atong mapahimutang nga ang ikatulong kap-atan ka tuig nga yugto, nga dili matapos sa Kadesh, nagrepresentar usab sa 1863. Didto, si “Moises nga wala mabalaan” naglansang pag-usab kang Cristo sa krus, samtang iyang gisalikway ang Bato. Sa 1863, ug sa paghatag sa Kasugoan didto sa Sinai, si “Moises nga nabalaan” nangita sa kinaiya sa Dios. Sa 1863 si Moises nagrepresentar sa usa ka maalamon ug usab usa ka buang nga ulay.

> “Ang Pariseo ug ang maniningil sa buhis nagrepresentar sa duha ka dagkong pundok diin gibahin ang mga moanhi sa pagsimba sa Dios. Ang ilang unang duha ka mga representante makita diha sa unang duha ka mga anak nga natawo dinhi sa kalibotan.” Christ’s Object Lessons, 152.

Sa Kadesh ug sa 1863, si Moises nagrepresentar sa “duha ka dagkong hut-ong diin ang mga” “magsisimba sa Dios nabahin.” Si Moises usa ka pananglitan sa usa ka gatus kap-atan ug upat ka libo, maingon man si Pedro.

> “Alang sa matag usa sa mga hut-ong nga gilarawan sa Pariseo ug sa maniningil sa buhis, adunay usa ka pagtulon-an diha sa kasaysayan ni apostol Pedro. Sa iyang unang pagkatinun-an, si Pedro naghunahuna nga siya kusgan. Sama sa Pariseo, sa iyang kaugalingong pagtamod sa iyang kaugalingon siya ‘dili sama sa ubang mga tawo.’ Sa dihang si Cristo, sa bisperas sa Iyang pagbudhi, nagpahimangno sa Iyang mga tinun-an, ‘Kamo nga tanan mapandol tungod Kanako niining gabhiona,’ si Pedro masaligon nga mipahayag, ‘Bisan pa man kon ang tanan mapandol, apan dili ako.’ Marcos 14:27, 29. Si Pedro wala makaila sa iyang kaugalingong kapeligrohan. Ang pagsalig sa kaugalingon maoy nagpasalaag kaniya. Naghunahuna siya nga makaarang siya sa pagsukol sa tintasyon; apan sulod sa pipila lamang ka hamubong oras miabot ang pagsulay, ug uban ang pagpamalikas ug panumpa iyang gilimod ang iyang Ginoo.” Christ’s Object Lessons, 152.

Sa balaod sa Dominggo, nga mao ang 1863, si Pedro nagrepresentar sa duha ka mga klase: kadtong modawat sa marka sa mananap o kadtong modawat sa patik sa Dios. Sa dihang giilisan ni Jesus ang ngalan ni Simon ngadto kang Pedro, kini nagsimbolo sa usa ka gatos ug kap-atan ug upat ka libo. Kana nga pagsabot gisagisag usab pinaagi sa pagpadaghan sa ngalan ni Pedro gamit ang numero gikan sa posisyon sa mga letra sa alpabetong Iningles. Kon gamiton nato kana rang pamaagi sa 1863, makuha nato ang 144.

Ang duha sa tulo ka mga simbolo ni Moises nga nagkatakdo sa 1863 nagpalig-on nga ang ikatulong yugto kinahanglan usab nga magkatakdo. Ang duha ka linya sa Kadesh nag-ila sa sugilanon sa mga maalamon ug buangbuang nga mga ulay, ug ang ikatulong yugto nag-ila sa usa ka pagsulay sa paggamit sa paningkamot sa tawo aron matuman ang usa ka buluhaton nga diosnon. Ang pagsalig sa gahum sa tawo, ingon sa gibuhat ni Moises uban sa Ehiptohanon, nagrepresentar sa pagsalig sa tawhanong awtoridad labaw sa tinudlo nang awtoridad.

Si Sister White nagaingon mahitungod sa iyang bana nga ang iyang “kalabutan ngadto sa katawhan sa Dios susama, sa pipila ka bahin, sa kang Moises ngadto sa Israel.” Niadtong 1863, si Moises girepresentar ni James White. Niadtong 1863, si James White nagpatay ug usa ka Ehiptohanon, naghapak kang Cristo sa ikaduhang higayon ug nag-ampo alang sa mga rebelde nga misalikway sa mensahe sa “kapahulayan” nga gipahimutang ni Josue ug Caleb. Si Moises maoy usa ka buang nga ulay sa dihang iyang gihampak ang Bato sa ikaduhang higayon ug usa ka maalamon nga ulay sa dihang siya nangamuyo alang sa mga rebelde sa Israel.

Tapuson nato kining artikulo pinaagi sa pahayag sa Numeros 14 diin si Moises anaa sa 1863, sa dihang gihatagan siya og panan-aw sa himaya sa Dios diha sa managsamang kasaysayan nga gihulagway pinaagi sa pagrebelde sa bulawang nating baka.

Niining agianan ang Ginoo nangutana, “hangtod kanus-a” Siya makig-atubang sa mga rebelde sa Israel, nga mao usab ang maong pangutana nga gipangutana ni Isaias sa Ginoo sa ikaunom nga kapitulo. Himatikdi nga ang basahon sa Numeros nagbutang niining kasaysayanha sa panahon nga ang yuta napasidlakan sa himaya sa Dios, sumala usab sa gipaila sa mga manulonda sa bersikulo tres sa Isaias 6. Ang 9/11 mao ang batong patukoranan sa kasaysayan gikan sa 1844 ngadto sa 1863 ug ang balaod sa Dominggo mao ang batong pamutong. Ang kahimtang sa Numeros dili mokulang sa usa ka hulagway sa awit o sa sambingay bahin sa kaparrasan, kay ang karaang Israel ginapahigayonan ug giagian na lamang samtang ang Ginoo misulod sa pakigsaad uban kang Josue.

> Ug ang tibook katilingban mipatugbaw sa ilang tingog, ug minghilak; ug ang katawohan minghilak niadtong gabhiona. Ug ang tanan nga mga anak sa Israel nagbagulbol batok kang Moises ug batok kang Aaron; ug ang tibook katilingban miingon kanila, Hinaut pa sa Dios nga nangamatay kami didto sa yuta sa Egipto! o hinaut pa sa Dios nga nangamatay kami niining kamingawan! Ug nganong gidala man kami ni Jehova nganhi niining yutaa, aron mangamatay pinaagi sa espada, aron ang among mga asawa ug ang among mga kabataan mahimong inagaw? dili ba labi pa nga maayo alang kanamo ang mobalik sa Egipto? Ug sila nanag-ingon ang usa sa usa, Magbuhat kita ug usa ka pangulo, ug manguli kita ngadto sa Egipto.

> Unya si Moises ug si Aaron mihapa sa atubangan sa tibook nga katilingban sa kapunongan sa mga anak sa Israel. Ug si Josue nga anak ni Nun, ug si Caleb nga anak ni Jephone, nga mga kauban niadtong nangasusi sa yuta, gigisi ang ilang mga sapot: Ug misulti sila sa tibook nga pundok sa mga anak sa Israel, nga nagaingon,

> Ang yuta nga among gilatasan aron susihon, usa ka hilabihan ka maayong yuta. Kon mahimuot ang Ginoo kanato, nan dad-on niya kita ngadtong yutaa, ug ihatag kini kanato; usa ka yuta nga nagaawas sa gatas ug dugos. Apan ayaw lamang kamo pagrebelde batok sa Ginoo, ni mahadlok kamo sa mga tawo sa yuta; kay sila maoy tinapay alang kanato: ang ilang panalipod mibiya na gikan kanila, ug ang Ginoo ania uban kanato: ayaw sila kahadloki.

> Apan ang tibuok katilingban miingon nga sila batuhon pinaagi sa mga bato. Ug ang himaya sa Ginoo mipakita sa tabernakulo sa katilingban sa atubangan sa tanang mga anak sa Israel. Ug ang Ginoo miingon kang Moises, Hangtud anus-a ba kini nga katawhan magahagit kanako? ug hangtud anus-a ba nga sila motuo kanako, tungod sa tanang mga ilhanan nga akong gipakita sa ilang taliwala?

> Hampakon ko sila sa kamatay tungod sa peste, ug panag-iyahon ko sila; ug himoon ko ikaw nga usa ka nasod nga labi pang dako ug labi pang makagagahum kay kanila.

> Ug si Moises miingon ngadto sa Ginoo, Nan, ang mga Ehiptohanon makadungog niini, (kay sa imong gahom gikuha mo kini nga katawohan gikan sa taliwala nila;) Ug ilang isugilon kini ngadto sa mga pumoluyo niining yutaa: kay nakadungog sila nga ikaw, Ginoo, ania sa taliwala niining katawohan, nga ikaw, Ginoo, makita sa nawong ug nawong, ug nga ang imong panganod nagatindog sa ibabaw nila, ug nga ikaw nagauna kanila, sa maadlaw diha sa usa ka haligi nga panganod, ug sa usa ka haligi nga kalayo sa gabii. Karon kon laglagon mo kining tibook nga katawohan ingon sa usa ka tawo, nan ang mga nasod nga nakadungog sa imong kabantog mosulti, nga magaingon, Tungod kay ang Ginoo wala makahimo sa pagdala niining katawohan ngadto sa yuta nga iyang gipanumpaan kanila, busa gipamatay niya sila didto sa kamingawan.

> Ug karon, nangamuyo ako kanimo, himoa nga daku ang gahum sa akong Ginoo, sumala sa imong gipamulong, nga nagaingon, Ang Ginoo mapailubon, ug daku sa kalooy, nga nagapasaylo sa kasal-anan ug kalapasan, apan sa walay paagi magapawalay-sala sa sad-an, nga nagadu-aw sa kasal-anan sa mga amahan ngadto sa mga anak hangtod sa ikatulo ug ikaupat nga kaliwatan. Pasayloa, nangamuyo ako kanimo, ang kasal-anan niining katawohan sumala sa kadak-on sa imong kalooy, ug maingon nga gipasaylo mo kining katawohan sukad sa Egipto hangtod karon.

> Ug ang Ginoo miingon, Gipasaylo ko sumala sa imong pulong: Apan sa pagkatinuod nga ako buhi, ang tibuok yuta mapuno sa himaya sa Ginoo.

> Tungod kay silang tanang mga tawong nakakita sa akong himaya ug sa akong mga milagro, nga akong gibuhat didto sa Ehipto ug didto sa kamingawan, ug nakasulay kanako karon niining napulo ka higayon, ug wala mamati sa akong tingog; sa pagkatinuod dili nila makita ang yuta nga akong gipanumpa sa ilang mga amahan, ni may usa kanila nga nakapahagit kanako nga makakita niana: Apan ang akong alagad nga si Caleb, tungod kay diha kaniya ang laing espiritu, ug misunod siya kanako sa hingpit, siya akong dad-on ngadto sa yuta diin siya miadto; ug ang iyang kaliwat makapanag-iya niana. (Karon ang mga Amalecanhon ug ang mga Canaanhon nagpuyo sa walog.) Ugma manlakaw kamo, ug pumaingon kamo ngadto sa kamingawan agi sa dalan paingon sa Mapulang Dagat.

> Ug ang Ginoo misulti kang Moises ug kang Aaron, nga nagaingon: Hangtud anus-a ko paantuson kining daotang katilingban, nga nagbagulbol batok kanako? Nadungog ko ang mga pagbagulbol sa mga anak sa Israel, nga ilang ginabagulbol batok kanako. Isulti kanila: Ingon sa pagkatinuod nga ako buhi, nagaingon ang Ginoo, sumala sa inyong gisulti sa akong mga igdulungog, mao usab ang akong pagabuhaton kaninyo: Ang inyong mga patayng lawas mangapukan niining kamingawan; ug ang tanan nga naihap gikan kaninyo, sumala sa tibuok ninyong gidaghanon, gikan sa may kaluhaan ka tuig ang panuigon ug pataas, nga nagbagulbol batok kanako, sa pagkatinuod dili kamo makasulod sa yuta nga akong gipanumpaan nga akong papuy-on kamo didto, gawas kang Caleb nga anak ni Jephunneh, ug kang Josue nga anak ni Nun. Apan ang inyong mga gagmayng kabataan, nga inyong giingon nga mahimong tulokbonon, sila ang akong dad-on pasulod, ug ilang mahibaloan ang yuta nga inyong gitamay. Apan mahitungod kaninyo, ang inyong mga patayng lawas mangapukan niining kamingawan. Ug ang inyong mga anak manlaaglaag sa kamingawan sulod sa kap-atan ka tuig, ug magapas-an sa inyong mga pagpakighilawas, hangtud nga ang inyong mga patayng lawas mangahanaw sa kamingawan. Sumala sa gidaghanon sa mga adlaw diin inyong gisusi ang yuta, bisan kap-atan ka adlaw, ang matag adlaw usa ka tuig, magapas-an kamo sa inyong mga kasal-anan, bisan kap-atan ka tuig, ug inyong mahibaloan ang akong paglapas sa saad.

> Ako Ako, ang Ginoo, namulong; sa pagkatinuod buhaton ko kini ngadto niining tibook dautang katilingban nga nanaghiusa batok Kanako: niining kamingawan sila pagahutdon, ug didto sila mangamatay. Ug ang mga tawo nga gipadala ni Moises sa pagsusi sa yuta, nga mibalik ug nagpahinungod sa tibook nga katilingban sa pagbagulbol batok kaniya pinaagi sa pagpasaka ug dautang taho mahitungod sa yuta, bisan kadtong mga tawhana nga nagpasaka sa dautang taho mahitungod sa yuta, nangamatay tungod sa hampak sa atubangan sa Ginoo.

> Apan si Josue nga anak ni Nun, ug si Caleb nga anak ni Jephunneh, nga kauban sa mga tawo nga miadto sa pagsusi sa yuta, nagpabilin nga buhi. Mga Numeros 14:1–38.

Padayonon nato kining mga hunahuna sa sunod nga artikulo.

Back to Articles