Article

# Ang Basahon ni Daniel - Numero Setenta’y Usa

Ang Propetikong Hinabol: Pagbutyag sa Upat ka mga Kangil-adan sa Ezekiel Kapitulo Otso ug sa Ilang Kahulogan sa Modernong Panahon

Author

Jeff Pippenger

Published

February 4, 2024

Formats

PDF Unavailable
Word Unavailable
Song MP3

Ang upat ka mga kangil-adan diha sa ikawalong kapitulo sa Ezekiel nagrepresentar sa upat ka mga kaliwatan sa modernong Israel, ug ang sinugdanan sa modernong Israel gitipo pinaagi sa sinugdanan sa karaang Israel. Kining duruha ka kasaysayan sa sinugdanan nagpamatuod sa katapusan sa modernong Israel sa haduol nang umalabot nga balaod sa Domingo. Ang duruha ka mga sinugdanan sa Israel, ang karaang literal ug ang modernong espirituhanon, gipamatud-an pinaagi sa kasaysayan sa sinugdanan sa amihanang gingharian sa Israel sa dihang kini mibulag gikan sa Juda.

Sa dihang ang karaang Israel nagtukod sa bulawang nating baka, bag-o pa lamang sila nakagula gikan sa Egipto sa katumanan sa usa ka tagna nga nagpakilala nga himoon sila sa Dios nga usa ka gingharian. Ang sugilanon ni Jeroboam, ang unang hari sa amihanang gingharian sa Israel, naglangkob niadtong maong mga kinaiya. Si Jeroboam mikalagiw ngadto sa Egipto gikan sa kapungot ni Solomon. Gihatagan siya sa manalagna nga si Ahias ug usa ka saad nga matagnaon nga himoon siyang hari ibabaw sa napulo sa napulog-duha ka mga banay. Sa wala pa matuman ang tagna, si Jeroboam mokalagiw ngadto sa Egipto aron ibutang ang kalay-on tali sa iyang kaugalingon ug kang Solomon, hangtod nga namatay si Solomon.

> Ug nahitabo niadtong panahona, sa diha nga si Jeroboam migula gikan sa Jerusalem, nga si Ahias nga propeta, ang Silonhon, nakakaplag kaniya sa dalan; ug siya nagsul-ob ug bag-ong kupo; ug silang duha ra ang anaa sa kapatagan. Ug gikuptan ni Ahias ang bag-ong kupo nga diha kaniya, ug gigisi kini ngadto sa napulog duha ka tipik. Ug miingon siya kang Jeroboam, Kuhaa ang napulo ka tipik; kay mao kini ang giingon ni Jehova, ang Dios sa Israel: Ania karon, gision ko ang gingharian gikan sa kamot ni Salomon, ug ihatag ko kanimo ang napulo ka banay. (Apan siya makabaton ug usa ka banay tungod sa akong alagad nga si David, ug tungod sa Jerusalem, ang siyudad nga akong gipili gikan sa tanang mga banay sa Israel:) Tungod kay sila mibiya kanako, ug misimba kang Astoret, ang dios-dios nga babaye sa mga Sidonianhon, kang Chemosh, ang dios sa mga Moabihanon, ug kang Milcom, ang dios sa mga anak sa Ammon, ug wala maglakaw sa akong mga dalan, sa pagbuhat niadtong matarong sa akong mga mata, ug sa pagtuman sa akong kabalaoran ug sa akong mga tulomanon, ingon sa gibuhat ni David nga iyang amahan. Apan dili ko kuhaon ang tibook nga gingharian gikan sa iyang kamot; kondili himoon ko siya nga punoan sa tanang mga adlaw sa iyang kinabuhi tungod kang David nga akong alagad, nga akong gipili, tungod kay iyang gibantayan ang akong mga sugo ug ang akong mga kabalaoran. Apan kuhaon ko ang gingharian gikan sa kamot sa iyang anak, ug ihatag ko kini kanimo, bisan ang napulo ka banay. Ug sa iyang anak ihatag ko ang usa ka banay, aron si David nga akong alagad may usa ka suga sa gihapon sa akong atubangan didto sa Jerusalem, ang siyudad nga akong gipili alang kanako aron ibutang ang akong ngalan didto.

> Ug kuhaon ko ikaw, ug magahari ka sumala sa tanan nga ginatinguha sa imong kalag, ug mahimo kang hari ibabaw sa Israel. Ug mahitabo, kon mamati ka sa tanan nga akong isugo kanimo, ug magalakaw ka sa akong mga dalan, ug buhaton mo ang matarong sa akong panan-aw, sa pagtuman sa akong kabalaoran ug sa akong mga sugo, ingon sa gibuhat ni David nga akong alagad; nga ako magauban kanimo, ug magatukod alang kanimo ug malig-on nga balay, ingon sa akong gitukod alang kang David, ug ihatag ko kanimo ang Israel. Ug tungod niini, pagasakiton ko ang kaliwatan ni David, apan dili sa walay katapusan. Busa si Solomon nangita sa pagpatay kang Jeroboam. Ug mitindog si Jeroboam, ug mikalagiw ngadto sa Egipto, kang Shishak nga hari sa Egipto, ug didto siya sa Egipto hangtod sa kamatayon ni Solomon. Ug ang uban pa sa mga buhat ni Solomon, ug ang tanan niyang gibuhat, ug ang iyang kaalam, wala ba sila mahisulat sa basahon sa mga buhat ni Solomon? Ug ang panahon nga naghari si Solomon sa Jerusalem ibabaw sa tibook Israel may kap-atan ka tuig. Ug si Solomon nahimutang uban sa iyang mga amahan, ug gilubong sa siyudad ni David nga iyang amahan; ug si Rehoboam nga iyang anak naghari ilis kaniya. 1 Mga Hari 11:28–43.

Sa pagkamatay ni Haring Solomon, ang gingharian pagabahinon, ug si Jeroboam mahimong hari sa napulo ka tribo sa amihanan, samtang ang anak ni Solomon nga si Rehoboam mahimong hari didto sa Jerusalem. Sa dili pa mahitabo ang pagkabahin sa mga tribo, gikinahanglan nga mogula si Jeroboam gikan sa Egipto.

> Ug si Rehoboam miadto sa Shechem: kay ang tibook Israel mianha sa Shechem aron sa paghimo kaniya nga hari. Ug nahitabo, sa diha nga si Jeroboam ang anak ni Nebat, nga atua pa sa Egipto, nakadungog niadto, (kay siya mikalagiw gikan sa atubangan ni hari Solomon, ug si Jeroboam nagpuyo sa Egipto;) Nga sila nagpasugo ug nagpatawag kaniya. Ug si Jeroboam ug ang tibook nga katilingban sa Israel mianhi, ug misulti kang Rehoboam, nga nagaingon: Ang imong amahan naghimo sa among yugo nga mabug-at: busa karon himoa nga mas magaan ang mapintas nga pag-alagad sa imong amahan, ug ang iyang mabug-at nga yugo nga iyang gipapas-an kanamo, ug kami magaalagad kanimo. Ug siya miingon kanila, Pahawa una sulod sa tulo ka adlaw, unya bumalik kamo kanako. Ug ang katawohan mipahawa. 1 Mga Hari 12:1–5.

Ang sugilanon kon giunsa paglihok sa mangmangong si Rehoboam sulod sa tulo ka adlaw nagapabug-at sa sala diha sa iyang mangmangong pagsalikway sa tambag sa mga tigulang, apan ang pagkabahin sa mga tribo gipanagna na, busa mahitabo gayod kadto sa usa ka paagi o sa lain. Angayng hinumdoman dinhi alang sa usa ka umaabot nga artikulo nga ang proseso sa pagkabahin ilabinang giila nga tulo ka adlaw. Ang duha ka gingharian nahimong usa na usab ka gingharian sa panahon sa kasaysayan sa mga Millerite, ug sa dihang ang amihanan ug habagatang mga tribo nahimong usa ka gingharian sa kasaysayan sa mga Millerite, nga mao ang yugto sa panahon sa pag-abot sa tulo ka mga manulonda sa Pinadayag kapitulo katorse. Kining tulo ka mga manulonda sa kasaysayan sa mga Millerite gihulagway pinaagi sa tulo ka adlaw sa paghukom ni Rehoboam. Kadtong kap-atan ug unom ka tuig sa dihang miabot ang tulo ka mga manulonda gikan sa 1798 hangtod sa 1844, mao usab ang tulo ka simbolikong mga adlaw, nga giingon ni Cristo sa Juan kapitulo dos, nga gikinahanglan aron Iyang patindogon pag-usab ang usa ka giguba nga templo, apan kana nga bahin sa pagtuon alang na sa usa ka umaabot nga artikulo.

Sa dihang gihatag ni Rehoboam ang iyang binuang nga pahayag sa katapusan sa tulo ka adlaw, nabahin ang mga gingharian.

> Busa sa dihang nakita sa tibook Israel nga ang hari wala mamati kanila, ang katawohan mitubag sa hari, nga nagaingon: Unsay bahin namo kang David? ni walay kami panulondon sa anak ni Jesse: ngadto sa inyong mga balong-balong, Oh Israel: karon tan-awa ang imong kaugalingong balay, David. Busa ang Israel mipauli ngadto sa ilang mga balong-balong. Apan mahitungod sa mga anak sa Israel nga nagpuyo sa mga ciudad sa Juda, si Roboam naghari ibabaw kanila. Unya ang hari nga si Roboam nagsugo kang Adoram, nga maoy tigdumala sa buhis; ug ang tibook Israel mibato kaniya sa mga bato, ug siya namatay. Busa ang hari nga si Roboam midali sa pagsakay sa iyang carro, aron mokalagiw ngadto sa Jerusalem. Busa ang Israel mingsukol batok sa balay ni David hangtud niining adlawa. Ug nahitabo, sa dihang ang tibook Israel nakadungog nga si Jeroboam nahiuli na, sila nagpasugo ug nagpatawag kaniya ngadto sa katilingban, ug gihimo siyang hari ibabaw sa tibook Israel: walay bisan kinsa nga misunod sa balay ni David gawas sa banay sa Juda lamang. 1 Mga Hari 12:16–20.

Natuman na ang tagna nga si Jeroboam hatagan ug gingharian, ug natuman kini sa panahon nga siya migula na gikan sa Egipto. Tungod sa pangabugho nga ang santuwaryo sa Dios atua sa siyudad sa Jerusalem, ang siyudad nga gipili sa Dios aron ibutang didto ang iyang ngalan, si Jeroboam misugod sa pagpalsipikar sa santuwaryo, sa pagkapari, ug sa serbisyo sa pagsimba nga gitugot lamang nga pagahimoon sa Jerusalem. Ang buhat ni Jeroboam sa pagtukod ug peke nga sistema sa pagsimba sa amihanang napulo ka mga banay, maoy usa ka tuwirang kaparis sa pagsukol ni Aaron ug sa bulawang nating baka, ug busa nagahatag ug laing saksi, dili lamang sa hapit na moabot nga balaod sa Domingo, kondili usab sa pagsukol sa 1863.

> Ug si Jeroboam miingon sulod sa iyang kasingkasing: Karon mobalik ang gingharian ngadto sa balay ni David: Kon kining katawhan mosaka aron sa paghalad sa balay sa Ginoo didto sa Jerusalem, nan ang kasingkasing niining katawhan mobalik pag-usab ngadto sa ilang ginoo, bisan kang Rehoboam nga hari sa Juda, ug ilang patyon ako, ug mobalik sila pag-usab ngadto kang Rehoboam nga hari sa Juda. Busa ang hari nagpakigsabot, ug naghimo ug duha ka nating baka nga bulawan, ug miingon kanila: Sobra na alang kaninyo ang pagsaka ngadto sa Jerusalem: tan-awa ang imong mga dios, Oh Israel, nga maoy nagpakuha kanimo gikan sa yuta sa Egipto. Ug iyang gibutang ang usa sa Bethel, ug ang usa gibutang niya sa Dan. Ug kining butanga nahimong sala: kay ang katawhan miadto sa pagsimba sa atubangan sa usa, bisan hangtod sa Dan. Ug naghimo siya ug usa ka balay sa hataas nga mga dapit, ug naghimo ug mga sacerdote gikan sa labing ubos sa katawhan, nga dili gikan sa mga anak ni Levi. Ug si Jeroboam nagtukod ug usa ka fiesta sa ikawalong bulan, sa ikanapulog lima ka adlaw sa bulan, sama sa fiesta nga didto sa Juda, ug siya naghalad ibabaw sa halaran. Mao usab ang iyang gibuhat didto sa Bethel, nga naghalad ngadto sa mga nating baka nga iyang gihimo: ug iyang gibutang sa Bethel ang mga sacerdote sa hataas nga mga dapit nga iyang gihimo. Busa siya naghalad ibabaw sa halaran nga iyang gihimo sa Bethel sa ikanapulog lima ka adlaw sa ikawalong bulan, bisan sa bulan nga iyang gihunahuna gikan sa iyang kaugalingong kasingkasing; ug nagtukod ug usa ka fiesta alang sa mga anak sa Israel: ug siya naghalad ibabaw sa halaran, ug nagsunog ug incienso. 1 Mga Hari 12:26–33.

Ang pagrebelde ni Jeroboam naghatag ug laing linya sa kamatuoran nga ipahimutang ibabaw sa pagrebelde ni Aaron, sa pagrebelde sa Protestante nga sungay niadtong 1863, ug sa pagrebelde sa Republikano nga sungay sa haduol nang umalabot nga balaod sa Dominggo, ug sa pagbuhat niana kini nagpalapad sa pamatuod sa tagna. Sa pagrebelde sa bulawanong nating baka ni Aaron, giusab sa Ginoo ang gitudlo nang daan nga paagi sa pagpili sa pagkapari.

Sa wala pa ang pagrebelde, ang kamagulangan sa bisan unsang banay mao unta ang mahimong kabahin sa pagkapari. Apan sa pagrebelde ni Aaron mahitungod sa bulawanong nating baka, ang banay ra ni Levi ang mibarog uban kang Moises. Tungod niini, giusab sa Dios ang gitugot nang paagi sa paghatag ug mga lalaki alang sa pagkapari, ug sukad niadto ang panimalay na lamang ni Levi maoy maglangkob sa pagkapari.

> Ug sa dihang nakita ni Moises nga ang katawhan hubo; (kay gihuboan sila ni Aaron ngadto sa ilang kaulawan sa atubangan sa ilang mga kaaway:) unya mitindog si Moises sa ganghaan sa campo, ug miingon, Kinsa ba ang dapig sa Ginoo? paduola siya kanako. Ug ang tanang mga anak ni Levi nanagtigum ngadto kaniya. Ug siya miingon kanila, Mao kini ang giingon sa Ginoo nga Dios sa Israel, Ibutang sa tagsatagsa ka tawo ang iyang espada sa iyang hawak, ug manulod ug manggawas kamo gikan sa usa ka ganghaan ngadto sa usa ka ganghaan sa tibuok campo, ug pamatya ang tagsatagsa ka tawo sa iyang igsoon, ug ang tagsatagsa ka tawo sa iyang kauban, ug ang tagsatagsa ka tawo sa iyang silingan. Ug gibuhat sa mga anak ni Levi sumala sa pulong ni Moises: ug may nangapukan sa katawhan niadtong adlawa mga totolo ka libo ka mga lalaki. Exodo 32:25–28.

Si Jeroboam naghulad-hulad sa buhat nga natuman na sa Dios diha sa pagrebelde ni Aaron sa dihang gipatindog sa Dios ang usa ka bag-ong pagkasaserdote gikan sa banay ni Levi, kay si Jeroboam “naghimo ug mga saserdote gikan sa labing ubos sa katawohan, nga dili gikan sa mga anak ni Levi.” Ang pagrebelde sa sinugdanan sa gingharian sa amihanang napulo ka mga banay, nagkatakdo sa pagrebelde ni Aaron ug sa mga buang nga nanagsayaw. Ang pagrebelde nahitabo human sa paggula gikan sa Egipto, sa katumanan sa usa ka tagna nga nagsaad nga usa ka gingharian pagatukoron. Sa duha ka mga kahimtang usa ka bag-ong pagkasaserdote ang gitukod, nga maoy usa ka kausaban gikan sa nahaunang han-ay sa pagpili sa mga saserdote.

Ang pagrebelde ni Aaron pinaagi sa bulawang nating baka gisubli, apan kini gidoble ni Jeroboam, kay naghimo siya ug duha ka bulawang nating baka ug gibutang kini sa duha ka siyudad. Ang siyudad sa Dan nagrepresentar sa larang sa estado, kay ang Dan nagkahulogan ug “paghukom,” ug ang siyudad sa Bethel nagrepresentar sa larang sa iglesia, kay ang Bethel nagkahulogan ug “balay sa Dios.” Ang mga bulawang nating baka nagbaton sa mao rang simbolismo sa nating baka ni Aaron, apan adunay dugang nga pagpamatuod sa panaghiusa sa Iglesia ug Estado sumala sa girepresentar sa duha ka siyudad. Ang nating baka mao ang labing hataas nga porma sa paghalad sa paganismo, ug busa nagrepresentar sa peke nga halad ni Cristo. Ang bulawan usa ka simbolo sa Babilonia, ug ang nating baka mao ang larawan sa usa ka mananap. Maingon nga si Aaron nagtukod ug usa ka bakak nga adlaw sa pagsimba, si Jeroboam usab nagtukod ug usa ka pista, ug gisiguro niya nga ang petsa sa maong pista dili mahiuyon sa panahon sa tinuod nga pagsimba didto sa Jerusalem.

Ang tanang mga elemento sa hapit na moabot nga balaod sa Dominggo girepresentahan sa pagpamatuod ni Jeroboam sa pagrebelde: ang bakak nga halad (nating vaca), ang bakak nga Cristo (ang halaran), ang larawan sa mananap (ang kombinasyon sa Iglesya ug Estado), ang bakak nga adlaw sa pagsimba (Dominggo), ug usa ka peke nga pagkapari.

Ang sinugdanan sa karaang Israel, ang sinugdanan sa napulo ka tribo sa amihanan ingon nga usa ka gingharian, ug ang sinugdanan sa Adventismo, silang tanan naglangkob sa samang mga elemento nga mapanagnaon, ug sa tingub ilang giila ang mapanagnaong mga elemento sa haduol nang pagpatuman sa balaod sa Domingo. Ang karaang Israel migula gikan sa pagkaulipon sa Ehipto, si Jeroboam migula gikan sa Ehipto diin siya mikalagiw aron makalikay sa paglutos ni Solomon, ug ang Millerite nga Adventismo bag-o pa lamang migula gikan sa pagkaulipon sa kapapahan.

Ang pagkapari ni Levi gitukod sa panahon sa pagrebelde ni Aaron, ang peke nga pagkapari sa labing ubos nga mga tawo gitukod diha sa pagpamatuod ni Jeroboam, ug sa dihang ang Ginoo misulod sa pakigsaad uban sa Millerite Adventism, sumala kang Pedro, ang mga Millerite mao ang “usa ka pinili nga kaliwatan, usa ka harianong pagkapari, usa ka balaang nasod, usa ka katawhan nga iya sa kaugalingon; aron inyong ikapadayag ang mga pagdayeg kaniya nga nagtawag kaninyo gikan sa kangitngit ngadto sa iyang kahibulongang kahayag.” Ang kahayag nga gitawag ngadto niini ang mga Millerite mao ang kahayag sa mga mutya ni Miller nga girepresentahan ibabaw sa duha ka papan ni Habakkuk nga gitipohan na daan sa kasaysayan sa pagrebelde ni Aaron pinaagi sa duha ka papan sa Napulo ka mga Sugo. Ang kangitngit nga ilang gitawag paggawas gikan niini mao ang Mangitngit nga Kapanahonan sa pagmando sa kapapahan, nga gitipohan na daan pinaagi sa kangitngit sa pagkaulipon sa Ehipto.

Sa dihang gitukod pag-usab ni Cristo ang templo nga gilapakan ubos sa tiil sa paganismo ug sa papado, gibuhat Niya kini sulod sa kap-atan ug unom ka tuig gikan sa 1798 hangtod sa 1844. Sa dihang naipatindog na Niya ang templo, nan ingon nga Mensahero sa Pakigsaad, kalit Siyang miadto sa Iyang templo niadtong Oktubre 22, 1844, kay Iyang naipatindog ang templo nga gilapakan ubos sa tiil ug gilaglag, ug Iya usab nga gilimpyohan ang usa ka pagkapari nga gilarawan sa banay ni Levi.

> Apan kinsa man ang arang makalahutay sa adlaw sa iyang pag-anhi? ug kinsa man ang makatindog sa diha nga siya mopakita? kay siya sama sa kalayo sa magtutunaw, ug sama sa sabon sa mga manglalaba: Ug siya molingkod ingon nga magtutunaw ug mag-uulay sa salapi: ug iyang putlion ang mga anak ni Levi, ug hinloan sila sama sa bulawan ug salapi, aron sila makahalad ngadto sa Ginoo ug halad diha sa pagkamatarung. Unya ang halad sa Juda ug Jerusalem mahimong makapahimuot ngadto sa Ginoo, sama sa mga adlaw sa karaan, ug sama sa nangaging mga tuig. Malakias 3:2–4.

Niadtong Oktubre 22, 1844, si Cristo kalit nga miadto sa Iyang templo ug misulod sa pakigsaad uban sa usa ka katawhan nga gilarawan pinaagi sa kaparihan nga Levihanon, apan sa 1863, ilang gisubli ang pagrebelde ni Aaron, ug ang kaparihang Millerita milalin ngadto sa kaparihang Laodiceano, ingon sa gilarawan sa kaparihan ni Jeroboam nga gikan sa labing ubos sa mga tawo, ug sa mga nagsayaw nga buang ni Aaron. Apan ang pagpamatuod sa pagrebelde ni Jeroboam adunay usa ka labi pang halapad nga pagpamatuod sa pagrebelde sa 1863. Sa dihang gipasiugdahan ni Jeroboam ang iyang mini nga sistema sa pagsimba, usa ka manalagna gikan sa Jerusalem gipadala aron badlongon ang pagrebelde ni Jeroboam, maingon sa gihulagway pinaagi sa pagkaadventista nga Millerita nga gimandoan sa pagdawat sa Igpapahulay sa Napulo ka Sugo ingon nga adlaw sa pagpahulay.

Sa dihang gidawat sa Adventismo ang kahayag sa ikatulong manulonda ug ang santuwaryo, sila nahimong usa ka pagbadlong batok niadtong mga Protestante nga nagsalikway sa nagadugang nga kahayag sa pag-abli sa mga tinimrihan nga nagsugod sa panahon sa katapusan niadtong 1798. Maingon nga ang karaang Israel nakalimot sa Igpapahulay samtang didto sila sa ilang pagkaulipon sa Egipto, ang iglesia sa kamingawan nakalimot usab sa Igpapahulay sa pag-abot sa 1798. Ang nagadugang nga kahayag sa mensahe sa takna sa paghukom nga gidala sa mga Millerite sa katapusan mitultol ngadto sa santuwaryo ug sa balaod sa Dios.

Kana nga kahayag miabot niadtong Oktubre 22, 1844, ug nagrepresentar sa usa ka pagbadlong batok sa bakak nga pagsimba alang niadtong gitawag sa paggula sa hingpit gikan sa bakak nga mga doktrina sa Katolisismo. Ang pagsimba sa adlaw mao ang timaan sa awtoridad sa Katolisismo ibabaw sa mga simbahan nga mibalik ngadto sa iyang panon. Kana nga pagbadlong girepresentahan sa pagpasiugda ni Jeroboam sa iyang bakak nga sistema sa pagsimba.

> Ug si Jeroboam nagpahigayon ug usa ka pista sa ikawalong bulan, sa ikanapulog-lima ka adlaw sa bulan, sama sa pista nga anaa sa Juda, ug siya mihalad ibabaw sa halaran. Ingon niini ang iyang gibuhat didto sa Bethel, nga naghalad ngadto sa mga nating baka nga iyang gibuhat; ug iyang gibutang sa Bethel ang mga sacerdote sa hatag-as nga mga dapit nga iyang gibuhat. Busa mihalad siya ibabaw sa halaran nga iyang gibuhat sa Bethel sa ikanapulog-lima ka adlaw sa ikawalong bulan, sa mao gayud nga bulan nga iyang gihunahuna sa iyang kaugalingong kasingkasing; ug nagpahigayon siya ug pista alang sa mga anak sa Israel: ug mihalad siya ibabaw sa halaran, ug nagsunog ug incienso. Ug, ania karon, may miabot nga usa ka tawo sa Dios gikan sa Juda pinaagi sa pulong sa Ginoo ngadto sa Bethel: ug si Jeroboam nagtindog tupad sa halaran aron sa pagsunog ug incienso. Ug siya misinggit batok sa halaran pinaagi sa pulong sa Ginoo, ug miingon, O halaran, halaran, mao kini ang giingon sa Ginoo; Ania karon, usa ka bata matawo sa balay ni David, si Josias ang iyang ngalan; ug sa ibabaw nimo ihalad niya ang mga sacerdote sa hatag-as nga mga dapit nga nagsunog ug incienso sa ibabaw nimo, ug ang mga bukog sa mga tawo pagasunogon sa ibabaw nimo. Ug siya mihatag ug usa ka timaan niadtong maong adlawa, nga nagaingon, Mao kini ang timaan nga gisulti sa Ginoo; Ania karon, ang halaran mabuka, ug ang mga abo nga anaa sa ibabaw niini mabubo. Ug nahitabo, sa pagkadungog ni hari Jeroboam sa pulong sa tawo sa Dios, nga misinggit batok sa halaran didto sa Bethel, nga iyang gituy-od ang iyang kamot gikan sa halaran, nga nagaingon, Dakpa siya.

> Ug ang iyang kamot, nga iyang gituy-od batok kaniya, nangalaya, mao nga dili na niya kini mabawi pagbalik ngadto sa iyang kaugalingon. Ang halaran usab nabuak, ug ang mga abo naula gikan sa halaran, sumala sa timaan nga gihatag sa tawo sa Dios pinaagi sa pulong ni Jehova. Ug ang hari mitubag ug miingon ngadto sa tawo sa Dios, Pakilooya karon ang nawong ni Jehova nga imong Dios, ug pag-ampo alang kanako, aron ang akong kamot mapasig-uli kanako pag-usab. Ug ang tawo sa Dios nangamuyo kang Jehova, ug ang kamot sa hari napasig-uli kaniya pag-usab, ug nahimong sama sa kaniadto. Ug ang hari miingon ngadto sa tawo sa Dios, Umuban ka kanako sa balay, ug pahulay, ug hatagan ko ikaw ug balos. Ug ang tawo sa Dios miingon sa hari, Bisan pa kon ihatag mo kanako ang katunga sa imong balay, dili ako mouban kanimo, ni mokaon ug tinapay ni moinom ug tubig niining dapita: Kay sa ingon niana gisugo ako pinaagi sa pulong ni Jehova, nga nagaingon, Ayaw pagkaon ug tinapay, ni pag-inom ug tubig, ni pagbalik pag-usab agi sa mao rang dalan nga imong giagian sa pag-anhi. Busa milakaw siya sa laing dalan, ug wala mobalik agi sa dalan nga iyang giagian sa pag-anhi ngadto sa Bethel. 1 Mga Hari 12:32–13:10.

Uban sa pagsukol sa mga bulawang nating baka diha sa pagpamatuod ni Aaron ug ni Jeroboam, gilakip usab sa iyang pagpamatuod ang tinuod nga pagpasiugdá sa mini nga sistema sa pagsimba nga gitukod ni Jeroboam. Kana nga pagpasiugdá nagrepresentar sa kalainan tali sa pagsimba nga pagahimoon sa Jerusalem, ug sa peke nga sistema ni Jeroboam. Gikan sa 1798 hangtod sa 1844, gidala sa Ginoo ang iyang katawhan gikan sa kangitngit sa pagmando sa kapapahan ngadto sa kahibulongang matagnaong kahayag nga girepresentahan sa tulo ka mga manulonda sa Pinadayag katorse. Gisalikway sa mga Protestante nga simbahan kana nga kahayag ug sa pagbuhat niana nahimo silang mga anak nga babaye sa Katolisismo niadtong 1844.

Ang pagsimba ni Jeroboam nagpadayag sa hulad sa Katolikong sistema sa pagsimba, ug sa iyang sugilanon ang amihanang gingharian sa Israel nagrepresentar sa mini nga sistema sa Katolisismo nga gipiling pabilhanan sa mga Protestante sa kasaysayan sa mga Millerite. Ang simbolo nianang sistema mao ang pagsimba sa adlaw.

Ang mga matinumanon ug maalamong mga ulay nga misulod ngadto sa Labing Balaan nga Dapit niadtong Oktubre 22, 1844, nagrepresentar sa usa ka pagbadlong ngadto sa mga Protestante nga bag-o pa mipauli sa impluwensiya sa Katolisismo, ug nahimong mga anak nga babaye sa Roma. Sa pagpasiugdang sa mini nga sistema sa pagsimba ni Jeroboam, miabut ang usa ka propeta gikan sa Juda ug gibadlong si Jeroboam, sa ingon naghulagway sa matinumanong mga ulay nga misulod ngadto sa Labing Balaan nga Dapit ug giya ngadto sa pag-ila sa balaod sa Dios. Ang sugilanon nianang propeta ug ang iyang pagbadlong kang Jeroboam hilabihan ka mapuslanon sa dihang tagdon ang pagsukol sa 1863, apan ang sugilanon kinahanglan hulaton una hangtod nga ang usa ka katapusan ikabit uban sa usa ka sinugdanan.

Ang mga sinugdanan sa karaang Israel, sa gingharian ni Jeroboam, ug sa modernong Israel nagkatakdo nga tanan, ug sa tingub sila naghatag ug tulo ka mga saksi sa katapusan sa mananap nga yuta sa Pinadayag 13, sa haduol na nga balaod sa Domingo. Ang matinumanon sa Millerite Adventism kaniadtong Oktubre 22, 1844, nahimong tinuod nga Protestante nga sungay sa mananap nga yuta, ug gibuhat nila kini sulod sa kasaysayan nga nagsugod sa panahon sa katapusan niadtong 1798. Ang 1798 mao ang sinugdanan sa ikaunom nga gingharian sa tagna sa Biblia, ang Tinipong Bansa sa Amerika, ug sa pagkatukod sa tinuod nga Protestante nga sungay sa Adventism sulod sa Tinipong Bansa sa Amerika. Niadtong maong sugod nga kasaysayan ginarepresentahan ang katapusang kasaysayan sa Tinipong Bansa sa Amerika, kay si Jesus sa kanunay naghulagway sa katapusan sa usa ka butang pinaagi sa sinugdanan sa usa ka butang.

Ang tulo ka sinugdanang mga saksi sa karaang Israel, modernong Israel, ug sa Israel ni Jeroboam naghulagway sa katapusan sa mananap sa yuta, apan aduna pay laing katapusan nga kinahanglan ipahiluna una sa dili pa ipadayag ang pagpamatuod sa propeta nga mianhi gikan sa Juda ug nagbadlong kang Jeroboam. Ang kasaysayan sa katapusan nga kinahanglan iapil mao ang katapusan sa amihanang ug habagatang mga gingharian sa Israel sumala sa pagrepresentar sa propeta nga si Ezequiel.

Dili angay hikalimtan nga ang atong ginailustrar karon mao nga ang pagrebelde sa 1863 gimarkahan sa nahaunang dulumtanan sa Ezekiel kapitulo otso, nga mao ang larawan sa pangabugho. Sa diha nga atong hisgutan ang katapusan sa amihanang gingharian ug sa habagatang gingharian sumala sa girepresentahan sa Ezekiel, makabaton kita ug labaw pa sa igo nga mga pamatuod aron palig-onon nga ang pagrebelde sa 1863 giilustrar sa pagrebelde ni Aaron ug ni Jeroboam, ug nga kini nag-ila sa sinugdanan sa nahauna sa upat ka mga kaliwatan sa Laodiceanong Adventismo.

Padayonon nato kining pagtuon sa sunod nga artikulo.

> Ang pulong ni Jehova miabot na usab kanako, nga nagaingon: Labut pa, ikaw anak sa tawo, pagkuha ug usa ka sungkod, ug isulat sa ibabaw niini, Alang kang Juda, ug alang sa mga anak sa Israel nga iyang mga kauban; unya pagkuha ug laing sungkod, ug isulat sa ibabaw niini, Alang kang Jose, ang sungkod ni Efraim, ug alang sa tibook balay sa Israel nga iyang mga kauban: Ug hiusahon mo sila ang usa sa usa ngadto sa usa ka sungkod; ug sila mahimong usa diha sa imong kamot. Ug sa diha nga ang mga anak sa imong katawhan mosulti kanimo, nga magaingon, Dili ba ipakita mo kanamo kon unsay imong gipasabut niining mga butanga? Ingna sila, Mao kini ang giingon sa Ginoong Jehova; Ania karon, kuhaon ko ang sungkod ni Jose, nga anaa sa kamot ni Efraim, ug ang mga banay sa Israel nga iyang mga kauban, ug ibutang ko sila uban kaniya, bisan uban sa sungkod ni Juda, ug himoon ko silang usa ka sungkod, ug sila mahimong usa diha sa akong kamot. Ug ang mga sungkod nga imong gisulatan anha sa imong kamot sa atubangan sa ilang mga mata. Ug ingna sila, Mao kini ang giingon sa Ginoong Jehova; Ania karon, kuhaon ko ang mga anak sa Israel gikan sa taliwala sa mga nasud, diin sila nangadto, ug tigumon ko sila gikan sa tanang dapit, ug dad-on ko sila ngadto sa ilang kaugalingong yuta:

> Ug himoon ko sila nga usa ka nasud sa yuta ibabaw sa kabukiran sa Israel; ug usa ka hari maoy mahimong hari nilang tanan: ug dili na sila mahimong duha ka nasud, ni mabahin pa gayud ngadto sa duha ka gingharian: Ni dili na nila hugawan ang ilang kaugalingon pinaagi sa ilang mga larawan nga diosdios, ni pinaagi sa ilang mga dulumtanan, ni pinaagi sa bisan unsa sa ilang mga kalapasan: kondili luwason ko sila gikan sa tanan nilang mga puloy-anan diin sila nakasala, ug hinloan ko sila: busa sila mamahimong akong katawohan, ug ako mahimong ilang Dios. Ug si David nga akong alagad mahimong hari ibabaw kanila; ug silang tanan adunay usa ka magbalantay sa mga karnero: manlakaw usab sila diha sa akong mga paghukom, ug magabantay sa akong kabalaoran, ug buhaton kini. Ug mopuyo sila sa yuta nga akong gihatag kang Jacob nga akong alagad, diin nagpuyo ang inyong mga amahan; ug mopuyo sila didto, sila, ug ang ilang mga anak, ug ang mga anak sa ilang mga anak hangtod sa kahangtoran: ug si David nga akong alagad mahimong ilang principe sa walay katapusan. Labut pa himoon ko ang usa ka tugon sa pakigdait uban kanila; kini mahimong usa ka walay-katapusang tugon uban kanila: ug ibutang ko sila, ug padaghanon ko sila, ug ibutang ko ang akong balaang puloy-anan sa taliwala nila sa walay katapusan. Ang akong tabernaculo usab magauban kanila: oo, ako mahimong ilang Dios, ug sila mahimong akong katawohan. Ug ang mga Hentil makaila nga ako mao si Jehova nga nagabalaan sa Israel, sa diha nga ang akong balaang puloy-anan anaa sa taliwala nila sa walay katapusan. Ezequiel 37:15–28.

Back to Articles