Article

# Panium - Number Three

Panium - Numero Tres

The Vision and the Appointed Time: A Prophetic Parallel

Ang Panan-awon ug ang Gitakdang Panahon: Usa ka Propetikong Kaangay

Author

Jeff Pippenger

Published

February 28, 2025

Formats

PDF Unavailable
Word Unavailable
Song MP3

The parable of the ten virgins is repeated to the very letter in the history of the one hundred and forty-four thousand. Habakkuk chapter two sets forth the heart of the parable when it identifies the vision which speaks at the end.

Ang sambingay bahin sa napulo ka ulay gisubli gayud sa matag pulong diha sa kasaysayan sa usa ka gatus kap-atan ug upat ka libo. Ang Habakkuk kapitulo dos naglatid sa kasingkasing sa sambingay sa dihang kini nag-ila sa panan-awon nga mosulti sa katapusan.

> I will stand upon my watch, and set me upon the tower, and will watch to see what he will say unto me, and what I shall answer when I am reproved. And the Lord answered me, and said, Write the vision, and make it plain upon tables, that he may run that readeth it. For the vision is yet for an appointed time, but at the end it shall speak, and not lie: though it tarry, wait for it; because it will surely come, it will not tarry. Behold, his soul which is lifted up is not upright in him: but the just shall live by his faith. Habakkuk 2:1–4.

> Motindog ako ibabaw sa akong pagbantay, ug mopahimutang ako sa ibabaw sa torre, ug motutok ako aron makita kon unsay iyang igaingon kanako, ug unsay akong itubag sa diha nga ako pagabadlongon. Ug ang Ginoo mitubag kanako, ug miingon, Isulat ang panan-awon, ug himoa kini nga tin-aw ibabaw sa mga tapyas, aron ang magabasa niini makadalagan. Kay ang panan-awon alang pa sa tinudlong panahon, apan sa katapusan kini mosulti, ug dili mamakak: bisan pa kon malangan, hulata kini; kay kini sa pagkatinuod moabot, kini dili malangan. Ania karon, ang iyang kalag nga mapahitas-on dili matarung diha kaniya: apan ang matarung mabuhi tungod sa iyang pagtuo. Habakkuk 2:1–4.

Verse twenty-seven of Daniel eleven also identifies the “appointed time.”

Ang bersikulo baynte-siyete sa Daniel onse nagpaila usab sa “gitakdang panahon.”

> And both these kings’ hearts shall be to do mischief, and they shall speak lies at one table; but it shall not prosper: for yet the end shall be at the time appointed. Daniel 11:27.

> Ug ang kasingkasing niining duha ka mga hari mamaingon sa pagbuhat ug kadautan, ug sila magasulti ug mga bakak diha sa usa ka lamisa; apan kini dili molampos, kay ang katapusan anha pa sa panahon nga gitagal. Daniel 11:27.

The “vision” which is established by Rome is for “an appointed time” and the two kings whose heart is to do mischief and speak lies at one table identify a prophetic waymark which arrives before the vision “speaks.” Before the time appointed two kings speak “lies” and when the vision speaks at the time appointed, it does not lie. The time appointed is the Sunday law in the USA, and the meeting at the table marks the beginning of a prophetic period. The “vision” is fulfilled in history at the Sunday law, but it is established in advance of the Sunday law. This is evident for the faithful are told to wait for the vision, and they are told to publish the vision. They could not publish it in advance of the vision’s fulfillment if the vision was not yet established.

Ang “panan-awon” nga gitukod sa Roma alang sa “natakdang panahon,” ug ang duha ka hari kansang kasingkasing anaa sa pagbuhat ug kadautan ug sa pagsulti ug mga bakak diha sa usa ka lamesa nagtimaan sa usa ka profetikong timaan sa dalan nga moabot sa dili pa ang panan-awon “mosulti.” Sa wala pa ang natakdang panahon, ang duha ka hari mosulti ug “mga bakak,” ug sa dihang ang panan-awon mosulti na sa natakdang panahon, kini dili mamakak. Ang natakdang panahon mao ang balaod sa Dominggo sa USA, ug ang panagtigom didto sa lamesa nagtimaan sa sinugdanan sa usa ka profetikong yugto. Ang “panan-awon” matuman sa kasaysayan sa balaod sa Dominggo, apan kini gitukod daan sa wala pa ang balaod sa Dominggo. Kini dayag tungod kay ang mga matinumanon gisultihan sa paghulat alang sa panan-awon, ug gisultihan usab sila sa pagmantala sa panan-awon. Dili nila kini mamantala sa wala pa ang katumanan sa panan-awon kon ang panan-awon wala pa matukod.

Jeremiah represents those who “wait” for the vision:

Si Jeremias nagrepresentar niadtong “naghulat” sa panan-awon:

> O Lord, thou knowest: remember me, and visit me, and revenge me of my persecutors; take me not away in thy longsuffering: know that for thy sake I have suffered rebuke. Thy words were found, and I did eat them; and thy word was unto me the joy and rejoicing of mine heart: for I am called by thy name, O Lord God of hosts. I sat not in the assembly of the mockers, nor rejoiced; I sat alone because of thy hand: for thou hast filled me with indignation. Why is my pain perpetual, and my wound incurable, which refuseth to be healed? wilt thou be altogether unto me as a liar, and as waters that fail? Therefore thus saith the Lord, If thou return, then will I bring thee again, and thou shalt stand before me: and if thou take forth the precious from the vile, thou shalt be as my mouth: let them return unto thee; but return not thou unto them. And I will make thee unto this people a fenced brasen wall: and they shall fight against thee, but they shall not prevail against thee: for I am with thee to save thee and to deliver thee, saith the Lord. And I will deliver thee out of the hand of the wicked, and I will redeem thee out of the hand of the terrible. Jeremiah 15:15–21.

> O Ginoo, Ikaw nasayod; hinumdumi ako, ug duawi ako, ug panimalosi ako batok sa akong mga nagalutos; ayaw ako kuhaa tungod sa Imong pagkamainantuson: ilha nga tungod Kanimo nagaantus ako sa pagyubit. Ang Imong mga pulong hingkaplagan, ug gikaon ko sila; ug ang Imong pulong nahimong kalipay ug kasadya sa akong kasingkasing: kay ako ginatawag sa Imong ngalan, O Ginoong Dios sa mga panon. Wala ako molingkod sa katilingban sa mga mayubiton, ni magkalipay uban kanila; milingkod ako nga nag-inusara tungod sa Imong kamot: kay Imo akong gipuno sa kasuko. Nganong ang akong kasakit walay paghunong, ug ang akong samad dili mamaayo, nga nagadumili sa pagkaayo? Mahimo ba nga Ikaw alang kanako sama sa bakakon, ug sama sa mga tubig nga mapakyas? Busa mao kini ang giingon sa Ginoo: Kon mobalik ka, nan pasig-uli-on ko ikaw, ug motindog ka sa atubangan Ko: ug kon kuhaon mo ang bililhon gikan sa walay bili, ikaw mahimong sama sa Akong baba: pabalika sila nganha kanimo; apan ikaw ayaw pagbali ngadto kanila. Ug himoon Ko ikaw alang niining katawohan nga usa ka kinutaang kuta nga tumbaga: ug makig-away sila batok kanimo, apan dili sila makadaug batok kanimo: kay Ako anaa uban kanimo sa pagluwas kanimo ug sa pagpagawas kanimo, nagaingon ang Ginoo. Ug luwason Ko ikaw gikan sa kamot sa mga daotan, ug tubson Ko ikaw gikan sa kamot sa makalilisang. Jeremias 15:15–21.

The Sunday law in the USA is where the symbol of “remembering” is marked. It is there that the Sabbath that is always to be remembered becomes the final testing issue. It is there that the whore of Tyre, who has been forgotten is remembered. It is there that God remembers the sins of Babylon and gives her double judgment.

Ang balaod sa Domingo sa USA mao ang dapit diin gimarkahan ang simbolo sa “paghinumdom.” Didto ang Igpapahulay nga sa kanunay pagahinumdoman mahimong kataposang isyu sa pagsulay. Didto ang bigaon sa Tiro, nga nahikalimtan na, pagahinumdoman. Didto hinumdoman sa Dios ang mga sala sa Babilonia ug hatagan siya Niya ug dobleng hukom.

The waymark where speaking is located is the Sunday law in the USA, for there the earth beast “speaks” as a dragon. At the same waymark the ass in Balaam’s line of prophecy “speaks.” When John the Baptist is born his father, Zacharias who has been divinely restricted from speaking, “speaks.”

Ang timaan sa dalan diin nahimutang ang pagsulti mao ang balaod sa Domingo sa USA, kay didto ang mananap sa yuta “mosulti” ingon sa usa ka dragon. Sa mao gihapong timaan sa dalan, ang asno sa linya sa tagna ni Balaam “mosulti.” Sa pagkatawo ni Juan Bautista, ang iyang amahan nga si Zacarias, nga gilimitahan sa Dios sa pagsulti, “mosulti.”

> And it came to pass, that on the eighth day they came to circumcise the child; and they called him Zacharias, after the name of his father. And his mother answered and said, Not so; but he shall be called John. And they said unto her, There is none of thy kindred that is called by this name. And they made signs to his father, how he would have him called. And he asked for a writing table, and wrote, saying, His name is John. And they marvelled all. And his mouth was opened immediately, and his tongue loosed, and he spake, and praised God. Luke 1:59–64.

> Ug nahitabo kini, nga sa ikawalong adlaw nangabot sila aron sa pagtuli sa bata; ug ila siyang gitawag nga Zacarias, sumala sa ngalan sa iyang amahan. Apan mitubag ang iyang inahan ug miingon, Dili; kondili siya paganganlan ug Juan. Ug sila miingon kaniya, Walay bisan usa sa imong kabanay nga ginganlan niining ngalana. Ug ilang gisenyasan ang iyang amahan, unsa ang iyang gustong itawag kaniya. Ug nangayo siya ug sulatanan, ug misulat, nga nagaingon, Juan ang iyang ngalan. Ug silang tanan nanghibulong. Ug dihadiha naabli ang iyang baba, ug nakaluag ang iyang dila, ug siya misulti, ug midayeg sa Dios. Lucas 1:59–64.

At the Sunday law in the USA the deadly wound of the papacy is healed, and she becomes the eighth kingdom that is of the seven, when the USA, whose president Donald Trump is the eighth president that is of the seven. At the same point in time the one hundred and forty-four thousand are lifted up as an ensign. The one hundred and forty-four thousand are the eighth church that is of the seven. At the Sunday law the number eight is marked, and it was on the eighth day that John was circumcised and Zacharias spoke. Zacharias means God has “remembered.” The Sunday law is the counterfeit of the true Sabbath that was to be “remembered.” At the Sunday law the whore of Tyre is “remembered.” It is at the Sunday law that God “remembers” the sins of Babylon and doubles her judgment.

Sa balaod sa Domingo sa USA, ang makamatay nga samad sa kapapahan naayo, ug siya nahimong ikawalong gingharian nga gikan sa pito, sa dihang ang USA, kansang presidente mao si Donald Trump, mao ang ikawalong presidente nga gikan sa pito. Sa maong higayon usab, ang usa ka gatus ug kap-atan ug upat ka libo gipataas ingon nga usa ka bandila. Ang usa ka gatus ug kap-atan ug upat ka libo mao ang ikawalong iglesia nga gikan sa pito. Sa balaod sa Domingo, ang numero walo gimarkahan, ug didto sa ikawalong adlaw gituli si Juan ug misulti si Zacarias. Ang kahulogan sa Zacarias mao nga ang Dios “nahinumdom.” Ang balaod sa Domingo mao ang peke sa tinuod nga Igpapahulay nga angay “hinumdoman.” Sa balaod sa Domingo, ang bigaon nga babaye sa Tiro “hinumdoman.” Didto sa balaod sa Domingo nga ang Dios “nahinumdom” sa mga sala sa Babilonia ug gipilo ang iyang paghukom batok kaniya.

Jeremiah represents those who suffered the first disappointment and who wait for the vision which tarries. He represents the faithful who become God’s mouth at the appointed time when the vision speaks and does not lie. The vision which speaks at the time appointed is preceded by two kings telling lies to each other at one table. That event precedes the Sunday law and therefore occurs in the history of Panium as set forth in verses thirteen to fifteen, which is the same period when the “robbers of the people” establish the “vision.”

Si Jeremias nagrepresentar niadtong nag-antos sa unang kapakyasan ug niadtong nagahulat sa panan-awon nga nalangan. Siya nagrepresentar sa mga matinumanon nga mahimong baba sa Dios sa gitakdang panahon sa dihang ang panan-awon mosulti ug dili mamakak. Ang panan-awon nga mosulti sa gitakdang panahon ginaunhan sa duha ka mga hari nga nagasultihanay ug mga bakak sa usag lamesa. Kana nga hitabo nag-una sa balaod sa Domingo ug busa mahitabo sa kasaysayan sa Panium sumala sa gipadayag diha sa mga bersikulo trese ngadto sa kinse, nga mao usab ang sama nga yugto sa dihang ang “mga tulisan sa katawhan” magapalig-on sa “panan-awon.”

> And in those times there shall many stand up against the king of the south: also the robbers of thy people shall exalt themselves to establish the vision; but they shall fall. Daniel 11:14.

> Ug niadtong mga panahona daghan ang manindog batok sa hari sa habagatan; usab ang mga mapintas taliwala sa imong katawohan magbayaw sa ilang kaugalingon aron sa pagpatuman sa panan-awon; apan sila mangapukan. Daniel 11:14.

The “robbers” are Rome, and Rome in the last days is Catholicism. The pope establishes the vision, and he does so in the period just before the Sunday law. He does so by interceding in the battle of Panium where Trump prevails over Putin. The battle took place in 200 BC, the same year pagan Rome entered prophetic history. Pompey the Great conquered Jerusalem in 63 BC. This event occurred during his campaign in the East, when he intervened in a civil war between the Hasmonean brothers Hyrcanus II and Aristobulus II. Pompey sided with Hyrcanus II, besieged Jerusalem, and eventually took the city after a three-month siege. This marked the end of Judean independence and the beginning of Roman control over the region, which would later become a province under Roman rule.

Ang mga “tulisan” mao ang Roma, ug ang Roma sa kataposang mga adlaw mao ang Katolisismo. Ang papa mao ang nagatukod sa panan-awon, ug gibuhat niya kini sa panahon sa wala pa ang balaod sa Domingo. Gibuhat niya kini pinaagi sa pagpangilabot sa gubat sa Panium diin si Trump nagmadaogon batok kang Putin. Ang gubat nahitabo niadtong 200 BC, sa mao usab nga tuig nga ang paganong Roma misulod sa propetikong kasaysayan. Si Pompey nga Bantugan midaug sa Jerusalem niadtong 63 BC. Kini nga hitabo nahitabo sa panahon sa iyang kampanya sa Sidlakan, sa dihang nanghilabot siya sa usa ka gubat sibil tali sa mga igsoon nga Hasmonean nga sila si Hyrcanus II ug Aristobulus II. Si Pompey midapig kang Hyrcanus II, naglibot sa Jerusalem, ug sa katapusan nakuha ang siyudad human sa tulo ka bulan nga paglibot. Kini nagtimaan sa katapusan sa kagawasan sa Judea ug sa sinugdanan sa pagkontrolar sa Roma sa maong rehiyon, nga sa ulahi mahimong usa ka lalawigan ilalom sa pagmando sa Roma.

Before the Sunday law the pope intercedes into the history associated with the battle of Panium. When he enters prophetic history, his appearance establishes the vision; the vision that will yet “speak” at the “appointed time” of the Sunday law in the USA. The “vision” that tarried is the failed prediction which marked the beginning of the tarrying time in the parable of the ten virgins. It also marked the arrival of the second angel of the three angels of Revelation fourteen. A failed prediction that ushered in a period of waiting, and an encouragement to “wait” for its fulfillment, even though it tarried.

Sa wala pa ang balaod sa Domingo, ang papa nangamuyo nga mangilabot sa kasaysayan nga nalambigit sa gubat sa Panium. Sa diha nga mosulod siya sa matagnaong kasaysayan, ang iyang pagpakita nagapahimutang sa panan-awon; ang panan-awon nga mosulti pa gayod sa “gitakdang panahon” sa balaod sa Domingo sa USA. Ang “panan-awon” nga nalangan mao ang napakyas nga tagna nga nagtimaan sa sinugdanan sa panahon sa paglangan diha sa sambingay sa napulo ka mga ulay. Kini usab nagtimaan sa pag-abot sa ikaduhang manulonda sa tulo ka mga manulonda sa Pinadayag katorse. Usa ka napakyas nga tagna nga nagpasulod sa usa ka yugto sa paghulat, ug usa ka pagdasig sa “paghulat” alang sa katumanan niini, bisan pa man nga kini nalangan.

In Millerite history the tarrying time ended at the Exeter camp meeting from August 12th unto the 17th, 1844. A disappointment brought about by a failed prediction, ushering in a period of waiting designed to finalize character in two classes of virgins, followed by the explanation of the previously failed prediction. The explanation at Exeter identifies the details associated with the vision when it is fulfilled. The same characteristics can be noted in Matthew chapter sixteen, when Christ took His disciples to Caesarea Philippi. From that point onward Christ directly taught the disciples what was going to happen at the cross.

Sa kasaysayan sa mga Millerite, ang panahon sa paglangan natapos sa Exeter camp meeting gikan sa Agosto 12 hangtod sa 17, 1844. Ang kapakyasan nga gidulot sa usa ka napakyas nga panagna, nga misulod sa usa ka yugto sa paghulat nga gituyo aron tapuson ang kinaiya sa duha ka hut-ong sa mga ulay, gisundan sa pagpasabot sa naunang napakyas nga panagna. Ang pagpasabot didto sa Exeter nag-ila sa mga detalye nga nalangkit sa panan-awon sa dihang kini matuman. Ang mao gihapong mga kinaiya makita sa Mateo kapitulo 16, sa dihang gidala ni Cristo ang Iyang mga tinun-an ngadto sa Cesarea Filipos. Gikan niadto nga punto padayon, si Cristo sa dayag mitudlo sa mga tinun-an kon unsay mahitabo didto sa krus.

> From that time forth began Jesus to show unto his disciples, how that he must go unto Jerusalem, and suffer many things of the elders and chief priests and scribes, and be killed, and be raised again the third day. Matthew 16:21.

> Sukad niadtong panahona misugod si Jesus sa pagpaila sa iyang mga tinun-an nga kinahanglan siyang moadto sa Jerusalem, ug magaantus ug daghang mga butang gikan sa mga anciano ug sa mga pangulong sacerdote ug sa mga escriba, ug pagapatyon, ug pagabanhawon pag-usab sa ikatulong adlaw. Mateo 16:21.

It should be noted that the verse just cited comes between Jesus identifying that Peter had been directed by the Holy Spirit in his identification of Jesus as the Christ, the son of the living God. Then when Christ began to teach them of the coming cross Peter opposed the message and Christ called Peter Satan. The message that is unsealed when the vision is established produces two classes of worshippers, both represented by Peter.

Kinahanglan hinumdoman nga ang bersikulo nga bag-o lamang gikutlo nahimutang taliwala sa pagpaila ni Jesus nga si Pedro gimandoan sa Balaang Espiritu sa iyang pag-ila kang Jesus ingon nga ang Cristo, ang Anak sa buhing Dios. Unya sa dihang misugod si Cristo sa pagtudlo kanila mahitungod sa umaabot nga krus, gisukol ni Pedro ang maong mensahe ug gitawag ni Cristo si Pedro nga Satanas. Ang mensahe nga mabuksan sa dihang ang panan-awon mapalig-on nagapamunga ug duha ka matang sa mga magsisimba, nga silang duha gilarawan ni Pedro.

Caesarea Philippi is Panium, and they both lead to the appointed time of the cross in the line of Christ, October 22, 1844 in the Millerite history and the Sunday law today. Panium, Caesarea Philippi and Exeter camp meeting are the same prophetic waymark. It is at this waymark that the vision is established with the introduction of the pope into the narrative. The establishment of the vision precedes the appointed time, for Caesarea Philippi preceded the cross, Exeter camp meeting preceded October 22, 1844, and Panium in 200 BC preceded Pompey conquering Jerusalem in 63 BC. Sometime before the Sunday law in the USA the pope, who is the whore of Tyre will enter openly into prophetic history. When he does the vision is established.

Ang Caesarea Philippi mao ang Panium, ug silang duha nagatultol ngadto sa tinudlong panahon sa krus diha sa linya ni Cristo, Oktubre 22, 1844 sa kasaysayan sa mga Millerita, ug sa balaod sa Dominggo karon. Ang Panium, Caesarea Philippi, ug ang Exeter camp meeting mao ang samang profetikong timaan sa dalan. Niining timaan sa dalan pagatukoron ang panan-awon pinaagi sa pagpaila sa papa sulod sa asoy. Ang pagkatukod sa panan-awon nag-una sa tinudlong panahon, kay ang Caesarea Philippi nag-una sa krus, ang Exeter camp meeting nag-una sa Oktubre 22, 1844, ug ang Panium niadtong 200 BC nag-una kang Pompey sa pagbuntog sa Jerusalem niadtong 63 BC. Sa usa ka panahon sa dili pa ang balaod sa Dominggo sa USA, ang papa, nga mao ang bigaon sa Tiro, mosulod sa dayag ngadto sa profetikong kasaysayan. Sa dihang buhaton niya kini, ang panan-awon pagatukoron.

The vision is established in the third proxy war of chapter eleven. The first proxy war illustrates the last proxy war, so the last proxy war will possess the same prophetic characteristics as the first. The king of the south, represented in the name Vladimir, meaning ruler of the community is swept away through an alliance between the pope and the president of the USA. The final pope will be the eighth that is of the seven in fulfillment of Revelation seventeen, and the last president will be the eighth that is of the seven, as will the ensign of the one hundred and forty-four thousand.

Ang panan-awon natukod diha sa ikatulong proxy war sa kapitulo onse. Ang nahaunang proxy war naghulagway sa katapusang proxy war, busa ang katapusang proxy war magbaton sa mao gihapong mga kinaiyang mapanagnaon sama sa nahauna. Ang hari sa habagatan, nga girepresentahan diha sa ngalan nga Vladimir, nga nagkahulogan og magmamando sa komunidad, pagasilhigon pinaagi sa usa ka alyansa tali sa papa ug sa presidente sa USA. Ang katapusang papa mao ang ikawalo nga gikan sa pito diha sa katumanan sa Pinadayag disisiete, ug ang katapusang presidente mao ang ikawalo nga gikan sa pito, maingon man ang bandila sa usa ka gatus ug kap-atan ug upat ka libo.

The relationship between the pope and the president in the beginning was a “secret alliance,” and the alliance of the eighth and final president with the pope will also be “secret,” for in this period the whore of Tyre is prophetically “forgotten.” The alliance between Reagan and Pope John Paul II was secret, but at the same time the pope became the most recognizable face on earth. What is “forgotten” concerning the whore of Tyre who commits fornication with all the kings of the earth is a specific characteristic of the papacy, that incorporates all of her sins into one category of rebellion. That characteristic is the Catholic churches claim to “infallibility.” This fact is so important to see that I will now close this article with a chapter from Sister White. We will continue these lines in the next article, but as you read the following chapter from The Great Controversy, remember that almost every one of Trump’s cabinet members are Roman Catholic, with a mix of Pentecostalism and an ever-present influence from Franklin Graham who recently called for public prayers for the antichrist of Bible prophecy.

Ang relasyon tali sa papa ug sa presidente sa sinugdan maoy usa ka “tinagong alyansa,” ug ang alyansa sa ikawalo ug kataposang presidente uban sa papa mamahimo usab nga “tinago,” kay niining panahona ang bigaon sa Tiro sa pagpanagna “nahikalimtan.” Ang alyansa tali ni Reagan ug ni Papa Juan Pablo II tinago, apan sa samang higayon ang papa nahimong labing mailhan nga nawong sa yuta. Ang “nahikalimtan” mahitungod sa bigaon sa Tiro nga nakighilawas uban sa tanang mga hari sa yuta usa ka piho nga kinaiya sa pagkapapa, nga naglangkob sa tanan niyang mga sala diha sa usa ka kategoriya sa pagsukol. Kana nga kinaiya mao ang pag-angkon sa mga simbahang Katoliko sa “pagkadili masayop.” Kini nga kamatuoran hilabihan ka mahinungdanon nga makita nga karon tapuson ko kining artikulo pinaagi sa usa ka kapitulo gikan kang Sister White. Padayonon nato kining mga laray sa sunod nga artikulo, apan samtang magabasa ka sa mosunod nga kapitulo gikan sa The Great Controversy, hinumdumi nga hapit ang matag usa sa mga miyembro sa gabinete ni Trump mga Romano Katoliko, uban sa usa ka sinagol nga Pentecostalismo ug sa kanunay nga impluwensiya gikan kang Franklin Graham nga bag-o lang nanawagan alang sa publikong mga pag-ampo alang sa antikristo sa pagpanagna sa Biblia.

## “Liberty of Conscience Threatened

“Ang Kagawasan sa Kasingkasingnga Tanlag Gihulga”

> “Romanism is now regarded by Protestants with far greater favor than in former years. In those countries where Catholicism is not in the ascendancy, and the papists are taking a conciliatory course in order to gain influence, there is an increasing indifference concerning the doctrines that separate the reformed churches from the papal hierarchy; the opinion is gaining ground that, after all, we do not differ so widely upon vital points as has been supposed, and that a little concession on our part will bring us into a better understanding with Rome. The time was when Protestants placed a high value upon the liberty of conscience which had been so dearly purchased. They taught their children to abhor popery and held that to seek harmony with Rome would be disloyalty to God. But how widely different are the sentiments now expressed!

> “Ang Romanismo karon giisip na sa mga Protestante uban sa labi pang dakong pabor kay sa nangaging mga katuigan. Niadtong mga nasod diin ang Katolisismo wala maghari, ug ang mga papista nagagamit ug mapahiuyong pamaagi aron makabaton ug impluwensiya, adunay nagkadakong pagkawalay pagtagad mahitungod sa mga doktrina nga nagbulag sa mga reformed nga iglesia gikan sa papal nga herarkiya; ang opinyon nagkakusog nga, sa pagkatinuod, dili man kita kaayo managlahi sa mahinungdanong mga punto sama sa gituohan, ug nga ang diyutayng pagtugot gikan sa atong bahin magdala kanato ngadto sa labi pang maayong pagsinabtanay uban sa Roma. Adunay panahon nga ang mga Protestante naghatag ug hataas nga bili sa kagawasan sa konsensiya nga napalit sa hilabihan ka mahal. Gitudloan nila ang ilang mga anak sa pagdumot sa popery ug naghunahuna nga ang pagpangita ug panag-uyon uban sa Roma mahimong pagkadili-matinumanon ngadto sa Dios. Apan daw unsa ka halapad ang kalainan sa mga pagbati nga gipadayag karon!”

> “The defenders of the papacy declare that the church has been maligned, and the Protestant world are inclined to accept the statement. Many urge that it is unjust to judge the church of today by the abominations and absurdities that marked her reign during the centuries of ignorance and darkness. They excuse her horrible cruelty as the result of the barbarism of the times and plead that the influence of modern civilization has changed her sentiments.

> “Ang mga tigpanalipod sa papasiya nagapahayag nga ang iglesia gipanamastamasan, ug ang kalibotang Protestante andam sa pagdawat niana nga pamahayag. Daghan ang nagapangatarungan nga dili makatarunganon ang paghukom sa iglesia karon pinaagi sa mga kangil-ad ug binuang nga mga buhat nga nagtimaan sa iyang paghari sa mga siglo sa kawalay-kahibalo ug kangitngit. Ilang gipasaylo ang iyang makalilisang nga kapintas ingon nga resulta sa pagkabarbaro sa maong mga panahon ug nangaliyupo nga ang impluwensya sa modernong sibilisasyon nakausab sa iyang mga pagbati.”

> “Have these persons forgotten the claim of infallibility put forth for eight hundred years by this haughty power? So far from being relinquished, this claim was affirmed in the nineteenth century with greater positiveness than ever before. As Rome asserts that the ‘church never erred; nor will it, according to the Scriptures, ever err’ (John L. von Mosheim, Institutes of Ecclesiastical History, book 3, century II, part 2, chapter 2, section 9, note 17), how can she renounce the principles which governed her course in past ages?

> “Nahikalimot ba kining mga tawhana ang pag-angkon sa pagkadili-masayop nga gipadayag sulod sa walo ka gatus ka tuig niining mapahitas-ong gahum? Imbis nga biyaan, kining pag-angkon gipamatud-an pa gani sa ikanapulog-siyam nga siglo uban sa labi pang dakong katiyakan kay sa kaniadto. Sanglit ang Roma nagaangkon nga ang ‘iglesia wala gayod masayop; ni sumala sa mga Kasulatan, dili gayod kini masayop’ (John L. von Mosheim, Institutes of Ecclesiastical History, book 3, century II, part 2, chapter 2, section 9, note 17), unsaon man niya sa pagbiya sa mga prinsipyo nga nagdumala sa iyang paglakaw sa nangaging mga kapanahonan?

> “The papal church will never relinquish her claim to infallibility. All that she has done in her persecution of those who reject her dogmas she holds to be right; and would she not repeat the same acts, should the opportunity be presented? Let the restraints now imposed by secular governments be removed and Rome be reinstated in her former power, and there would speedily be a revival of her tyranny and persecution.

> “Ang iglesya sa kapapahan dili gayud mohunong sa iyang pag-angkon sa pagkadili-masayop. Ang tanan nga iyang gibuhat sa iyang paglutos batok niadtong nagsalikway sa iyang mga dogma iyang giisip nga matarong; ug dili ba niya usbon ang mao rang mga buhat kon ang higayon ikahatag? Pakuhaa ang mga pagpugong nga karon gipahamtang sa sekular nga mga kagamhanan ug ibalik ang Roma sa iyang kaniadtong gahum, ug sa madali adunay pagpabuhi pag-usab sa iyang pagpanglugos ug paglutos.

> “A well-known writer speaks thus of the attitude of the papal hierarchy as regards freedom of conscience, and of the perils which especially threaten the United States from the success of her policy: ‘There are many who are disposed to attribute any fear of Roman Catholicism in the United States to bigotry or childishness. Such see nothing in the character and attitude of Romanism that is hostile to our free institutions, or find nothing portentous in its growth. Let us, then, first compare some of the fundamental principles of our government with those of the Catholic Church.’

> “Usa ka inila nga magsusulat nagsulti sa mosunod mahitungod sa baruganan sa herarkiyang papal kalabot sa kagawasan sa konsensiya, ug sa mga katalagman nga ilabinang naghulga sa Tinipong Bansa sa Amerika tungod sa kalampusan sa iyang palisiya: ‘Adunay daghan nga andam motugyan nga ang bisan unsang kahadlok sa Romano Katolisismo sa Tinipong Bansa sa Amerika nagagikan sa pagkamapanatiko o pagkabinataon. Ang mga ingon niana walay makita sa kinaiya ug baruganan sa Romanismo nga masupakon sa atong mga gawasnong institusyon, o walay makita nga makahahadlok sa iyang pagtubo. Busa, atong itandi una ang pipila sa mga saligang prinsipyo sa atong kagamhanan uban sa mga prinsipyo sa Simbahang Katolika.’”

> “The Constitution of the United States guarantees liberty of conscience. Nothing is dearer or more fundamental. Pope Pius IX, in his Encyclical Letter of August 15, 1854, said: ‘The absurd and erroneous doctrines or ravings in defense of liberty of conscience are a most pestilential error—a pest, of all others, most to be dreaded in a state.’ The same pope, in his Encyclical Letter of December 8, 1864, anathematized ‘those who assert the liberty of conscience and of religious worship,’ also ‘all such as maintain that the church may not employ force.’

> “Ang Konstitusyon sa Tinipong Bansa sa Amerika nagagarantiya sa kagawasan sa konsensiya. Walay butang nga labi pang mahal o labi pang sukaranan. Si Papa Pio IX, sa iyang Encyclical Letter sa Agosto 15, 1854, miingon: ‘Ang binuang ug sayop nga mga doktrina o mga pagbagulbol sa pagdepensa sa kagawasan sa konsensiya maoy usa ka labing makalilisang nga kasaypanan—usa ka hampak nga, labaw sa tanang uban pa, labing angay kahadlukan sa usa ka estado.’ Ang maong papa usab, sa iyang Encyclical Letter sa Disyembre 8, 1864, nagpahamtang ug anatema batok sa ‘mga nagapanghimatuod sa kagawasan sa konsensiya ug sa relihiyosong pagsimba,’ ingon man usab sa ‘tanan nga nagapadayon nga ang iglesia dili makahimo sa paggamit ug pwersa.’”

> “‘The specific tone of Rome in the United States does not imply a change of heart. She is tolerant where she is helpless. Says Bishop O’Connor: ‘Religious liberty is merely endured until the opposite can be carried into effect without peril to the Catholic world.’… The archbishop of St. Louis once said: ‘Heresy and unbelief are crimes; and in Christian countries, as in Italy and Spain, for instance, where all the people are Catholics, and where the Catholic religion is an essential part of the law of the land, they are punished as other crimes.’…

> “‘Ang piho nga tono sa Roma sa Tinipong Bansa dili nagpasabot ug kausaban sa kasingkasing. Siya mapailubon lamang diin siya walay mahimo. Miingon si Obispo O’Connor: ‘Ang kagawasan sa relihiyon ginatugotan lamang hangtod nga ang sukwahi niini mahimo nang ipatuman nga walay kapeligrohan sa kalibotang Katoliko.’… Ang arsobispo sa St. Louis kaniadto miingon: ‘Ang erehiya ug pagkadili-magtotoo mga krimen; ug sa mga Kristohanong nasod, sama sa Italya ug Espanya, pananglitan, diin ang tanang katawhan mga Katoliko, ug diin ang relihiyong Katoliko maoy usa ka hinungdanong bahin sa balaod sa yuta, sila silotan ingon sa ubang mga krimen.’…”

> “‘Every cardinal, archbishop, and bishop in the Catholic Church takes an oath of allegiance to the pope, in which occur the following words: ‘Heretics, schismatics, and rebels to our said lord (the pope), or his aforesaid successors, I will to my utmost persecute and oppose.’—Josiah Strong, Our Country, ch. 5, pars. 2–4.

> “‘Ang matag kardinal, arsobispo, ug obispo sa Simbahang Katolika mohimo ug panumpa sa pagkamaunongon ngadto sa papa, diin makita ang mosunod nga mga pulong: ‘Ang mga erehe, mga skismatiko, ug mga masupilon batok sa among giingong ginoo (ang papa), o sa iyang nahisgotang mga manununod, pagalukpan ko ug pakigbatokan sa kinatumyan sa akong mahimo.’—Josiah Strong, Our Country, kap. 5, par. 2–4.

> “It is true that there are real Christians in the Roman Catholic communion. Thousands in that church are serving God according to the best light they have. They are not allowed access to His word, and therefore they do not discern the truth. They have never seen the contrast between a living heart service and a round of mere forms and ceremonies. God looks with pitying tenderness upon these souls, educated as they are in a faith that is delusive and unsatisfying. He will cause rays of light to penetrate the dense darkness that surrounds them. He will reveal to them the truth as it is in Jesus, and many will yet take their position with His people.

> “Tinuod nga adunay tinuod nga mga Kristohanon sulod sa panag-ambit sa Romano Katolikong Simbahan. Linibo diha sa maong simbahan ang nagaalagad sa Dios sumala sa labing maayong kahayag nga ilang naangkon. Dili sila tugotan nga makaduol sa Iyang pulong, ug busa wala nila mailhi ang kamatuoran. Wala gayud nila makita ang kalainan tali sa buhing pag-alagad nga gikan sa kasingkasing ug sa usa lamang ka balik-balik nga mga porma ug mga seremonya. Ang Dios nagatan-aw niining mga kalag nga may maloloy-ong kalumo, bisan pa nga sila gitudloan sa usa ka pagtoo nga malimbongon ug dili makatagbaw. Himoon Niya nga ang mga silaw sa kahayag motuhop sa mabagang kangitngit nga nagalibot kanila. Ipadayag Niya kanila ang kamatuoran ingon nga anaa kang Jesus, ug daghan pa sa gihapon ang mopili sa pagbarug uban sa Iyang katawohan.”

> “But Romanism as a system is no more in harmony with the gospel of Christ now than at any former period in her history. The Protestant churches are in great darkness, or they would discern the signs of the times. The Roman Church is far-reaching in her plans and modes of operation. She is employing every device to extend her influence and increase her power in preparation for a fierce and determined conflict to regain control of the world, to re-establish persecution, and to undo all that Protestantism has done. Catholicism is gaining ground upon every side. See the increasing number of her churches and chapels in Protestant countries. Look at the popularity of her colleges and seminaries in America, so widely patronized by Protestants. Look at the growth of ritualism in England and the frequent defections to the ranks of the Catholics. These things should awaken the anxiety of all who prize the pure principles of the gospel.

> “Apan ang Romanismo ingon nga usa ka sistema dili na labaw nga nagkauyon sa ebanghelyo ni Cristo karon kay sa bisan unsang nangaging yugto sa iyang kasaysayan. Ang mga Protestante nga iglesia anaa sa dakong kangitngit, kondili unta maila nila ang mga timailhan sa mga panahon. Ang Simbahang Romano halapad kaayo sa iyang mga laraw ug mga paagi sa paglihok. Gigamit niya ang matag pamaagi aron mapalapad ang iyang impluwensiya ug madugangan ang iyang gahum sa pagpangandam alang sa usa ka mabangis ug lig-ong panagbangi aron mabawi ang pagkontrolar sa kalibotan, sa pagpahiuli sa paglutos, ug sa pagwagtang sa tanan nga nahimo sa Protestantismo. Ang Katolisismo nagakalig-on sa tanang dapit. Tan-awa ang nagkadaghang gidaghanon sa iyang mga simbahan ug mga kapilya sa mga nasod nga Protestante. Tan-awa ang pagkapopular sa iyang mga kolehiyo ug seminaryo sa Amerika, nga gisuportahan sa halapad nga paagi sa mga Protestante. Tan-awa ang pagtubo sa ritualismo sa Inglaterra ug ang kanunay nga pagbiya ngadto sa han-ay sa mga Katoliko. Kini nga mga butang kinahanglan magpukaw sa kabalaka sa tanan nga nagapabili sa putli nga mga prinsipyo sa ebanghelyo.”

> “Protestants have tampered with and patronized popery; they have made compromises and concessions which papists themselves are surprised to see and fail to understand. Men are closing their eyes to the real character of Romanism and the dangers to be apprehended from her supremacy. The people need to be aroused to resist the advances of this most dangerous foe to civil and religious liberty.

> “Ang mga Protestante nanghilabot ug nagpatuyang sa pagpaluyohan sa kapapahan; naghimo sila ug mga pagkompromiso ug mga pagtugot nga bisan ang mga papista mismo nahibulong sa pagkakita ug wala makasabut. Ang mga tawo nagapiyong sa ilang mga mata ngadto sa tinuod nga kinaiya sa Romanismo ug sa mga kapeligrohan nga angay kahadlokan gikan sa iyang pagkalabaw. Ang katawhan kinahanglan pukawon aron mosukol sa mga pag-abante niining labing makuyaw nga kaaway sa sibil ug relihiyosong kagawasan.

> “Many Protestants suppose that the Catholic religion is unattractive and that its worship is a dull, meaningless round of ceremony. Here they mistake. While Romanism is based upon deception, it is not a coarse and clumsy imposture. The religious service of the Roman Church is a most impressive ceremonial. Its gorgeous display and solemn rites fascinate the senses of the people and silence the voice of reason and of conscience. The eye is charmed. Magnificent churches, imposing processions, golden altars, jeweled shrines, choice paintings, and exquisite sculpture appeal to the love of beauty. The ear also is captivated. The music is unsurpassed. The rich notes of the deep-toned organ, blending with the melody of many voices as it swells through the lofty domes and pillared aisles of her grand cathedrals, cannot fail to impress the mind with awe and reverence.

> “Daghang mga Protestante nagahunahuna nga ang relihiyong Katoliko walay kaanyag ug nga ang pagsimba niini usa lamang ka makapul-an, walay kahulogan nga nagbalik-balik nga seremonyas. Dinhi sila nasayop. Bisan pa nga ang Romanismo natukod ibabaw sa paglimbong, dili kini usa ka bastos ug awkward nga pagpanglimbong. Ang relihiyosong serbisyo sa Simbahang Romano usa ka labing makapahinganghang seremonyal. Ang iyang masilawong pasundayag ug mga mabinantayon nga ritwal nagadani sa mga pagbati sa katawhan ug nagapahilom sa tingog sa katarungan ug sa konsensiya. Ang mata nadanihon. Ang mga halangdong simbahan, makapadani nga mga prosesyon, bulawang mga altar, mga santuaryo nga binatohan ug mahalong mga bato, piniling mga dibuho, ug hamis kaayong mga kinulit nagaaghat sa gugma sa katahum. Ang dalunggan usab nadani. Ang musika walay ikalabaw. Ang mabungahong mga tono sa lawom-og-tingog nga organo, nga nagasagol sa melodiya sa daghang mga tingog samtang kini nagakahugpong sa ilalom sa hataas nga mga dome ug sa mga agianan nga may mga haligi sa iyang dagkung mga katedral, dili gayud mapakyas sa pagdasig sa hunahuna sa kahadlok ug pagtahod.”

> “This outward splendor, pomp, and ceremony, that only mocks the longings of the sin-sick soul, is an evidence of inward corruption. The religion of Christ needs not such attractions to recommend it. In the light shining from the cross, true Christianity appears so pure and lovely that no external decorations can enhance its true worth. It is the beauty of holiness, a meek and quiet spirit, which is of value with God.

> “Kining panggawas nga kahalangdon, pagpasigarbo, ug seremonya, nga nagbugalbugal lamang sa mga pangandoy sa kalag nga gisakit sa sala, maoy usa ka pamatuod sa sulodnong pagkadunot. Ang relihiyon ni Cristo wala magkinahanglan nianang mga pangdani aron ipaila kini nga takus dawaton. Diha sa kahayag nga nagadan-ag gikan sa krus, ang tinuod nga Cristianismo makita nga hilabihan kaputli ug kahamtong, sa pagkaagi nga walay bisan unsang panggawas nga dayandayan nga makadugang sa iyang tinuod nga bili. Kini mao ang katahom sa pagkabalaan, usa ka maaghop ug malinawon nga espiritu, nga may bili sa atubangan sa Dios.

> “Brilliancy of style is not necessarily an index of pure, elevated thought. High conceptions of art, delicate refinement of taste, often exist in minds that are earthly and sensual. They are often employed by Satan to lead men to forget the necessities of the soul, to lose sight of the future, immortal life, to turn away from their infinite Helper, and to live for this world alone.

> “Ang kasidlak sa estilo dili sa kanunay timailhan sa putli ug halangdong hunahuna. Ang hatag-as nga mga pagpanabot sa arte, ang maambong kapino sa pagtilaw, sa makadaghan anaa sa mga hunahuna nga yutan-on ug unodnon. Kanunay kining gamiton ni Satanas aron sa pagdala sa mga tawo sa pagkalimot sa mga kinahanglanon sa kalag, sa pagkawala sa pagtan-aw sa umalabot nga walay kamatayon nga kinabuhi, sa pagtalikod gikan sa ilang walay kinutuban nga Magtatabang, ug sa pagkinabuhi alang niining kalibutana lamang.”

> “A religion of externals is attractive to the unrenewed heart. The pomp and ceremony of the Catholic worship has a seductive, bewitching power, by which many are deceived; and they come to look upon the Roman Church as the very gate of heaven. None but those who have planted their feet firmly upon the foundation of truth, and whose hearts are renewed by the Spirit of God, are proof against her influence. Thousands who have not an experimental knowledge of Christ will be led to accept the forms of godliness without the power. Such a religion is just what the multitudes desire.

> “Ang usa ka relihiyon sa mga panggawas nga butang makadani sa kasingkasing nga wala pa mabag-o. Ang kahalangdon ug mga seremonya sa pagsimba sa Katoliko adunay mapangdani, makalimbong nga gahum, diin daghan ang nalimbongan; ug moabot sila sa pagtan-aw sa Simbahang Romano ingon nga mao gayud ang ganghaan sa langit. Walay uban gawas niadtong nanindog nga malig-on ang ilang mga tiil ibabaw sa patukoranan sa kamatuoran, ug kansang mga kasingkasing gibag-o sa Espiritu sa Dios, ang makasukol batok sa iyang impluwensiya. Linibo nga walay masinatianong kahibalo kang Cristo mamandoan ngadto sa pagdawat sa mga dagway sa pagka-diosnon nga walay gahum. Ang ingon nga relihiyon mao gayud ang gitinguha sa mga panon.”

> “The church’s claim to the right to pardon leads the Romanist to feel at liberty to sin; and the ordinance of confession, without which her pardon is not granted, tends also to give license to evil. He who kneels before fallen man, and opens in confession the secret thoughts and imaginations of his heart, is debasing his manhood and degrading every noble instinct of his soul. In unfolding the sins of his life to a priest,—an erring, sinful mortal, and too often corrupted with wine and licentiousness,—his standard of character is lowered, and he is defiled in consequence. His thought of God is degraded to the likeness of fallen humanity, for the priest stands as a representative of God. This degrading confession of man to man is the secret spring from which has flowed much of the evil that is defiling the world and fitting it for the final destruction. Yet to him who loves self-indulgence, it is more pleasing to confess to a fellow mortal than to open the soul to God. It is more palatable to human nature to do penance than to renounce sin; it is easier to mortify the flesh by sackcloth and nettles and galling chains than to crucify fleshly lusts. Heavy is the yoke which the carnal heart is willing to bear rather than bow to the yoke of Christ.

> “Ang pag-angkon sa iglesia sa katungod sa pagpasaylo nagdala sa Romanista sa pagbati nga gawasnon siya sa pagpakasala; ug ang tulomanon sa pagsugid, nga kon wala kini dili ihatag ang iyang kapasayloan, nagtinguha usab sa paghatag ug kagawasan ngadto sa dautan. Siya nga moluhod sa atubangan sa nahulog nga tawo, ug sa pagsugid magabukas sa tinago nga mga hunahuna ug mga handurawan sa iyang kasingkasing, nagapaubos sa iyang pagkalalaki ug nagapakaulaw sa matag halangdong tinguha sa iyang kalag. Sa pagpadayag sa mga sala sa iyang kinabuhi ngadto sa usa ka pari,—usa ka masayopon, makasasala nga mortal, ug sa hilabihan ka kasagaran gikahugawan sa bino ug kahilayan,—ang iyang sukdanan sa kinaiya ginapaubos, ug tungod niini siya nahugawan. Ang iyang paghunahuna mahitungod sa Dios gipaubos ngadto sa dagway sa nahulog nga katawhan, kay ang pari nagatindog ingon nga representante sa Dios. Kining makauulaw nga pagsugid sa tawo ngadto sa tawo mao ang tinagong tuboran diin migula ang dakong bahin sa kadautan nga nagahugaw sa kalibutan ug nagaandam niini alang sa katapusang pagkalaglag. Apan alang kaniya nga nahigugma sa pagpatuyang sa kaugalingon, labi pang makapahimuot ang pagsugid ngadto sa isigka-mortal kay sa pagbukas sa kalag ngadto sa Dios. Mas dawaton sa tawhanong kinaiya ang pagbuhat ug paghinulsol nga silot kay sa pagbiya sa sala; mas sayon ang pagsakit sa unod pinaagi sa sako ug mga kadyapa ug mga kasakit nga talikala kay sa paglansang sa mga lawasnong kailibgon. Mabug-at ang yugo nga andam pas-anon sa unodnong kasingkasing inay sa pagyukbo ilalom sa yugo ni Cristo.”

> “There is a striking similarity between the Church of Rome and the Jewish Church at the time of Christ’s first advent. While the Jews secretly trampled upon every principle of the law of God, they were outwardly rigorous in the observance of its precepts, loading it down with exactions and traditions that made obedience painful and burdensome. As the Jews professed to revere the law, so do Romanists claim to reverence the cross. They exalt the symbol of Christ’s sufferings, while in their lives they deny Him whom it represents.

> “Adunay makapahibulong nga pagkaparehas tali sa Iglesia sa Roma ug sa Judiyong Iglesia sa panahon sa unang pag-anhi ni Cristo. Samtang ang mga Judio sa tago nagyatak sa tanang prinsipyo sa balaod sa Dios, sa gawas mapig-oton kaayo sila sa pagtuman sa mga sugo niini, nga gipabug-atan kini pinaagi sa mga pagpangayo ug mga tradisyon nga naghimo sa pagkamasinugtanon nga masakit ug mabug-at. Maingon nga ang mga Judio nag-angkon nga may pagtahod sa balaod, mao man usab ang mga Romanista nga nag-angkon nga may pagtahod sa krus. Ila kining gipataas nga simbolo sa mga pag-antus ni Cristo, samtang sa ilang mga kinabuhi ilang gilimod Siya nga maoy girepresentar niini.

> “Papists place crosses upon their churches, upon their altars, and upon their garments. Everywhere is seen the insignia of the cross. Everywhere it is outwardly honored and exalted. But the teachings of Christ are buried beneath a mass of senseless traditions, false interpretations, and rigorous exactions. The Saviour’s words concerning the bigoted Jews, apply with still greater force to the leaders of the Roman Catholic Church: ‘They bind heavy burdens and grievous to be borne, and lay them on men’s shoulders; but they themselves will not move them with one of their fingers.’ Matthew 23:4. Conscientious souls are kept in constant terror fearing the wrath of an offended God, while many of the dignitaries of the church are living in luxury and sensual pleasure.

> “Ang mga Papista nagbutang ug mga krus ibabaw sa ilang mga simbahan, ibabaw sa ilang mga halaran, ug ibabaw sa ilang mga sapot. Sa tanang dapit makita ang timaan sa krus. Sa tanang dapit kini ginapasidunggan ug ginabayaw sa gawasnong paagi. Apan ang mga pagtulon-an ni Cristo gilubong ilalom sa usa ka pundok sa walay-pulos nga mga tradisyon, bakak nga mga paghubad, ug mapintas nga mga pagpamugos. Ang mga pulong sa Manluluwas mahitungod sa mga panatiko nga Judio, magamit uban sa labi pang dakong kabug-at sa mga pangulo sa Romano Katolikong Iglesia: ‘Kay sila nagbugkos ug bug-at nga mga palas-anon nga malisod antuson, ug ipapas-an nila kini sa mga abaga sa mga tawo; apan sila sa ilang kaugalingon dili gani motandog niini pinaagi sa usa sa ilang mga tudlo.’ Mateo 23:4. Ang mga kalag nga matinud-anon sa konsensiya ginapabilin sa walay hunong nga kalisang, nga nahadlok sa kapungot sa usa ka Dios nga nasuko, samtang daghan sa mga dungganon sa iglesia nagkinabuhi diha sa kaluho ug unodnong kalipay.”

> “The worship of images and relics, the invocation of saints, and the exaltation of the pope are devices of Satan to attract the minds of the people from God and from His Son. To accomplish their ruin, he endeavors to turn their attention from Him through whom alone they can find salvation. He will direct them to any object that can be substituted for the One who has said: ‘Come unto Me, all ye that labor and are heavy-laden, and I will give you rest.’ Matthew 11:28.

> “Ang pagsimba sa mga larawan ug mga relikya, ang pagpangaliya sa mga santos, ug ang pagpahitaas sa papa maoy mga lalang ni Satanas aron ibaling ang hunahuna sa mga tawo gikan sa Dios ug gikan sa Iyang Anak. Aron matuman ang ilang pagkalaglag, naningkamot siya sa pagpalingiw sa ilang pagtagad gikan Kaniya nga pinaagi lamang Kaniya sila makakaplag ug kaluwasan. Iyang ipunting sila ngadto sa bisan unsang butang nga mahimong ipuli Kaniya nga nagaingon: ‘Umari kamo Kanako, kamong tanan nga nagabudlay ug gibug-atan, ug hatagan Ko kamo ug kapahulayan.’ Mateo 11:28.

> “It is Satan’s constant effort to misrepresent the character of God, the nature of sin, and the real issues at stake in the great controversy. His sophistry lessens the obligation of the divine law and gives men license to sin. At the same time he causes them to cherish false conceptions of God so that they regard Him with fear and hate rather than with love. The cruelty inherent in his own character is attributed to the Creator; it is embodied in systems of religion and expressed in modes of worship. Thus the minds of men are blinded, and Satan secures them as his agents to war against God. By perverted conceptions of the divine attributes, heathen nations were led to believe human sacrifices necessary to secure the favor of Deity; and horrible cruelties have been perpetrated under the various forms of idolatry.

> “Ang makanunayon nga paningkamot ni Satanas mao ang pagsayop sa paghulagway sa kinaiya sa Dios, sa kinaiyahan sa sala, ug sa tinuod nga mga isyu nga nahimutang sa dakong panagbangi. Ang iyang mga limbong sa pangatarongan nagapakunhod sa obligasyon ngadto sa balaang kasugoan ug nagahatag sa mga tawo og kagawasan sa pagpakasala. Sa samang higayon iyang gipadayon nga huptan nila ang bakak nga mga pagpanabot mahitungod sa Dios aron ilang tan-awon Siya uban sa kahadlok ug pagdumot inay sa gugma. Ang kabangis nga anaa sa iyang kaugalingong kinaiya ginapahinungod ngadto sa Magbubuhat; kini ginalangkob sa mga sistema sa relihiyon ug gipahayag sa mga pamaagi sa pagsimba. Busa ang mga hunahuna sa mga tawo gibuta, ug si Satanas nagakuha kanila ingon nga iyang mga galamiton sa pagpakiggubat batok sa Dios. Pinaagi sa tinuis nga mga pagpanabot sa balaang mga kinaiya, ang mga nasod nga pagano gidala sa pagtuo nga ang mga halad nga tawhanon gikinahanglan aron maangkon ang kahimuot sa Pagka-Dios; ug makalilisang nga mga kabangisan nahimo ilalom sa nagkalainlaing mga porma sa pagsimbag mga dios-dios.”

> “The Roman Catholic Church, uniting the forms of paganism and Christianity, and, like paganism, misrepresenting the character of God, has resorted to practices no less cruel and revolting. In the days of Rome’s supremacy there were instruments of torture to compel assent to her doctrines. There was the stake for those who would not concede to her claims. There were massacres on a scale that will never be known until revealed in the judgment. Dignitaries of the church studied, under Satan their master, to invent means to cause the greatest possible torture and not end the life of the victim. In many cases the infernal process was repeated to the utmost limit of human endurance, until nature gave up the struggle, and the sufferer hailed death as a sweet release.

> “Ang Iglesia nga Romano Katoliko, nga naghiusa sa mga porma sa paganismo ug Kristiyanismo, ug, sama sa paganismo, nagpasipala sa kinaiya sa Dios, midangop sa mga buhat nga dili moubos sa kabangis ug makalilisang. Sa mga adlaw sa pagkalabaw sa Roma, dihay mga galamiton sa pagsakit aron pugson ang pag-uyon sa iyang mga tuloohan. Anaa ang estaka alang niadtong dili motugot sa iyang mga pag-angkon. Anaa usab ang mga masaker sa ingon kadak-a nga dili gayud mahibal-an hangtod nga ikapadayag na sa paghukom. Ang mga dungganon sa iglesia nagtoon, ilalom kang Satanas nga ilang agalon, sa pag-imbento ug mga paagi aron hinungdanon ang labing dako nga kasakit nga mahimo ug dili dayon tapuson ang kinabuhi sa biktima. Sa daghang kahimtang ang makadiyabolohang proseso gisubli hangtod sa kinatas-ang utlanan sa pag-agwanta sa tawo, hangtod nga ang kinaiyahan mihunong sa pakigbisog, ug ang nag-antos midawat sa kamatayon ingon nga matam-is nga kahigawasan.”

> “Such was the fate of Rome’s opponents. For her adherents she had the discipline of the scourge, of famishing hunger, of bodily austerities in every conceivable, heart-sickening form. To secure the favor of Heaven, penitents violated the laws of God by violating the laws of nature. They were taught to sunder the ties which He has formed to bless and gladden man’s earthly sojourn. The churchyard contains millions of victims who spent their lives in vain endeavors to subdue their natural affections, to repress, as offensive to God, every thought and feeling of sympathy with their fellow creatures.

> “Mao kana ang dangatan sa mga kaaway sa Roma. Alang sa iyang mga sumusunod aduna kaniya ang pagdisiplina pinaagi sa latigo, sa makamatayng gutom, sa mga pagpaantos sa lawas sa tanang mahunahunaan, makapasubo sa kasingkasing nga mga porma. Aron masiguro ang pabor sa Langit, ang mga mahinulsulon naglapas sa mga balaod sa Dios pinaagi sa paglapas sa mga balaod sa kinaiyahan. Gitudloan sila sa pagputol sa mga bugkos nga Iyang gihimo aron sa pagpanalangin ug paglipay sa yutan-ong pagpuyo sa tawo. Ang lubnganan sa simbahan naglangkob sa minilyon nga mga biktima nga migugol sa ilang kinabuhi sa kawang nga mga paningkamot sa pagpugong sa ilang kinaiyang pagbati, sa pagdaugdaug, ingon nga makapasilo sa Dios, sa matag hunahuna ug pagbati sa kalooy ngadto sa ilang isigkatawo.

> “If we desire to understand the determined cruelty of Satan, manifested for hundreds of years, not among those who never heard of God, but in the very heart and throughout the extent of Christendom, we have only to look at the history of Romanism. Through this mammoth system of deception the prince of evil achieves his purpose of bringing dishonor to God and wretchedness to man. And as we see how he succeeds in disguising himself and accomplishing his work through the leaders of the church, we may better understand why he has so great antipathy to the Bible. If that Book is read, the mercy and love of God will be revealed; it will be seen that He lays upon men none of these heavy burdens. All that He asks is a broken and contrite heart, a humble, obedient spirit.

> “Kon tinguhaon nato nga masabtan ang tinuyo nga kabangis ni Satanas, nga gipadayag sulod sa gatusan ka mga tuig, dili taliwala kanila nga wala gayud makadungog mahitungod sa Dios, kondili sa mismong kasingkasing ug sa tibuok kalaparon sa Kristiyanidad, igo na nga atong tan-awon ang kasaysayan sa Romanismo. Pinaagi niining halapad kaayong sistema sa paglimbong ang prinsipe sa kadautan nagakab-ot sa iyang tuyo sa pagdala ug kaulawan ngadto sa Dios ug pagkaalaut ngadto sa tawo. Ug sa atong makita kon giunsa niya ang pagmalampuson sa pagtakuban sa iyang kaugalingon ug sa pagbuhat sa iyang buluhaton pinaagi sa mga pangulo sa iglesia, mas maayo natong masabtan nganong daku kaayo ang iyang pagdumot sa Biblia. Kon kana nga Basahon basahon, ang kalooy ug gugma sa Dios igapadayag; makita nga wala Siya magapahamtang sa ibabaw sa mga tawo niining mabug-at nga mga palas-anon. Ang tanan nga Iyang ginapangayo mao ang usa ka nabungkag ug mahinulsolon nga kasingkasing, usa ka mapainubsanon ug masinugtanon nga espiritu.

> “Christ gives no example in His life for men and women to shut themselves in monasteries in order to become fitted for heaven. He has never taught that love and sympathy must be repressed. The Saviour’s heart overflowed with love. The nearer man approaches to moral perfection, the keener are his sensibilities, the more acute is his perception of sin, and the deeper his sympathy for the afflicted. The pope claims to be the vicar of Christ; but how does his character bear comparison with that of our Saviour? Was Christ ever known to consign men to the prison or the rack because they did not pay Him homage as the King of heaven? Was His voice heard condemning to death those who did not accept Him? When He was slighted by the people of a Samaritan village, the apostle John was filled with indignation, and inquired: ‘Lord, wilt Thou that we command fire to come down from heaven, and consume them, even as Elias did?’ Jesus looked with pity upon His disciple, and rebuked his harsh spirit, saying: ‘The Son of man is not come to destroy men’s lives, but to save them.’ Luke 9:54, 56. How different from the spirit manifested by Christ is that of His professed vicar.

> Si Cristo wala maghatag ug panig-ingnan sa Iyang kinabuhi nga ang mga lalaki ug mga babaye magpasirado sa ilang kaugalingon diha sa mga monasteryo aron mahimong takus alang sa langit. Wala gayud Siya magtudlo nga ang gugma ug ang kalooy kinahanglan pugngan. Ang kasingkasing sa Manluluwas nag-awas sa gugma. Samtang ang tawo nagkaduol sa moral nga kahingpitan, labi pang mahait ang iyang mga pagbati, labi pang hait ang iyang pag-ila sa sala, ug labi pang halalum ang iyang kalooy alang sa mga nagaantus. Ang papa nagaangkon nga siya mao ang bise-regente ni Cristo; apan giunsa man sa iyang kinaiya ang pagbarug sa pagtandi niana sa atong Manluluwas? Nailhan ba gayud si Cristo nga nagatugyan sa mga tawo ngadto sa bilanggoan o sa himan sa pagsakit tungod kay wala sila maghatag Kaniya ug pagtahod ingon nga Hari sa langit? Nadungog ba ang Iyang tingog nga nagahukom sa kamatayon niadtong wala modawat Kaniya? Sa dihang Siya gitamay sa mga tawo sa usa ka balangay sa mga Samarianhon, ang apostol nga si Juan napuno sa kasuko ug nangutana: ‘Ginoo, buot Mo ba nga among sugoon ang kalayo nga mokanaog gikan sa langit, ug motibawas kanila, maingon usab sa gibuhat ni Elias?’ Si Jesus mitan-aw uban sa kalooy sa Iyang tinun-an, ug gibadlong ang iyang mapintas nga espiritu, nga nagaingon: ‘Kay ang Anak sa tawo wala moanhi aron sa paglaglag sa mga kinabuhi sa mga tawo, kondili sa pagluwas kanila.’ Lucas 9:54, 56. Pagkalahi gayud sa espiritu nga gipadayag ni Cristo ug niana sa Iyang giila nga bise-regente.

> “The Roman Church now presents a fair front to the world, covering with apologies her record of horrible cruelties. She has clothed herself in Christlike garments; but she is unchanged. Every principle of the papacy that existed in past ages exists today. The doctrines devised in the darkest ages are still held. Let none deceive themselves. The papacy that Protestants are now so ready to honor is the same that ruled the world in the days of the Reformation, when men of God stood up, at the peril of their lives, to expose her iniquity. She possesses the same pride and arrogant assumption that lorded it over kings and princes, and claimed the prerogatives of God. Her spirit is no less cruel and despotic now than when she crushed out human liberty and slew the saints of the Most High.

> “Ang Simbahang Romano karon nagapakita ug maanyag nga dagway ngadto sa kalibotan, nga nagatabon pinaagi sa mga pasangil sa iyang kasaysayan sa makalilisang nga mga kabangis. Gisul-oban niya ang iyang kaugalingon sa mga bisti nga susama kang Cristo; apan wala siya mausab. Ang matag prinsipyo sa kapapahan nga anaa sa nangaging mga kapanahonan anaa gihapon karon. Ang mga doktrina nga gilalang sa labing mangitngit nga mga panahon gihuptan gihapon. Ayaw tugoti nga bisan kinsa maglimbong sa iyang kaugalingon. Ang kapapahan nga andam kaayo karon pasidunggan sa mga Protestante mao ra gihapon ang maoy nagmando sa kalibotan sa mga adlaw sa Repormasyon, sa dihang ang mga tawo sa Dios mitindog, bisan pa sa kapeligrohan sa ilang kinabuhi, aron ipadayag ang iyang kasal-anan. Anaa kaniya ang mao rang pagkamapahitas-on ug mapahitas-ong pag-angkon sa kagamhanan nga naghari ibabaw sa mga hari ug mga prinsipe, ug nag-angkon sa mga katungod nga iya sa Dios lamang. Ang iyang espiritu dili moubos sa kabangis ug sa pagkamalupigon karon kay sa dihang iyang gilumpag ang kagawasan sa tawo ug gipamatay ang mga balaan sa Labing Hataas.”

> “The papacy is just what prophecy declared that she would be, the apostasy of the latter times. 2 Thessalonians 2:3, 4. It is a part of her policy to assume the character which will best accomplish her purpose; but beneath the variable appearance of the chameleon she conceals the invariable venom of the serpent. ‘Faith ought not to be kept with heretics, nor persons suspected of heresy’ (Lenfant, volume 1, page 516), she declares. Shall this power, whose record for a thousand years is written in the blood of the saints, be now acknowledged as a part of the church of Christ?

> “Ang kapapahan mao gayod ang gihisgutan sa tagna nga mamao siya, ang pagtalikod sa pagtuo sa ulahing mga panahon. 2 Tesalonica 2:3, 4. Kabahin sa iyang palisiya ang pag-angkon sa kinaiya nga labing makapahigayon sa iyang katuyoan; apan ilalom sa mausab-usab nga dagway sa bunglayon iyang gitagoan ang dili mausab nga hilo sa bitin. ‘Ang pagtoo dili angay tumanon ngadto sa mga erehe, ni sa mga tawo nga gidudahang adunay erehiya’ (Lenfant, volume 1, page 516), siya nagpahayag. Kining gahum ba, kansang kasaysayan sulod sa usa ka libo ka tuig nahisulat pinaagi sa dugo sa mga balaan, pagailhon na ba karon ingon nga kabahin sa iglesia ni Cristo?”

> “It is not without reason that the claim has been put forth in Protestant countries that Catholicism differs less widely from Protestantism than in former times. There has been a change; but the change is not in the papacy. Catholicism indeed resembles much of the Protestantism that now exists, because Protestantism has so greatly degenerated since the days of the Reformers.

> “Dili sa walay katarongan nga gipadayag ang pag-angkon sa mga nasod nga Protestante nga ang Katolisismo dili na kaayo halayo ang kalainan gikan sa Protestantisimo maingon sa nangaging mga panahon. Adunay kausaban; apan ang kausaban wala sa kapapahan. Ang Katolisismo sa pagkatinuod susama sa daghang bahin sa Protestantisimo nga anaa karon, tungod kay ang Protestantisimo nahulog pag-ayo sa pagkadunot sukad sa mga adlaw sa mga Repormador.

> “As the Protestant churches have been seeking the favor of the world, false charity has blinded their eyes. They do not see but that it is right to believe good of all evil, and as the inevitable result they will finally believe evil of all good. Instead of standing in defense of the faith once delivered to the saints, they are now, as it were, apologizing to Rome for their uncharitable opinion of her, begging pardon for their bigotry.

> “Samtang ang mga iglesya Protestante nagapangita sa pabor sa kalibutan, ang mini nga gugma nga maloloy-on nakapabuta sa ilang mga mata. Wala nila makita nga ilang gihunahuna nga matarong ang pagtoo ug maayo bahin sa tanang dautan, ug ingon nga dili malikayan nga sangputanan, sa katapusan motoo sila ug dautan bahin sa tanang maayo. Imbis nga motindog sa pagpanalipod sa pagtuo nga gikatugyan sa makausa ngadto sa mga balaan, sila karon, daw ingon, nangayo ug pasaylo sa Roma tungod sa ilang ginaisip nga dili maloloy-on nga pagtan-aw kaniya, nga nagapangamuyo ug kapasayloan tungod sa ilang pagkapanatiko.”

> “A large class, even of those who look upon Romanism with no favor, apprehend little danger from her power and influence. Many urge that the intellectual and moral darkness prevailing during the Middle Ages favored the spread of her dogmas, superstitions, and oppression, and that the greater intelligence of modern times, the general diffusion of knowledge, and the increasing liberality in matters of religion forbid a revival of intolerance and tyranny. The very thought that such a state of things will exist in this enlightened age is ridiculed. It is true that great light, intellectual, moral, and religious, is shining upon this generation. In the open pages of God’s Holy Word, light from heaven has been shed upon the world. But it should be remembered that the greater the light bestowed, the greater the darkness of those who pervert and reject it.

> “Usa ka dako nga pundok, bisan gani niadtong walay pagdapig sa Romanismo, gamay ra ang ilang pagpanabot sa kapeligrohan nga nagagikan sa iyang gahum ug impluwensya. Daghan ang nangatarongan nga ang intelektuwal ug moral nga kangitngit nga mikuyanap sa panahon sa Tunga-tungang Kapanahonan maoy nakapahimulos sa pagkaylap sa iyang mga dogma, mga patuotuo, ug pagpanglupig, ug nga ang labawng kaalam sa bag-ong kapanahonan, ang kinatibuk-ang pagkaylap sa kahibalo, ug ang nagkadaghang pagkamahinatagon sa mga butang may kalabutan sa relihiyon nagdili sa pagbalik sa pagkadili-matugtanon ug sa malupigon nga paghari. Ang hunahuna pa lamang nga ang ingon nianang kahimtanga motungha niining nasidlakang kapanahonan pagabiay-biayon. Tinuod nga ang dakong kahayag, intelektuwal, moral, ug relihiyoso, nagasidlak ibabaw niining kaliwatan. Diha sa hayag nga mga panid sa Balaang Pulong sa Dios, ang kahayag gikan sa langit gipadan-ag sa kalibotan. Apan kinahanglan hinumdoman nga kon unsa kadako ang kahayag nga gihatag, mao usab kadako ang kangitngit niadtong nagatuis ug nagasalikway niini.

> “A prayerful study of the Bible would show Protestants the real character of the papacy and would cause them to abhor and to shun it; but many are so wise in their own conceit that they feel no need of humbly seeking God that they may be led into the truth. Although priding themselves on their enlightenment, they are ignorant both of the Scriptures and of the power of God. They must have some means of quieting their consciences, and they seek that which is least spiritual and humiliating. What they desire is a method of forgetting God which shall pass as a method of remembering Him. The papacy is well adapted to meet the wants of all these. It is prepared for two classes of mankind, embracing nearly the whole world—those who would be saved by their merits, and those who would be saved in their sins. Here is the secret of its power.

> “Ang usa ka matinam-ong pagtuon sa Biblia nga inubanan sa pag-ampo magapakita sa mga Protestante sa tinuod nga kinaiya sa kapapahan ug magapahinungdan kanila sa pagdumot ug paglikay niini; apan daghan ang maalamon kaayo sa ilang kaugalingong pagtan-aw nga sila walay pagbati sa panginahanglan sa mapainubsanon nga pagpangita sa Dios aron sila madala ngadto sa kamatuoran. Bisan nagapasigarbo sila sa ilang kaalam, sila walay kahibalo sa Kasulatan ug sa gahum sa Dios. Kinahanglan sila adunay usa ka paagi sa pagpakalma sa ilang mga konsensiya, ug ilang gipangita ang labing kulang sa espirituwalidad ug sa pagpaubos. Ang ilang gitinguha mao ang usa ka paagi sa pagkalimot sa Dios nga mopakita nga daw paagi sa paghinumdom Kaniya. Ang kapapahan haum kaayo sa pagtubag sa mga panginahanglan sa tanan niining mga tawhana. Andam kini alang sa duha ka matang sa katawhan, nga nagalakip sa hapit tibuok kalibotan—kadtong maluwas pinaagi sa ilang mga merito, ug kadtong maluwas sulod sa ilang mga sala. Ania dinhi ang tinago sa iyang gahum.”

> “A day of great intellectual darkness has been shown to be favorable to the success of the papacy. It will yet be demonstrated that a day of great intellectual light is equally favorable for its success. In past ages, when men were without God’s word and without the knowledge of the truth, their eyes were blindfolded, and thousands were ensnared, not seeing the net spread for their feet. In this generation there are many whose eyes become dazzled by the glare of human speculations, ‘science falsely so called;’ they discern not the net, and walk into it as readily as if blindfolded. God designed that man’s intellectual powers should be held as a gift from his Maker and should be employed in the service of truth and righteousness; but when pride and ambition are cherished, and men exalt their own theories above the word of God, then intelligence can accomplish greater harm than ignorance. Thus the false science of the present day, which undermines faith in the Bible, will prove as successful in preparing the way for the acceptance of the papacy, with its pleasing forms, as did the withholding of knowledge in opening the way for its aggrandizement in the Dark Ages.

> “Ang usa ka adlaw sa dakong intelektuwal nga kangitngit gipakita nga mapuslanon alang sa kalampusan sa pagkapapa. Ipakita pa unya nga ang usa ka adlaw sa dakong intelektuwal nga kahayag sama usab ka mapuslanon alang sa iyang kalampusan. Sa nangaging mga kapanahonan, sa dihang ang mga tawo walay pulong sa Dios ug walay kahibalo sa kamatuoran, ang ilang mga mata gitaptapan, ug minilibo ang nadakpan sa lit-ag, nga wala makakita sa pukot nga gibuklad alang sa ilang mga tiil. Niining kaliwatana daghan ang mga mata nga nadan-ag sa kapawa sa tawhanong mga pangagpas, ‘ang siyensiya nga sa kabakakan gitawag nga mao’; wala sila makaila sa pukot, ug mosulod sila niana sa sama ka dali ingon nga gitaptapan. Gilaraw sa Dios nga ang intelektuwal nga mga gahum sa tawo pagailhon ingon nga gasa gikan sa iyang Magbubuhat ug pagagamiton sa pag-alagad sa kamatuoran ug pagkamatarung; apan sa dihang ang garbo ug ambisyon gimahal, ug ang mga tawo mopataas sa ilang kaugalingong mga teoriya labaw sa pulong sa Dios, nan ang kaalam makahimo ug labi pang dakong kadaut kay sa pagkawalay alamag. Busa ang mini nga siyensiya niining panahona, nga nagaguba sa pagtuo sa Biblia, mapamatud-an nga sama ka malampuson sa pag-andam sa dalan alang sa pagdawat sa pagkapapa, uban sa iyang makapahimuot nga mga porma, maingon sa pagpugong sa kahibalo nga nakabukas sa dalan alang sa iyang pagpadaku sa gahum sa Madulom nga mga Kapanahonan.”

> “In the movements now in progress in the United States to secure for the institutions and usages of the church the support of the state, Protestants are following in the steps of papists. Nay, more, they are opening the door for the papacy to regain in Protestant America the supremacy which she has lost in the Old World. And that which gives greater significance to this movement is the fact that the principal object contemplated is the enforcement of Sunday observance—a custom which originated with Rome, and which she claims as the sign of her authority. It is the spirit of the papacy—the spirit of conformity to worldly customs, the veneration for human traditions above the commandments of God—that is permeating the Protestant churches and leading them on to do the same work of Sunday exaltation which the papacy has done before them.

> “Sa mga kalihokan nga nagpadayon karon sa Tinipong Bansa sa Amerika aron masiguro alang sa mga institusyon ug mga pamaagi sa iglesia ang suporta sa estado, ang mga Protestante nagsunod sa mga tunob sa mga papista. Labaw pa niana, ilang giablihan ang pultahan alang sa kapapahan sa pagbawi pag-usab sa Protestante nga Amerika sa pagkalabaw nga iyang nawala sa Daang Kalibotan. Ug ang naghatag ug labi pang dakong kahulogan niini nga kalihokan mao ang kamatuoran nga ang nag-unang tumong nga gihunahuna mao ang pagpatuman sa pagbantay sa Domingo—usa ka batasan nga misugod gikan sa Roma, ug nga iyang giangkon ingon nga timaan sa iyang awtoridad. Kini mao ang espiritu sa kapapahan—ang espiritu sa pagpahiuyon sa mga kostumbre sa kalibotan, ang pagpasidungog sa mga tradisyon sa tawo labaw sa mga sugo sa Dios—nga nagasuhop sa mga iglesiang Protestante ug nagamando kanila sa pagbuhat sa mao gihapong buhat sa pagpataas sa Domingo nga gibuhat sa kapapahan una kanila.”

> “If the reader would understand the agencies to be employed in the soon-coming contest, he has but to trace the record of the means which Rome employed for the same object in ages past. If he would know how papists and Protestants united will deal with those who reject their dogmas, let him see the spirit which Rome manifested toward the Sabbath and its defenders.

> “Kon ang magbabasa buot makasabot sa mga galamhan nga pagagamiton sa haduol nang umalabot nga panagbangi, kinahanglan lamang niyang subayon ang talaan sa mga paagi nga gigamit sa Roma alang sa mao rang katuyoan sa nangaging mga kapanahonan. Kon buot niyang mahibaloan kon sa unsang paagi ang mga Papista ug mga Protestante nga naghiusa magatratar niadtong mosalikway sa ilang mga dogma, tan-awa niya ang espiritu nga gipadayag sa Roma ngadto sa Igpapahulay ug sa mga tigpanalipod niini.”

> “Royal edicts, general councils, and church ordinances sustained by secular power were the steps by which the pagan festival attained its position of honor in the Christian world. The first public measure enforcing Sunday observance was the law enacted by Constantine. (A.D. 321) This edict required townspeople to rest on “the venerable day of the sun,” but permitted countrymen to continue their agricultural pursuits. Though virtually a heathen statute, it was enforced by the emperor after his nominal acceptance of Christianity.

> “Ang mga harianong sugo, mga kinatibuk-ang konsilyo, ug mga ordinansa sa iglesia nga gipalig-on sa sekular nga gahom mao ang mga lakang nga pinaagi niini ang paganong kasaulogan nakab-ot ang iyang dungog nga kahimtang sa Kristohanong kalibotan. Ang unang publikong lakang sa pagpatuman sa pagsaulog sa Dominggo mao ang balaod nga gipasa ni Constantine. (A.D. 321) Kini nga sugo nagmando nga ang mga lumolupyo sa kalungsoran mopahulay sa “halangdong adlaw sa adlaw,” apan gitugotan ang mga nagpuyo sa kabanikanhan sa pagpadayon sa ilang mga buluhatong pang-uma. Bisan tuod sa pagkatinuod usa kini ka pagano nga kasuguan, gipatuman kini sa emperador human sa iyang pormal lamang nga pagdawat sa Kristiyanidad.

> “The royal mandate not proving a sufficient substitute for divine authority, Eusebius, a bishop who sought the favor of princes, and who was the special friend and flatterer of Constantine, advanced the claim that Christ had transferred the Sabbath to Sunday. Not a single testimony of the Scriptures was produced in proof of the new doctrine. Eusebius himself unwittingly acknowledges its falsity and points to the real authors of the change. ‘All things,’ he says, ‘whatever that it was duty to do on the Sabbath, these we have transferred to the Lord’s Day.’—Robert Cox, Sabbath Laws and Sabbath Duties, page 538. But the Sunday argument, groundless as it was, served to embolden men in trampling upon the Sabbath of the Lord. All who desired to be honored by the world accepted the popular festival.

> “Ang harianong mando, sanglit wala mapamatud-ang igo nga puli sa balaang awtoridad, si Eusebius, usa ka obispo nga nangita sa pabor sa mga prinsipe, ug nga maoy suod nga higala ug mangingilad-pagdaug ni Constantine, mipasiugda sa pag-angkon nga gibalhin ni Cristo ang Igpapahulay ngadto sa Dominggo. Walay bisan usa ka pagpamatuod gikan sa Kasulatan nga gipahimulos aron pamatud-an ang bag-ong pagtulon-an. Si Eusebius mismo, sa dili tinuyo, miila sa kabakakan niini ug nagtudlo ngadto sa tinuod nga mga tagsulat sa kausaban. ‘Ang tanang butang,’ siya miingon, ‘bisan unsa nga katungdanan nga pagabuhaton unta sa Igpapahulay, kini among gibalhin ngadto sa Adlaw sa Ginoo.’—Robert Cox, Sabbath Laws and Sabbath Duties, panid 538. Apan ang pangatarongan alang sa Dominggo, bisan walay patukoranan, nakapadasig sa mga tawo sa pagyatak sa Igpapahulay sa Ginoo. Ang tanan nga nangandoy nga pagapasidunggan sa kalibotan midawat sa popular nga pista.”

> “As the papacy became firmly established, the work of Sunday exaltation was continued. For a time the people engaged in agricultural labor when not attending church, and the seventh day was still regarded as the Sabbath. But steadily a change was effected. Those in holy office were forbidden to pass judgment in any civil controversy on the Sunday. Soon after, all persons, of whatever rank, were commanded to refrain from common labor on pain of a fine for freemen and stripes in the case of servants. Later it was decreed that rich men should be punished with the loss of half of their estates; and finally, that if still obstinate they should be made slaves. The lower classes were to suffer perpetual banishment.

> “Samtang lig-on nang natukod ang kapapahan, ang buluhaton sa pagpataas sa Domingo gipadayon. Sulod sa usa ka panahon ang mga tawo nagpadayon sa buluhaton sa pagpanguma kon wala sila motambong sa simbahan, ug ang ikapitong adlaw giisip gihapon nga mao ang Igpapahulay. Apan hinayhinay nga naipatuman ang usa ka kausaban. Ang mga nanagkupot sa balaang katungdanan gidid-an sa paghatag ug hukom sa bisan unsang sibil nga panaglalis sa Domingo. Wala madugay human niini, ang tanang mga tawo, bisan unsa pa ang ilang kahimtang, gisugo nga mobiya sa ordinaryong buluhaton, ubos sa silot nga multa alang sa mga gawasnon ug paglatos alang sa mga ulipon. Sa ulahi gidesisyonan nga ang mga dato silotan pinaagi sa pagkawala sa katunga sa ilang mga kabtangan; ug sa katapusan, nga kon magpabilin gihapon silang masupilon, himoon silang mga ulipon. Ang ubos nga mga hut-ong pagapaantuson sa walay kataposang paghingilin.

> “Miracles also were called into requisition. Among other wonders it was reported that as a husbandman who was about to plow his field on Sunday cleaned his plow with an iron, the iron stuck fast in his hand, and for two years he carried it about with him, ‘to his exceeding great pain and shame.’—Francis West, Historical and Practical Discourse on the Lord’s Day, page 174.

> “Ang mga milagro usab gipatawag aron gamiton. Taliwala sa ubang mga kahibulongan gikataho nga samtang ang usa ka mag-uuma, nga nagtinguha unta sa pagdaro sa iyang uma sa Domingo, nanghinlo sa iyang daro pinaagi sa usa ka puthaw, ang maong puthaw mitapot pag-ayo sa iyang kamot, ug sulod sa duha ka tuig gidala niya kini uban kaniya, ‘sa iyang hilabihang dakong kasakit ug kaulaw.’—Francis West, Historical and Practical Discourse on the Lord’s Day, panid 174.

> “Later the pope gave directions that the parish priest should admonish the violators of Sunday and wish them to go to church and say their prayers, lest they bring some great calamity on themselves and neighbors. An ecclesiastical council brought forward the argument, since so widely employed, even by Protestants, that because persons had been struck by lightning while laboring on Sunday, it must be the Sabbath. ‘It is apparent,’ said the prelates, ‘how high the displeasure of God was upon their neglect of this day.’ An appeal was then made that priests and ministers, kings and princes, and all faithful people ‘use their utmost endeavors and care that the day be restored to its honor, and, for the credit of Christianity, more devoutly observed for the time to come.’—Thomas Morer, Discourse in Six Dialogues on the Name, Notion, and Observation of the Lord’s Day, page 271.

> “Sa ulahi ang papa mihatag ug mga sugo nga ang kura paroko kinahanglan magbadlong sa mga naglapas sa Domingo ug mag-awhag kanila sa pag-adto sa simbahan ug sa pag-ampo sa ilang mga pag-ampo, aron dili sila makahatod ug dakong kalamidad sa ilang kaugalingon ug sa ilang mga silingan. Usa ka konseho sa simbahan mipasiugda sa argumento, nga sukad niadto kay halapad kaayo ang paggamit, bisan pa sa mga Protestante, nga tungod kay adunay mga tawo nga gihampak sa kilat samtang nanarbaho sa Domingo, nan kini mao ang Igpapahulay. ‘Dayag kaayo,’ matod sa mga prelado, ‘pagkaunsa sa pagkataas sa kasuko sa Dios ibabaw sa ilang pagpasagad niining adlawa.’ Unya gihimo ang usa ka paghangyo nga ang mga pari ug mga ministro, ang mga hari ug mga principe, ug ang tanang matinumanong katawhan ‘mogamit sa ilang kinatumyan nga paningkamot ug pag-atiman aron ang adlaw mapasig-uli ngadto sa iyang kadungganan, ug, alang sa dungog sa Cristianidad, labi pang matinahuron nga tumanon sa umaabot nga panahon.’—Thomas Morer, Discourse in Six Dialogues on the Name, Notion, and Observation of the Lord’s Day, panid 271.”

> “The decrees of councils proving insufficient, the secular authorities were besought to issue an edict that would strike terror to the hearts of the people and force them to refrain from labor on the Sunday. At a synod held in Rome, all previous decisions were reaffirmed with greater force and solemnity. They were also incorporated into the ecclesiastical law and enforced by the civil authorities throughout nearly all Christendom. (See Heylyn, History of the Sabbath, pt. 2, ch. 5, sec. 7.)

> “Tungod kay napamatud-an nga dili igo ang mga dekreto sa mga konseho, ang sekular nga mga awtoridad gihangyo sa pagpagula ug usa ka kasugoan nga makapalisang sa mga kasingkasing sa katawhan ug mopugos kanila sa paglikay sa pagtrabaho sa Dominggo. Sa usa ka sinodo nga gihimo sa Roma, ang tanang nangaging mga desisyon gipamatud-an pag-usab uban sa mas dakong kusog ug kasolemnihan. Gilakip usab kini ngadto sa balaod eklesyastiko ug gipatuman sa mga sibil nga awtoridad sa halos tibuok Kakristyanohan. (Tan-awa si Heylyn, History of the Sabbath, pt. 2, ch. 5, sec. 7.)”

> “Still the absence of Scriptural authority for Sundaykeeping occasioned no little embarrassment. The people questioned the right of their teachers to set aside the positive declaration of Jehovah, ‘The seventh day is the Sabbath of the Lord thy God,’ in order to honor the day of the sun. To supply the lack of Bible testimony, other expedients were necessary. A zealous advocate of Sunday, who about the close of the twelfth century visited the churches of England, was resisted by faithful witnesses for the truth; and so fruitless were his efforts that he departed from the country for a season and cast about him for some means to enforce his teachings. When he returned, the lack was supplied, and in his after labors he met with greater success. He brought with him a roll purporting to be from God Himself, which contained the needed command for Sunday observance, with awful threats to terrify the disobedient. This precious document—as base a counterfeit as the institution it supported—was said to have fallen from heaven and to have been found in Jerusalem, upon the altar of St. Simeon, in Golgotha. But, in fact, the pontifical palace at Rome was the source whence it proceeded. Frauds and forgeries to advance the power and prosperity of the church have in all ages been esteemed lawful by the papal hierarchy.

> “Apan ang pagkawala sa awtoridad sa Kasulatan alang sa pagbantay sa Domingo nakapahinabo ug dili diyutay nga kaulaw. Gipangutana sa katawohan ang katungod sa ilang mga magtutudlo sa pagsalikway sa klaro nga pahayag ni Jehova, ‘Ang ikapitong adlaw mao ang Igpapahulay ni Jehova nga imong Dios,’ aron lamang sa pagpasidungog sa adlaw sa adlaw. Aron pun-on ang kakulang sa pagpamatuod sa Biblia, gikinahanglan ang ubang mga paagi. Usa ka masibuton nga tigpanalipod sa Domingo, nga sa ulahing bahin sa ikanapulog-duha nga siglo mibisita sa mga iglesia sa Inglaterra, gisukol sa matinumanong mga saksi alang sa kamatuoran; ug tungod kay walay nahimo ang iyang mga paningkamot, mibiya siya sa maong nasud sulod sa usa ka panahon ug nangita ug pamaagi aron mapugos ang iyang mga pagtulon-an. Sa iyang pagbalik, ang kakulang napun-an na, ug sa iyang ulahing mga pagpangabudlay nakasugat siya ug labawng kalamposan. Nagdala siya uban kaniya ug usa ka linukot nga sulat nga nag-angkon nga gikan mismo sa Dios, nga naglangkob sa gikinahanglang sugo alang sa pagbantay sa Domingo, uban sa makahahadlok nga mga hulga aron sa paghadlok sa mga masinupakon. Kining bililhong dokumento—nga sama kaubos nga peke sama sa institusyon nga iyang gisuportahan—giingon nga nahulog gikan sa langit ug hingkaplagan sa Jerusalem, ibabaw sa halaran ni San Simeon, sa Golgota. Apan, sa pagkatinuod, ang palasyo pontipikal sa Roma mao ang gigikanan diin kini migula. Ang mga limbong ug mga peke aron sa pagpauswag sa gahum ug kauswagan sa iglesia giisip sa tanang kapanahonan nga subay sa balaod sa papal nga hirarkiya.”

> “The roll forbade labor from the ninth hour, three o’clock, on Saturday afternoon, till sunrise on Monday; and its authority was declared to be confirmed by many miracles. It was reported that persons laboring beyond the appointed hour were stricken with paralysis. A Miller who attempted to grind his corn, saw, instead of flour, a torrent of blood come forth, and the mill wheel stood still, notwithstanding the strong rush of water. A woman who placed dough in the oven found it raw when taken out, though the oven was very hot. Another who had dough prepared for baking at the ninth hour, but determined to set it aside till Monday, found, the next day, that it had been made into loaves and baked by divine power. A man who baked bread after the ninth hour on Saturday found, when he broke it the next morning, that blood started therefrom. By such absurd and superstitious fabrications did the advocates of Sunday endeavor to establish its sacredness. (See Roger de Hoveden, Annals, vol. 2, pp. 526–530.)

> “Ang linukot nga kasulatan nagdili sa pagtrabaho sukad sa ikasiyam nga takna, alas tres sa hapon sa Sabado, hangtod sa pagsubang sa adlaw sa Lunes; ug gipahayag nga ang iyang awtoridad gipamatud-an pinaagi sa daghang mga milagro. Gikataho nga ang mga tawo nga nagtrabaho lapas sa gitakdang takna gidakman sa paralisis. Usa ka maggagaling nga misulay sa paggaling sa iyang mais nakakita nga, inay harina, usa ka sapa sa dugo ang migula, ug ang ligid sa galingan mihunong bisan pa sa kusog nga dagan sa tubig. Usa ka babaye nga mibutang ug minasa sa hudno nakakaplag nga hilaw kini sa dihang gikuha na, bisan pa nga ang hudno init kaayo. Ang lain nga may minasa nga giandam na alang sa pagluto sa ikasiyam nga takna, apan nakahukom nga isalikway una kini hangtod sa Lunes, nakakaplag, sa pagkasunod adlaw, nga kini nahimong mga tinapay ug naluto pinaagi sa balaang gahum. Usa ka lalaki nga nagluto ug tinapay human sa ikasiyam nga takna sa Sabado nakakaplag, sa dihang iyang gibuka kini pagkasunod buntag, nga dugo ang migula gikan niini. Pinaagi sa ingon niana ka binuang ug patuotuo nga mga tinumong kathang-isip ang mga tigpasiugda sa Domingo naningkamot sa pagpabarug sa pagkabalaan niini. (Tan-awa si Roger de Hoveden, Annals, vol. 2, pp. 526–530.)”

> “In Scotland, as in England, a greater regard for Sunday was secured by uniting with it a portion of the ancient Sabbath. But the time required to be kept holy varied. An edict from the king of Scotland declared that ‘Saturday from twelve at noon ought to be accounted holy,’ and that no man, from that time till Monday morning, should engage in worldly business.—Morer, pages 290, 291.

> “Sa Scotland, sama sa England, ang labi pang dakong pagtagad alang sa Domingo natukod pinaagi sa paghiusa niini sa usa ka bahin sa karaang Adlaw nga Igpapahulay. Apan ang panahon nga gikinahanglan nga pagabantayan nga balaan nagkalainlain. Usa ka sugo gikan sa hari sa Scotland nagpahayag nga ‘ang Sabado sugod sa alas dose sa udto kinahanglan pagaisipon nga balaan,’ ug nga walay bisan kinsa, sukad nianang orasa hangtod sa Lunes sa buntag, ang magapadayon sa kalibotanong bulohaton.—Morer, panid 290, 291.”

> “But notwithstanding all the efforts to establish Sunday sacredness, papists themselves publicly confessed the divine authority of the Sabbath and the human origin of the institution by which it had been supplanted. In the sixteenth century a papal council plainly declared: ‘Let all Christians remember that the seventh day was consecrated by God, and hath been received and observed, not only by the Jews, but by all others who pretend to worship God; though we Christians have changed their Sabbath into the Lord’s Day.’—Ibid., pages 281, 282. Those who were tampering with the divine law were not ignorant of the character of their work. They were deliberately setting themselves above God.

> “Apan bisan pa sa tanang paningkamot sa pagpatukod sa pagkabalaan sa Domingo, ang mga papista mismo sa dayag miila sa balaang awtoridad sa Igpapahulay ug sa tawhanong gigikanan sa institusyon nga mipuli niini. Sa ikanapulog-unom nga siglo ang usa ka konseho sa papa sa dayag mipahayag: ‘Hinumdumi sa tanang mga Kristohanon nga ang ikapito nga adlaw gibalaan sa Dios, ug gidawat ug gibantayan, dili lamang sa mga Judio, kondili usab sa tanang uban pa nga nag-angkon sa pagsimba sa Dios; bisan pa niana kaming mga Kristohanon nag-ilis sa ilang Igpapahulay ngadto sa Adlaw sa Ginoo.’—Ibid., mga panid 281, 282. Kadtong nanghilabot sa balaod sa Dios wala manginwala sa kinaiya sa ilang gibuhat. Tinuyo silang nagbutang sa ilang kaugalingon labaw sa Dios.

> “A striking illustration of Rome’s policy toward those who disagree with her was given in the long and bloody persecution of the Waldenses, some of whom were observers of the Sabbath. Others suffered in a similar manner for their fidelity to the fourth commandment. The history of the churches of Ethiopia and Abyssinia is especially significant. Amid the gloom of the Dark Ages, the Christians of Central Africa were lost sight of and forgotten by the world, and for many centuries they enjoyed freedom in the exercise of their faith. But at last Rome learned of their existence, and the emperor of Abyssinia was soon beguiled into an acknowledgment of the pope as the vicar of Christ. Other concessions followed.

> “Ang makapatingalangang hulagway sa palisiya sa Roma ngadto sa mga dili mouyon kaniya gipakita sa hataas ug madugoon nga paglutos sa mga Waldenses, ang uban kanila mga tumanon sa Igpapahulay. Ang uban nag-antos usab sa susamang paagi tungod sa ilang pagkamatinumanon sa ikaupat nga sugo. Ang kasaysayan sa mga iglesya sa Etiopia ug Abyssinia labi gayod nga mahinungdanon. Taliwala sa kangitngit sa Mangitngit nga mga Kapanahonan, ang mga Kristohanon sa Sentral Aprika nawala sa panan-aw ug hingkalimtan sa kalibutan, ug sulod sa daghang mga siglo ilang natagamtam ang kagawasan sa pagpatuman sa ilang pagtoo. Apan sa kaulahian ang Roma nakahibalo sa ilang paglungtad, ug ang emperador sa Abyssinia sa wala madugay gilimbongan sa pag-ila sa papa ingon nga puli ni Cristo. Gisundan kini sa ubang mga pagtugyan.”

> “An edict was issued forbidding the observance of the Sabbath under the severest penalties. (See Michael Geddes, Church History of Ethiopia, pages 311, 312.) But papal tyranny soon became a yoke so galling that the Abyssinians determined to break it from their necks. After a terrible struggle the Romanists were banished from their dominions, and the ancient faith was restored. The churches rejoiced in their freedom, and they never forgot the lesson they had learned concerning the deception, the fanaticism, and the despotic power of Rome. Within their solitary realm they were content to remain, unknown to the rest of Christendom.

> “Usa ka sugo ang gipagula nga nagdili sa pagbantay sa Adlaw nga Igpapahulay ubos sa labing mabug-at nga mga silot. (Tan-awa si Michael Geddes, Church History of Ethiopia, mga panid 311, 312.) Apan ang malupigon nga pagdumala sa kapapahan sa dili madugay nahimong usa ka yugo nga hilabihan ka masakit sa pag-antos nga ang mga Abyssinian naninguha sa pagbungkag niini gikan sa ilang mga liog. Human sa usa ka makalilisang nga pakigbisog ang mga Romanista gipapahawa gikan sa ilang mga ginsakopan, ug ang karaang pagtuo gipahiuli. Ang mga iglesia nagmaya sa ilang kagawasan, ug wala gayud nila hingkalimti ang leksiyon nga ilang nakat-onan mahitungod sa paglimbong, sa panatisismo, ug sa malupigon nga gahum sa Roma. Sulod sa ilang nahimulag nga gingharian sila nakontento sa pagpabilin, wala hiilhi sa ubang bahin sa Kakristiyanohan.

> “The churches of Africa held the Sabbath as it was held by the papal church before her complete apostasy. While they kept the seventh day in obedience to the commandment of God, they abstained from labor on the Sunday in conformity to the custom of the church. Upon obtaining supreme power, Rome had trampled upon the Sabbath of God to exalt her own; but the churches of Africa, hidden for nearly a thousand years, did not share in this apostasy. When brought under the sway of Rome, they were forced to set aside the true and exalt the false sabbath; but no sooner had they regained their independence than they returned to obedience to the fourth commandment.

> “Ang mga iglesia sa Aprika nagbantay sa Igpapahulay maingon sa pagbantay niini sa iglesiang papal sa wala pa ang hingpit niyang pagbiya sa pagtoo. Samtang ilang gitipigan ang ikapitong adlaw diha sa pagtuman sa sugo sa Dios, sila naglikay sa pagtrabaho sa Domingo uyon sa naandan sa iglesia. Sa pag-angkon sa labing hataas nga gahum, gitamakan sa Roma ang Igpapahulay sa Dios aron ipataas ang iyang kaugalingon; apan ang mga iglesia sa Aprika, nga natago sulod sa hapit usa ka libo ka tuig, wala makaambit niining pagbiya sa pagtoo. Sa dihang gidala sila ilalom sa pagmando sa Roma, sila napugos sa pagpasibog sa tinuod ug sa pagbayaw sa bakak nga Igpapahulay; apan sa dihadiha nga nabawi nila ang ilang kagawasan, mibalik sila sa pagtuman sa ikaupat nga sugo.”

> “These records of the past clearly reveal the enmity of Rome toward the true Sabbath and its defenders, and the means which she employs to honor the institution of her creating. The word of God teaches that these scenes are to be repeated as Roman Catholics and Protestants shall unite for the exaltation of the Sunday.

> “Kining mga tala sa nangagi sa tin-aw nagapadayag sa pagdumot sa Roma batok sa tinuod nga Igpapahulay ug sa mga manlalaban niini, ug sa mga paagi nga iyang gigamit aron pasidunggan ang tulumanon nga iyang binuhat. Ang pulong sa Dios nagatudlo nga kining mga talan-awon pagausbon sa diha nga ang mga Romano Katoliko ug mga Protestante maghiusa alang sa pagpataas sa Domingo.”

> “The prophecy of Revelation 13 declares that the power represented by the beast with lamblike horns shall cause ‘the earth and them which dwell therein’ to worship the papacy—there symbolized by the beast ‘like unto a leopard.’ The beast with two horns is also to say ‘to them that dwell on the earth, that they should make an image to the beast;’ and, furthermore, it is to command all, ‘both small and great, rich and poor, free and bond,’ to receive the mark of the beast. Revelation 13:11–16. It has been shown that the United States is the power represented by the beast with lamblike horns, and that this prophecy will be fulfilled when the United States shall enforce Sunday observance, which Rome claims as the special acknowledgment of her supremacy. But in this homage to the papacy the United States will not be alone. The influence of Rome in the countries that once acknowledged her dominion is still far from being destroyed. And prophecy foretells a restoration of her power. ‘I saw one of his heads as it were wounded to death; and his deadly wound was healed: and all the world wondered after the beast.’ Verse 3. The infliction of the deadly wound points to the downfall of the papacy in 1798. After this, says the prophet, ‘his deadly wound was healed: and all the world wondered after the beast.’ Paul states plainly that the ‘man of sin’ will continue until the second advent. 2 Thessalonians 2:3–8. To the very close of time he will carry forward the work of deception. And the revelator declares, also referring to the papacy: ‘All that dwell upon the earth shall worship him, whose names are not written in the book of life.’ Revelation 13:8. In both the Old and the New World, the papacy will receive homage in the honor paid to the Sunday institution, that rests solely upon the authority of the Roman Church.

> Ang tagna sa Pinadayag 13 nagapahayag nga ang gahum nga girepresentahan sa mananap nga may mga sungay nga sama sa karnero maoy magapugos sa “yuta ug sa mga nanagpuyo niini” sa pagsimba sa kapapahan—nga dinhi gisimbolohan pinaagi sa mananap nga “sama sa leopardo.” Ang mananap nga may duha ka sungay magasulti usab “kanila nga nanagpuyo sa yuta, nga magbuhat sila ug larawan alang sa mananap;” ug labut pa, magasugo kini sa tanan, “sa mga gagmay ug dagku, mga dato ug kabus, mga gawasnon ug mga ulipon,” sa pagdawat sa marka sa mananap. Pinadayag 13:11–16. Gipakita na nga ang Tinipong Bansa sa Amerika mao ang gahum nga girepresentahan sa mananap nga may mga sungay nga sama sa karnero, ug nga kini nga tagna matuman sa diha nga ang Tinipong Bansa sa Amerika magapugos sa pagsaulog sa Dominggo, nga giangkon sa Roma ingon nga ilabinang pag-ila sa iyang pagkalabing-hataas. Apan niining pagpasidungog sa kapapahan ang Tinipong Bansa sa Amerika dili mag-inusara. Ang impluwensiya sa Roma sa mga nasud nga kaniadto miila sa iyang paghari halayo pa kaayo sa pagkaalaglag. Ug ang tagna nagtagna daan sa pagpahiuli sa iyang gahum. “Ug nakita ko ang usa sa iyang mga ulo nga daw samaran ngadto sa kamatayon; ug ang iyang samad nga makamatay naayo: ug ang tibuok kalibotan nahibulong sunod sa mananap.” Bersikulo 3. Ang pagpasamad sa samad nga makamatay nagpunting ngadto sa pagkapukan sa kapapahan niadtong 1798. Human niini, nagaingon ang manalagna, “ang iyang samad nga makamatay naayo: ug ang tibuok kalibotan nahibulong sunod sa mananap.” Si Pablo tin-aw nga nagaingon nga ang “tawo sa sala” magapadayon hangtod sa ikaduhang pag-anhi. 2 Tesalonica 2:3–8. Hangtod sa katapusang takna sa panahon ipadayon niya ang buhat sa paglimbong. Ug ang maghuhubad sa pinadayag nagapahayag usab, nga nagtumong usab sa kapapahan: “Ang tanan nga nanagpuyo sa ibabaw sa yuta mosimba kaniya, kansang mga ngalan wala mahisulat sa basahon sa kinabuhi.” Pinadayag 13:8. Sa Daang Kalibotan ug sa Bag-ong Kalibotan, ang kapapahan pagapasidunggan pinaagi sa dungog nga ihatag ngadto sa institusyon sa Dominggo, nga nagasalig lamang sa awtoridad sa Simbahang Romano.

> “Since the middle of the nineteenth century, students of prophecy in the United States have presented this testimony to the world. In the events now taking place is seen a rapid advance toward the fulfillment of the prediction. With Protestant teachers there is the same claim of divine authority for Sundaykeeping, and the same lack of Scriptural evidence, as with the papal leaders who fabricated miracles to supply the place of a command from God. The assertion that God’s judgments are visited upon men for their violation of the Sunday-sabbath, will be repeated; already it is beginning to be urged. And a movement to enforce Sunday observance is fast gaining ground.

> “Sukad sa tunga-tunga sa ikanapulog-siyam nga siglo, ang mga estudyante sa tagna sa Tinipong Bansa nagpresentar niini nga pagpamatuod ngadto sa kalibotan. Sa mga panghitabo nga nagakahitabo karon makita ang paspas nga pag-uswag padulong sa katumanan sa tagna. Sa mga magtutudlo nga Protestante anaa ang mao gihapon nga pag-angkon sa balaang awtoridad alang sa pagtuman sa Domingo, ug ang mao gihapon nga kakulang sa ebidensiya sa Kasulatan, sama sa mga pangulong papal nga nagmugna ug mga milagro aron mapulihan ang usa ka sugo gikan sa Dios. Ang pagpahayag nga ang mga paghukom sa Dios ipahamtang ibabaw sa mga tawo tungod sa ilang paglapas sa Dominggo-nga-sabado, sublion pag-usab; karon pa gani nagsugod na kini sa pagduso. Ug ang usa ka kalihokan sa pagpugos sa pagtuman sa Domingo paspas nga nagakagamhanan.”

> “Marvelous in her shrewdness and cunning is the Roman Church. She can read what is to be. She bides her time, seeing that the Protestant churches are paying her homage in their acceptance of the false sabbath and that they are preparing to enforce it by the very means which she herself employed in bygone days. Those who reject the light of truth will yet seek the aid of this self-styled infallible power to exalt an institution that originated with her. How readily she will come to the help of Protestants in this work it is not difficult to conjecture. Who understands better than the papal leaders how to deal with those who are disobedient to the church?

> “Kahibulongan sa iyang kabatid ug malimbongong kaalam ang Simbahang Romano. Siya makahibalo sa umaabot. Nagpaabot siya sa hustong panahon, kay nakita niya nga ang mga simbahang Protestante naghatag kaniya ug pasidungog pinaagi sa ilang pagdawat sa bakak nga adlaw nga igpapahulay ug nga nangandam sila sa pagpugos niini pinaagi gayod sa mga paagi nga siya mismo migamit sa nangaging mga adlaw. Kadtong mosalikway sa kahayag sa kamatuoran mangita unya sa tabang niining gahom nga nag-angkon sa kaugalingon nga dili masayop aron sa pagpahitaas sa usa ka tulumanon nga nagagikan kaniya. Dili lisod tag-onomon kon unsa ka andam siya sa pagtabang sa mga Protestante niining buluhatona. Kinsa man ang mas nakasabut pa kay sa mga pangulo sa papado kon unsaon pagdumala niadtong mga masupilon sa simbahan?”

> “The Roman Catholic Church, with all its ramifications throughout the world, forms one vast organization under the control, and designed to serve the interests, of the papal see. Its millions of communicants, in every country on the globe, are instructed to hold themselves as bound in allegiance to the pope. Whatever their nationality or their government, they are to regard the authority of the church as above all other. Though they may take the oath pledging their loyalty to the state, yet back of this lies the vow of obedience to Rome, absolving them from every pledge inimical to her interests.

> “Ang Romano Katolikong Iglesya, uban sa tanan niyang mga sanga sa tibuok kalibotan, naglangkob ug usa ka halapad kaayong organisasyon ubos sa pagkontrolar sa lingkoranan sa papa, ug gituyo aron mag-alagad sa mga kapalaran niini. Ang minilyon niyang mga sakop, sa matag nasod sa tibuok yuta, ginatudloan sa paghunahuna sa ilang kaugalingon nga nalig-on sa pagtuman sa pagkamaunongon ngadto sa papa. Bisan unsa pa ang ilang nasyonalidad o ang ilang panggamhanan, kinahanglan nilang isipon ang awtoridad sa iglesya nga labaw sa tanang uban pa. Bisan pa man nga sila mahimong manumpa sa panaad nga nagpamatuod sa ilang pagkamaunongon sa estado, apan sa luyo niini anaa ang panaad sa pagtuman ngadto sa Roma, nga nagpagawas kanila gikan sa matag saad nga supak sa iyang mga kapalaran.

> “History testifies of her artful and persistent efforts to insinuate herself into the affairs of nations; and having gained a foothold, to further her own aims, even at the ruin of princes and people. In the year 1204, Pope Innocent III extracted from Peter II, king of Arragon, the following extraordinary oath: ‘I, Peter, king of Arragonians, profess and promise to be ever faithful and obedient to my lord, Pope Innocent, to his Catholic successors, and the Roman Church, and faithfully to preserve my kingdom in his obedience, defending the Catholic faith, and persecuting heretical pravity.’—John Dowling, The History of Romanism, b. 5, ch. 6, sec.

> “Ang kasaysayan nagapamatuod sa iyang malalangon ug makanunayon nga mga paningkamot sa pagpasulod sa iyang kaugalingon ngadto sa mga kalihokan sa mga nasod; ug sa dihang makabaton na siyag kasikaran, sa pagpauswag sa iyang kaugalingong mga tumong, bisan pa sa pagkapukan sa mga principe ug sa katawhan. Sa tuig 1204, si Papa Innocent III mipugos kang Peter II, hari sa Arragon, sa mosunod nga talagsaong panumpa: ‘Ako, si Peter, hari sa mga Arragonianhon, nagapahayag ug nagsaad nga magapabilin sa kanunay nga matinumanon ug masinugtanon sa akong ginoo, si Papa Innocent, sa iyang mga Katolikong manununod, ug sa Simbahang Romano, ug sa matinud-anong pagpreserbar sa akong gingharian diha sa iyang pagtuman, sa pagpanalipod sa Katolikong pagtuo, ug sa paglutos sa erehikong pagkadautan.’—John Dowling, The History of Romanism, b. 5, ch. 6, sec.”

> “55. This is in harmony with the claims regarding the power of the Roman pontiff ‘that it is lawful for him to depose emperors’ and ‘that he can absolve subjects from their allegiance to unrighteous rulers.’—Mosheim, b. 3, cent. 11, pt. 2, ch. 2, sec. 9, note 17.

> “55. Kini nahi supak sa mga pag-angkon mahitungod sa gahum sa Romanhong pontipis ‘nga legal alang kaniya ang pagwagtang sa mga emperador’ ug ‘nga mahimo niyang buhian ang mga sakop gikan sa ilang pagkamaunongon ngadto sa dili matarong nga mga magmamando.’—Mosheim, b. 3, cent. 11, pt. 2, ch. 2, sec. 9, note 17.

> “And let it be remembered, it is the boast of Rome that she never changes. The principles of Gregory VII and Innocent III are still the principles of the Roman Catholic Church. And had she but the power, she would put them in practice with as much vigor now as in past centuries. Protestants little know what they are doing when they propose to accept the aid of Rome in the work of Sunday exaltation. While they are bent upon the accomplishment of their purpose, Rome is aiming to re-establish her power, to recover her lost supremacy. Let the principle once be established in the United States that the church may employ or control the power of the state; that religious observances may be enforced by secular laws; in short, that the authority of church and state is to dominate the conscience, and the triumph of Rome in this country is assured.

> “Ug hinumdumi kini, nga ang Roma nagapasigarbo nga siya dili gayod mausab. Ang mga prinsipyo ni Gregory VII ug Innocent III mao gihapon ang mga prinsipyo sa Romano Katolikong Simbahan. Ug kon aduna lamang siya sa gahum, ipatuman niya kini karon uban sa sama ka kusganong pagkamadasigon sama sa milabayng mga siglo. Gamay ra ang nahibaloan sa mga Protestante sa ilang ginabuhat sa dihang ilang gisugyot nga dawaton ang tabang sa Roma sa buluhaton sa pagpataas sa Domingo. Samtang sila determinado sa pagtuman sa ilang tuyo, ang Roma nagtinguha sa pagpasig-uli sa iyang gahum, sa pagbawi sa iyang nawalang pagkalabaw. Kon ang prinsipyo matukod na sa makausa sa Estados Unidos nga ang simbahan mahimong mogamit o mokontrol sa gahum sa estado; nga ang relihiyosong mga pag-obserbar mahimong ipatuman pinaagi sa sekular nga mga balaod; sa laktod, nga ang awtoridad sa simbahan ug estado maoy maghari ibabaw sa konsensya, nan ang kadaugan sa Roma niining nasora masiguro na.”

> “God’s word has given warning of the impending danger; let this be unheeded, and the Protestant world will learn what the purposes of Rome really are, only when it is too late to escape the snare. She is silently growing into power. Her doctrines are exerting their influence in legislative halls, in the churches, and in the hearts of men. She is piling up her lofty and massive structures in the secret recesses of which her former persecutions will be repeated. Stealthily and unsuspectedly she is strengthening her forces to further her own ends when the time shall come for her to strike. All that she desires is vantage ground, and this is already being given her. We shall soon see and shall feel what the purpose of the Roman element is. Whoever shall believe and obey the word of God will thereby incur reproach and persecution.” The Great Controversy, 563–581.

> “Ang pulong sa Dios naghatag na ug pasidaan bahin sa nagasingabot nga peligro; kon kini pasagdan lamang, ang Protestante nga kalibotan makaila ra unya kon unsa gayod ang mga tuyo sa Roma, sa diha na nga ulahi na kaayo aron makalikay sa lit-ag. Siya sa hilom nagatubo ngadto sa gahum. Ang iyang mga doktrina nagapadayag sa ilang impluwensya diha sa mga bulwagan sa lehislatura, sa mga iglesya, ug sa mga kasingkasing sa mga tawo. Siya nagapatong ug nagtigom sa iyang tag-as ug mabug-at nga mga estruktura diin, sa tagoang kalawman niini, ang iyang nangaging mga paglutos pagausbon. Sa palihok ug nga walay pagduda gikan sa uban, siya nagapalig-on sa iyang mga pwersa aron mapauswag ang iyang kaugalingong mga tumong sa dihang moabot ang panahon nga siya mohampak. Ang tanan nga iyang gitinguha mao ang usa ka mapahimuslang nga tindogan, ug kini gihatag na kaniya. Sa dili madugay atong makita ug mabati kon unsa ang katuyoan sa Romanhong elemento. Bisan kinsa nga motuo ug motuman sa pulong sa Dios pinaagi niini makadangat sa pagtamay ug paglutos.” The Great Controversy, 563–581.

Back to Articles