Article

# The Seventy Forgotten Years of Tyre

Ang Kapitoan ka Nakalimtang mga Tuig sa Tiro

The Seventy Forgotten Years of Tyre

Ang Kapitoan ka Kinalimtan nga mga Tuig sa Tiro

Author

Jeff Pippenger

Published

August 12, 2023

Formats

PDF Unavailable
Word Unavailable
Song MP3

All the prophets identify the end of the world.

Ang tanang mga propeta nagtumong sa katapusan sa kalibotan.

> “Each of the ancient prophets spoke less for their own time than for ours, so that their prophesying is in force for us. ‘Now all these things happened unto them for ensamples: and they are written for our admonition, upon whom the ends of the world are come.’ 1 Corinthians 10:11. ‘Not unto themselves, but unto us they did minister the things, which are now reported unto you by them that have preached the gospel unto you with the Holy Ghost sent down from heaven; which things the angels desire to look into.’ 1 Peter 1:12. . . .

> “Ang matag usa sa karaang mga propeta nagsulti dili kaayo alang sa ilang kaugalingong panahon kondili alang sa ato, aron ang ilang pagpanagna magpabiling epektibo alang kanato. ‘Karon kining tanan nahitabo kanila ingon nga mga panig-ingnan: ug kini gisulat alang sa atong pagpasidaan, nga kang kinsa miabut ang mga kinatumyan sa kalibotan.’ 1 Corinto 10:11. ‘Dili ngadto sa ilang kaugalingon, kondili ngadto kanato, sila nag-alagad niadtong mga butanga, nga karon gipahibalo na kaninyo pinaagi niadtong mga nagwali sa maayong balita kaninyo uban sa Balaang Espiritu nga gipadala gikan sa langit; nga mga butang ang mga manulonda nagtinguha sa pagsusi.’ 1 Pedro 1:12....”

> “The Bible has accumulated and bound up together its treasures for this last generation. All the great events and solemn transactions of Old Testament history have been, and are, repeating themselves in the church in these last days.” Selected Messages, book 3, 338, 339.

> “Ang Biblia nagtigom ug naghiusa sa iyang mga bahandi alang niining katapusang kaliwatan. Ang tanang dagkung mga hitabo ug solemneng mga transaksiyon sa kasaysayan sa Daang Tugon nahitabo na, ug nagpadayon sa pagsubli sa ilang kaugalingon, diha sa iglesia niining katapusang mga adlaw.” Selected Messages, book 3, 338, 339.

All the books of the Bible conclude in the book of Revelation.

Ang tanang mga basahon sa Bibliya mosangpot sa kataposan diha sa basahon sa Pinadayag.

> “In the Revelation all the books of the Bible meet and end.” Acts of the Apostles, 585.

> “Diha sa Pinadayag ang tanang mga basahon sa Biblia nagtagbo ug natapos.” Mga Buhat sa mga Apostoles, 585.

The final warning message for planet earth’s inhabitants is identified in Revelation eighteen.

Ang kataposang mensahe sa pasidaan alang sa mga pumoluyo sa planetang Yuta gihulagway diha sa Pinadayag 18.

> And after these things I saw another angel come down from heaven, having great power; and the earth was lightened with his glory. And he cried mightily with a strong voice, saying, Babylon the great is fallen, is fallen, and is become the habitation of devils, and the hold of every foul spirit, and a cage of every unclean and hateful bird. For all nations have drunk of the wine of the wrath of her fornication, and the kings of the earth have committed fornication with her, and the merchants of the earth are waxed rich through the abundance of her delicacies. Revelation 18:1–3.

> Ug sa tapos niini nakita ko ang laing manulonda nga mikanaug gikan sa langit, nga may dakong kagahum; ug ang yuta nalamdagan sa iyang himaya. Ug siya misinggit sa makusog nga tingog, nga nagaingon, Napukan na, napukan na ang dakong Babilonia, ug nahimong puloy-anan sa mga yawa, ug salipdanan sa tanang mahugaw nga espiritu, ug hawla sa tanang mahugaw ug salawayon nga langgam. Kay ang tanang kanasoran nakainom sa vino sa kapungot sa iyang pagpakighilawas, ug ang mga hari sa yuta nakighilawas uban kaniya, ug ang mga magpapatigayon sa yuta nangadato tungod sa kadagaya sa iyang mga kaluho. Pinadayag 18:1–3.

The phrase “Babylon the great” represents the Roman Catholic church and in Isaiah chapter twenty-three “Babylon the great” is represented as Tyre.

Ang hugpong nga “Dakong Babilonia” nagrepresentar sa Simbahang Romano Katoliko, ug sa kapitulo beinte-tres sa Isaias, ang “Dakong Babilonia” girepresentahan ingon nga Tiro.

> The burden of Tyre. Howl, ye ships of Tarshish; for it is laid waste, so that there is no house, no entering in: from the land of Chittim it is revealed to them. Be still, ye inhabitants of the isle; thou whom the merchants of Zidon, that pass over the sea, have replenished. And by great waters the seed of Sihor, the harvest of the river, is her revenue; and she is a mart of nations. Be thou ashamed, O Zidon: for the sea hath spoken, even the strength of the sea, saying, I travail not, nor bring forth children, neither do I nourish up young men, nor bring up virgins. As at the report concerning Egypt, so shall they be sorely pained at the report of Tyre. Pass ye over to Tarshish; howl, ye inhabitants of the isle. Is this your joyous city, whose antiquity is of ancient days? her own feet shall carry her afar off to sojourn. Who hath taken this counsel against Tyre, the crowning city, whose merchants are princes, whose traffickers are the honourable of the earth? The Lord of hosts hath purposed it, to stain the pride of all glory, and to bring into contempt all the honourable of the earth. Pass through thy land as a river, O daughter of Tarshish: there is no more strength. He stretched out his hand over the sea, he shook the kingdoms: the Lord hath given a commandment against the merchant city, to destroy the strong holds thereof. And he said, Thou shalt no more rejoice, O thou oppressed virgin, daughter of Zidon: arise, pass over to Chittim; there also shalt thou have no rest. Behold the land of the Chaldeans; this people was not, till the Assyrian founded it for them that dwell in the wilderness: they set up the towers thereof, they raised up the palaces thereof; and he brought it to ruin. Howl, ye ships of Tarshish: for your strength is laid waste. And it shall come to pass in that day, that Tyre shall be forgotten seventy years, according to the days of one king: after the end of seventy years shall Tyre sing as an harlot. Take an harp, go about the city, thou harlot that hast been forgotten; make sweet melody, sing many songs, that thou mayest be remembered. And it shall come to pass after the end of seventy years, that the Lord will visit Tyre, and she shall turn to her hire, and shall commit fornication with all the kingdoms of the world upon the face of the earth. And her merchandise and her hire shall be holiness to the Lord: it shall not be treasured nor laid up; for her merchandise shall be for them that dwell before the Lord, to eat sufficiently, and for durable clothing. Isaiah 23:1–18.

> Ang palas-anon batok sa Tiro. Panaghilak, kamo nga mga sakayan sa Tarshish; kay kini gilaglag na, aron wala nay balay, wala nay kasudlan: gikan sa yuta sa Chittim kini gipadayag ngadto kanila. Paghilum, kamo nga mga pumoluyo sa pulo; ikaw nga gipadato sa mga magpapatigayon sa Sidon, nga molabang sa dagat. Ug pinaagi sa dagkung katubigan ang binhi sa Sihor, ang ani sa suba, mao ang iyang kita; ug siya nahimong tiyanggihan sa mga nasud. Kaulaw, O Sidon: kay ang dagat misulti, bisan ang kusog sa dagat, nga nagaingon, Wala ako magbati sa pag-anak, ni magpanganak ug mga anak, ni magpadako ug mga batan-ong lalaki, ni magmatuto ug mga ulay. Sama sa balita mahitungod sa Egipto, mao man nga sila pagasakiton pag-ayo sa balita mahitungod sa Tiro. Tumabok kamo ngadto sa Tarshish; panaghilak, kamo nga mga pumoluyo sa pulo. Mao ba kini ang inyong malipayon nga siyudad, kansang kagikanan sukad pa sa karaang mga adlaw? ang iyang kaugalingong mga tiil magadala kaniya sa halayo aron magpuyo didto ingon nga dumuloong. Kinsa ba ang nagbuot niini batok sa Tiro, ang siyudad nga nagapuronar, kansang mga magpapatigayon mga principe, kansang mga magbabaligya mao ang mga dungganon sa yuta? Ang Ginoo sa mga panon maoy nagtuyo niini, aron hugawan ang garbo sa tanang himaya, ug aron ipaubos sa pagtamay ang tanang mga dungganon sa yuta. Labangi ang imong yuta ingon sa suba, O anak nga babaye sa Tarshish: wala na ang kalig-on. Gituy-od niya ang iyang kamot ibabaw sa dagat, iyang giuyog ang mga gingharian: ang Ginoo naghatag ug sugo batok sa siyudad nga patigayonan, aron laglagon ang mga salipdanan niini. Ug siya miingon, Dili ka na gayud magakalipay, O ikaw nga gidaugdaug nga ulay, anak nga babaye sa Sidon: tindog, tumabok ngadto sa Chittim; didto usab wala kay kapahulayan. Tan-awa ang yuta sa mga Caldeahanon; kining katawhan kaniadto wala pa, hangtud nga ang Asiryano nagtukod niini alang sa mga nagpuyo sa kamingawan: ilang gipatindog ang mga tore niini, ilang gipataas ang mga palasyo niini; ug kini iyang gihimong guba. Panaghilak, kamo nga mga sakayan sa Tarshish: kay ang inyong kalig-on gilaglag na. Ug mahitabo niana nga adlaw, nga ang Tiro hikalimtan sulod sa kapitoan ka tuig, sumala sa mga adlaw sa usa ka hari: human sa katapusan sa kapitoan ka tuig ang Tiro magaawit sama sa usa ka bigaon. Kuhaa ang alpa, libota ang siyudad, ikaw nga bigaon nga hikalimtan; paghimo ug matam-is nga melodiya, pag-awit ug daghang mga alawiton, aron ikaw mahinumduman. Ug mahitabo human sa katapusan sa kapitoan ka tuig, nga ang Ginoo moduaw sa Tiro, ug siya mobalik ngadto sa iyang suhol, ug magapakighilawas uban sa tanang mga gingharian sa kalibotan ibabaw sa nawong sa yuta. Ug ang iyang patigayon ug ang iyang suhol mamahimong kabalaan alang sa Ginoo: kini dili tipigan ni hipuson; kay ang iyang patigayon alang man sa mga nagapuyo sa atubangan sa Ginoo, aron makakaon nga igo, ug alang sa malungtarong bisti. Isaias 23:1–18.

Sister White writes: “All the great events and solemn transactions of Old Testament history have been, and are, repeating themselves in the church in these last days.”

Si Sister White nagsulat: “Ang tanang dagkong mga hitabo ug mabug-at nga mga kalihokan sa kasaysayan sa Daang Tugon nangahitabo na kaniadto, ug nagpadayon sa pag-usab sa ilang kaugalingon sulod sa iglesia niining katapusang mga adlaw.”

Isaiah twenty-three addresses the prophetic relationships of the United Nations, the Papacy, the United States and Islam. In order to recognize these truths certain symbols in the chapter must be defined by Inspiration. Once the symbols are defined, the sequence of events is fairly straightforward. The symbols in the chapter that need to be defined are:

Ang Isaias beinte-tres naghisgot sa mga propetikong relasyon sa United Nations, sa Papasiya, sa Tinipong Bansa sa Amerika, ug sa Islam. Aron maila kining mga kamatuoran, ang pipila ka mga simbolo diha sa kapitulo kinahanglan hubaron pinaagi sa Inspirasyon. Sa dihang mahubad na ang mga simbolo, ang han-ay sa mga panghitabo igo na ka tin-aw. Ang mga simbolo sa kapitulo nga kinahanglan hubaron mao ang:

The Burden, Tyre, The harlot, The Assyrian, The land of the Chaldeans, Towers and Palaces, Tarshish, The Seed of Sihor, The Land of Chittim, Zidon, The Merchants City, The report of Egypt and the report of Tyre, The Howling, A Daughter, Seventy Years, The Days of One King, Forgetting, and Remembering

Ang Palas-anon, Tiro, Ang Bigaon, Ang Asiryahanon, Ang yuta sa mga Caldeahanon, Mga Torre ug mga Palasyo, Tarsis, Ang Binhi sa Sihor, Ang Yuta sa Chittim, Sidon, Ang Siyudad sa mga Magpapatigayon, Ang taho gikan sa Egipto ug ang taho gikan sa Tiro, Ang Pagminatay, Usa ka Anak nga Babaye, Kapitoan ka Tuig, Ang mga Adlaw sa Usa ka Hari, Ang Pagkalimot, ug Ang Paghinumdom

The word “burden” in verse one identifies a prophecy of doom against the kingdom of Tyre.

Ang pulong nga “burden” sa bersikulo uno nagtimaan sa usa ka tagna sa kalaglagan batok sa gingharian sa Tiro.

Burden: H4853—From H5375; a burden; specifically tribute, or (abstractly) porterage; figuratively an utterance, chiefly a doom, especially singing; mental, desire: – burden, carry away, prophecy, X they set, song, tribute.

Palas-anon: H4853—Gikan sa H5375; usa ka palas-anon; ilabina usa ka buhis, o (sa abstraktong diwa) ang pagpas-an; sa hulagwayong diwa usa ka pahayag, kasagaran usa ka silot, ilabina pag-awit; sa panghunahuna, tinguha: – palas-anon, dad-on palayo, panagna, X ilang gipahimutang, awit, buhis.

The burden of Tyre is one of many passages in the Bible where the final judgment of the Roman Catholic church is identified. A “burden” by use and definition is a prophecy, and primarily a prophecy of doom. There are eleven “burdens” in Isaiah and eight times the word is used to describe a burden carried on the shoulders. The eleven times the word “burden” is represented as prophecy of doom are Isaiah 13:1; 15:1; 17:1; 19:1; 21:1, 11, 13; 22:1; 30:6 and of course chapter twenty-three where we find the burden of Tyre. It is worthwhile to place all of Isaiah’s prophecies of doom together in order to evaluate which power is being represented in the last days. Eleven prophecies of doom are difficult to cover at one time, so I will give a brief definition of each doom prophecy to set the context for chapter twenty-three.

Ang pas-anon mahitungod sa Tiro maoy usa sa daghang mga teksto sa Biblia diin giila ang kataposang paghukom sa Simbahang Romano Katolika. Ang “pas-anon,” sumala sa paggamit ug kahulogan niini, usa ka tagna, ug sa panguna usa ka tagna sa kalaglagan. Adunay napulog usa ka “mga pas-anon” diha sa Isaias, ug walo ka higayon nga gigamit ang pulong aron sa paghulagway sa usa ka lulan nga gidala ibabaw sa mga abaga. Ang napulog usa ka higayon diin ang pulong nga “pas-anon” girepresentar ingon nga tagna sa kalaglagan mao ang Isaias 13:1; 15:1; 17:1; 19:1; 21:1, 11, 13; 22:1; 30:6 ug siyempre ang kapitulo baynte-tres diin atong makita ang pas-anon mahitungod sa Tiro. Angay nga ipatigom ang tanang mga tagna ni Isaias sa kalaglagan aron masusi kung unsang gahuma ang girepresentahan sa kaulahiang mga adlaw. Ang napulog usa ka mga tagna sa kalaglagan lisod hisgutan sa usa lamang ka higayon, busa mohatag ako ug mubo nga kahulogan sa matag tagna sa kalaglagan aron maestablisar ang konteksto alang sa kapitulo baynte-tres.

In chapter thirteen the prophecy of doom against Babylon is modern Babylon at the end of the world, which is the whore of Rome that is also illustrated in chapter seventeen of the book of Revelation.

Sa kapitulo trese, ang tagna sa silot batok sa Babilonia mao ang makabag-ong Babilonia sa katapusan sa kalibotan, nga mao ang bigaon sa Roma nga gihulagway usab sa kapitulo disi-siyete sa basahon sa Pinadayag.

> And there came one of the seven angels which had the seven vials, and talked with me, saying unto me, Come hither; I will show unto thee the judgment of the great whore that sitteth upon many waters: With whom the kings of the earth have committed fornication, and the inhabitants of the earth have been made drunk with the wine of her fornication. So he carried me away in the spirit into the wilderness: and I saw a woman sit upon a scarlet coloured beast, full of names of blasphemy, having seven heads and ten horns. And the woman was arrayed in purple and scarlet colour, and decked with gold and precious stones and pearls, having a golden cup in her hand full of abominations and filthiness of her fornication: And upon her forehead was a name written, MYSTERY, BABYLON THE GREAT, THE MOTHER OF HARLOTS AND ABOMINATIONS OF THE EARTH. Revelation 17:1–5.

> Ug miabot ang usa sa pito ka mga manulonda nga may pito ka panaksan, ug misulti kanako, nga nagaingon, Umari ka dinhi; igapakita ko kanimo ang hukom sa bantugang bigaon nga nagalingkod sa ibabaw sa daghang mga katubigan: Nga kaniya ang mga hari sa yuta nakighilawas, ug ang mga pumoluyo sa yuta nangahubog sa bino sa iyang pakighilawas. Busa gidala niya ako diha sa Espiritu ngadto sa kamingawan: ug nakita ko ang usa ka babaye nga nagalingkod sa ibabaw sa usa ka mapulang mapula nga mapintas nga mananap, nga napuno sa mga ngalan sa pagpasipala, nga may pito ka mga ulo ug napulo ka mga sungay. Ug ang babaye sinul-oban sa purpura ug mapulang mapula, ug gidayandayanan sa bulawan ug mga bililhong bato ug mga mutya, nga may bulawang kupa sa iyang kamot nga puno sa mga dulumtanan ug sa kahugawan sa iyang pakighilawas: Ug sa iyang agtang nahisulat ang usa ka ngalan, TINAGO, ANG DAKONG BABILONIA, ANG INAHAN SA MGA BIGAON UG SA MGA DULUMTANAN SA YUTA. Pinadayag 17:1–5.

I need to digress a little. The purpose of the study of the prophecy of Tyre is ultimately to align the prophetic history of the United States with that of the Seventh-day Adventist church. We will show that the government of the United States is one horn on the lamb-like beast of Revelation thirteen and that Protestantism that came out of the Dark Ages was the other horn. The horn of Protestantism became Millerite Adventism at the point the Protestants of the United States rejected the first angel’s message. When we have that in place, we will show that the history of the Protestant horn and the history of the Republican horn run parallel to one another and possess parallel prophetic characteristics. After all they are on the same beast representing that both horns are contemporary to one another. I will illustrate one example of this parallel of the horns of church and state in the United States. They both ‘forget’ in their own way.

Kinahanglan una akong mosimang sa diyutay. Ang katuyoan sa pagtuon sa tagna mahitungod sa Tiro sa katapusan mao ang pagpahiuyon sa matagnaong kasaysayan sa Tinipong Bansa sa kasaysayan sa Iglesya nga Seventh-day Adventist. Ipakita nato nga ang kagamhanan sa Tinipong Bansa mao ang usa ka sungay sa mananap nga sama ug nating karnero sa Pinadayag trese ug nga ang Protestanismo nga migula gikan sa Mangitngit nga mga Katuigan mao ang laing sungay. Ang sungay sa Protestanismo nahimong Millerite Adventism sa dihang gisalikway sa mga Protestante sa Tinipong Bansa ang mensahe sa unang manulonda. Sa dihang mapahimutang na nato kana, ipakita nato nga ang kasaysayan sa Protestante nga sungay ug ang kasaysayan sa Republikano nga sungay nagadagandungan sa usag usa ug nagbaton ug managsamang matagnaong mga kinaiya. Kay sa pagkatinuod, anaa sila sa mao rang mananap, nga nagrepresentar nga ang duruha ka sungay kapanahonan sa usag usa. Akong ihulagway ang usa ka ehemplo niini nga pagkaparalelo sa mga sungay sa iglesia ug estado sa Tinipong Bansa. Silang duha “makalimot” sa ilang kaugalingong paagi.

Isaiah twenty-three marks the prophetic point that the papal power is forgotten for seventy years, and in those seventy symbolic years men forget the papacy and why the Dark Ages are called the Dark Ages. The Protestant horn’s motto when they separated from the Catholic church was the Bible and the Bible alone. They forgot that the Bible informs us who the papacy really is. They forgot the message enshrined in the sacred document they were entrusted with, and professed to be the champion defenders of.

Ang Isaias beinte-tres nagtimaan sa matagnaong punto nga ang gahum sa pagkapapa pagahikalimtan sulod sa kapitoan ka tuig, ug niadtong kapitoan ka simbolikong mga tuig ang mga tawo nakalimot sa kapapa ug nganong ang Mangitngit nga mga Kapanahonan gitawag nga Mangitngit nga mga Kapanahonan. Ang motto sa sungay nga Protestante sa dihang mibulag sila gikan sa simbahang Katoliko mao ang Biblia ug ang Biblia lamang. Nakalimot sila nga ang Biblia nagapahibalo kanato kon kinsa gayud ang kapapa. Nakalimot sila sa mensahe nga gitipigan diha sa balaang dokumento nga gitugyan kanila, ug nga ilang giangkon nga sila mao ang mga nag-unang manlalaban sa pagpanalipod niini.

> “Those who become confused in their understanding of the word, who fail to see the meaning of antichrist, will surely place themselves on the side of antichrist. There is no time now for us to assimilate with the world. Daniel is standing in his lot and in his place. The prophecies of Daniel and of John are to be understood. They interpret each other. They give to the world truths which everyone should understand. These prophecies are to be witness in the world. By their fulfillment in these last days, they will explain themselves.” Kress Collection, 105.

> “Ang mga malibog sa ilang pagsabot sa pulong, nga mapakyas sa pagkakita sa kahulogan sa antikristo, sa pagkatinuod mopahiluna sa ilang kaugalingon sa dapig sa antikristo. Wala nay panahon karon alang kanato sa pagpasibo sa kalibotan. Si Daniel nagatindog sa iyang bahin ug sa iyang dapit. Ang mga tagna ni Daniel ug ni Juan kinahanglan sabton. Sila naghubad sa usag usa. Sila nagahatag sa kalibotan ug mga kamatuoran nga ang matag usa kinahanglan makasabut. Kining mga tagnaa kinahanglan mahimong pagpamatuod sa kalibotan. Pinaagi sa ilang katumanan niining ulahing mga adlaw, sila magapatin-aw sa ilang kaugalingon.” Kress Collection, 105.

Likewise, the Republican horn representing the government of the United States was to be by the people and for the people, but the citizens of the United States have also forgotten the sacred document that they were entrusted with. That sacred document is the Constitution of the United States and the motto of the government that was designed to be for the people was the separation of church and state. They have forgotten the message of the Constitution they were entrusted with, and professed defenders of.

Sa ingon man, ang Republikang sungay nga nagrepresentar sa gobyerno sa Estados Unidos gikatakda nga magagikan sa katawhan ug alang sa katawhan, apan ang mga lungsoranon sa Estados Unidos nakalimot usab sa balaan nga dokumento nga gitugyan kanila. Kining balaang dokumento mao ang Konstitusyon sa Estados Unidos, ug ang punong baruganan sa gobyerno nga gilaraw aron mahimong alang sa katawhan mao ang pagbulag sa iglesia ug sa estado. Nakalimot sila sa mensahe sa Konstitusyon nga gitugyan kanila, ug nga ilang giila nga ilang gipanalipdan.

> “And let it be remembered, it is the boast of Rome that she never changes. The principles of Gregory VII and Innocent III are still the principles of the Roman Catholic Church. And had she but the power, she would put them in practice with as much vigor now as in past centuries. Protestants little know what they are doing when they propose to accept the aid of Rome in the work of Sunday exaltation. While they are bent upon the accomplishment of their purpose, Rome is aiming to re-establish her power, to recover her lost supremacy. Let the principle once be established in the United States that the church may employ or control the power of the state; that religious observances may be enforced by secular laws; in short, that the authority of church and state is to dominate the conscience, and the triumph of Rome in this country is assured.

> “Ug himoa nga mahinumdoman kini, nga kini mao ang pagpangandak sa Roma nga siya dili gayud mausab. Ang mga prinsipyo ni Gregory VII ug Innocent III mao gihapon ang mga prinsipyo sa Iglesiang Romano Katoliko. Ug kon aduna pa lamang siya sa gahum, iyang ipatuman kini uban sa sama ka kusog karon maingon sa nangaging mga siglo. Ang mga Protestante diyutay ra kaayo ang ilang nahibaloan kon unsa ang ilang ginabuhat sa dihang ilang gisugyot nga dawaton ang tabang sa Roma sa buluhaton sa pagpataas sa Domingo. Samtang determinado sila sa pagtuman sa ilang tumong, ang Roma nagtinguha sa pagtukod pag-usab sa iyang gahum, sa pagbawi sa iyang nawala nga pagkalabaw. Kon ang maong prinsipyo matukod na gani sa Estados Unidos nga ang iglesia mahimong mogamit o mokontrolar sa gahum sa estado; nga ang relihiyosong mga pagsaulog mahimong ipatuman pinaagi sa sekular nga mga balaod; sa laktod, nga ang awtoridad sa iglesia ug estado mao ang magadumala sa konsensiya, nan ang kadaugan sa Roma niining nasora masiguro na.”

> “God’s word has given warning of the impending danger; let this be unheeded, and the Protestant world will learn what the purposes of Rome really are, only when it is too late to escape the snare. She is silently growing into power. Her doctrines are exerting their influence in legislative halls, in the churches, and in the hearts of men. She is piling up her lofty and massive structures in the secret recesses of which her former persecutions will be repeated. Stealthily and unsuspectedly she is strengthening her forces to further her own ends when the time shall come for her to strike. All that she desires is vantage ground, and this is already being given her. We shall soon see and shall feel what the purpose of the Roman element is. Whoever shall believe and obey the word of God will thereby incur reproach and persecution.” The Great Controversy, 581.

> “Ang pulong sa Dios naghatag na ug pasidaan bahin sa nagasingabot nga kapeligrohan; kon kini pasagdan lamang, ang kalibotang Protestante makaila ra unya kon unsa gayud ang mga tuyo sa Roma, sa dihang ulahi na kaayo aron makalikay sa lit-ag. Siya hilom nga nagtubo ngadto sa gahum. Ang iyang mga doktrina nagapadangat sa ilang impluwensiya sa mga hawanan sa lehislatura, sa mga iglesia, ug sa mga kasingkasing sa mga tawo. Nagatukod siya ug iyang hatag-as ug mabug-at nga mga tinukod diin, sa tagong mga kahiladman niini, pagausbon ang iyang nangaging mga paglutos. Sa tago ug dili pagdudahan, ginapalig-on niya ang iyang mga kusog aron mapadayon ang iyang kaugalingong mga katuyoan sa dihang moabot na ang panahon sa iyang pag-atake. Ang tanan nga iyang gitinguha mao ang mapahimuslang nga pwestohan, ug kini gihatag na kaniya. Sa dili madugay makita nato ug mabati nato kon unsa ang tuyo sa Romanhong elemento. Bisan kinsa nga motuo ug motuman sa pulong sa Dios tungod niana magaangkon ug kaulawan ug paglutos.” The Great Controversy, 581.

If you can locate any dictionary that was published before 1950, and look up “scarlet colored woman” or some variation of that phrase from Revelation seventeen, every one of those pre-1950 dictionaries identifies that the Roman Catholic church is the whore of Revelation seventeen. The United States, Revelation thirteen’s two-horned earth-beast forgets its past, whether it be the horn of Protestantism or the horn of Republicanism. Both of these institutions came about from the protest against the religious tyranny of the papacy and the political tyranny of the kings that supported her, or as the Bible says, the kings that “committed fornication” with her. Before we take up Isaiah twenty-three, we will briefly give an overview of the other ten times Isaiah identifies a ‘prophecy of doom,’ for all of the eleven “burdens” are just that.

Kon makakaplaganap ka ug bisan unsang diksyonaryo nga gimantala sa wala pa ang 1950, ug tan-awon ang “babang mapula ug kolor” o usa ka lain-laing porma niana nga hugpong sa mga pulong gikan sa Pinadayag disesiete, ang matag usa niadtong mga diksyonaryo sa wala pa ang 1950 nag-ila nga ang Romano Katolikong simbahan mao ang bigaon sa Pinadayag disesiete. Ang Tinipong Bansa sa Amerika, ang mananap nga yutan-on nga may duha ka sungay sa Pinadayag trese, nalimot sa iyang kagahapon, bisan pa kini ang sungay sa Protestanismo o ang sungay sa Republikanoismo. Kining duha ka mga institusyon mitungha gikan sa pagprotesta batok sa relihiyosong pagpanglugos sa kapapahan ug sa politikanhong pagpanglugos sa mga hari nga misuporta kaniya, o sumala sa giingon sa Biblia, ang mga hari nga “nakighilawas” uban kaniya. Sa dili pa nato hisgutan ang Isaias baynte-trés, sa mubo maghatag kita ug kinatibuk-ang pagtan-aw sa laing napulo ka higayon diin giila ni Isaias ang usa ka ‘tagna sa kapahamakan,’ kay ang tanang napulog-usa ka mga “palas-anon” mao gayud kana.

Isaiah thirteen is the burden of Babylon in the “last days.” Babylon, though controlled and directed by the Catholic church in the last days is made up of three powers that lead the world to Armageddon in chapter sixteen of Revelation. In chapter thirteen’s prophecy of doom against modern Babylon there are three powers represented; Babylon, Lucifer and Assyria representing the beast (Assyria), the dragon (Lucifer) and the false prophet (Babylon). Assyria and Babylon are the two desolating powers God employed to punish ancient Israel and Assyria came first taking the northern ten tribes into captivity and thereafter Babylon took the southern two tribes of Judah.

Ang Isaias trese mao ang palas-anon batok sa Babilonia sa “ulahing mga adlaw.” Ang Babilonia, bisan tuod gidumala ug giya sa Simbahang Katoliko sa ulahing mga adlaw, gilangkuban sa tulo ka gahom nga maoy manguna sa kalibutan ngadto sa Armagedon sa kapitulo disisais sa Pinadayag. Sa tagna sa kapitulo trese mahitungod sa kalaglagan batok sa moderno nga Babilonia, adunay tulo ka gahom nga girepresentar: ang Babilonia, si Lucifer, ug ang Asiria, nga nagarepresentar sa mapintas nga mananap (Asiria), sa dragon (Lucifer), ug sa mini nga manalagna (Babilonia). Ang Asiria ug ang Babilonia mao ang duha ka makakalaglag nga gahom nga gigamit sa Dios sa pagsilot sa karaang Israel, ug ang Asiria maoy nahiuna pinaagi sa pagdala sa amihanang napulo ka mga banay ngadto sa pagkabinihag, ug pagkahuman niini gidala sa Babilonia ang habagatang duha ka mga banay sa Juda.

> Israel is a scattered sheep; the lions have driven him away: first the king of Assyria hath devoured him; and last this Nebuchadnezzar king of Babylon hath broken his bones. Therefore thus saith the Lord of hosts, the God of Israel; Behold, I will punish the king of Babylon and his land, as I have punished the king of Assyria. Jeremiah 50:17, 18.

> Ang Israel maoy usa ka nagkatibulaag nga karnero; gipahawa siya sa mga leon: una, gilamoy siya sa hari sa Asiria; ug sa ulahi, kining si Nabucodonosor nga hari sa Babilonia maoy midugmok sa iyang mga bukog. Busa mao kini ang giingon sa Ginoo sa mga panon, ang Dios sa Israel: Ania karon, silotan ko ang hari sa Babilonia ug ang iyang yuta, maingon nga gisilotan ko ang hari sa Asiria. Jeremias 50:17, 18.

First Assyria took the northern ten tribes of Israel into captivity and thereafter Babylon took the southern two tribes of Judah into captivity. Both of these captivities were fulfillment of Leviticus twenty-six’s “seven times.” The “seven times” of Leviticus was the very first “time prophecy” William Miller discovered, and it identifies that when Assyria captured the northern tribe it marked the beginning of a scattering that continued for twenty-five hundred and twenty years. That period began at their captivity in 723BC and ended at the “time of the end” in 1798. The southern tribes were taken by Babylon in 677BC, beginning the “seven times” against Judah which ended at the same point as the 2300-year prophecy of Daniel eight verse fourteen, on October 22, 1844. Assyria and Babylon fulfilled the same purpose of punishment against the rebellion of God’s people, but the punishment was first carried out by Assyria and then by Babylon.

Una gisakop sa Asiria ang napulo ka amihanang mga banay sa Israel ngadto sa pagkabinihag, ug pagkahuman niini gisakop sa Babilonia ang duha ka habagatang mga banay sa Juda ngadto sa pagkabinihag. Kining duha ka mga pagkabinihag maoy katumanan sa “pito ka mga panahon” sa Levitico 26. Ang “pito ka mga panahon” sa Levitico mao ang pinakaunang “tagna sa panahon” nga nadiskobrehan ni William Miller, ug kini nagtimaan nga sa dihang gisakop sa Asiria ang amihanang banay, maoy pagsugod sa usa ka pagkatibulaag nga nagpadayon sulod sa duha ka libo lima ka gatus ug kaluhaan ka tuig. Kining panahona nagsugod sa ilang pagkabinihag niadtong 723 BC ug natapos sa “panahon sa katapusan” niadtong 1798. Ang habagatang mga banay gidala sa Babilonia niadtong 677 BC, nga maoy pagsugod sa “pito ka mga panahon” batok sa Juda, nga natapos sa samang punto sa tagna sa 2300 ka tuig sa Daniel 8:14, sa Oktubre 22, 1844. Ang Asiria ug Babilonia nagtuman sa samang katuyoan sa silot batok sa pagsukol sa katawhan sa Dios, apan ang silot unang gipatuman pinaagi sa Asiria ug unya pinaagi sa Babilonia.

In the prophetic relationship of the three powers in chapter thirteen Babylon is the image of Assyria, for she came after but did the same work against God’s people.

Sa mahimatikong relasyon sa tulo ka mga gahum diha sa kapitulo trese, ang Babilonia mao ang hulagway sa Asiria, kay siya mianhi sa ulahi apan naghimo sa mao rang buhat batok sa katawhan sa Dios.

In chapter fifteen, the burden against Moab is against the Protestant churches.

Sa kapitulo kinse, ang pas-anon batok sa Moab maoy batok sa mga simbahang Protestante.

> “This description of Moab represents the churches that have become like Moab. They have not stood at their post of duty as faithful sentinels. They have not cooperated with the heavenly intelligences by exercising their God-given ability to do the will of God, pressing back the powers of darkness, and using every power God has given them to advance truth and righteousness in our world. They have a knowledge of the truth, but they have not practiced what they know.” Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 4, 1159.

> “Kining paghulagway sa Moab nagrepresentar sa mga iglesia nga nahimong sama sa Moab. Wala sila magbarug sa ilang katungdanang pwesto ingon nga matinumanong mga bantay. Wala sila makigtinabangay sa langitnong mga kaalam pinaagi sa paggamit sa gihatag-sa-Dios nilang abilidad sa pagbuhat sa kabubut-on sa Dios, sa pagpugong sa mga gahum sa kangitngit, ug sa paggamit sa matag gahum nga gihatag sa Dios kanila aron mapauswag ang kamatuoran ug pagkamatarong dinhi sa atong kalibotan. Aduna silay kahibalo sa kamatuoran, apan wala nila buhata ang ilang nahibaloan.” Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 4, 1159.

The Protestant church that has fallen is the church that continued to walk with the Lord when the rest of Protestantism fled at the second angel’s message. Moab is Adventism, the fallen Protestant horn.

Ang nahulog nga iglesiang Protestante mao ang iglesia nga nagpadayon sa paglakaw uban sa Ginoo sa dihang ang uban pang Protestanismo mikalagiw tungod sa mensahe sa ikaduhang anghel. Ang Moab mao ang Adventismo, ang nahulog nga sungay Protestante.

Chapter seventeen is about Damascus, and it is identified as a city that is taken away. A city is a symbol of a kingdom and the kingdom that is taken away in the “last days” is the United States.

Ang kapitulo disi-siyete mahitungod sa Damasco, ug kini giila ingong usa ka siyudad nga pagakuhaon. Ang siyudad usa ka simbolo sa usa ka gingharian, ug ang gingharian nga pagakuhaon sa “kaulahiang mga adlaw” mao ang Tinipong Bansa sa Amerika.

Chapter nineteen is the prophecy of doom against Egypt, representing the United Nations and the whole world.

Ang ikanapulog-siyam nga kapitulo mao ang tagna sa kalaglagan batok sa Egipto, nga nagrepresentar sa United Nations ug sa tibuok kalibotan.

The next three prophecies of doom in chapter twenty-one are against the terrible desert land of the south, Dumah and Arabia. These three prophecies of doom identify Islam, in agreement with the three woes of Revelation 8:13.

Ang sunod nga tulo ka mga tagna sa kalaglagan diha sa kapitulo bente-uno batok sa makalilisang nga yutang kamingawan sa habagatan, sa Dumah ug Arabia. Kining tulo ka mga tagna sa kalaglagan nag-ila sa Islam, uyon sa tulo ka mga kaalautan sa Pinadayag 8:13.

The prophecy of doom in chapter twenty-two portrays the separation of the Laodicean Adventists from the Philadelphian Adventists at the Sunday law.

Ang tagna sa kalaglagan diha sa kapitulo baynte-dos naghulagway sa pagkabahin sa mga Adventista nga Laodicean gikan sa mga Adventista nga Philadelphian sa panahon sa balaod sa Dominggo.

And then in chapter thirty we find the burden of the beasts of the south, which is a second illustration of the rebellion of Laodicean Adventists. Bringing all the burdens of Isaiah together virtually addresses every prophetic player in the “last days.” I am selecting Isaiah twenty-three in order to demonstrate that the history of the United States, as the sixth kingdom of Bible prophecy, reigns from 1798 to the Sunday law.

Ug unya sa kapitulo traynta atong makita ang palas-anon bahin sa mga mananap sa habagatan, nga mao ang ikaduhang ilustrasyon sa pagrebelde sa mga Adventistang Laodiceano. Ang paghiusa sa tanang mga palas-anon ni Isaias sa tinuod naghisgot sa matag propetikong magdudula sa “kataposang mga adlaw.” Gipili ko ang Isaias beinte-trés aron ipakita nga ang kasaysayan sa Estados Unidos, ingon nga ikaunom nga gingharian sa tagna sa Biblia, nagmando gikan sa 1798 hangtod sa balaod sa Domingo.

Because “each of the ancient prophets spoke less for their own time than for ours, so that their prophesying is in force for us,” every prophetic utterance is addressing the events at the end of the world. This truth combined with the fact that “all the books of the Bible meet and end” in the book of Revelation, establishes the book of Revelation as the point of reference for aligning the prophetic testimony about the events at the end of the world.

Tungod kay “ang matag usa sa karaang mga manalagna nagsulti dili kaayo alang sa ilang kaugalingong panahon kondili alang sa atoa, mao nga ang ilang pagpanagna nagapadayon nga adunay gahum alang kanato,” ang matag pamahayag nga manalagnaon nagatubag sa mga panghitabo sa katapusan sa kalibotan. Kining kamatuoran inubanan sa kamatuoran nga “ang tanang mga basahon sa Biblia nagatagbo ug nagatapos” diha sa basahon sa Pinadayag, nagapahimutang sa basahon sa Pinadayag ingon nga maong timaanan sa paghisgot alang sa pagpahiuyon sa manalagnaong pagpamatuod mahitungod sa mga panghitabo sa katapusan sa kalibotan.

In the seventeenth chapter of Revelation, we see the great whore that commits fornication with the kings of the earth and her final judgment.

Sa ikanapulog-pito nga kapitulo sa Pinadayag, atong makita ang dakong bigaon nga nakighilawas uban sa mga hari sa yuta ug ang iyang kataposang paghukom.

> And there came one of the seven angels which had the seven vials, and talked with me, saying unto me, Come hither; I will show unto thee the judgment of the great whore that sitteth upon many waters: With whom the kings of the earth have committed fornication, and the inhabitants of the earth have been made drunk with the wine of her fornication. Revelation 17:1, 2.

> Ug miabut ang usa sa pito ka mga manolunda nga may pito ka mga panaksan, ug misulti kanako, nga nagaingon kanako, Umari ka dinhi; ipakita ko kanimo ang paghukom sa dakong bigaon nga nagalingkod ibabaw sa daghang mga tubig: Nga uban kaniya ang mga hari sa yuta nakighilawas, ug ang mga lumolupyo sa yuta nahubog sa bino sa iyang pagpakighilawas. Pinadayag 17:1, 2.

The prophets never contradict one another.

Ang mga propeta dili gayod magkasupakay sa usag usa.

> And the spirits of the prophets are subject to the prophets. For God is not the author of confusion, but of peace, as in all churches of the saints. 1 Corinthians 14:32, 33.

> Ug ang mga espiritu sa mga propeta ginapasakop sa mga propeta. Kay ang Dios dili mao ang tigpasiugda sa kalibog, kondili sa kalinaw, ingon sa tanang mga iglesia sa mga balaan. 1 Corinto 14:32, 33.

At the end of the world “the judgment of the great whore that sitteth upon many waters,” the great whore with “whom the kings of the earth have committed fornication,” the great whore that has made “the inhabitants of the earth” drunk “with the wine of her fornication;” is represented by Isaiah as the “harlot” who is forgotten for “the days of one king,” or seventy prophetic years. When the seventy years conclude Tyre “shall commit fornication with all the kingdoms of the world.” Isaiah’s harlot is John’s great whore. Isaiah’s harlot and John’s whore represent the Roman Catholic church, for a woman is a symbol of a church in God’s Word.

Sa kataposan sa kalibotan, “ang paghukom sa bantugang bigaon nga nagalingkod ibabaw sa daghang mga tubig,” ang bantugang bigaon nga “nga kaniya ang mga hari sa yuta nakighilawas,” ang bantugang bigaon nga nakapahubog “sa mga lumulupyo sa yuta” “pinaagi sa vino sa iyang pagpakighilawas;” gihulagway ni Isaias ingon nga “ang bigaon” nga hingkalimtan sulod sa “mga adlaw sa usa ka hari,” o kapitoan ka manalagnong mga tuig. Sa diha nga matuman ang kapitoan ka tuig, ang Tiro “makighilawas uban sa tanang gingharian sa kalibotan.” Ang bigaon ni Isaias mao ang bantugang bigaon ni Juan. Ang bigaon ni Isaias ug ang bigaon ni Juan nagrepresentar sa Simbahang Romano Katolika, kay ang babaye maoy simbolo sa usa ka iglesia diha sa Pulong sa Dios.

> Wives, submit yourselves unto your own husbands, as unto the Lord. For the husband is the head of the wife, even as Christ is the head of the church: and he is the saviour of the body. Therefore as the church is subject unto Christ, so let the wives be to their own husbands in everything. Husbands, love your wives, even as Christ also loved the church, and gave himself for it; That he might sanctify and cleanse it with the washing of water by the word, That he might present it to himself a glorious church, not having spot, or wrinkle, or any such thing; but that it should be holy and without blemish. So ought men to love their wives as their own bodies. He that loveth his wife loveth himself. For no man ever yet hated his own flesh; but nourisheth and cherisheth it, even as the Lord the church: For we are members of his body, of his flesh, and of his bones. For this cause shall a man leave his father and mother, and shall be joined unto his wife, and they two shall be one flesh. This is a great mystery: but I speak concerning Christ and the church. Nevertheless let every one of you in particular so love his wife even as himself; and the wife see that she reverence her husband. Ephesians 5:22–33.

> Mga asawa nga babaye, magpasakop kamo sa inyong kaugalingong mga bana, maingon nga ngadto sa Ginoo. Kay ang bana mao ang ulo sa asawa, maingon nga si Cristo mao ang ulo sa iglesia: ug siya mao ang Manluluwas sa lawas. Busa maingon nga ang iglesia nagpasakop ngadto kang Cristo, mao man usab nga ang mga asawa magpasakop sa ilang kaugalingong mga bana sa tanang butang. Mga bana, higugmaa ninyo ang inyong mga asawa, maingon nga si Cristo usab nahigugma sa iglesia, ug mitugyan sa iyang kaugalingon alang kaniya; Aron iyang mabalaan ug maputli kini pinaagi sa paghugas sa tubig uban sa pulong, Aron iyang ikapahamutang kini ngadto sa iyang kaugalingon nga usa ka mahimayaong iglesia, nga walay buling, kun lukot, kun bisan unsang butanga nga sama niana; kondili aron kini mamahimong balaan ug walay ikasaway. Sa ingon niana ang mga lalaki angay nga mohigugma sa ilang mga asawa ingon sa ilang kaugalingong mga lawas. Ang naghigugma sa iyang asawa naghigugma sa iyang kaugalingon. Kay walay bisan kinsa nga nahimong nagdumot sa iyang kaugalingong unod; hinonoa nagbuhi ug nagatiman niini, maingon usab sa Ginoo sa iglesia: Kay kita mga bahin sa iyang lawas, sa iyang unod, ug sa iyang mga bukog. Tungod niini ang tawo mobiya sa iyang amahan ug inahan, ug makig-usa sa iyang asawa, ug silang duha mahimong usa ka unod. Kini maoy dakong tinagoan: apan ako nagasulti mahitungod kang Cristo ug sa iglesia. Bisan pa niana, ang matag usa kaninyo sa tagsatagsa sa ingon niana maghigugma sa iyang asawa sama sa iyang kaugalingon; ug ang asawa magtan-aw nga siya magtahod sa iyang bana. Efeso 5:22–33.

The apostle Paul identifies that the church of Christ is prophetically represented as a woman. Therefore, a woman in prophecy is a church, but Christ’s church is “holy and without blemish.” An unholy church is represented as an unholy woman, thus Isaiah identifies a harlot and John a whore. They represent the papacy as a whore and God’s church is a virgin.

Giila sa apostol Pablo nga ang iglesia ni Cristo sa pamaagi sa profesiya ginarepresentahan ingon nga usa ka babaye. Busa, ang usa ka babaye sa profesiya mao ang usa ka iglesia, apan ang iglesia ni Cristo “balaan ug walay buling.” Ang dili balaang iglesia ginarepresentahan ingon nga usa ka dili balaang babaye; busa giila ni Isaias ang usa ka bigaon ug ni Juan ang usa ka puta. Sila nagarepresentar sa papasiya ingon nga usa ka puta, ug ang iglesia sa Dios usa ka ulay.

> For I am jealous over you with godly jealousy: for I have espoused you to one husband, that I may present you as a chaste virgin to Christ. 2 Corinthians 11:2.

> Kay nasina ako kaninyo sa diosnong pagpangabugho; kay gipangasawa ko kamo ngadto sa usa ka bana, aron ikatanyag ko kamo kang Cristo ingon nga ulay nga putli. 2 Corinto 11:2.

Not only is God’s church represented as a virgin, but she is espoused to only one husband. Tyre and John’s great whore commit fornication with the kings of the earth. The Catholic church has relations with several men, not one. Daniel informs us the kings are kingdoms.

Dili lamang nga ang iglesya sa Dios girepresentahan ingon nga usa ka ulay, kondili gikasal usab siya ngadto sa usa lamang ka bana. Ang Tiro ug ang dakong bigaon ni Juan nakighilawas uban sa mga hari sa yuta. Ang iglesyang Katolika adunay mga relasyon sa daghang mga lalaki, dili sa usa lamang. Gipahibalo kanato ni Daniel nga ang mga hari mao ang mga gingharian.

> This is the dream; and we will tell the interpretation thereof before the king. Thou, O king, art a king of kings: for the God of heaven hath given thee a kingdom, power, and strength, and glory. And wheresoever the children of men dwell, the beasts of the field and the fowls of the heaven hath he given into thine hand, and hath made thee ruler over them all. Thou art this head of gold. And after thee shall arise another kingdom inferior to thee, and another third kingdom of brass, which shall bear rule over all the earth. And the fourth kingdom shall be strong as iron: forasmuch as iron breaketh in pieces and subdueth all things: and as iron that breaketh all these, shall it break in pieces and bruise. Daniel 2:36–40.

> Mao kini ang damgo; ug among isugilon ang kahulogan niini sa atubangan sa hari. Ikaw, O hari, usa ka hari sa mga hari; kay ang Dios sa langit naghatag kanimo ug gingharian, gahum, kusog, ug himaya. Ug bisan diin magapuyo ang mga anak sa mga tawo, ang mga mananap sa kapatagan ug ang mga langgam sa kalangitan gitugyan niya sa imong kamot, ug gihimo ka niya nga magmamando kanilang tanan. Ikaw mao kining ulo nga bulawan. Ug sunod kanimo motungha ang laing gingharian nga ubos pa kanimo, ug ang laing ikatulong gingharian nga tumbaga, nga magahari sa tibook yuta. Ug ang ikaupat nga gingharian mahimong kusgan sama sa puthaw; kay maingon nga ang puthaw nagadugmok ug nagapailalom sa tanang butang; ug sama sa puthaw nga nagadugmok niining tanan, kini magadugmok ug magapulbos. Daniel 2:36–40.

In Daniel two, the kingdoms of Bible prophecy are identified and explained. As Daniel explains the dream to Nebuchadnezzar, he informs Nebuchadnezzar that he is the head of gold. The head of gold is a king, but a king represents a kingdom. The Roman Catholic church is the great harlot that commits fornication with all the kings of the earth at the end of seventy prophetic years. The kings are symbolic of men, and Tyre is an impure woman. A woman is a church, a whore is an unholy church; a man is a king and a king is a kingdom. A woman is a church and a king is a state. The unlawful relationship of these two entities represents spiritual fornication.

Sa Daniel dos, ang mga gingharian sa panagna sa Biblia giila ug gipatin-aw. Sa paghubad ni Daniel sa damgo kang Nabucodonosor, iyang gipahibalo kang Nabucodonosor nga siya mao ang ulo nga bulawan. Ang ulo nga bulawan usa ka hari, apan ang usa ka hari nagrepresentar ug usa ka gingharian. Ang Iglesiang Romano Katolika mao ang dakong bigaon nga nakighilawas uban sa tanang mga hari sa yuta sa katapusan sa kapitoan ka mga tuig nga pinanagna. Ang mga hari simboliko sa mga lalaki, ug ang Tiro usa ka mahugaw nga babaye. Ang babaye mao ang usa ka iglesia, ang bigaon mao ang usa ka dili balaan nga iglesia; ang lalaki mao ang usa ka hari ug ang hari mao ang usa ka gingharian. Ang babaye mao ang usa ka iglesia ug ang hari mao ang usa ka estado. Ang supak sa balaod nga relasyon niining duha ka mga entidad nagrepresentar sa espirituhanong pagpakighilawas.

The Constitution of the United States is a divine document that enshrines the necessity of keeping these two entities separate. Though we are not yet finished with identifying Tyre as the Roman Catholic church, it seems appropriate at this point to address another symbol in Isaiah twenty-three that explains the symbolism of man and woman—church and state.

Ang Konstitusyon sa Tinipong Bansa sa Amerika maoy usa ka balaang dokumento nga nagpatik sa panginahanglan sa pagbantay nga lahi kining duha ka entidad. Bisan wala pa kita mahuman sa pag-ila kang Tiro ingon nga Simbahang Romano Katoliko, daw angay niining bahina nga atong hisgutan ang laing simbolo diha sa Isaias 23 nga nagpatin-aw sa simbolismo sa lalaki ug babaye—simbahan ug estado.

> Behold the land of the Chaldeans; this people was not, till the Assyrian founded it for them that dwell in the wilderness: they set up the towers thereof, they raised up the palaces thereof; and he brought it to ruin. Isaiah 23:13.

> Tan-awa ang yuta sa mga Caldeanhon; kining katawhan wala kaniadto, hangtod nga ang Asirianhon maoy nagtukod niini alang kanila nga nagapuyo sa kamingawan: ilang gipatindog ang mga torre niini, ilang gitukod ang mga palasyo niini; ug iyang gidala kini ngadto sa kalaglagan. Isaias 23:13.

In the verse, the Assyrian founded the land of the Chaldeans and set up both “towers” and “palaces.” The Assyrian is a symbol of Nimrod, and the Chaldeans represent the religious leaders of Babylon’s mystery religions. A “tower” is a symbol of a church. When Jesus set forth the parable of the vineyard, Sister White comments on the parable as follows:

Sa maong bersikulo, gitukod sa Asiryano ang yuta sa mga Caldeanhon ug gitindog ang mga “torre” ug mga “palasyo.” Ang Asiryano maoy usa ka simbolo ni Nimrod, ug ang mga Caldeanhon nagrepresentar sa mga pangulong relihiyoso sa misteryosong mga relihiyon sa Babilonia. Ang “torre” usa ka simbolo sa usa ka iglesia. Sa dihang gipadayag ni Jesus ang sambingay mahitungod sa kaparrasan, si Sister White mikomentaryo sa sambingay sa mosunod:

> “In the parable the householder represented God, the vineyard the Jewish nation, and the hedge the divine law which was their protection. The tower was a symbol of the temple.” Desire of Ages, 596.

> “Sa sambingay, ang tagbalay nagrepresentar sa Dios, ang kaparrasan sa nasod nga Judio, ug ang koral sa balaang kasugoan nga maoy ilang panalipod. Ang tore simbolo sa templo.” Desire of Ages, 596.

The Assyrian founded the land of the Chaldeans who set up a church (tower) and a “palace.” A “palace’ represents a “king” which in turn represents a kingdom. A kingdom is also represented as a city.

Gitukod sa Asiryano ang yuta sa mga Caldeanhon nga nagpatindog ug usa ka iglesia (tore) ug usa ka “palasyo.” Ang “palasyo” nagrepresentar sa usa ka “hari” nga sa laing bahin nagrepresentar sa usa ka gingharian. Ang usa ka gingharian ginarepresentar usab ingon nga usa ka siyudad.

> And they said, Go to, let us build us a city and a tower, whose top may reach unto heaven; and let us make us a name, lest we be scattered abroad upon the face of the whole earth. Genesis 11:4.

> Ug miingon sila, Umari kamo, magtukod kita alang kanato ug usa ka siyudad ug usa ka torre, nga ang kinatumyan niini moabut ngadto sa langit; ug maghimo kita alang kanato ug usa ka ngalan, aron dili kita magkatibulaag sa tibuok nawong sa yuta. Genesis 11:4.

The “tower” and “palace” that the Assyrian founded are the “city” and “tower” which Nimrod built.

Ang “tore” ug “palasyo” nga gitukod sa Asiryano mao ang “siyudad” ug “tore” nga gitukod ni Nimrod.

> And their dead bodies shall lie in the street of the great city, which spiritually is called Sodom and Egypt, where also our Lord was crucified. Revelation 11:8.

> Ug ang ilang mga patayng lawas manghigda sa dalan sa dakong siyudad, nga sa espirituwal gitawag ug Sodoma ug Ehipto, diin usab ang atong Ginoo gilansang sa krus. Pinadayag 11:8.

Inspiration informs us the “great city” in Revelation eleven represents the kingdom of France during the period of the French Revolution.

Ang inspirasyon nagpahibalo kanato nga ang “dakong siyudad” diha sa Pinadayag onse nagrepresentar sa gingharian sa Pransiya sa panahon sa Rebolusyong Pranses.

> “‘The great city’ in whose streets the witnesses are slain, and where their dead bodies lie, is ‘spiritually’ Egypt. Of all nations presented in Bible history, Egypt most boldly denied the existence of the living God and resisted His commands. No monarch ever ventured upon more open and highhanded rebellion against the authority of Heaven than did the king of Egypt. When the message was brought him by Moses, in the name of the Lord, Pharaoh proudly answered: ‘Who is Jehovah, that I should hearken unto His voice to let Israel go? I know not Jehovah, and moreover I will not let Israel go.’ Exodus 5:2, A.R.V. This is atheism, and the nation represented by Egypt would give voice to a similar denial of the claims of the living God and would manifest a like spirit of unbelief and defiance. ‘The great city’ is also compared, ‘spiritually,’ to Sodom. The corruption of Sodom in breaking the law of God was especially manifested in licentiousness. And this sin was also to be a pre-eminent characteristic of the nation that should fulfill the specifications of this scripture.

> “Ang ‘daku nga siyudad’ nga sa mga kadalanan niini gipatay ang mga saksi, ug diin ang ilang mga minatayng lawas nagahigda, mao ‘sa espirituhanong kahulogan’ ang Ehipto. Sa tanang mga nasud nga gipadayag sa kasaysayan sa Biblia, ang Ehipto mao ang labing maisugong naglimod sa paglungtad sa buhing Dios ug misukol sa Iyang mga sugo. Walay hari nga sukad misulay sa labaw pang dayag ug mapintas nga pagsukol batok sa awtoridad sa Langit kay sa hari sa Ehipto. Sa dihang gidala kaniya ni Moises ang mensahe sa ngalan sa Ginoo, si Faraon mapahitas-on nga mitubag: ‘Kinsa ba si Jehova, aron ako mamati sa Iyang tingog ug mopagawas sa Israel? Wala ako makaila kang Jehova, ug labut pa dili ko pagawason ang Israel.’ Exodo 5:2, A.R.V. Kini mao ang ateismo, ug ang nasud nga girepresentahan sa Ehipto mopahayag ug susamang paglimod sa mga pag-angkon sa buhing Dios ug magapakita ug sama nga espiritu sa pagkadili-matinoohon ug pagsukol. Ang ‘daku nga siyudad’ gitandi usab, ‘sa espirituhanong kahulogan,’ sa Sodoma. Ang pagkadautan sa Sodoma sa paglapas sa balaod sa Dios ilabinang napadayag diha sa kahilayan. Ug kini nga sala mahimong usa usab ka labing nag-unang kinaiya sa nasud nga motuman sa mga paghulagway niining kasulatan.”

> “According to the words of the prophet, then, a little before the year 1798 some power of satanic origin and character would rise to make war upon the Bible. And in the land where the testimony of God’s two witnesses should thus be silenced, there would be manifest the atheism of the Pharaoh and the licentiousness of Sodom.

> “Busa, sumala sa mga pulong sa propeta, pipila ka panahon sa dili pa ang tuig 1798 may motungha nga usa ka gahum nga satanikanhon ang tinubdan ug kinaiya aron makiggubat batok sa Biblia. Ug sa yuta diin ang pagpamatuod sa duha ka mga saksi sa Dios sa ingon niana pagahilumon, didto ikapadayag ang pagka-ateista ni Faraon ug ang kahugawan sa Sodoma.

> “This prophecy has received a most exact and striking fulfillment in the history of France. During the Revolution, in 1793, ‘the world for the first time heard an assembly of men, born and educated in civilization, and assuming the right to govern one of the finest of the European nations, uplift their united voice to deny the most solemn truth which man’s soul receives, and renounce unanimously the belief and worship of a Deity.’—Sir Walter Scott, Life of Napoleon, vol. 1, ch. 17. ‘France is the only nation in the world concerning which the authentic record survives, that as a nation she lifted her hand in open rebellion against the Author of the universe. Plenty of blasphemers, plenty of infidels, there have been, and still continue to be, in England, Germany, Spain, and elsewhere; but France stands apart in the world’s history as the single state which, by the decree of her Legislative Assembly, pronounced that there was no God, and of which the entire population of the capital, and a vast majority elsewhere, women as well as men, danced and sang with joy in accepting the announcement.’—Blackwood’s Magazine, November, 1870.” The Great Controversy, 269.

> “Kining tagna nakadawat ug labing tukma ug makapakurat nga katumanan sa kasaysayan sa Pransiya. Sa panahon sa Rebolusyon, niadtong 1793, ‘ang kalibotan sa unang higayon nakadungog sa usa ka katilingban sa mga tawo, nga natawo ug natudloan sa sibilisasyon, ug nga nag-angkon sa katungod sa pagdumala sa usa sa labing maayong mga nasod sa Uropa, nga mipataas sa ilang hiniusang tingog aron ilimod ang labing balaan nga kamatuoran nga nadawat sa kalag sa tawo, ug sa usa ka tingog mitalikod sa pagtuo ug pagsimba sa usa ka Pagka-Dios.’—Sir Walter Scott, Life of Napoleon, vol. 1, ch. 17. ‘Ang Pransiya mao lamang ang nasod sa kalibotan mahitungod niini nga nagpabilin ang tinuod nga talaan, nga isip usa ka nasod gipataas niya ang iyang kamot sa dayag nga pagrebelde batok sa Magbubuhat sa uniberso. Daghan nang mga mapasipalahon, daghan nang mga dili magtutuo, ug padayon pa nga anaa, sa Inglaterra, Alemanya, Espanya, ug sa ubang dapit; apan ang Pransiya nag-inusara sa kasaysayan sa kalibotan ingon nga mao lamang ang estado nga, pinaagi sa dekreto sa iyang Lehislatibong Asembleya, mipahayag nga walay Dios, ug diin ang tibuok populasyon sa kapital, ug ang hilabihan kadaghanan sa ubang mga dapit, kababayen-an maingon man kalalakin-an, nanagsayaw ug nanag-awit sa kalipay sa pagdawat sa maong pahibalo.’—Blackwood’s Magazine, Nobyembre, 1870.” The Great Controversy, 269.

The “great city” in Revelation eleven was the nation of France that passed a “decree of her Legislative Assembly” pronouncing that there was no God. The decree was an expression of atheism as represented by the rebellion of Pharaoh. A great city is a kingdom, or a “nation” or a “state.” In Revelation eleven France consists of two symbols—Egypt and Sodom.

Ang “dakong siyudad” diha sa Pinadayag onse mao ang nasod sa Pransiya nga nagpasa ug usa ka “decree of her Legislative Assembly” nga nagpamatuod nga walay Dios. Ang maong dekreto usa ka pagpahayag sa ateyismo sumala sa gihulagway sa pagsukol ni Paraon. Ang dakong siyudad usa ka gingharian, o usa ka “nasod” o usa ka “estado.” Diha sa Pinadayag onse ang Pransiya gilangkuban sa duha ka mga simbolo—Ehipto ug Sodoma.

We are informed, “This is atheism, and the nation represented by Egypt would give voice to a similar denial of the claims of the living God and would manifest a like spirit of unbelief and defiance. ‘The great city’ is also compared, ‘spiritually,’ to Sodom. The corruption of Sodom in breaking the law of God was especially manifested in licentiousness.”

Gipahibalo kita: “Kini mao ang ateyismo, ug ang nasod nga gilarawan sa Ehipto magapamulong sa susamang pagdumili sa mga pag-angkon sa buhing Dios ug magapakita sa samang espiritu sa pagkadili-matuohon ug pagsukol. Ang ‘dakong siyudad’ gitandi usab, ‘sa espirituwal nga kahulogan,’ sa Sodoma. Ang pagkadunot sa Sodoma sa paglapas sa balaod sa Dios ilabina nga napadayag sa pagkamahilayon.”

The great city or nation of France is symbolically represented by a nation (Egypt) and a city (Sodom.) Egypt “would give voice,” and the speaking of a nation represents statecraft, not churchcraft. Egypt was the state and Sodom was the church is the representation found in chapter eleven of Revelation

Ang dakong siyudad o nasod sa France sa simbolikong paagi girepresentahan pinaagi sa usa ka nasod (Egipto) ug usa ka siyudad (Sodoma). Ang Egipto “mohatag ug tingog,” ug ang pagsulti sa usa ka nasod nagrepresentar sa pagdumala sa estado, dili sa pagdumala sa iglesia. Ang Egipto mao ang estado ug ang Sodoma mao ang iglesia—mao kini ang representasyon nga makita sa ikanapulog-usa nga kapitulo sa Pinadayag.

> “The ‘speaking’ of the nation is the action of its legislative and judicial authorities.” The Great Controversy, 442.

> “Ang ‘pagsulti’ sa nasud mao ang lihok sa iyang mga awtoridad sa lehislatibo ug hudisyal.” The Great Controversy, 442.

In Revelation eleven John sets forth the events of the French Revolution in prophetic symbolism. The actual Revolution provided ample historical evidence of the validity of John’s predictions in the chapter. John predicted, then the French Revolution fulfilled the prediction, and then in turn—both the prediction and the historical fulfillment of the prediction identify and parallel events at the end of the world, when once again a corrupt state is combined with a corrupt church. Of course, a bloodbath follows that unholy marriage. The kingdom of God is also a great city.

Diha sa Pinadayag onse, gipahimutang ni Juan ang mga panghitabo sa Rebolusyong Pranses diha sa simbolismong manalagnaon. Ang tinuod nga Rebolusyon mihatag ug daghang historikal nga ebidensiya sa pagkamatarong sa mga tagna ni Juan sulod sa maong kapitulo. Nagtagna si Juan, unya gituman sa Rebolusyong Pranses ang tagna, ug dayon usab—ang tagna ug ang historikal nga katumanan sa maong tagna nag-ila ug nagpatakdo sa mga panghitabo sa katapusan sa kalibotan, sa dihang sa makausa pa ang usa ka dunot nga estado mahiusa sa usa ka dunot nga iglesia. Siyempre, usa ka masakerong pagpaagas ug dugo ang mosunod nianang dili balaang kaminyoon. Ang gingharian sa Dios usa usab ka dakong siyudad.

> And he carried me away in the spirit to a great and high mountain, and showed me that great city, the holy Jerusalem, descending out of heaven from God. Revelation 21:10.

> Ug gidala niya ako diha sa espiritu ngadto sa usa ka daku ug hataas nga bukid, ug iyang gipakita kanako kadtong dakung siyudad, ang balaang Jerusalem, nga nagakunsad gikan sa langit gikan sa Dios. Pinadayag 21:10.

> “The coming of the bridegroom, here brought to view, takes place before the marriage. The marriage represents the reception by Christ of His kingdom. The Holy City, the New Jerusalem, which is the capital and representative of the kingdom, is called ‘the bride, the Lamb’s wife.’ Said the angel to John: ‘Come hither, I will show thee the bride, the Lamb’s wife.’ ‘He carried me away in the spirit,’ says the prophet, ‘and showed me that great city, the holy Jerusalem, descending out of heaven from God.’ Revelation 21:9, 10.” The Great Controversy, 426.

> “Ang pag-abot sa pamanhonon, nga dinhi gipakita, mahitabo sa wala pa ang kasal. Ang kasal nagrepresentar sa pagdawat ni Cristo sa Iyang gingharian. Ang Balaang Siyudad, ang Bag-ong Jerusalem, nga mao ang kaulohan ug representasyon sa gingharian, gitawag nga ‘ang pangasaw-onon, ang asawa sa Cordero.’ Miingon ang manulonda kang Juan: ‘Umari ka dinhi, ipakita ko kanimo ang pangasaw-onon, ang asawa sa Cordero.’ ‘Gidala niya ako sa Espiritu,’ nagaingon ang manalagna, ‘ug iyang gipakita kanako kadtong dakung siyudad, ang balaang Jerusalem, nga nagakanaug gikan sa langit gikan sa Dios.’ Pinadayag 21:9, 10.” The Great Controversy, 426.

Nimrod’s rebellion is represented by his building a tower and a city, which typifies the combination of church and state at the end of the world, for all the prophets spoke of the end of the world. Nimrod’s rebellion was also a continuation of the rebellion of Lucifer whose desire was to take control of both God’s church and God’s state.

Ang pagrebelde ni Nimrod girepresentahan pinaagi sa iyang pagtukod ug usa ka tore ug usa ka siyudad, nga nagtimaan sa paghiusa sa iglesia ug sa estado sa katapusan sa kalibotan, kay ang tanang mga manalagna nagsulti mahitungod sa katapusan sa kalibotan. Ang pagrebelde ni Nimrod usa usab ka pagpadayon sa pagrebelde ni Lucifer, kinsang tinguha mao ang pagkuha sa paghupot sa iglesia sa Dios ug sa estado sa Dios.

> How art thou fallen from heaven, O Lucifer, son of the morning! how art thou cut down to the ground, which didst weaken the nations! For thou hast said in thine heart, I will ascend into heaven, I will exalt my throne above the stars of God: I will sit also upon the mount of the congregation, in the sides of the north: I will ascend above the heights of the clouds; I will be like the most High. Isaiah 14:12–14.

> Naunsa na lamang ang imong pagkapukan gikan sa langit, O Lucifer, anak sa kabuntagon! naunsa na lamang ang imong pagkalaglag ngadto sa yuta, ikaw nga nakapaluya sa mga nasod! Kay miingon ka sa imong kasingkasing, Mosaka ako ngadto sa langit, ibayaw ko ang akong trono labaw sa mga bitoon sa Dios: molingkod usab ako ibabaw sa bukid sa katilingban, sa kinatumyang mga dapit sa amihanan: mosaka ako ibabaw sa mga kahitas-an sa mga panganod; mahisama ako sa Labing Hataas. Isaias 14:12–14.

As Isaiah reveals Lucifer’s secret heart-desires to be “like the most High,” he points out that Lucifer is seeking to be seated in two distinctly different chairs. He wishes to “exalt” his “throne above the stars of God” and to “sit also upon the mount of the congregation, in the sides of the north.”

Samtang gipadayag ni Isaias ang tago nga mga tinguha sa kasingkasing ni Lucifer nga mahimong “sama sa Labing Hataas,” iyang gipakita nga si Lucifer nagtinguha nga makalingkod sa duha ka managlahi kaayo nga mga lingkoranan. Gusto niya nga “ipataas” ang iyang “trono labaw sa mga bitoon sa Dios” ug “molingkod usab ibabaw sa bukid sa katiguman, sa mga dapit sa amihanan.”

The throne is a symbol of the king’s authority—or state authority and “the sides of the north” is God’s church.

Ang trono mao ang simbolo sa awtoridad sa hari—o sa awtoridad sa estado—ug “ang mga kiliran sa amihanan” mao ang iglesia sa Dios.

> A Song and Psalm for the sons of Korah. Great is the Lord, and greatly to be praised in the city of our God, in the mountain of his holiness. Beautiful for situation, the joy of the whole earth, is mount Zion, on the sides of the north, the city of the great King. God is known in her palaces for a refuge. Psalm 48:1–3.

> Usa ka Awit ug Salmo alang sa mga anak ni Korah. Daku ang Ginoo, ug takus gayud sa dakung pagdayeg diha sa siyudad sa atong Dios, sa bukid sa iyang pagkabalaan. Matahum sa kahimut-an sa iyang pagkatukod, ang kalipay sa tibook nga yuta, mao ang bukid sa Zion, sa mga dapit sa amihanan, ang siyudad sa bantugang Hari. Ang Dios nailhan sa iyang mga palasyo ingon nga dalangpanan. Salmo 48:1–3.

Jerusalem is “the city of the great King,” thus marking the political throne of God, and Jerusalem is also “the mountain of his holiness,” “on the sides of the north,” thus marking the religious throne of God. From the beginning Satan’s rebellion and warfare are portrayed within the context of his desire to rule over both God’s church and God’s state. Satan thereafter led in the rebellion of Nimrod and the land that he founded for the Chaldeans is represented as a land where Nimrod built both a tower and a city—church and state.

Ang Jerusalem mao ang “lungsod sa dakong Hari,” sa ingon nagtimaan sa politikanhong trono sa Dios, ug ang Jerusalem usab mao ang “bukid sa iyang pagkabalaan,” “sa mga dapit sa amihanan,” sa ingon nagtimaan sa relihiyosong trono sa Dios. Sukad sa sinugdan, ang pagsukol ug pakiggubat ni Satanas gihulagway sulod sa kahimtang sa iyang tinguha sa paghari ibabaw sa iglesia sa Dios ug sa estado sa Dios. Human niana, si Satanas maoy nangulo sa pagsukol ni Nimrod ug ang yuta nga iyang gitukod alang sa mga Caldeahanon gihulagway nga usa ka yuta diin si Nimrod nagtukod ug usa ka torre ug usa ka lungsod—iglesia ug estado.

Therefore, when Isaiah’s harlot and John’s great whore commit fornication with the kings of the earth, prophecy is marking that an unholy relationship takes place between the Roman Catholic church and the kings of the earth at the end of seventy prophetic years.

Busa, sa dihang ang bigaon ni Isaias ug ang dakong bigaon ni Juan makighilawas sa mga hari sa yuta, ang tagna nagtimaan nga usa ka dili balaan nga pakig-uban mahitabo tali sa Simbahang Romano Katoliko ug sa mga hari sa yuta sa katapusan sa kapitoan ka tuig nga matagnaon.

Isaiah’s line of prophecy describes the judgment of the harlot Tyre in chapter twenty-three and John describes the same judgment with the symbol of a scarlet-colored woman who is identified as “Babylon the great.” A third witness to the same judgment of the same whore is as follows:

Ang linya sa propesiya ni Isaias naghulagway sa paghukom sa bigaong Tiro diha sa ikakaluhaan ug tulo nga kapitulo, ug si Juan naghulagway sa maong paghukom pinaagi sa simbolo sa usa ka babaye nga mapulaon, nga giila nga “Babylon the great.” Ang ikatulong saksi sa maong paghukom batok sa maong bigaon mao kini:

> “The woman (Babylon) of Revelation 17 is described as ‘arrayed in purple and scarlet color, and decked with gold and precious stones and pearls, having a golden cup in her hand full of abominations and filthiness: . . . and upon her forehead was a name written, Mystery, Babylon the Great, the mother of harlots.’ Says the prophet: ‘I saw the woman drunk with the blood of the saints, and with the blood of the martyrs of Jesus.’ Babylon is further declared to be ‘that great city, which reigneth over the kings of the earth.’ Revelation 17:4–6, 18. The power that for so many centuries maintained despotic sway over the monarchs of Christendom is Rome.” The Great Controversy, 382.

> “Ang babaye (Babilonia) sa Pinadayag 17 gihulagway nga ‘nabistihan ug purpura ug mapula nga kolor, ug ginadekorahan sa bulawan ug mahalong mga bato ug mga perlas, nga may bulawang kopa sa iyang kamot nga puno sa mga dulumtanan ug kahugawan: ... ug sa iyang agtang dihay usa ka ngalan nga nahisulat, Misteryo, Babilonia ang Daku, ang inahan sa mga bigaon.’ Miingon ang propeta: ‘Nakita ko ang babaye nga nahubog sa dugo sa mga balaan, ug sa dugo sa mga martir ni Jesus.’ Dugang pa, ang Babilonia gipahayag nga mao ‘kadtong dakung siyudad, nga nagahari ibabaw sa mga hari sa yuta.’ Pinadayag 17:4–6, 18. Ang gahum nga sulod sa daghang mga siglo nagpabiling may despotikong paggahum ibabaw sa mga monarka sa Cristianidad mao ang Roma.” The Great Controversy, 382.

Tyre is the Roman Catholic church in the “last days.” At that time the papacy will go forth and sing her seductive songs to the kings of the earth, thus leading the kings into the act of fornication, which is prophetically the combination of church and state.

Ang Tiro mao ang Simbahang Romano Katoliko sa “katapusang mga adlaw.” Nianang panahona ang papasiya mogula ug moawit sa iyang madanihong mga awit ngadto sa mga hari sa yuta, sa ingon pagdala sa mga hari ngadto sa buhat sa pakighilawas, nga sa propetikanhong kahulogan mao ang panaghiusa sa simbahan ug sa estado.

> And it shall come to pass in that day, that Tyre shall be forgotten seventy years, according to the days of one king: after the end of seventy years shall Tyre sing as an harlot. Isaiah 23:15.

> Ug mahitabo niadtong adlawa, nga ang Tiro hikalimtan sulod sa kapitoan ka tuig, sumala sa mga adlaw sa usa ka hari: human sa katapusan sa kapitoan ka tuig ang Tiro moawit ingon sa usa ka bigaon. Isaias 23:15.

A king is a kingdom in Bible prophecy, so Tyre shall be forgotten during the time when a prophetic kingdom rules for seventy years.

Ang usa ka hari mao ang usa ka gingharian diha sa tagna sa Biblia, busa ang Tiro pagahikalimtan sulod sa panahon nga ang usa ka matag-anong gingharian magahari sulod sa kapitoan ka tuig.

> And it shall come to pass in that day, that Tyre shall be forgotten seventy years, according to the days of one king: after the end of seventy years shall Tyre sing as an harlot. Take an harp, go about the city, thou harlot that hast been forgotten; make sweet melody, sing many songs, that thou mayest be remembered. And it shall come to pass after the end of seventy years, that the Lord will visit Tyre, and she shall turn to her hire, and shall commit fornication with all the kingdoms of the world upon the face of the earth. Isaiah 23:15–17.

> Ug mahitabo niadtong adlawa, nga ang Tiro mahikalimtan sulod sa kapitoan ka tuig, sumala sa mga adlaw sa usa ka hari: sa tapus ang katapusan sa kapitoan ka tuig, ang Tiro magaawit ingon sa usa ka bigaon. Kuhaa ang alpa, libota ang siyudad, ikaw nga bigaon nga hingkalimtan; paghimo ug matam-is nga honi, awiti ang daghang mga awit, aron ikaw mahinumduman. Ug mahitabo sa tapus ang katapusan sa kapitoan ka tuig, nga ang Ginoo moduaw sa Tiro, ug siya mobalik sa iyang suhol, ug magapakighilawas uban sa tanang mga gingharian sa kalibotan nga anaa sa nawong sa yuta. Isaias 23:15–17.

During the days of one kingdom that rules for seventy prophetic years the Roman Catholic church will be forgotten. At the end of the seventy years, the papal power will “make sweet melody, sing many songs.” Prophetically a “song” represents “experience.”

Sulod sa mga adlaw sa usa ka gingharian nga magmando sulod sa kapitoan ka mga tuig nga mahulagwayon, ang Simbahang Romano Katoliko pagahikalimtan. Sa katapusan sa kapitoan ka mga tuig, ang gahum sa kapapahan “magpatingog ug matam-is nga alawiton, magaawit ug daghang mga awit.” Sa pinulongang mahulagwayon sa mga propeta, ang “awit” nagrepresentar sa “kasinatian.”

> “Upon the crystal sea before the throne, that sea of glass as it were mingled with fire,—so resplendent is it with the glory of God,—are gathered the company that have ‘gotten the victory over the beast, and over his image, and over his mark, and over the number of his name.’ With the Lamb upon Mount Zion, ‘having the harps of God,’ they stand, the hundred and forty and four thousand that were redeemed from among men; and there is heard, as the sound of many waters, and as the sound of a great thunder, ‘the voice of harpers harping with their harps.’ And they sing ‘a new Song’ before the throne, a song which no man can learn save the hundred and forty and four thousand. It is the song of Moses and the Lamb—a song of deliverance. None but the hundred and forty-four thousand can learn that song; for it is the song of their experience—an experience such as no other company have ever had. ‘These are they which follow the Lamb whithersoever He goeth.’ These, having been translated from the earth, from among the living, are counted as ‘the first fruits unto God and to the Lamb.’ Revelation 15:2, 3; 14:1-5. ‘These are they which came out of great tribulation;’ they have passed through the time of trouble such as never was since there was a nation; they have endured the anguish of the time of Jacob’s trouble; they have stood without an intercessor through the final outpouring of God’s judgments. But they have been delivered, for they have ‘washed their robes, and made them white in the blood of the Lamb.’ ‘In their mouth was found no guile: for they are without fault’ before God. ‘Therefore are they before the throne of God, and serve Him day and night in His temple: and He that sitteth on the throne shall dwell among them.’ They have seen the earth wasted with famine and pestilence, the sun having power to scorch men with great heat, and they themselves have endured suffering, hunger, and thirst. But ‘they shall hunger no more, neither thirst any more; neither shall the sun light on them, nor any heat. For the Lamb which is in the midst of the throne shall feed them, and shall lead them unto living fountains of waters: and God shall wipe away all tears from their eyes.’ Revelation 7:14-17.” The Great Controversy, 648.

> “Sa ibabaw sa dagat nga kristal sa atubangan sa trono, kana nga daw dagat nga bildo nga sinagolan ug kalayo,—ingon ka masidlakon kini sa himaya sa Dios,—natigom ang pundok nga ‘nakadaug ibabaw sa mananap, ug sa iyang larawan, ug sa iyang marka, ug sa gidaghanon sa iyang ngalan.’ Uban sa Cordero didto sa Bukid sa Sion, nga ‘nagadala sa mga alpa sa Dios,’ nanindog sila, ang usa ka gatus ug kap-atan ug upat ka libo nga gitubos gikan sa taliwala sa mga tawo; ug nadungog didto, ingon sa tingog sa daghang katubigan, ug ingon sa tingog sa usa ka dakung dalugdog, ‘ang tingog sa mga mag-aalpa nga nagatugtog sa ilang mga alpa.’ Ug sila nagaawit ug ‘usa ka bag-ong Awit’ sa atubangan sa trono, usa ka awit nga walay bisan kinsa nga makakat-on gawas sa usa ka gatus ug kap-atan ug upat ka libo. Mao kini ang awit ni Moises ug sa Cordero—usa ka awit sa kaluwasan. Walay lain gawas sa usa ka gatus ug kap-atan ug upat ka libo ang makakat-on nianang awita; kay mao kana ang awit sa ilang kasinatian—usa ka kasinatian nga wala gayod maangkon sa bisan unsang laing pundok. ‘Kini sila mao ang nagsunod sa Cordero bisan asa Siya moadto.’ Kini sila, nga gibaylo gikan sa yuta, gikan sa taliwala sa mga buhi, giisip ingon nga ‘ang unang mga bunga alang sa Dios ug sa Cordero.’ Pinadayag 15:2, 3; 14:1-5. ‘Kini sila mao ang nanggula gikan sa dakung kasakitan;’ nakaagi sila sa panahon sa kalisdanan nga sukad pa sa pagkatukod sa usa ka nasud wala pa gayod mahitabo ang ingon niana; giantos nila ang kasubo sa panahon sa kalisdanan ni Jacob; nanindog sila nga walay tigpataliwala sa katapusang pagbubo sa mga paghukom sa Dios. Apan giluwas sila, kay ilang ‘gilabhan ang ilang mga bisti, ug gipaputi kini diha sa dugo sa Cordero.’ ‘Sa ilang baba walay limbong nga hingkaplagan: kay sila walay ikasaway’ sa atubangan sa Dios. ‘Busa anaa sila sa atubangan sa trono sa Dios, ug nagaalagad Kaniya adlaw ug gabii sulod sa Iyang templo: ug Siya nga nagalingkod sa trono magapuyo uban kanila.’ Nakita nila ang yuta nga gilaglag sa gutom ug sa kamatay, ang adlaw nga may gahum sa pagsunog sa mga tawo pinaagi sa dakung kainit, ug sila sa ilang kaugalingon nakaantus sa pag-antus, gutom, ug kauhaw. Apan ‘dili na sila gutomon pa, ni uhawon pa man; ni ang adlaw mosidlak kanila, ni bisan unsang kainit. Kay ang Cordero nga anaa sa taliwala sa trono magapakaon kanila, ug magamando kanila ngadto sa buhing mga tuboran sa mga tubig: ug papason sa Dios ang tanang luha gikan sa ilang mga mata.’ Pinadayag 7:14-17.” The Great Controversy, 648.

> “‘In His temple doth everyone speak of His glory’ (Psalm 29:9), and the song which the ransomed ones will sing—the song of their experience—will declare the glory of God: ‘Great and marvelous are Thy works, O Lord God, the Almighty; righteous and true are Thy ways, Thou King of the ages. Who shall not fear, O Lord, and glorify Thy name? for Thou only art holy.’ Revelation 15:3, 4, R.V.” Education, 308.

> “‘Sa Iyang templo ang matag-usa nagasulti mahitungod sa Iyang himaya’ (Salmo 29:9), ug ang awit nga pagaawiton sa mga tinubos—ang awit sa ilang kasinatian—magamantala sa himaya sa Dios: ‘Daku ug kahibulongan ang Imong mga buhat, Oh Ginoong Dios, ang Makagagahum-sa-tanan; matarong ug matuod ang Imong mga dalan, Ikaw nga Hari sa mga kapanahonan. Kinsa man ang dili mahadlok, Oh Ginoo, ug magahimaya sa Imong ngalan? kay Ikaw lamang ang balaan.’ Pinadayag 15:3, 4, R.V.” Education, 308.

At the end of seventy prophetic years the papacy will “make sweet melody, sing many songs, that” she “mayest be remembered.” At the end of the kingdom that rules for seventy prophetic years the Roman Catholic church will remind the world of the experience of her past history. In that history she ruled as the moral authority in a relationship between her and the kings of Europe. That history is rightly identified as the Dark Ages, and all the darkness that might in any way be associated with the history where the Papacy ruled over the kings of Europe can be attributed to the very foundational action that produced all the following darkness. That action was the combination of church and state, the combination of the kings of Europe and the Catholic church. In a biblical marriage the man is to rule over the woman, but the fornication that took place in that history was upside down from the true order of the relationship of man and woman.

Sa katapusan sa kapitoan ka mga profetikong tuig ang kapapahan “motingog ug matam-is nga alawiton, magaawit ug daghang mga awit, aron” siya “mahinumdoman.” Sa katapusan sa gingharian nga nagmando sulod sa kapitoan ka mga profetikong tuig ang Iglesia Romano Katoliko magpahinumdom sa kalibutan sa kasinatian sa iyang kasaysayan kaniadto. Niadtong kasaysayana siya nagmando isip moral nga awtoridad sa usa ka relasyon tali kaniya ug sa mga hari sa Europa. Kanang kasaysayana matarong nga mailhan ingon nga mga Mangitngit nga Kapanahonan, ug ang tanang kangitngit nga sa bisan unsang paagi mahimong iugdong sa kasaysayan diin ang Kapapahan naghari ibabaw sa mga hari sa Europa ikapasangil sa gayod labing pundasyonal nga buhat nga nagpamunga sa tanang misunod nga kangitngit. Kana nga buhat mao ang panaghiusa sa iglesia ug estado, ang panaghiusa sa mga hari sa Europa ug sa Iglesia Katoliko. Sa usa ka biblikanhong kaminyoon ang lalaki maoy magmando sa babaye, apan ang pakighilawas nga nahitabo niadtong kasaysayana baliskad sa tinuod nga kahikayan sa relasyon sa lalaki ug babaye.

At the end of seventy years there will be a great crisis when the kingdom of Bible prophecy that rules the world during the period of time when the Papacy is prophetically forgotten comes to a conclusion. The worldwide crisis produced by the collapse of that kingdom opens the door for the Catholic church to begin to inform the world that in order to navigate the troublous times produced by the collapse of that kingdom, the world must submit to the moral authority of the Roman Catholic church, as illustrated in the history of the Dark Ages.

Sa katapusan sa kapitoan ka tuig moabot ang usa ka dakong krisis sa dihang ang gingharian sa tagna sa Biblia nga nagmando sa kalibotan sulod sa yugto sa panahon diin ang Kapapahan sa tagna nalimtan matapus na. Ang pangkalibotang krisis nga gipahinabo sa pagkapukan nianang gingharian maoy nag-abli sa pultahan alang sa Simbahang Katolika sa pagsugod sa pagpahibalo sa kalibotan nga, aron malabyan ang malisud nga mga panahon nga gipahinabo sa pagkapukan nianang gingharian, ang kalibotan kinahanglan magpasakop sa moral nga awtoridad sa Simbahang Romano Katolika, sumala sa gihulagway sa kasaysayan sa Mangitngit nga Kapanahonan.

When the kingdom ends and the papacy sings the song of her past experience, an experience that historians label as darkness; so how could that dark history possibly be a message for the papacy to share with the kings of the earth that would convince them to commit fornication with her? In a great crisis why would the experience of the past ages, (her song) her experience before she was forgotten prophetically, provide the logic for the kings of the earth to accept the experience of darkness as the solution for their great crisis?

Sa dihang matapos ang gingharian ug ang papasiya moawit sa awit sa iyang nangaging kasinatian, usa ka kasinatian nga gimarkahan sa mga historyador ingon nga kangitngit; busa unsaon man nga kana nga mangitngit nga kasaysayan mahimong usa ka mensahe nga ipaambit sa papasiya ngadto sa mga hari sa yuta nga makapahingconvince kanila sa pagpakighilawas uban kaniya? Sa usa ka dakong krisis, nganong ang kasinatian sa nangaging mga kapanahonan, (ang iyang awit) ang iyang kasinatian sa wala pa siya hingalimtan sa pagpanagna, maoy maghatag sa lohika alang sa mga hari sa yuta sa pagdawat sa kasinatian sa kangitngit ingon nga solusyon sa ilang dakong krisis?

> “A large class, even of those who look upon Romanism with no favor, apprehend little danger from her power and influence. Many urge that the intellectual and moral darkness prevailing during the Middle Ages favored the spread of her dogmas, superstitions, and oppression, and that the greater intelligence of modern times, the general diffusion of knowledge, and the increasing liberality in matters of religion forbid a revival of intolerance and tyranny. The very thought that such a state of things will exist in this enlightened age is ridiculed. It is true that great light, intellectual, moral, and religious, is shining upon this generation. In the open pages of God’s Holy Word, light from heaven has been shed upon the world. But it should be remembered that the greater the light bestowed, the greater the darkness of those who pervert and reject it.

> “Usa ka dakong pundok, bisan sa mga nagtan-aw sa Romanismo nga walay pag-uyon, diyutay ra ang ilang pagsabot sa kapeligrohan nga gikan sa iyang gahum ug impluwensiya. Daghan ang nagaingon nga ang intelektuwal ug moral nga kangitngit nga naghari sa panahon sa Tunga-tungang Kapanahonan maoy mipabor sa pagkaylap sa iyang mga dogma, mga patuotuo, ug pagpangdaugdaug, ug nga ang labawng kaalam sa makabag-ong mga panahon, ang kinatibuk-ang pagkaylap sa kahibalo, ug ang nagkadakong pagkamaluwason sa mga butang may kalabotan sa relihiyon, nagdili sa pagbalik sa pagkadili-matugoton ug sa pagkamalupigon. Ang mismong hunahuna nga ang maong kahimtang sa mga butang anaa sa niining nalamdagang kapanahonan pagabiay-biayon. Tinuod nga dako nga kahayag—intelektuwal, moral, ug relihiyoso—ang nagasidlak ibabaw niining kaliwatan. Diha sa bukas nga mga panid sa Balaang Pulong sa Dios, ang kahayag gikan sa langit gipadan-ag ibabaw sa kalibotan. Apan kinahanglan hinumdoman nga kon unsa kadako ang kahayag nga gihatag, mao usab kadako ang kangitngit niadtong mga nagatuis ug nagasalikway niini.”

> “A prayerful study of the Bible would show Protestants the real character of the papacy and would cause them to abhor and to shun it; but many are so wise in their own conceit that they feel no need of humbly seeking God that they may be led into the truth. Although priding themselves on their enlightenment, they are ignorant both of the Scriptures and of the power of God. They must have some means of quieting their consciences, and they seek that which is least spiritual and humiliating. What they desire is a method of forgetting God which shall pass as a method of remembering Him. The papacy is well adapted to meet the wants of all these. It is prepared for two classes of mankind, embracing nearly the whole world—those who would be saved by their merits, and those who would be saved in their sins. Here is the secret of its power.

> “Ang masinabuton nga pagtuon sa Biblia uban sa pag-ampo magapakita sa mga Protestante sa tinuod nga kinaiya sa kapapahan ug magapahinabo kanila sa pagdumot ug paglikay niini; apan daghan ang maalamon kaayo sa ilang kaugalingong pagtoo sa kaugalingon nga sila wala magbati ug panginahanglan sa mapainubsanon nga pagpangita sa Dios aron sila pagamandoon ngadto sa kamatuoran. Bisan pa sa ilang pagpanghambog sa ilang kalamdagan, wala sila makaila ni sa Kasulatan ni sa gahum sa Dios. Kinahanglan adunay sila usa ka paagi sa pagpakalma sa ilang mga konsensiya, ug ilang gipangita ang labing kulang sa pagkaespirituwal ug sa pagpaubos. Ang ilang gitinguha mao ang usa ka paagi sa pagkalimot sa Dios nga mapakita nga daw paagi sa paghinumdom Kaniya. Ang kapapahan haum kaayo sa pagtubag sa mga panginahanglan sa tanan niini. Andam kini alang sa duha ka hut-ong sa katawhan, nga nagalakip sa hapit tibuok kalibotan—kadtong gusto maluwas pinaagi sa ilang mga merito, ug kadtong gusto maluwas diha sa ilang mga sala. Ania dinhi ang tinago sa iyang gahum.”

> “A day of great intellectual darkness has been shown to be favorable to the success of the papacy. It will yet be demonstrated that a day of great intellectual light is equally favorable for its success. In past ages, when men were without God’s word and without the knowledge of the truth, their eyes were blindfolded, and thousands were ensnared, not seeing the net spread for their feet. In this generation there are many whose eyes become dazzled by the glare of human speculations, ‘science falsely so called;’ they discern not the net, and walk into it as readily as if blindfolded. God designed that man’s intellectual powers should be held as a gift from his Maker and should be employed in the service of truth and righteousness; but when pride and ambition are cherished, and men exalt their own theories above the word of God, then intelligence can accomplish greater harm than ignorance. Thus the false science of the present day, which undermines faith in the Bible, will prove as successful in preparing the way for the acceptance of the papacy, with its pleasing forms, as did the withholding of knowledge in opening the way for its aggrandizement in the Dark Ages.” The Great Controversy, 572.

> “Usa ka adlaw sa dakong kangitngit sa salabutan gipakita nga paborable sa kalampusan sa kapapahan. Ipakita pa gayud nga ang usa ka adlaw sa dakong kahayag sa salabutan pareho usab kapaborable alang sa kalampusan niini. Sa nangaging mga kapanahonan, sa dihang ang mga tawo walay pulong sa Dios ug walay kahibalo sa kamatuoran, ang ilang mga mata gitabonan, ug linibo ang natanggong sa lit-ag, nga wala makakita sa pukot nga gibuklad alang sa ilang mga tiil. Niining kaliwatana daghan ang mga mata nga nadan-ag pag-ayo sa kasidlak sa mga pangagpas sa tawo, ‘ang siyensiya nga bakak nga gitawag nga siyensiya;’ wala nila mailhi ang pukot, ug mosulod sila niini ingon kaandam nga daw gitabonan ang ilang mga mata. Gituyo sa Dios nga ang mga gahum sa salabutan sa tawo pagaisipon ingon nga gasa gikan sa iyang Magbubuhat ug pagagamitan sa pag-alagad sa kamatuoran ug pagkamatarung; apan kon ang garbo ug ambisyon gimahal, ug ang mga tawo mopataas sa ilang kaugalingong mga teoriya labaw sa pulong sa Dios, nan ang salabutan makahimo sa labi pang dakong kadaot kay sa kawalay alamag. Busa ang bakak nga siyensiya niining panahona, nga nag-us-os sa pagtoo sa Biblia, mapamatud-an nga ingon man kalampuson sa pag-andam sa dalan alang sa pagdawat sa kapapahan, uban sa iyang makapahimuot nga mga porma, maingon sa pagpugong sa kahibalo nga nahimong paagi sa pag-abli sa dalan alang sa iyang pagdaku sa Panahon sa Kangitngit.” The Great Controversy, 572.

> “Roman Catholics acknowledge that the change in the Sabbath was made by their church, and they cite this very change as evidence of the supreme authority of the church. They declare that by observing the first day of the week as the Sabbath, Protestants are recognizing her power to legislate in divine things. The Roman church has not relinquished her claim to infallibility; and when the world and the Protestant churches accept a spurious Sabbath of her creating, while they reject the Sabbath of Jehovah, they virtually acknowledge this claim. They may cite the authority for this change, but the fallacy of their reasoning is easily discerned. The papist is sharp enough to see that Protestants are deceiving themselves, willingly closing their eyes to the facts in the case. As the Sunday institution gains favor, he rejoices, feeling assured that it will eventually bring the whole Protestant world under the banner of Rome.

> “Ang mga Romano Katoliko nag-ila nga ang kausaban sa Igpapahulay gihimo sa ilang simbahan, ug ilang gikutlo kining maong kausaban ingon nga pamatuod sa labing hataas nga awtoridad sa simbahan. Ilang gipahayag nga pinaagi sa pagbantay sa nahaunang adlaw sa semana ingon nga Igpapahulay, ang mga Protestante nagaila sa iyang gahum sa paghimo ug mga balaod bahin sa mga butang nga balaan. Ang Simbahang Romano wala mobiya sa iyang pag-angkon sa pagkadili masayop; ug sa dihang ang kalibotan ug ang mga iglesya Protestante modawat sa mini nga Igpapahulay nga iyang binuhat, samtang ilang isalikway ang Igpapahulay ni Jehova, sa pagkatinuod ilang giila kining maong pag-angkon. Mahimo nilang hisgutan ang awtoridad alang niining kausaban, apan ang sayop sa ilang pangatarungan sayon ra nga maila. Ang papista igo ka maalamon sa pagtan-aw nga ang mga Protestante naglimbong sa ilang kaugalingon, sa kinabubut-on nga pagpiyong sa ilang mga mata ngadto sa mga kamatuoran sa maong kahimtang. Samtang ang institusyon sa Domingo nagakadawat ug pabor, siya nagakalipay, nga nagabati ug kasiguruhan nga kini sa kataposan magapailalom sa tibuok kalibotang Protestante ilalom sa bandila sa Roma.

> “The change of the Sabbath is the sign or mark of the authority of the Roman church. Those who, understanding the claims of the fourth commandment, choose to observe the false Sabbath in the place of the true, are thereby paying homage to that power by which alone it is commanded. The mark of the beast is the papal Sabbath, which has been accepted by the world in the place of the day of God’s appointment.

> “Ang pagbag-o sa Igpapahulay mao ang ilhanan o timaan sa awtoridad sa iglesia sa Roma. Kadtong, nga nakasabut sa mga pag-angkon sa ikaupat nga sugo, mopili sa pagbantay sa bakak nga Igpapahulay puli sa tinuod, pinaagi niana naghatag sila ug pagtahod ngadto sa maong gahum nga pinaagi lamang niini kini gisugo. Ang marka sa mananap mao ang papal nga Igpapahulay, nga gidawat sa kalibotan puli sa adlaw nga gitudlo sa Dios.

> “But the time to receive the mark of the beast, as designated in prophecy, has not yet come. The testing time has not yet come. There are true Christians in every church, not excepting the Roman Catholic communion. None are condemned until they have had the light and have seen the obligation of the fourth commandment. But when the decree shall go forth enforcing the counterfeit Sabbath, and when the loud cry of the third angel shall warn men against the worship of the beast and his image, the line will be clearly drawn between the false and the true. Then those who still continue in transgression will receive the mark of the beast in their foreheads or in their hands.

> “Apan ang panahon sa pagdawat sa timaan sa mapintas nga mananap, sumala sa gimando diha sa tagna, wala pa moabot. Ang panahon sa pagsulay wala pa moabot. Adunay tinuod nga mga Kristohanon sa matag iglesia, lakip ang panag-ambit sa Romano Katoliko. Walay usa nga pagahukman hangtod nga sila makadawat sa kahayag ug makakita sa obligasyon sa ikaupat nga sugo. Apan sa diha nga mogula na ang sugo nga mopugos sa peke nga Igpapahulay, ug sa diha nga ang makusog nga singgit sa ikatulong manulonda magpasidaan sa mga tawo batok sa pagsimba sa mapintas nga mananap ug sa iyang larawan, ang linya tali sa bakak ug sa matuod makita nang dayag. Unya kadtong magpadayon gihapon sa kalapasan modawat sa timaan sa mapintas nga mananap diha sa ilang mga agtang o sa ilang mga kamot.

> “With rapid steps we are approaching this period. When Protestant churches shall unite with the secular power to sustain a false religion, for opposing which their ancestors endured the fiercest persecution, then will the papal Sabbath be enforced by the combined authority of church and state. There will be a national apostasy, which will end only in national ruin.” Bible Training School, February 2, 1913.

> “Paspas nga mga lakang kita nagkaduol niining panahona. Sa dihang ang mga Protestante nga mga iglesia mahiusa sa sekular nga gahum aron pagsuporta sa usa ka mini nga relihiyon, tungod sa pagsukol niini ang ilang mga katigulangan nag-antus sa labing mabangis nga paglutos, unya ang papal nga Igpapahulay nga Adlaw ipatuman pinaagi sa hiniusang awtoridad sa iglesia ug sa estado. Adunay usa ka nasudnong pagtalikod, nga matapos lamang sa nasudnong pagkalaglag.” Bible Training School, February 2, 1913.

We have now touched upon five of the symbols we are seeking to identify before we fully address the chapter itself. A city is a kingdom in Bible prophecy and in Isaiah twenty-three there are two kingdoms that are closely related, but distinctly different. The first is the “crowning city” and the other is the “merchant city.” In the last days the power who is in control of the three-fold union of the dragon, beast and false prophet is the papacy. It is the kingdom that has the crown.

Nahisgutan na nato karon ang lima sa mga simbolo nga atong gipangita aron maila sa dili pa nato hingpit nga hisgutan ang kapitulo mismo. Ang usa ka siyudad mao ang usa ka gingharian diha sa tagna sa Biblia, ug diha sa Isaias 23 adunay duha ka mga gingharian nga suod ang kalambigitan, apan tin-aw nga nagkalahi. Ang nahauna mao ang “nagapurongpurong nga siyudad” ug ang usa mao ang “siyudad sa mga magpapatigayon.” Sa katapusang mga adlaw ang gahum nga nagakontrolar sa tulo-ka-pilo nga panaghiusa sa dragon, sa mapintas nga mananap, ug sa mini nga propeta mao ang pagkapapa. Kini mao ang gingharian nga adunay korona.

> “As we approach the last crisis, it is of vital moment that harmony and unity exist among the Lord’s instrumentalities. The world is filled with storm and war and variance. Yet under one head—the papal power—the people will unite to oppose God in the person of His witnesses. This union is cemented by the great apostate. While he seeks to unite his agents in warring against the truth he will work to divide and scatter its advocates. Jealousy, evil surmising, evilspeaking, are instigated by him to produce discord and dissension.” Testimonies, volume 7, 182.

> “Samtang nagkaduol kita sa katapusang krisis, mahinungdanon gayud kaayo nga ang panagkauyon ug panaghiusa anaa taliwala sa mga galamiton sa Ginoo. Ang kalibotan napuno sa unos ug gubat ug panagbingkil. Apan ilalom sa usa ka ulo—ang gahum sa pagka-papa—ang mga tawo managhiusa aron mosukol batok sa Dios diha sa persona sa Iyang mga saksi. Kining panaghiusa gisemento sa dakong apostata. Samtang nagtinguha siya sa paghiusa sa iyang mga galamiton sa pagpakiggubat batok sa kamatuoran, magabuhat siya sa pagbahinbahin ug pagpatibulaag sa mga tigpatigbabaw niini. Ang kasina, daotang pagduda, ug daotang pagsulti, giaghat niya aron makamugna og panagsumpaki ug pagkabahinbahin.” Testimonies, tomo 7, 182.

The kingdom with the crown is Tyre, which means, “a rock.” In this chapter Tyre represents the papacy that works to counterfeit Christ, for the papacy is antichrist. The word “anti” in antichrist means “in place of.” The papacy seeks to counterfeit Christ at every level, and the name Tyre means rock, for the papacy is a counterfeit of the “Rock of Ages.”

Ang gingharian nga adunay korona mao ang Tiro, nga nagkahulogan, “usa ka bato.” Niini nga kapitulo ang Tiro nagrepresentar sa pagka-papa nga nagabuhat aron sa pagpuli-puli kang Cristo, kay ang pagka-papa mao ang anticristo. Ang pulong nga “anti” sa anticristo nagkahulogan og “puli sa.” Ang pagka-papa nagtinguha sa pagpuli-puli kang Cristo sa tanang ang-ang, ug ang ngalan nga Tiro nagkahulogan og bato, kay ang pagka-papa usa ka huwad nga puli sa “Bato sa mga Kapanahonan.”

> Who hath taken this counsel against Tyre, the crowning city, whose merchants are princes, whose traffickers are the honourable of the earth? The Lord of hosts hath purposed it, to stain the pride of all glory, and to bring into contempt all the honourable of the earth. Pass through thy land as a river, O daughter of Tarshish: there is no more strength. He stretched out his hand over the sea, he shook the kingdoms: the Lord hath given a commandment against the merchant city, to destroy the strong holds thereof. Isaiah 23:8–11.

> Kinsa ba ang naghimog maong laraw batok sa Tiro, ang siyudad nga nagpurongpurong, kansang mga magpapatigayon mga principe, kansang mga magbabaligya mao ang mga dungganan sa yuta? Si Jehova sa mga panon maoy nagtinguha niini, aron mahugawan ang garbo sa tanang himaya, ug aron ipakaulawan ang tanang mga dungganan sa yuta. Lumatas ka sa imong yuta ingon sa usa ka suba, O anak nga babaye sa Tarsis: wala nay kusog. Gituy-od niya ang iyang kamot ibabaw sa dagat, iyang gikurog ang mga gingharian: si Jehova naghatag ug sugo batok sa siyudad sa magpapatigayon, aron laglagon ang mga salipdanan niini. Isaias 23:8–11.

We intend to show upon many witnesses that “the shaking of the kingdoms” is accomplished by God, through Islam. Islam is the power that angers the nations and is used to shake the nations. At this point we are identifying that the Lord has determined to bring into contempt “all the honorable of earth,” who are the “merchants” and “traffickers” whose “strong holds” are to be destroyed. The merchant city and the crowning city “have provoked the displeasure of heaven” and the Lord has purposed to destroy their “strong holds” and that represents the economy. The collapse of the economy occurs before the Sunday law in the United States, for before the Sunday law the citizens of the United States are demanding to be returned “to divine favor and temporal prosperity.” Their argument is that the judgments of God will not end until Sunday is “strictly enforced.” Several Bible witnesses agree that we are on the verge of a tremendous crash in the economy of the world. That crash occurs before the Sunday law, just as the crash of 1837, occurred before October 22, 1844.

Tinguhaan namo nga ipakita pinaagi sa daghang mga saksi nga ang “pag-uyog sa mga gingharian” ginatuman sa Dios, pinaagi sa Islam. Ang Islam mao ang gahum nga makapasuko sa mga nasod ug gigamit sa pag-uyog sa mga nasod. Niining bahina ginaila nato nga ang Ginoo nakahukom sa pagdala ngadto sa pagtamay sa “tanang dungganon sa yuta,” nga mao ang mga “magpapatigayon” ug “mga negosyante” kansang “mga malig-ong salipdanan” pagalaglagon. Ang siyudad sa mga magpapatigayon ug ang siyudad nga nagapurong “nakapukaw sa kapungot sa langit” ug ang Ginoo nagtuyo sa paglaglag sa ilang “mga malig-ong salipdanan,” ug kana nagarepresentar sa ekonomiya. Ang pagkahugno sa ekonomiya mahitabo sa dili pa ang balaod sa Domingo sa Tinipong Bansa, kay sa dili pa ang balaod sa Domingo ang mga lungsoranon sa Tinipong Bansa nagapangayo nga ibalik sila “ngadto sa pabor sa Dios ug sa kalamposang temporal.” Ang ilang pangatarungan mao nga ang mga paghukom sa Dios dili matapos hangtod nga ang Domingo “higpit nga ipatuman.” Daghang mga saksi sa Biblia nagkauyon nga ania kita sa tumoy sa usa ka makalilisang nga pagkahugno sa ekonomiya sa kalibutan. Kana nga pagkahugno mahitabo sa dili pa ang balaod sa Domingo, maingon nga ang pagkahugno sa 1837 nahitabo sa dili pa ang Oktubre 22, 1844.

> “And then the great deceiver will persuade men that those who serve God are causing these evils. The class that have provoked the displeasure of Heaven will charge all their troubles upon those whose obedience to God’s commandments is a perpetual reproof to transgressors. It will be declared that men are offending God by the violation of the Sunday sabbath; that this sin has brought calamities which will not cease until Sunday observance shall be strictly enforced; and that those who present the claims of the fourth commandment, thus destroying reverence for Sunday, are troublers of the people, preventing their restoration to divine favor and temporal prosperity. Thus the accusation urged of old against the servant of God will be repeated and upon grounds equally well established: ‘And it came to pass, when Ahab saw Elijah, that Ahab said unto him, Art thou he that troubleth Israel? And he answered, I have not troubled Israel; but thou, and thy father’s house, in that ye have forsaken the commandments of the Lord, and thou hast followed Baalim.’ 1 Kings 18:17, 18. As the wrath of the people shall be excited by false charges, they will pursue a course toward God’s ambassadors very similar to that which apostate Israel pursued toward Elijah.” The Great Controversy, 590.

> “Ug unya ang dakong malimbongon modani sa mga tawo sa pagtoo nga kadtong nagaalagad sa Dios mao ang hinungdan niining mga kadautan. Ang pundok nga nakapasuko sa Langit ibutang ang tanan nilang mga kalisdanan ibabaw niadtong kansang pagkamasinugtanon sa mga sugo sa Dios usa ka walay hunong nga pagbadlong ngadto sa mga malapason. Ipahibalo nga ang mga tawo nakapasilo sa Dios pinaagi sa paglapas sa Igpapahulay sa Dominggo; nga kining sala maoy nakapahinabo sa mga katalagman nga dili mohunong hangtud nga ang pagtuman sa Dominggo ipatuman sa hugot gayud; ug nga kadtong nagapresentar sa mga pag-angkon sa ikaupat nga sugo, sa ingon nagaguba sa pagtahod alang sa Dominggo, mao ang mga magsasamok sa katawhan, nga nagapugong sa ilang pagpahiuli ngadto sa pabor sa Dios ug sa kalambuan sa temporal nga mga kahimtang. Busa ang sumbong nga kaniadto gipahinungod batok sa alagad sa Dios pagausabon pag-usab, ug sa mga patukoranan nga sama usab kaayo ka natukod: ‘And it came to pass, when Ahab saw Elijah, that Ahab said unto him, Art thou he that troubleth Israel? And he answered, I have not troubled Israel; but thou, and thy father’s house, in that ye have forsaken the commandments of the Lord, and thou hast followed Baalim.’ 1 Kings 18:17, 18. Ingon nga ang kapungot sa mga tawo pagapalihokon pinaagi sa bakak nga mga sumbong, ilang pagadad-on ang usa ka pamaagi batok sa mga sinugo sa Dios nga susama kaayo niadtong gisunod sa apostatang Israel batok kang Elias.” The Great Controversy, 590.

Elijah confronting the prophets of Baal and the priests of the grove on Mount Carmel represents the Sunday law. The message for the church was “choose this day whom you will serve.” When this history is repeated at the Sunday law the question is “which day are you going to choose, for the day you pick indicates whom you serve.” Before Mount Carmel was three and a half years of severe drought. Before the Sunday law there is a series of Sunday laws, but they have not been “strictly enforced.” The principle associated with a Sunday law is that national apostacy is followed by national ruin. The example of that is Constantine in the year 321 passed a Sunday law and shortly thereafter the first four trumpets of Revelation chapter eight began to bring Western Rome to its conclusion by the year 476. The story of Constantine is important for it included a progressive exalting of Sunday, and simultaneous progressive restrictions on the seventh-day Sabbath. The progressive history reached its conclusion when the citizens were forced to observe Sunday or be persecuted for keeping the Sabbath. That is also the conclusion of the escalating Sunday legislation in the United States. One principle associated with Sunday worship enforcement is “national apostasy is followed by national ruin.” This principle means escalating Sunday law enforcements, produces an escalation of God’s judgments, before the actual Sunday law of Revelation thirteen verse eleven. Every enactment will bring a corresponding ruin. The judgments the citizens are accusing the Sabbath-keepers of producing are actually produced by the escalating enforcement of Sunday legislation. We have included a passage from The Great Controversy, which I titled Sunday Progression. I would recommend that you read that once again. It is in the category entitled The Spirit of Prophecy.

Ang pag-atubang ni Elias sa mga propeta ni Baal ug sa mga pari sa kakahoyan didto sa Bukid Carmel nagrepresentar sa balaod sa Domingo. Ang mensahe alang sa iglesia mao ang, “pilia niining adlawa kon kinsa ang inyong alagaron.” Sa dihang kini nga kasaysayan mausab sa panahon sa balaod sa Domingo, ang pangutana mao ang, “unsa nga adlaw ang inyong pagapilion, kay ang adlaw nga inyong pilion nagapakita kon kinsa ang inyong gialagaran.” Sa wala pa ang Bukid Carmel may tulo ug tunga ka tuig nga grabeng hulaw. Sa wala pa ang balaod sa Domingo adunay sunod-sunod nga mga balaod sa Domingo, apan wala pa kini “hugot nga gipatuman.” Ang prinsipyo nga nalangkit sa usa ka balaod sa Domingo mao nga ang nasudnong apostasya pagasundan sa nasudnong pagkalaglag. Ang ehemplo niini mao si Constantine nga sa tuig 321 nagpasa ug usa ka balaod sa Domingo ug wala madugay human niana ang unang upat ka mga trumpeta sa Pinadayag kapitulo 8 misugod sa pagdala sa Kasadpang Roma ngadto sa iyang katapusan sa tuig 476. Ang sugilanon ni Constantine mahinungdanon kay kini naglakip sa usa ka progresibong pagpataas sa Domingo, ug dungan niini ang progresibong mga pagpugong sa ikapitong-adlaw nga Igpapahulay. Ang progresibong kasaysayan miabot sa iyang katapusan sa dihang ang mga lungsoranon napugos sa pagbantay sa Domingo o pagalutoson tungod sa ilang pagbantay sa Igpapahulay. Mao usab kana ang katapusan sa nagkasamot nga lehislasyon sa Domingo sa Estados Unidos. Usa ka prinsipyo nga nalangkit sa pagpatuman sa pagsimba sa Domingo mao nga ang “nasudnong apostasya pagasundan sa nasudnong pagkalaglag.” Kini nga prinsipyo nagpasabot nga ang nagkasamot nga mga pagpatuman sa balaod sa Domingo nagpatungha ug nagkasamot nga mga paghukom sa Dios sa wala pa ang aktuwal nga balaod sa Domingo sa Pinadayag 13:11. Ang matag pagpatuman magadala ug katugbang nga pagkalaglag. Ang mga paghukom nga giakusahan sa mga lungsoranon nga gipahinabo kuno sa mga magbabantay sa Igpapahulay, sa pagkatinuod gipahinabo sa nagkasamot nga pagpatuman sa lehislasyon sa Domingo. Among gilakip ang usa ka pahayag gikan sa The Great Controversy, nga akong gipulihan ug ulohan nga Sunday Progression. Ako magarekomendar nga basahon ninyo kana pag-usab. Anaa kini sa kategorya nga giulohan og The Spirit of Prophecy.

> “God has revealed what is to take place in the last days, that His people may be prepared to stand against the tempest of opposition and wrath. Those who have been warned of the events before them are not to sit in calm expectation of the coming storm, comforting themselves that the Lord will shelter His faithful ones in the day of trouble. We are to be as men waiting for their Lord, not in idle expectancy, but in earnest work, with unwavering faith. It is no time now to allow our minds to be engrossed with things of minor importance. While men are sleeping, Satan is actively arranging matters so that the Lord’s people may not have mercy or justice. The Sunday movement is now making its way in darkness. The leaders are concealing the true issue, and many who unite in the movement do not themselves see whither the undercurrent is tending. Its professions are mild and apparently Christian, but when it shall speak it will reveal the spirit of the dragon. It is our duty to do all in our power to avert the threatened danger. We should endeavor to disarm prejudice by placing ourselves in a proper light before the people. We should bring before them the real question at issue, thus interposing the most effectual protest against measures to restrict liberty of conscience. We should search the Scriptures and be able to give the reason for our faith. Says the prophet: ‘The wicked shall do wickedly: and none of the wicked shall understand; but the wise shall understand.’” Testimonies, volume 5, 452.

> “Gipadayag sa Dios kon unsay mahitabo sa ulahing mga adlaw, aron ang Iyang katawhan maandam sa pagbarug batok sa unos sa pagsupak ug kapungot. Kadtong mga gipahimangnoan mahitungod sa mga hitabo nga anaa sa ilang atubangan dili angay molingkod sa malinawon nga pagpaabut sa umaabot nga bagyo, nga naglipay sa ilang kaugalingon nga ang Ginoo mopanalipod sa Iyang matinumanon sa adlaw sa kagul-anan. Kinahanglan kita mamahimong sama sa mga tawo nga nagpaabut sa ilang Ginoo, dili sa tapulan nga pagpaabot, kondili sa mainiton nga pagbuhat, uban ang dili matarug nga pagtoo. Dili kini ang panahon karon sa pagtugot nga ang atong mga hunahuna mahilabihang mapuno sa mga butang nga diyutay ug kahinungdanon. Samtang ang mga tawo nangatulog, si Satanas aktibo nga naghan-ay sa mga butang aron ang katawhan sa Ginoo dili makabaton og kalooy o hustisya. Ang kalihokan alang sa Domingo nagapadayon karon sa kangitngit. Gitaguan sa mga pangulo ang tinuod nga isyu, ug daghan sa mga miapil sa maong kalihokan wala usab makakita kon asa padulong ang tago nga sulog. Ang iyang mga pag-angkon malumo ug daw Kristohanon, apan sa dihang mosulti na kini, ipadayag niini ang espiritu sa dragon. Katungdanan nato ang pagbuhat sa tanan nga anaa sa atong gahum aron mapugngan ang hulga nga kapeligrohan. Kinahanglan maningkamot kita sa pagwagtang sa pagpihig pinaagi sa pagbutang sa atong kaugalingon sa husto nga kahayag sa atubangan sa katawhan. Kinahanglan atong ipasundayag sa ilang atubangan ang tinuod nga pangutana nga gilalisan, sa ingon nagbutang sa labing epektibo nga pagsupak batok sa mga lakang sa pagpugong sa kagawasan sa konsensiya. Kinahanglan susihon nato ang mga Kasulatan ug mahimong makahimo sa paghatag sa katarongan sa atong pagtoo. Miingon ang propeta: ‘Ang mga dautan magbuhat sa pagkadautan: ug walay usa sa mga dautan nga makasabut; apan ang mga manggialamon makasabut.’” Testimonies, volume 5, 452.

It is difficult to recognize the movement for Sunday legislation, for it is making its way in “darkness” and the papacy is “stealthily and unsuspectedly” “strengthening her forces to further her own ends.” It is a fact that the work to pass Sunday legislation in darkness is a central issue in the testing process of the one hundred and forty-four thousand. “None of the wicked shall understand” according to Daniel and Sister White. The “wicked” in Daniel are Matthew’s “foolish virgins,” who Sister White identifies as Laodiceans. The wise will understand the events that are now taking place, even if the history around us appears to contradict God’s word. Do we believe God’s word or what is happening around us? Yet we have been forewarned that the end would be as the days of Noah.

Lisod ang pag-ila sa kalihokan alang sa lehislasyon sa Domingo, kay kini nagpadayon sa “kangitngit” ug ang pagkapapa “sa tago ug sa walay pagduda” “nagpalig-on sa iyang mga pwersa aron mapauswag ang iyang kaugalingong mga tumong.” Tinuod nga ang buluhaton sa pagpahigayon sa lehislasyon sa Domingo diha sa kangitngit maoy sentrong isyu sa proseso sa pagsulay sa usa ka gatus ug kap-atan ug upat ka libo. “Walay bisan kinsa sa mga daotan ang makasabut” sumala kang Daniel ug kang Sister White. Ang mga “daotan” diha kang Daniel mao ang “mga buang nga ulay” ni Mateo, nga giila ni Sister White nga mga Laodiceanhon. Ang mga manggialamon makasabut sa mga panghitabo nga nagakahitabo karon, bisan pa kon ang kasaysayan nga naglibot kanato daw nagasupak sa pulong sa Dios. Motuo ba kita sa pulong sa Dios o sa mga butang nga nagakahitabo sa atong palibot? Apan gipahimangnoan na kita daan nga ang katapusan mahasama sa mga adlaw ni Noe.

> “The world, full of rioting, full of godless pleasure, is asleep, asleep in carnal security. Men are putting afar off the coming of the Lord. They laugh at warnings. The proud boast is made, ‘All things continue as they were from the beginning.’ ‘Tomorrow shall be as this day, and much more abundant.’ 2 Peter 3:4; Isaiah 56:12. We will go deeper into pleasure loving. But Christ says, ‘Behold, I come as a thief.’ Revelation 16:15. At the very time when the world is asking in scorn, ‘Where is the promise of His coming?’ the signs are fulfilling. While they cry, ‘Peace and safety,’ sudden destruction is coming. When the scorner, the rejecter of truth, has become presumptuous; when the routine of work in the various money-making lines is carried on without regard to principle; when the student is eagerly seeking knowledge of everything but his Bible, Christ comes as a thief.

> “Ang kalibotan, puno sa kasamok, puno sa walay Dios nga kalipay, natulog, natulog diha sa lawasnong kasigurohan. Ang mga tawo nagapahalayo sa pag-anhi sa Ginoo. Gikataw-an nila ang mga pasidaan. Ang mapahitas-ong pagpangandak ginahimo, ‘Ang tanang mga butang nagapadayon sama sa nangagi sukad pa sa sinugdan.’ ‘Ugma mahimong sama niining adlawa, ug labi pang madagayaon.’ 2 Pedro 3:4; Isaias 56:12. Mosulod pa kita sa labi pang paghigugma sa kalipay. Apan si Cristo nagaingon, ‘Ania karon, moanhi Ako ingon sa usa ka kawatan.’ Pinadayag 16:15. Sa mismong panahon nga ang kalibotan nagapangutana uban sa pagbiaybiay, ‘Hain ba ang saad sa Iyang pag-anhi?’ ang mga timaan nagakatuman. Samtang sila nagasinggit, ‘Kalinaw ug kasigurohan,’ moabut ang kalit nga pagkalaglag. Sa dihang ang mayubiton, ang nagsalikway sa kamatuoran, nahimong mapasipalahon; sa dihang ang naandang dagan sa buluhaton sa nagkalainlaing mga larangan sa pagpanginabuhi pinaagi sa salapi ginapadayon nga walay pagtagad sa prinsipyo; sa dihang ang tinun-an madasigon nga nagapangita ug kahibalo sa tanang butang gawas sa iyang Biblia, si Cristo moanhi ingon sa usa ka kawatan.”

> “Everything in the world is in agitation. The signs of the times are ominous. Coming events cast their shadows before. The Spirit of God is withdrawing from the earth, and calamity follows calamity by sea and by land. There are tempests, earthquakes, fires, floods, murders of every grade. Who can read the future? Where is security? There is assurance in nothing that is human or earthly. Rapidly are men ranging themselves under the banner they have chosen. Restlessly are they waiting and watching the movements of their leaders. There are those who are waiting and watching and working for our Lord’s appearing. Another class are falling into line under the generalship of the first great apostate. Few believe with heart and soul that we have a hell to shun and a heaven to win.

> “Ang tanang anaa sa kalibotan anaa sa kalisang. Ang mga timailhan sa kapanahonan makalilisang. Ang umaabot nga mga hitabo nagapahimutang na sa ilang mga landong sa dili pa moabot. Ang Espiritu sa Dios nagabiya gikan sa yuta, ug ang kalamidad nagsunod sa kalamidad sa dagat ug sa yuta. Adunay mga unos, mga linog, mga sunog, mga baha, mga pagpatay sa tanang matang. Kinsa ang makabasa sa umaabot? Hain ang kasigurohan? Walay kasigurohan diha sa bisan unsang tawhanon o kalibotanong butang. Sa madali, ang mga tawo nagapahiluna sa ilang kaugalingon ilalom sa bandila nga ilang gipili. Sa walay paghunong nagahulat ug nagatan-aw sila sa mga lihok sa ilang mga pangulo. Adunay mga nagahulat ug nagatan-aw ug nagabuhat alang sa pagpakita sa atong Ginoo. Ang laing pundok nagapahimutang sa ilang kaugalingon sa han-ay ilalom sa pagmando sa unang dakong apostata. Diyutay ra ang nagatuo uban sa kasingkasing ug kalag nga aduna kitay impiyerno nga likayan ug langit nga maangkon.”

> “The crisis is stealing gradually upon us. The sun shines in the heavens, passing over its usual round, and the heavens still declare the glory of God. Men are still eating and drinking, planting and building, marrying, and giving in marriage. Merchants are still buying and selling. Men are jostling one against another, contending for the highest place. Pleasure lovers are still crowding to theaters, horse races, gambling hells. The highest excitement prevails, yet probation’s hour is fast closing, and every case is about to be eternally decided. Satan sees that his time is short. He has set all his agencies at work that men may be deceived, deluded, occupied and entranced, until the day of probation shall be ended, and the door of mercy be forever shut.

> “Ang krisis nagakawat sa atong ibabaw sa hinay-hinay. Ang adlaw nagasidlak sa mga langit, nagalibot sa iyang naandan nga agianan, ug ang mga langit sa gihapon nagamantala sa himaya sa Dios. Ang mga tawo nagakaon ug nagainom pa sa gihapon, nagatanom ug nagatukod, nagapangasawa ug nagapangasawag babaye. Ang mga magpapatigayon nagapalit ug nagabaligya pa sa gihapon. Ang mga tawo nagadasmagay ang usa batok sa usa, nagalalis alang sa labing hataas nga dapit. Ang mga mahigugmaon sa kalipayan nagapanon pa sa gihapon ngadto sa mga teatro, lumba sa kabayo, ug mga balay sa pasugal. Ang labing kinahitas-ang kahinam nagahari, apan ang takna sa probasyon daling nagakatakop, ug ang matag kahimtang hapit na hukman sa walay katapusan. Nakita ni Satanas nga mubo na ang iyang panahon. Iyang gipalihok ang tanan niyang mga galamiton aron ang mga tawo malimbongan, mapahisalaag, mapasibya, ug madani, hangtod nga ang adlaw sa probasyon matapos na, ug ang pultahan sa kalooy pagasirhan sa walay katapusan.

> “Solemnly there come to us down through the centuries the warning words of our Lord from the Mount of Olives: ‘Take heed to yourselves, lest at any time your hearts be overcharged with surfeiting, and drunkenness, and cares of this life, and so that day come upon you unawares.’ ‘Watch ye therefore, and pray always, that ye may be accounted worthy to escape all these things that shall come to pass, and to stand before the Son of man.’” Desire of Ages, 635, 636.

> “Sa mapinasidnonomon gayud miabut kanato latas sa mga siglo ang mga pulong sa pasidaan sa atong Ginoo gikan sa Bukid sa mga Olibo: ‘Magmatngon kamo sa inyong kaugalingon, tingali unya ang inyong mga kasingkasing mabug-atan sa pagpatuyang, ug sa pagkahubog, ug sa mga kabalaka niini nga kinabuhi, ug unya kadtong adlawa moabut kaninyo sa kalit nga wala ninyo damha.’ ‘Busa pagtukaw kamo, ug pag-ampo sa tanang panahon, aron maisip kamo nga takus sa pagkalagiw gikan niining tanang mga butanga nga mahitabo, ug sa pagbarug sa atubangan sa Anak sa tawo.’” Desire of Ages, 635, 636.

In chapter twenty-three of Isaiah Zidon is the United States and Tyre is the papacy. Tyre and Zidon were ancient contemporary Phoenician cities located on the Mediterranean coast. They were known for their maritime trade, wealth, and influence in the ancient world. Zidon and its “merchants” replenished Tarshish in the passage. Zidon’s merchants trafficked the “seed of Sihor,” which is “the harvest of a river,” and is the fruit “of the river,” and it is “her revenue,” for she is the “mart of nations.” All the prophets speak of the end of the world, so who is the mart of nations at the end of the world? It’s the USA.

Sa kapitulo baynte-tres sa Isaias, ang Zidon mao ang Tinipong Bansa sa Amerika ug ang Tiro mao ang papasiya. Ang Tiro ug Zidon maoy karaang magkaabayng mga siyudad sa Fenicia nga nahimutang sa kabaybayonan sa Dagat Mediteraneo. Ilado sila tungod sa ilang patigayon sa kadagatan, bahandi, ug impluwensiya sa karaang kalibotan. Ang Zidon ug ang iyang mga “magpapatigayon” maoy nagpunô pag-usab sa Tarsis diha sa maong pahayag. Ang mga magpapatigayon sa Zidon nanagpatigayon sa “binhi sa Sihor,” nga mao ang “ani sa usa ka suba,” ug mao ang bunga “sa suba,” ug kini mao “ang iyang kita,” kay siya mao ang “baligyaanan sa mga nasod.” Ang tanang mga manalagna nagsulti mahitungod sa katapusan sa kalibotan, busa kinsa man ang baligyaanan sa mga nasod sa katapusan sa kalibotan? Mao kini ang USA.

Sihor is a river in Egypt (likely the Nile delta) and is used to represent the wealth of the world, for Egypt is the world. Zidon’s “virgin daughter” represents the last generation of the USA, and she is oppressed from the martial law that accompanies the Sunday law and the national ruin that immediately follows. Those virgins of Zidon are rebuked by the question concerning Tyre saying, “is this your joyous city” (kingdom) that the USA rejoiced in? Is “this the kingdom “whose antiquity is of ancient days,” when according to the passage it was founded by Nimrod, just after the flood?

Ang Sihor mao ang usa ka suba sa Egipto (lagmit ang delta sa Nilo) ug gigamit aron sa pagrepresentar sa bahandi sa kalibutan, kay ang Egipto mao ang kalibutan. Ang “ulayng anak nga babaye” sa Sidon nagarepresentar sa katapusang kaliwatan sa USA, ug siya gidaugdaug pinaagi sa balaod militar nga nag-uban sa balaod sa Domingo ug sa kalaglagang nasodnon nga dayon nga mosunod. Kadtong mga ulay sa Sidon ginabadlong pinaagi sa pangutana mahitungod sa Tiro nga nagaingon, “mao ba kini ang inyong malipayong siyudad” (gingharian) nga gikalipayan sa USA? “Mao ba kini ang gingharian “kansang kagikaan gikan pa sa karaang mga adlaw,” sa dihang sumala sa pahayag kini gitukod ni Nimrod, dihadiha human sa lunop?

God has determined and “purposed” for “Tyre, the crowning city,” to punish her. The papacy’s punishment includes the collapse of the financial structure of the world, for “the Lord hath given” “a commandment against” “Zidon” “the merchant city,” (the United States.) His commandment “to destroy the strong holds,” or the economy of the United States is the Sabbath commandment, for national apostasy is followed by national ruin.

Gitino ug gituyo sa Dios alang sa “Tiro, ang lungsod nga nagpurongpurong,” nga silotan siya. Ang silot sa pagkapapa naglakip sa pagkahugno sa pinansyal nga estruktura sa kalibutan, kay “ang Ginoo mihatag” ug “usa ka sugo batok sa” “Sidon” “ang lungsod sa mga magpapatigayon,” (ang Tinipong Bansa sa Amerika.) Ang Iyang sugo “sa paglaglag sa mga saligan nga malig-on,” o sa ekonomiya sa Tinipong Bansa sa Amerika, mao ang sugo sa Adlawng Igpapahulay, kay ang nasudnong apostasya pagasundan sa nasudnong kapildihan.

The punishment of the papacy begins with the economic collapse of the entire world in response to the economy of the United States being destroyed. Zidon has a “house” associated with its economy, thus representing a financial structure that is destroyed, for you can no longer enter in. No more investments or profits from that “house,” for it is destroyed. The destruction takes place at the Sunday law, even though prior to the Sunday law there are already escalating judgments. When the collapse hits, the papacy, the USA with its merchant princes and honorable traffickers and the ships of Tarshish are going to “howl.”

Ang silot sa papado nagsugod sa pagkahugno sa ekonomiya sa tibuok kalibotan isip tubag sa pagkalaglag sa ekonomiya sa Tinipong Bansa sa Amerika. Ang Zidon adunay usa ka “balay” nga nalangkit sa iyang ekonomiya, busa nagrepresentar kini sa usa ka pinansiyal nga estruktura nga gilaglag, kay dili na kamo makasulod niini. Wala nay mga puhunan ni mga ginansya gikan nianang “balay,” kay kini gilaglag na. Ang pagkalaglag mahitabo sa balaod sa Domingo, bisan pa man nga sa wala pa ang balaod sa Domingo adunay na daan nagkakusog nga mga paghukom. Sa dihang moigo ang pagkahugno, ang papado, ang USA uban sa iyang mga prinsipe sa mga magpapatigayon ug dungganong mga negosyante, ug ang mga sakayan sa Tarshish, mangiuwang.

The location of “Tarshish” in the passage is associated with wealth in antiquity, and the ships of Tarshish in the Bible are the premier symbol of economic strength.

Ang nahimutangan sa “Tarshish” diha sa maong pahayag gikig-uban sa kadato sa karaang panahon, ug ang mga sakayan sa Tarshish diha sa Biblia mao ang labing inilang timaan sa kalig-on sa panginabuhian.

> For the king’s ships went to Tarshish with the servants of Huram: every three years once came the ships of Tarshish bringing gold, and silver, ivory, and apes, and peacocks. And king Solomon passed all the kings of the earth in riches and wisdom. 2 Chronicles 9:21, 22.

> Kay ang mga sakayan sa hari miadto sa Tarsis uban sa mga alagad ni Huram: matag tulo ka tuig makausa moabot ang mga sakayan sa Tarsis nga nagadala ug bulawan, ug salapi, marfil, ug mga unggoy, ug mga pabo real. Ug si Haring Salomon milabaw sa tanang mga hari sa yuta sa kadato ug kaalam. 2 Cronicas 9:21, 22.

Ships represent economic strength, and Tarshish is the leading economic ship in Bible prophecy. The final generation of Tarshish, represented by the “daughter” of Tarshish is told to “pass through thy land as a river,” and what she finds is that her land has “no more strength,” and can no longer “rejoice” over the kingdom of Tyre. The strength they were looking for was the former economic strength of Zidon, but it was gone for the sea had spoken “saying, I travail not, nor bring forth children, neither do I nourish up young men, nor bring up virgins,” thus identifying the final generation of the sea, which is the peoples of the world lamenting the destruction of the economy of the world and at which point the people of the world wake up to the reality that they are the last generation of earth’s history, and its too late to prepare for eternal life.

Ang mga sakayan nagrepresentar sa kusog sa ekonomiya, ug ang Tarshish mao ang nangulong sakayan sa ekonomiya diha sa panagna sa Biblia. Ang katapusang kaliwatan sa Tarshish, nga girepresentahan sa “anak nga babaye” sa Tarshish, gisugo sa “paglabay sa imong yuta ingon sa usa ka suba,” ug ang iyang makita mao nga ang iyang yuta “wala nay kusog,” ug dili na makapadayon sa “pagmaya” tungod sa gingharian sa Tiro. Ang kusog nga ilang gipangita mao ang kanhing kusog sa ekonomiya sa Sidon, apan kini nawala na kay ang dagat nakasulti na, “nga nagaingon, Ako wala magbati sa kasakit sa pagpanganak, ni magpanganak og mga anak, ni mag-atiman sa mga batan-ong lalaki, ni magpadako sa mga ulay,” sa ingon nagaila sa katapusang kaliwatan sa dagat, nga mao ang mga katawhan sa kalibotan nga nagminatay tungod sa kalaglagan sa ekonomiya sa kalibotan, ug niadtong taknaa ang mga katawhan sa kalibotan mahigmata ngadto sa kamatuoran nga sila mao ang katapusang kaliwatan sa kasaysayan sa yuta, ug ulahi na kaayo ang pagpangandam alang sa kinabuhing walay katapusan.

> “Money will soon depreciate in value very suddenly when the reality of eternal scenes opens to the senses of man.” Evangelism, 62.

> “Ang kuwarta sa dili madugay mokunhod pag-ayo ug kalit sa bili sa dihang ang kamatuoran sa walay kataposang mga talan-awon maablihan sa mga pagbati sa tawo.” Evangelism, 62.

There are two “reports” or messages that cause pain to everyone in the passage. The first “report” concerns Egypt and the second “report” is Tyre. The report of Egypt is in the past tense for Isaiah says, “as at the report concerning Egypt,” thus showing that God had done something with Egypt prior to His destruction of Zidon (the USA.) What God did to Egypt, that also represents the “report” of Egypt, is that He destroyed Egypt in connection with the first time God entered into covenant with a chosen people. The two reports are the same “report.” The report of Egypt is the beginning and the report of Tyre is the ending. The Alpha and Omega has illustrated the covenant with the one hundred and forty-four thousand in the last days with the beginning history of that subject. The “report” concerning Egypt is the Red Sea deliverance when Pharaoh and his host were destroyed, which typifies the final deliverance of God’s people as represented by the “report” which is the “burden of Tyre.”

Adunay duha ka mga “balita” o mga mensahe nga nagapahinabo ug kasakit sa tanan diha sa maong pahayag. Ang nahaunang “balita” may kalabotan sa Ehipto, ug ang ikaduhang “balita” mao ang Tiro. Ang balita mahitungod sa Ehipto anaa sa nag-agi nang panahon, kay si Isaias nagaingon, “ingon sa balita mahitungod sa Ehipto,” sa ingon nagapakita nga ang Dios may gibuhat na sa Ehipto sa wala pa ang Iyang paglaglag sa Sidon (ang USA.) Ang gibuhat sa Dios sa Ehipto, nga maoy nagrepresentar usab sa “balita” sa Ehipto, mao nga Iyang gilaglag ang Ehipto kalabot sa unang higayon nga ang Dios misulod sa pakigsaad uban sa usa ka pinili nga katawhan. Ang duha ka mga balita mao ang samang “balita.” Ang balita sa Ehipto mao ang sinugdanan, ug ang balita sa Tiro mao ang katapusan. Ang Alpha ug Omega naghulagway sa pakigsaad uban sa usa ka gatus ug kap-atan ug upat ka libo sa kaulahiang mga adlaw pinaagi sa sinugdanang kasaysayan niana nga hilisgutan. Ang “balita” mahitungod sa Ehipto mao ang kaluwasan sa Dagat nga Mapula sa dihang si Paraon ug ang iyang panon gilaglag, nga nagatipo sa katapusang kaluwasan sa katawhan sa Dios sumala sa girepresentahan sa “balita” nga mao ang “palas-anon sa Tiro.”

The power represented in the Bible that destroys the ships of Tarshish is Islam. The subject of Islam will be taken up later, so we will address the subject more fully at a later time. It is represented in the passage as “Chittim” an ancient word for Cyprus, and the passage says that the destruction of Zidon and Tyre is revealed from “Chittim.” The symbol of Islam includes a very specific illustration of the destruction of the United States in Bible prophecy.

Ang gahum nga girepresentar sa Biblia nga nagalaglag sa mga sakayan sa Tarshish mao ang Islam. Ang hilisgutan sa Islam pagahisgotan unya sa ulahi, busa atong tagdon ang maong hilisgutan sa mas bug-os nga paagi sa ulahi. Girepresentar kini diha sa pahayag ingon nga “Chittim,” usa ka karaang pulong alang sa Cyprus, ug ang pahayag nagaingon nga ang kalaglagan sa Zidon ug Tiro gipadayag gikan sa “Chittim.” Ang simbolo sa Islam nagalakip sa usa ka piho kaayo nga hulagway sa kalaglagan sa Tinipong Bansa sa Amerika diha sa tagna sa Biblia.

It is important to follow the days and years referenced in the book of Isaiah for they often identify the prophetic time of the passage that follows. Isaiah twenty-three follows the “burden” of the valley of vision in chapter twenty-two, that is preceded by chapter twenty-one that has three burdens,” and all three identify Islam. Before that chapter, in verse one of chapter twenty the setting of the prophetic history where the following prophecies of doom are identified in the following chapters.

Importante ang pagsubay sa mga adlaw ug mga tuig nga gihisgotan sa basahon ni Isaias, kay kasagaran kini nagtimaan sa propetikong panahon sa mosunod nga teksto. Ang Isaias baynte-tres nagsunod sa “palas-anon” sa walog sa panan-awon diha sa kapitulo baynte-dos, nga giunhan sa kapitulo baynte-uno nga adunay tulo ka “mga palas-anon,” ug kining tanan nagtudlo sa Islam. Sa wala pa kana nga kapitulo, sa bersikulo uno sa kapitulo baynte, makita ang kahimtang sa propetikong kasaysayan diin ang mosunod nga mga tagna sa kalaglagan giila sa mga mosunod nga kapitulo.

> In the year that Tartan came unto Ashdod (when Sargon the king of Assyria sent him,) and fought against Ashdod, and took it. Isaiah 20:1.

> Sa tuig nga miadto si Tartan ngadto sa Ashdod (sa dihang gisugo siya ni Sargon, ang hari sa Asiria), ug nakiggubat batok sa Ashdod, ug nailog kini. Isaias 20:1.

The word “Tartan” may be a name or it is most likely a title of a military leader. Tartan came to Ashdod, a city in Egypt and took it in the period of history when the Assyrians were progressively taking control of the world. Assyria typified Babylon. Both Assyria and Babylon were kingdoms that came from the north, kingdoms identified as “lions” that “scattered” God’s sheep and both receive the same punishment. Assyria was first Babylon was last.

Ang pulong nga “Tartan” mahimong usa ka ngalan o lagmit nga usa kini ka titulo sa usa ka pangulong militar. Si Tartan miadto sa Ashdod, usa ka siyudad sa Ehipto, ug giilog kini sa maong yugto sa kasaysayan sa dihang ang mga Asiryano anam-anam nga nagakuha sa pagpugong sa kalibotan. Ang Asirya maoy tipo sa Babilonia. Ang Asirya ug ang Babilonia kapuwa gingharian nga nanggikan sa amihanan, mga gingharian nga giila ingon nga “mga leon” nga “nagpatibulaag” sa mga karnero sa Dios, ug silang duha nakadawat sa mao rang silot. Ang Asirya mao ang nahauna; ang Babilonia mao ang naulahi.

> Israel is a scattered sheep; the lions have driven him away: first the king of Assyria hath devoured him; and last this Nebuchadnezzar king of Babylon hath broken his bones. Therefore thus saith the Lord of hosts, the God of Israel; Behold, I will punish the king of Babylon and his land, as I have punished the king of Assyria. Jeremiah 50:17, 18.

> Ang Israel maoy usa ka nagkatag nga karnero; ang mga leon maoy nag-abog kaniya palayo: una, gilamoy siya sa hari sa Asiria; ug sa katapusan, kining si Nabucodonosor nga hari sa Babilonia maoy mibali sa iyang mga bukog. Busa mao kini ang giingon ni Jehova sa mga panon, ang Dios sa Israel: Ania karon, silotan ko ang hari sa Babilonia ug ang iyang yuta, maingon sa pagsilot ko sa hari sa Asiria. Jeremias 50:17, 18.

Prophetically they are both the “haughty Assyrian.”

Sa paagi sa pagtagna, silang duha mao ang “mapahitas-on nga Asiryano.”

> “When Sennacherib, the haughty Assyrian, reproached and blasphemed God, and threatened Israel with destruction, ‘it came to pass that night, that the angel of the Lord went out, and smote in the camp of the Assyrians an hundred fourscore and five thousand.’ There were ‘cut off all the mighty men of valor, and the leaders and captains,’ from the army of Sennacherib. ‘So he returned with shame of face to his own land.’ [2 Kings 19:35; 2 Chronicles 32:21.]” The Great Controversy, 512.

> “Sa dihang si Sennacherib, ang mapahitas-ong Asiryano, nagtamay ug nagpasipala sa Dios, ug naghulga sa Israel sa pagkalaglag, ‘nahitabo niadtong gabhiona, nga migula ang manulonda ni Jehova, ug mipatay sa campo sa mga Asiryano ug usa ka gatus ug kawaloan ug lima ka libo.’ Didto ‘naputol ang tanang maisugong mga tawo sa kaisog, ug ang mga pangulo ug mga kapitan,’ gikan sa kasundalohan ni Sennacherib. ‘Busa siya mibalik nga may kaulaw sa nawong ngadto sa iyang kaugalingong yuta.’ [2 Kings 19:35; 2 Chronicles 32:21.]” The Great Controversy, 512.

The year that “Tartan came unto Ashdod” and “took it,” represents the progressive conquering of the world by the papal power as illustrated in the last six verses of Daniel eleven. The history of the Sunday law crisis, which is the “last days” of the investigative judgment, and which leads directly into the executive judgment, (the seven last plagues) is the historical setting represented by the “year” that Tartan came to Ashdod. With the context of that history in place Isaiah then gives three prophecies of doom concerning Islam, one concerning Laodicean Adventism and then the burden of Tyre. Chapter twenty-four is one of the classic examples of the seven last plagues that is followed by chapter twenty-five representing the final deliverance of God’s people, where we find God’s people expressing one of the most well-known statements during the great time of trouble.

Ang tuig nga si “Tartan miadto ngadto sa Ashdod” ug “nagkuha niini,” nagrepresentar sa nagapadayon nga pagpanakop sa kalibotan pinaagi sa gahum sa pagkapapa sumala sa gihulagway sa katapusang unom ka mga bersikulo sa Daniel onse. Ang kasaysayan sa krisis sa balaod sa Domingo, nga mao ang “kaulahiang mga adlaw” sa panghukom nga imbestigatibo, ug nga mosangpot dayon ngadto sa ehekutibong paghukom, (ang pito ka ulahing mga hampak) mao ang historikal nga kahimtang nga girepresentahan sa “tuig” nga si Tartan miadto sa Ashdod. Uban sa konteksto niana nga kasaysayan nga natukod na, si Isaias unya naghatag og tulo ka mga tagna sa kalaglagan mahitungod sa Islam, usa mahitungod sa Laodicean nga Adventismo ug dayon ang palas-anon sa Tiro. Ang kapitulo baynte-kuwatro usa sa klasikong mga ehemplo sa pito ka ulahing mga hampak nga gisundan sa kapitulo baynte-singko nga nagrepresentar sa katapusang kaluwasan sa katawhan sa Dios, diin atong makita ang katawhan sa Dios nga nagpahayag sa usa sa labing iladong mga pahayag sa panahon sa dakong kagul-anan.

> And it shall be said in that day, Lo, this is our God; we have waited for him, and he will save us: this is the Lord; we have waited for him, we will be glad and rejoice in his salvation. Isaiah 25:9.

> Ug pagaingonon nianang adlawa, Tan-awa, kini mao ang atong Dios; nagpaabut kita kaniya, ug luwason niya kita: kini mao si Jehova; nagpaabut kita kaniya, magakalipay kita ug managmaya sa iyang kaluwasan. Isaias 25:9.

The one hundred and forty-four thousand are the wise virgins that waited for their Lord to come to the wedding, though He tarried in agreement with the parable of the ten virgins. They are not Laodiceans, they are Philadelphians. Up to this point this article has been setting the context.

Ang usa ka gatus ug kap-atan ug upat ka libo mao ang mga manggialamon nga ulay nga naghulat sa pag-abot sa ilang Ginoo ngadto sa kasal, bisan pa nga nalangan Siya, subay sa sambingay sa napulo ka mga ulay. Sila dili mga taga-Laodicea, sila mga taga-Filadelfia. Hangtod niining bahina, kining artikulo nagbutang pa lamang sa kahimtang sa konteksto.

In 1798, Napoleon took the pope captive delivering the prophetic deadly wound that is healed at the end of the world according to Revelation thirteen. At that point the United States took its place as the sixth kingdom of Bible prophecy according to Daniel two, seven, eight and eleven and Revelation twelve, thirteen, sixteen, seventeen and eighteen. From that point on both the Republican horn of the United States and the Protestant horn (Adventism) have forgotten who the papacy is. 1798 is the first year that the nations of the rest of the world acknowledged the United States as a sovereign nation, and it is also the year the first angel’s message arrived in history.

Niadtong 1798, gidakop ni Napoleon ang papa, ug sa ingon gipahamtang ang mahimamatay nga samad nga sa katapusan sa kalibotan mamaayo sumala sa Pinadayag trese. Niadtong taknaa, ang Tinipong Bansa mikuha sa iyang dapit ingon nga ikaunom nga gingharian sa tagna sa Biblia sumala sa Daniel dos, siete, otso ug onse ug sa Pinadayag dose, trese, disesais, disisiete ug disiotso. Sukad niadtong panahona, ang Republikano nga sungay sa Tinipong Bansa ug ang Protestante nga sungay (Adventismo) parehong nakalimot kon kinsa ang kapapahan. Ang 1798 mao ang unang tuig nga ang mga nasod sa ubang bahin sa kalibotan miila sa Tinipong Bansa ingon nga usa ka soberanong nasod, ug mao usab kini ang tuig nga ang mensahe sa unang manulonda miabut sa kasaysayan.

The “motto” of a Protestant at that time was, “the Bible and the Bible only.” Protestants identify themselves as defenders of the Bible alone, and when Adventism took their mantel at the arrival of the second angel, they accepted that “motto,” and were afterward labelled the “people of the book.” They had been given, through the ministry of William Miller a set of rules that would, if properly employed open the Bible to the minds of all who wished to hear. Miller’s Rules of Prophetic Interpretation are what inspiration says we must study if we are to give the third angel’s message.

Ang “motto” sa usa ka Protestante niadtong panahona mao, “ang Biblia ug ang Biblia lamang.” Ang mga Protestante nag-ila sa ilang kaugalingon ingong mga tigpanalipod sa Biblia lamang, ug sa dihang gidawat sa Adventismo ang ilang tahas sa pag-abot sa ikaduhang manulonda, gidawat nila kana nga “motto,” ug sa ulahi gitawag sila nga “mga tawo sa basahon.” Pinaagi sa ministeryo ni William Miller, gihatagan sila ug usa ka hugpong sa mga lagda nga, kon husto nga gamiton, moabli sa Biblia sa mga hunahuna sa tanang nangandoy nga mamati. Ang mga Lagda ni Miller sa Paghubad sa Tagna mao ang giingon sa inspirasyon nga kinahanglan natong tun-an kon magahatag kita sa mensahe sa ikatulong manulonda.

> “Said Christ, ‘If any man will come after me, let him deny himself, and take up his cross, and follow me.’ Again he said, ‘I am the light of the world; he that followeth me shall not walk in darkness.’ The light of truth is going forth like a burning lamp, and those who love the light will not walk in darkness. They will study the Scriptures, that they may know of a surety that they are listening to the voice of the true Shepherd, and not that of a stranger.

> Miingon si Cristo, “Kon may bisan kinsa nga mosunod kanako, himoon niya ang paglimod sa iyang kaugalingon, ug pas-anon niya ang iyang krus, ug mosunod siya kanako.” Ug usab miingon siya, “Ako mao ang kahayag sa kalibotan; ang mosunod kanako dili magalakaw sa kangitngit.” Ang kahayag sa kamatuoran nagapanggula ingon sa usa ka nagsilaob nga suga, ug ang mga nahigugma sa kahayag dili magalakaw sa kangitngit. Sila magatuon sa Kasulatan, aron sila mahibalo sa hingpit nga kasigurohan nga sila nagapatalinghug sa tingog sa tinuod nga Magbalantay, ug dili sa tingog sa usa ka dumuloong.

> “Those who are engaged in proclaiming the third angel’s message are searching the Scriptures upon the same plan that Father Miller adopted. In the little book entitled Views of the Prophecies and Prophetic Chronology, Father Miller gives the following simple but intelligent and important rules for Bible study and interpretation:

> “Ang mga nalambigit sa pagmantala sa mensahe sa ikatulong manulonda nagasusi sa mga Kasulatan sumala sa mao gihapong pamaagi nga gisagop ni Amay Miller. Diha sa gamayng basahon nga giulohan og Views of the Prophecies and Prophetic Chronology, si Amay Miller naghatag sa mosunod nga yano apan maalamon ug mahinungdanong mga lagda alang sa pagtuon ug paghubad sa Biblia:

> “‘1. Every word must have its proper bearing on the subject presented in the Bible; 2. All Scripture is necessary, and may be understood by diligent application and study; 3. Nothing revealed in Scripture can or will be hid from those who ask in faith, not wavering; 4. To understand doctrine, bring all the scriptures together on the subject you wish to know, then let every word have its proper influence; and if you can form your theory without a contradiction, you cannot be in error; 5. Scripture must be its own expositor, since it is a rule of itself. If I depend on a teacher to expound to me, and he should guess at its meaning, or desire to have it so on account of his sectarian creed, or to be thought wise, then his guessing, desire, creed, or wisdom is my rule, and not the Bible.’

> “‘1. Ang matag pulong kinahanglan adunay husto nga kalabutan sa hilisgotan nga gipresentar sa Biblia; 2. Ang tibook nga Kasulatan gikinahanglan, ug masabtan pinaagi sa masinati ug mapinadayong paggamit ug pagtuon; 3. Walay bisan unsa nga gipadayag diha sa Kasulatan nga mahimo o igatago gikan niadtong mangayo diha sa pagtuo, nga dili magduhaduha; 4. Aron masabtan ang doktrina, tiguma ang tanang kasulatan nga may kalabutan sa hilisgotan nga gusto mong mahibaloan, unya tugoti ang matag pulong nga adunay husto niyang impluwensiya; ug kon makahimo ka sa pagporma sa imong teorya nga walay panagsumpaki, dili ka mahimong nasayop; 5. Ang Kasulatan kinahanglan nga mao ang iyang kaugalingong maghuhubad, sanglit kini usa ka lagda alang sa iyang kaugalingon. Kon mosalig ako sa usa ka magtutudlo aron ihubad kini alang kanako, ug siya magtag-an lamang sa kahulogan niini, o tinguhaon nga himoon kini nga ingon niana tungod sa iyang sektaryanong tinoohan, o aron pagahunahunaon nga maalamon, nan ang iyang pagtag-an, tinguha, tinoohan, o kaalam mao ang akong lagda, ug dili ang Biblia.’”

> “The above is a portion of these rules; and in our study of the Bible we shall all do well to heed the principles set forth.

> “Ang anaa sa ibabaw maoy usa ka bahin niining mga lagda; ug sa atong pagtuon sa Biblia kitang tanan magabuhat ug maayo kon atong paminawon ang mga prinsipyo nga gipahimutang.

> “Genuine faith is founded on the Scriptures; but Satan uses so many devices to wrest the Scriptures and bring in error, that great care is needed if one would know what they really do teach. It is one of the great delusions of this time to dwell much upon feeling, and to claim honesty while ignoring the plain utterances of the word of God because that word does not coincide with feeling. Many have no foundation for their faith but emotion. Their religion consists in excitement; when that ceases, their faith is gone. Feeling may be chaff, but the word of God is the wheat. And ‘what,’ says the prophet, ‘is the chaff to the wheat?’

> “Ang tinuod nga pagtoo natukod ibabaw sa mga Kasulatan; apan si Satanas naggamit ug daghang mga paagi sa pagtuis sa mga Kasulatan ug sa pagpasulod sa kasaypanan, busa gikinahanglan ang dakong pag-amping kon ang usa buot masayod kon unsa gayud ang ilang gitudlo. Usa kini sa dagkong mga limbong niining panahona ang pagpabilin pag-ayo diha sa pagbati, ug ang pag-angkon sa pagkamatinud-anon samtang ginabalewala ang yano nga mga pamahayag sa pulong sa Dios tungod kay kana nga pulong dili nahiuyon sa pagbati. Daghan ang walay patukoranan sa ilang pagtoo gawas sa emosyon. Ang ilang relihiyon naglangkob sa kahinam; sa dihang kana mawala, ang ilang pagtoo mawala usab. Ang pagbati mahimong ipa, apan ang pulong sa Dios mao ang trigo. Ug ‘unsa man,’ nagaingon ang propeta, ‘ang ipa sa trigo?’”

> “None will be condemned for not heeding light and knowledge that they never had, and they could not obtain. But many refuse to obey the truth that is presented to them by Christ’s ambassadors, because they wish to conform to the world’s standard; and the truth that has reached their understanding, the light that has shone in the soul, will condemn them in the Judgment. In these last days we have the accumulated light that has been shining through all the ages, and we shall be held correspondingly responsible. The path of holiness is not on a level with the world; it is a way cast up. If we walk in this way, if we run in the way of the Lord’s commandments, we shall find that the ‘path of the just is as the shining light, that shineth more and more unto the perfect day.’” Review and Herald, November 25, 1884.

> “Walay pagahukman sa silot tungod sa wala pagpatalinghug sa kahayag ug kahibalo nga wala gayud nila maangkon, ug nga dili usab nila mahimo nga makab-ot. Apan daghan ang nagdumili sa pagtuman sa kamatuoran nga gipresentar kanila pinaagi sa mga embahador ni Cristo, tungod kay buot sila nga mopahiuyon sa sukdanan sa kalibutan; ug ang kamatuoran nga nakaabot sa ilang pagsabot, ang kahayag nga misidlak sulod sa kalag, maoy magahukom kanila sa Hukom. Niining kataposang mga adlaw, ania kanato ang natigom nga kahayag nga nagasidlak sa tanang kapanahonan, ug kita pagapanubagon subay niana. Ang dalan sa pagkabalaan dili patag nga kaangay sa kalibutan; kini maoy usa ka dalan nga gibayaw. Kon kita magalakaw niini nga dalan, kon kita modalagan sa dalan sa mga sugo sa Ginoo, atong mahibaloan nga ang ‘dalan sa matarong maingon sa masidlak nga kahayag, nga nagadan-ag sa labi pang kapawa hangtod sa hingpit nga adlaw.’” Review and Herald, Nobyembre 25, 1884.

You can read in more detail about William Miller’s rules in the Article entitled William Miller under the Prophetic Keys category.

Mahimo nimong mabasa sa mas detalyado ang mahitungod sa mga lagda ni William Miller sa Artikulo nga giulohan og William Miller ilalom sa kategoryang Prophetic Keys.

In “our study of the Bible we shall all do well to heed the principles set forth” within “Father Miller’s” rules of prophetic interpretation. The horn of Protestantism was given the sacred document we call the Bible, and also given the responsibility to defend and promote the principles contained therein, and the Protestant horn was also given a set of rules to rightly divide the sacred documents’ meaning and intent.

Sa “atong pagtuon sa Biblia kita tanan makabuhat ug maayo kon atong pagatagdon ang mga prinsipyo nga gipahimutang” sulod sa mga lagda ni “Amang Miller” alang sa paghubad sa tagna. Ang sungay sa Protestantismo gihatagan sa sagradong kasulatan nga atong gitawag nga Biblia, ug gihatagan usab sa katungdanan sa pagpanalipod ug pagpauswag sa mga prinsipyo nga anaa niana, ug ang sungay sa Protestante gihatagan usab ug usa ka hugpong sa mga lagda aron sa husto nga pagbahinbahin sa kahulogan ug tuyo sa sagradong mga kasulatan.

The horn of Republicanism was given a sacred document we call the Constitution, and also given the responsibility to defend and promote the principles contained therein. The Republican horn was also given a set of rules to rightly divide the sacred documents’ meaning and intent. The rules given to rightly divide the Constitution is the Bill of Rights and it enshrines the most important purpose of the Constitution in the first rules of the Bill of Rights. The First Amendment listed in the Bill of Rights is the freedom of religion, expression, speech, and the press.

Ang sungay sa Republikanoismo gihatagan ug sagradong dokumento nga atong gitawag nga Konstitusyon, ug gihatagan usab sa responsabilidad sa pagpanalipod ug pagpauswag sa mga prinsipyo nga nasulod didto. Ang Republikano nga sungay gihatagan usab ug usa ka hugpong sa mga lagda aron sa husto nga pagbahin sa kahulogan ug tuyo sa sagradong mga dokumento. Ang mga lagda nga gihatag aron sa husto nga pagbahin sa Konstitusyon mao ang Bill of Rights, ug kini nagpasidungog sa labing mahinungdanong katuyoan sa Konstitusyon diha sa nahaunang mga lagda sa Bill of Rights. Ang Unang Amendment nga gilista sa Bill of Rights mao ang kagawasan sa relihiyon, pagpahayag, pamulong, ug sa prensa.

> “Congress shall make no law respecting an establishment of religion, or prohibiting the free exercise thereof; or abridging the freedom of speech, or of the press; or the right of the people peaceably to assemble, and to petition the Government for a redress of grievances.” U.S. Constitution, amend. I

> “Ang Kongreso dili maghimo ug balaod mahitungod sa pagtukod sa relihiyon, o sa pagdili sa gawasnon nga pagpatuman niini; o sa pagpugong sa kagawasan sa pagsulti, o sa pamamahayag; o sa katungod sa katawhan sa malinawon nga pagkatigom, ug sa paghangyo sa Gobyerno alang sa pagtul-id sa mga pag-antus.” Konstitusyon sa U.S., amend. I

The Sunday law is an open attack against the first issue of the Constitution, which guarantees freedom of religion, which is eliminated at the Sunday law, thus marking the end of the Constitution, the end of the United States as the sixth kingdom of Bible prophecy and the beginning of the persecution against those who are then proclaiming the third angel’s message in a loud cry. Those who are proclaiming the loud cry of the third angel and protesting against the destruction of the first Amendment and the Constitution are persecuted by those who were supposed to be upholding and applying the sacred rules, which defend the sacred document they were ordained to defend. This is an illustration of understanding and applying the parallel histories of the two horns of the lamb-like earth beast. The founding Fathers of the Constitution parallel Father Miller. The term Father used for Miller is used to designate a leader, not a popish priest. The Bible forbids calling men father who are professing to be spiritual guides. The Millerites are named after their father, as is often the case. To miss this distinction is to miss some of what the Elijah message means, when it turns the hearts of the fathers unto the children and vice-versa.

Ang balaod sa Dominggo maoy usa ka dayag nga pag-atake batok sa nahaunang isyu sa Konstitusyon, nga nagagarantiya sa kagawasan sa relihiyon, nga wagtangon pinaagi sa balaod sa Dominggo, sa ingon nagtimaan sa katapusan sa Konstitusyon, sa katapusan sa Estados Unidos ingon nga ikaunom nga gingharian sa tagna sa Biblia, ug sa sinugdanan sa paglutos batok niadtong nanagmantala na unya sa mensahe sa ikatulong manulonda diha sa makusog nga singgit. Kadtong nanagmantala sa makusog nga singgit sa ikatulong manulonda ug nanaglalis batok sa pagguba sa Unang Amendment ug sa Konstitusyon pagalugupon sa mga tawo nga unta maoy nagapanalipod ug nagapatuman sa balaan nga mga lagda, nga nagapanalipod sa balaan nga dokumento nga ilang gitugyanan sa pagpanalipod. Kini usa ka hulagway sa pagsabot ug pagpadapat sa magkaparehong mga kasaysayan sa duha ka sungay sa yutan-ong mananap nga sama sa nating karnero. Ang mga Founding Fathers sa Konstitusyon magkapareho kang Amahan Miller. Ang pulong nga Amahan nga gigamit alang kang Miller gigamit sa pagtimaan sa usa ka pangulo, dili sa usa ka saserdoteng papista. Ang Biblia nagdili sa pagtawag sa mga tawo nga amahan nga nag-angkon nga espirituwal nga mga giya. Ang mga Millerita ginganlan sumala sa ilang amahan, ingon sa kasagaran nga mahitabo. Ang dili pag-ila niini nga kalainan mao ang dili pag-ila sa pipila sa kahulogan sa mensahe ni Elias, sa dihang ipabalik niini ang mga kasingkasing sa mga amahan ngadto sa mga anak ug vice-versa.

The United States in Isaiah twenty-three is the sixth kingdom of Bible prophecy and it remains so until it overturns its Constitution at the rapidly approaching Sunday law. The sixth kingdom rules for seventy prophetic years, which are the days of one king. The kingdom (a king is a kingdom) that ruled for seventy years was Babylon. During the seventy years the horn of the state was the government of Babylon and the horn of the church was the Chaldeans. Daniel, Shadrach, Meshack and Abednego represent the one hundred and forty-four thousand. Both horns and God’s people are represented in Daniel’s testimony. The seventy years of captivity in Babylon was the days of one king that Isaiah employs to identify that the prophetic history of the United States and the history of Adventism as 1798 until the Sunday law.

Ang Estados Unidos diha sa Isaias 23 mao ang ikaunom nga gingharian sa tagna sa Biblia ug kini nagpabilin nga mao gihapon hangtod nga iyang bungkagon ang iyang Konstitusyon diha sa nagkaduol nga balaod sa Dominggo. Ang ikaunom nga gingharian nagmando sulod sa kapitoan ka mga matagnaong tuig, nga mao ang mga adlaw sa usa ka hari. Ang gingharian (ang usa ka hari usa ka gingharian) nga nagmando sulod sa kapitoan ka tuig mao ang Babilonia. Sulod niadtong kapitoan ka tuig ang sungay sa estado mao ang panggamhanan sa Babilonia ug ang sungay sa iglesia mao ang mga Caldeanhon. Si Daniel, si Shadrach, si Meshack ug si Abednego nagrepresentar sa usa ka gatus ug kap-atan ug upat ka libo. Ang duruha ka mga sungay ug ang katawhan sa Dios girepresentar diha sa pagpamatuod ni Daniel. Ang kapitoan ka tuig nga pagkabinihag sa Babilonia mao ang mga adlaw sa usa ka hari nga gigamit ni Isaias sa pag-ila nga ang matagnaong kasaysayan sa Estados Unidos ug ang kasaysayan sa Adventismo mao ang 1798 hangtod sa balaod sa Dominggo.

Identifying that the line of prophetic history for both horns of the United States allows us to consider the ending and beginning, with the two horn witnesses to identify the characteristic of the other horn. After all the horns were the same. In Daniel there were horns, some broken, with horns that grew out of the broken horn. Some horns in Daniel were not the same size as each other, coming up later than the other. Not so, with the two horns of the United States. Those two horns parallel each other through the same history and produce the same waymarks, though different from one another in terms of their purpose. There are caveats within the history that are also important to understand.

Ang pag-ila nga ang linya sa propetikong kasaysayan alang sa duha ka sungay sa Tinipong Bansa sa Amerika nagtugot kanato sa pagtagad sa katapusan ug sa sinugdanan, uban sa duha ka mga saksi nga sungay aron maila ang kinaiya sa laing sungay. Kay sa pagkatinuod, ang tanang mga sungay managsama. Diha sa Daniel may mga sungay, ang pipila nabali, uban sa mga sungay nga miturok gikan sa nabaling sungay. Ang pipila ka mga sungay diha sa Daniel dili managsama ang gidak-on sa usag usa, nga mitungha ulahi kay sa uban. Dili ingon niana sa duha ka mga sungay sa Tinipong Bansa sa Amerika. Kining duha ka mga sungay nagkaparis sa usag usa sa tibuok maong kasaysayan ug nagpatungha sa samang mga timaan sa dalan, bisan pa man nga lahi sila sa usag usa sa ilang tuyo. Adunay mga pasubali sulod sa maong kasaysayan nga mahinungdanon usab nga sabton.

In the beginning of Adventism there was a change from the prophetic history represented by the church of Philadelphia unto the church of Laodicea. There must be therefore at the end a change from the prophetic history of Laodicea. The Revelation of Jesus Christ includes the light of this understanding and it is part of what is being unsealed at this time.

Sa sinugdanan sa Adventismo may usa ka kausaban gikan sa mapanagnaong kasaysayan nga girepresentahan sa iglesia sa Philadelphia ngadto sa iglesia sa Laodicea. Busa kinahanglan nga sa katapusan adunay kausaban gikan sa mapanagnaong kasaysayan sa Laodicea. Ang Pinadayag ni Jesu-Cristo nagalakip sa kahayag niini nga pagsabot ug kini kabahin sa ginabukhad niining panahona.

And “after the end of seventy years” the pope will “sing” and the “forgotten” “harlot” will be remembered. She is “remembered” at the Sunday law, where the issue is between the worship of the sun, or the worship of the day that God’s law informed mankind to “remember.”

Ug “human sa katapusan sa kapitoan ka tuig” ang papa “moawit” ug ang “nahikalimtan” nga “bigaon” pagahinumdoman. Siya “hinumdoman” sa balaod sa Domingo, diin ang isyu anaa tali sa pagsimba sa adlaw, o sa pagsimba sa adlaw nga gisugo sa balaod sa Dios ang katawhan sa “paghinumdom.”

In this article we have identified that the history of Babylon’s seventy-year rule typifies the history of the United States from 1798 until the Sunday law. In a previous article and often in Habakkuk’s Tables we identify that the captivity in and deliverance from Egypt, also typifies the history of the United States and God’s people. Those four histories of Babylon, Egypt, Adventism and the United States are not the only lines to bring upon these lines, but when we apply the rule of first mention to those four lines—it is absolutely amazing. I will close this article with one simple and partial illustration of what I mean, and what I intend to continue with when we further address the history of Isaiah twenty-three at a later time.

Niining artikuloha atong giila nga ang kasaysayan sa kapitoan ka tuig nga pagmando sa Babilonia nagatipo sa kasaysayan sa Tinipong Bansa gikan sa 1798 hangtod sa balaod sa Domingo. Sa usa ka miaging artikulo ug sa makadaghan diha sa mga Talaan ni Habakkuk atong giila nga ang pagkabihag sa Egipto ug ang kaluwasan gikan niini, nagatipo usab sa kasaysayan sa Tinipong Bansa ug sa katawohan sa Dios. Kining upat ka mga kasaysayan sa Babilonia, Egipto, Adventismo, ug sa Tinipong Bansa dili lamang mao ang mga linya nga ikapadapat niining mga linyaha, apan sa diha nga atong ipatuman ang lagda sa unang paghisgot niadtong upat ka mga linya—hingpit gayod nga makapatingala kini. Tapuson ko kining artikuloha pinaagi sa usa ka yano ug bahinon lamang nga ilustrasyon sa akong gipasabot, ug sa akong tuyo nga ipadayon sa dihang atong dugang pang hisgotan ang kasaysayan sa Isaias 23 sa ulahi nga panahon.

The history of Babylon has a converted king at the beginning and a wicked king at the end. Doesn’t matter if it were Biden or Trump, for the book of Daniel teaches that it is God who sets up rulers and takes them down. What can be sure about either a Democrat or Republican leader at the time of the Sunday law is that they are a wicked leader. Nebuchadnezzar was Babylon, he was the tyrant of Babylon, willing to throw three good men into the fire. But he was eventually converted to Daniel’s God. Not so with the last leader Belshazzar. He was a wicked king. The United States in prophecy begins as a lamb, a symbol of Christ and His sacrifice for mankind. At the end the United States will speak as a dragon. The change from Christ to Satan in this line of history is represented by the difference of Nebuchadnezzar and Belshazzar.

Ang kasaysayan sa Babilonia adunay usa ka hari nga nakabig sa sinugdanan ug usa ka daotang hari sa katapusan. Dili importa kon si Biden ba o si Trump, kay ang basahon ni Daniel nagtudlo nga ang Dios mao ang nagapahimutang sa mga magmamando ug nagapapahawa kanila. Ang masiguro bahin sa usa ka pangulong Demokratiko o Republikano sa panahon sa balaod sa Dominggo mao nga siya usa ka daotang pangulo. Si Nabucodonosor mao ang Babilonia; siya mao ang malupigon sa Babilonia, andam nga ilabay ang tulo ka matarong nga mga lalaki ngadto sa kalayo. Apan sa ulahi nakabig siya ngadto sa Dios ni Daniel. Dili ingani ang katapusang pangulo nga si Belsasar. Siya usa ka daotang hari. Ang Estados Unidos sa tagna nagsugod ingon nga usa ka nating karnero, usa ka simbolo ni Cristo ug sa Iyang halad alang sa katawhan. Sa katapusan ang Estados Unidos mosulti ingon nga usa ka dragon. Ang kausaban gikan kang Cristo ngadto kang Satanas niining linya sa kasaysayan girepresentahan sa kalainan nila Nabucodonosor ug Belsasar.

> “Belshazzar had been given many opportunities for knowing and doing the will of God. He had seen his grandfather Nebuchadnezzar banished from the society of men. He had seen the intellect in which the proud monarch gloried taken away by the One who gave it. He had seen the king driven from his kingdom, and made the companion of the beasts of the field. But Belshazzar’s love of amusement and self-glorification effaced the lessons he should never have forgotten; and he committed sins similar to those that brought signal judgments on Nebuchadnezzar. He wasted the opportunities graciously granted him, neglecting to use the opportunities within his reach for becoming acquainted with truth. ‘What must I do to be saved?’ was a question that the great but foolish king passed by indifferently.” Bible Echo, April 25, 1898.

> “Si Belshazzar gihatagan ug daghang mga higayon aron mailhan ug buhaton ang kabubut-on sa Dios. Nakita niya ang iyang apohan nga si Nabucodonosor nga gipapahawa gikan sa katilingban sa mga tawo. Nakita niya nga ang salabutan nga gipasigarbo sa mapahitas-ong hari gikuha sa Usa nga maoy naghatag niini. Nakita niya ang hari nga gipapahawa gikan sa iyang gingharian, ug gihimong kauban sa mga mananap sa kapatagan. Apan ang paghigugma ni Belshazzar sa kalingawan ug sa pagpasidungog sa iyang kaugalingon mipapas sa mga pagtulon-an nga dili unta niya malimtan gayod; ug nakahimo siya ug mga sala nga susama niadtong nagdala ug dayag nga mga paghukom ibabaw kang Nabucodonosor. Giusik niya ang mga higayon nga madagayaong gihatag kaniya, nga gipasagdan ang paggamit sa mga kahigayonan nga anaa sa iyang pag-abot aron makaila sa kamatuoran. ‘Unsay akong buhaton aron maluwas?’ maoy usa ka pangutana nga gipasagdan lamang sa daku apan binuang nga hari uban sa walay pagtagad.” Bible Echo, Abril 25, 1898.

Notice that the wicked Belshazzar was the foolish king. He suffered the same judgment as his father Nebuchadnezzar, for both judgments were represented as the “seven times” of Leviticus twenty-six. Nebuchadnezzar was in the fields living like a beast for twenty-five hundred and twenty days, which is seven biblical years and his son Belshazzar’s judgment which written on the wall represents twenty-five hundred and twenty as well. The difference was the judgment against Nebuchadnezzar converted him and made him a wise king, whereas Belshazzar’s judgment was upon the foolish king.

Timan-i nga ang dautang si Belshazzar mao ang buang nga hari. Siya nag-antos sa mao rang paghukom nga miabot sa iyang amahan nga si Nabucodonosor, kay ang duha ka paghukom gihulagway ingon nga ang “pito ka panahon” sa Levitico 26. Si Nabucodonosor didto sa kapatagan nga nagkinabuhi sama sa usa ka mananap sulod sa duha ka libo lima ka gatus ug baynte ka adlaw, nga mao ang pito ka biblikanhong mga tuig, ug ang paghukom sa iyang anak nga si Belshazzar nga gisulat sa bungbong nagrepresentar usab sa duha ka libo lima ka gatus ug baynte. Ang kalainan mao nga ang paghukom batok kang Nabucodonosor nakabig kaniya ug naghimo kaniya nga usa ka manggialamong hari, samtang ang paghukom ni Belshazzar miabot ibabaw sa buang nga hari.

> “To the last ruler of Babylon, as in type to its first, had come the sentence of the divine Watcher: ‘O king, . . . to thee it is spoken; The kingdom is departed from thee.’ Daniel 4:31.” Prophets and Kings, 533.

> “Ngadto sa ulahing magmamando sa Babilonia, maingon sa simbolo ngadto sa nahaunang magmamando niini, miabut ang hukom sa langitnong Magbalantay: ‘O hari, ... kanimo kini gisulti; Ang gingharian gikuha na gikan kanimo.’ Daniel 4:31.” Prophets and Kings, 533.

The handwriting on the wall for the last president is the first amendment which identifies the “wall” of separation of church and state, which the final foolish king does not understand. The “seven times” of Leviticus twenty-six represents a “scattering of the people” that is accomplished by the king of the north at the Sunday law. That scattering is the national ruin that follows the Sunday law. The sixth nation forgot the lessons of their founding fathers who penned the Constitution to protect not only from a corrupt church, but also from the tyrannical European kings that the corrupt woman slept with. The founding fathers represent those who rejected the papacy and the kings of Europe for they knew from their own experience after coming out of a scattering of twelve hundred and sixty years of papal darkness, that protections against that type of tyranny must be the center piece of their new Constitution. They were wise fathers, they were lamb-like, but not so with the last father, for he will speak as a dragon. The Fathers came out of a scattering and the son goes back into a scattering. The tyrant in both instances is the first papacy and the last papacy.

Ang sinulat sa bongbong alang sa katapusang presidente mao ang unang amendment nga nag-ila sa “bongbong” sa pagkabulag sa simbahan ug estado, nga wala masabti sa katapusang buang nga hari. Ang “pito ka panahon” sa Levitico baynte-sais nagrepresentar sa “pagkatibulaag sa katawhan” nga pagatumanon sa hari sa amihanan sa balaod sa Domingo. Kana nga pagkatibulaag mao ang nasodnong pagkalaglag nga mosunod sa balaod sa Domingo. Ang ikaunom nga nasod nakalimot sa mga leksiyon sa ilang mga amahan nga nagtukod, nga misulat sa Konstitusyon aron sa pagpanalipod dili lamang batok sa usa ka dunot nga simbahan, kondili usab batok sa malupigon nga mga hari sa Europa nga gikahigdaan sa dunot nga babaye. Ang nagtukod nga mga amahan nagrepresentar niadtong misalikway sa kapapahan ug sa mga hari sa Europa, kay nasayod sila gikan sa ilang kaugalingong kasinatian human makagawas gikan sa pagkatibulaag sa usa ka libo duha ka gatus ug kan-uman ka tuig sa kangitngit sa kapapahan, nga ang mga panalipod batok nianang matang sa paglupig kinahanglan mao ang sentrong bahin sa ilang bag-ong Konstitusyon. Mga manggialamon nga amahan sila, sama sila sa nating karnero, apan dili ingon niana ang katapusang amahan, kay siya mosulti ingon sa usa ka dragon. Ang mga Amahan migula gikan sa usa ka pagkatibulaag ug ang anak mobalik ngadto sa usa ka pagkatibulaag. Ang malupigon sa duha ka kahimtang mao ang unang kapapahan ug ang katapusang kapapahan.

The symbol of the judgment upon Nebuchadnezzar, the first king and the last king Belshazzar was the “seven times” scattering of Leviticus twenty-six. Nebuchadnezzar lived it, and Belshazzar had it written upon the wall as his epitaph the very night he died. The symbol of the Republican horn in the beginning was its escape from the king of the north’s bondage and the symbol of the Republican horn at its end is captivity brought about from the king of the north. The Sunday law is the “very night” that it dies as the sixth kingdom of Bible prophecy. In all four illustrations, Belshazzar, Nebuchadnezzar, and the beginning and ending of the Republican horn the twenty-five twenty of Leviticus twenty-six, is the symbol represented at the beginning and the ending. That represents the signature of Alpha and Omega.

Ang simbolo sa hukom ibabaw kang Nebukadnezar, ang unang hari, ug sa katapusang hari nga si Belsasar mao ang “pito ka mga panahon” nga pagkapatlaag sa Levitico 26. Gipuy-an kini ni Nebukadnezar, ug kang Belsasar kini gisulat ibabaw sa bongbong ingon nga iyang epitafio sa mismong gabii nga siya namatay. Ang simbolo sa Republikano nga sungay sa sinugdan mao ang pag-ikyas niini gikan sa pagkaulipon sa hari sa amihanan, ug ang simbolo sa Republikano nga sungay sa iyang katapusan mao ang pagkabinihag nga gipahinabo sa hari sa amihanan. Ang balaod sa Domingo mao ang “mismong gabii” nga kini mamatay ingon nga ikaunom nga gingharian sa tagna sa Biblia. Sa tanang upat ka mga hulagway, si Belsasar, si Nebukadnezar, ug ang sinugdanan ug katapusan sa Republikano nga sungay, ang baynte singko baynte sa Levitico 26, mao ang simbolo nga girepresentar sa sinugdan ug sa katapusan. Kana nagrepresentar sa pirma ni Alpha ug Omega.

The first “time prophecy” William Miller discovered was the twenty-five twenty of Leviticus twenty-six. It was the first stone in the foundation that Jesus laid through the work of Miller. It was also the first foundational truth that was set aside by Adventism in 1863. When all of Miller’s stones of truth were put into the foundation, those truths were represented on the two tables of Habakkuk, which are the 1843 and 1850 pioneer charts. Those two tables represent the covenant relationship between God and His denominated people just as the two tables of the Ten Commandments represented the covenant with ancient Israel.

Ang unang “propesiya sa panahon” nga nadiskobrehan ni William Miller mao ang baynte-singko baynte sa Levitico baynte-sais. Kini mao ang unang bato sa patukoranan nga gipahimutang ni Jesus pinaagi sa buluhaton ni Miller. Kini usab mao ang unang sukaranang kamatuoran nga gisalikway sa Adventismo niadtong 1863. Sa dihang ang tanang mga bato sa kamatuoran ni Miller gipahimutang na sa patukoranan, kadtong mga kamatuoran girepresentahan diha sa duha ka lamesa ni Habacuc, nga mao ang mga tsart sa mga pionero sa 1843 ug 1850. Kining duha ka lamesa nagarepresentar sa relasyong pakigsaad tali sa Dios ug sa Iyang ginhinganlang katawhan, maingon nga ang duha ka lamesa sa Napulo ka Sugo nagrepresentar sa pakigsaad uban sa karaang Israel.

At the end of Laodicean Adventism, when it is spewed out of the mouth of the Lord at the Sunday law, the handwriting on the wall is those two sacred pioneer charts. Charts which they are unable to read, for they refused to be benefitted by the warning message in their beginning of their history….

Sa katapusan sa Laodiceanong Adventismo, sa dihang kini isuka gikan sa baba sa Ginoo sa panahon sa balaod sa Domingo, ang sinulat sa bungbong mao kadtong duha ka sagradong tsart sa mga payunir. Mga tsart nga dili nila mabasa, kay midumili sila sa pagdawat sa kaayohan gikan sa mensahe sa pasidaan sa sinugdanan sa ilang kasaysayan….

The financial crisis of 1837 in the United States was a complex event triggered by a combination of economic factors, policies, and speculative activities.

Ang krisis pinansyal sa 1837 sa Tinipong Bansa usa ka masalimuot nga hitabo nga gipahinabo sa panagsama sa mga hinungdan pang-ekonomiya, mga polisiya, ug mga kalihokan sa espekulasyon.

Speculative Bubble: In the years leading up to 1837, there was a speculative boom in land and investments, driven in part by the westward expansion of the country. Land speculation, particularly in the western frontier, led to inflated land prices and excessive borrowing.

Ispekulatibong Bula: Sa mga katuigan nga nag-una sa 1837, dihay usa ka pagdagsang sa espekulasyon sa yuta ug mga pamuhunan, nga sa usa ka bahin gipatuyok sa pagpalapad sa nasod paingon sa kasadpan. Ang espekulasyon sa yuta, ilabina sa utlanan sa kasadpang dapit, miresulta sa pagsaka pag-ayo sa presyo sa yuta ug sa sobrang pagpangutang.

Easy Credit and Speculative Lending: Banks and financial institutions were issuing large amounts of credit and loans, often without adequate collateral. This easy access to credit contributed to the speculative frenzy and increased the risks of financial instability.

Sayon nga Kredito ug Espekulatibong Pagpahulam: Ang mga bangko ug mga institusyong pinansyal nagpagawas ug dagkong kantidad sa kredito ug mga pautang, sa kasagaran walay igo nga kolateral. Kining sayon nga pag-angkon sa kredito nakatampo sa espekulatibong kasibot ug nakadugang sa mga risgo sa kawalay-kalig-on sa panalapi.

Overexpansion of Banks: Banks were expanding their operations rapidly, often issuing more paper money (banknotes) than they had specie (gold and silver) to back it up. This practice, known as “wildcat banking,” resulted in an overabundance of unregulated and unreliable currency in circulation.

Sobra nga Pagpalapad sa mga Bangko: Ang mga bangko paspas nga nagpalapad sa ilang mga operasyon, sa makadaghan nga higayon nagpagula ug mas daghang salaping papel (mga banknote) kay sa ilang aktuwal nga specie (bulawan ug salapi) nga mahimong panalipod niini. Kining pamaagiha, nga nailhan ingong “wildcat banking,” miresulta sa hilabihang kadagaya sa salapi nga wala mapailalom sa hustong regulasyon ug dili kasaligan nga naglibot sa sirkulasyon.

Jackson’s Economic Policies: President Andrew Jackson’s policies played a role in exacerbating the crisis. He issued the Specie Circular in 1836, which required that public lands be purchased with hard currency (gold and silver) rather than paper money. This led to a rush to convert banknotes into specie, causing financial strains and bank failures.

Ang mga Patakaran sa Ekonomiya ni Jackson: Ang mga patakaran ni Presidente Andrew Jackson adunay bahin sa pagpasamot sa krisis. Iyang gipagula ang Specie Circular niadtong 1836, nga nagkinahanglan nga ang mga publikong yuta paliton pinaagi sa lig-ong salapi (bulawan ug plata) imbes nga papel nga salapi. Kini miresulta sa usa ka pagdali sa pag-ilis sa mga banknote ngadto sa specie, nga nakapahinabo og mga kakulian sa panalapi ug kapakyasan sa mga bangko.

International Factors: The crisis in the United States was also influenced by international economic conditions. A slump in the British economy, a major trading partner of the United States, led to a reduction in demand for American goods and exports. This, in turn, affected American businesses and contributed to economic distress.

Internasyonal nga mga Hinungdan: Ang krisis sa Estados Unidos naimpluwensiyahan usab sa internasyonal nga mga kahimtang sa ekonomiya. Ang pagkunhod sa ekonomiya sa Britanya, nga usa ka pangunang kaabag sa patigayon sa Estados Unidos, miresulta sa pagkunhod sa panginahanglan alang sa mga baligyang Amerikano ug mga eksportasyon. Kini, sa baylo, nakaapekto sa mga negosyo sa Amerika ug nakatampo sa kalisdanan sa ekonomiya.

Panic and Bank Runs: In May 1837, a series of financial shocks, including bank failures and credit contractions, led to a panic among investors and depositors. This panic triggered a wave of bank runs and a severe contraction of credit.

Kakulba ug Pagdagsa sa mga Depositor sa mga Bangko: Niadtong Mayo 1837, usa ka sunod-sunod nga mga kakurat sa pinansyal, lakip ang pagkapukan sa mga bangko ug paghuot sa kredito, maoy mitultol sa usa ka kakulba taliwala sa mga mamumuhunan ug mga depositor. Kini nga kakulba maoy nagpahinabo sa usa ka balud sa pagdagsa sa mga depositor sa mga bangko ug sa usa ka grabe nga paghuot sa kredito.

Contraction of Money Supply: As banks failed and credit tightened, the overall money supply in the economy contracted significantly. This contraction of money aggravated economic difficulties and deepened the recession. The combination of these factors led to a severe economic downturn, characterized by bank failures, unemployment, reduced consumer spending, and a general economic depression.

Pagkunhod sa Suplay sa Salapi: Samtang nangapakyas ang mga bangko ug nahugot ang kredito, ang kinatibuk-ang suplay sa salapi sa ekonomiya mikunhod pag-ayo. Kining pagkunhod sa salapi mipagrabe sa mga kalisdanan sa ekonomiya ug mipalalom sa resesyon. Ang hiniusang epekto niining mga hinungdan mitultol sa usa ka grabeng pag-us-os sa ekonomiya, nga gihulagway pinaagi sa pagkapakyas sa mga bangko, kawalay trabaho, pagkunhod sa paggasto sa mga konsumidor, ug usa ka kinatibuk-ang depresyon sa ekonomiya.

> “We have nothing to fear for the future, except as we shall forget the way the Lord has led us, and His teaching in our past history.” Life Sketches, 196.

> “Wala kitay bisan unsa nga kahadlokan alang sa umalabot, gawas kon atong hikalimtan ang paagi sa pagpangulo sa Ginoo kanato, ug ang Iyang pagtulon-an sa atong nangaging kasaysayan.” Life Sketches, 196.

Back to Articles