Article

# The Revelation of Jesus Christ - Number Two

Ang Pagpadayag ni Jesu-Cristo - Numero Dos

Covenant Names

Mga Ngalan sa Pakigsaad

Author

Jeff Pippenger

Published

August 10, 2023

Formats

PDF Unavailable
Word Unavailable
Song MP3

I have placed many things into the previous articles in an attempt to put some basic points of reference out at the beginning. I will now try to be more focused on the subject at hand. Thank you for your patience.

Gibutang ko ang daghang mga butang ngadto sa nag-unang mga artikulo sa miaging mga sinulat sa tinguha nga ipahimutang sa sinugdanan ang pipila ka mga batakang punto nga mahimong pasikaranan. Karon maningkamot ako nga mas magkonsentrar sa hilisgutan nga ania sa atong atubangan. Salamat sa inyong pagpailub.

From the very beginning God has been trying to increase our understanding of who and what He is. In that work he has employed several techniques to help men understand what has been revealed of Him, and one of those techniques is his use of “names,” both the many names given to God in the Scriptures, and also the names given to His chosen representatives. He chooses representatives of evil and good.

Sukad pa sa sinugdanan, ang Dios naningkamot sa pagdugang sa atong pagsabot kon kinsa ug unsa Siya. Niining buluhatona migamit Siya ug daghang pamaagi aron tabangan ang mga tawo sa pagsabot sa gipadayag mahitungod Kaniya, ug usa sa maong mga pamaagi mao ang Iyang paggamit sa “mga ngalan,” ang daghang mga ngalan nga gihatag sa Dios diha sa Kasulatan, ug usab ang mga ngalan nga gihatag sa Iyang piniling mga representante. Nagpili Siya ug mga representante sa dautan ug sa maayo.

He has also used the dispensational changes of His chosen covenant people to magnify the understanding of His character incrementally through history. Therefore, the histories of covenant dispensational changes in a variety of ways, also speak to the magnification of the truth of His character and nature.

Gigamit usab Niya ang mga pagbag-o sa mga dispensasyon sa Iyang piniling katawhang tugon aron sa anam-anam nga pagpadako sa pagsabot sa Iyang kinaiya sa sulod sa kasaysayan. Busa, ang mga kasaysayan sa mga pagbag-o sa dispensasyon sa tugon, sa nagkalainlaing paagi, nagsulti usab mahitungod sa pagpadako sa kamatuoran sa Iyang kinaiya ug kahimtang.

If we approach Revelation chapter one as an introduction and a key for the following chapters, we find certain truths in the beginning chapter that impact the rest of the book. One of those truths is involved with who Jesus Christ is, and not simply that He is Alpha and Omega. If a truth is set forth in chapter one of Revelation, it is most certainly a testing present truth for the final generation, the final generation being the “chosen generation” identified by Peter.

Kon duolon nato ang unang kapitulo sa Pinadayag isip usa ka pasiuna ug usa ka yawe alang sa nagsunod nga mga kapitulo, atong makita diha sa sinugdanang kapitulo ang pipila ka mga kamatuoran nga nakaapekto sa nahibiling bahin sa basahon. Usa niana ka kamatuoran may kalabotan sa kinsa si Jesu-Cristo, ug dili lamang nga Siya mao ang Alpha ug Omega. Kon ang usa ka kamatuoran gipadayag diha sa unang kapitulo sa Pinadayag, nan sa pagkatinuod kini usa ka pagsulay nga anaa karon nga kamatuoran alang sa katapusang kaliwatan, ang katapusang kaliwatan nga mao ang “pinili nga kaliwatan” nga giila ni Pedro.

One of the attributes of Christ’s character which we have been exploring is Christ identifying the beginning from the end. The time when Christ confirmed the covenant with many for one week represents a covenant dispensational change from literal to spiritual Israel. The dispensational changes that are identified in Scriptures which all speak to the increase in knowledge concerning the character and being of Christ was Abram, Isaac, Jacob, Joseph, Moses, Christ, William Miller and the one hundred and forty-four thousand. There is another line of dispensational changes that is laid over the top of that line that identifies seven dispensations of God’s church that are represented by the seven churches of Revelation two and three, but we will not touch those yet. There was a dispensational change with Adam and Eve represented by before their fall and after their fall, and of course a change of dispensations from before the flood to after the flood in the time of Noah. All these lines contribute to the light we are dealing with, but we are focusing now upon the chosen people.

Usa sa mga kinaiya sa kinaiya ni Cristo nga atong gisusi mao si Cristo nga nagaila sa sinugdanan gikan sa katapusan. Ang panahon sa dihang gikumpirma ni Cristo ang tugon uban sa daghan sulod sa usa ka semana nagrepresentar sa usa ka kausaban sa dispensasyon sa tugon gikan sa literal ngadto sa espirituwal nga Israel. Ang mga kausaban sa dispensasyon nga giila diha sa Kasulatan, nga tanan naghisgot sa pagdugang sa kahibalo mahitungod sa kinaiya ug pagkatawo ni Cristo, mao si Abram, Isaac, Jacob, Jose, Moises, Cristo, William Miller, ug ang usa ka gatus ug kap-atan ug upat ka libo. Aduna pay laing linya sa mga kausaban sa dispensasyon nga gipahimutang ibabaw nianang maong linya, nga nagaila sa pito ka mga dispensasyon sa iglesia sa Dios nga girepresentahan sa pito ka mga iglesia sa Pinadayag dos ug tres, apan dili pa nato kana hisgutan karon. Aduna usab kausaban sa dispensasyon uban kang Adan ug Eva nga girepresentahan sa wala pa ang ilang pagkapukan ug human sa ilang pagkapukan, ug siyempre usa ka kausaban sa mga dispensasyon gikan sa wala pa ang lunop ngadto sa human sa lunop sa panahon ni Noe. Kining tanan nga mga linya naghatag og bahin sa kahayag nga atong ginatubag, apan ang atong gitutokan karon mao ang piniling katawhan.

When Christ began His ministry at the beginning of the covenant week He was baptized.

Sa dihang gisugdan ni Cristo ang Iyang ministeryo sa sinugdanan sa semana sa pakigsaad, Siya gibautismohan.

> And Jesus, when he was baptized, went up straightway out of the water: and, lo, the heavens were opened unto him, and he saw the Spirit of God descending like a dove, and lighting upon him: And lo a voice from heaven, saying, This is my beloved Son, in whom I am well pleased. Matthew 3:16, 17.

> Ug sa dihang si Jesus nabautismohan na, diha-diha mingtungas siya gikan sa tubig; ug ania karon, ang mga langit naablihan alang kaniya, ug iyang nakita ang Espiritu sa Dios nga mikunsad ingon sa salampati, ug mipahaluna sa ibabaw niya: Ug ania karon ang usa ka tingog gikan sa langit, nga nagaingon, Kini mao ang akong hinigugmang Anak, nga kaniya ako may kahimuot. Mateo 3:16, 17.

The very first words of God, as Jesus came up out of the water, thus beginning the covenant week, was the announcement by the Father, that Jesus was the Son of God. If we understand the “rule of first mention” that fact is powerful. If we don’t, not so much.

Ang labing unang mga pulong sa Dios, sa dihang mitungas si Jesus gikan sa tubig, sa ingon nagsugod sa semana sa tugon, mao ang pagpahibalo sa Amahan nga si Jesus mao ang Anak sa Dios. Kon atong masabtan ang “lagda sa unang paghisgot,” kana nga kamatuoran gamhanan kaayo. Kon dili, dili kaayo.

> In the beginning God created the heaven and the earth. And the earth was without form, and void; and darkness was upon the face of the deep. And the Spirit of God moved upon the face of the waters. Genesis 1:1, 2.

> Sa sinugdan gibuhat sa Dios ang langit ug ang yuta. Ug ang yuta walay porma ug walay sulod; ug ang kangitngit diha sa nawong sa kahiladman. Ug ang Espiritu sa Dios naglihok ibabaw sa nawong sa katubigan. Genesis 1:1, 2.

As in Genesis, the anointing ceremony has three persons of the godhead identified.

Sama sa Genesis, ang seremonya sa pagdihog adunay tulo ka persona sa pagka-Dios nga giila.

The truth that Jesus was the Son of God, the Son of David and the Son of Man regularly agitated the scribes and Pharisees during the next three and a half years. Jesus prophetically changed from Jesus to Jesus Christ at His baptism. When Jesus was baptized, He became the “Christ,” which means “anointed one” and is the word “Messiah” in the Hebrew. And of course, the Hebrews expected a Messiah and they knew he would be the Son of David. When He was “anointed” to begin the most sacred three and a half years of earth’s history, He saw the Holy Spirit descending and heard His Father speak.

Ang kamatuoran nga si Jesus mao ang Anak sa Dios, ang Anak ni David ug ang Anak sa Tawo kanunay nga nakapabalaka sa mga escriba ug mga Pariseo sulod sa misunod nga tulo ug tunga ka tuig. Sa paagi nga mapanagnaon, si Jesus nausab gikan kang Jesus ngadto kang Jesu-Cristo sa Iyang bautismo. Sa dihang gibautismohan si Jesus, nahimo Siyang “Cristo,” nga nagkahulogan ug “ang dinihogan” ug mao ang pulong nga “Mesiyas” sa Hebreohanon. Ug siyempre, ang mga Hebreohanon nagpaabot ug usa ka Mesiyas ug nasayod sila nga siya mao ang Anak ni David. Sa dihang Siya “gidihogan” aron sugdan ang labing balaan nga tulo ug tunga ka tuig sa kasaysayan sa yuta, nakita Niya ang Espiritu Santo nga mikunsad ug nadungog ang Iyang Amahan nga misulti.

It was a very profound anointing ceremony at which the message that was proclaimed of Him and His work was that, “He was the Son of God”. More alarming for the Jews, was not only that He was the Son of God, but that He claimed, as the Son of God — He was actually God. The Jews could not abide in what they understood to be such a blasphemous claim as that! The dilemma for the Jews, is the dilemma of Abraham—for Abraham was the father of the Jews, the father of the covenant and also the symbol of the faith required to abide by the terms of the covenant.

Kini maoy usa ka hilabihan ka halalom nga seremonya sa pagdihog diin ang mensahe nga gipahibalo mahitungod Kaniya ug sa Iyang buluhaton mao kini, nga, “Siya mao ang Anak sa Dios”. Labaw pang nakapakurat alang sa mga Judio, dili lamang nga Siya mao ang Anak sa Dios, kondili nga Iyang giangkon, ingon nga Anak sa Dios — nga Siya sa tinuod mao ang Dios. Ang mga Judio dili gayud makadawat sa ilang pagsabot nga ang maong pag-angkon usa ka mapasipalahong pagpasipala sama niana! Ang suliran alang sa mga Judio mao ang suliran ni Abraham—kay si Abraham mao ang amahan sa mga Judio, ang amahan sa pakigsaad ug usab ang simbolo sa pagtuo nga gikinahanglan aron magpabilin sumala sa mga kondisyon sa pakigsaad.

Abraham’s illustration of the faith necessary to enter into a covenant relationship with God requires that your faith is tested. Abraham’s test, which would prove whether his faith was real or presumption was premised on demonstrating whether he would follow God’s word—even if it appeared to contradict God’s previous word. Abraham knew that human sacrifice was murder and that it represented the idolatrous practices of the idolatrous peoples he was then living among. The scribes and Pharisees knew from their beginning covenant history that God was only one God, and they also knew Jesus was claiming to be a second God. They were being tested with their final test.

Ang hulagway ni Abraham bahin sa pagtuo nga gikinahanglan aron makasulod sa usa ka pakigsaad nga relasyon uban sa Dios nagkinahanglan nga ang imong pagtuo sulayan. Ang pagsulay kang Abraham, nga magapamatuod kon tinuod ba ang iyang pagtuo o kon kini pagkamapahitas-on lamang, napasukad sa pagpakita kon mosunod ba siya sa pulong sa Dios—bisan kon kini daw nagasupak sa miaging pulong sa Dios. Nahibalo si Abraham nga ang paghalad og tawo mao ang pagpatay ug nga kini nagrepresentar sa mga idolatrosong binuhatan sa mga masimbahon sa diosdios nga mga katawhan nga iyang gipuy-an niadtong panahona. Ang mga escriba ug mga Pariseo nahibalo gikan pa sa sinugdanan sa ilang kasaysayan sa pakigsaad nga ang Dios usa lamang ka Dios, ug nahibalo usab sila nga si Jesus nagaangkon nga usa ka ikaduhang Dios. Ginasulayan sila pinaagi sa ilang katapusang pagsulay.

> Hear, O Israel: The Lord our God is one Lord. Deuteronomy 6:4.

> Pamatia, O Israel: Ang Ginoo nga atong Dios usa ka Ginoo. Deuteronomio 6:4.

In the history where Moses recorded the previous verse, God had already told Moses that He was to be known from that point on as Jehovah. No longer was He only to be the Lord God Almighty, but from that point onward he was to be known as Jehovah. In the very history where He is further magnifying the understanding of His character as represented by His names, He is also straitly informing ancient Israel that God is one God. What were the Jews of Christ day-and-age to think?

Sa kasaysayan diin gisulat ni Moises ang miaging bersikulo, gisuginlan na daan sa Dios si Moises nga sukad niadtong higayona Siya pagailhon ingon nga si Jehova. Dili na lamang Siya pagailhon ingon nga ang Ginoong Dios nga Makagagahum sa Tanan, kondili sukad niadtong higayona ug ngadto pa, Siya pagailhon ingon nga si Jehova. Diha gayud sa maong kasaysayan diin labi pa Niyang gipadaku ang pagsabot sa Iyang kinaiya ingon nga gilarawan sa Iyang mga ngalan, hugot usab Niyang gipahibalo sa karaang Israel nga ang Dios usa lamang ka Dios. Unsay angay hunahunaon sa mga Judio sa kapanahonan ni Cristo?

Later in His ministry as it reached the climax of the Triumphal Entry into Jerusalem the Jews are once again flabbergasted that Jesus is allowing the children to sing His praise.

Sa ulahi sa Iyang ministeryo, sa dihang kini miabot sa kinatumyan sa Mabulukong Pagsulod ngadto sa Jerusalem, ang mga Judio nausab hingkaplagang nahibulong pag-ayo nga si Jesus nagtugot sa mga kabataan sa pag-awit sa Iyang pagdayeg.

> And the multitudes that went before, and that followed, cried, saying, Hosanna to the son of David: Blessed is he that cometh in the name of the Lord; Hosanna in the highest. Matthew 21:9.

> Ug ang mga panon sa katawhan nga nag-una, ug ang misunod, naninggit, nga nagaingon: Hosanna sa Anak ni David: Bulahan siya nga moanhi sa ngalan sa Ginoo; Hosanna sa kahitas-an. Mateo 21:9.

The lyric of the song that drove the Pharisees crazy was the part identifying Jesus as the Son of David and also identifying that the Son of David was the name of the Lord. At the beginning of His ministry, the triumphal entry and of course the cross, the controversy includes agitation over Jesus’ name.

Ang linya sa awit nga nagpabuang sa mga Fariseo mao ang bahin nga nag-ila kang Jesus ingon nga Anak ni David ug usab nag-ila nga ang Anak ni David mao ang ngalan sa Ginoo. Sa sinugdanan sa Iyang ministeryo, sa malampusong pagsulod, ug siyempre sa krus, ang panaglalis naglakip sa kasamok mahitungod sa ngalan ni Jesus.

> Then said the chief priests of the Jews to Pilate, Write not, The King of the Jews; but that he said, I am King of the Jews. John 19:21.

> Busa miingon ang mga pangulong sacerdote sa mga Judio kang Pilato, Ayaw isulat, Ang Hari sa mga Judio; kondili nga siya miingon, Ako mao ang Hari sa mga Judio. Juan 19:21.

Of course, it would have been essentially correct for Pilate to have changed the writing to say, “I am, King of the Jews,” for “I Am” was the name Jesus set forth of Himself repeatedly. Of course, to apply that flawed logic in order to change God’s Word, particularly when it is the story of the cross is something that men would never do, would they? Jesus was the “King of the Jews,” but He was also “I am,” so the statement “I am, King of the Jews” is accurate in a sense, but this is not the point.

Siyempre, sa panguna nahisubay sa pagkatama alang kang Pilato ang pag-usab sa sinulat aron moingon, “Ako mao, Hari sa mga Judio,” kay ang “Ako Mao” mao ang ngalan nga gisaysay ni Jesus mahitungod sa Iyang kaugalingon sa makadaghan. Siyempre, ang pag-aplikar niana nga sayop nga lohika aron usbon ang Pulong sa Dios, ilabina kon kini mao ang sugilanon sa krus, maoy butang nga ang mga tawo dili gayod buhaton, dili ba? Si Jesus mao ang “Hari sa mga Judio,” apan Siya usab mao ang “Ako Mao,” busa ang pahayag nga “Ako mao, Hari sa mga Judio” husto sa usa ka pagbati, apan dili kini mao ang punto.

From the beginning and throughout the middle and to the end of the three and a half years His name was a point of agitation. There are many things to be understood about the line of covenant names, but here I am wanting to show that there was a shaking at the end of ancient Israel in the Jewish church that had to do with the name of Christ. As the Son of David, He possessed the credentials to be the Messiah, as the Son of God, (in the sense of also being God) and as the Son of Man, Jesus presented a tremendous test for the chosen people. How could this man claim to be God and also God’s son, when Moses at the beginning of their covenant history had been so specific about God being one God?

Sukad sa sinugdan ug sa tibuok tunga-tunga hangtod sa katapusan sa tulo ka tuig ug tunga, ang Iyang ngalan maoy usa ka hinungdan sa kasamok. Adunay daghang mga butang nga angay masabtan mahitungod sa linya sa mga ngalan sa pakigsaad, apan dinhi buot kong ipakita nga dihay usa ka pagkauyog sa katapusan sa karaang Israel sulod sa Judiohong iglesia nga may kalabutan sa ngalan ni Cristo. Ingon nga Anak ni David, Iya ang mga pamatuod nga Siya mao ang Mesiyas; ingon nga Anak sa Dios, (sa kahulogan nga Siya usab Dios) ug ingon nga Anak sa Tawo, si Jesus nagpresentar ug hilabihan ka dakong pagsulay alang sa piniling katawhan. Unsaon man pag-angkon niining tawhana nga Siya Dios ug usab Anak sa Dios, sa dihang si Moises sa sinugdanan sa ilang kasaysayan sa pakigsaad naging piho kaayo nga ang Dios usa ra ka Dios?

Yet that was the purpose of Christ walking among men. God was in Him reconciling men unto Himself, and He was doing so by allowing men to see Jesus, who plainly and directly taught that if you have seen Him—you have seen the Father. This history represents the ending of literal Israel as God’s chosen people and at the beginning there was a controversy marked about who and what God is.

Apan mao kana ang katuyoan sa paglakaw ni Cristo taliwala sa mga tawo. Ang Dios diha Kaniya nga nagpasig-uli sa mga tawo ngadto sa Iyang kaugalingon, ug gibuhat Niya kini pinaagi sa pagtugot sa mga tawo nga makakita kang Jesus, nga sa tin-aw ug direkta nagtudlo nga kon nakita ninyo Siya—nakita na ninyo ang Amahan. Kini nga kasaysayan nagrepresentar sa katapusan sa literal nga Israel ingon nga piniling katawhan sa Dios, ug sa sinugdan dihay usa ka panaglalis nga natimaan mahitungod kon kinsa ug unsa ang Dios.

> And Pharaoh said, Who is the Lord, that I should obey his voice to let Israel go? I know not the Lord, neither will I let Israel go. Exodus 5:2.

> Ug si Faraon miingon, Kinsa ba si Jehova, aron akong tumanon ang iyang tingog sa pagpalakaw sa Israel? Wala ako makaila kang Jehova, ug dili ko usab palakawon ang Israel. Exodo 5:2.

Pharaoh is expressing not only the symbol of atheistic defiance against the knowledge of God, but also expressing the Egyptian understanding concerning the God of Abraham. And repeatedly the Lord has said that His wonderous acts in Egypt were to allow mankind to know who He is. The history of the beginning of literal Israel as God’s chosen people typifies the end.

Si Faraon nagpahayag dili lamang sa simbolo sa ateistikong pagsukol batok sa kahibalo sa Dios, kondili usab nagpahayag sa Ehiptohanong pagsabot mahitungod sa Dios ni Abraham. Ug sa makadaghan nga higayon ang Ginoo miingon nga ang Iyang mga katingalahang buhat didto sa Ehipto aron tugotan ang katawhan nga makaila kon kinsa Siya. Ang kasaysayan sa sinugdanan sa literal nga Israel ingon nga piniling katawhan sa Dios nagatipo sa katapusan.

In both histories there is a lack of understanding about who and what God is, that is connected to His various names, but more importantly to our consideration is that the history of Christ at the ending of Israel as the chosen people, identifies that a primary reason the Jews stumbled over accepting their Messiah was that they knew that God’s Word at the beginning of their covenant history identified was that He was one God. What a dilemma!

Sa duha ka kasaysayan adunay kakulang sa pagsabot kon kinsa ug unsa ang Dios, nga nalangkit sa Iyang nagkalain-laing mga ngalan; apan ang labi pang mahinungdanon sa atong pagtagad mao nga ang kasaysayan ni Cristo sa kataposan sa Israel ingon nga piniling katawhan nagpakita nga ang usa ka nag-unang hinungdan nganong ang mga Judio napandol sa pagdawat sa ilang Mesiyas mao nga sila nahibalo nga ang Pulong sa Dios, sa sinugdanan sa kasaysayan sa ilang pakigsaad, nagpaila nga Siya usa ka Dios. Pagkadakong kalisdanan!

> And after that they durst not ask him any question at all. And he said unto them, How say they that Christ is David’s son? And David himself saith in the book of Psalms, The Lord said unto my Lord, Sit thou on my right hand, Till I make thine enemies thy footstool. David therefore calleth him Lord, how is he then his son? Luke 20:40–44.

> Ug human niadto wala na gayud silay kaisog sa pagpangutana kaniya ug bisan unsa. Ug siya miingon kanila, Giunsa man nila sa pag-ingon nga ang Cristo anak ni David? Ug si David gayud nagaingon sa basahon sa mga Salmo, Ang Ginoo miingon sa akong Ginoo, Lumingkod ka sa akong too nga kamot, Hangtud nga himoon ko ang imong mga kaaway nga tumbanan sa imong mga tiil. Busa si David nagtawag kaniya nga Ginoo; unsaon man diay nga siya iyang anak? Lucas 20:40–44.

This is the final question and answer period for the Jews, for after that interaction, “they durst not ask Him any question at all.” He had just answered the final question of his ministry for the lost house (and there is always a lost house in the prophetic narrative), and then He raises the subject of His name as “the Son of David,” and therefore as the Messiah. All through the three and a half years the controversy includes His various names, which represent His character and nature. His name is addressed at the beginning, at His baptism, and then in His final interaction with the lost house at the triumphal entry and at the cross, among other passages in the gospels.

Mao kini ang katapusang yugto sa pagpangutana ug pagtubag alang sa mga Judio, kay human nianang pakig-uban, “wala na sila mangahas sa pagpangutana pa Kaniya bisan usa ka pangutana.” Bag-o pa Niya gitubag ang katapusang pangutana sa Iyang ministeryo alang sa nawalang balay (ug anaa gayud kanunay ang usa ka nawalang balay sa profetikong asoy), ug dayon Iyang gipatungha ang hilisgutan sa Iyang ngalan ingon nga “ang Anak ni David,” ug busa ingon nga ang Mesiyas. Sa tibuok tulo ug tunga ka tuig ang lalis naglakip sa Iyang nagkalainlaing mga ngalan, nga nagrepresentar sa Iyang kinaiya ug kahimtang. Ang Iyang ngalan gihisgutan sa sinugdanan, sa Iyang bautismo, ug dayon sa Iyang katapusang pakig-uban sa nawalang balay sa madaugon nga pagsulod ug sa krus, uban sa ubang mga teksto sa mga ebanghelyo.

> “The Pharisees had gathered close about Jesus as He answered the question of the scribe. Now turning He put a question to them: ‘What think ye of Christ? whose son is He?’ This question was designed to test their belief concerning the Messiah,—to show whether they regarded Him simply as a man or as the Son of God. A chorus of voices answered, ‘The Son of David.’ This was the title which prophecy had given to the Messiah. When Jesus revealed His divinity by His mighty miracles, when He healed the sick and raised the dead, the people had inquired among themselves, ‘Is not this the Son of David?’ The Syrophoenician woman, blind Bartimaeus, and many others had cried to Him for help, ‘Have mercy on me, O Lord, Thou Son of David.’ Matthew 15:22. While riding into Jerusalem He had been hailed with the joyful shout, ‘Hosanna to the Son of David: Blessed is He that cometh in the name of the Lord.’ Matthew 21:9. And the little children in the temple had that day echoed the glad ascription. But many who called Jesus the Son of David did not recognize His divinity. They did not understand that the Son of David was also the Son of God.

> “Ang mga Pariseo nanagtigom ug nagpundok sa duol ni Jesus samtang Siya mitubag sa pangutana sa escriba. Karon, sa paglingi Niya, nangutana Siya kanila: ‘Unsa ang inyong hunahuna mahitungod kang Cristo? kinsang anak ba Siya?’ Kining pangutanaha gituyo aron sulayan ang ilang pagtuo mahitungod sa Mesiyas,—aron ipakita kon giila ba nila Siya lamang ingon nga usa ka tawo o ingon nga Anak sa Dios. Sa nagkahiusang mga tingog sila mitubag, ‘Ang Anak ni David.’ Mao kini ang titulo nga gihatag sa tagna ngadto sa Mesiyas. Sa dihang gipadayag ni Jesus ang Iyang pagka-Dios pinaagi sa Iyang gamhanang mga milagro, sa dihang giayo Niya ang mga masakiton ug gibanhaw ang mga minatay, ang katawhan nangutanag sila-sila, ‘Dili ba kini ang Anak ni David?’ Ang babayeng Sirofenicia, ang buta nga si Bartimeo, ug daghan pang uban mingsinggit Kaniya alang sa tabang, ‘Kaloy-i ako, O Ginoo, Ikaw nga Anak ni David.’ Mateo 15:22. Sa dihang nagsakay Siya paingon sa Jerusalem Siya gidawat uban sa malipayong singgit, ‘Hosanna sa Anak ni David: Bulahan ang nagaanhi sa ngalan sa Ginoo.’ Mateo 21:9. Ug ang gagmayng mga bata sa templo niadtong adlawa misubli sa maong malipayong pagdayeg. Apan daghan sa mga nagtawag kang Jesus nga Anak ni David wala makaila sa Iyang pagka-Dios. Wala nila masabti nga ang Anak ni David mao usab ang Anak sa Dios.”

> “In reply to the statement that Christ was the Son of David, Jesus said, ‘How then doth David in Spirit [the Spirit of Inspiration from God] call Him Lord, saying, The Lord said unto my Lord, Sit Thou on My right hand, till I make Thine enemies Thy footstool? If David then call Him Lord, how is He his son? And no man was able to answer Him a word, neither durst any man from that day forth ask Him any more questions.’” The Desire of Ages, 609.

> “Agig tubag sa pahayag nga si Cristo mao ang Anak ni David, si Jesus miingon, ‘Unsaon man diay nga si David pinaagi sa Espiritu [ang Espiritu sa Inspirasyon nga gikan sa Dios] nagtawag Kaniya nga Ginoo, nga nagaingon, Ang Ginoo miingon sa akong Ginoo, Lingkod Ikaw sa Akong too nga kamot, hangtud nga himoon Ko ang Imong mga kaaway nga tumbanan sa Imong mga tiil? Kon si David nan nagtawag Kaniya nga Ginoo, unsaon man nga Siya iyang anak? Ug walay bisan usa ka tawo nga arang makatubag Kaniya bisan usa ka pulong, ni may bisan kinsa nga nangahas sukad niadtong adlawa sa pagpangutana pa Kaniya ug dugang nga mga pangutana.’” The Desire of Ages, 609.

His anointing as Messiah and His last interaction with those He came to save was over His divinity, the symbolism of His names and of course the rule of first mention. Jesus ends His direct work for the Jews by using the history of literal David to teach about spiritual David. Why would David comment on when the Lord tells the Lord to be seated on the throne with Him? Because king David at the beginning represents the spiritual King David at the end. The only way to rightly understand Jesus’ final statement to the lost house was to be able to apply the rule of first mention, which can’t be done if you don’t know the rule.

Ang Iyang pagdihog isip Mesiyas ug ang Iyang katapusang pakig-uban niadtong Iyang gianhi aron luwason may kalabotan sa Iyang pagka-Dios, sa simbolismo sa Iyang mga ngalan, ug siyempre sa lagda sa unang paghisgot. Gitapos ni Jesus ang Iyang tuwirang buluhaton alang sa mga Judio pinaagi sa paggamit sa kasaysayan ni literal nga David aron pagtudlo mahitungod kang espirituhanong David. Ngano man nga si David mosulti mahitungod sa panahon sa dihang ang Ginoo mosulti sa Ginoo nga molingkod sa trono uban Kaniya? Tungod kay si haring David sa sinugdan nagarepresentar sa espirituhanong Haring David sa katapusan. Ang bugtong paagi sa hustong pagsabot sa katapusang pamahayag ni Jesus ngadto sa nawala nga panimalay mao ang pagkahimo sa pag-aplikar sa lagda sa unang paghisgot, nga dili mahimo kon wala ka mahibalo sa maong lagda.

His final statement to the lost house required an understanding of the rule of first mention in order to be understood. Jesus used David and David’s son to present the truth to the lost house for His final statement. They had been the house of David after all. Jesus therefore took the father (David) and turned it to the (Son of David) and He also took the son (of David) and turned him to his father (David). He turned the Father unto the child as Elijah’s message is prophesied to do in the “last days.” That was His final message to ancient literal Israel and it was an Elijah message, for it was based upon the rule of first mention. The rule of first mention therefore, also confirms Jesus’ message as an Elijah message based upon the rule itself. The rule of first mention demands that if the Elijah message of John the Baptist was the first of the last warning message to the lost house of Israel, then the final message given to them would also be the Elijah message. And so it was…

Ang Iyang katapusang pamahayag ngadto sa nawala nga balay nanginahanglan ug pagsabot sa lagda sa unang paghisgot aron masabtan. Gigamit ni Jesus si David ug ang anak ni David aron ipadayag ang kamatuoran ngadto sa nawala nga balay sa Iyang katapusang pamahayag. Sila man gani mao ang balay ni David. Busa gikuha ni Jesus ang amahan (si David) ug gipunting kini ngadto sa (Anak ni David), ug gikuha usab Niya ang anak (ni David) ug gipunting siya ngadto sa iyang amahan (si David). Iyang gipabalik ang Amahan ngadto sa anak, maingon sa gitagna nga pagabuhaton sa mensahe ni Elias sa “katapusang mga adlaw.” Mao kana ang Iyang katapusang mensahe ngadto sa karaang literal nga Israel, ug kana usa ka mensahe ni Elias, kay kini gibase sa lagda sa unang paghisgot. Busa, ang lagda sa unang paghisgot nagpamatuod usab sa mensahe ni Jesus ingon nga usa ka mensahe ni Elias nga gibase sa maong lagda mismo. Ang lagda sa unang paghisgot nagkinahanglan nga kon ang mensahe ni Elias ni Juan Bautista mao ang nahaunang bahin sa katapusang pasidaan nga mensahe ngadto sa nawala nga balay sa Israel, nan ang katapusang mensahe nga gihatag ngadto kanila mao usab ang mensahe ni Elias. Ug mao gayud kini…

All of this being said, I would now derive a point from it all that is based upon the rule of first mention—the Alpha and Omega. There was a controversy over the understanding of who and what God is at the beginning of ancient Israel that typified the same controversy at the end of ancient Israel. At the end of ancient Israel, the work of Christ included teaching the lost house of Israel who and what God is. In the history of the end there was a resistance against Christ that was premised on an original truth that was established at the beginning. Modern spiritual Israel will possess the same prophetic characteristics in their history.

Sa tanan nga kini nga nahisgutan na, magakuha ako karon ug usa ka punto gikan niining tanan nga nakabase sa lagda sa unang paghisgot—ang Alpha ug Omega. Adunay usa ka panaglalis bahin sa pagsabot kung kinsa ug unsa ang Dios sa sinugdanan sa karaang Israel nga maoy naghulagway sa mao rang panaglalis sa katapusan sa karaang Israel. Sa katapusan sa karaang Israel, ang buluhaton ni Cristo naglakip sa pagtudlo sa nawala nga balay sa Israel kung kinsa ug unsa ang Dios. Sa kasaysayan sa katapusan, may pagsukol batok kang Cristo nga nasandig sa usa ka orihinal nga kamatuoran nga gitukod sa sinugdanan. Ang modernong espirituhanong Israel manag-iya sa mao rang mga propetikong kinaiya sa ilang kasaysayan.

At the beginning of Adventism, the historians inform us that the Millerites were primarily made up of two Christian denominations; the Methodist and the Christian Connection. Methodism’s primary beliefs were based upon living the correct Christian lifestyle. They had the “method.” The Christian Connection’s primary belief might be summarized as an opposition to the Catholic doctrine of the trinity.

Sa sinugdanan sa Adventismo, gipahibalo kita sa mga historyador nga ang mga Millerite sa panguna naglangkob sa duha ka Kristohanong denominasyon: ang Methodist ug ang Christian Connection. Ang pangunang mga pagtuo sa Methodism gibase sa pagkinabuhi sa hustong Kristohanong pamaagi sa kinabuhi. Anaa kanila ang “pamamaraan.” Ang pangunang pagtuo sa Christian Connection mahimong isaysay sa mubo ingong pagsupak sa Katolikong doktrina sa trinidad.

As far as my research has gone, virtually all the leadership of the Millerites held to that doctrine of the Christian Connection. There are many branches of the Seventh-day Adventist Reform Movement (SDARM), that still hold to and promote the original Millerite understanding of “anti-trinitarianism.” A dilemma (and current source of controversy) for those who retain the pioneer understanding has and always will be, how to respond to the many and various passages where Sister White directly opposes the doctrinal position they hold to and promote?

Kutob sa akong panukiduki, halos ang tibuok pagpangulo sa mga Millerite mituo niana nga doktrina sa Christian Connection. Adunay daghang mga sanga sa Seventh-day Adventist Reform Movement (SDARM) nga hangtod karon nagkupot ug nagpasiugda sa orihinal nga pagsabot sa mga Millerite sa “anti-trinitarianism.” Ang usa ka kalibog (ug karon nga tinubdan sa kontrobersiya) alang niadtong nagapadayon sa pagsabot sa mga pionero mao ug sa kanunay mao kini: unsaon nila pagtubag sa daghan ug nagkalainlaing mga pahayag diin si Sister White sa tin-awang paagi misupak sa ilang doktrinal nga baruganan nga ilang gihuptan ug gipasiugda?

> “I am instructed to say, The sentiments of those who are searching for advanced scientific ideas are not to be trusted. Such representations as the following are made: ‘The Father is as the light invisible: the Son is as the light embodied; the Spirit is the light shed abroad.’ ‘The Father is like the dew, invisible vapor; the Son is like the dew gathered in beauteous form; the Spirit is like the dew fallen to the seat of life.’ Another representation: ‘The Father is like the invisible vapor; the Son is like the leaden cloud; the Spirit is rain fallen and working in refreshing power.’

> Gitudloan ako sa pag-ingon, Ang mga pagbati niadtong nangita ug abanteng siyentipikong mga ideya dili angay saligan. Ang mga paghulagway nga sama sa mosunod ginahimo: ‘Ang Amahan ingon sa kahayag nga dili makita: ang Anak ingon sa kahayag nga napadayag sa porma; ang Espiritu mao ang kahayag nga gibubo sa halayo.’ ‘Ang Amahan sama sa yamog, dili makita nga alisngaw; ang Anak sama sa yamog nga natigom diha sa matahom nga porma; ang Espiritu sama sa yamog nga nahulog ngadto sa lingkoranan sa kinabuhi.’ Laing paghulagway: ‘Ang Amahan sama sa dili makita nga alisngaw; ang Anak sama sa mabug-aton nga panganod; ang Espiritu mao ang ulan nga nahulog ug nagabuhat diha sa makapalig-on nga gahum.’

> “All these spiritualistic representations are simply nothingness. They are imperfect, untrue. They weaken and diminish the Majesty which no earthly likeness can be compared to. God cannot be compared with the things His hands have made. These are mere earthly things, suffering under the curse of God because of the sins of man. The Father cannot be described by the things of earth. The Father is all the fullness of the Godhead bodily, and is invisible to mortal sight.

> “Kining tanan nga espiritistiko nga mga hulagway kay walay kapuslanan lamang. Dili kini hingpit, dili tinuod. Gapaluyahon ug gapaubos kini sa Kamahalan nga walay bisan unsang dagway sa yuta nga ikatanding niini. Ang Dios dili ikatanding sa mga butang nga gibuhat sa Iyang mga kamot. Kini mga butang nga yutan-on lamang, nga nagaantus ilalom sa tunglo sa Dios tungod sa mga sala sa tawo. Ang Amahan dili mahulagway pinaagi sa mga butang sa yuta. Ang Amahan mao ang tibook nga kapul-anan sa Pagka-Dios sa lawas, ug dili makita sa panan-aw sa mamatayong tawo.

> “The Son is all the fullness of the Godhead manifested. The Word of God declares Him to be ‘the express image of His person.’ ‘God so loved the world, that He gave His only-begotten Son, that whosoever believeth in Him should not perish, but have everlasting life.’ Here is shown the personality of the Father.

> “Ang Anak mao ang bug-os nga kapun-on sa Pagka-Dios nga gipadayag. Ang Pulong sa Dios nagpahayag Kaniya nga mao ang ‘maong hingpit nga dagway sa Iyang pagkatawo.’ ‘Kay gihigugma pag-ayo sa Dios ang kalibotan, nga gihatag Niya ang Iyang bugtong nga Anak, aron ang bisan kinsa nga motoo Kaniya dili mawala, kondili makabaton ug kinabuhing dayon.’ Dinhi gipakita ang personalidad sa Amahan.”

> “The Comforter that Christ promised to send after He ascended to heaven, is the Spirit in all the fullness of the Godhead, making manifest the power of divine grace to all who receive and believe in Christ as a personal Saviour. There are three living persons of the heavenly trio; in the name of these three great powers—the Father, the Son, and the Holy Spirit—those who receive Christ by living faith are baptized, and these powers will co-operate with the obedient subjects of heaven in their efforts to live the new life in Christ.” Special Testimonies, Series B, number 7, 62, 63.

> “Ang Manlalang nga gisaad ni Cristo nga iyang ipadala human Siya mokayab ngadto sa langit, mao ang Espiritu diha sa bug-os nga kahupngan sa Pagka-Dios, nga nagapadayag sa gahum sa langitnong grasya ngadto sa tanan nga midawat ug mituo kang Cristo ingon nga personal nga Manluluwas. Adunay tulo ka buhi nga mga Persona sa langitnong tulo; sa ngalan niining tulo ka dagkung mga gahum—ang Amahan, ang Anak, ug ang Espiritu Santo—kadtong midawat kang Cristo pinaagi sa buhing pagtoo ginabautismohan, ug kining mga gahuma magahiusa sa pagtrabaho uban sa masinugtanon nga mga sakop sa langit diha sa ilang mga paningkamot sa pagkinabuhi sa bag-ong kinabuhi diha kang Cristo.” Special Testimonies, Series B, number 7, 62, 63.

The passage identifies “sentiments of those” that were defining the Father, the Son and the Spirit with “things of earth.” Then she says, “The Father cannot be described by the things of the earth.” Notice two points that she makes, though one might sound like a contradiction. She is identifying a false description of the Godhead that identifies three gods, if you will. It’s a false description of the Godhead, but she makes no comment about the fact that the false definition of the Godhead is also incorrect because it has the wrong number of gods in the Godhead.

Gipaila sa maong pahayag ang “mga pagbati niadtong” naghubit sa Amahan, sa Anak, ug sa Espiritu pinaagi sa “mga butang sa yuta.” Unya miingon siya, “Ang Amahan dili mahulagway pinaagi sa mga butang sa yuta.” Matikdi ang duha ka punto nga iyang gihimo, bisan pa nga ang usa niini daw murag panagsumpaki. Iyang gipaila ang usa ka bakak nga paghulagway sa Pagka-Dios nga nag-ila, kon buot mo, og tulo ka mga dios. Kini usa ka bakak nga paghulagway sa Pagka-Dios, apan wala siyay bisan unsang komento mahitungod sa kamatuoran nga ang bakak nga depinisyon sa Pagka-Dios sayop usab tungod kay sayop ang gidaghanon sa mga dios sulod sa Pagka-Dios.

Also notice that she says the things of the earth cannot be used to describe the Father. In that very statement, she herself is using the things of the earth. It is human beings that have children and mothers and fathers and aunts and cousins. And Jesus tells us there will be no more marrying in heaven in the earth made new, for we will be like the angels. There are no boy and girl angels. The terms used by human beings that define their relationships with one another have been employed by God to instruct us about His nature and character, but even “the things of the earth” that inspiration has employed to instruct men of God’s character and nature are imperfect.

Hinumdumi usab nga siya nagaingon nga ang mga butang sa yuta dili magamit sa paghulagway sa Amahan. Apan nianang maong pahayag, siya usab mismo nagagamit sa mga butang sa yuta. Ang mga tawo mao ang may mga anak ug mga inahan ug mga amahan ug mga iyaan ug mga ig-agaw. Ug si Jesus nagsulti kanato nga wala nay pag-asawa didto sa langit, sa yuta nga gibag-o na, kay mamahimo kita nga sama sa mga manulonda. Walay lalaki ug babaye nga mga manulonda. Ang mga pulong nga gigamit sa mga tawo nga naghulagway sa ilang mga relasyon sa usag usa gigamit sa Dios aron sa pagtudlo kanato mahitungod sa Iyang kinaiya ug karakter, apan bisan ang “mga butang sa yuta” nga gigamit sa inspirasyon aron sa pagtudlo sa mga tawo mahitungod sa karakter ug kinaiya sa Dios, dili hingpit.

We have been informed that, “There are three living persons of the heavenly trio” … “the Father, the Son, and the Holy Spirit.” It is an abomination to attach earthly spiritualist sentiments to these three persons, but it is not an abomination to attach “the name of these three great powers” to the biblical definition of the Godhead.

Gipahibalo kita nga, “Adunay tulo ka buhing persona sa langitnong trio” … “ang Amahan, ang Anak, ug ang Balaang Espiritu.” Dulumtanan ang pagdugtong ug yutan-ong espiritista nga mga pagbati niining tulo ka mga persona, apan dili kini dulumtanan ang pagdugtong sa “ngalan niining tulo ka dagkung gahum” sa biblikanhong paghubit sa Pagka-Dios.

The prophetess says “the name” of the three great powers who make up the Godhead is the Father, the Son and Holy Spirit. As with every biblical truth, when brought together line upon line, the complete testimony must consist of every waymark that has been revealed. The prophets’ testimonies are to be combined. Daniel gives the name of Palmoni to Christ (among other names, but this is just an example). John calls Him the Alpha and Omega and Moses calls Him Jehovah. According to Ellen White His name is the Father, the Son and the Holy Spirit.

Ang propetisa nagaingon nga “ang ngalan” sa tulo ka dagkong mga gahum nga naglangkob sa Pagka-Dios mao ang Amahan, ang Anak, ug ang Espiritu Santo. Sama sa tanang kamatuoran sa Biblia, sa dihang pagatigumon kini linya ibabaw sa linya, ang hingpit nga pagpamatuod kinahanglan maglangkob sa matag timaan sa dalan nga gipadayag. Ang mga pagpamatuod sa mga propeta pagahiusahon. Gihatag ni Daniel kang Cristo ang ngalan nga Palmoni (uban sa ubang mga ngalan, apan kini usa lamang ka pananglitan). Gitawag Siya ni Juan nga Alpha ug Omega ug gitawag Siya ni Moises nga Jehova. Sumala kang Ellen White, ang Iyang ngalan mao ang Amahan, ang Anak, ug ang Espiritu Santo.

> “Satan is . . . constantly pressing in the spurious—to lead away from the truth. The very last deception of Satan will be to make of none effect the testimony of the Spirit of God. ‘Where there is no vision, the people perish’ (Proverbs 29:18). Satan will work ingeniously, in different ways and through different agencies, to unsettle the confidence of God’s remnant people in the true testimony.

> “Si Satanas mao... ang walay hunong nga pagsulod sa mini—aron ipahilayo gikan sa kamatuoran. Ang pinakakataposang limbong gayud ni Satanas mao ang paghimo nga walay kapuslanan ang pagpamatuod sa Espiritu sa Dios. ‘Diin walay panan-awon, ang katawohan mangawala’ (Proverbs 29:18). Si Satanas molihok sa malalangong paagi, sa nagkalainlaing mga pamaagi ug pinaagi sa nagkalainlaing mga ahensya, aron matay-og ang pagsalig sa salin nga katawohan sa Dios diha sa tinuod nga pagpamatuod.”

> “There will be a hatred kindled against the Testimonies which is satanic. The workings of Satan will be to unsettle the faith of the churches in them, for this reason: Satan cannot have so clear a track to bring in his deceptions and bind up souls in his delusions if the warnings and reproofs and counsels of the Spirit of God are heeded.” Selected Messages, book 1, 48.

> “Adunay pagdumot nga pagasindihan batok sa mga Testimonies nga sataniko. Ang mga lihok ni Satanas mahimong pagpaluya sa pagtoo sa mga iglesia diha kanila, tungod niini nga hinungdan: si Satanas dili makahimo sa pagbaton ug ingon ka tin-aw nga dalan sa pagdala sa iyang mga paglimbong ug sa paggapos sa mga kalag diha sa iyang mga kabakakan kon ang mga pasidaan ug mga pagbadlong ug mga tambag sa Espiritu sa Dios pagatamdon.” Selected Messages, basahon 1, 48.

A quick side point from this passage. John has been banished to Patmos for the Word of God and the testimony of Jesus. There are two target audiences for the third angel’s message. Those outside of Adventism and those inside of Adventism. John represents an Adventist that is not only being persecuted by the world because of his obedience to the Bible, but he is also being persecuted for his obedience to the writings of the Spirit of Prophecy. The persecution that is levelled against the Spirit of Prophecy comes from within, not from the outside.

Usa ka dali nga pahiping punto gikan niini nga teksto. Si Juan gipapahawa ngadto sa Patmos tungod sa Pulong sa Dios ug sa pagpamatuod ni Jesus. Adunay duha ka tumong nga mga tigpaminaw alang sa mensahe sa ikatulong manulonda: kadtong mga anaa sa gawas sa Adventismo ug kadtong mga anaa sa sulod sa Adventismo. Si Juan nagrepresentar sa usa ka Adventista nga dili lamang gilutos sa kalibotan tungod sa iyang pagkamasinugtanon sa Biblia, kondili gilutos usab tungod sa iyang pagkamasinugtanon sa mga sinulat sa Espiritu sa Tagna. Ang paglutos nga gipahamtang batok sa Espiritu sa Tagna nagagikan sa sulod, dili sa gawas.

At the beginning of ancient Israel, after four hundred years in Egypt, those who were to be the chosen covenant people no longer kept the Sabbath. They did not know Christ’s character or nature. They held to misunderstandings about God that they inculcated while in captivity. The ten plagues; the Red Sea deliverance; the heavenly manna; the sanctuary and all its furnishings; the sacred ceremonies; the courtyard, holy place and Most Holy Place; the law of God; the Rock that followed them; the water that came out of the Rock that followed them and even the serpent on the pole were all intended to increase the knowledge of God in His chosen people. It was a progressive education. That progressive education continued until the scribes “durst ask him no more questions” and He then identified the very last subject they would have in an open discussion with Him, and it had to do with the name of David and who and what Christ is.

Sa sinugdanan sa karaang Israel, human sa upat ka gatus ka tuig didto sa Ehipto, kadtong gikatakda nga mahimong piniling katawhan sa tugon wala na magbantay sa Igpapahulay. Wala nila mahibaloi ang kinaiya ni Cristo o ang Iyang pagkatinuod. Nagkupot sila sa mga sayop nga pagsabot mahitungod sa Dios nga ilang napasulod diha kanila sa panahon sa pagkabinihag. Ang napulo ka mga hampak; ang kaluwasan didto sa Mapulang Dagat; ang manna nga gikan sa langit; ang santuwaryo ug ang tanang kagamitan niini; ang mga balaang seremonya; ang hawanan, ang Balaang Dapit ug ang Labing Balaang Dapit; ang balaod sa Dios; ang Bato nga nagsunod kanila; ang tubig nga migula gikan sa Bato nga nagsunod kanila ug bisan ang halas sa tukon—ang tanan gituyo aron sa pagdugang sa kahibalo mahitungod sa Dios diha sa Iyang piniling katawhan. Kini maoy usa ka edukasyong nagpadayon sa matag hugna. Kana nga edukasyong nagpadayon sa matag hugna mipadayon hangtod nga ang mga escriba “durst ask him no more questions” ug unya Iyang gipaila ang katapusang hilisgutan nga ilang pagahisgotan sa dayag nga pakigpulong uban Kaniya, ug kini may kalabotan sa ngalan ni David ug kon kinsa ug unsa si Cristo.

At the beginning of modern spiritual Israel, after 1260 years in spiritual Babylon, those who were to be the chosen covenant people no longer kept the Sabbath. They did not know Christ’s character or nature. They held to misunderstandings about God that they inculcated while in captivity. The history of Adventism with all its waymarks, apostasies, compromises and internal struggles reached a point in the 1880’s when The Desire of Ages was published. Enshrined in that book on page 671, is an understanding of the Godhead that has developed far beyond the understanding that came from the eighteenth century.

Sa sinugdanan sa modernong espirituhanong Israel, human sa 1260 ka tuig sa espirituhanong Babilonia, kadtong pagahimoon unta nga pinili nga katawhan sa tugon wala na magbantay sa Igpapahulay. Wala nila mahibaloi ang kinaiya ni Cristo o ang iyang pagkanatura. Mipabilin sila sa sayop nga mga pagsabot mahitungod sa Dios nga ilang gipahiluna diha kanila samtang atua pa sila sa pagkabinihag. Ang kasaysayan sa Adventismo uban sa tanan niyang mga ilhanan sa dalan, mga apostasya, mga pakigkompromiso ug sulodnong mga pakigbisog miabut sa usa ka punto sa dekada 1880 sa dihang gipatik ang The Desire of Ages. Gilangkuban sa maong basahon sa panid 671 ang usa ka pagsabot sa pagka-Dios nga milambo na sa halayo pa labaw sa pagsabot nga nagagikan sa ikanapulog-walo nga siglo.

Ancient Israel had a controversy at its ending that was brought about by a limited understanding of the Godhead, that was based upon an understanding from their beginning history. The testimony of Jesus says, whether the Father, the Son or the Holy Spirit they are all “the fulness of the Godhead bodily” (Colossians 2:9). The biblical testimony says, “Hear, O Israel: the Lord our God is one Lord” (Deuteronomy 6:4).

Ang karaang Israel may usa ka kontrobersiya sa kataposan niini nga gipahinabo sa usa ka limitado nga pagsabot sa Pagka-Dios, nga napasikad sa usa ka pagsabot gikan sa kasaysayan sa ilang sinugdanan. Ang pagpamatuod ni Jesus nagaingon nga, bisan ang Amahan, ang Anak, o ang Espiritu Santo, silang tanan mao ang “the fulness of the Godhead bodily” (Colossians 2:9). Ang pagpamatuod sa Biblia nagaingon, “Hear, O Israel: the Lord our God is one Lord” (Deuteronomy 6:4).

Modern Israel holds to a variety of ideas about the Godhead, and only one is correct. At the end of modern Israel God will finish the work of revealing His character in terms of doing so while probationary time lingers. That is what He did for the Jews, and He never changes. It is certain we will continue to grow in our understanding of God’s nature and character throughout eternity, but there has been a purposeful prophetic line of the truth demonstrating God’s efforts to educate His people about Himself, and that history is part of the education He is seeking to teach now, and the information found in the prophetic word concerning that educational process identifies an end of the discussion that corresponds to the close of probation.

Ang modernong Israel nagkupot sa nagkalainlaing mga panghunahuna mahitungod sa Pagka-Dios, ug usa lamang niini ang husto. Sa katapusan sa modernong Israel tapuson sa Dios ang buhat sa pagpadayag sa Iyang kinaiya pinaagi sa pagbuhat niana samtang nagalangan pa ang panahon sa pagsulay. Mao kana ang Iyang gibuhat alang sa mga Judio, ug Siya dili gayud mausab. Sigurado nga magapadayon kita sa pagtubo sa atong pagsabot sa kinaiya ug batasan sa Dios sa tibuok kahangtoran, apan adunay tinuyo nga profetikanhong linya sa kamatuoran nga nagapakita sa mga paningkamot sa Dios sa pag-edukar sa Iyang katawhan mahitungod sa Iyang Kaugalingon, ug kana nga kasaysayan kabahin sa edukasyon nga Iyang ginapangita nga itudlo karon, ug ang kasayuran nga makita diha sa pulong sa tagna mahitungod nianang maong proseso sa edukasyon nagtimaan sa usa ka katapusan sa panaghisgot nga motakdo sa pagtapos sa panahon sa pagsulay.

> “Christ is the pre-existent, self-existent Son of God…. In speaking of his pre-existence, Christ carries the mind back through dateless ages. He assures us that there never was a time when He was not in close fellowship with the eternal God. He to whose voice the Jews were then listening had been with God as one brought up with Him.” Signs of the Times, August 29, 1900.

> “Si Cristo mao ang naunang umiral na, naglungtad sa iyang kaugalingon nga Anak sa Dios…. Sa pagsulti mahitungod sa iyang paglungtad sa wala pa ang tanan, gidala ni Cristo ang hunahuna pabalik ngadto sa mga kapanahonan nga walay petsa. Gipasiguro niya kanato nga wala gayud sukad usa ka panahon nga Siya wala sa suod nga pakig-ambitay uban sa walay kataposang Dios. Siya kansang tingog gipaminawan sa mga Judio niadtong panahona uban na sa Dios ingon nga usa nga gipadako uban Kaniya.” Signs of the Times, August 29, 1900.

> “He was equal with God, infinite and omnipotent…. He is the eternal, self-existent Son.

> “Siya managsama sa Dios, walay kinutuban ug makagagahum sa tanan…. Siya mao ang walay kataposan, sa iyang kaugalingon naglungtad nga Anak.

> “While God’s Word speaks of the humanity of Christ when upon this earth, it also speaks decidedly regarding His pre-existence. The Word existed as a divine being, even as the eternal Son of God, in union and oneness with His Father. From everlasting He was the Mediator of the covenant, the one in whom all nations of the earth, both Jews and Gentiles, if they accepted Him, were to be blessed. ‘The Word was with God, and the Word was God.’ Before men or angels were created, the Word was with God, and was God.” Review and Herald, April 5, 1906.

> “Bisan pa nga ang Pulong sa Dios naghisgot bahin sa pagkalalang-tawo ni Cristo sa diha nga ania Siya niining yutaa, kini usab tin-aw nga naghisgot mahitungod sa Iyang paglungtad sa wala pa ang tanan. Ang Pulong naglungtad ingon nga usa ka langitnong Persona, ingon man sa walay-katapusang Anak sa Dios, diha sa pagkahiusa ug pagkausa uban sa Iyang Amahan. Gikan sa walay sinugdanan Siya mao ang Tigpataliwala sa tugon, ang usa nga diha kaniya ang tanang kanasuran sa yuta, mga Judio ug mga Gentil man, kon modawat sila Kaniya, pagapanalanginan. ‘Ang Pulong didto uban sa Dios, ug ang Pulong Dios.’ Sa wala pa mamugna ang mga tawo o ang mga manulonda, ang Pulong didto uban sa Dios, ug Dios.” Review and Herald, April 5, 1906.

In the passage she quotes from John’s very first words.

Sa maong pahayag siya mikutlo gikan sa labing unang mga pulong ni Juan.

> In the beginning was the Word, and the Word was with God, and the Word was God. The same was in the beginning with God. All things were made by him; and without him was not anything made that was made. John 1:1–3.

> Sa sinugdan mao na ang Pulong, ug ang Pulong diha uban sa Dios, ug ang Pulong mao ang Dios. Kining maong Pulong didto na sa sinugdan uban sa Dios. Ang tanang butang gibuhat pinaagi kaniya; ug gawas kaniya walay bisan unsa nga nabuhat nga nabuhat. Juan 1:1–3.

In the beginning there was at least two Gods, for John just said, “The Word was God and was with God.” In the first verse of Genesis the Hebrew word “Elohim,” is translated as God. Often in God’s word “Elohim” is placed in a grammatic structure to identify a singular God, but it is a plural, none-the-less. John removes the consideration of “Elohim” in the verse being a singular God with his second witness to the subject. His testimony establishes at least two Gods.

Sa sinugdan may labing menos duha ka mga Dios, kay si Juan miingon man gayud, “Ang Pulong Dios ug uban sa Dios.” Sa unang bersikulo sa Genesis ang Hebreohanong pulong nga “Elohim” gihubad nga Dios. Kasagaran sa pulong sa Dios, ang “Elohim” ibutang sa usa ka gramatikanhong porma aron ipaila ang usa ka nag-inusarang Dios, apan bisan pa niana, plural gihapon kini. Gikuha ni Juan ang konsiderasyon nga ang “Elohim” sa maong bersikulo usa ka nag-inusarang Dios pinaagi sa iyang ikaduhang pagpamatuod mahitungod sa maong hilisgutan. Ang iyang pagpamatuod nagatukod ug labing menos duha ka mga Dios.

More troubling for anti-trinitarians who profess to uphold the Spirit of Prophecy is that in the beginning “the Spirit of God moved upon the face of the waters.” Is the “Spirit” that moved upon the water the Father or the Son, or was it the third person of the heavenly trio as Sister White addresses Him? John’s first three verses in his gospel are followed by these words.

Mas labi pang makahahadlok alang sa mga anti-trinitarian nga nagaangkon nga nagatuboy sa Espiritu sa Tagna mao nga sa sinugdanan “the Spirit of God moved upon the face of the waters.” Ang “Espiritu” ba nga milihok ibabaw sa katubigan mao ang Amahan o ang Anak, o kini ba ang ikatulong persona sa langitnong tuloan maingon sa paghisgot ni Sister White Kaniya? Ang unang tulo ka bersikulo ni Juan sa iyang ebanghelyo gisundan niining mga pulonga.

> In him was life; and the life was the light of men. And the light shineth in darkness; and the darkness comprehended it not. John 1:4, 5.

> Diha kaniya ang kinabuhi; ug ang kinabuhi mao ang kahayag sa mga tawo. Ug ang kahayag nagadan-ag diha sa kangitngit; ug ang kangitngit wala makasabut niini. Juan 1:4, 5.

The reference to light and dark is in complete agreement with the beginning of Genesis which says.

Ang paghisgot sa kahayag ug kangitngit hingpit nga nahiuyon sa sinugdanan sa Genesis nga nagaingon.

> And God said, Let there be light: and there was light. And God saw the light, that it was good: and God divided the light from the darkness. Genesis 1:3, 4.

> Ug miingon ang Dios: Mahimo ang kahayag; ug nahimo ang kahayag. Ug nakita sa Dios ang kahayag, nga kini maayo; ug gibulag sa Dios ang kahayag gikan sa kangitngit. Genesis 1:3, 4.

We will return shortly to these two parallel passages of the light that is the subject in the creation story that follows after the introduction of the Godhead. In the beginning the first truth that is addressed is the make-up or the nature of the Godhead. But the passage does not stop until chapter two verse three where we find the final three words in the creation begin with the three Hebrew letters that together create the word translated as “truth.”

Mobalik kita sa dili madugay niining duha ka magkaparihong mga teksto mahitungod sa kahayag nga maoy hilisgutan sa asoy sa paglalang nga mosunod human sa pasiuna sa Pagka-Dios. Sa sinugdan, ang unang kamatuoran nga gituki mao ang komposisyon o kinaiya sa Pagka-Dios. Apan ang teksto wala mohunong hangtod sa kapitulo dos bersikulo tres diin atong makita nga ang kataposang tulo ka mga pulong sa paglalang nagsugod sa tulo ka Hebreohanong mga titik nga sa tingub nagmugna sa pulong nga gihubad nga “kamatuoran.”

The beginning of the account of creation introduces the Godhead, then sets forth the creative power of His word, and then ends the passage with a divine signature representing truth, the third angel’s message and the name of God as represented by Alpha and Omega.

Ang sinugdanan sa asoy sa paglalang nagpaila sa Pagka-Dios, dayon nagapadayag sa mamugnaong gahum sa Iyang pulong, ug unya gitapos ang maong pahayag pinaagi sa usa ka langitnong pirma nga nagrepresentar sa kamatuoran, sa mensahe sa ikatulong manulonda, ug sa ngalan sa Dios ingon nga girepresentahan sa Alpha ug Omega.

> And on the seventh day God ended his work which he had made; and he rested on the seventh day from all his work which he had made. And God blessed the seventh day, and sanctified it: because that in it he had rested from all his work which God created and made. Genesis 2:2, 3.

> Ug sa ikapito ka adlaw gitapos sa Dios ang iyang buhat nga iyang gihimo; ug siya mipahulay sa ikapito ka adlaw gikan sa tanan niyang buhat nga iyang gihimo. Ug gipanalanginan sa Dios ang ikapito ka adlaw, ug gibalaan kini: tungod kay niini siya mipahulay gikan sa tanan niyang buhat nga gibuhat ug gihimo sa Dios. Genesis 2:2, 3.

The end of the first truths taught in God’s Word are the climax of the passage. It ends with the three words “God,” “created” and “made,” thus emphasizing the beginning of the passage, but just as importantly emphasizing the seventh-day Sabbath. The Sabbath of course is the symbol of creation and the sign between God and His chosen people. “Truth” is represented in the three letters that begin each of those final three words of creation. The testimony is emphasizing how significant and important the Sabbath truth is, but just as profound is that those three letters also represent the three steps of the first, second and third angels’ messages. Thus, in the very first passage of the Bible the Sabbath as the sign of God’s creative power is also identified as the testing issue at the end of time. The last book in the Bible provides a third witness to accompany John’s testimony in his gospel.

Ang katapusan sa unang mga kamatuoran nga gitudlo diha sa Pulong sa Dios mao ang kinatumyan sa maong pahayag. Kini nagatapos sa tulo ka mga pulong nga “God,” “created” ug “made,” sa ingon nagapasiugda sa sinugdanan sa pahayag, apan sama ka mahinungdanon usab, nagapasiugda sa Igpapahulay sa ikapitong adlaw. Ang Igpapahulay, siyempre, mao ang simbolo sa paglalang ug ang ilhanan tali sa Dios ug sa Iyang piniling katawhan. Ang “Kamatuoran” girepresentahan sa tulo ka mga letra nga nagsugod sa matag usa niadtong katapusang tulo ka mga pulong sa paglalang. Ang pagpamatuod nagapasiugda kon unsa ka mahinungdanon ug importante ang kamatuoran sa Igpapahulay, apan ingon ka halalum usab nga kining tulo ka mga letra nagarepresentar usab sa tulo ka mga lakang sa mga mensahe sa nahaunang, ikaduhang, ug ikatulong mga manulonda. Busa, diha sa pinakaunang pahayag sa Biblia, ang Igpapahulay ingon nga ilhanan sa mamugnaong gahum sa Dios giila usab ingon nga suliranon sa pagsulay sa katapusan sa panahon. Ang katapusang basahon sa Biblia nagahatag ug ikatulong saksi aron mouban sa pagpamatuod ni Juan diha sa iyang ebanghelyo.

> John to the seven churches which are in Asia: Grace be unto you, and peace, from him which is, and which was, and which is to come; and from the seven Spirits which are before his throne; And from Jesus Christ, who is the faithful witness, and the first begotten of the dead, and the prince of the kings of the earth. Unto him that loved us, and washed us from our sins in his own blood, And hath made us kings and priests unto God and his Father; to him be glory and dominion for ever and ever. Amen. Behold, he cometh with clouds; and every eye shall see him, and they also which pierced him: and all kindreds of the earth shall wail because of him. Even so, Amen. I am Alpha and Omega, the beginning and the ending, saith the Lord, which is, and which was, and which is to come, the Almighty.

> Si Juan, ngadto sa pito ka mga iglesia nga anaa sa Asia: Ang grasya maanaa kaninyo, ug ang pakigdait, gikan kaniya nga mao, ug nga kaniadto, ug nga magaabut; ug gikan sa pito ka mga Espiritu nga anaa sa atubangan sa iyang trono; Ug gikan kang Jesu-Cristo, nga mao ang matinumanong saksi, ug ang panganay gikan sa mga patay, ug ang Magbubuot sa mga hari sa yuta. Ngadto kaniya nga nahigugma kanato, ug naghugas kanato gikan sa atong mga sala pinaagi sa iyang kaugalingong dugo, Ug naghimo kanato nga mga hari ug mga sacerdote alang sa Dios ug sa iyang Amahan; kaniya ang himaya ug ang paggahum hangtod sa kahangturan. Amen. Ania karon, siya magaabut uban sa mga panganod; ug ang tanang mata makakita kaniya, apil sila nga midughang kaniya: ug ang tanang kaliwatan sa yuta magabakho tungod kaniya. Bisan pa niana, Amen. Ako mao ang Alpha ug ang Omega, ang sinugdan ug ang katapusan, nagaingon ang Ginoo, nga mao, ug nga kaniadto, ug nga magaabut, ang Makagagahum sa tanan.

> I John, who also am your brother, and companion in tribulation, and in the kingdom and patience of Jesus Christ, was in the isle that is called Patmos, for the word of God, and for the testimony of Jesus Christ. I was in the Spirit on the Lord’s day, and heard behind me a great voice, as of a trumpet, Saying, I am Alpha and Omega, the first and the last: and, What thou seest, write in a book, and send it unto the seven churches which are in Asia; unto Ephesus, and unto Smyrna, and unto Pergamos, and unto Thyatira, and unto Sardis, and unto Philadelphia, and unto Laodicea. Revelation 1:4–11.

> Ako ako si Juan, nga inyong igsoon usab ug kauban sa kasakitan, ug sa gingharian ug pailub ni Jesu-Cristo, didto sa pulo nga ginganlan ug Patmos tungod sa pulong sa Dios ug tungod sa pagpamatuod ni Jesu-Cristo. Diha ako sa Espiritu sa adlaw sa Ginoo, ug nakadungog sa akong luyo ug usa ka dakung tingog, ingon sa usa ka trumpeta, nga nagaingon, Ako mao ang Alpha ug Omega, ang nahauna ug ang kinaulahian; ug, Ang imong makita, isulat sa usa ka basahon, ug ipadala kini ngadto sa pito ka mga iglesia nga anaa sa Asia; ngadto sa Efeso, ug ngadto sa Smirna, ug ngadto sa Pergamo, ug ngadto sa Tiatira, ug ngadto sa Sardis, ug ngadto sa Filadelfia, ug ngadto sa Laodicea. Pinadayag 1:4–11.

The first three verses of Revelation chapter one identifies the final warning message and how that message is conveyed from God to mankind. It also states that it is the Revelation of Jesus Christ, thus marking a distinction between the book of Revelation and the book of Daniel. One is a prophecy, the other a revelation.

Ang unang tulo ka bersikulo sa Revelation kapitulo uno nagaila sa katapusang mensahe sa pasidaan ug sa paagi nga kana nga mensahe gipahayag gikan sa Dios ngadto sa katawhan. Nag-ingon usab kini nga kini mao ang Revelation ni Jesu-Cristo, sa ingon nagtimaan sa usa ka kalainan tali sa basahon sa Revelation ug sa basahon ni Daniel. Ang usa usa ka tagna, ang usa usa ka pagpadayag.

> “In the Revelation all the books of the Bible meet and end. Here is the complement of the book of Daniel. One is a prophecy; the other a revelation. The book that was sealed is not the Revelation, but that portion of the prophecy of Daniel relating to the last days. The angel commanded, ‘But thou, O Daniel, shut up the words, and seal the book, even to the time of the end.’ Daniel 12:4.” Acts of the Apostles, 585.

> “Diha sa Pinadayag magtagbo ug matapos ang tanang mga basahon sa Biblia. Ania dinhi ang katugbang sa basahon ni Daniel. Ang usa usa ka tagna; ang usa usa ka pinadayag. Ang basahon nga gitimrihan dili ang Pinadayag, kondili kadtong bahin sa tagna ni Daniel nga may kalabutan sa katapusang mga adlaw. Ang manulonda misugo, ‘Apan ikaw, O Daniel, tak-oma ang mga pulong, ug timrihi ang basahon, bisan hangtod sa panahon sa katapusan.’ Daniel 12:4.” Mga Buhat sa mga Apostoles, 585.

In the book of Revelation there are lines of prophecy that are to be recognized and brought together line upon line. All those prophetic lines end in the book of Revelation, but the book that was sealed was not the book of Revelation, and it was not simply the book of Daniel that was sealed up, but what was sealed in the book of Daniel was “that portion of the prophecy of Daniel relating to the last days.”

Diha sa basahon sa Pinadayag adunay mga linya sa tagna nga kinahanglan maila ug mapundok, linya ibabaw sa linya. Kadtong tanang mga linyang matagnaon matapos diha sa basahon sa Pinadayag, apan ang basahon nga gitimrihan dili mao ang basahon sa Pinadayag, ug dili usab yano nga ang basahon ni Daniel maoy gitimrihan, kondili ang gitimrihan diha sa basahon ni Daniel mao ang “kanang bahin sa tagna ni Daniel nga may kalabutan sa katapusang mga adlaw.”

The “last days” can be understood in a general sense, but understanding them as inspired words, (which they are) requires we also evaluate if the expression “last days” has a prophetic symbolism attached to it. The “last days” are a specific period of prophetic history that has many lines of support. I hope to lay out that history in the near future. It is specifically the history of 1798 until the close of probation. One way to recognize this is that in the literal sanctuary service there was one day of the year that represented judgment, and that was the Day of Atonement. That literal ceremony typified what Sister White calls the anti-typical Day of Atonement. The prophetic or spiritual Day of Atonement represents the “last days” of probationary time, it represents the period of the final judgment.

Ang “kataposang mga adlaw” masabtan sa kinatibuk-ang diwa, apan ang pagsabot kanila ingon nga mga pulong nga dinasig, (ingon man gayod sila) nagkinahanglan nga atong susihon usab kon ang pahayag nga “kataposang mga adlaw” adunay nalakip nga simbolismo nga propetiko. Ang “kataposang mga adlaw” usa ka piho nga yugto sa propetikong kasaysayan nga adunay daghang linya sa pagsuporta. Naglaum ako nga mapahayag ko kana nga kasaysayan sa dili madugay. Sa piho, kini mao ang kasaysayan gikan sa 1798 hangtod sa pagtapos sa panahon sa gracia. Usa ka paagi sa pag-ila niini mao nga sa literal nga pag-alagad sa santuwaryo may usa ka adlaw sa tuig nga nagrepresentar sa paghukom, ug kana mao ang Adlaw sa Pagpasig-uli. Kadtong literal nga seremonya maoy hulagway sa gitawag ni Sister White nga anti-tipikal nga Adlaw sa Pagpasig-uli. Ang propetiko o espirituwal nga Adlaw sa Pagpasig-uli nagrepresentar sa “kataposang mga adlaw” sa panahon sa gracia; kini nagrepresentar sa yugto sa kataposang paghukom.

The prophecy in Daniel that was sealed up was two-fold. There was a prophecy relating to the last days that the Millerites recognized which announced the opening of the judgment. That passage of Daniel is represented by the Ulai River vision of chapters eight and nine. The other prophecy that was sealed up in Daniel announces the close of the judgment, and the end of Adventism, and the end of the United States, and the end of the world. That vision was represented by the Hiddekel River.

Ang gitak-om nga tagna diha sa Daniel may duha ka bahin. Adunay usa ka tagna nga may kalabotan sa kataposang mga adlaw nga giila sa mga Millerite, nga nagpahibalo sa pag-abli sa hukom. Kana nga teksto sa Daniel gilarawan pinaagi sa panan-awon sa Suba sa Ulai sa mga kapitulo otso ug nuwebe. Ang laing tagna nga gitak-om diha sa Daniel nagpahibalo sa pagtapos sa hukom, ug sa katapusan sa Adventismo, ug sa katapusan sa Tinipong Bansa sa Amerika, ug sa katapusan sa kalibotan. Kana nga panan-awon gilarawan pinaagi sa Suba sa Hiddekel.

> “The light that Daniel received from God was given especially for these last days. The visions he saw by the banks of the Ulai and the Hiddekel, the great rivers of Shinar, are now in process of fulfillment, and all the events foretold will soon come to pass.” Testimonies to Ministers, 112, 113.

> “Ang kahayag nga nadawat ni Daniel gikan sa Dios gihatag ilabina alang niining katapusang mga adlaw. Ang mga panan-awon nga iyang nakita sa daplin sa Ulai ug sa Hiddekel, ang dagkong mga suba sa Shinar, anaa na karon sa proseso sa katumanan, ug ang tanang mga hitabo nga gitagna sa unahan sa dili madugay matuman.” Testimonies to Ministers, 112, 113.

The Ulai vision was unsealed in 1798 and addresses God’s sanctuary and His people. The Hiddekel vision was unsealed in 1989 when, as described in Daniel eleven, verse forty, the countries representing the former Soviet Union were swept away by the papacy and the United States, and addresses the enemies of God’s people. The two visions function as do the seven churches and seven seals in the book of Revelation. One is the internal history of the church and the other is the external history of the church, and they both run the entirety of and are “especially for” “these last days.”

Ang panan-awon sa Ulai giablihan sa 1798 ug naghisgot sa balaang puloy-anan sa Dios ug sa Iyang katawhan. Ang panan-awon sa Hiddekel giablihan sa 1989 sa dihang, sumala sa gihulagway sa Daniel onse, bersikulo kwarenta, ang mga nasod nga nagrepresentar sa kanhing Unyong Sobyet gilumpag sa kapapahan ug sa Tinipong Bansa sa Amerika, ug naghisgot sa mga kaaway sa katawhan sa Dios. Ang duha ka panan-awon naglihok sama sa pito ka iglesia ug sa pito ka selyo diha sa basahon sa Pinadayag. Ang usa mao ang sulodnong kasaysayan sa iglesia ug ang usa mao ang gawasnong kasaysayan sa iglesia, ug silang duha nagdagan sa tibuok nga gidugayon niini ug “ilabina alang” niining “katapusang mga adlaw.”

But though we are told the book of Revelation is not the sealed book, we are also told that it is a sealed book.

Apan bisan pa man nga gisuginlan kita nga ang basahon sa Pinadayag dili mao ang sinelyohang basahon, gisuginlan usab kita nga kini usa ka sinelyohang basahon.

> “Revelation is a sealed book, but it is also an opened book. It records marvelous events that are to take place in the last days of this earth’s history. The teachings of this book are definite, not mystical and unintelligible. In it the same line of prophecy is taken up as in Daniel. Some prophecies God has repeated, thus showing that importance must be given to them. The Lord does not repeat things that are of no great consequence.” Manuscript Releases, volume 9, 8.

> “Ang Pinadayag maoy usa ka sinelyohang basahon, apan kini usab usa ka inablihang basahon. Kini nagrekord sa kahibulongang mga hitabo nga mahitabo sa katapusang mga adlaw sa kasaysayan niining yutaa. Ang mga pagtulon-an niini nga basahon tin-aw ug tino, dili misteryoso ug dili masabtan. Diha niini, ang maong linya sa tagna gisubli ingon usab sa Daniel. Ang pipila ka mga tagna gisubli sa Dios, sa ingon nagapakita nga kinahanglan silang hatagan ug dakong pagtagad. Ang Ginoo dili magsubli ug mga butang nga walay dakong kahinungdanon.” Manuscript Releases, bolyum 9, 8.

The book of Revelation is unsealed because the prophecies in Daniel are unsealed, and the very lines of prophecies that have been unsealed in Daniel are the same lines that are found in Revelation. What was sealed up in the book of Revelation was a portion of Revelation especially related to God’s people in the “last days.” When Sister White wrote this statement the “seven thunders” was at the time she wrote it sealed up, so she wrote that “it is a sealed book.” She also said the book of Daniel was the “book that was sealed,” in the past tense. For her it had been unsealed in 1798.

Ang basahon sa Pinadayag nabuksan na sa selyo tungod kay ang mga tagna diha sa Daniel nabuksan na sa selyo, ug ang mismong mga laray sa mga tagna nga nabuksan na sa Daniel mao usab ang mao nga mga laray nga makita diha sa Pinadayag. Ang gitakpan sa selyo diha sa basahon sa Pinadayag mao ang usa ka bahin sa Pinadayag nga ilabina may kalabutan sa katawhan sa Dios sa “ulahing mga adlaw.” Sa dihang gisulat ni Sister White kining pamahayag, ang “pito ka mga dalugdog” niadtong panahona sa iyang pagsulat gitakpan pa sa selyo, busa iyang gisulat nga “kini usa ka tinakpang basahon.” Miingon usab siya nga ang basahon ni Daniel mao ang “basahon nga gitakpan sa selyo,” sa nag-agi nga panahon. Alang kaniya, kini nabuksan na sa selyo niadtong 1798.

What was sealed up concerning the seven thunders in her lifetime was not simply the future events represented by the seven thunders, but primarily that the “seven thunders” represent that the beginning of Adventism parallels the end of Adventism. The “seven thunders” is revealing the most important prophetic rule needed to understand the Revelation of Jesus Christ, while also revealing an attribute of God’s nature and character, that He is the beginning and end of all things. Prophecy identifies that there is a purposeful development of the truths connected to God’s nature and character.

Ang gisilyohan mahitungod sa pito ka dalugdog sa panahon sa iyang kinabuhi dili lamang ang mga umalabot nga hitabo nga girepresentahan sa pito ka dalugdog, kondili ilabina nga ang “pito ka dalugdog” nagrepresentar nga ang sinugdanan sa Adventismo kaangay sa katapusan sa Adventismo. Ang “pito ka dalugdog” nagpadayag sa labing mahinungdanong lagda sa pagtagna nga gikinahanglan aron masabtan ang Pinadayag ni Jesu-Cristo, samtang sa samang higayon nagpadayag usab sa usa ka kinaiya ug batasan sa Dios, nga Siya mao ang sinugdanan ug katapusan sa tanang butang. Ang tagna nagpaila nga aduna’y tinuyo nga pag-uswag sa mga kamatuoran nga nalambigit sa kinaiya ug batasan sa Dios.

Jesus, when represented as the “Lion of the tribe of Judah”, is symbolizing the work He accomplishes as He reveals truth in an incremental and systematic way through history. He seals up the prophetic word, until the point in time when it is to be understood. He seals and unseals truth for the purpose of instruction. As Palmoni, Jesus is the Wonderful Numberer, the Master of time controlling His-story. As Alpha and Omega, He is, among other things, the Master of language. As the Lion of the tribe of Judah He is the one who controls when truth is revealed to men.

Si Jesus gihulagway ingon nga ang “Leon sa banay ni Juda”, kini nagsimbolo sa buluhaton nga Iyang ginatuman samtang Iyang gipadayag ang kamatuoran sa hinayhinay ug sistematikong paagi sa tibuok kasaysayan. Iyang gitimrihan ang pulong sa panagna hangtod sa takna nga kini pagasaboton na. Iyang gitimrihan ug giablihan ang kamatuoran alang sa katuyoan sa pagpahimangno. Ingon nga si Palmoni, si Jesus mao ang Kahibulongang Tig-ihap, ang Agalon sa panahon nga nagadumala sa Iyang-kasaysayan. Ingon nga Alpha ug Omega, Siya, lakip sa ubang mga butang, mao ang Agalon sa pinulongan. Ingon nga ang Leon sa banay ni Juda, Siya mao ang nagadumala kon kanus-a ang kamatuoran igapadayag ngadto sa mga tawo.

In Revelation chapter one after the first three verses the Godhead is set forth as three distinct entities.

Sa Kapitulo uno sa Pinadayag, human sa unang tulo ka mga bersikulo, ang Pagka-Dios gipadayag ingon nga tulo ka lahi nga mga persona.

> John to the seven churches which are in Asia: Grace be unto you, and peace,

> Si Juan ngadto sa pito ka mga iglesia nga anaa sa Asia: Ang grasya maanaa kaninyo, ug ang pakigdait,

> from him which is, and which was, and which is to come;

> gikan kaniya nga mao ang Anaa, ug ang Kaniadto, ug ang Moanhi;

> and from the seven Spirits which are before his throne;

> ug gikan sa pito ka Espiritu nga anaa sa atubangan sa iyang trono;

> And from Jesus Christ, who is the faithful witness, and the first begotten of the dead, and the prince of the kings of the earth. Revelation 1:4, 5.

> Ug gikan kang Jesu-Cristo, nga mao ang matinumanong saksi, ug ang kamagulangan nga natawo gikan sa mga patay, ug ang punoan sa mga hari sa yuta. Pinadayag 1:4, 5.

The introduction to the last book of the Bible clearly sends a greeting to God’s church which identifies the Father, the Spirit and the Son. The ending of God’s Word is repeating the beginning, and in so doing is emphasizing the significance of the correct understanding of the Godhead. It is doing so for those who will be Philadelphians and make up the one hundred and forty-four thousand. They are the final covenant people, who have been typified throughout the lines of covenant history. Those witnesses, among other truths, establish that God has been incrementally seeking to increase the knowledge of His nature and character throughout prophetic history.

Ang pasiuna sa ulahing basahon sa Biblia tin-aw nga nagpadala ug pangumusta ngadto sa iglesia sa Dios nga nagaila sa Amahan, sa Espiritu, ug sa Anak. Ang katapusan sa Pulong sa Dios nagsubli sa sinugdanan, ug pinaagi niana nagapasiugda sa kahinungdanon sa husto nga pagsabot sa Pagka-Dios. Gibuhat kini alang niadtong mamahimong mga taga-Filadelfia ug magatukod sa usa ka gatus ug kap-atan ug upat ka libo. Sila mao ang katapusang katawohan sa tugon, nga gisimbolohan sa tibuok mga linya sa kasaysayan sa tugon. Kadtong mga saksi, lakip sa ubang mga kamatuoran, nagapahimutang nga ang Dios sa hinayhinay ug tinibook nga paagi nagtinguha sa pagdugang sa kahibalo sa Iyang kinaiya ug pagkalalang sa tibuok kasaysayan nga mahimatagon.

The greatest symbol in the Bible of man’s lack of the knowledge of God was Pharaoh who represented Egypt, a symbol of the entire world and therefore all of mankind. That waymark begins the process in the beginning of literal Israel where God was seeking to make known His name. At the end of literal Israel, the controversy over God’s name was repeated. At the end of literal Israel Jesus marked His interaction with the Jews by identifying the history of David and using “the rule of first mention” to represent the final statement concerning the Jews’ Laodicean blindness. They could not understand what He was saying, for they did not know the rule of Alpha and Omega, nor did they know the Alpha and Omega standing before them.

Ang labing dakong simbolo diha sa Biblia sa kakulang sa tawo sa kahibalo mahitungod sa Dios mao si Paraon nga nagrepresentar sa Egipto, usa ka simbolo sa tibuok kalibotan ug busa sa tibuok katawhan. Kining timailhan nagsugod sa proseso sa sinugdanan sa literal nga Israel diin ang Dios nangita sa pagpahibalo sa Iyang ngalan. Sa katapusan sa literal nga Israel, ang panaglalis mahitungod sa ngalan sa Dios gisubli. Sa katapusan sa literal nga Israel, gimarkahan ni Jesus ang Iyang pakig-uban sa mga Judio pinaagi sa pag-ila sa kasaysayan ni David ug sa paggamit sa “lagda sa unang paghisgot” aron magrepresentar sa katapusang pahayag mahitungod sa Laodiceanhong pagkabuta sa mga Judio. Dili sila makasabut sa Iyang gisulti, kay wala sila makaila sa lagda sa Alpha ug Omega, ni nakaila sila sa Alpha ug Omega nga nagtindog sa ilang atubangan.

At the beginning of spiritual Israel, the controversy typified in the history of Moses is paralleled. As Adventism has travelled through the history of “the last days,” many opportunities to understand more of Alpha and Omega have been given, just as was the case with ancient Israel. There will be a point where no more questions will be asked at the end of Adventism, as there was in the days of Christ.

Sa sinugdanan sa espirituhanong Israel, ang kontrobersiya nga gitipohan sa kasaysayan ni Moises adunay kaparihas. Samtang ang Adventismo miagi sa kasaysayan sa “mga katapusang adlaw,” daghang mga kahigayonan ang gihatag aron mas masabtan pa ang Alpha ug ang Omega, maingon nga mao usab ang nahitabo sa karaang Israel. Moabot ang usa ka punto diin wala nay dugang nga mga pangutana nga ipangutana sa katapusan sa Adventismo, maingon sa nahitabo sa mga adlaw ni Cristo.

Returning to the passage in Revelation chapter one we see that grace and peace are sent from Him which is, and which was, and which is to come, and also from the seven Spirits and also from Jesus. The Godhead is represented as Jesus, the seven Spirits, and Him which is, and which was, and which is to come, thus allowing us to know that it is the Father who possesses the characteristics represented as He who is, was and is to come. These characteristics represent the eternal nature of God. He has always existed, and in verse eight and nine that very attribute is clearly assigned to Jesus.

Sa pagbalik ngadto sa hugpong sa Pinadayag kapitulo uno atong makita nga ang grasya ug kalinaw gipadala gikan Kaniya nga mao ang anaa, ug ang kaniadto, ug ang umalabot, ug usab gikan sa pito ka mga Espiritu ug usab gikan kang Jesus. Ang pagka-Dios gihulagway ingon nga si Jesus, ang pito ka mga Espiritu, ug Siya nga mao ang anaa, ug ang kaniadto, ug ang umalabot, sa ingon nagpasabot kanato nga ang Amahan mao ang nagbaton sa mga kinaiyang gihulagway ingon nga Siya nga anaa, kaniadto ug umalabot. Kining mga kinaiya naghulagway sa walay-katapusang kinaiya sa Dios. Siya naglungtad sa kanunay, ug sa bersikulo otso ug nuebe kana mismong kinaiya tin-aw nga giila kang Jesus.

> I am Alpha and Omega, the beginning and the ending, saith the Lord, which is, and which was, and which is to come, the Almighty. I John, who also am your brother, and companion in tribulation, and in the kingdom and patience of Jesus Christ, was in the isle that is called Patmos, for the word of God, and for the testimony of Jesus Christ. I was in the Spirit on the Lord’s day, and heard behind me a great voice, as of a trumpet, Saying, I am Alpha and Omega, the first and the last: and, What thou seest, write in a book, and send it unto the seven churches which are in Asia; unto Ephesus, and unto Smyrna, and unto Pergamos, and unto Thyatira, and unto Sardis, and unto Philadelphia, and unto Laodicea. Revelation 1:8–11.

> Ako mao ang Alpha ug Omega, ang sinugdanan ug ang katapusan, nagaingon ang Ginoo, ang anaa, ug ang kaniadto, ug ang moanhi, ang Makagagahum sa ngatanan. Ako si Juan, nga usab inyong igsoon ug kauban sa kasakit, ug sa gingharian ug sa pagpailub ni Jesu-Cristo, atua sa pulo nga ginganlan ug Patmos, tungod sa pulong sa Dios, ug tungod sa pagpamatuod ni Jesu-Cristo. Didto ako sa Espiritu sa adlaw sa Ginoo, ug nakadungog ako sa akong luyo ug usa ka dakung tingog, ingon sa usa ka trumpeta, nga nagaingon, Ako mao ang Alpha ug Omega, ang nahauna ug ang naulahi; ug, Ang imong makita, isulat sa usa ka basahon, ug ipadala kini ngadto sa pito ka mga iglesia nga anaa sa Asia; ngadto sa Efeso, ug ngadto sa Smirna, ug ngadto sa Pergamo, ug ngadto sa Tiatira, ug ngadto sa Sardis, ug ngadto sa Filadelfia, ug ngadto sa Laodicea. Pinadayag 1:8–11.

Those who have a Bible that writes the words of Jesus in the color red, know that in verses eight and eleven it is Jesus that is speaking. In those verses Jesus identifies that He possesses the identical eternal nature as the Father when He identifies Himself as “the Lord, which is, and which was, and which is to come,” and Jesus also adds that He is “the Almighty.”

Kadtong adunay Biblia nga nagasulat sa mga pulong ni Jesus sa kolor nga pula, nahibalo nga sa bersikulo otso ug onse si Jesus mao ang nagasulti. Niadtong mga bersikulo giila ni Jesus nga Iya ang hingpit nga samang walay kataposang kinaiya ingon sa Amahan sa dihang Iyang giila ang Iyang kaugalingon ingon nga “ang Ginoo, nga mao, ug nga kaniadto, ug nga moanhi,” ug gidugang usab ni Jesus nga Siya mao “ang Makagagahum sa tanan.”

The very first thing Jesus says in the beginning of the book of Revelation, the book that identifies that it is the Revelation of Jesus Christ; is that He is Alpha and Omega, that He too is eternal as the Father is and that He also is God Almighty. The attributes of God’s nature are the very first words in the book of Revelation from Jesus. Those attributes are direct stumbling blocks for Adventists who still defend the original position of the Godhead. They believe there was a time when the Father brought forth His Son.

Ang pinakaunang butang nga giingon ni Jesus sa sinugdanan sa basahon sa Pinadayag, ang basahon nga nagaila nga kini mao ang Pinadayag ni Jesu-Cristo, mao nga Siya mao ang Alpha ug ang Omega, nga Siya usab walay kinutuban maingon sa Amahan ug nga Siya usab mao ang Makagagahum nga Dios. Ang mga kinaiya sa kinaiyahan sa Dios mao ang labing unang mga pulong sa basahon sa Pinadayag gikan kang Jesus. Kining mga kinaiyahan maoy tin-aw nga mga kapangdolan alang sa mga Adventista nga hangtod karon nagapanalipod sa orihinal nga baruganan mahitungod sa Pagka-Dios. Nagatuo sila nga may panahon nga ang Amahan nagpatungha sa Iyang Anak.

The end of the book of Revelation agrees with the beginning of the book of Revelation.

Ang katapusan sa basahon sa Pinadayag nahiuyon sa sinugdanan sa basahon sa Pinadayag.

The Second Coming follows the description of the Godhead. In chapter twenty-two we find the end of the book agrees with the beginning of the book and verse twelve parallels verse seven of chapter one by referencing the Second Coming.

Ang Ikaduhang Pag-anhi nagsunod sa paghulagway sa pagka-Diyos. Sa kapitulo baynte dos atong makita nga ang katapusan sa basahon nahiuyon sa sinugdanan sa basahon, ug ang bersikulo dose nagkatumbas sa bersikulo siete sa kapitulo uno pinaagi sa paghisgot sa Ikaduhang Pag-anhi.

> And, behold, I come quickly; and my reward is with me, to give every man according as his work shall be. I am Alpha and Omega, the beginning and the end, the first and the last. Blessed are they that do his commandments, that they may have right to the tree of life, and may enter in through the gates into the city. For without are dogs, and sorcerers, and whoremongers, and murderers, and idolaters, and whosoever loveth and maketh a lie. I Jesus have sent mine angel to testify unto you these things in the churches. I am the root and the offspring of David, and the bright and morning star. And the Spirit and the bride say, Come. And let him that heareth say, Come. And let him that is athirst come. And whosoever will, let him take the water of life freely. Revelation 22:12–17.

> Ug ania karon, moanhi ako sa madali; ug ang akong balos ania uban kanako, sa paghatag sa tagsatagsa sumala sa iyang binuhatan. Ako mao ang Alpha ug Omega, ang sinugdanan ug ang katapusan, ang nahauna ug ang ulahi. Bulahan sila nga nagatuman sa iyang mga sugo, aron sila makabaton ug katungod sa kahoy sa kinabuhi, ug makasulod pinaagi sa mga ganghaan ngadto sa siyudad. Kay sa gawas anaa ang mga iro, ug ang mga salamangkero, ug ang mga mahihilawason, ug ang mga mamumuno, ug ang mga magsisimba sa mga diosdios, ug ang matag usa nga nahigugma ug nagabuhat ug kabakakan. Ako si Jesus nagpadala sa akong manulonda sa pagpamatuod kaninyo niining mga butanga diha sa mga iglesia. Ako mao ang gamut ug kaliwat ni David, ug ang mahayag ug buntagong bitoon. Ug ang Espiritu ug ang pangasaw-onon nagaingon, Umari. Ug ang nakadungog, paingna, Umari. Ug ang giuhaw, paanhia. Ug bisan kinsa nga buot, paimna siya sa tubig sa kinabuhi nga walay bayad. Pinadayag 22:12–17.

After referencing the Second Coming, Jesus, as in Revelation chapter one, identifies Himself as Alpha and Omega. Then he adds the distinction between those who would hear and those who would not hear what the Spirit said unto the churches. He references the communication process illustrated in verses one through three in chapter one, by identifying that he sent Gabriel with the message to John.

Human sa paghisgot sa Ikaduhang Pag-anhi, si Jesus, sama sa Pinadayag kapitulo uno, nagpaila sa Iyang kaugalingon ingon nga Alpha ug Omega. Unya gidugang Niya ang kalainan tali sa mga mamati ug sa mga dili mamati sa giingon sa Espiritu ngadto sa mga iglesia. Gihisgotan Niya ang proseso sa pagpahibalo nga gihulagway sa mga bersikulo uno hangtod tulo sa kapitulo uno, pinaagi sa pag-ila nga Iyang gipadala si Gabriel uban sa mensahe ngadto kang Juan.

Then He returns to the final statement that He made to the Scribes and Pharisees at the end of ancient Israel. He ties both endings of literal and spiritual Israel together, by answering in Revelation for those in the “last days” what the Jews in their “last days” could not understand. He says that He is the root (beginning) and offspring (ending) of David. The subject of David and his Lord was the last statement Jesus made to the quibbling Jews, and it typifies the final pronouncement for those in the last days that, according to the message to the Philadelphian church, claim to be Jews, but are not.

Unya mibalik Siya sa katapusang pahayag nga Iyang gihimo ngadto sa mga Escriba ug mga Fariseo sa katapusan sa karaang Israel. Iyang gidugtong ang duruha ka katapusan sa literal ug espirituhanong Israel, pinaagi sa pagtubag diha sa Pinadayag alang niadtong anaa sa “ulahing mga adlaw” sa wala masabti sa mga Judio sa ilang “ulahing mga adlaw.” Siya nagaingon nga Siya mao ang gamot (sinugdanan) ug kaliwat (katapusan) ni David. Ang hilisgutan mahitungod kang David ug sa iyang Ginoo mao ang katapusang pahayag nga gihimo ni Jesus ngadto sa mga mapakiglantuging Judio, ug kini naghulagway sa katapusang pagpahayag alang niadtong anaa sa ulahing mga adlaw nga, sumala sa mensahe ngadto sa iglesia sa Filadelfia, nagaangkon nga sila mga Judio, apan dili.

> Behold, I will make them of the synagogue of Satan, which say they are Jews, and are not, but do lie; behold, I will make them to come and worship before thy feet, and to know that I have loved thee. Because thou hast kept the word of my patience, I also will keep thee from the hour of temptation, which shall come upon all the world, to try them that dwell upon the earth. Revelation 3:9, 10.

> Tan-awa, himoon ko kadtong mga sakop sa sinagoga ni Satanas, nga nagaingon nga sila mga Judio ug dili diay, kondili nagabakak; tan-awa, himoon ko sila nga manganhi ug mosimba sa atubangan sa imong mga tiil, ug makaila nga gihigugma ko ikaw. Tungod kay gibantayan mo ang pulong sa akong pailub, bantayan ko usab ikaw gikan sa takna sa pagsulay, nga moabot sa tibook kalibotan, aron sulayon ang mga nanagpuyo sa yuta. Pinadayag 3:9, 10.

Those who worship at the feet of the saints are Laodicean Adventists who have been spewed out of the mouth of the Lord.

Kadtong mosimba sa tiilan sa mga balaan mao ang mga Adventistang Laodicean nga gisuka gikan sa baba sa Ginoo.

> “You think, that those who worship before the saint’s feet, (Revelation 3:9), will at last be saved. Here I must differ with you; for God shew me that this class were professed Adventists, who had fallen away, and ‘crucified to themselves the Son of God afresh, and put him to an open shame.’ And in the ‘hour of temptation,’ which is yet to come, to show out everyone’s true character, they will know that they are forever lost; and overwhelmed with anguish of spirit, they will bow at the saint’s feet.” Word to the Little Flock, 12.

> “Nagahunahuna ka nga kadtong mosimba sa atubangan sa mga tiil sa santos, (Pinadayag 3:9), maluwas gayud sa kaulahian. Dinhi kinahanglan nga mosupak ako kanimo; kay gipakita kanako sa Dios nga kining pundoka mao ang mga nagpangangkon nga mga Adventista, nga nangapukan, ug ‘gilansang pag-usab alang sa ilang kaugalingon ang Anak sa Dios, ug gipakaulawan siya sa dayag.’ Ug sa ‘takna sa pagtintal,’ nga ania pa sa umalabut, aron mapakita ang tinuod nga kinaiya sa matag usa, mahibaloan nila nga sila nawala na sa walay katapusan; ug sa napugngan sa kasakit sa espiritu, moyukbo sila sa mga tiil sa santos.” Word to the Little Flock, 12.

According to the Bible and the Spirit of Prophecy those who worship at the saints’ feet, are members of the synagogue of Satan. They claim to be Jews, but they are not. The righteous Adventists are being addressed in the church of Philadelphia. The one hundred and forty-four thousand are Philadelphians, and the Jews who say they are, but are not—are Laodiceans. There are two classes of faithful people in the “last days,” the one hundred and forty-four thousand and those that are martyrs. There are only two churches of the seven that lack any criticism. One is Philadelphia representing those that never die, and the other is Smyrna, representing the faithful martyrs. The martyrs and those that do not die, Smyrna and Philadelphia, are the only churches of the seven with no condemnation attached to the message they were given. Yet, both churches had to deal with those who claimed to be Jews, but were not. This is so, for they are all members of the same church in the “last days” dealing with the same circumstances, one class destined to testify with their blood, represented by Moses at the Mount of Transfiguration, and the other class represented by Elijah who never died.

Sumala sa Biblia ug sa Espiritu sa Tagna, kadtong mosimba sa tiilan sa mga balaan maoy mga sakop sa sinagoga ni Satanas. Sila nagaangkon nga mga Judio sila, apan dili. Ang matarong nga mga Adventista ginapamulongan diha sa iglesia sa Filadelfia. Ang usa ka gatus ug kap-atan ug upat ka libo maoy mga Filadelfiano, ug ang mga Judio nga nagaingon nga sila mao, apan dili—mao ang mga Laodiceano. Adunay duha ka pundok sa matinumanong katawhan sa “katapusang mga adlaw,” ang usa ka gatus ug kap-atan ug upat ka libo ug kadtong mga martir. Adunay lamang duha ka iglesia sa pito nga walay bisan unsang pagbadlong. Ang usa mao ang Filadelfia nga nagarepresentar niadtong dili gayud mamatay, ug ang usa mao ang Esmirna, nga nagarepresentar sa matinumanong mga martir. Ang mga martir ug kadtong dili mamatay, ang Esmirna ug ang Filadelfia, mao lamang ang mga iglesia sa pito nga walay paghinukom nga gidugtong sa mensahe nga gihatag kanila. Apan, ang duha ka iglesia kinahanglang moatubang niadtong nagaangkon nga mga Judio sila, apan dili. Ingon niini kini, kay silang tanan mga sakop sa mao rang iglesia sa “katapusang mga adlaw” nga nagaatubang sa mao rang mga kahimtang, ang usa ka pundok gitagana sa pagsaksi pinaagi sa ilang dugo, nga girepresentahan ni Moises didto sa Bukid sa Pagkabalhin sa Panagway, ug ang laing pundok girepresentahan ni Elias nga wala gayud mamatay.

> And unto the angel of the church in Smyrna write; These things saith the first and the last, which was dead, and is alive; I know thy works, and tribulation, and poverty, (but thou art rich) and I know the blasphemy of them which say they are Jews, and are not, but are the synagogue of Satan. Fear none of those things which thou shalt suffer: behold, the devil shall cast some of you into prison, that ye may be tried; and ye shall have tribulation ten days: be thou faithful unto death, and I will give thee a crown of life. Revelation 2:8–10.

> Ug ngadto sa manulonda sa iglesia sa Smyrna isulat mo; Mao kini ang giingon sa nahauna ug sa naulahi, nga namatay ug nabuhi; Nahibalo ako sa imong mga buhat, ug kasakitan, ug kakabos, (apan ikaw dato) ug nahibalo ako sa pagpasipala nila nga nagaingon nga sila mga Judio, ug dili, kondili mao ang sinagoga ni Satanas. Ayaw kahadlok sa bisan unsa sa mga butang nga imong pagaantuson: ania karon, ang yawa magasalibay sa uban kaninyo ngadto sa bilanggoan, aron kamo sulayan; ug kamo magaantus ug kasakitan sulod sa napulo ka adlaw: magmalinawon ka hangtod sa kamatayon, ug ihatag ko kanimo ang purongpurong sa kinabuhi. Pinadayag 2:8–10.

As Jesus describes the dire circumstances of the church of Smyrna, he makes but one positive comment when He says, “but thou art rich,” thus contrasting them with the members of the synagogue of Satan who are not rich. Those in Revelation that are Adventist and think they are rich, and are not, are the Jews that say they are Jews, and are not—for they are Laodicean Seventh-day Adventists.

Samtang gihulagway ni Jesus ang makalilisang nga kahimtang sa iglesia sa Smyrna, usa lamang ka positibong komento ang Iyang gihimo sa dihang miingon Siya, “apan ikaw dato,” sa ingon nagpakita sa kalainan nila gikan sa mga sakop sa sinagoga ni Satanas nga dili dato. Kadtong anaa sa Pinadayag nga mga Adventista ug naghunahuna nga sila dato, apan dili, mao ang mga Judio nga nagaingon nga sila mga Judio, apan dili—kay sila mao ang mga Laodiceanong Seventh-day Adventists.

In the opening of Revelation, the Godhead is presented as three persons and at the end of the book of Revelation Jesus and the Spirit are directly mentioned, but not the Father. It matters not, because the principle of line upon line combined with the first illustrating the last, demands that the Father be recognized in the last verses of Revelation, for He is already identified as being there in the first verses. It is no different than the gospel of John chapter one, where John does not directly identify the Spirit, but the Spirit is understood to be there, for the Spirit was there the very first time the expression “in the beginning” was written. John’s gospel testimony in chapter one begins with the identical phrase “in the beginning.”

Sa sinugdanan sa Pinadayag, ang Pagka-Dios gipresentar ingon nga tulo ka persona, ug sa katapusan sa basahon sa Pinadayag si Jesus ug ang Espiritu direktang gihisgotan, apan dili ang Amahan. Wala kini magkabug-at, tungod kay ang prinsipyo sa linya ibabaw sa linya, inubanan sa kamatuoran nga ang nahauna naglarawan sa naulahi, nagkinahanglan nga ang Amahan ilhon diha sa katapusang mga bersikulo sa Pinadayag, kay Siya nahibal-an nang anaa didto sa unang mga bersikulo. Dili kini lahi sa ebanghelyo ni Juan kapitulo uno, diin si Juan wala tuyoang nagtudlo sa Espiritu sa direkta, apan ang Espiritu sabton nga anaa didto, kay ang Espiritu atua na sa pinakaunang higayon nga gisulat ang pulong nga “sa sinugdan.” Ang pagpamatuod sa ebanghelyo ni Juan sa kapitulo uno nagsugod sa maong samang hugpong sa mga pulong, “sa sinugdan.”

The “beginning” is a prophetic symbol and is to be evaluated with prophetic rules, including line upon line. Moses’ beginning, is the gospel of John’s beginning, is the beginning of the book of Revelation and it is also the end of Revelation. Of those four lines twice all three persons of the heavenly trio are identified, and in one line (John’s gospel) the Spirit might be missing and in the fourth line the Father is missing, but when brought together all three Divine Persons are represented in all four lines.

Ang “sinugdan” usa ka propetikong simbolo ug kinahanglan hubaron sumala sa mga lagda sa pagtagna, lakip ang linya ibabaw sa linya. Ang sinugdan ni Moises mao ang sinugdan sa Ebanghelyo ni Juan, mao ang sinugdan sa basahon sa Pinadayag ug mao usab ang katapusan sa Pinadayag. Niadtong upat ka mga linya, sa duha ka higayon ang tulo ka Persona sa langitnong trio tin-awng giila; ug sa usa ka linya (ang ebanghelyo ni Juan) ang Espiritu tingali wala, ug sa ikaupat nga linya ang Amahan wala, apan sa dihang pagahiuson sila, ang tulo ka Diosnong Persona girepresentahan sa tanan nga upat ka mga linya.

Christ came to make known the Father, and the Holy Spirit came to make known the Son. All three made eternal sacrifices. The Father so loved the world that He gave Jesus, Jesus so loved the world that He agreed to take upon Himself, for eternity, the flesh of those He had created. What kind of giving is represented in the act of the Creator choosing to become part of His creation? The third person of the Godhead gave Himself, for He has accepted the position of living within the created entity called mankind—throughout eternity.

Si Cristo mianhi aron ipaila ang Amahan, ug ang Balaang Espiritu mianhi aron ipaila ang Anak. Ang tulo naghimo ug walay-katapusang mga halad. Ang Amahan nahigugma pag-ayo sa kalibotan nga Iyang gihatag si Jesus; si Jesus nahigugma pag-ayo sa kalibotan nga Iyang gidawat ang pagpas-an diha sa Iyang kaugalingon, alang sa walay katapusan, sa unod niadtong Iyang gibuhat. Unsa nga matang sa paghatag ang girepresentahan sa buhat sa Magbubuhat nga mipili sa pagkahimong kabahin sa Iyang kabuhatan? Ang ikatulong Persona sa Pagka-Dios mihatag sa Iyang kaugalingon, kay Iyang gidawat ang kahimtang sa pagkinabuhi sulod sa binuhat nga entidad nga gitawag ug katawhan—sa tibuok walay katapusan.

It is probably for this reason that the Holy Spirit is repeatedly associated with symbols of God’s people. He is the Person of the Godhead that is to abide with the human creation. Therefore, the symbols of the Holy Spirit in the Scriptures are more often than not represented by a symbol that both represents the Holy Spirit or mankind. In the beginning the Spirit moved upon the waters.

Tingali tungod niini nga ang Balaang Espiritu sa makadaghan gilambigit sa mga simbolo sa katawhan sa Dios. Siya mao ang Persona sa Pagka-Dios nga magapabilin uban sa binuhat nga tawo. Busa, ang mga simbolo sa Balaang Espiritu diha sa mga Kasulatan, sa kasagaran, girepresentahan pinaagi sa usa ka simbolo nga nagarepresentar sa Balaang Espiritu o sa katawhan. Sa sinugdan ang Espiritu mikutaw ibabaw sa mga katubigan.

> And he saith unto me, The waters which thou sawest, where the whore sitteth, are peoples, and multitudes, and nations, and tongues. Revelation 17:15.

> Ug siya miingon kanako, Ang mga tubig nga imong nakita, diin nagalingkod ang bigaon, mao ang mga katawohan, ug ang mga panon, ug ang mga nasod, ug ang mga pinulongan. Pinadayag 17:15.

The only piece of furniture in the sanctuary erected by Moses that did not have a pattern specifically detailed for the workers to follow was the seven branched candlestick. The candlestick represents the combination of humanity with divinity. For this reason, the candlestick’s design was the only item in the sanctuary left for men to contribute to. The seven candlesticks that Christ walks among are identified as the seven churches, yet the candlestick was fueled with oil, representing the Holy Spirit, and the wicks of the candles that supported the flame for light were made from the used white linen garments of the priests, representing the righteousness of Christ that shines as the light of the world. God’s people are the light of the world, but that light is only fueled by the oil of the Holy Spirit. The Holy Spirit is often associated with people in the description of Him in the Scriptures.

Ang bugtong piraso sa mga galamiton sa balaang puloy-anan nga gitukod ni Moises nga walay sumbanan nga piho nga gidetalye alang sa mga mamumuo nga ilang sundon mao ang pito ka sanga nga tangkawan. Ang tangkawan nagrepresentar sa panaghiusa sa pagkatawo ug sa pagka-Diosnon. Tungod niini, ang laraw sa tangkawan mao lamang ang usa ka butang sa balaang puloy-anan nga gibilin alang sa mga tawo aron sila makahatag ug ilang bahin. Ang pito ka mga tangkawan nga giagian ni Cristo sa ilang taliwala giila nga mao ang pito ka mga iglesia, apan ang tangkawan gisuplayan ug lana, nga nagrepresentar sa Espiritu Santo, ug ang mga pabilo sa mga kandila nga nagdala sa siga aron makahatag ug kahayag gihimo gikan sa gigamit nang maputing lino nga mga bisti sa mga sacerdote, nga nagrepresentar sa pagkamatarung ni Cristo nga nagdan-ag ingon nga kahayag sa kalibotan. Ang katawhan sa Dios mao ang kahayag sa kalibotan, apan kana nga kahayag gisuportahan lamang sa lana sa Espiritu Santo. Ang Espiritu Santo sagad nga giugmad uban sa mga tawo diha sa paghulagway Kaniya sa mga Kasulatan.

> And out of the throne proceeded lightnings and thunderings and voices: and there were seven lamps of fire burning before the throne, which are the seven Spirits of God. Revelation 4:5.

> Ug gikan sa trono migula ang mga kilat ug ang mga dalugdog ug ang mga tingog; ug didtoy pito ka mga lamparang kalayo nga nagadilaab sa atubangan sa trono, nga mao ang pito ka mga Espiritu sa Dios. Pinadayag 4:5.

Seven lamps are here identified as the “seven Spirits of God,” yet we are told the seven candlesticks are the seven churches.

Dinhi ang pito ka mga lamparahan gipaila nga mao ang “pito ka mga Espiritu sa Dios,” apan gisultihan kita nga ang pito ka mga tangkawan mao ang pito ka mga iglesia.

> The mystery of the seven stars which thou sawest in my right hand, and the seven golden candlesticks. The seven stars are the angels of the seven churches: and the seven candlesticks which thou sawest are the seven churches. Revelation 1:20.

> Ang tinagoan sa pito ka mga bitoon nga imong nakita sa akong toong kamot, ug sa pito ka bulawang mga tangkawan. Ang pito ka mga bitoon mao ang mga manulonda sa pito ka mga iglesia; ug ang pito ka mga tangkawan nga imong nakita mao ang pito ka mga iglesia. Pinadayag 1:20.

The seven candlesticks are both the seven Spirits and they are God’s church.

Ang pito ka mga kandelero mao ang pito ka mga Espiritu ug sila usab mao ang iglesia sa Dios.

> And I beheld, and, lo, in the midst of the throne and of the four beasts, and in the midst of the elders, stood a Lamb as it had been slain, having seven horns and seven eyes, which are the seven Spirits of God sent forth into all the earth. Revelation 5:6.

> Ug nakita ko, ug ania karon, sa taliwala sa trono ug sa upat ka mananap, ug sa taliwala sa mga anciano, mitindog ang usa ka Cordero nga daw giihaw na, nga adunay pito ka mga sungay ug pito ka mga mata, nga mao ang pito ka mga Espiritu sa Dios nga gipadala ngadto sa tibook nga yuta. Pinadayag 5:6.

The seven horns and seven eyes are also the Holy Spirit who is sent forth unto all the earth, and when baptized a Christian is sent forth unto all the earth, for he was baptized in the name of the Father, the Son and the Holy Spirit. In the blessing pronounced upon the martyrs of the Sunday law crisis, and all those who died in the faith in modern spiritual Israel since 1844, it is the Spirit that provides the eulogy for their burials’ when He states, “Yea,” “they may rest from their labors,” for he was there during their labors all the way until they laid down their lives.

Ang pito ka sungay ug pito ka mata mao usab ang Balaang Espiritu nga gipadala ngadto sa tibuok nga yuta, ug sa dihang mabawtismohan ang usa ka Cristohanon siya ipadala ngadto sa tibuok nga yuta, kay gibawtismohan man siya sa ngalan sa Amahan, sa Anak, ug sa Balaang Espiritu. Diha sa panalangin nga gipahayag ibabaw sa mga martir sa krisis sa balaod sa Dominggo, ug sa tanan niadtong nangamatay diha sa pagtuo sa modernong espirituhanong Israel sukad sa 1844, ang Espiritu mao ang naghatag sa pasidungog nga pulong alang sa ilang mga paglubong sa dihang Siya nagaingon, “Oo,” “aron makapahulay sila gikan sa ilang mga kahago,” kay didto Siya uban kanila sa panahon sa ilang mga kahago hangtod sa katapusan, hangtod nga ilang gitugyan ang ilang mga kinabuhi.

> And I heard a voice from heaven saying unto me, Write, Blessed are the dead which die in the Lord from henceforth: Yea, saith the Spirit, that they may rest from their labours; and their works do follow them. Revelation 14:13.

> Ug nadungog ko ang usa ka tingog gikan sa langit nga nagaingon kanako, Isulat: Bulahan ang mga nangamatay nga nangamatay diha sa Ginoo sukad karon: Oo, nagaingon ang Espiritu, aron sila makapahulay gikan sa ilang mga paghago; ug ang ilang mga buhat nagasunod kanila. Pinadayag 14:13.

When considering the end and beginning of the book of Revelation, the beginning of the Bible and the beginning of the gospel of John we find that all three Persons of the Godhead are represented, though the Father is there, based upon the application of line upon line. The Son is there identifying Himself as Alpha and Omega.

Sa dihang hisgutan ang katapusan ug sinugdanan sa basahon sa Pinadayag, ang sinugdanan sa Biblia ug ang sinugdanan sa ebanghelyo ni Juan, atong makita nga ang tulo ka Persona sa Pagka-Dios girepresentahan, bisan ang Amahan anaa usab didto, pinasikad sa paggamit sa linya ibabaw sa linya. Ang Anak anaa didto nga nagaila sa Iyang kaugalingon ingon nga Alpha ug Omega.

If we recognize that the combination of humanity with divinity is a combination of the Holy Spirit and mankind, we can then understand why symbols of the Holy Spirit are tied together with symbols of mankind. With this perspective in mind, we return to the two “in the beginnings” we have been addressing so often.

Kon atong ilhon nga ang paghiusa sa pagkatawo sa tawo uban sa pagka-Dios maoy paghiusa sa Espiritu Santo ug sa katawhan, nan atong masabtan nganong ang mga simbolo sa Espiritu Santo nalambigit pag-ayo sa mga simbolo sa katawhan. Uban niining panglantaw sa hunahuna, mobalik kita sa duha ka “sa mga sinugdanan” nga atong kanunayng gihisgutan.

> In the beginning God created the heaven and the earth. And the earth was without form, and void; and darkness was upon the face of the deep. And the Spirit of God moved upon the face of the waters. And God said, Let there be light: and there was light. And God saw the light, that it was good: and God divided the light from the darkness. Genesis 1:1–4.

> Sa sinugdan gibuhat sa Dios ang langit ug ang yuta. Ug ang yuta walay porma ug walay sulod; ug ang kangitngit diha sa nawong sa kahiladman. Ug ang Espiritu sa Dios naglihok sa ibabaw sa nawong sa mga tubig. Ug miingon ang Dios, Mahimo unta ang kahayag: ug dihay kahayag. Ug nakita sa Dios ang kahayag, nga kini maayo: ug gibulag sa Dios ang kahayag gikan sa kangitngit. Genesis 1:1–4.

> In the beginning was the Word, and the Word was with God, and the Word was God. The same was in the beginning with God. All things were made by him; and without him was not anything made that was made. In him was life; and the life was the light of men. And the light shineth in darkness; and the darkness comprehended it not. John 1:1–5.

> Sa sinugdan diha na ang Pulong, ug ang Pulong uban sa Dios, ug ang Pulong mao ang Dios. Siya mao sa sinugdan uban sa Dios. Ang tanang butang gibuhat pinaagi kaniya; ug gawas kaniya walay bisan unsa nga nabuhat nga nabuhat. Diha kaniya ang kinabuhi; ug ang kinabuhi mao ang kahayag sa mga tawo. Ug ang kahayag nagadan-ag sa kangitngit; ug ang kangitngit wala makasabot niini. Juan 1:1–5.

Using these two witnesses of “in the beginning;” God the Word, who made all things, also gave His life, for “in Him was life,” and His life was the “light” of men. The “light” of a created man is the righteousness of the Creator. The righteousness of the Creator is the wick in the candles in the sanctuary.

Pinaagi sa niining duha ka mga saksi sa “sa sinugdan;” ang Dios nga Pulong, nga maoy nagbuhat sa tanang butang, mihatag usab sa Iyang kinabuhi, kay “diha Kaniya ang kinabuhi,” ug ang Iyang kinabuhi mao ang “kahayag” sa mga tawo. Ang “kahayag” sa usa ka binuhat nga tawo mao ang pagkamatarong sa Magbubuhat. Ang pagkamatarong sa Magbubuhat mao ang pabilo sa mga kandila diha sa balaang puloy-anan.

> And to her was granted that she should be arrayed in fine linen, clean and white: for the fine linen is the righteousness of saints. Revelation 19:18.

> Ug kaniya gihatag ang pagtugot nga magasul-ob siya ug manipis nga lino, malinis ug maputi; kay ang manipis nga lino mao ang pagkamatarong sa mga balaan. Pinadayag 19:18.

The oil that fuels the wick represents the activity of the Holy Spirit in the life of the believer. In the beginning the earth was dark and there was no light. Jesus then gave His life, the life that was in Him, so there could be light for men.

Ang lana nga nagapaandar sa pabilo nagrepresentar sa buhat sa Balaang Espiritu sa kinabuhi sa magtutuo. Sa sinugdan ang yuta maoy ngitngit ug walay kahayag. Unya gihatag ni Jesus ang Iyang kinabuhi, ang kinabuhi nga diha Kaniya, aron may kahayag alang sa mga tawo.

> And all that dwell upon the earth shall worship him, whose names are not written in the book of life of the Lamb slain from the foundation of the world. Revelation 13:8.

> Ug ang tanang nagapuyo sa yuta mosimba kaniya, kadtong ang ilang mga ngalan wala mahisulat sa basahon sa kinabuhi sa Cordero nga gipatay sukad pa sa pagkatukod sa kalibotan. Pinadayag 13:8.

When Jesus chose to be a sacrifice for mankind, He gave His life so men would have light. As is the case in these two passages, whenever light is introduced, the light produces two classes of worshippers as represented by light and darkness, the children of the day or the children of the night.

Sa dihang gipili ni Jesus nga mahimong halad alang sa katawhan, Iyang gihatag ang Iyang kinabuhi aron ang mga tawo makabaton ug kahayag. Sama sa nahitabo niining duha ka mga pahayag, sa matag higayon nga ang kahayag ipadayag, ang kahayag nagapamunga ug duha ka matang sa mga magsisimba nga gilarawan pinaagi sa kahayag ug kangitngit, ang mga anak sa adlaw o ang mga anak sa gabii.

> But ye, brethren, are not in darkness, that that day should overtake you as a thief. Ye are all the children of light, and the children of the day: we are not of the night, nor of darkness. 1 Thessalonians 5:4, 5.

> Apan hinoon, mga igsoon, dili anaa sa kangitngit, aron kanang adlawa makadakop kaninyo ingon sa usa ka kawatan. Kay kamong tanan mga anak sa kahayag man ug mga anak sa adlaw: kita dili iya sa gabii, ni sa kangitngit. 1 Thessalonians 5:4, 5.

When we recognize the close eternal relationship the Holy Spirit has with the children of the day, we can understand why the symbols of both God’s children and the Holy Spirit are so closely related. In the last passage of Revelation, we see Jesus as the Alpha and Omega, we see the Father through the application of line upon line and the Holy Spirit is providing His final symbolic representation of Himself, for holy men of old spake as they were moved by the Holy Spirit. His first statement of Himself in Genesis identifies Him moving upon the waters, or moving upon mankind and His last reference to Himself is as follows.

Sa dihang maila nato ang suod ug walay kataposang relasyon nga anaa sa Balaang Espiritu uban sa mga anak sa adlaw, atong masabtan nganong ang mga simbolo sa mga anak sa Dios ug sa Balaang Espiritu ingon niana ka suod ang pagkalambigit. Diha sa katapusang teksto sa Pinadayag, makita nato si Jesus ingon nga ang Alpha ug ang Omega, makita nato ang Amahan pinaagi sa paggamit sa tudling ibabaw sa tudling, ug ang Balaang Espiritu nagahatag sa Iyang katapusang simbolikong paghulagway sa Iyang Kaugalingon, kay ang mga balaang tawo kaniadto namulong ingon nga sila gipalihok sa Balaang Espiritu. Ang Iyang unang pahayag mahitungod sa Iyang Kaugalingon diha sa Genesis nagaila Kaniya nga nagalihok ibabaw sa mga tubig, o nagalihok ibabaw sa katawhan, ug ang Iyang katapusang paghisgot sa Iyang Kaugalingon mao kini.

> And the Spirit and the bride say, Come. And let him that heareth say, Come. And let him that is athirst come. And whosoever will, let him take the water of life freely. Revelation 22:17.

> Ug ang Espiritu ug ang pangasaw-onon nagaingon: Umari ka. Ug ang nakadungog magaingon: Umari ka. Ug ang giuhaw paumaria. Ug bisan kinsa nga buot, painuma siya sa tubig sa kinabuhi nga walay bayad. Pinadayag 22:17.

From the beginning to the end the Holy Spirit is identified in association with mankind, for the children of the day represent a combination of divinity and humanity. Paul identifies, as does Isaiah, that men are vessels, and the candlesticks in the sanctuary had vessels where the wick was placed, and oil came down to the vessels to supply the fuel necessary to manifest the light that is the righteousness of Christ. We are the vessels of the Holy Spirit, the third Person of the Godhead as identified from the beginning unto the ending of God’s Word, and as straightly identified in the writings of the Spirit of Prophecy.

Gikan sa sinugdan hangtod sa kataposan ang Balaang Espiritu gipaila diha sa pakig-uban sa katawhan, kay ang mga anak sa adlaw nagrepresentar sa usa ka panaghiusa sa pagka-Dios ug pagka-tawo. Gipaila ni Pablo, maingon man ni Isaias, nga ang mga tawo mao ang mga sudlanan, ug ang mga tangkawan diha sa balaang puloy-anan adunay mga sudlanan diin gibutang ang pabilo, ug ang lana mikunsad ngadto sa mga sudlanan aron sa paghatag sa sugnod nga gikinahanglan aron ikapadayag sa kahayag nga mao ang pagkamatarung ni Cristo. Kita mao ang mga sudlanan sa Balaang Espiritu, ang ikatulong Persona sa Pagka-Dios sumala sa gipaila sukad sa sinugdan hangtod sa kataposan sa Pulong sa Dios, ug sa ingon ka tin-aw gipaila sa mga sinulat sa Espiritu sa Tagna.

In the second angel’s message which was fulfilled in the beginning of Adventism and the end, there are two distinct messages; one for the church and one for the world.

Sa mensahe sa ikaduhang manulonda nga natuman sa sinugdan sa Adventismo ug sa katapusan, anaa ang duha ka lahi nga mga mensahe: usa alang sa iglesia ug usa alang sa kalibotan.

Back to Articles