Article

# Panium - Numero Disesiete

Ang Butang ug ang Panan-awon: Ang Duha ka Linya sa Tagna ni Daniel ug ang Pag-abli sa Pinadayag

Author

Jeff Pippenger

Published

February 22, 2026

Formats

PDF Unavailable
Word Unavailable
Song MP3

Niadtong Hulyo 18, 2020 miabot ang unang kapakyasan sa kalihokan sa usa ka gatus ug kap-atan ug upat ka libo. Kini nahitabo sulod sa “tinagong kasaysayan” sa bersikulo kwarenta sa Daniel onse. Ang kapakyasan nahitabo sa halayo na sulod nianang “tinagong kasaysayan”—usa ka kasaysayan nga nagsugod sa pagkahugno sa Unyong Sobyet niadtong 1989. Ang bersikulo kwarenta ug usa nagrepresentar sa balaod sa Dominggo sa Tinipong Bansa, nga girepresentar usab sa bersikulo disi-sais sa maong kapitulo. Ang “pag-abli” sa mga kamatuoran nga naglangkob sa “tinagong kasaysayan” sa bersikulo kwarenta sa 2023 gipresentar ni Daniel sa kapitulo dose. Ang mga kapitulo napulo hangtod dose mao ang mao rang panan-awon, ug ang panan-awon nagsugod pinaagi sa pag-ila nga si Daniel nagrepresentar sa “mga manggialamon” nga nakasabut sa sulodnon ug gawasnon nga mga mensahe sa tagna, nga didto girepresentar ingon nga “ang butang” ug “ang panan-awon.”

> Sa ikatulong tuig ni Ciro nga hari sa Persia usa ka butang gipadayag kang Daniel, nga ginganlan ug Belteshazzar; ug ang butang tinuod, apan ang tinudlong panahon hataas: ug iyang nasabtan ang butang, ug may salabutan siya sa panan-awon. Daniel 10:1.

## Duha ka mga Panan-awon

Ang “butang” ug ang “panan-awon” nagrepresentar sa sulodnon ug gawasnong mga panan-awon sa tagna, ug si Daniel nagrepresentar sa usa ka katawhan nga nakasabut niining duha, kay ang “butang” ug ang “panan-awon” kapuwa “gipadayag” kang Daniel diha sa kapitulo napulo. Sa maong kapitulo, sa ikakaluhaan ug ikaduhang adlaw, ang panan-awon ni Cristo diha sa santuwaryo “gipadayag” kang Daniel. Ang Hebreohanon nga pulong nga gihubad nga “butang” gihubad nga “butang nga hisgotan” diha sa kapitulo siyam, ug gipresentar usab kini didto nga may kalabutan sa “panan-awon.”

> Sa sinugdanan sa imong mga pangamuyo migula ang sugo, ug mianhi ako aron ipadayag kini kanimo; kay ikaw hinigugma pag-ayo: busa sabta ang pulong, ug pamalandonga ang panan-awon. Daniel 9:23.

Ang pulong “butang” sa kapitulo napulo mao ang mao rang pulonga nga gihubad nga “butang” sa bersikulo baynte-tres sa kapitulo nuebe. Sa katapusang panan-awon ni Daniel sa mga kapitulo napulo hangtod napulog-duha; ang “butang” sa kapitulo napulog-usa o ang “butang” sa kapitulo napulo, silang duha may kalabutan sa “panan-awon.” Ang “panan-awon” mao ang Hebreohanong pulong nga “mareh,” ug nagpasabot ug “dagway.” Gipaila ni Daniel ang duha ka “panan-awon” diha sa iyang basahon, bisan pa nga ang usa niadtong duha ka “panan-awon” gipahayag sa pormang pambabayehon ug unya pag-usab sa pormang panlalakihon. Si Daniel sa bersikulo uno sa kapitulo napulo naghulagway niadtong nakasabot sa “panan-awon” sa dagway, ug usab sa “butang.” Sa kapitulo walo gipaila ni Daniel ang duha ka “panan-awon” nga nagkadugtong sa usag usa. Sa Iningles ang pulong nga vision makita walo ka higayon sulod sa maong kapitulo, ug ang usa sa mga Hebreohanong pulong nga gihubad nga “panan-awon” mao ang “mareh,” ug ang usa mao ang “chazon.” Ang mareh nagpasabot ug “dagway,” ug ang chazon nagpasabot ug “usa ka damgo, usa ka pagpadayag o usa ka orakulo.” Ang konteksto sa kapitulo walo nagpalig-on nga sa dihang ang pulong nga “mareh” gihubad nga “panan-awon” kini nagrepresentar sa “dagway ni Cristo.”

Pananglitan, kini mao ang “mareh” o ang “panagway nga panan-awon” diha sa Daniel 8:14, nga nagpasabot nga sa Oktubre 22, 1844 si Cristo sa kalit makita diha sa templo sa katumanan sa Mensahero sa Pakigsaad sa Malakias tres, nga giingon ni Sister White nga natuman niadtong Oktubre 22, 1844. Sa dihang giila ni Sister White nga ang manulonda sa Pinadayag napulo nga mikunsad ug mibutang sa usa ka tiil sa yuta ug sa usa sa dagat mao ang “dili ubos sa usa ka personahe kay kang Jesu-Cristo” iyang giila ang usa ka timaan sa dalan diha sa tagna diin si Cristo makita. Usa kini sa Iyang daghang mga pagpakita. Siya nagpakita sa pagkabanhaw ni Moises sumala sa Judas. Didto Siya nagpakita ingon nga si Miguel nga punoan sa mga manulonda, apan bisan pa niana, kini usa ka matagnaong pagpakita. Ang panan-awon nga mareh diha sa kapitulo otso gihubad usab nga “panagway,” uyon sa kahulogan niini.

> Ug nahitabo, sa diha nga ako, bisan ako si Daniel, nakakita sa panan-awon, ug nangita sa kahulogan niini, unya, ania karon, mitindog sa akong atubangan ang usa nga daw sa dagway sa usa ka tawo. Daniel 8:15.

Ang kahulogan dinhi nagpakita nga mao ang manulonda nga si Gabriel ang may “dagway sa usa ka tawo,” ug ang pulong nga “dagway” mao ang dagway sa panan-aw nga mareh ni Cristo; kay maingon nga si Cristo girepresentar pinaagi kang Miguel nga arkanghel, ug pinaagi sa gamhanang manulonda sa Pinadayag napulo, si Cristo sa profetikanhong paagi mapuliay sa simbolismo sa mga manulonda, ug bisan sa mga tawo. Bisan si Gabriel sa maong bersikulo o si Cristo sa Pinadayag napulo o ingon nga si Miguel nga arkanghel, silang matag usa nagrepresentar ug usa ka mensahe, ug tungod niini gitandi ni Sister White ang mga manulonda sa Pinadayag ngadto sa mensahe nga ilang girepresentar ug ngadto usab sa mga tawo nga nagamantala sa mensaheng girepresentar sa mga manulonda. Kini nga kamatuoran mahinungdanon kaayo nga sulod sa unang tulo ka mga bersikulo sa Pinadayag kapitulo uno, ang tulo ka mga bersikulo nga nagpahibalo sa pagbukas sa Pinadayag ni Jesu-Cristo, sa dili pa mosira ang panahon sa pagsulay, kay “ang panahon haduol na,” ang paagi sa pagpahibalo sa Dios ngadto sa tawo espesipikong giila ingon nga usa ka mensahe gikan sa Amahan, nga gihatag ngadto sa Anak, nga unya naghatag sa mensahe ngadto sa usa ka manulonda, nga unya modala niini ngadto sa usa ka tawo, nga sa iyang bahin mopadala niini ngadto sa mga iglesia. Ang matag lakang sa maong paagi sa pagpahibalo balaan ug sagrado, ug kana nga gibalaan nga pagkabalaan girepresentar sa mga profetikanhong timaan sa dalan diin si Cristo mopakita ingon nga Siya gayod, o pinaagi sa usa ka manulonda, tawo, o mensahe. Sa diha nga Siya sa tinuyoan nga paagi mag-uban sa Iyang kaugalingon sa usa ka timaan sa dalan, kana mao ang “mareh” nga “panan-aw sa dagway.”

> Ang Pinadayag ni Jesu-Cristo, nga gihatag sa Dios kaniya, aron ipakita sa iyang mga ulipon ang mga butang nga kinahanglan mahitabo sa dili madugay; ug iyang gipadala kini ug gipaila pinaagi sa iyang manulonda ngadto sa iyang ulipon nga si Juan: Nga nagpamatuod sa pulong sa Dios, ug sa pagpamatuod ni Jesu-Cristo, ug sa tanang mga butang nga iyang nakita. Bulahan siya nga nagabasa, ug sila nga nagapatalinghug sa mga pulong niini nga tagna, ug nagabantay sa mga butang nga nahisulat dinhi: kay ang panahon haduol na. … Ug siya nagaingon kanako, Ayaw timrii ang mga pulong sa tagna niini nga basahon: kay ang panahon haduol na. Ang dili matarung, pasagdi siyang magpadayon sa pagkadili matarung gihapon: ug ang mahugaw, pasagdi siyang magpadayon sa pagkahugaw gihapon: ug ang matarung, pasagdi siyang magpadayon sa pagkamatarung gihapon: ug ang balaan, pasagdi siyang magpadayon sa pagkabalaan gihapon. Pinadayag 1:1–3; 22:10, 11.

Sa ikawalong kapitulo, ang “chazon” mao ang laing Hebreohanong pulong nga gihubad ingon nga “panan-awon.” May kalabutan sa “panagway,” ang panan-awong “marah” nagtimaan ug usa ka ilhanan sa dalan, ug ang panan-awong “chazon” nagtimaan ug usa ka profetikong yugto sa panahon. Adunay balaang simetriya sa duha ka pulong nga gihubad ingon nga “panan-awon” sa ikawalong kapitulo, sa diwa nga ang Hebreohanong pulong nga “mareh” gigamit usab ni Daniel sa pormang pambabaye niini nga “marah.” Sa chazon girepresentar kini ni Daniel sa duha ka paagi, apan dili pinaagi sa usa ka kalainan tali sa panlalaki ug pambabaye, kondili pinaagi sa duha ka pulong nga nagtimaan sa samang kahulogan, apan sa pagbuhat niini, molapad kini sa hilabihan ka dako.

Ang “Chazon” nagpasabot sa panan-awon, o sa pahayag, o sa propesiya, ug ang pulong nga gihubad sa Iningles nga “matter” o “thing” mao ang Hebreohanong pulong nga “dabar,” nga nagpasabot “sa pulong.” Sa dihang masabtan nga ang “chazon,” nga panan-awon, girepresentar usab ni Daniel pinaagi sa pulong nga “dabar,” nan dungan silang nagarepresentar sa mga mensaheng propetiko sa Pulong sa Dios. Si Daniel kanunay nagapahimutang og pagtandi sa “dabar” o “chazon” batok sa “mareh.” Sa dihang tagdon sa lebel nga propetiko, ang “mga mensaheng propetiko sa Pulong sa Dios,” ingon nga girepresentar sa “dabar” ug “chazon,” sa dihang ipahiusa uban sa “marah” nga panan-awon sa pagpakita ni Cristo, nan anaay kamo sa balaang mga timaan sa dalan sa propetikong kasaysayan sa Pulong sa Dios. Unya kon idugang ninyo ang “marah,” ang pambabayeng porma sa pulong nga “mareh,” ngadto sa han-ay sa mga kahulogan sa panan-awon diha kang Daniel, nan anaay kamo sa panan-awon nga samin sa pagkamatarong pinaagi sa pagtuo.

Sa kataposang panan-awon ni Daniel, nga girepresentahan sa kataposang tulo ka kapitulo sa iyang basahon, si Daniel nagarepresentar sa usa ka katawhan sa kataposang mga adlaw nga nakasabut sa “mga panan-awong matagnaon” sa “Pulong sa Dios,” ug sa pagkabalaan sa balaang mga timailhan sa dalan, nga naglangkob sa kalihokang repormatibo sa usa ka gatus ug kap-atan ug upat ka libo, kay sila mao kadtong mosunod sa Cordero bisan asa Siya moadto diha sa Iyang balaang Pulong nga matagnaon. Samtang sila mosunod sa Cordero, Siya nagamando kanila ngadto sa panan-awon sa salamin sa Daniel 10:7 diin sila mahimo nga mokalagiw aron motago ilalom sa kasaypanan, diin sila ilubong alang sa walay katapusan, o sila mapaubos diha sa abog, mapakamatarung ug mapalig-on aron sa paghatag sa matagnaong mensahe sa ulahing mga adlaw.

Si Gabriel nagsugo kang Daniel nga “sabton” ang “pulong” ug ang “panan-awon.” Ang Hebreohanon nga pulong nga gihubad nga “sabton” nagpasabot og “paghimo og kalainan diha sa hunahuna.” Si Daniel, nga nagrepresentar kanimo ug kanako, minahal nga magbabasa, gisugnan nga sabton ang kalainan ug pagkalahi tali sa “pulong” ug sa “panan-awon.” Ang panan-awon nga chazon nagrepresentar sa panggawas nga linya sa profetikong kasaysayan ug ang panan-awon nga mareh nagrepresentar sa dagway ni Cristo. Ang “pulong” ug ang “butang” mao ang Hebreohanon nga pulong nga “dabar” nga nagpasabot sa pulong. Si Jesus mao ang “dabar,” kay Siya mao ang Pulong. Ang “butang” ug ang “pulong,” nga silang duha mao ang “dabar,” gipresentar diha sa kalambigitan sa panan-awon sa pagpakita.

Ang dabar, nga mao ang butang ug ang maong butang, mao usab ang panan-awon nga chazon sa kapitulo otso, ug kini nagrepresentar sa panan-awon sa propetikong kasaysayan. Ang matag usa niadtong mga representasyon (chazon, dabar, butang ug maong butang) nagtimaan sa gawasnong linya sa tagna, ug ang mareh, ug ang pabayeng pahayag niini nga marah, nagrepresentar sa sulodnong linya sa tagna. Ang katawhan sa Dios sa ulahing mga adlaw, nga girepresentahan diha sa bersikulo uno sa Daniel 10, nakasabot sa sulod ug gawasnong mga linya sa propetikong kasaysayan. Diha sa basahon sa Pinadayag, ang sulodnong linya girepresentahan pinaagi sa pito ka mga iglesia ug ang gawasnong linya girepresentahan pinaagi sa pito ka mga selyo.

Sa dihang nakita ni Daniel ang panan-awon ni Cristo human sa kaluhaan ug usa ka adlaw nga pagpuasa, nakita niya ang pambabaye nga pagpadayag sa panan-awon nga mareh. Ang mareh mao ang “panagway,” ug sa dihang nakita ni Daniel si Cristo, nakita niya ang panan-awon nga “marah,” ug bisan pa nga ang mareh nagkahulogan og panagway, ang pambabaye sa maong pulong nagkahulogan og “usa ka salamin.” Gipahibalo kita ni Igsoong White nga ang panan-awon nga nakita ni Daniel mao ang panan-awon nga nakita ni Juan, ug nakita ni Juan ang maong panan-awon sa dihang si Cristo atua sa langitnong santuwaryo.

> “Sa panahon sa pagduaw ni Gabriel, ang propeta nga si Daniel wala makahimo sa pagdawat ug dugang nga pahimangno; apan pipila ka mga tuig sa ulahi, nga nagatinguha sa pagkahibalo pa mahitungod sa mga butang nga wala pa hingpit ikapasaysay, siya pag-usab mitugyan sa iyang kaugalingon sa pagpangita ug kahayag ug kaalam gikan sa Dios. ‘Niadtong mga adlawa ako si Daniel nagsubo sulod sa tulo ka bug-os nga semana. Wala ako mokaon ug lami nga tinapay, ni unod ni bino misulod sa akong baba, ni gihapusan ko ang akong kaugalingon sa lana…. Unya giyahat ko ang akong mga mata, ug mitan-aw, ug ania karon, usa ka tawo nga sinul-oban ug lino, kansang hawak gibaksan ug lunsayng bulawan sa Uphaz. Ang iyang lawas usab sama sa berilo, ug ang iyang nawong ingon sa dagway sa kilat, ug ang iyang mga mata sama sa mga suga nga kalayo, ug ang iyang mga bukton ug ang iyang mga tiil daw sa kolor sa pinasinaw nga tumbaga, ug ang tingog sa iyang mga pulong sama sa tingog sa usa ka panon.’”

> “Walay ubos sa Personahe kaysa Anak sa Dios ang mipakita kang Daniel. Kini nga paghulagway susama niadtong gihatag ni Juan sa dihang gipadayag kaniya si Cristo didto sa Isla sa Patmos. Ang atong Ginoo karon moanhi uban sa laing langitnong mensahero aron tudloan si Daniel kon unsay mahitabo sa ulahing mga adlaw. Kini nga kahibalo gihatag kang Daniel ug gisulat pinaagi sa pagdasig sa Dios alang kanato nga inabut sa mga kinatumyan sa kalibotan.”

> “Ang dagkong mga kamatuoran nga gipadayag sa Manluluwas sa kalibotan alang niadtong mangita sa kamatuoran maingon sa pagpangita ug tinagong mga bahandi. Si Daniel usa na ka tigulang nga tawo. Ang iyang kinabuhi miagi taliwala sa mga pagdani sa usa ka pagano nga korte, ang iyang hunahuna nabug-atan sa mga kalihokan sa usa ka dakong gingharian; apan mibulag siya gikan niining tanan aron pagsakiton ang iyang kalag sa atubangan sa Dios, ug mangita sa kahibalo sa mga katuyoan sa Labing Hataas. Ug isip tubag sa iyang mga pangamuyo, ang kahayag gikan sa langitnong mga sawang gipakigsulti alang niadtong mabuhi sa ulahing mga adlaw. Busa, uban sa unsang kamainiton angay kitang mangita sa Dios, aron iyang ablihan ang atong pagsabot sa pagsabut sa mga kamatuoran nga gidala kanato gikan sa Langit.” Review and Herald, Pebrero 8, 1881.

## Ang 144,000

Si Daniel nakasabut sa “butang” ug sa “panan-awon,” ug siya gipaila ingon nga si Daniel ug usab si Belteshazzar. Ang pag-usab sa ngalan diha sa tagna nagrepresentar sa usa ka relasyon sa pakigsaad; busa si Daniel nagrepresentar sa katapusang katawhan sa pakigsaad nga mao ang usa ka gatus kap-atan ug upat ka libo, nga pagasusihon pinaagi sa panan-awon ni Cristo sa templo. Kana nga pagsulay maoy hinungdan sa pagkabulag sa duha ka hut-ong sa mga magsisimba.

> Ug ako, si Daniel lamang, ang nakakita sa panan-awon; kay ang mga tawo nga uban kanako wala makakita sa panan-awon; apan usa ka dakong pagkurog miabut kanila, mao nga nangalagiw sila aron sa pagtago sa ilang kaugalingon. Daniel 10:7.

Si Daniel direkta nga nag-ila sa ikaduhang pagsulay ug sa pagsulay sa templo nga may kalabutan sa katawohan sa Dios sa ulahing mga adlaw; usa ka pagsulay nga nagasukad sa pagtan-aw kang Cristo diha sa langitnong santuwaryo. Ang panan-awon sa bersikulo siyete mao ang porma nga babaye sa panan-awon nga mareh, nga girepresentar ingon nga panan-awon nga marah. Kon motubag ka sa panan-awon sa templo mahitungod kang Cristo sumala sa representasyon sa tubag ni Daniel, ang propetikanhong “butang” ug ang propetikanhong “panan-awon” “ipadayag” kanimo.

Kon ikaw motubag sa mao gayod nga panan-awon sa templo ni Cristo pinaagi sa pagkalagiw aron motago, mosulod ikaw ngadto sa walay-kataposang kangitngit. Ang pagsulay sa templo, nga mao ang ikaduhang pagsulay sa tulo ka mga lakang sa walay-kataposang ebanghelyo, giunhan sa nahaunang ug patukoranan nga pagsulay. Ang pangutana sa pagsulay mahitungod sa mga patukoranan girepresentar diha sa bersikulo katorse sa Daniel onse, diin ang Roma girepresentar ingon nga ang “mga tulisan sa imong katawohan” nga nagatukod sa “panan-awon.”

## Ang Panahon Haduol Na

Tulo ka adlaw ug tunga human sa kapakyasan sa Hulyo 18, 2020, niadtong Disyembre 31, 2023 nagsugod sa pag-abli ang pinadayag ni Jesu-Cristo, kay ang “panahon haduol na.”

> Bulahan siya nga nagabasa, ug sila nga nakadungog sa mga pulong niini nga tagna, ug nagabantay sa mga butang nga nahisulat dinhi: kay ang panahon haduol na. … Ug siya miingon kanako, Ayaw timri ang mga pulong sa tagna niini nga basahon: kay ang panahon haduol na. Pinadayag 1:3; 22:10.

Ang “panahon” nga nagtimailhan sa pag-abli sa Pinadayag ni Jesu-Cristo gihisgotan sa sinugdan sa basahon sa Pinadayag, ug sa katapusan sa basahon ang mao rang pagpahibalo nagdugang sa pahayag nga alpha, pinaagi sa usa ka pahayag nga omega.

Ang pagpadayag ni Jesu-Cristo giablihan sa wala pa ang pagsira sa panahon sa pagsulay. Sa ikakaluhaan ug duha ka adlaw, human sa usa ka pagpuasa nga kaluhaan ug usa ka adlaw, ang “butang,” nga mao usab ang “hilisgutan,” nga mao usab ang dabar o ang Pulong, nga mao usab ang panan-awon nga chazon sa gawasnong profetikanhong kasaysayan, gipadayag kang Daniel sa dihang iyang nasinati ang panan-awon sa salamin, ang marah, sa langitnong Labing Halangdong Sacerdote sulod sa Labing Balaang Dapit.

Si Daniel nagrepresentar niadtong adunay kasinatian sa panan-awon sa salamin, ug nga usab nakasabot sa mga propetikong pagpakita ni Cristo, maingon man sa gawasnong kasaysayan nga ginarepresentahan sa panan-awon nga chazon. Ang panan-awon nga marah nagrepresentar kang Cristo ingon nga usa ka propetikong timaan sa dalan, ug ang porma nga pambabae sa maong pulong nagrepresentar sa kasinatian nga maprodyus pinaagi sa pagtan-aw sa himaya sa Dios, sumala sa ginarepresentahan ni Daniel, Juan, Isaias, Sister White, ug sa ubang mga propeta.

Niini nga lebel, ang eksternal nga panan-awon sa chazon nagrepresentar sa sukaranang pagsulay, ug ang panan-awon sa mareh mahitungod sa mga pagpakita ni Cristo diha sa manalagnang han-ay sa mga panghitabo mao ang pagsulay sa templo. Nagpakita na ba si Cristo sa Labing Balaang Dapit sulod sa imong kaugalingong Labing Balaang Dapit? Didto mao ang dapit diin ang Pagka-Dios nadugtong sa katawhan. Mao kini ang pagsulay nga kinahanglan mapasar, sa dili pa ang panahon sa pagsulay mapiyong sa litmus test. Ang litmus test nga nagapadayag sa kinaiya mao ang panan-awon sa salaming pangtan-aw sa marah.

Niadtong Disyembre 31, 2023, nagsugod ang eksternal nga pagsulay sa patukoranan ibabaw sa “mga tulisan sa imong katawohan” sa bersikulo katorse, ug sa dihang gipalingkod ang kasamtangang papa niadtong Mayo 8, 2025, ang “panan-awon” sa bersikulo katorse napalig-on. Ang pagsulay sa patukoranan mibalhin ngadto sa pagsulay sa templo. Sukad niadtong Mayo 9, 2025, ang pagsulay sa templo nagpadayon na. Ang pagkabanhaw sa duha ka mga saksi niadtong Disyembre 31, 2023, girepresentahan sa bersikulo onse sa Pinadayag onse, ug ang pagkabanhaw nga nagsugod niadtong maong petsa nahitabo sulod sa yugto sa Gubat sa Ukraine nga nagsugod niadtong 2014, ug misamot niadtong 2022. Ang eksternal ug internal nga mga linya sa tagna nahiusa nianang kasaysayan. Niadtong Disyembre 31, 2023, nagpadayon ang buluhaton sa pagpahimutang ug patukoranan, usa ka buluhaton nga gihulagway sa kasaysayan gikan sa 1798 hangtod sa 1840, ug usab sa 1840 hangtod sa 1844, ug usab gikan sa Abril 19, 1844 hangtod sa Oktubre 22, 1844.

Ang Daniel onse bersikulo onse, miabut sa kasaysayan ingon nga eksternal nga linya sa tagna ug nadugtong sa mismong kasaysayan nga mao ang internal nga linya sa Pinadayag onse. Sa 2014, nagsugod ang Gubat sa Ukraine, ingon sa gilarawan pinaagi sa gubat sa Raphia niadtong 217 BC. Sa 2015, ang ikaupat ug labi pa ka dato nga hari sa bersikulo dos sa Daniel onse, mitindog ug mipahibalo sa iyang tuyo nga modagan alang sa katungdanan sa presidente. Kana nga pahibalo nakapasuko sa mga globalista nga adunay hunahuna sa dragon, nga girepresentahan ingon nga gingharian sa Grecia.

Ang Pinadayag onse, bersikulo onse nagtimaan sa Disyembre 31, 2023 ingon nga mao ang punto diin ang duha ka mga saksi gibanhaw. Ang yugto gikan sa Hulyo 18, 2020 ngadto sa Disyembre 31, 2023 dayon nasabtan ingon nga usa ka profetikong “kamingawan.” Sa pagtapos sa “panahon sa kamingawan” usa ka tingog misugod sa pagtu-aw sa Hulyo sa 2023, ug dayon sa tukma nga napulog-duha ka gatus ug kan-uman ka adlaw human sa napakyas nga prediksyon sa Nashville, niadtong Hulyo 18, 2020, ang Leon sa banay ni Juda dayon misugod sa paghubad sa selyo sa Iyang profetikong Pulong. Ang paghubad sa selyo sa profetikong Pulong sa Dios sa kanunay nagapatungha ug tulo-ka-lakang nga proseso sa pagsulay sumala sa gipadayag sa Daniel dose.

> Daghan ang pagahinloan, ug pagapapution, ug pagasulayan; apan ang mga daotan magapadayon sa pagkadaotan; ug walay usa sa mga daotan nga makasabut; apan ang mga manggialamon makasabut. Daniel 12:10.

Sa Pinadayag 19, ang pangasaw-onon nag-andam sa iyang kaugalingon ug unya gihatagan siya ug puti nga bisti. Kining mga puti nga bisti nagrepresentar nga ang pangasaw-onon andam na, ug kini nahitabo sa Pinadayag 19 sa dihang ang mga tamboanan sa langit giablihan. Sa dili pa mapaputi ang pangasaw-onon pinaagi sa bisti sa pagkamatarong ni Cristo, siya una nga pagaputlion.

Niadtong Disyembre 31, 2023 nagsugod ang pagsulay sa mga patukoranan aron sa paghinlo niadtong mga mamahimong putli. Kana nga paghinlo natuman pinaagi sa pagdugang sa kahibalo, kay ang Leon sa banay ni Juda, niadtong panahona, misugod sa pagtangtang sa mga selyo sa katapusang pagpadayag sa Iyang Kaugalingon. Kana nga pagpadayag naglakip nga Siya mao lamang ang bugtong patukoranan nga mahimong ikapahimutang. Ang pagsalikway sa batakang kamatuoran nga nagpaila nga ang Roma mao ang “mga tulisan sa imong katawhan,” mao ang pagsalikway sa bugtong patukoranan nga mahimong ikapahimutang.

Niadtong Disyembre 31, 2023 nagsugod ang usa ka proseso sa pagsulay nga dihadiha mipamunga og pagkabahin sa duha ka hut-ong. Ang Leon sa banay ni Juda karon nagbukas na sa selyo nga ang kasaysayanong katumanan sa bersikulo katorse mao ang Mayo 8, 2025, ug sa pagbuhat niini, Iyang gipadayon ang pag-ila ni Miller sa Roma isip simbolo nga nagpatindog sa gawasnong panan-awon sa tagna. Sa dihang mibalik si Trump niadtong 2024, iyang gituman ang bersikulo trese sa Daniel onse, unya sa sunod nga bersikulo, atong timan-an ang 2025, uban sa pagpili kang Papa Leo. Si Trump ug ang iyang katugbang nga anticristo parehong gipasinayaan sa katungdanan niadtong 2025.

Ang mga petsa nga atong giila niining kalihokana sa kinatibuk-an mao ang gilain nga pagsud-ong pabalik. Giila nato ang panahon sa katapusan nga 1989, unya ang pormalisasyon sa mensahe mao ang 1996. Sa 9/11 ang napormalisa nga mensahe gihatagan ug gahum. Sa pagpahayag sa mga Talaan ni Habakkuk niadtong 2012 ug sa pagtapos niadtong Enero sa 2013, ang mga patukoranan gipahimutang.

Niadtong Hulyo 18, 2020 miabot ang unang kapakyasan, unya sa Hulyo sa 2023 usa ka tingog misugod sa pagsinggit didto sa kamingawan, ug niadtong Disyembre 31, 2023 misugod ang pag-abli sa pinatakan sa Pinadayag ni Jesu-Cristo ug misugod ang unang gawasnong patukoranan nga pagsulay.

Niadtong Mayo 8, 2025 nagsugod ang ikaduhang sulodnong pagsulay sa templo. Ang ikatulong litmus test hapit na. Didto ipadayag kon ang kalag may lana sa mensahe nga girepresentahan sa nahaunang ug gawasnong pagsulay ug sa kauban nga lana sa ikaduhang sulodnong pagsulay. Ang pagsulay nagrepresentar sa gawasnon, gisundan sa sulodnon, gisundan sa kasinatian.

Ang sulodnong linya sa tagna naglangkob sa nangaging mga timaan sa dalan nga akong bag-o lang gihisgutan. Ang matag usa nianang mga timaan sa dalan nagkaangay sa magkaparehong mga timaan sa dalan sa kasaysayan sa mga Millerite. Ang 1798 ingon nga panahon sa katapusan nagtumbok sa 1989, nga mao usab ang panahon sa katapusan. Didto ang Leon sa banay ni Juda mibukhad sa Iyang Pulong, kay Siya mao ang Pulong. Sa dihang gituman sa Adventismo ang papel sa masupilon nga manalagna sa pundasyonal nga pagrebelde ni Jeroboam pinaagi sa pagbalik aron mokaon uban sa bakakon nga manalagna sa Bethel, mibalik sila sa mga pangatarungan sa nahulog nga Protestanteismo nga gigamit batok sa pag-ila ni William Miller sa pito ka mga panahon. Tungod niini, dili nila sa hingpit, kon aduna man gani, masabtan nganong ang 1863 mao ang katapusang timaan sa dalan alang sa alpha nga kalihukan sa nahaunang ug ikaduhang mga manulonda.

Tungod niini, wala kiniy bili alang kanila nga kini 126 ka tuig, usa ka simbolo sa 1,260, usa ka simbolo sa usa ka “kamingawan” nga naglangkob sa kasaysayan sukad sa 1863 hangtod sa panahon sa katapusan sa 1989. Sa katapusan sa kap-atan ka tuig gidala ni Josue ang kalihukan ngadto sa Yutang Saad. Niadtong 1989 gisugdan sa Ginoo ang buluhaton sa paggiya sa Iyang omega nga kalihukan pagawas gikan sa “kamingawan” sa 1863 hangtod sa 1989, sa paagi nga Iyang gidala ang alpha nga kalihukan pagawas gikan sa “kamingawan” sa 538 hangtod sa 1798.

Niadtong 1989, ang panan-awon sa Suba sa Hiddekel nga nagrepresentar sa kataposang tulo ka mga kapitulo sa Daniel gibuklad, maingon nga ang panan-awon sa Suba sa Ulai nga nagrepresentar sa mga kapitulo 7, 8, ug 9 sa Daniel gibuklad niadtong 1798. Duha ka gatus ug kaluhaan ka tuig human sa pagmantala sa King James Bible, gimantala ni William Miller ang iyang mensahe nga gibase sa panan-awon sa Ulai sa unang higayon, sa ingon gipormal ang iyang mensahe niadtong 1831; maingon man usab ang mensahe sa Hiddekel nga unang gimantala niadtong 1996, duha ka gatus ug kaluhaan ka tuig human sa 1776, ang dapit nga natawhan sa mahimayaong yuta sa Estados Unidos.

Ang pormalisasyon ni Miller sa mensahe duha ka gatus ug baynte ka tuig human sa King James Version nag-ila kang William Miller ingon nga mao gayud ang pinakaunang balaang mensahero nga migamit sa mga tagna sa Biblia, sa Daang Tugon ug sa Bag-ong Tugon, aron makahatag ug usa ka pagpukaw ug repormasyon. Ang Biblia balaan, ug kini nakigdugtong sa tawhanon duha ka gatus ug baynte ka tuig sa ulahi aron mamugna ang mensahe sa Ulai.

Si Jesus mao ang Alpha ug ang Omega, ug Siya mao ang Pulong sa Dios, busa ang pagmantala sa King James Version sa Biblia niadtong 1611 nagbutang kang Jesus diha sa 1611, ug usab sa 1831. Si Cristo makita sa panahon sa katapusan ingon nga ang Leon sa banay ni Juda; unya sa dihang ang mensahe gipormalisar, Siya mao ang Alpha ug ang Omega ug ang Pulong. Ang kalambigitan ni Miller sa sinugdan giila nga ang sinugdanan ug ang katapusan parehong naghatag og paghatag og gibug-aton sa pagmantala sa mensahe. Ang 1776 ngadto sa 1996 nagdala sa samang mga kinaiya, bisan pa man nga lahi.

Ang mensahe sa Hiddekel mao ang mensahe sa balaod sa Domingo sa Tinipong Bansa sa Amerika ingon sa gipadayag diha sa bersikulo kap-atan ug usa sa Daniel onse. Ang 1776 ug ang pagmantala sa Declaration of Independence nagrepresentar sa sinugdanan sa duha ka gatus ug kaluhaan ka tuig nga yugto nga natapos pinaagi sa pagmantala sa, pinaagi sa paggiya sa Providensya ug dili tinuyo sa pagngalan, Time of the End. Sa maong tuig usab, 1996, usa ka korporasyon sa ministeryo nga may ngalan nga Future for America gihatag kanamo. Ang mensahe sa mahimayaong yuta, nga mao ang Tinipong Bansa sa Amerika, gipormalisa uban sa usa ka tuwirang kadugtongan tali sa sinugdanan ug katapusan sa tagna. Ang matag dagkong timaan sa dalan sa kasaysayan sa mga Millerite gisubli ubos sa nagmando nga sumbanan sa sambingay sa napulo ka ulay. Ang duha ka gatus ug kaluhaan ka tuig nga mga yugto kapwa adunay sinugdanan ug katapusan nga gimarkahan pinaagi sa usa ka pagmantala.

Ang mensahe ug pamaagi ni Miller gipamatud-an ug gihatagan og gahum pinaagi sa katumanan sa Islam sa ikaduhang kaalaut. Ang gigamit sa Ginoo aron paghatag og gahum sa mensahe mao ang prinsipyo ni Miller sa usa ka adlaw alang sa usa ka tuig, ug ang prinsipyo nga naghatag og gahum sa mensahe ug pamaagi sa 9/11, sa dihang ang pagkanaog sa manulonda sa Pinadayag dieciocho misubli sa pagkanaog nga Iyang gihimo niadtong Agosto 11, 1840 ingon sa girepresentahan sa kapitulo diez sa Pinadayag. Kining duha ka mga manulonda nagrepresentar sa usa ka propetikong pagpakita ni Cristo ingon nga usa ka manulonda. Ang prinsipyo nga ingon ka pundasyonal sa kalihokan sa 9/11 sama sa pagka-pundasyonal sa prinsipyo sa usa ka adlaw alang sa usa ka tuig sa kalihokan sa Agosto 11, 1840 mao nga ang kasaysayan sa mga Millerite gisubli diha sa kasaysayan sa usa ka gatus ug kap-atan ug upat ka libo.

Sa dihang ang usa ka katumanan sa usa ka tagna sa Islam mahitungod sa ikatulong kaalaotan miabot sa kasaysayan sa omega ug sa ikatulong manulonda nga nahiuyon sa katumanan sa usa ka tagna sa Islam mahitungod sa nahauna ug sa ikaduhang kaalaotan, nga miabot sa kasaysayan sa alpha nga nahauna ug ikaduhang mga manulonda—ang prinsipyo nga ang kasaysayan sa mga Millerita gisubli sa kasaysayan sa usa ka gatus kap-atan ug upat ka libo napamatud-an sa hilabihan ka lig-on nga paagi, maingon sa pagpamatuod sa prinsipyo ni Miller nga usa ka adlaw alang sa usa ka tuig diha sa kalambigitan sa nahauna ug sa ikaduhang mga kaalaotan sa Pinadayag 9. Ang uban nga tingali nakaila sa tagna sa panahon nga tulo ka gatus kasiyaman ug usa ka tuig ug napulo ug lima ka adlaw nga gipadayag sa Pinadayag 9:15, mahimong dili makasabut sa akong nag-unang punto kaniadto. Tugoti ako sa pagpasabot.

Ang nahauna ug ikaduhang kaalaut nahiuyon sa kasaysayan sa nahauna ug ikaduhang mga manulonda, ug ang kasaysayan sa ikatulong kaalaut nahiuyon sa kasaysayan sa ikatulong manulonda. Ang punto dinhi mao nga ang sinugdanan sa totolo ka gatus kasiyaman ug usa ka tuig ug napulo ug lima ka adlaw nga gipahayag diha sa kasaysayan sa ikaduhang kaalaut makita diha sa kasaysayan sa nahaunang kaalaut. Adunay usa ka gatos ug kalim-an ka tuig nga propesiya diha sa kasaysayan sa nahaunang kaalaut sa Pinadayag 9, ug sa adlaw nga matapos kana nga propetikong yugto, magsugod ang propesiya sa totolo ka gatus kasiyaman ug usa ka tuig ug napulo ug lima ka adlaw. Ang duha ka mga propesiya nagdirektang nagdugtong sa nahauna ug ikaduhang mga kaalaut, busa sa dihang ang usa ka propesiya bahin sa Islam gitagna, pinasikad sa prinsipyo sa adlaw alang sa usa ka tuig, kana nga propesiya maoy propesiya sa nahauna ug ikaduhang mga kaalaut sa Islam, nga mao ang mensahe nga nagpamatuod sa pamaagi ug mensahe ni Miller sa kasaysayan sa nahauna ug ikaduhang mga manulonda.

Sa dihang natapos kadtong kasaysayan niadtong Oktubre 22, 1844, ang ikapitong trumpeta nagsugod sa pagpatunog, ug ang ikapitong trumpeta mao ang ikatulong kaalautan, ug ang tinago sa pagkadiosnon, nga mao si Cristo diha kaninyo, ang paglaum sa himaya. Kadtong trumpeta maoy usa ka mensahe sa pasidaan nga gawasnon ug usa ka mensahe sa pasidaan nga sulodnon. Tungod niini, ang 2,520-ka-tuig nga tagna gilangkit sa ikapitong-tuig nga pahulay alang sa yuta, nga naglakip sa jubileo. Niadtong Oktubre 22, 1844, ang ikapitong trumpeta nagsugod sa pagpatunog ingon nga katumanan sa 2,520 ka tuig ug 2,300 ka tuig nga mga tagna.

> Apan sa mga adlaw sa tingog sa ikapitong manulonda, sa dihang siya magasugod na sa pagtunog, ang tinago sa Dios pagatumanon na, sumala sa iyang gipahibalo sa iyang mga ulipon nga mga manalagna. Pinadayag 10:7.

Ang Oktubre 22, 1844 mao ang adlaw sa Pagpasig-uli, ug ang trumpeta sa jubileo kinahanglan nga patungogon sa adlaw sa Pagpasig-uli. Sukad niadtong panahona, kita nagkinabuhi sa kasaysayan sa ikatulong manulonda, ug usab sa ikatulong alaut, nga mao ang ikapitong trumpeta. Niadtong Agosto 11, 1840 ang gamhanang manulonda sa Pinadayag 10 mikanaog aron sa pagpasanag sa yuta pinaagi sa iyang himaya, maingon sa gibuhat sa manulonda sa Pinadayag 18 sa 9/11.

Sa tuig 2012 hangtod sa Enero sa 2013, gihimo ang serye nga giulohan og Habakkuk’s Tables, ug kini nahiuyon sa pagmantala sa 1843 pioneer chart niadtong Mayo sa 1842. Niadtong panahona, gipahimutang ang mga patukoranan sa kalihokan, bisan pa man kini mao ang alpha nga kalihokan sa nahaunang ug ikaduhang manulonda, o ang kalihokan sa ikatulong manulonda, ang duha ka lamesa ni Habakkuk gihinabol sulod sa kasaysayan ug mensahe. Ang napakyas nga tagna sa Hulyo 18, 2020, nagkapareho sa Abril 19, 1844, ug ang panahon sa paglangan diha sa sambingay nagapadayon na.

Ang kamingawan sa 1,260 ka adlaw natapos sa pagbukas sa selyo niadtong Disyembre 31, 2023. Maayo nga hinumdoman nga si Cristo kaduha naghinlo sa Iyang templo gikan sa iyang mapasipalahong paglapas sa pagkabalaan, sumala sa pagngalan niini ni Sister White. Gibuhat Niya kini sa sinugdanan ug sa pagtapos sa Iyang ministeryo, nga naghimo sa duha ka pagpanghinlo nga usa ka alpha ug usa ka omega nga pagpanghinlo.

Si Sister White sa tin-aw nga paagi nag-uyon sa nahaunang paghinlo sa templo uban sa 9/11 ug sa unang tingog, nga iyang giila ingon nga ang unang tulo ka mga bersikulo sa Pinadayag dieciocho. Dayon iyang giila ang “laing tingog” sa bersikulo cuatro ingon nga ang ikaduhang paghinlo sa templo, ug usab ang balaod sa Domingo. Ang Abril 19, 1844 mao ang nahaunang paghinlo sa templo alang sa mga Millerita, ug ang Oktubre 22, 1844 mao ang ikaduhan. Sulod sa kap-atan ug unom ka tuig gikan sa 1798 ngadto sa 1844 natukod ang templo sa mga Millerita, ug ang usa ka fractal sa pagtukod sa templo sa mga Millerita makita diha sa kasaysayan sa duha ka mga kapakyasan, nga silang duha nagrepresentar sa mga paghinlo sa templo. Kana nga kasaysayan mahitungod sa templo.

Gikan sa Hulyo 18, 2020 hangtod sa Disyembre 31, 2023, ang mga ulay natulog sulod sa panahon sa paglangan. Sa diha nga sila mamata, mamata sila ngadto sa ilang tulubagon sa pagbutang sa patukoranan ug sa pagpabarug sa templo. Sukad niadtong panahona si Cristo, ingon nga ang Leon sa banay ni Juda, nagpadayon sa pagbukas sa tinimrihang matagnaong kahayag, ug ang matagnaong kahayag nga nabuksan gikan sa timri kanunay magmugna ug tulo-ka-lakang nga proseso sa pagsulay nga matapos diha sa litmus nga pagsulay diin ang kinaiya ikapadayag, apan dili gayud mapalambo. Diha sa litmus nga pagsulay ang matinumanong mga ulay makadawat ug pagbubo sa Balaang Espiritu nga molabaw sa tanang pagpakita sa gahum sa Dios taliwala sa katawhan sa Dios nga sukad natala. Adunay pagdugang sa kahayag nga wala pa gayud masaksihi. Busa, akong ipresentar ang laing makasaysayanong linya nga nagpalig-on sa pagkapareho sa kasaysayan sa mga Millerita ngadto nianang sa usa ka gatus ug kap-atan ug upat ka libo.

> Apan ikaw, O Daniel, takpi ang mga pulong, ug timrihi ang basahon, bisan hangtod sa panahon sa katapusan: daghan ang modagan ngadto-nganhi, ug ang kahibalo modaghan. Ug siya miingon, Lumakaw ka sa imong dalan, Daniel: kay ang mga pulong gitakpan ug gitimrihan hangtod sa panahon sa katapusan. Daghan ang pagaputlion, ug pagapapution, ug pagasulayan; apan ang mga dautan magabuhat sa pagkadautan: ug walay usa sa mga dautan nga makasabut; apan ang mga manggialamon makasabut. Daniel 12:4, 9, 10.

Padayonon nato kining mga butanga sa sunod nga artikulo.

## Pagkakatinguhaon

Si Elon Musk miangkon niadtong Pebrero 21, 2026 nga “anaa na kita karon sa ‘singularity’”.

## Teknolohikal nga Singularity

Ang teknolohikal nga singularity (kasagaran gitawag lamang nga “ang singularity”) usa ka hipotetikal nga umaabot nga punto sa panahon diin ang pag-uswag sa teknolohiya—nga nag-una sa tanan gimaneho sa artipisyal nga intelihensiya—mamahimong hilabihan ka paspas ug gamhanan nga kini mopadali lapas sa pagkontrol ug pagsabot sa tawo, nga magdala ngadto sa dili matag-an ug halalum nga mga pagbag-o sa sibilisasyon sa tawo. Ang sentral nga ideya mao ang usa ka pagbuto sa intelihensiya: sa higayon nga makahimo kita ug usa ka sistema sa AI nga mas maalamon kay sa labing maalamon nga mga tawo (kasagaran gitawag nga Artipisyal nga Superintelihensiya o ASI), kana nga sistema makahimo sa pagdisenyo pag-usab ug pagpauswag sa iyang kaugalingon sa mas paspas nga paagi kay sa mahimong mahimo sa bisan unsang pundok sa mga tawo. Kini nagmugna ug usa ka rekursibong siklo sa kaugalingong pagpauswag diin ang kapabilidad modoble pag-usab ug pag-usab sulod sa hilabihan ka mubo nga mga gilay-on sa panahon (mga adlaw → mga oras → mga minuto), nga naghimo sa dugang pang mga kalamboan nga murag pagbuto ug dili na posible alang sa “mga tawo sa wala pa ang singularity” nga sa makahuluganon nga paagi matagna o matultolan. Ang pulong nga “singularity” gihulam gikan sa pisika ug matematika, diin sa “usa ka black hole,” ang singularity mao ang punto diin ang grabidad mahimong walay kinutoban ug ang atong kasamtangang mga balaod sa pisika mapakyas—dili nato makita o matagna ang mahitabo lapas sa event horizon.

Sa susama, ang teknolohikal nga singularidad giisip nga usa ka “event horizon” sa kasaysayan: atong matag-an ang mga padulngan hangtod niana nga punto, apan lapas niini, ang kaugmaon mahimong dili na matugkad sa mga hunahuna sa tawo nga wala mapalambo.

## Mubo nga Kasaysayan ug mga Pangunang Hunahunaon

Mga 1950—Ang unang mga binhi mitungha sa buluhaton sa matematikohanon nga si John von Neumann (nga misulti mahitungod sa nagpadali nga teknolohikal nga kausaban) ug sa matematikohanon/kriptolohista nga si I.J. Good (nga niadtong 1965 mihulagway sa usa ka “pagbuto sa intelihensiya” sa dihang ang mga makina magdisenyo ug mas maayong mga makina).

1993—Ang siyentista sa kompyuter ug awtor sa siyensiyang piksiyon nga si Vernor Vinge mipasikat sa modernong konsepto niini diha sa iyang sanaysay nga The Coming Technological Singularity. Iyang gitagna nga makahimo kita ug labaw-pa-sa-tawong intelihensiya sa usa ka panahon tali sa 2005–2030, nga pagkahuman niana “ang kapanahonan sa tawo” matapos na (sa kahulogan nga ang mga tawo nga walay tabang dili na mahimong dominanteng intelihensiya).

2005—Gidala sa imbentor/futurist nga si Ray Kurzweil ang maong ideya ngadto sa sentro sa panguna nga pagtagad pinaagi sa iyang libro, The Singularity Is Near. Nangatarongan siya nga ang singularity moabot mga sa 2045, nga giduso sa eksponensiyal nga pagtubo sa gahom sa komputasyon (subay sa iyang Balaod sa Nagapaspas nga mga Pagbalik), nanoteknolohiya, biyoteknolohiya, ug mga interface sa utok ug kompyuter. Sa makanunayon iyang gipadayon kining talaan sa panahon, ug bag-o lang iyang gipamatuoran pag-usab ang AGI 2029 ug ang singularity ~2045.

## Mga Panagna sa Kronolohiya (sa sayong bahin sa 2026)

Ang mga panagna namatikdan nga labi nang naghuot sa milabayng pipila ka tuig tungod sa hilabihang kapaspas sa pag-uswag sa dagkong mga modelo sa pinulongan, mga sistema sa pangatarungan, ug mga balaod sa pagpalapad: Kadaghanan sa labing mapugsanon / duol-panahong mga panglantaw (2026–2027): Ang pipila ka inilang mga lider sa AI (pananglitan, si Dario Amodei sa Anthropic, si Elon Musk) hayagang nagpahayag nga ang superintelligence o usa ka butang nga sa pagpaandar katumbas sa hinungdan sa singularity mahimong moabot sa sayo pa sa 2026 o sulod sa 1–3 ka tuig.

Ang median nga mga surbi sa mga eksperto nagpabilin gihapon nga nagtapok sa palibot sa 2040–2050 alang sa hingpit nga superintelligence/singularity.

## Duha ka kampo sa posibleng mga sangputanan

Utopian / optimistiko → radikal nga kadagaya, pagwagtang sa sakit ug kakabos, epektibong pagka-imortal pinaagi sa pag-upload sa hunahuna o nanomedisina, ang panaghiusa sa katawhan uban sa AI (transhumanismo), pagsulbad sa kaniadto dili masulbad nga mga suliran sa siyensiya sulod sa pipila ka minuto.

Distopiyanon / pesimistiko → pagkawala sa kapasidad sa tawo sa paglihok ug pagpugong, dili pagkaangay o dili pagkahan-ay (ang AI nagtinguha sa mga tumong nga sukwahi o masupak sa mga mithi ug mga bili sa tawo), pagkapukan sa ekonomiya ug katilingban, o bisan pa mga risgo nga eksistensiyal alang sa katawhan.

Ang Singularity dili lamang “labihan kaabante nga AI”; kini mao ang higayon sa dihang ang ebolusyong teknolohikal makalingkawas sa mga limitasyon sa tulin nga biyolohikal/tawo ug mahimong usa ka awtonomo, walay pagpugong nga proseso. Bisan kon kana mahitabo sa 2026, 2030, 2045, o dili gayud, kini nagpabilin nga usa sa labing mahinungdanong bukás nga mga pangutana sa kasaysayan sa tawo karon.

## Ang Panahon sa Katapusan – 1989

Nagsugod ang Naka-network nga Kalibotan

Ang pagbalhin gikan sa inusarang pagkompyut ngadto sa konektadong pagkompyut. Gisugyot ni Tim Berners-Lee ang World Wide Web sa CERN (1989). Miusbaw ang komersiyal nga panukiduki sa neural network (paggamit sa militar + akademiko), gipagula ang Intel 80486—mihapak ang gahum sa personal nga pagkompyut, ug ang ARPANET mibalhin padulong sa nahimong modernong Internet. Sa wala pa kini, ang pagkompyut gamhanan na apan kasagaran nagpabiling binulag. Human sa 1989, ang pagkompyut nahimong nakasentro sa network. Ang mga neural network niadtong 1989 anaa pa sa sinugdanang kahimtang, gilimitahan sa hardware, ug kasagaran mga sistema sa padron nga gidugangan sa mga lagda—apan ang militar ug ang mga laboratoryo sa panukiduki nagsugod na sa pagsulay sa mga sistema sa pagkat-on alang sa pagpuntirya, paggiya, ug pagklasipikar sa signal. Kini mao ang pundasyonal nga hut-ong alang sa tanan nga miabot sa ulahi.

## Ang Mensahe nga Gipahimutang sa Pormal nga Paagi – 1996

Ang Komersiyal nga Pagdagsang sa Internet

Ang Web nahimong publiko, komersiyal, ug pangkalibotan. Ang Netscape ug ang mga gubat sa mga browser, ug ang Amazon ug eBay nga nagpamatuod nga ang komersiyo online epektibo. Gitukod ang Google (ingon nga BackRub sa Stanford, 1996), ug ang pagsagop sa Windows 95 mipaspas sa kompyuting alang sa mga konsumidor. Ang 1996 mao ang panahon nga ang Internet mihunong sa pagka-akademiko ug nahimong ekonomiko. Ang imprastruktura gikan sa 1989 niabot na karon sa sukod sa mga konsumidor. Ang panahon sa dot-com dili mahitungod sa mga website—kini mahitungod sa pagpadigitisa sa negosyo. Kini nga yugto nag-usab sa komersiyo, advertising, pagdiskubre sa impormasyon, ug mga padron sa komunikasyon.

## Mensahe nga Gipaalam sa Gahum – 9/11, 2001

Nagsugod ang Panahon sa Mobile + Platform

Pag-digitize sa media + sayong cloud infrastructure + kanunayng aktibo nga broadband. Gipagawas sa Apple ang iPod (nagsugod ang madaladala nga digital ecosystem), gilunsad ang Wikipedia (modelo sa plataporma sa kolektibong kahibalo), misaka pag-ayo ang pagsagop sa Broadband, ug hilom nga nagsugod ang Amazon sa pagtukod sa sa ulahi mahimong AWS. Human sa 9/11, ang teknolohiya sa pagbantay mipaspas pag-ayo, ug ang imprastruktura sa data analytics mitubo sa dakong kusog. Dinhi gipahimutang ang sinugdanan sa cloud computing, sa mga ecosystem sa plataporma, sa pagdominar sa digital nga sulod, sa kanunayng konektado nga imprastruktura, ug sa patukoranan alang sa social media ug mga smartphone.

## Pundasyon nga Gipahimutang – Mga Lamisa ni Habakkuk – 2012, 2013

Ang Dakong Kalampusan sa Lawom nga Pagkat-on

Ang Pagkatawo sa Modernong Artipisyal nga Kaalam

Kini mao ang mahinungdanong higayon diin ang mga neural network mihunong sa pagka-eksperimental ug nahimong praktikal nga gamhanan—ang tukmang taytayan tali sa kapanahonan sa “platform/cloud” sa 2001 ug sa pagbuto sa “generative AI” sa 2023. Septyembre 2012: ang AlexNet (usa ka lalom nga convolutional neural network) midaog sa kompetisyon sa ImageNet pinaagi sa hilabihan kadakong kalamangan—nga naglupig sa tanang nangaging algoritmo. Kining usa ka panghitabo sa kinatibuk-an giila sa panukiduki sa AI ingon nga mao ang higayon nga natawo ang modernong deep learning. 2012: ang grupo ni Geoffrey Hinton nagpamatuod nga ang lalom nga neural net, nga gibansay sa mga GPU, makahimo sa awtomatikong pagkat-on sa mga hierarkikal nga bahin. 2013: gipalit sa Google ang kompanya ni Hinton (DNNresearch). Ang industriya kalit nga mibubo ug binilyong dolyar ngadto sa deep learning. Ang mga pag-uswag sa GPU sa NVIDIA (CUDA) nahimong pamantayang hardware alang sa AI. Ang mga galamiton sa big data (ang Spark 1.0 gipagawas niadtong 2013) nahamtong usab kauban niini, nga nagpasayon sa dagkung mga dataset nga gikinahanglan alang sa deep learning.

## Pag-abli sa Selyo – 2023

Ang Generative AI Milabang sa Hangtódan

Ang AI nahimong ma-access, magamit, ug makagubot sa ekonomiya. Dili lamang “mas maayong neural nets.” Mao kini ang higayon nga ang AI mosulat ug kodigo, makamugna ug mga hulagway, mo-awtomatisa sa buluhatong puti’g-kuwelyo, makapalapad sa mga buluhaton sa pangatarongan, ug sa unang higayon ang AI mihunong sa pagka-espesyalista ug nahimong kasangkapang kognitibo nga pangkalahatan.

## 2026 – Singularity?

- 1989 isip ang paghubad sa silyo sa panahon sa katapusan mismo (nagsugod ang konektadong pagdugtong sa mga network, nga nahimong patukoranan alang sa pangkalibotang pag-agos sa kahibalo; nalambigit sa pagkapukan sa USSR ingon nga timailhan sa kataposang panahon sa pagsulay alang sa Adventismo).

- 1996 isip pormal nga pagpahimutang sa mensahe (ang komersiyal nga web nagpadako sa ekonomiya sa impormasyon, nga naghimo sa komersiyo ug pagdiskobre nga digital).

- Ang 2001 ingon nga paghatag-gahum sa mensahe (ang mga plataporma, cloud, ug kanunay nga maablihan nga pag-access maoy naglatag sa digital nga ekosistema alang sa kolektibo, mabalhinbalhin nga kahibalo).

- 2012/2013 isip pagbutang sa patukoranan alang sa tinuod nga kaalam (ang dakong paglambo sa deep learning naghimo sa pagsabot sa makina nga praktikal ug mapalapdan).

- Ang 2023 ingon nga kinatumyan sa pag-abli sa selyo (ang generative AI mitabok ngadto sa kinatibuk-ang gamit nga panghunahuna, nga naghimo sa paglalang sa kahibalo ug sa pagpangatwiran nga mahimong maabot sa tanan ug makasamok).

Ang pag-uswag mahinuklugon kaayo: ang matag yugto nagapatong sa miaging usa sa paagi nga nagapundok, nga nagalihok gikan sa konektibidad → komersiyalisasyon → ekosistema → intelihensiya → kognisyon.

Ang 2012/2013 mao ang kritikal nga bisagra; ang higayon diin ang mga neural net napamatud-ang may katakos sa hierarkikal, awtomatikong pagkat-on (kadaugan sa AlexNet/ImageNet, napamatud-an ang buluhaton ni Hinton, ug nahimong posible ang GPU scaling), nga maoy naghimo sa generative nga pagbuto sa 2023 nga dili malikayan. Kon wala ang pagbalhin sa arkitektura niadtong 2012, ang mga modelo sa transformer (2017) ug ang hilabihang scaling dili unta makamugna sa kinatibuk-ang kapabilidad sa lebel sa ChatGPT.

Back to Articles