Article

# The Eighth is of the Seven - Number One

Ang Ikawalo Iya sa Pito - Numero Uno

Miller’s Two Rome’s

Ang Duha ka Roma ni Miller

Author

Jeff Pippenger

Published

September 13, 2023

Formats

PDF Unavailable
Word Unavailable
Song MP3

William Miller based his prophetic message upon the framework of two desolating powers, which he correctly identified as pagan Rome and papal Rome.

Gibase ni William Miller ang iyang mensaheng propetiko sa balangkas sa duha ka makalilisang nga mga gahom nga nagapahimong biniyaan, nga husto niyang giila nga mao ang pagano nga Roma ug ang papal nga Roma.

> “William Miller, when applying his hermeneutic, noticed in the various apocalyptic passages a recurring theme of controversy between the people of God and their enemies. In his analysis of the persecuting powers of God’s people throughout the ages he developed the concept of the two abominations, defined as paganism (the first abomination) symbolizing the persecuting force outside the church, and the papacy (the second abomination) representing the persecuting power within the church. It was the motif of the two abominations that characterized most of his following prophetic interpretations.” P. Gerard Damsteegt, Foundations of the Seventh-day Adventist Message and Mission, 22.

> “Si William Miller, sa dihang iyang gigamit ang iyang hermeneutic, nakamatikod diha sa nagkalainlaing apokaliptikong mga teksto sa usa ka balik-balik nga tema sa panaglalis tali sa katawhan sa Dios ug sa ilang mga kaaway. Sa iyang pag-analisa sa naglutos nga mga gahom batok sa katawhan sa Dios sa tanang kapanahonan, iyang napalambo ang konsepto sa duha ka mga dulomtanan, nga gihubit ingon nga paganoismo (ang unang dulomtanan) nga nagsimbolo sa naglutos nga puwersa sa gawas sa iglesia, ug ang pagka-papa (ang ikaduhang dulomtanan) nga nagrepresentar sa gahom sa paglutos sulod sa iglesia. Ang motibo sa duha ka mga dulomtanan mao ang nagtimaan sa kadaghanan sa iyang misunod nga mga paghubad sa tagna.” P. Gerard Damsteegt, Foundations of the Seventh-day Adventist Message and Mission, 22.

The theologians of Adventism acknowledge the fact that Miller’s framework of prophetic application was the two desolating powers of paganism and papalism, even if they only consider it as an analysis of Millerite history, and not as a truth that was given him by God.

Ang mga teologo sa Adventismo nagaila sa kamatuoran nga ang balangkas ni Miller sa paggamit sa tagna mao ang duha ka makalilisang nga gahum sa paganismo ug papalismo, bisan pa kon ilang ginatan-aw lamang kini ingon nga usa ka pag-analisa sa kasaysayan sa Millerismo, ug dili ingon nga usa ka kamatuoran nga gihatag kaniya sa Dios.

> “God sent His angel to move upon the heart of a farmer who had not believed the Bible, to lead him to search the prophecies. Angels of God repeatedly visited that chosen one, to guide his mind and open to his understanding prophecies which had ever been dark to God’s people. The commencement of the chain of truth was given to him, and he was led on to search for link after link, until he looked with wonder and admiration upon the Word of God. He saw there a perfect chain of truth. That Word which he had regarded as uninspired now opened before his vision in its beauty and glory. He saw that one portion of Scripture explains another, and when one passage was closed to his understanding, he found in another part of the Word that which explained it. He regarded the sacred Word of God with joy and with the deepest respect and awe.” Early Writings, 230.

> “Gipadala sa Dios ang Iyang manulonda aron molihok sa kasingkasing sa usa ka mag-uuma nga wala motoo sa Biblia, aron sa paggiya kaniya sa pagsusi sa mga tagna. Ang mga manulonda sa Dios sa makadaghan mibisita nianang pinili, aron sa paggiya sa iyang hunahuna ug sa pag-abli sa iyang salabutan ngadto sa mga tagna nga sa kanunay mangitngit alang sa katawhan sa Dios. Ang sinugdanan sa kadena sa kamatuoran gihatag kaniya, ug siya gidala sa pag-usisa sa sumpay human sa sumpay, hangtod nga siya mitan-aw uban sa katingala ug pagdayeg sa Pulong sa Dios. Didto iyang nakita ang usa ka hingpit nga kadena sa kamatuoran. Kadtong Pulonga nga iyang giisip nga dili dinasig, karon naabli sa atubangan sa iyang panan-aw diha sa iyang katahum ug himaya. Iyang nakita nga ang usa ka bahin sa Kasulatan nagpatin-aw sa laing bahin, ug sa dihang ang usa ka teksto sirado sa iyang salabutan, iyang nakita sa laing bahin sa Pulong kadtong nagpatin-aw niini. Iyang giisip ang balaang Pulong sa Dios uban sa kalipay ug uban sa labing halalum nga pagtahod ug kahadlok.” Early Writings, 230.

“His angel” is identified directly as Gabriel by Sister White.

“Ang iyang manulonda” giila sa diretso ni Sister White nga si Gabriel.

> “The words of the angel, ‘I am Gabriel, that stand in the presence of God,’ show that he holds a position of high honor in the heavenly courts. When he came with a message to Daniel, he said, ‘There is none that holdeth with me in these things, but Michael [Christ] your Prince.’ Daniel 10:21. Of Gabriel the Saviour speaks in the Revelation, saying that ‘He sent and signified it by His angel unto His servant John.’ Revelation 1:1. And to John the angel declared, ‘I am a fellow servant with thee and with thy brethren the prophets.’ Revelation 22:9, R.V. Wonderful thought—that the angel who stands next in honor to the Son of God is the one chosen to open the purposes of God to sinful men.” The Desire of Ages, 99.

> “Ang mga pulong sa manulonda, ‘Ako si Gabriel, nga nagatindog sa atubangan sa Dios,’ nagapakita nga siya nagkupot ug usa ka kahimtang sa hataas nga dungog sa mga sawang sa langit. Sa dihang mianhi siya uban ang usa ka mensahe ngadto kang Daniel, siya miingon, ‘Walay bisan kinsa nga nagabarug uban kanako niining mga butanga gawas kang Miguel [Cristo] nga inyong Prinsipe.’ Daniel 10:21. Mahitungod kang Gabriel ang Manluluwas nagasulti diha sa Pinadayag, nga nagaingon nga ‘Iyang gipadala kini ug gipahibalo pinaagi sa Iyang manulonda ngadto sa Iyang alagad nga si Juan.’ Pinadayag 1:1. Ug ngadto kang Juan ang manulonda mipahayag, ‘Ako usa ka isigkaalagad uban kanimo ug uban sa imong mga igsoon nga mga manalagna.’ Pinadayag 22:9, R.V. Kahibulongang hunahuna—nga ang manulonda nga mosunod sa Anak sa Dios sa dungog mao ang usa nga gipili aron ipadayag ang mga katuyoan sa Dios ngadto sa makasasala nga mga tawo.” The Desire of Ages, 99.

“Wonderful thought—that the angel who stands next in honor to the Son of God is the one chosen to open the purposes of God” to William Miller’s mind. Not only Gabriel, but angels in the plural guided his understanding of the prophecies “which had ever been dark to God’s people.” Gabriel and other angels led Miller through the Bible consecutively from Genesis onward. He therefore was led to the longest time prophecy in the Bible, which is the “seven times” (twenty-five hundred and twenty years) of Leviticus twenty-six, well before he was led to the twenty-three hundred days of Daniel chapter eight and verse fourteen.

“Makapakurat nga hunahuna—nga ang manulonda nga nagatindog sunod sa kadungganan sa Anak sa Dios mao ang gipili aron sa pagbukas sa mga tuyo sa Dios” ngadto sa hunahuna ni William Miller. Dili lamang si Gabriel, kondili mga manulonda sa plural maoy naggiya sa iyang pagsabot sa mga tagna “nga kanunayng mangitngit alang sa katawhan sa Dios.” Si Gabriel ug ang ubang mga manulonda maoy nangulo kang Miller pinaagi sa Biblia sa sunod-sunod gikan sa Genesis padayon. Busa gidala siya ngadto sa labing taas nga tagna sa panahon diha sa Biblia, nga mao ang “pito ka mga panahon” (duha ka libo lima ka gatus ug kaluhaan ka tuig) sa Levitico baynte-sais, sa wala pa siya gidala ngadto sa duha ka libo ug tulo ka gatus ka mga adlaw sa Daniel kapitulo otso ug bersikulo katorse.

> “I then devoted myself to prayer and to the reading of the word. I determined to lay aside all my prepossessions, to thoroughly compare Scripture with Scripture, and to pursue its study in a regular and methodical manner. I commenced with Genesis, and read verse by verse, proceeding no faster than the meaning of the several passages should be so unfolded, as to leave me free from embarrassment respecting any mysticism or contradictions. Whenever I found anything obscure, my practice was to compare it with all collateral passages; and by the help of CRUDEN, I examined all the texts of Scripture in which were found any of the prominent words contained in any obscure portion. Then by letting every word have its proper bearing on the subject of the text, if my view of it harmonized with every collateral passage in the Bible, it ceased to be a difficulty. In this way I pursued the study of the Bible, in my first perusal of it, for about two years, and was fully satisfied that it is its own interpreter. I found that by a comparison of Scripture with history, all the prophecies, as far as they have been fulfilled, had been fulfilled literally; that all the various figures, metaphors, parables, similitudes, etc. of the Bible, were either explained in their immediate connection, or the terms in which they were expressed were defined in other portions of the word, and when thus explained, are to be literally understood in accordance with such explanation. I was thus satisfied that the Bible is a system of revealed truths, so clearly and simply given, that the “wayfaring man, though a fool, need not err therein.’ …

> “Unya gitugyan ko ang akong kaugalingon sa pag-ampo ug sa pagbasa sa pulong. Gituyo ko nga isalikway ang tanan kong daang paghunahuna nga akong nadawat nang daan, sa hingpit nga pagtandi sa Kasulatan sa Kasulatan, ug sa pagpadayon sa pagtuon niini sa hapsay ug sistematikong paagi. Nagsugod ako sa Genesis, ug nagbasa matag bersikulo, nga wala magpadayon sa mas paspas kay sa pagtugot nga ang kahulogan sa nagkalainlaing mga teksto maablihan sa ingon nga paagi nga makabiya kanako nga walay kalibog mahitungod sa bisan unsang misteryosong kahulugan o mga panagsumpaki. Sa matag higayon nga makakaplag ako og bisan unsang butang nga malawom o dili dayon masabtan, ang akong pamaagi mao ang pagtandi niini sa tanang kaubang mga teksto; ug pinaagi sa tabang ni CRUDEN, gisusi ko ang tanang mga teksto sa Kasulatan diin makita ang bisan hain sa mga bantugang pulong nga anaa sa bisan unsang malawom nga bahin. Unya, pinaagi sa pagtugot nga ang matag pulong maangkon ang tukmang kalabutan niini sa hilisgutan sa teksto, kon ang akong pagsabot niini mahiuyon sa matag kaubang teksto sa Biblia, mihunong na kini sa pagkahimong kalisdanan. Sa maong paagi gipadayon ko ang pagtuon sa Biblia, sa akong unang pagbasa niini, sulod sa mga duha ka tuig, ug hingpit kong nasiguro nga kini mao ang kaugalingon niyang maghuhubad. Nakaplagan ko nga pinaagi sa pagtandi sa Kasulatan sa kasaysayan, ang tanang mga propesiya, kutob sa ilang natuman na, natuman sa literal; nga ang tanang nagkalainlaing hulagway, mga metapora, mga sambingay, mga pagpanulad, ug uban pa sa Biblia, gipasabot sa ilang dayong kalambigitan, o ang mga pulong diin sila gipahayag gihubit sa ubang mga bahin sa pulong, ug kon sa ingon niana mapasabut na, kinahanglan sabton sila sa literal subay sa maong pagpasabot. Busa nasiguro ako nga ang Biblia usa ka sistema sa gipadayag nga mga kamatuoran, nga gipahayag sa tin-aw ug yano kaayo, nga ang “magpapanaw, bisan buang, dili na kinahanglan masayop niini.’ …”

> “From a farther study of the Scriptures, I concluded that the seven times of Gentile supremacy must commence when the Jews ceased to be an independent nation at the captivity of Manasseh, which the best chronologers assigned to B. C. 677; that the 2300 days commenced with the seventy weeks, which the best chronologers dated from B. C. 457; and that the 1335 days commencing with the taking away of the daily, and the setting up of the abomination that maketh desolate, Daniel chapter seven verse eleven, were to be dated from the setting up of the Papal supremacy, after the taking away of Pagan abominations, and which, according to the best historians I could consult, should be dated from about A. D. 508. Reckoning all these prophetic periods from the several dates assigned by the best chronologers for the events from which they should evidently be reckoned, they all would terminate together, about A. D. 1843. I was thus brought, in 1818, at the close of my two years study of the Scriptures, to the solemn conclusion, that in about twenty-five years from that time all the affairs of our present state would be wound up…” William Miller’s Apology and Defense, 6, 12.

> “Gikan sa dugang pang pagtuon sa Kasulatan, ako miabut sa konklusyon nga ang pito ka mga panahon sa paggahum sa mga Hentil kinahanglan magsugod sa dihang ang mga Judio mihunong sa pagkahimong usa ka malig-ong nasod sa pagkabihag ni Manases, nga giila sa labing kasaligang mga kronolohista nga nahitabo sa B. C. 677; nga ang 2300 ka mga adlaw nagsugod uban sa kapitoan ka mga semana, nga gipetsahan sa labing kasaligang mga kronolohista gikan sa B. C. 457; ug nga ang 1335 ka mga adlaw nga nagsugod sa pagtangtang sa adlaw-adlaw, ug sa pagpahimutang sa dulumtanan nga nagapahimong biniyaan, Daniel kapitulo pito bersikulo onse, angay petsahan gikan sa pagpahimutang sa pagkalabaw sa Kapapahan, human sa pagtangtang sa mga pagkamadulumtanon sa Paganismo, ug nga, sumala sa labing kasaligang mga historyador nga akong nasusi, angay petsahan gikan sa mga A. D. 508. Sa pag-ihap niining tanang mga panahong matagnaon gikan sa nagkalainlaing mga petsa nga gitakda sa labing kasaligang mga kronolohista alang sa mga hitabo diin sila sa dayag kinahanglan nga pagaihapon, silang tanan magakatapus dungan, sa mga A. D. 1843. Busa ako gidala, niadtong 1818, sa pagtapos sa akong duha ka tuig nga pagtuon sa Kasulatan, ngadto sa mahinuklogong konklusyon nga sulod sa hapit baynte singko ka tuig gikan niadtong panahona ang tanang mga kalihokan sa atong kasamtangang kahimtang pagatapuson na…” William Miller’s Apology and Defense, 6, 12.

The rule of first mention establishes that the first thing mentioned is of the greatest importance, and the first thing mentioned in Revelation chapter one verse one is the communication process that the Father employs as He gives a message to Jesus, who in turn gives it to His angel, which then gives it to a prophet that then writes it out and sends it to the churches. When Adventism rejected the work and discoveries of William Miller, they not only rejected their foundations, but they also rejected the very communication process which led Miller to his understandings, and they rejected the process which is the only avenue for men to understand the Revelation of Jesus Christ that is opened up just before probation closes.

Ang lagda sa unang paghisgot nagapahimutang nga ang unang butang nga gihisgotan mao ang labing dakong kahinungdanon, ug ang unang butang nga gihisgotan diha sa Pinadayag kapitulo uno bersikulo uno mao ang proseso sa komunikasyon nga gigamit sa Amahan sa dihang Siya nagahatag ug mensahe kang Jesus, nga Siya usab nagahatag niini sa Iyang manulonda, nga unya nagahatag niini ngadto sa usa ka manalagna nga unya mosulat niini ug mopadala niini ngadto sa mga iglesia. Sa dihang gisalikway sa Adventismo ang buluhaton ug mga kaplag ni William Miller, wala lamang nila isalikway ang ilang mga patukoranan, kondili gisalikway usab nila ang mismong proseso sa komunikasyon nga maoy nagmando kang Miller ngadto sa iyang mga pagsabut, ug gisalikway nila ang proseso nga mao lamang ang bugtong agianan aron ang mga tawo makasabot sa Pinadayag ni Jesu-Cristo nga ginabuksan sa dili pa manirado ang panahon sa pagsulay.

Miller was led to understand that the seven times of Leviticus commenced in 677 BC. It was not until 1856 that the Lord used Hiram Edson to identify that the scattering of the seven times was also carried out against the northern ten tribes of Israel. The Lord was attempting to develop the understanding of the seven times in agreement with, but well beyond Miller’s foundational discovery of the seven times. But in 1856 the light presented by Hiram Edson came mysteriously to an end, for the eighth article in the series ended with the words of James White, then the Editor of the Review and Herald, “To be continued.” It was to be “continued” but not until post September 11, 2001 when the Lord led his people to the “old paths” and ultimately to the unfinished series of articles penned by Hiram Edson.

Gitudloan si Miller sa pagsabut nga ang pito ka mga panahon sa Levitico nagsugod niadtong 677 BC. Niadtong 1856 pa lamang nga gigamit sa Ginoo si Hiram Edson aron ilhon nga ang pagpatibulaag sa pito ka mga panahon gihimo usab batok sa amihanang napulo ka mga tribo sa Israel. Ang Ginoo naninguha sa pagpalambo sa pagsabut sa pito ka mga panahon nga uyon sa, apan halayo nga milabaw sa, sukaranang pagkadiskobre ni Miller bahin sa pito ka mga panahon. Apan niadtong 1856 ang kahayag nga gipadayag pinaagi kang Hiram Edson misteryosong miabot sa iyang katapusan, kay ang ikawalong artikulo sa serye natapos uban sa mga pulong ni James White, nga niadtong panahona mao ang Editor sa Review and Herald, “Ipadayon pa.” Kini igapadayon unta, apan dili hangtod sa human sa Septiyembre 11, 2001, sa dihang gidala sa Ginoo ang iyang katawhan ngadto sa “mga daang dalan” ug sa katapusan ngadto sa wala mahuman nga serye sa mga artikulo nga gisulat ni Hiram Edson.

We are not currently addressing the rebellion that began shortly after the great disappointment, but to simply point out that even though Miller was led to the “seven times” of Leviticus twenty-six, it is clear that the Lord purposed to increase the initial understanding of the seven times beyond Miller’s foundational understanding of the subject. He chose Hiram Edson, the same servant from that very history that He had previously chosen to give the vision of Christ moving into the Most Holy Place on October 23, 1844.

Dili kita karon naghisgot sa pagrebelde nga nagsugod wala madugay human sa dakong kapakyasan, kondili sa yano lamang nga pagtimaan nga bisan pa si Miller giagak ngadto sa “pito ka mga panahon” sa Levitico 26, tin-aw nga gituyo sa Ginoo nga padakuon ang unang pagsabot sa pito ka mga panahon labaw pa sa pundasyonal nga pagsabot ni Miller bahin sa maong hilisgutan. Iyang gipili si Hiram Edson, ang maong alagad gikan nianang maong kasaysayan nga Iyang kaniadto nang gipili sa paghatag sa panan-awon mahitungod kang Cristo nga mibalhin ngadto sa Labing Balaang Dapit niadtong Oktubre 23, 1844.

This is why I used the Adventist theologian’s words to acknowledge that the framework for all of Miller’s prophetic applications was based upon his understanding of the two desolating powers that in the book of Daniel are represented as the “daily” (paganism), which is always associated with either the “transgression” or “abomination,” both representing different aspects of the desolating power of papalism. Miller’s foundational understanding of the Roman powers has greatly increased since the history he represents.

Mao kini ang hinungdan nga gigamit ko ang mga pulong sa Adventistang teologo aron ilhon nga ang balangkas sa tanang propetikong paggamit ni Miller napasukad sa iyang pagsabot sa duha ka makagun-ob nga mga gahum nga diha sa basahon ni Daniel girepresentahan ingon nga ang “inadlaw-adlaw” (pagano), nga sa kanunay nalambigit sa bisan ang “paglapas” o ang “dulumtanan,” nga silang duha nagrepresentar sa nagkalainlaing mga aspeto sa makagun-ob nga gahum sa papado. Ang pundasyonal nga pagsabot ni Miller sa Romanhong mga gahum daku kaayo ug pag-uswag sukad sa kasaysayan nga iyang girepresentahan.

The angels of God, including Gabriel, led Miller to the understandings he proclaimed. Those understandings included the prophecies he proclaimed, the rules of biblical interpretation he used and also the framework that allowed him to organize the prophecies correctly. Miller was given the framework that the two desolating powers addressed in Daniel were pagan Rome and papal Rome. Future for America was led to the framework of the three desolating powers of the dragon, the beast and false prophet.

Ang mga manulonda sa Dios, lakip si Gabriel, maoy nangulo kang Miller ngadto sa mga pagsabot nga iyang gimantala. Kining mga pagsabot naglakip sa mga profesiya nga iyang gimantala, sa mga lagda sa paghubad sa Biblia nga iyang gigamit, ug usab sa balangkas nga nagtugot kaniya sa husto nga paghan-ay sa mga profesiya. Gihatag kang Miller ang balangkas nga ang duha ka makalilisang nga gahum sa paglaglag nga gihisgutan sa Daniel mao ang paganong Roma ug ang papadong Roma. Ang Future for America gipangunahan ngadto sa balangkas sa tulo ka makalilisang nga gahum sa paglaglag: ang dragon, ang mapintas nga mananap, ug ang mini nga propeta.

> And I saw three unclean spirits like frogs come out of the mouth of the dragon, and out of the mouth of the beast, and out of the mouth of the false prophet. For they are the spirits of devils, working miracles, which go forth unto the kings of the earth and of the whole world, to gather them to the battle of that great day of God Almighty. Revelation 16:13, 14.

> Ug nakita ko ang tulo ka mahugaw nga mga espiritu nga sama sa mga baki nga migula gikan sa baba sa dragon, ug gikan sa baba sa mananap, ug gikan sa baba sa mini nga manalagna. Kay sila mao ang mga espiritu sa mga yawa, nga nagbuhat ug mga milagro, nga mangadto ngadto sa mga hari sa yuta ug sa tibook kalibutan, aron tigumon sila ngadto sa gubat nianang dakong adlaw sa Dios nga Makagagahum sa tanan. Pinadayag 16:13, 14.

Future for America’s framework is built upon Miller’s work, but goes beyond where his work left off. Adventism left his framework and returned to the theology of apostate Protestantism and Rome. The same line of prophecy is taken up in the book of Revelation that is began in the book of Daniel.

Ang kaugmaon sa pundasyon sa Amerika gitukod ibabaw sa buluhaton ni Miller, apan molapas pa sa dapit diin natapos ang iyang buluhaton. Gibiyaan sa Adventismo ang iyang pundasyon ug mibalik ngadto sa teyolohiya sa apostatang Protestante ug sa Roma. Ang mao rang linya sa tagna gisubay sa basahon sa Pinadayag nga gisugdan sa basahon ni Daniel.

> “Revelation is a sealed book, but it is also an opened book. It records marvelous events that are to take place in the last days of this earth’s history. The teachings of this book are definite, not mystical and unintelligible. In it the same line of prophecy is taken up as in Daniel. Some prophecies God has repeated, thus showing that importance must be given to them. The Lord does not repeat things that are of no great consequence.” Manuscript Releases, volume 9, 8.

> “Ang Pinadayag maoy usa ka tinimrihang basahon, apan kini usab maoy usa ka binuksang basahon. Nagtala kini sa kahibulongang mga hitabo nga mahitabo sa ulahing mga adlaw sa kasaysayan niining kalibutana. Ang mga pagtulon-an niini nga basahon matin-aw, dili mistiko ug dili masabtan. Diha niini, ang mao rang linya sa tagna gikuha pag-usab ingon sa diha sa Daniel. Ang pipila ka mga tagna gisubli sa Dios, sa ingon nagpakita nga kinahanglan hatagan kini ug importansiya. Ang Ginoo dili magsubli sa mga butang nga walay dakong kahulogan.” Manuscript Releases, tomo 9, 8.

Miller could not grasp the prophecies of the book of Revelation, for the line of paganism and papalism that is so firmly identified in Daniel is expanded in the book of Revelation to include the next persecuting power to arrive on the stage of prophetic history.

Si Miller wala makasabut sa mga tagna sa basahon sa Pinadayag, kay ang linya sa paganismo ug sa kapapahan nga sa ingon kalig-on nga giila sa Daniel ginapalapdan sa basahon sa Pinadayag aron iapil ang sunod nga gahum nga magalutos nga motungha sa entablado sa kasaysayan sa pagtagna.

> “Through paganism, and then through the Papacy, Satan exerted his power for many centuries in an effort to blot from the earth God’s faithful witnesses. Pagans and papists were actuated by the same dragon spirit. They differed only in that the Papacy, making a pretense of serving God, was the more dangerous and cruel foe. Through the agency of Romanism, Satan took the world captive. The professed church of God was swept into the ranks of this delusion, and for more than a thousand years the people of God suffered under the dragon’s ire. And when the Papacy, robbed of its strength, was forced to desist from persecution, John beheld a new power coming up to echo the dragon’s voice, and carry forward the same cruel and blasphemous work. This power, the last that is to wage war against the church and the law of God, was symbolized by a beast with lamblike horns. The beasts preceding it had risen from the sea, but this came up out of the earth, representing the peaceful rise of the nation which is symbolized. The ‘two horns like a lamb’ well represent the character of the United States Government, as expressed in its two fundamental principles, Republicanism and Protestantism. These principles are the secret of our power and prosperity as a nation. Those who first found an asylum on the shores of America rejoiced that they had reached a country free from the arrogant claims of popery and the tyranny of kingly rule. They determined to establish a government upon the broad foundation of civil and religious liberty.

> “Pinaagi sa paganismo, ug unya pinaagi sa Kapadohan, gigamit ni Satanas ang iyang gahum sulod sa daghang mga siglo sa tinguha nga papason gikan sa yuta ang matinumanong mga saksi sa Dios. Ang mga pagano ug ang mga papista gimandoan sa mao ra nga espiritu sa dragon. Nagkalahi lamang sila niini: nga ang Kapadohan, samtang nagapakaaron-ingnon nga nag-alagad sa Dios, mao ang labi pang makuyaw ug mapintas nga kaaway. Pinaagi sa paglakat sa Romanismo, gibihag ni Satanas ang kalibutan. Ang nagapangangkon nga iglesia sa Dios naanod ngadto sa laray niining limbong, ug sulod sa kapin sa usa ka libo ka tuig ang katawhan sa Dios nag-antus ilalom sa kapungot sa dragon. Ug sa dihang ang Kapadohan, nga gihikawan sa iyang kusog, napugos sa paghunong sa paglutos, nakita ni Juan ang usa ka bag-ong gahum nga mitungha aron mosubli sa tingog sa dragon, ug mopadayon sa mao rang mapintas ug mapasipalahong buluhaton. Kining gahuma, ang ulahi nga makiggubat batok sa iglesia ug sa balaod sa Dios, gisimbolohan sa usa ka mananap nga may mga sungay nga sama sa nati nga karnero. Ang mga mananap nga nag-una niini mitungha gikan sa dagat, apan kini mitungha gikan sa yuta, nga nagrepresentar sa malinawon nga pagtungha sa nasod nga gisimbolohan. Ang ‘duha ka sungay nga sama sa usa ka nati nga karnero’ haum kaayo sa pagrepresentar sa kinaiya sa Gobyerno sa Tinipong Bansa sa Amerika, sumala sa gipadayag sa duha niini ka sukaranang mga prinsipyo, Republikanismo ug Protestantehanon. Kining mga prinsipyo mao ang tinago sa atong gahum ug kauswagan ingon nga usa ka nasod. Kadtong unang nakakaplag ug dangpanan sa kabaybayonan sa Amerika nalipay nga nakaabut sila sa usa ka nasod nga gawasnon gikan sa mapahitas-ong mga pag-angkon sa Kapapahan ug sa paglupig sa paghari sa hari. Naghukom sila sa pagpatukod ug usa ka gobyerno ibabaw sa halapad nga patukoranan sa sibil ug relihiyosong kagawasan.”

> “But the stern tracing of the prophetic pencil reveals a change in this peaceful scene. The beast with lamblike horns speaks with the voice of a dragon, and ‘exerciseth all the power of the first beast before him.’ Prophecy declares that he will say to them that dwell on the earth that they should make an image to the beast, and that ‘he causeth all, both small and great, rich and poor, free and bond, to receive a mark in their right hand, or in their foreheads; and that no man might buy or sell, save he that had the mark, or the name of the beast, or the number of his name.’ Thus Protestantism follows in the steps of the Papacy.” Signs of the Times, November 1, 1899.

> “Apan ang estrikto nga paglaraw sa profetikong lapis nagpadayag ug kausaban niining malinawon nga talan-awon. Ang mananap nga may mga sungay nga sama sa nati sa karnero mosulti uban sa tingog sa dragon, ug ‘gamiton niya ang tanang gahum sa unang mananap sa iyang atubangan.’ Ang tagna nagapahayag nga siya moingon kanila nga nagapuyo sa yuta nga sila maghimo ug larawan sa mananap, ug nga ‘iyang gipapadawat sa tanan, sa gagmay ug sa dagko, sa dato ug sa kabus, sa gawasnon ug sa ulipon, ang usa ka timaan sa ilang tuong kamot, o sa ilang mga agtang; ug nga walay bisan kinsa nga makapalit o makabaligya, gawas kaniya nga may timaan, o sa ngalan sa mananap, o sa gidaghanon sa iyang ngalan.’ Busa ang Protestante nga sistema nagsunod sa mga tunob sa Kapapahan.” Signs of the Times, Nobyembre 1, 1899.

For Miller the sea beast and earth beast of Revelation thirteen represented pagan Rome followed by papal Rome. Miller also attempted to apply his framework to Revelation seventeen, but the healing of the deadly wound of the papacy, the prophetic role of the United States and the United Nations were outside the divine framework that had been given him by angels. For him the beast that came up out of the earth in Revelation thirteen was the papacy.

Alang kang Miller, ang mananap sa dagat ug ang mananap sa yuta sa Pinadayag trese nagrepresentar sa pagano nga Roma nga gisundan sa papal nga Roma. Si Miller misulay usab sa pag-aplikar sa iyang balangkas sa Pinadayag disi-siyete, apan ang pagkaayo sa makamatay nga samad sa kapapahan, ang profetikanhong papel sa Tinipong Bansa sa Amerika ug sa Tinipong Kanasuran, wala mahilakip sa balaang balangkas nga gihatag kaniya sa mga manulonda. Alang kaniya, ang mananap nga mitungha gikan sa yuta sa Pinadayag trese mao ang kapapahan.

Miller was the messenger that was to be used to remove the mantle of Protestantism from the hands of the professed Protestants that had come out of the Dark Ages. The period when the United States would speak as a dragon, when Republicanism turned into a democracy and apostate Protestantism would combine with the apostate government and repeat the combination of church and state that is the image of the papacy was still future to his day. For that reason, he attempted to place the book of Revelation into the divine framework he had been given by angels.

Si Miller mao ang mensahero nga gamiton aron kuhaon ang kupo sa Protestantismo gikan sa mga kamot sa mga nag-angkon nga mga Protestante nga migula gikan sa mga Mangitngit nga Kapanahonan. Ang panahon sa dihang ang Estados Unidos mosulti ingon sa usa ka dragon, sa dihang ang Republikano nga porma mahimong demokrasya ug ang apostatang Protestantismo mahiusa sa apostatang kagamhanan ug usbon pag-usab ang paghiusa sa iglesia ug estado nga mao ang larawan sa kapapahan, umaabot pa sa iyang panahon. Tungod niana, naninguha siya sa pagbutang sa basahon sa Pinadayag sulod sa balaang hulma nga gihatag kaniya pinaagi sa mga manulonda.

He was chosen to understand the increase of knowledge that was produced in 1798 when the Ulai River vision of Daniel eight and nine was unsealed. Future for America was to understand the vision of the Hiddekel River of Daniel chapters ten through twelve that was unsealed in 1989, when, as described in Daniel eleven, verse forty, the countries representing the former Soviet Union were swept away by the papacy and the United States.

Gipili siya aron makasabut sa pagdugang sa kahibalo nga nahimo niadtong 1798 sa dihang ang panan-awon sa Suba sa Ulai sa Daniel kapitulo otso ug nuwebe giablihan. Sa umalabot, alang sa Amerika mao ang pagsabut sa panan-awon sa Suba sa Hiddekel sa Daniel kapitulo napulo hangtod dose nga giablihan niadtong 1989, sa dihang, sumala sa gihulagway sa Daniel onse, bersikulo kuwarenta, ang mga nasod nga nagrepresentar sa kanhing Soviet Union gihawan sa kapapahan ug sa Tinipong Bansa sa Amerika.

The framework that was given by angels to Future for America was based upon the identification of, and application of prophecy in the context of the three-fold union of the dragon, the beast and false prophet.

Ang balangkas nga gihatag sa mga manulonda ngadto sa Future for America gibase sa pag-ila ug sa pag-aplikar sa tagna sulod sa konteksto sa tulo-ka-bahin nga pakighiusa sa dragon, sa mananap, ug sa mini nga manalagna.

> “The light that Daniel received from God was given especially for these last days. The visions he saw by the banks of the Ulai and the Hiddekel, the great rivers of Shinar, are now in process of fulfillment, and all the events foretold will soon come to pass.” Testimonies to Ministers, 112.

> “Ang kahayag nga nadawat ni Daniel gikan sa Dios gihatag ilabina alang niining kaulahiang mga adlaw. Ang mga panan-awon nga iyang nakita sa daplin sa Ulai ug sa Hiddekel, ang dagkung mga suba sa Shinar, anaa karon sa proseso sa katumanan, ug ang tanang mga hitabo nga gitagna sa una sa dili madugay mahitabo.” Testimonies to Ministers, 112.

The Millerites presented the first and second angel’s message, announcing the opening of the judgment. Future for America is presenting the third angel’s message.

Ang mga Millerite maoy mipahayag sa mensahe sa nahaunang ug sa ikaduhang manulonda, nga nagmantala sa pag-abli sa paghukom. Ang Future for America maoy nagpresentar sa mensahe sa ikatulong manulonda.

> I have planted, Apollos watered; but God gave the increase. So then neither is he that planteth any thing, neither he that watereth; but God that giveth the increase. Now he that planteth and he that watereth are one: and every man shall receive his own reward according to his own labour. For we are labourers together with God: ye are God’s husbandry, ye are God’s building. According to the grace of God which is given unto me, as a wise masterbuilder, I have laid the foundation, and another buildeth thereon. But let every man take heed how he buildeth thereupon. For other foundation can no man lay than that is laid, which is Jesus Christ. 1 Corinthians 3:6–11.

> Ako ang nagtanom, si Apolos ang nagbubo sa tubig; apan ang Dios mao ang nagpatubo. Busa dili diay mahinungdanon ang nagtanom, ni ang nagbubo sa tubig; kondili ang Dios nga nagpatubo. Karon, ang nagtanom ug ang nagbubo sa tubig usa ra; ug ang tagsatagsa ka tawo magadawat sa iyang kaugalingong ganti sumala sa iyang kaugalingong paghago. Kay kami mga magbubuhat uban sa Dios: kamo mao ang umahan sa Dios, kamo mao ang building sa Dios. Sumala sa grasya sa Dios nga gihatag kanako, ingon sa usa ka maalamong magtutukod, akong gipahimutang ang patukoranan, ug may lain nga nagatukod ibabaw niana. Apan magbantay ang tagsatagsa ka tawo kon giunsa niya ang pagtukod ibabaw niana. Kay walay laing patukoranan nga arang mapahimutang sa bisan kinsa gawas niadtong napahimutang na, nga mao si Jesu-Cristo. 1 Corinto 3:6–11.

To correctly present the third angel’s message you must also present the first two angels’ messages, for we are informed that there cannot be a third without a first and second. The first and second messages are the foundation and the third is the capstone, but the third message will never deny or contradict the first and second. If it does it is not the genuine message.

Aron sa husto nga pagpresentar sa mensahe sa ikatulong manulonda, kinahanglan usab ninyong ipresentar ang mga mensahe sa unang duha ka mga manulonda, kay gipahibalo kita nga dili mahimo ang ikatulo kon wala ang nahauna ug ikaduha. Ang nahauna ug ikaduhang mga mensahe mao ang patukoranan, ug ang ikatulong mensahe mao ang ulohang bato, apan ang ikatulong mensahe dili gayud maglimod o mosupak sa nahauna ug ikaduha. Kon kini magabuhat niana, dili kana mao ang tinuod nga mensahe.

> “The first and second messages were given in 1843 and 1844, and we are now under the proclamation of the third; but all three of the messages are still to be proclaimed. It is just as essential now as ever before that they shall be repeated to those who are seeking for the truth. By pen and voice we are to sound the proclamation, showing their order, and the application of the prophecies that bring us to the third angel’s message. There cannot be a third without the first and second. These messages we are to give to the world in publications, in discourses, showing in the line of prophetic history the things that have been and the things that will be.” Selected Messages, book 2, 104, 105.

> “Ang nahauna ug ikaduhang mga mensahe gihatag niadtong 1843 ug 1844, ug kita karon anaa sa ilalom sa pagpahibalo sa ikatulong; apan ang tanan tulo ka mga mensahe kinahanglan pa usab igamantala. Sama ka mahinungdanon kini karon sama sa kaniadto nga kinahanglan kini usbon ngadto kanila nga nangita sa kamatuoran. Pinaagi sa pluma ug sa tingog kinahanglan natong ipatugbaw ang pagpahibalo, nga ipakita ang ilang pagkasunod-sunod, ug ang paggamit sa mga tagna nga nagdala kanato ngadto sa mensahe sa ikatulong manulonda. Dili mahimong may ikatulo nga walay nahauna ug ikaduha. Kining mga mensahe kinahanglan natong ihatag sa kalibotan pinaagi sa mga publikasyon, sa mga pakigpulong, nga ipakita diha sa laray sa kasaysayan sa tagna ang mga butang nga nahitabo na ug ang mga butang nga mahitabo pa.” Selected Messages, libro 2, 104, 105.

There is a very nice observation of Millerite history and our history. The Millerites were the beginning and we are the end. They presented and lived the first and second angel’s messages. We present the third angel. Their unsealed message (the Ulai vision) is found in two chapters of Daniel, and ours (the Hiddekel vision) is found in three chapters. They identified the first and second woes, and lived within the fulfillment of the second woe. We identify and live within the fulfillment of the third woe. Their framework of prophetic application was pagan Rome (the dragon) and papal Rome (the beast). Our framework for prophetic application is modern Rome as a three-fold beast.

Adunay usa ka matahum kaayo nga obserbasyon mahitungod sa kasaysayan sa mga Millerite ug sa atong kasaysayan. Ang mga Millerite mao ang sinugdanan ug kita mao ang katapusan. Ilang gipresentar ug gipuy-an ang mga mensahe sa nahaunang ug ikaduhang manulonda. Kita nagpresentar sa ikatulong manulonda. Ang ilang wala pa mabuksan nga mensahe (ang panan-awon sa Ulai) makita diha sa duha ka kapitulo sa Daniel, ug ang ato (ang panan-awon sa Hiddekel) makita diha sa tulo ka kapitulo. Ilang giila ang nahauna ug ikaduhang mga kaalautan, ug nagpuyo sulod sa katumanan sa ikaduhang kaalautan. Kita nagaila ug nagapuyo sulod sa katumanan sa ikatulong kaalautan. Ang ilang balangkas sa propetikong paggamit mao ang pagano nga Roma (ang dragon) ug ang papal nga Roma (ang mapintas nga mananap). Ang atong balangkas alang sa propetikong paggamit mao ang moderno nga Roma ingon nga usa ka mapintas nga mananap nga may tulo ka porma.

As we begin to consider the characteristic of papal Rome in chapter seventeen of Revelation being the eighth that is of the seven it is worthwhile to consider what the Millerites understood of Rome during the foundational history. The third angel will have additional light, but that light will never contradict established truth.

Sa pagsugod nato sa paghunahuna sa kinaiyang timaan sa papal nga Roma diha sa ikanapulog-pito nga kapitulo sa Pinadayag nga mao ang ikawalo nga gikan sa pito, angay nga atong palandungon kon unsa ang pagsabot sa mga Millerite mahitungod sa Roma sa panahon sa pundasyonal nga kasaysayan. Ang ikatulong manulonda makabaton ug dugang nga kahayag, apan kana nga kahayag dili gayud mosupak sa natukod na nga kamatuoran.

Daniel chapter two, seven, eight, eleven and twelve identify Rome, among other powers. We are considering Rome’s two phases prior to 1798; pagan and papal as the framework for Miller’s prophetic applications. Miller and the pioneers identify that “the robbers of thy people” in Daniel chapter eleven and verse fourteen represents Rome.

Ang kapitulo dos, pito, walo, onse, ug dose sa Daniel nag-ila sa Roma, taliwala sa ubang mga gahum. Atong gikonsiderar ang duha ka hugna sa Roma sa wala pa ang 1798; pagano ug papal, ingon nga balangkas alang sa mga propetikong pag-aplikar ni Miller. Si Miller ug ang mga payunir nag-ila nga ang “mga tulisan sa imong katawhan” sa Daniel kapitulo onse ug bersikulo katorse nagrepresentar sa Roma.

> And in those times there shall many stand up against the king of the south: also the robbers of thy people shall exalt themselves to establish the vision; but they shall fall. Daniel 11:14.

> Ug niadtong mga panahona daghan ang motindog batok sa hari sa habagatan; usab ang mga tulisang dautan sa imong katawhan magapahitaas sa ilang kaugalingon aron sa paglig-on sa panan-awon; apan sila mangapukan. Daniel 11:14.

There are at least two important points to consider within this verse. The word “vision” in the verse is one of two Hebrew words in the book of Daniel that are translated as “vision.” One of the Hebrew words translated as “vision” is châzôn, and means a dream, or a prophecy or a vision. The word châzôn identifies prophetic history, or a period of time, and it is found ten times in Daniel and always translated as “vision.”

Adunay labing menos duha ka mahinungdanong punto nga pagatagdon sulod niini nga bersikulo. Ang pulong nga “panan-awon” diha sa bersikulo usa sa duha ka Hebreohanong pulong sa basahon ni Daniel nga gihubad ingon nga “panan-awon.” Usa sa mga Hebreohanong pulong nga gihubad ingon nga “panan-awon” mao ang châzôn, ug nagkahulogan ug damgo, o usa ka tagna o usa ka panan-awon. Ang pulong nga châzôn nagtimaan sa kasaysayang matagnaon, o usa ka yugto sa panahon, ug kini makita sa napulo ka higayon diha sa Daniel ug sa kanunay gihubad ingon nga “panan-awon.”

The other Hebrew word that is also translated as “vision” is mar-eh’ and means appearance. The word mar-eh’ is identifying a singular sight, a point in time. The Hebrew word mar-eh’ is found thirteen times in Daniel and it is translated as “vision” six times, four times as “countenance,” twice as “appearance” and once as “well favored.”

Ang laing Hebreohanong pulong nga gihubad usab nga “panan-awon” mao ang mar-eh’ ug nagpasabot og panagway. Ang pulong nga mar-eh’ nagtimaan sa usa ka nag-inusarang talan-awon, usa ka punto sa panahon. Ang Hebreohanong pulong nga mar-eh’ makita napulog tulo ka higayon diha sa Daniel, ug gihubad kini nga “panan-awon” unom ka higayon, upat ka higayon nga “nawong,” duha ka higayon nga “panagway,” ug usa ka higayon nga “maanindot og dagway.”

The robbers of thy people represent Rome and it is therefore the prophetic subject of Rome that establishes the prophetic “vision” in the book of Daniel. For this reason, it is important to understand the significance of Rome as a prophetic symbol.

Ang mga tulisan sa imong katawohan nagrepresentar sa Roma, ug busa ang mahitungod sa Roma maoy propetikong hilisgotan nga nagapahimutang sa propetikong “panan-awon” diha sa basahon ni Daniel. Tungod niini, mahinungdanon nga masabtan ang kahulogan sa Roma ingon nga usa ka propetikong simbolo.

Prophetic logic demands that the word “vision” representing prophetic history is the same “vision” that is addressed in the book of Revelation, for inspiration identifies that Daniel and Revelation are the same book, that they complement each other, that they bring each other to perfection and that the same line of prophecy that is located in Daniel is taken up in the Revelation. Those points set forth in the Spirit of Prophecy have already been included in this series of articles, so I won’t include them again. I will add another point that we have also already included from Sister White. That point is that all the books of the Bible meet and end in the book of Revelation. The “vision” of prophetic history (châzôn) that is found in Daniel and is established with the prophetic subject of Rome, represents the vision of prophetic history throughout the Bible. All the books of the Bible meet and end in the Revelation and God never contradicts Himself. Never! If you think He has, you are misunderstanding something. The very same Hebrew word (châzôn) is also translated as vision in the book of Proverbs.

Ang lohika sa pagpanagna nagkinahanglan nga ang pulong nga “panan-awon” nga nagrepresentar sa kasaysayang matagnaon mao ang mao gihapong “panan-awon” nga gihisgutan diha sa basahon sa Pinadayag, kay ang inspirasyon nagpaila nga ang Daniel ug ang Pinadayag mao ang usa ra ka basahon, nga sila nagtinabangay sa usag usa, nga sila nagdala sa usag usa ngadto sa kahingpitan, ug nga ang mao rang linya sa panagna nga anaa sa Daniel ginapadayon diha sa Pinadayag. Kining mga punto nga gipahayag diha sa Espiritu sa Tagna nahilakip na niining serye sa mga artikulo, busa dili ko na kini usbon paglakip. Idugang ko ang laing punto nga gilakip na usab nato gikan kang Sister White. Kana nga punto mao nga ang tanang mga basahon sa Biblia magtagbo ug magatapos diha sa basahon sa Pinadayag. Ang “panan-awon” sa kasaysayang matagnaon (châzôn) nga makita diha sa Daniel ug napalig-on pinaagi sa matagnaong hilisgutan sa Roma, nagrepresentar sa panan-awon sa kasaysayang matagnaon sa tibuok Biblia. Ang tanang mga basahon sa Biblia magtagbo ug magatapos diha sa Pinadayag ug ang Dios dili gayod magasupak sa Iyang kaugalingon. Dili gayod! Kon naghunahuna ka nga nabuhat Niya kana, adunay usa ka butang nga imong nasabtan sa sayop. Ang mao ra gayapong Hebreohanong pulong (châzôn) gihubad usab nga panan-awon diha sa basahon sa Mga Panultihon.

> Where there is no vision, the people perish: but he that keepeth the law, happy is he. Proverbs 29:18.

> Diin nga walay panan-awon, ang katawohan mangawala; apan ang nagabantay sa kasugoan, bulahan siya. Proverbio 29:18.

That is the first point to consider about the verse. If we misunderstand Rome, then we cannot establish the vision of prophetic history. That fact essentially defines the efforts of Jesuits and others throughout history who have introduced counterfeit theology to destroy the prophetic subject of Rome. As we consider the foundational understanding of Rome, we should bear this in mind.

Mao kana ang unang punto nga angay hunahunaon bahin sa bersikulo. Kon masayop kita sa pagsabot sa Roma, nan dili nato mapahimutang ang panan-awon sa propetikong kasaysayan. Kining kamatuoran sa tinuod maoy naghulagway sa mga paningkamot sa mga Heswita ug sa uban pa sa tibuok kasaysayan nga nagpaila ug mini nga teolohiya aron laglagon ang propetikong hilisgutan sa Roma. Samtang atong palandungan ang sukaranang pagsabot sa Roma, kinahanglan nga hinumdoman nato kini.

> “Those who become confused in their understanding of the word, who fail to see the meaning of antichrist, will surely place themselves on the side of antichrist. There is no time now for us to assimilate with the world. Daniel is standing in his lot and in his place. The prophecies of Daniel and of John are to be understood. They interpret each other. They give to the world truths which everyone should understand. These prophecies are to be witness in the world. By their fulfillment in these last days, they will explain themselves.” Kress Collection, 105.

> “Ang mga nalibog sa ilang pagsabot sa pulong, nga napakyas sa pagkakita sa kahulogan sa anticristo, sa pagkatinuod ibutang ang ilang kaugalingon sa dapig sa anticristo. Wala nay panahon karon alang kanato sa pagpasibo sa kalibotan. Si Daniel nagatindog sa iyang bahin ug sa iyang dapit. Ang mga tagna ni Daniel ug ni Juan kinahanglan sabton. Sila nagahubad sa usag usa. Ila gihatag sa kalibotan ang mga kamatuoran nga ang matag usa kinahanglan makasabot. Kini nga mga tagna pagasaksihan sa kalibotan. Pinaagi sa ilang katumanan niining kataposang mga adlaw, ilang ipasabot ang ilang kaugalingon.” Kress Collection, 105.

If you fail to see the meaning of antichrist (Rome) you will join Rome, and this warning is placed within the context of being able to or not being able to understand the books of Daniel and Revelation. The Millerites built the foundational understanding of Adventism upon their identification of Rome. They understood that Rome was represented by two desolating powers, that both were phases of Rome, but they were not at a place in history to see Rome as a three-fold union as represented in the book of Revelation. Daniel is therefore the foundation represented by the Millerites and Revelation is the capstone represented by Future for America. There is another point from Daniel eleven verse fourteen which we wish to identify.

Kon mapakyas ka sa pagtan-aw sa kahulogan sa antikristo (Roma), mouban ka sa Roma, ug kining pasidaan gipahimutang sulod sa konteksto sa pagkaaduna o pagkaulay sa abilidad sa pagsabut sa mga basahon ni Daniel ug sa Pinadayag. Gitukod sa mga Millerita ang sukaranang pagsabut sa Adventismo ibabaw sa ilang pag-ila sa Roma. Ilang nasabtan nga ang Roma girepresentahan sa duha ka mga gahum nga nagapahimong biniyaan, nga silang duha mga hugna sa Roma, apan wala pa sila sa maong dapit sa kasaysayan aron makita ang Roma ingon nga usa ka tulo-ka-bahin nga panaghiusa sumala sa pagrepresentar niini sa basahon sa Pinadayag. Busa, si Daniel mao ang patukoranan nga girepresentahan sa mga Millerita ug ang Pinadayag mao ang ulohang-bato nga girepresentahan sa Future for America. Aduna pay laing punto gikan sa Daniel onse bersikulo katorse nga among buot ilhon.

Miller and the pioneers understood that the image of Nebuchadnezzar’s dream represented the four kingdoms of Babylon, Medo-Persia, Greece and Rome. They could not see beyond the fourth kingdom, for they understood that papal Rome was simply a second phase of Rome and therefore that the fourth kingdom had ended in 1798. From their vantage point of history the only prophetic waymark left was the Second Coming of Christ, where the rock that was cut out of the mountain would strike the feet of the image. The Millerites recognized prophetic distinctions between pagan and papal Rome, but being forced to align 1798 with Christ’s return they could see no further than four kingdoms.

Nasabtan ni Miller ug sa mga unang payunir nga ang hulagway sa damgo ni Nabucodonosor nagrepresentar sa upat ka gingharian sa Babilonia, Medo-Persia, Gresya, ug Roma. Dili sila makakita sa unahan sa ikaupat nga gingharian, kay ilang nasabtan nga ang papal nga Roma yano lamang nga ikaduhang hugna sa Roma ug busa nga ang ikaupat nga gingharian natapos niadtong 1798. Gikan sa ilang panglantaw sa kasaysayan, ang bugtong nahibiling timailhang profetiko mao ang Ikaduhang Pag-anhi ni Cristo, diin ang bato nga giputol gikan sa bukid moigo sa mga tiil sa hulagway. Giila sa mga Millerita ang mga profetikong kalainan tali sa pagano ug papal nga Roma, apan tungod kay napugos sila sa pagpahiuyon sa 1798 sa pagbalik ni Cristo, wala na sila makakita pa lapas sa upat ka gingharian.

> “We have come to a time when God’s sacred work is represented by the feet of the image in which the iron was mixed with the miry clay. God has a people, a chosen people, whose discernment must be sanctified, who must not become unholy by laying upon the foundation wood, hay, and stubble. Every soul who is loyal to the commandments of God will see that the distinguishing feature of our faith is the seventh-day Sabbath. If the government would honor the Sabbath as God has commanded, it would stand in the strength of God and in defense of the faith once delivered to the saints. But statesmen will uphold the spurious sabbath, and will mingle their religious faith with the observance of this child of the papacy, placing it above the Sabbath which the Lord has sanctified and blessed, setting it apart for man to keep holy, as a sign between Him and His people to a thousand generations. The mingling of churchcraft and statecraft is represented by the iron and the clay. This union is weakening all the power of the churches. This investing the church with the power of the state will bring evil results. Men have almost passed the point of God’s forbearance. They have invested their strength in politics, and have united with the papacy. But the time will come when God will punish those who have made void His law, and their evil work will recoil upon themselves.” Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 4, 1168.

> “Miabut na kita sa usa ka panahon diin ang balaan nga buhat sa Dios gilarawan pinaagi sa mga tiil sa larawan diin ang puthaw gisagol sa lapok nga yuta. Ang Dios adunay usa ka katawhan, usa ka pinili nga katawhan, kansang pagsabut kinahanglan mabalaan, nga dili magpakabalaan pinaagi sa pagpatong sa patukoranan ug kahoy, ug uga, ug dagami. Ang matag kalag nga matinumanon sa mga sugo sa Dios makakita nga ang ilhang timailhan sa atong pagtuo mao ang Igpapahulay sa ikapitong adlaw. Kon ang kagamhanan motahod sa Igpapahulay sumala sa gisugo sa Dios, kini magatindog diha sa kusog sa Dios ug sa pagpanalipod sa pagtuo nga sa makausa gitugyan ngadto sa mga balaan. Apan ang mga tawong-estado magapanalipod sa mini nga adlaw nga igpapahulay, ug ilang isagol ang ilang relihiyosong pagtuo sa pagsaulog niining anak sa pagkapapa, nga ila kining ibutang ibabaw sa Igpapahulay nga gibalaan ug gipanalanginan sa Ginoo, nga Iyang gilain aron ang tawo magabantay niini nga balaan, ingon nga usa ka timaan tali Kaniya ug sa Iyang katawhan ngadto sa usa ka libo ka mga kaliwatan. Ang pagsagol sa katusuhan sa iglesia ug sa katusuhan sa estado gilarawan pinaagi sa puthaw ug sa lapok. Kining panaghiusa nagapaluya sa tanang gahum sa mga iglesia. Kining paghatag sa iglesia sa gahum sa estado magadala ug daotang mga sangpotanan. Ang mga tawo hapit na molabay sa dapit sa pailub sa Dios. Ilang gipuhunan ang ilang kusog sa politika, ug nakighiusa sila sa pagkapapa. Apan moabot ang panahon nga pagasilotan sa Dios kadtong nagpakawang sa Iyang balaod, ug ang ilang daotang buhat mobalik batok sa ilang kaugalingon.” Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 4, 1168.

Revelation seventeen is the last identification of the kingdoms of Bible prophecy, and it identifies that seven kingdoms have fallen and that the eighth kingdom is the three-fold union of modern Rome. If the first reference to the kingdoms of Bible prophecy is Daniel chapter two, and it most certainly is; then the last reference should be illustrated by the first reference. How can the four kingdoms of Daniel chapter two agree with eight kingdoms in Revelation seventeen?

Ang Pinadayag napulog-pito mao ang katapusang pag-ila sa mga gingharian sa tagna sa Biblia, ug kini nagaila nga pito ka gingharian ang nangapukan ug nga ang ikawalong gingharian mao ang tulo-ka-pilo nga panaghiusa sa modernong Roma. Kon ang unang paghisgot sa mga gingharian sa tagna sa Biblia mao ang Daniel kapitulo dos, ug sa pagkatinuod mao gayud kini; nan ang katapusang paghisgot kinahanglan ipakita pinaagi sa unang paghisgot. Sa unsang paagi nga ang upat ka gingharian sa Daniel kapitulo dos mahimong magkauyon sa walo ka gingharian sa Pinadayag napulog-pito?

Remember therefore as we proceed, the Millerites could not see prophetic events beyond their history. The message they understood and proclaimed identified the Second Coming of Christ as the next waymark of prophetic history. But if the Millerite understanding of Rome as the symbol that establishes the vision of prophetic history and also Daniel chapter two are both Millerite foundational truths, how can this agree with the eight kingdoms of chapter seventeen of Revelation?

Busa, hinumdumi kini samtang kita nagapadayon, nga ang mga Millerita dili makakita sa mga hitabo sa tagna nga molapas pa sa ilang kasaysayan. Ang mensahe nga ilang nasabtan ug gimantala nagaila sa Ikaduhang Pag-anhi ni Cristo ingon nga sunod nga ilhanan sa dalan sa tagnaong kasaysayan. Apan kon ang pagsabot sa mga Millerita mahitungod sa Roma isip simbolo nga nagatukod sa panan-awon sa tagnaong kasaysayan, ug usab ang Daniel kapitulo dos, mao ang duha ka pundasyonal nga kamatuoran sa mga Millerita, unsaon man kini pag-uyon sa walo ka gingharian sa kapitulo disi-siyete sa Pinadayag?

If you are uncertain if the image of Daniel two is foundational, all you need to do is consider the 1843 and 1850 pioneer charts. Both have the image of Daniel two portrayed upon them. Just as significantly is that Ellen White identifies that both charts were made by God’s direction and by His design.

Kon dili ka sigurado kon ang larawan sa Daniel dos maoy pundasyonal, ang kinahanglan mo lamang buhaton mao ang pagtan-aw sa mga pioneer chart sa 1843 ug 1850. Ang duha adunay hulagway sa Daniel dos nga gipakita diha kanila. Ingon man ka mahinungdanon ang kamatuoran nga si Ellen White nagpaila nga ang duha ka chart gihimo pinaagi sa paggiya sa Dios ug sumala sa Iyang laraw.

> “I have seen that the 1843 chart was directed by the hand of the Lord, and that it should not be altered; that the figures were as He wanted them; that His hand was over and hid a mistake in some of the figures, so that none could see it, until His hand was removed.” Early Writings, 74, 75.

> “Nakita ko nga nga ang tsart sa 1843 gimandoan pinaagi sa kamot sa Ginoo, ug nga kini dili angay usbon; nga ang mga numero sumala sa Iyang gusto; nga ang Iyang kamot nag-ibabaw niini ug nagtago sa usa ka sayop sa pipila sa mga numero, aron walay bisan kinsa nga makakita niini, hangtod nga ang Iyang kamot kuhaon.” Early Writings, 74, 75.

Of the 1850 chart she stated:

Mahitungod sa tsart sa 1850, siya miingon:

> “I saw that God was in the publishment of the chart by Brother Nichols. I saw that there was a prophecy of this chart in the Bible, and if this chart is designed for God’s people, if it [is] sufficient for one it is for another, and if one needed a new chart painted on a larger scale, all need it just as much.” Manuscript Releases, volume 13, 359.

> “Nakita ko nga ang Dios anaa sa pagpatik sa tsart pinaagi kang Igsoon Nichols. Nakita ko nga may usa ka tagna mahitungod niining tsarta diha sa Biblia, ug kon kining tsarta gitagana alang sa katawohan sa Dios, kon kini igo alang sa usa, igo usab kini alang sa lain; ug kon ang usa nanginahanglan ug bag-ong tsarta nga gipintalan sa mas dako nga sukdanan, ang tanan nanginahanglan usab niini sa ingon gayod.” Manuscript Releases, tomo 13, 359.

There is an ancient proverb from the world that states, “Error has many paths, but truth has only one.” There are several various errors that have been employed to prevent people from recognizing that modern Rome in Revelation seventeen is the eighth head that is of the seven. One of those errors which is employed by the theologians of Adventism is a misrepresentation of the kingdoms of history. I am not here referring to the kingdoms of Bible prophecy, these are two different designations. The kingdoms of Bible prophecy are established upon the first mention in Daniel chapter two, but there were kingdoms of history that preceded Babylon. Ellen White clearly identifies who the kingdoms of history were, but the theologians of Adventism ignore the inspired testimony and create a sequence of kingdoms of history that clouds the understanding that Rome always comes up eighth and is of the seven. Yet it is Rome that establishes the vision.

Adunay usa ka karaang sambingay gikan sa kalibutan nga nagaingon, “Ang kasaypanan adunay daghang mga dalan, apan ang kamatuoran usa lamang.” Adunay nagkalainlaing mga kasaypanan nga gigamit aron pugngan ang mga tawo sa pag-ila nga ang modernong Roma diha sa Pinadayag disyisiete mao ang ikawalong ulo nga gikan sa pito. Usa sa maong mga kasaypanan nga gigamit sa mga teologo sa Adventismo mao ang sayop nga paghulagway sa mga gingharian sa kasaysayan. Wala ako dinhi magtumbok sa mga gingharian sa tagna sa Biblia; kini duha ka nagkalainlaing pagtawag. Ang mga gingharian sa tagna sa Biblia gitukod ibabaw sa unang paghisgot niini diha sa Daniel kapitulo dos, apan may mga gingharian sa kasaysayan nga miuna pa sa Babilonia. Tin-aw nga giila ni Ellen White kung kinsa ang mga gingharian sa kasaysayan, apan ang mga teologo sa Adventismo nagpasagad sa dinasig nga pagpamatuod ug nagmugna og sunod-sunod nga han-ay sa mga gingharian sa kasaysayan nga nagapanganod sa pagsabot nga ang Roma kanunay nga mosaka nga ikawalo ug gikan sa pito. Apan ang Roma mao ang nagapahamutang sa panan-awon.

The theologians of Adventism and apostate Protestantism suggest that the kingdoms of history were Egypt, Assyria, Babylon, Medo-Persia, Greece, Rome and on. Sister White informs us that there is a third kingdom of history, which they choose to leave out. Are they leaving out that kingdom, or are they leaving out the Spirit of Prophecy? Both.

Ang mga teologo sa Adventismo ug sa apostatang Protestantismo nagsugyot nga ang mga gingharian sa kasaysayan mao ang Ehipto, Asiria, Babilonia, Medo-Persia, Gresya, Roma, ug uban pa. Gipahibalo kita ni Sister White nga adunay ikatulong gingharian sa kasaysayan, nga ilang gipili nga biyaan. Gibiyaan ba nila kana nga gingharian, o gibiyaan ba nila ang Espiritu sa Tagna? Ang duha.

> “The history of nations that one after another have occupied their allotted time and place, unconsciously witnessing to the truth of which they themselves knew not the meaning, speaks to us. To every nation and to every individual of today God has assigned a place in His great plan. Today men and nations are being measured by the plummet in the hand of Him who makes no mistake. All are by their own choice deciding their destiny, and God is overruling all for the accomplishment of His purposes.

> “Ang kasaysayan sa mga nasod nga sa matag usa, sunod-sunod, nakapuno sa gitagana kanila nga panahon ug dapit, nga sa walay panimuot nagpamatuod sa kamatuoran nga wala nila masabti ang kahulogan, nagasulti kanato. Sa matag nasod ug sa matag tawo karon, ang Dios nagtudlo ug usa ka dapit diha sa Iyang dakong laraw. Karon ang mga tawo ug ang mga nasod ginatimbang pinaagi sa hulog sa pisi sa kamot Niya nga dili gayud masayop. Ang tanan, pinaagi sa ilang kaugalingong pagpili, nagbuot sa ilang kaugmaon, ug ang Dios nagamando sa tanan aron matuman ang Iyang mga katuyoan.

> “The history which the great I AM has marked out in His word, uniting link after link in the prophetic chain, from eternity in the past to eternity in the future, tells us where we are today in the procession of the ages, and what may be expected in the time to come. All that prophecy has foretold as coming to pass, until the present time, has been traced on the pages of history, and we may be assured that all which is yet to come will be fulfilled in its order.

> “Ang kasaysayan nga gimarkahan sa dakong AKO MAO SA IYANG PULONG, nga naghiusa sa matag sumpay sa kadena sa tagna, gikan sa walay-kataposang kagahapon ngadto sa walay-kataposang umalabot, nagasulti kanato kon asa kita karon diha sa pagpadayon sa mga kapanahonan, ug unsay mapaabot sa panahong moabot. Ang tanang gitagna sa tagna nga mahitabo, hangtod niining kasamtangang panahona, nasubay na diha sa mga panid sa kasaysayan, ug makasalig kita nga ang tanang umaabot pa matuman gayud sumala sa iyang han-ay.”

> “The final overthrow of all earthly dominions is plainly foretold in the word of truth. In the prophecy uttered when sentence from God was pronounced upon the last king of Israel is given the message: ‘Thus saith the Lord God; Remove the diadem, and take off the crown: … exalt him that is low, and abase him that is high. I will overturn, overturn, overturn, it: and it shall be no more, until He come whose right it is; and I will give it Him.’ Ezekiel 21:26, 27.

> “Ang kataposang pagkapukan sa tanang yutan-ong mga gingharian tin-aw nga gitagna diha sa pulong sa kamatuoran. Sa tagna nga gipamulong sa dihang ang hukom gikan sa Dios gipahamtang batok sa kataposang hari sa Israel, gihatag kining mensaheha: ‘Mao kini ang giingon sa Ginoong Dios; Kuhaa ang purongpurong, ug tangtanga ang korona: … ibayaw ang ubos, ug ipaubos ang hataas. Lumpagon ko, lumpagon ko, lumpagon ko kini: ug kini dili na mahitabo pag-usab, hangtud nga moanhi Siya kang kinsa kini may katungod; ug ihatag ko kini Kaniya.’ Ezekiel 21:26, 27.

> “The crown removed from Israel passed successively to the kingdoms of Babylon, Medo-Persia, Greece, and Rome. God says, ‘It shall be no more, until He come whose right it is; and I will give it Him.’

> “Ang purongpurong nga gikuha gikan sa Israel misunod-sunod sa mga gingharian sa Babilonia, Medo-Persia, Gresya, ug Roma. Ang Dios nagaingon, ‘Dili na kini maanaa, hangtod moanhi Siya kang kinsa iya ang katungod; ug ihatag ko kini Kaniya.’”

> “That time is at hand. Today the signs of the times declare that we are standing on the threshold of great and solemn events. Everything in our world is in agitation. Before our eyes is fulfilling the Saviour’s prophecy of the events to precede His coming: ‘Ye shall hear of wars and rumors of wars…. Nation shall rise against nation, and kingdom against kingdom: and there shall be famines, and pestilences, and earthquakes, in divers places.’ Matthew 24:6, 7.

> “Kana nga panahon haduol na. Karon ang mga timailhan sa mga panahon nagpahayag nga nagatindog kita sa pultahan sa dagku ug mabug-at nga mga hitabo. Ang tanang butang sa atong kalibotan anaa sa pagkalisang. Sa atong mga mata natuman ang tagna sa Manluluwas mahitungod sa mga hitabo nga magauna sa Iyang pag-anhi: ‘Makadungog kamo ug mga gubat ug mga dungogdungog sa mga gubat…. Motindog ang nasud batok sa nasud, ug ang gingharian batok sa gingharian: ug adunay mga gutom, ug mga balatian, ug mga linog, sa nagkalainlaing mga dapit.’ Mateo 24:6, 7.

> “The present is a time of overwhelming interest to all living. Rulers and statesmen, men who occupy positions of trust and authority, thinking men and women of all classes, have their attention fixed upon the events taking place about us. They are watching the strained, restless relations that exist among the nations. They observe the intensity that is taking possession of every earthly element, and they recognize that something great and decisive is about to take place—that the world is on the verge of a stupendous crisis.

> “Ang karon maoy usa ka panahon sa makalupig nga interes alang sa tanang buhi. Ang mga magmamando ug mga estadista, mga tawo nga nagkupot sa mga katungdanan sa pagsalig ug kagamhanan, mga lalaki ug mga babaye nga mahunahunaon sa tanang hut-ong, nagatutok sa ilang pagtagad ngadto sa mga hitabo nga nagakahitabo sa atong palibot. Ilang ginatan-aw ang pinahugot ug walay kalinaw nga mga relasyon nga anaa sa taliwala sa mga nasod. Ilang namatikdan ang kakusog nga nagadumala sa matag yutan-ong bahin, ug ilang naila nga may usa ka butang nga daku ug mahukmanon nga hapit na mahitabo—nga ang kalibotan anaa na sa daplin sa usa ka hilabihan kadakong krisis.

> “Angels are now restraining the winds of strife, that they may not blow until the world shall be warned of its coming doom; but a storm is gathering, ready to burst upon the earth; and when God shall bid His angels loose the winds, there will be such a scene of strife as no pen can picture.

> “Ang mga manulonda karon nagpugong sa mga hangin sa panagbingkil, aron dili kini mohuyop hangtod nga mapahimangnoan ang kalibotan bahin sa nagapaabot niyang kalaglagan; apan adunay usa ka unos nga nagkatigum, andam na nga mobutho ibabaw sa yuta; ug sa dihang sugoon na sa Dios ang Iyang mga manulonda sa pagbuhi sa mga hangin, aduna unyay talan-awon sa panagbingkil nga walay pluma nga makahulagway.

> “The Bible, and the Bible only, gives a correct view of these things. Here are revealed the great final scenes in the history of our world, events that already are casting their shadows before, the sound of their approach causing the earth to tremble and men’s hearts to fail them for fear.” Education, 178–180.

> “Ang Biblia, ug ang Biblia lamang, maoy naghatag ug husto nga pagtan-aw niining mga butanga. Dinhi gipadayag ang dagkong katapusang mga talan-awon sa kasaysayan sa atong kalibotan, mga hitabo nga sa karon naghulog na sa ilang mga landong sa unahan, ug ang tingog sa ilang pag-abot maoy hinungdan nga ang yuta mokurog ug ang mga kasingkasing sa mga tawo maluya tungod sa kahadlok.” Education, 178–180.

This passage has much light for our time, but what I want to point out is that Sister White clearly identifies that the kingdom of history that preceded Babylon was Israel, not Assyria. The kingdoms of history that is used by theologians leave out Israel as a kingdom of history, in spite of the power and glory that was established during the reign of king Solomon, and in spite of inspiration’s direct testimony through Ezekiel and Ellen White that the crown of Israel passed to Babylon.

Kini nga pahayag adunay daghang kahayag alang sa atong panahon, apan ang gusto kong ipunting mao nga si Sister White sa tin-aw gayod nag-ila nga ang gingharian sa kasaysayan nga miuna sa Babilonia mao ang Israel, dili ang Asiria. Ang mga gingharian sa kasaysayan nga gigamit sa mga teologo nagabiya sa Israel isip usa ka gingharian sa kasaysayan, bisan pa sa gahum ug himaya nga natukod sa panahon sa paghari ni Haring Solomon, ug bisan pa sa direktang pagpamatuod sa inspirasyon pinaagi kang Ezekiel ug kang Ellen White nga ang purongpurong sa Israel miagi ngadto sa Babilonia.

If we apply the inspired commentary to the kingdoms of history, we find that Israel needs to be counted among those kingdoms. Israel, Assyria and Egypt are kingdoms of history that preceded the first kingdom of Bible prophecy which was Babylon. Therefore, the fourth kingdom of “history” was Babylon, the fifth was Medo-Persia, the sixth was Greece, the seventh was pagan Rome, and the eighth was papal Rome, which was of the seven for it represents the second phase of pagan Rome. With the kingdoms of history papal Rome is the eighth, and is of the seven.

Kon atong iaplikar ang dinasig nga komentaryo ngadto sa mga gingharian sa kasaysayan, atong makita nga ang Israel kinahanglan maihap taliwala niadtong mga gingharian. Ang Israel, Asiria ug Egipto mao ang mga gingharian sa kasaysayan nga miuna sa unang gingharian sa tagna sa Biblia nga mao ang Babilonia. Busa, ang ikaupat nga gingharian sa “kasaysayan” mao ang Babilonia, ang ikalima mao ang Medo-Persia, ang ikaunom mao ang Gresya, ang ikapito mao ang pagano nga Roma, ug ang ikawalo mao ang pagka-papa nga Roma, nga gikan sa pito kay kini nagrepresentar sa ikaduhang yugto sa pagano nga Roma. Uban sa mga gingharian sa kasaysayan, ang pagka-papa nga Roma mao ang ikawalo, ug gikan sa pito.

In Daniel seven we have the kingdoms of Bible prophecy represented by beasts. Babylon is the lion that was followed by the bear of Medo-Persia. The third was Greece as the leopard, and then Rome as the “dreadful and terrible” beast that had “iron teeth.” The terrible beast in agreement with the image of Daniel two is Rome, the fourth kingdom of Bible prophecy.

Sa Daniel pito anaa kanato ang mga gingharian sa tagna sa Biblia nga girepresentahan pinaagi sa mga mananap. Ang Babilonia mao ang leon nga gisundan sa oso sa Medo-Persia. Ang ikatulo mao ang Grecia ingon nga leopardo, ug unya ang Roma ingon nga “makalilisang ug makahahadlok” nga mananap nga may “mga ngipon nga puthaw.” Ang makalilisang nga mananap, uyon sa hulagway sa Daniel dos, mao ang Roma, ang ikaupat nga gingharian sa tagna sa Biblia.

The Millerites understood the fourth kingdom to be Rome, so they understood the characteristics of the terrible beast as such, and simply applied all the prophetic characteristics of the beast unto the fourth kingdom. They saw the distinction between pagan Rome and papal Rome in the passage, but could not see a fifth kingdom of Bible prophecy, for they correctly used the first mention of the kingdoms of Bible prophecy as their point of reference. But the distinction between the two Rome’s is in the passage, which allows us to consider the distinction between the two Rome’s as representing two kingdoms. But this is not the point we are considering.

Nasabtan sa mga Millerite nga ang ikaupat nga gingharian mao ang Roma, busa ilang nasabtan ang mga kinaiya sa makalilisang nga mapintas nga mananap ingon niana, ug yano nilang gipadapat ang tanang mga propetikong kinaiya sa mapintas nga mananap ngadto sa ikaupat nga gingharian. Ilang nakita ang kalainan tali sa pagano nga Roma ug sa papal nga Roma diha sa teksto, apan wala nila makita ang ikalimang gingharian sa tagna sa Biblia, kay husto nilang gigamit ang unang paghisgot sa mga gingharian sa tagna sa Biblia ingon nga ilang basihanan. Apan ang kalainan tali sa duha ka Roma anaa sa teksto, nga nagtugot kanato sa pagtagad sa kalainan tali sa duha ka Roma ingon nga nagrepresentar sa duha ka gingharian. Apan dili kini mao ang punto nga atong ginatagad.

> Thus he said, The fourth beast shall be the fourth kingdom upon earth, which shall be diverse from all kingdoms, and shall devour the whole earth, and shall tread it down, and break it in pieces. And the ten horns out of this kingdom are ten kings that shall arise: and another shall rise after them; and he shall be diverse from the first, and he shall subdue three kings. And he shall speak great words against the most High, and shall wear out the saints of the most High, and think to change times and laws: and they shall be given into his hand until a time and times and the dividing of time. But the judgment shall sit, and they shall take away his dominion, to consume and to destroy it unto the end. Daniel 7:23–26.

> Busa siya miingon, Ang ikaupat nga mananap mao ang ikaupat nga gingharian sa ibabaw sa yuta, nga lahi gikan sa tanang mga gingharian, ug kini magalamoy sa tibuok yuta, ug magayatak niini, ug magadugmok niini ngadto sa mga tipik. Ug ang napulo ka mga sungay nga gikan niining gingharian maoy napulo ka mga hari nga motungha; ug may laing motungha sunod kanila; ug siya mahimong lahi sa unang mga hari, ug iyang pildihon ang tulo ka mga hari. Ug siya magasulti ug dagkung mga pulong batok sa Labing Hataas, ug magaluya sa mga balaan sa Labing Hataas, ug magahunahuna sa pag-usab sa mga panahon ug sa mga balaod: ug sila igatugyan ngadto sa iyang kamot hangtod sa usa ka panahon ug mga panahon ug ang pagkabahin sa panahon. Apan ang paghukom molingkod, ug pagakuhaon nila ang iyang paghari, aron sa pag-ut-ut ug sa paglaglag niini hangtod sa katapusan. Daniel 7:23–26.

The fourth kingdom in Daniel two is Rome. The ten horns represent the ten nations that represent the kingdom of pagan Rome, and before papal Rome would take control of the world in 538, three of those kingdoms would be removed, or plucked up. Then the “little” “horn” of verse eight with “eyes like the eyes of man, and a mouth speaking great things,” would arise. If we have ten horns in the fourth kingdom and three are removed in order for the “little horn” to replace those three horns, then when the three horns are removed it leaves seven horns, and the little horn is the eighth, for Rome always comes up eighth and is of the seven. There is much light concerning Rome in its two phases in this chapter, but we are simply here providing a second witness that prophetically as well as historically, Rome comes up eighth and is of the seven.

Ang ikaupat nga gingharian sa Daniel dos mao ang Roma. Ang napulo ka mga sungay nagrepresentar sa napulo ka mga nasod nga nagrepresentar sa gingharian sa pagano nga Roma, ug sa wala pa ang papa nga Roma makakupot sa kalibutan niadtong 538, tulo niadtong mga gingharian pagakuhaon, o ibton. Unya ang “gamay” nga “sungay” sa bersikulo otso nga may “mga mata sama sa mga mata sa tawo, ug usa ka baba nga nagsulti ug dagkong mga butang,” motungha. Kon aduna kitay napulo ka mga sungay sa ikaupat nga gingharian ug tulo ang kuhaon aron ang “gamay nga sungay” mopuli niadtong tulo ka mga sungay, nan sa dihang kuhaon ang tulo ka mga sungay mahibilin ang pito ka mga sungay, ug ang gamay nga sungay mao ang ikawalo, kay ang Roma sa kanunay motungha nga ikawalo ug iya sa pito. Adunay daghang kahayag mahitungod sa Roma sa iyang duha ka mga yugto niining kapituloha, apan ania lamang kita sa paghatag ug ikaduhang saksi nga sa pagtagna ingon man sa kasaysayan, ang Roma motungha nga ikawalo ug iya sa pito.

In chapter eight we find the enlargement of chapter seven. The chapter once again identifies the kingdoms of Bible prophecy but leaves off the first kingdom of Babylon for when Daniel received the vision of chapter eight it was very close to the end of Babylon. In the chapter Medo-Persia is represented by a ram that had two horns. Greece is represented by a goat with one horn that is broken and produces four horns out of the broken horn. Then a “little horn” follows after Greece, and once again the little horn is representing Rome. Though Rome was not a direct descendant from the empire of Greece, the passage portrays the little horn as coming out of one of the four horns that arose in the Greek kingdom after the first horn—representing Alexander the Great—was broken. Rome was not a descendant of the Greeks, but it began its conquering of the world from the area of Greece, and in that sense, it came out of one of those four horns.

Sa ikawalong kapitulo atong makita ang pagpalapad sa ikapitong kapitulo. Ang kapitulo sa makausa pa nagaila sa mga gingharian sa tagna sa Biblia, apan wala na niini hisgoti ang unang gingharian nga Babilonia, kay sa dihang nadawat ni Daniel ang panan-awon sa ikawalong kapitulo, haduol na kaayo ang katapusan sa Babilonia. Niining kapituloha, ang Medo-Persia gihulagway pinaagi sa usa ka laking karnero nga may duha ka mga sungay. Ang Gresya gihulagway pinaagi sa usa ka kanding nga may usa ka sungay, nga nabali ug nakapamunga ug upat ka mga sungay gikan sa nabaling sungay. Unya usa ka “gamayng sungay” ang misunod human sa Gresya, ug sa makausa pa ang gamayng sungay nagrepresentar sa Roma. Bisan tuod ang Roma dili usa ka tuwirang kaliwat sa emperyo sa Gresya, ang teksto naghulagway sa gamayng sungay ingon nga migula gikan sa usa sa upat ka mga sungay nga mitungha sa gingharian sa Gresya human mabali ang unang sungay—nga nagrepresentar kang Alejandro nga Bantugan. Ang Roma dili kaliwat sa mga Griyego, apan gisugdan niini ang iyang pagpanakop sa kalibotan gikan sa dapit sa Gresya, ug nianang kahuloga, migula kini gikan sa usa niadtong upat ka mga sungay.

We therefore find in chapter eight a second witness to chapter seven. Medo-Persia had two horns, Greece had one and thereafter four more horns. That equals seven horns before Rome, as the little horn came out of one of Greece’s four horns. Two plus one plus four equals seven, then Rome, the little horn, is the eighth and it is of the seven. It is worth noting that in this passage that identifies that Rome comes out of one of the Greek horns is one of the greatest prophetic arguments that Miller and his co-laborers had to meet in their history.

Busa atong makita diha sa kapitulo otso ang ikaduhang saksi alang sa kapitulo siyete. Ang Medo-Persia may duha ka mga sungay, ang Gresya may usa ug sa ulahi upat pa ka mga sungay. Kana moresulta ug pito ka mga sungay sa wala pa ang Roma, sanglit ang gamayng sungay migula gikan sa usa sa upat ka mga sungay sa Gresya. Duha dugangan ug usa dugangan ug upat katumbas ug pito, unya ang Roma, ang gamayng sungay, mao ang ikawalo ug kini gikan sa pito. Angayanng timan-an nga niining pahayag nga nag-ila nga ang Roma migula gikan sa usa sa mga sungay sa Gresya, mao ang usa sa labing dagkong mga pamatarong nga matagnaon nga gikinahanglang atubangon ni Miller ug sa iyang mga kauban sa ilang kasaysayan.

The Protestants of that history insisted that the little horn of Rome could not be Rome, for the prophecy identifies that the little horn came out from one of the four Grecian horns. They therefore argued that the little horn represented Antiochus Epiphanes who was one of the Seleucid kings that carried on through history after the division of Alexander the Great’s demise. The argument of Millerite history over this issue was so great that on the 1843 chart the argument against the Protestant teaching that was based upon the fact that Daniel saw the little horn come out from one of the four Grecian horns and therefore could not identify Rome, for Rome did not descend from Greece. The argument impacted all the passages in Daniel where Rome is identified. The Protestant position included that the “robbers of thy people” in verse fourteen of Daniel eleven had to be Antiochus Epiphanes. The Millerites therefore included upon the chart that Sister White identified was “directed by the hand of the Lord and should not be altered,” a reference to Antiochus Epiphanes identifying why he could not have been that fourth kingdom. Does Rome establish the vision of prophetic history or did a Seleucid king that died over a hundred years before Christ was born represent the power that stood up against Christ at his crucifixion?

Ang mga Protestante niadtong panahona miinsistir nga ang gamayng sungay sa Roma dili mahimong Roma, kay ang tagna nagaila nga ang gamayng sungay migula gikan sa usa sa upat ka Griyegong mga sungay. Busa ilang gipangatarungan nga ang gamayng sungay nagrepresentar kang Antiochus Epiphanes nga usa sa mga haring Seleucid nga nagpadayon sa kasaysayan human sa pagkabahinbahin tungod sa pagkamatay ni Alexander the Great. Ang pangatarungan sa kasaysayan sa mga Millerite mahitungod niini daku kaayo nga sa tsart sa 1843 didto nahimutang ang pangatarungan batok sa pagtulon-an sa mga Protestante nga napasukad sa kamatuoran nga nakita ni Daniel ang gamayng sungay nga migula gikan sa usa sa upat ka Griyegong mga sungay ug busa dili kini makaila sa Roma, kay ang Roma wala managgikan sa Gresya. Ang maong pangatarungan nakaapekto sa tanang mga pahayag diha sa Daniel diin ang Roma gipaila. Ang posisyon sa mga Protestante naglakip nga ang “mga tulisan sa imong katawohan” sa bersikulo katorse sa Daniel onse kinahanglan nga si Antiochus Epiphanes. Busa gilakip sa mga Millerite sa tsart nga giila ni Sister White nga “gimandoan sa kamot sa Ginoo ug dili angay usbon,” ang usa ka reperensiya kang Antiochus Epiphanes nga nagapaila nganong dili siya mahimong maong ikaupat nga gingharian. Gitukod ba sa Roma ang panan-awon sa matagnaong kasaysayan o ang usa ba ka haring Seleucid nga namatay kapin sa usa ka gatos ka tuig sa wala pa matawo si Cristo maoy nagrepresentar sa gahum nga mitindog batok kang Cristo sa iyang paglansang sa krus?

The question that could be raised is, why was Daniel shown Rome coming out of one of the Grecian horns, if Rome was not a direct descendant of Greece? The answer is that the beginning of Rome’s rise to power began in that region which had formerly been Greek territory, but why was the prophecy portrayed in such a way to allow for that confusion?

Ang pangutana nga mahimong ipangutana mao, nganong gipakita kang Daniel nga ang Roma migula gikan sa usa sa mga sungay sa Gresya, kon ang Roma dili man tuwirang kaliwat sa Gresya? Ang tubag mao nga ang sinugdanan sa pagsaka sa gahum sa Roma nagsugod niadtong rehiyona nga kaniadto teritoryo sa Gresya, apan nganong gihulagway man ang tagna sa ingon nianang paagiha aron motugot niana nga kalibog?

At least one answer, beyond the importance of noting where Rome began to rise, is that the enigma of Rome always coming up eighth and being of the seven is answered by Rome being associated with the territory of Greece, in order to retain the enigma’s point of Rome being of the seven. The enigma is that important, though the Millerites could never have understood that concept from their vantage point in history. The fact that all the references upon not only the 1843, but also the 1850 chart are illustrations of subjects that are directly addressed in God’s prophetic Word, except for the one reference that emphasizes that Antiochus Epiphanes is not the power that stood against Christ, makes the addition to the chart very significant. How sad is it that when Adventism left their foundations, they find themselves today teaching that the power of verse fourteen of Daniel eleven is Antiochus Epiphanes and not Rome! They now teach what the Millerites opposed so strongly that they represented that controversy upon the 1843 chart!

Labaw sa kamahinungdanon sa pagtimaan kon asa misugod sa pagtungha ang Roma, adunay labing menos usa pa ka tubag: nga ang enigma sa Roma nga sa kanunay motungha ingon nga ikawalo ug gikan sa pito natubag pinaagi sa pagdugtong sa Roma sa teritoryo sa Grecia, aron mapabilin ang punto sa enigma nga ang Roma gikan sa pito. Ingon niana kaimportante ang enigma, bisan pa man ang mga Millerite dili gayud unta makasabot niana nga konsepto gikan sa ilang panglantaw sa kasaysayan. Ang kamatuoran nga ang tanang mga reperensiya dili lamang sa 1843, kondili usab sa 1850 chart, mga hulagway sa mga hilisgutan nga direktang gihisgutan sa Pulong sa Dios nga matagnaon, gawas sa usa ka reperensiya nga nagpasiugda nga si Antiochus Epiphanes dili mao ang gahum nga mibarog batok kang Cristo, naghimo sa maong pagdugang sa chart nga mahinungdanon kaayo. Pagkamakasubo nga sa dihang gibiyaan sa Adventismo ang ilang mga pundasyon, nakita nila ang ilang kaugalingon karon nga nagtudlo nga ang gahum sa bersikulo katorse sa Daniel onse mao si Antiochus Epiphanes ug dili ang Roma! Karon ilang gitudlo ang gisupak sa mga Millerite sa hilabihan nga kakusog, mao nga ilang girepresentar kadtong kontrobersiya diha sa 1843 chart!

The kingdoms of history identify that Rome comes up eighth and is of the seven. The “little horn” in chapter seven that speaks “great words against the Most High” comes up eighth and is of the seven. The horns of chapter eight identify that Rome comes up eighth and is of the seven.

Ang mga gingharian sa kasaysayan nagaila nga ang Roma motungha ingon nga ikawalo ug gikan sa pito. Ang “gamayng sungay” sa kapitulo siyete nga nagsulti ug “dagkung mga pulong batok sa Labing Hataas” motungha ingon nga ikawalo ug gikan sa pito. Ang mga sungay sa kapitulo otso nagaila nga ang Roma motungha ingon nga ikawalo ug gikan sa pito.

In the next article we will consider how modern Rome, as represented in Revelation seventeen comes up eighth and is of the seven. We will then return to Daniel two and identify why Daniel two’s four kingdoms, which is the first mention of the kingdoms of Bible prophecy, is in agreement with Revelation seventeen’s eight kingdoms.

Sa sunod nga artikulo atong hisgutan kon sa unsang paagi ang modernong Roma, ingon sa gihulagway diha sa Pinadayag disesiyete, motungha nga ikawalo ug usa sa pito. Dayon mobalik kita sa Daniel dos ug mailhan ngano nga ang upat ka gingharian sa Daniel dos, nga mao ang unang paghisgot sa mga gingharian sa tagna sa Biblia, nahiuyon sa walo ka gingharian sa Pinadayag disesiyete.

Back to Articles