Article

# The Book of Daniel - Number Fifty-Two

Ang Basahon ni Daniel - Numero Singkuwenta ug Duha

Unveiling the Prophetic Puzzle: Daniel’s Vision and the Rise of Kingdoms

Pagpadayag sa Mahimayaong Tigmo sa Tagna: Ang Panan-awon ni Daniel ug ang Pagbangon sa mga Gingharian

Author

Jeff Pippenger

Published

January 16, 2024

Formats

PDF Unavailable
Word Unavailable
Song MP3

In the last article we pointed out that Gabriel provided the conclusion of the “last indignation” in order to confirm the date of 1844, based upon two witnesses. Miller understood the “seven times” of Leviticus twenty-six, that was carried out against the kingdom of Judah, but never reached a point where he saw the purpose and relationship of the judgment of the “seven times,” upon both the northern and southern kingdoms of Israel. Whether he ever recognized the distinction of “the last indignation” in verse nineteen is doubtful, though he no doubt understood in a general sense that the “indignation” was the “seven times.” The light of a first and last indignation was unsealed by Palmoni in 1856, but it was rejected in 1863. Yet Miller’s message of the “seven times” was correct, though limited.

Sa miaging artikulo atong gipunting nga si Gabriel mihatag sa konklusyon sa “katapusang kapungot” aron sa pagpamatuod sa petsa sa 1844, pinasikad sa duha ka mga saksi. Nasabtan ni Miller ang “pito ka mga panahon” sa Levitico 26, nga gipatuman batok sa gingharian sa Juda, apan wala gayud siya miabot sa punto diin nakita niya ang katuyoan ug ang kalabutan sa paghukom sa “pito ka mga panahon” ibabaw sa amihanang ug habagatang mga gingharian sa Israel. Kon iya bang naila ang kalainan sa “katapusang kapungot” diha sa bersikulo 19, kini talagsaon nga mapamatud-an, bisan pa walay pagduha-duha nga iyang nasabtan sa kinatibuk-ang diwa nga ang “kapungot” mao ang “pito ka mga panahon.” Ang kahayag mahitungod sa nahaunang ug katapusang kapungot giablihan ni Palmoni sa 1856, apan kini gisalikway niadtong 1863. Apan ang mensahe ni Miller bahin sa “pito ka mga panahon” husto, bisan pa man limitado.

Miller would not have recognized that the little horn of pagan Rome lifted up and exalted paganism, in verse eleven of Daniel eight, for to Miller “take away” was simply to remove in each of its three occurrences in Daniel. Yet his message was still correct, though limited.

Si Miller makaila nga ang gamayng sungay sa paganong Roma maoy mipataas ug midayeg sa paganismo, diha sa bersikulo onse sa Daniel otso, kay alang kang Miller ang “pagkuha” yano lamang nga pagwagtang sa matag usa sa tulo niini ka paglitok diha sa Daniel. Bisan pa niana, ang iyang mensahe husto gihapon, bisan limitado.

The Millerites did recognize the “sanctuary” in verse eleven was the pagan temple in the city of Rome (the Pantheon), but the Hebrew language was not what their message was based upon. Miller’s message was focused upon prophetic time. The history where their message was unsealed prevented them from seeing the United States as the sixth kingdom of Bible prophecy, but more than that, it prevented them from seeing the papacy as the fifth kingdom of Bible prophecy.

Nasabtan sa mga Millerite nga ang “santuwaryo” diha sa bersikulo onse mao ang pagano nga templo sa siyudad sa Roma (ang Pantheon), apan ang Hebreohanong pinulongan dili mao ang basihan sa ilang mensahe. Ang mensahe ni Miller nakapokus sa matagnaong panahon. Ang kasaysayan diin ang ilang mensahe nabuksan nagpugong kanila sa pagtan-aw sa Tinipong Bansa sa Amerika ingon nga ikaunom nga gingharian sa panagna sa Biblia, apan labaw pa niana, nagpugong usab kini kanila sa pagtan-aw sa kapapahan ingon nga ikalima nga gingharian sa panagna sa Biblia.

Forced by the history in which they lived they applied the prophecies in agreement with their anticipated soon-coming return of Christ, and they were disappointed, yet their message was correct. When Gabriel provides the interpretation of the two visions in verses fifteen through twenty-seven, Miller’s understanding prevented him from grasping the broader revelation of the kingdoms that was represented in the gender oscillation of the little horn in verses nine through twelve. The Millerites only see Rome as a fourth and final earthly kingdom in Gabriel’s interpretation.

Tungod sa kasaysayan diin sila nagpuyo, ilang gigamit ang mga tagna nga nahiuyon sa ilang gipaabot nga hapit na nga pagbalik ni Cristo, ug sila nangapakyas sa ilang gilaoman, apan husto ang ilang mensahe. Sa dihang gihatag ni Gabriel ang paghubad sa duha ka mga panan-awon diha sa mga bersikulo kinse hangtod baynte-siyete, ang pagsabot ni Miller nakababag kaniya sa pag-ilha sa mas halapad nga pagpadayag sa mga gingharian nga girepresentahan sa pag-usab-usab sa gender sa gamayng sungay diha sa mga bersikulo nuebe hangtod dose. Ang mga Millerita nakakita lamang sa Roma ingon nga ikaupat ug katapusang yutan-ong gingharian diha sa paghubad ni Gabriel.

> And it came to pass, when I, even I Daniel, had seen the vision, and sought for the meaning, then, behold, there stood before me as the appearance of a man. And I heard a man’s voice between the banks of Ulai, which called, and said, Gabriel, make this man to understand the vision. So he came near where I stood: and when he came, I was afraid, and fell upon my face: but he said unto me, Understand, O son of man: for at the time of the end shall be the vision. Now as he was speaking with me, I was in a deep sleep on my face toward the ground: but he touched me, and set me upright. And he said, Behold, I will make thee know what shall be in the last end of the indignation: for at the time appointed the end shall be. The ram which thou sawest having two horns are the kings of Media and Persia. And the rough goat is the king of Grecia: and the great horn that is between his eyes is the first king. Now that being broken, whereas four stood up for it, four kingdoms shall stand up out of the nation, but not in his power. And in the latter time of their kingdom, when the transgressors are come to the full, a king of fierce countenance, and understanding dark sentences, shall stand up. And his power shall be mighty, but not by his own power: and he shall destroy wonderfully, and shall prosper, and practise, and shall destroy the mighty and the holy people. And through his policy also he shall cause craft to prosper in his hand; and he shall magnify himself in his heart, and by peace shall destroy many: he shall also stand up against the Prince of princes; but he shall be broken without hand. And the vision of the evening and the morning which was told is true: wherefore shut thou up the vision; for it shall be for many days. And I Daniel fainted, and was sick certain days; afterward I rose up, and did the king’s business; and I was astonished at the vision, but none understood it. Daniel 8:15–27.

> Ug nahitabo nga sa dihang ako, si Daniel gayud, nakakita sa panan-awon, ug nangita sa kahulogan niini, tan-awa, may mitindog sa akong atubangan nga sama sa dagway sa usa ka tawo. Ug nakadungog ako sa tingog sa usa ka tawo tali sa mga pangpang sa Ulai, nga mitawag ug miingon: Gabriel, pasabta kining tawhana sa panan-awon. Busa miduol siya sa dapit diin ako nagtindog; ug sa diha nga siya miduol, nahadlok ako, ug mihapa nga nagtukob sa akong nawong; apan siya miingon kanako: Sabta, O anak sa tawo; kay ang panan-awon alang sa panahon sa katapusan. Ug samtang siya nagsulti kanako, nahulog ako sa halalum nga pagkatulog nga ang akong nawong atua sa yuta; apan gihikap niya ako, ug gipatindog ako nga matul-id. Ug siya miingon: Tan-awa, pahibaloon ko ikaw sa mahitabo sa ulahing katapusan sa kapungot; kay sa gitakda nga panahon ang katapusan moabut. Ang karnero nga imong nakita nga may duha ka sungay mao ang mga hari sa Media ug Persia. Ug ang balhiboon nga kanding mao ang hari sa Grecia; ug ang dakung sungay nga anaa sa taliwala sa iyang mga mata mao ang unang hari. Karon kay kana nabali, ug upat ang mitindog puli niini, upat ka gingharian ang motindog gikan sa nasod, apan dili sa iyang gahum. Ug sa ulahing panahon sa ilang gingharian, sa dihang ang mga malapason mahitugkad na sa hingpit, motindog ang usa ka hari nga mabangis ug panagway, ug masinabton sa malalum nga pulong. Ug ang iyang gahum mahimong kusgan, apan dili pinaagi sa iyang kaugalingong gahum; ug siya makapahimog katingalahan nga paglaglag, ug mouswag, ug magabuhat, ug laglagon niya ang mga gamhanan ug ang balaang katawhan. Ug pinaagi usab sa iyang malalangong pamaagi, ipauswag niya ang limbong diha sa iyang kamot; ug sa iyang kasingkasing pagabayawon niya ang iyang kaugalingon, ug pinaagi sa pakigdait laglagon niya ang daghan: motindog usab siya batok sa Prinsipe sa mga prinsipe; apan pagadugmokon siya nga walay kamot. Ug ang panan-awon bahin sa kahaponon ug sa kabuntagon nga gisulti tinuod man; busa tak-omi ang panan-awon; kay kini alang sa daghang mga adlaw. Ug ako, si Daniel, naluya ug nasakit sulod sa pipila ka adlaw; human niana mibangon ako, ug gibuhat ko ang bulohaton sa hari; ug nahibulong ako sa panan-awon, apan walay nakasabot niini. Daniel 8:15–27.

Though Daniel received the vision of the Ulai River (which is now in the process of fulfillment), in the history of Babylon, the first kingdom is left out of the vision. It had been included as the head of gold, and the lion in chapters two and seven, but the prophetic attribute of Babylon being removed and restored was emphasized in chapter eight. Nebuchadnezzar had typified the deadly wound of the papacy when he was driven from men for “seven times,” thus typifying the symbolic seventy years that the whore of Tyre is forgotten. In Daniel chapter eight, Babylon is forgotten from the kingdoms of Bible prophecy and the vision begins with the Medes and Persians (the ram), which was followed by Greece (the goat).

Bisan si Daniel nakadawat sa panan-awon sa Suba sa Ulai (nga karon anaa na sa proseso sa katumanan), sa kasaysayan sa Babilonia, ang nahaunang gingharian wala iapil sa maong panan-awon. Naapil kini ingon nga ulo nga bulawan, ug ang leon sa kapitulo dos ug pito, apan ang malan-ong kinaiya sa Babilonia nga pagakuhaan ug unya pagapasig-uli-an maoy gihatagan og paghatag ug gibug-aton sa kapitulo otso. Si Nabucodonosor naghulagway sa makamatay nga samad sa pagkapapado sa dihang siya gipapahawa gikan sa mga tawo sulod sa “pito ka panahon,” sa ingon naghulagway sa simbolikong kapitoan ka tuig diin ang bigaon sa Tiro hingkalimtan. Sa Daniel kapitulo otso, ang Babilonia hingkalimtan gikan sa mga gingharian sa propesiya sa Biblia ug ang panan-awon nagsugod uban sa mga Medo ug mga Persiahanon (ang karnero nga laking lake), nga gisundan sa Gresya (ang kanding nga lake).

The kingdom of Alexander the Great disintegrated into four kingdoms of lesser power than Alexander, as had also been represented in chapter seven with the leopard which had four wings and four heads. Four represents worldwide as represented by north, east, south and west. In verse eight of chapter eight, four notable ones came up towards the four winds of heaven. In chapter seven Greece’s four wings align with the four winds of chapter eight, and Greece’s four heads align with the four notable ones. The four heads and four notable ones represent the four kingdoms Alexander’s original kingdom disintegrated into, and the four wings and four winds represent the four areas of division. The distinction of the point is important to see, for it represents an argument which the Millerites had against the traditional understanding of the Protestants about the fourth kingdom of Rome.

Ang gingharian ni Alexander the Great nabungkag ngadto sa upat ka mga gingharian nga adunay mas ubos nga gahum kay kang Alexander, sumala usab sa girepresentahan sa kapitulo pito pinaagi sa leopardo nga may upat ka mga pako ug upat ka mga ulo. Ang upat nagarepresentar sa tibuok kalibotan, sumala sa girepresentahan sa amihanan, sidlakan, habagatan, ug kasadpan. Sa bersikulo otso sa kapitulo otso, may upat ka inila nga mitungha paingon sa upat ka mga hangin sa langit. Sa kapitulo pito, ang upat ka mga pako sa Gresya nagakatakdo sa upat ka mga hangin sa kapitulo otso, ug ang upat ka mga ulo sa Gresya nagakatakdo sa upat ka mga inila. Ang upat ka mga ulo ug ang upat ka mga inila nagarepresentar sa upat ka mga gingharian nga gibungkagngadtoan sa orihinal nga gingharian ni Alexander, ug ang upat ka mga pako ug ang upat ka mga hangin nagarepresentar sa upat ka mga dapit sa pagkabahinbahin. Ang kalainan niini nga punto mahinungdanon nga makita, kay kini nagarepresentar sa usa ka pangatarungan nga gigamit sa mga Millerite batok sa tradisyonal nga pagsabot sa mga Protestante mahitungod sa ikaupat nga gingharian sa Roma.

On the tables of Habakkuk, represented by the 1843 and 1850 pioneer charts, there is only one representation which is not illustrating a prophetic application, and it has to do with the distinction between the four heads and notable ones, and the four wings and winds. In an effort to obscure the truth of Rome as the fourth kingdom of Bible prophecy, Satan introduced an argument concerning the true or false meaning of the four heads and notable ones, and the four wings and winds. Satan did so for the book of Daniel clearly identifies that there is one distinct symbol in the book of Daniel that established the vision. Part of the evidence which establishes that symbol is in the four heads and notable ones, and the four wings and winds. The Protestants upheld a satanic view of this argument, and the argument was so significant to Millerite history that they referenced the argument upon the chart. The power which establishes the “chazon” vision in the book of Daniel is identified as the “robbers of thy people,” and the Protestants identified that power as one of a long line of Syrian kings named Antiochus Epiphanes, and Miller identified them as Rome.

Sa mga tapyas ni Habakkuk, nga girepresentahan sa mga pioneer nga tsart sa 1843 ug 1850, adunay usa lamang ka representasyon nga wala naghulagway ug usa ka propetikong aplikasyon, ug kini may kalabutan sa kalainan tali sa upat ka ulo ug sa mga ilado, ug sa upat ka pako ug mga hangin. Sa paningkamot sa pagtabon sa kamatuoran mahitungod sa Roma ingon nga ikaupat nga gingharian sa tagna sa Biblia, gipaila ni Satanas ang usa ka pangatarungan mahitungod sa tinuod o bakak nga kahulogan sa upat ka ulo ug sa mga ilado, ug sa upat ka pako ug mga hangin. Gibuhat kini ni Satanas kay ang basahon ni Daniel tin-aw nga nagaila nga adunay usa ka lahi nga simbolo sa basahon ni Daniel nga maoy nagpatindog sa panan-awon. Kabahin sa ebidensiya nga nagpatindog nianang simboloanaa sa upat ka ulo ug sa mga ilado, ug sa upat ka pako ug mga hangin. Gisuportahan sa mga Protestante ang usa ka satanikong pagtan-aw niini nga pangatarungan, ug ang pangatarungan hilabihan ka mahinungdanon sa kasaysayan sa mga Millerite nga ilang gireperensiya ang maong pangatarungan diha sa tsart. Ang gahum nga nagpatindog sa panan-awon nga “chazon” sa basahon ni Daniel giila nga mao ang “mga tulisan sa imong katawhan,” ug giila sa mga Protestante kana nga gahum ingon nga usa sa hataas nga linya sa mga haring Siriano nga ginganlan ug Antiochus Epiphanes, ug giila sila ni Miller ingon nga Roma.

> And in those times there shall many stand up against the king of the south: also the robbers of thy people shall exalt themselves to establish the vision; but they shall fall. Daniel 11:14.

> Ug niadtong mga panahona daghan ang motindog batok sa hari sa habagatan: ug ang mga tulisan sa imong katawohan magbayaw sa ilang kaugalingon aron sa pagtukod sa panan-awon; apan sila mangapukan. Daniel 11:14.

Antiochus was one of the kings, in a line of kings that descended out of one of the four kingdoms which Alexander’s kingdom had disintegrated into. The little horn of verse nine of Daniel eight, had followed the kingdom of Alexander, and verse nine says that out of one of them, came forth the little horn.

Si Antiochus usa sa mga hari, sa usa ka linya sa mga hari nga naggikan sa usa sa upat ka gingharian diin nabahin ang gingharian ni Alexander. Ang gamayng sungay sa bersikulo nuybe sa Daniel otso, misunod sa gingharian ni Alexander, ug ang bersikulo nuybe nagaingon nga gikan sa usa kanila, migula ang gamayng sungay.

> And out of one of them came forth a little horn, which waxed exceeding great, toward the south, and toward the east, and toward the pleasant land. Daniel 8:9.

> Ug gikan sa usa kanila mitungha ang usa ka gamayng sungay, nga mitubo nga hilabihan pagkanahitas-an, paingon sa habagatan, ug paingon sa sidlakan, ug paingon sa maanindot nga yuta. Daniel 8:9.

The argument of whether Rome establishes the vision, or a weak and fairly insignificant Syrian king establishes the vision, includes the argument of whether the little horn power came out of one of the four horns, or out of one of the four winds. It is not much of an argument, for history and prophecy is clear that Rome was not a descendant of the Greek empire, but that Rome was a new power. If Rome was the fourth kingdom, then the “one of them” of verse nine, must be one of the four winds or wings. If it was Antiochus Epiphanes, it came out of the horn of Syria.

Ang pangatarungan kon ang Roma ba maoy nagatukod sa panan-awon, o ang usa ka huyang ug dili kaayo mahinungdanong hari sa Siria maoy nagatukod sa panan-awon, nagalakip sa pangatarungan kon ang gahum sa gamayng sungay migula ba gikan sa usa sa upat ka mga sungay, o gikan sa usa sa upat ka mga hangin. Dili kini dako nga pangatarungan, kay ang kasaysayan ug tagna matin-aw nga ang Roma dili kaliwat sa imperyong Griyego, kondili nga ang Roma usa ka bag-ong gahum. Kon ang Roma mao ang ikaupat nga gingharian, nan ang “usa kanila” sa bersikulo nuybe kinahanglan usa sa upat ka mga hangin o mga pako. Kon si Antiochus Epiphanes kini, migula kini gikan sa sungay sa Siria.

The Millerites identified that the power represented as “the robbers of thy people” would stand up against Christ.

Giila sa mga Millerita nga ang gahum nga girepresentahan isip “ang mga tulisan sa imong katawohan” motindog batok kang Cristo.

> And through his policy also he shall cause craft to prosper in his hand; and he shall magnify himself in his heart, and by peace shall destroy many: he shall also stand up against the Prince of princes; but he shall be broken without hand. Daniel 8:25.

> Ug pinaagi sa iyang palisiya iyang ipauswag usab ang limbong diha sa iyang kamot; ug sa iyang kasingkasing iyang padakuon ang iyang kaugalingon, ug pinaagi sa pakigdait iyang laglagon ang daghan: motindog usab siya batok sa Prinsipe sa mga prinsipe; apan siya pagadugmokon nga walay kamot. Daniel 8:25.

The “Prince of princes” is Christ, and Antiochus Epiphanes lived well before Christ was born, so the Millerites pointed this fact out on the 1843 chart. On the chart they included the date 164, which in reality has no biblical reference, and was simply a notation which identifies the significance of the argument over the fourth kingdom between Miller and the Protestant theologians. Next to the year “164” on the chart they wrote, “Death of Antiochus Epiphanes who of course stood not up against the Prince of princes as he had been dead 164 years before the prince of princes was born.”

Ang “Prinsipe sa mga prinsipe” mao si Cristo, ug si Antiochus Epiphanes nabuhi sa hataas pa nga panahon sa wala pa matawo si Cristo, busa kini nga kamatuoran gipasiugda sa mga Millerita diha sa tsart sa 1843. Sa maong tsart ilang gilakip ang petsang 164, nga sa pagkatinuod walay biblikanhong reperensiya, ug usa lamang ka timailhan nga nagpaila sa kahulogan sa paglalis mahitungod sa ikaupat nga gingharian tali kang Miller ug sa mga Protestanteng teologo. Tupad sa tuig nga “164” sa tsart ilang gisulat, “Kamatayon ni Antiochus Epiphanes nga sa pagkatinuod wala motindog batok sa Prinsipe sa mga prinsipe sanglit patay na siya sulod sa 164 ka tuig sa wala pa matawo ang prinsipe sa mga prinsipe.”

Today Adventism teaches that “the robbers of thy people” is Antiochus Epiphanes, as does apostate Protestantism, in spite of the fact that inspiration recorded that “the 1843 chart was directed by the hand of the Lord and should not be altered.” The Millerites knew that the king of fierce countenance was Rome, so they were not shaken by the satanic teaching that undermines the ability to establish the “chazon” vision. The Bible is clear that if there is no vision, the people perish.

Karon ang Adventismo nagatudlo nga “ang mga tulisan sa imong katawhan” mao si Antiochus Epiphanes, maingon usab ang apostatang Protestantismo, bisan pa sa kamatuoran nga ang inspirasyon nagtala nga “ang 1843 chart gimandoan sa kamot sa Ginoo ug dili angay usbon.” Ang mga Millerita nahibalo nga ang hari nga mabangis ug dagway mao ang Roma, busa wala sila matarog sa satanikanhong pagtulon-an nga naglaglag sa katakos sa pagpatukod sa panan-awon nga “chazon.” Klaro ang Biblia nga kon walay panan-awon, ang katawhan mangahanaw.

> Where there is no vision, the people perish: but he that keepeth the law, happy is he. Proverbs 29:18.

> Diin walay panan-awon, ang katawhan mangahanaw; apan ang nagabantay sa kasugoan, bulahan siya. Proverbio 29:18.

The vision that Solomon identifies in the verse is the “chazon” vision, which in verse thirteen of Daniel eight, is the vision that identifies paganism and papalism trampling down the sanctuary and host. For the Millerites those two desolating powers represented the fourth kingdom of Bible prophecy, and without recognizing the fourth kingdom of Rome (the robbers of thy people), they would not have been able to establish the vision. The “robbers of thy people” in verse fourteen of Daniel eleven, were to stand up against the king of the south, exalt themselves, establish the vision and fall. Rome fulfilled each of those characteristics.

Ang panan-awon nga giila ni Solomon diha sa bersikulo mao ang panan-awong “chazon,” nga sa bersikulo trese sa Daniel otso mao ang panan-awon nga nagaila sa paganismo ug kapapahan nga nagatamak sa balaang puloy-anan ug sa panon. Alang sa mga Millerite, kining duha ka makapanglaglag nga gahum nagrepresentar sa ikaupat nga gingharian sa tagna sa Biblia, ug kon wala nila mailhi ang ikaupat nga gingharian sa Roma (ang mga tulisan sa imong katawhan), dili nila matukod ang panan-awon. Ang “mga tulisan sa imong katawhan” sa bersikulo katorse sa Daniel onse, kinahanglan motindog batok sa hari sa habagatan, mopataas sa ilang kaugalingon, magtukod sa panan-awon, ug mangapukan. Gituman sa Roma ang matag usa nianang mga kinaiya.

In chapter seven, the fourth kingdom is specifically identified as being “diverse” from the kingdoms before it.

Sa ikapitong kapitulo, ang ikaupat nga gingharian piho gayod nga giila nga “lahing matang” gikan sa mga gingharian nga nauna niini.

> After this I saw in the night visions, and behold a fourth beast, dreadful and terrible, and strong exceedingly; and it had great iron teeth: it devoured and brake in pieces, and stamped the residue with the feet of it: and it was diverse from all the beasts that were before it; and it had ten horns…. Then I would know the truth of the fourth beast, which was diverse from all the others, exceeding dreadful, whose teeth were of iron, and his nails of brass; which devoured, brake in pieces, and stamped the residue with his feet; And of the ten horns that were in his head, and of the other which came up, and before whom three fell; even of that horn that had eyes, and a mouth that spake very great things, whose look was more stout than his fellows. Daniel 7:7, 19, 20.

> Human niini nakita ko diha sa mga panan-awon sa kagabhion, ug ania karon, ang ikaupat nga mananap, makalilisang ug makahahadlok, ug hilabihan ka kusgan; ug kini may dagkong ngipon nga puthaw: kini milamoy ug midugmok sa mga tipik, ug gitumban ang nahibilin pinaagi sa iyang mga tiil: ug kini lahi gikan sa tanang mga mananap nga nanguna kaniya; ug kini may napulo ka mga sungay…. Unya buot ko mahibaloan ang kamatuoran mahitungod sa ikaupat nga mananap, nga lahi gikan sa tanang uban, hilabihan ka makalilisang, kansang mga ngipon puthaw, ug ang iyang mga kuko tumbaga; nga milamoy, midugmok sa mga tipik, ug gitumban ang nahibilin pinaagi sa iyang mga tiil; Ug mahitungod sa napulo ka mga sungay nga diha sa iyang ulo, ug mahitungod sa lain nga mitungha, ug sa atubangan niini nangapukan ang tulo; mao gayud kadtong sungay nga may mga mata, ug usa ka baba nga namulong ug dagkong mga butang, kansang panagway labi pang mapintas kay sa iyang mga kauban. Daniel 7:7, 19, 20.

The fourth kingdom of Daniel seven was twice identified as being “diverse” from the kingdoms that preceded it. If the “little horn” of verse nine was simply an extension of the Syrian horn (Antiochus Epiphanes), it would not have been different. The beasts that preceded Rome in chapter seven were the lion, the bear and the leopard, all animals that actually exist in nature, but when it came to the fourth beast with iron teeth and nails of brass, Daniel knew of no beast of nature that represented the dreadful beast that devoured. It was different (diverse). The “little horn” of verse nine, came forth out of one of the areas represented by the four winds and wings, and not out of one of the horns or notable ones.

Ang ikaupat nga gingharian sa Daniel siete sa makaduhang higayon giila nga “lahi” gikan sa mga gingharian nga nag-una niini. Kon ang “gamayng sungay” sa bersikulo nuebe yano lamang nga pagpadayon sa sungay sa Siria (Antiochus Epiphanes), dili unta kini lain. Ang mga mananap nga nag-una sa Roma sa kapitulo siete mao ang leon, ang oso, ug ang leopardo, silang tanan mga mananap nga tinuod nga anaa sa kinaiyahan; apan sa pag-abot sa ikaupat nga mananap nga may ngipon nga puthaw ug mga kuko nga tumbaga, si Daniel wala mahibalo ug bisan unsang mananap sa kinaiyahan nga nagrepresentar sa makalilisang nga mananap nga milamoy. Kini lahi (diverse). Ang “gamayng sungay” sa bersikulo nuebe migula gikan sa usa sa mga dapit nga girepresentahan sa upat ka hangin ug mga pako, ug dili gikan sa usa sa mga sungay o mga inila.

Daniel chapter eight, states that “in the latter time of their kingdom, when the transgressors are come to the full, a king of fierce countenance, and understanding dark sentences, shall stand up.” In the “latter time of their kingdom (Greece, which had disintegrated into four kingdoms), during the time “when the transgressors are come to the full,” a new king would stand up.

Ang ikawalong kapitulo sa Daniel nagaingon nga “sa ulahing panahon sa ilang gingharian, sa dihang ang mga malapason mahiabut na sa kahingpitan, motindog ang usa ka hari nga mabangis ug nawong, ug nakasabut sa mangitngit nga mga pulong.” Sa “ulahing panahon sa ilang gingharian” (ang Gresya, nga nabungkag ngadto sa upat ka gingharian), sa panahon “sa dihang ang mga malapason mahiabut na sa kahingpitan,” motindog ang usa ka bag-ong hari.

> “Every nation that has come upon the stage of action has been permitted to occupy its place on the earth, that the fact might be determined whether it would fulfill the purposes of the Watcher and the Holy One. Prophecy has traced the rise and progress of the world’s great empires—Babylon, Medo-Persia, Greece, and Rome. With each of these, as with the nations of less power, history has repeated itself. Each has had its period of test; each has failed, its glory faded, its power departed.” Prophets and Kings, 535.

> “Ang matag nasod nga miabut sa entablado sa kalihokan gitugotan sa pag-okupar sa iyang dapit sa yuta, aron mahibaloan ang kamatuoran kon kini motuman ba sa mga katuyoan sa Magbalantay ug sa Balaan. Ang tagna nagsubay sa pagtungha ug pag-uswag sa dagkong mga imperyo sa kalibotan—Babilonia, Medo-Persia, Gresya, ug Roma. Sa matag usa niini, maingon man sa mga nasod nga dili kaayo gamhanan, ang kasaysayan nagbalikbalik sa iyang kaugalingon. Ang matag usa adunay panahon sa pagsulay; ang matag usa napakyas, ang iyang himaya nalawos, ang iyang gahum mipahawa.” Prophets and Kings, 535.

At the end (“latter time”) of the kingdom of Greece, when their cup of probationary time had been filled (“when the transgressors are come to the full”), a “king of fierce countenance” would stand up. That king would understand “dark sentences,” for he would speak a completely different language than the Hebrew of the Jews or the Greek of the previous kingdom, for he would speak Latin. That kingdom had been identified by Moses as the nation that would bring the siege of the years 66 to 70 AD, where among other things the famine was so terrible that the Jews ate their own children to survive.

Sa katapusan (“ulahing panahon”) sa gingharian sa Gresya, sa dihang ang ilang takna sa pagsulay napuno na (“sa dihang ang mga malapason miabut na sa kahingpitan”), may motindog nga usa ka “hari nga mabangis ug dagway.” Kana nga hari makasabot sa “malalom nga mga pulong,” kay mosulti siya ug usa ka hingpit nga lahi nga pinulongan kay sa Hebreohanon sa mga Judio o sa Grego sa miaging gingharian, kay mosulti siya sa Latin. Kining gingharian giila na ni Moises ingon nga nasud nga magdala sa paglikos sa mga tuig 66 hangtod 70 AD, diin, uban sa ubang mga butang, ang gutom hilabihan ka makalilisang nga ang mga Judio mikaon sa ilang kaugalingong mga anak aron mabuhi.

> Because thou servedst not the Lord thy God with joyfulness, and with gladness of heart, for the abundance of all things; Therefore shalt thou serve thine enemies which the Lord shall send against thee, in hunger, and in thirst, and in nakedness, and in want of all things: and he shall put a yoke of iron upon thy neck, until he have destroyed thee. The Lord shall bring a nation against thee from far, from the end of the earth, as swift as the eagle flieth; a nation whose tongue thou shalt not understand; A nation of fierce countenance, which shall not regard the person of the old, nor show favour to the young: And he shall eat the fruit of thy cattle, and the fruit of thy land, until thou be destroyed: which also shall not leave thee either corn, wine, or oil, or the increase of thy kine, or flocks of thy sheep, until he have destroyed thee. And he shall besiege thee in all thy gates, until thy high and fenced walls come down, wherein thou trustedst, throughout all thy land: and he shall besiege thee in all thy gates throughout all thy land, which the Lord thy God hath given thee. And thou shalt eat the fruit of thine own body, the flesh of thy sons and of thy daughters, which the Lord thy God hath given thee, in the siege, and in the straitness, wherewith thine enemies shall distress thee. Deuteronomy 28:47–53.

> Tungod kay wala ka mag-alagad kang Jehova nga imong Dios uban ang kalipay ug uban ang pagmaya sa kasingkasing, tungod sa kadagaya sa tanang butang; busa magaalagad ka sa imong mga kaaway nga ipadala ni Jehova batok kanimo, diha sa kagutom, ug sa kauhaw, ug sa kahubo, ug sa kakulang sa tanang butang: ug iyang ibutang ang yugo nga puthaw sa imong liog, hangtod nga iya kang laglagon. Si Jehova magapadala ug usa ka nasod batok kanimo gikan sa halayo, gikan sa kinatumyan sa yuta, nga matulin sama sa paglupad sa agila; usa ka nasod kansang pinulongan dili mo masabtan; usa ka nasod nga mabangis ug dagway, nga dili motahod sa tigulang, ni magpakita ug kalooy sa batan-on: ug iyang kan-on ang bunga sa imong kahayupan, ug ang bunga sa imong yuta, hangtod nga ikaw malaglag: nga dili usab mabilin kanimo bisan trigo, bino, o lana, ni ang abut sa imong mga baka, ni ang mga panon sa imong mga karnero, hangtod nga iya kang malaglag. Ug iyang pagalikusan ka sa tanan mong mga ganghaan, hangtod nga mangahugno ang imong hataas ug kinutaan nga mga kuta, nga imong gisaligan, sa tibuok mong yuta: ug iyang pagalikusan ka sa tanan mong mga ganghaan sa tibuok mong yuta, nga gihatag ni Jehova nga imong Dios kanimo. Ug kan-on mo ang bunga sa imong kaugalingong lawas, ang unod sa imong mga anak nga lalake ug sa imong mga anak nga babaye, nga gihatag ni Jehova nga imong Dios kanimo, sa panahon sa paglikus ug sa kalisdanan nga igapahamtang sa imong mga kaaway kanimo. Deuteronomio 28:47–53.

In Daniel chapter two the fourth kingdom was represented by “iron,” and Moses identified “a nation,” which would put a “yoke of iron,” upon the Jews. The “nation” would “destroy” the Jews, and it would be as swift as an eagle, of which the eagle is the symbol of Rome. It would be a “nation” “whose tongue thou shalt not understand,” for its language would be “dark sentences” to the Jews. It would be a “nation of fierce countenance” as described in Daniel chapter eight as a “king of fierce countenance.” And in the “siege” of Jerusalem the Jews ate their “sons and daughters.”

Sa Daniel kapitulo dos, ang ikaupat nga gingharian girepresentahan pinaagi sa “puthaw,” ug giila ni Moises ang “usa ka nasod” nga magabutang ug “yugo nga puthaw” ibabaw sa mga Judio. Ang maong “nasod” “molaglag” sa mga Judio, ug kini mahimong matulin sama sa usa ka agila, diin ang agila mao ang simbolo sa Roma. Kini mahimong usa ka “nasod” “kansang pinulongan dili mo masabtan,” kay ang pinulongan niini mahimong “malalum nga mga pulong” alang sa mga Judio. Kini mahimong usa ka “nasod nga mabangis ug dagway” sumala sa gihulagway sa Daniel kapitulo otso isip usa ka “hari nga mabangis ug dagway.” Ug sa “paglibot” sa Jerusalem, gikaon sa mga Judio ang ilang “mga anak nga lalaki ug mga anak nga babaye.”

Miller recognized pagan Rome as the power predicted by Moses, and as the fourth “iron” kingdom of Daniel two, and the “nation” who spoke Latin, not Hebrew or Greek. Miller made no distinction between the fourth and fifth kingdom of Bible prophecy, for to him they both were simply Rome. So after pagan Rome stood up in verse twenty-three, he would not see the distinction represented in verse twenty-four. In the vision the little horn had oscillated from masculine to feminine to masculine to feminine in verses nine through twelve, and verse twenty-three identifies the prophetic characteristics of pagan Rome, Gabriel’s interpretation in verse twenty-four changes to feminine Rome. The power in verse twenty-four was to possess “mighty power,” “but not by his own power: and he shall destroy wonderfully, and shall prosper, and practice, and shall destroy the mighty and the holy people.”

Giila ni Miller ang paganong Roma ingong gahum nga gitagna ni Moises, ug ingon nga ika-upat nga “puthaw” nga gingharian sa Daniel dos, ug ang “nasod” nga nagsulti ug Latin, dili Hebreohanon o Griyego. Wala maghimo si Miller ug kalainan tali sa ika-upat ug ika-lima nga gingharian sa tagna sa Biblia, kay alang kaniya silang duha usa lamang ka yano nga Roma. Busa human mitindog ang paganong Roma diha sa bersikulo baynte-trés, dili niya makita ang kalainan nga girepresentahan diha sa bersikulo baynte-kuwatro. Diha sa panan-awon ang gamayng sungay nag-usab-usab gikan sa pagkalalaki ngadto sa pagkababaye ug balik sa pagkalalaki ug sa pagkababaye sa mga bersikulo nuwebe hangtod dose, ug ang bersikulo baynte-trés nag-ila sa mga kinaiyang tagnaanon sa paganong Roma, ang paghubad ni Gabriel diha sa bersikulo baynte-kuwatro nagausab ngadto sa pambabayeng Roma. Ang gahum diha sa bersikulo baynte-kuwatro kinahanglan adunay “dakung gahum,” “apan dili pinaagi sa iyang kaugalingong gahum: ug siya mangalaglag sa kahibulonganong paagi, ug mouswag, ug magabuhat, ug magalaglag sa mga gamhanan ug sa balaang katawhan.”

Papal Rome was to be given the military power of pagan Rome, and it would destroy God’s people for one thousand two hundred and sixty years, from the year 538 to 1798. It would destroy “wonderfully” for it is the beast the whole world “wonders after,” and it was the power that would “practice and prosper” until the first indignation that had been “determined” to be finished in 1798 was fulfilled.

Ang Papal nga Roma pagahatagan sa gahum militar sa pagano nga Roma, ug laglagon niini ang katawhan sa Dios sulod sa usa ka libo duha ka gatus ug kan-uman ka tuig, sukad sa tuig 538 hangtod sa 1798. Kini molaglag sa “makapahibulong” nga paagi kay kini mao ang mananap nga “gikatingalahan sa tibuok kalibotan,” ug kini mao ang gahum nga “magabuhat ug magauswag” hangtod matuman ang unang kapungot nga “gitino” nga pagatapuson sa 1798.

Then in verse twenty-five Gabriel follows the oscillation established in the verses he was interpreting for Daniel, and again addresses pagan Rome, who through a different type of “policy,” brought together its empire, as attested to by all the historians. The “craft” of pagan Rome was to induce nations to join their growing empire, and it used the promise of peace and prosperity to build the empire, unlike the previous empires that were forged simply by military might. Pagan Rome was also to “stand up against the Prince of princes,” as it did when it placed Christ upon the cross of Calvary.

Unya sa bersikulo baynte singko si Gabriel nagsunod sa pag-uyog tali sa duha ka gahum nga natukod na sa mga bersikulo nga iyang gihubad alang kang Daniel, ug pag-usab iyang gitumong ang iyang pamulong ngadto sa paganong Roma, nga pinaagi sa lahi nga matang sa “palisiya,” nagtigom sa iyang emperyo, sumala sa pagpamatuod sa tanang mga historyador. Ang “limbong” sa paganong Roma mao ang pagdani sa mga nasod sa pag-apil sa nagkadakong iyang emperyo, ug gigamit niini ang saad sa kalinaw ug kauswagan aron matukod ang emperyo, dili sama sa nangaging mga emperyo nga napanday lamang pinaagi sa kusog militar. Ang paganong Roma usab “motindog batok sa Prinsipe sa mga prinsipe,” maingon sa gibuhat niini sa dihang gibutang niini si Cristo sa krus sa Kalbaryo.

Then Gabriel addresses the two visions he was interpreting for Daniel, by identifying that the “mareh” vision of the appearance (the twenty-three hundred days) was true, and that the “chazon” vision of the trampling down of the sanctuary and host by pagan Rome and papal Rome was to be “shut up (sealed), “for many days” (until the time of the end in 1798).

Unya gihisgotan ni Gabriel ang duha ka mga panan-awon nga iyang gihubad alang kang Daniel, pinaagi sa pag-ila nga ang panan-awon nga “mareh” mahitungod sa pagpakita (ang duha ka libo ug tulo ka gatus ka adlaw) matuod, ug nga ang panan-awon nga “chazon” mahitungod sa pagyatak sa balaang puloy-anan ug sa panon sa pagano nga Roma ug sa papal nga Roma pagasirhan (patikan), “alang sa daghang mga adlaw” (hangtod sa panahon sa katapusan sa 1798).

Then Daniel was sick for some time, and then returned to work, but he still did not understand the “mareh” vision, which is the vision which Gabriel was commanded to make him understand. For that reason Gabriel would return in chapter nine, to finish his work of making Daniel understand the “mareh” vision.

Unya si Daniel nasakit sulod sa pipila ka panahon, ug dayon mibalik sa iyang buluhaton, apan wala gihapon niya masabti ang panan-awon nga “mareh,” nga mao ang panan-awon nga gisugo si Gabriel sa pagpahimulos kaniya sa pagsabot. Tungod niana mobalik si Gabriel sa kapitulo nuybe, aron tapuson ang iyang buluhaton sa pagpahimulos kang Daniel sa pagsabot sa panan-awon nga “mareh.”

In Daniel chapter nine, Daniel had been studying the prophetic Word and came to understand through the writings of Moses and Jeremiah. Jeremiah had identified the captivity he was in would last seventy years.

Sa Daniel kapitulo nuwebe, si Daniel nagtoon sa profetikong Pulong ug nakasabut pinaagi sa mga sinulat ni Moises ug ni Jeremias. Gipaila ni Jeremias nga ang pagkabinihag diin siya atua molungtad ug kapitoan ka tuig.

> And this whole land shall be a desolation, and an astonishment; and these nations shall serve the king of Babylon seventy years. And it shall come to pass, when seventy years are accomplished, that I will punish the king of Babylon, and that nation, saith the Lord, for their iniquity, and the land of the Chaldeans, and will make it perpetual desolations. Jeremiah 25:11, 12.

> Ug kining tibook yutaa mahimong biniyaan ug kahibulongan; ug kining mga nasud mag-alagad sa hari sa Babilonia sulod sa kapitoan ka tuig. Ug mahitabo, sa diha nga matuman na ang kapitoan ka tuig, nga silotan Ko ang hari sa Babilonia, ug kana nga nasud, nagaingon ang Ginoo, tungod sa ilang kasal-anan, ug ang yuta sa mga Caldeanhon, ug himoon Ko kini nga walay kataposang mga kabiniyaan. Jeremias 25:11, 12.

According to Moses the captivity in the enemy’s land would correspond to a time that the land would enjoy its sabbaths.

Sumala kang Moises, ang pagkabihag didto sa yuta sa kaaway mohaom sa panahon nga ang yuta magmalipayon sa iyang mga Adlawng Igpapahulay.

> And I will bring the land into desolation: and your enemies which dwell therein shall be astonished at it. And I will scatter you among the heathen, and will draw out a sword after you: and your land shall be desolate, and your cities waste. Then shall the land enjoy her sabbaths, as long as it lieth desolate, and ye be in your enemies’ land; even then shall the land rest, and enjoy her sabbaths. As long as it lieth desolate it shall rest; because it did not rest in your sabbaths, when ye dwelt upon it. Leviticus 26:32–35.

> Ug himoon Ko ang yuta nga biniyaan ug awa-aw; ug ang inyong mga kaaway nga nagapuyo didto manghibulong tungod niini. Ug pagapatlaagon Ko kamo sa taliwala sa mga nasud, ug pagadaw-on Ko ang espada sunod kaninyo; ug ang inyong yuta mamahimong awa-aw, ug ang inyong mga siyudad mabiniyaan. Unya ang yuta makapahimulos sa iyang mga igpapahulay, samtang kini nagahigda nga biniyaan ug awa-aw, ug kamo atua sa yuta sa inyong mga kaaway; bisan pa niana ang yuta mopahulay, ug makapahimulos sa iyang mga igpapahulay. Sa tanang panahon nga kini magahigda nga biniyaan ug awa-aw, kini mopahulay; tungod kay wala kini makapahulay sa panahon sa inyong mga igpapahulay, sa diha nga nagpuyo kamo ibabaw niini. Leviticus 26:32–35.

Daniel had understood from God’s prophetic Word, upon two witnesses that His people had been scattered into the enemy’s land, during which time the land would enjoy its sabbaths. He understood what the author of Chronicles understood concerning Jeremiah’s seventy years.

Nasabtan ni Daniel gikan sa pulong nga profetiko sa Dios, pinasikad sa duha ka mga saksi, nga ang Iyang katawhan gipatibulaag ngadto sa yuta sa kaaway, sa maong panahon ang yuta makatagamtam sa iyang mga Adlaw nga Igpapahulay. Nasabtan niya ang nasabtan sa tagsulat sa Mga Cronica mahitungod sa kapitoan ka tuig ni Jeremias.

> And them that had escaped from the sword carried he away to Babylon; where they were servants to him and his sons until the reign of the kingdom of Persia: To fulfil the word of the Lord by the mouth of Jeremiah, until the land had enjoyed her sabbaths: for as long as she lay desolate she kept sabbath, to fulfil threescore and ten years. Now in the first year of Cyrus king of Persia, that the word of the Lord spoken by the mouth of Jeremiah might be accomplished, the Lord stirred up the spirit of Cyrus king of Persia, that he made a proclamation throughout all his kingdom, and put it also in writing, saying, Thus saith Cyrus king of Persia, All the kingdoms of the earth hath the Lord God of heaven given me; and he hath charged me to build him an house in Jerusalem, which is in Judah. Who is there among you of all his people? The Lord his God be with him, and let him go up. 2 Chronicles 36:20–23.

> Ug ang mga nangalagiw gikan sa espada gidala niya nga bihag ngadto sa Babilonia; ug didto sila nahimong mga ulipon niya ug sa iyang mga anak hangtod sa paghari sa gingharian sa Persia: Aron matuman ang pulong sa Ginoo pinaagi sa baba ni Jeremias, hangtod nga ang yuta makapahimulos sa iyang mga adlaw nga igpapahulay: kay sa tibook nga panahon nga kini nahibiling biniyaan nagbantay kini sa adlaw nga igpapahulay, aron matuman ang kapitoan ka tuig. Karon sa nahaunang tuig ni Ciro nga hari sa Persia, aron matuman ang pulong sa Ginoo nga gisulti pinaagi sa baba ni Jeremias, ang Ginoo nagpukaw sa espiritu ni Ciro nga hari sa Persia, aron siya maghimo ug usa ka kamandoan sa tibook niyang gingharian, ug gisulat usab kini, nga nagaingon, Mao kini ang giingon ni Ciro nga hari sa Persia, Ang tanang gingharian sa yuta gihatag kanako sa Ginoong Dios sa langit; ug siya nagsugo kanako sa pagtukod alang kaniya ug usa ka balay sa Jerusalem, nga anaa sa Juda. Kinsa ba diha sa taliwala ninyo sa tanan niyang katawohan? Ang Ginoo nga iyang Dios magauban kaniya, ug paadtoa siya. 2 Cronicas 36:20–23.

Daniel understood that Jeremiah’s seventy years of scattering in the enemy’s land, while the land enjoyed her sabbaths, was based upon the curse of “seven times” in Leviticus twenty-six, and in obedience to that understanding, he fulfilled the commanded remedy given there for those who finally awaken to their scattered condition.

Nasabtan ni Daniel nga ang kapitoan ka tuig sa pagkatibulaag diha sa yuta sa kaaway, samtang ang yuta nagapahimulos sa iyang mga Igpapahulay, gibase sa tunglo sa “pito ka pilo” diha sa Levitico 26, ug sa pagtuman niana nga pagsabot, iyang gituman ang gimando nga tambal nga gihatag didto alang niadtong sa kaulahian nahigmata sa ilang kahimtang sa pagkatibulaag.

> And upon them that are left alive of you I will send a faintness into their hearts in the lands of their enemies; and the sound of a shaken leaf shall chase them; and they shall flee, as fleeing from a sword; and they shall fall when none pursueth. And they shall fall one upon another, as it were before a sword, when none pursueth: and ye shall have no power to stand before your enemies. And ye shall perish among the heathen, and the land of your enemies shall eat you up. And they that are left of you shall pine away in their iniquity in your enemies’ lands; and also in the iniquities of their fathers shall they pine away with them. If they shall confess their iniquity, and the iniquity of their fathers, with their trespass which they trespassed against me, and that also they have walked contrary unto me; And that I also have walked contrary unto them, and have brought them into the land of their enemies; if then their uncircumcised hearts be humbled, and they then accept of the punishment of their iniquity: Then will I remember my covenant with Jacob, and also my covenant with Isaac, and also my covenant with Abraham will I remember; and I will remember the land. The land also shall be left of them, and shall enjoy her sabbaths, while she lieth desolate without them: and they shall accept of the punishment of their iniquity: because, even because they despised my judgments, and because their soul abhorred my statutes. And yet for all that, when they be in the land of their enemies, I will not cast them away, neither will I abhor them, to destroy them utterly, and to break my covenant with them: for I am the Lord their God. But I will for their sakes remember the covenant of their ancestors, whom I brought forth out of the land of Egypt in the sight of the heathen, that I might be their God: I am the Lord. These are the statutes and judgments and laws, which the Lord made between him and the children of Israel in mount Sinai by the hand of Moses. Leviticus 26:36–46.

> Ug sa ibabaw nila nga mahibiling buhi gikan kaninyo, ipadala ko ang kahuyang sa ilang mga kasingkasing didto sa mga yuta sa ilang mga kaaway; ug ang hinanali sa usa ka nauyog nga dahon magagukod kanila; ug mangalagiw sila, ingon sa pagkalagiw gikan sa espada; ug mangapukan sila bisan walay nagagukod. Ug mangapukan sila ang usa sa ibabaw sa usa, daw sa atubangan sa espada, bisan walay nagagukod; ug kamo walay gahum sa pagbarog sa atubangan sa inyong mga kaaway. Ug mangalaglag kamo sa taliwala sa mga nasud, ug ang yuta sa inyong mga kaaway magalamoy kaninyo. Ug sila nga mahibilin kaninyo mangaluya tungod sa ilang kasal-anan didto sa mga yuta sa inyong mga kaaway; ug usab tungod sa mga kasal-anan sa ilang mga amahan mangaluya sila uban kanila. Kong ilang isugid ang ilang kasal-anan, ug ang kasal-anan sa ilang mga amahan, uban sa ilang paglapas nga ilang gilapas batok kanako, ug usab nga sila naglakaw nga supak kanako; Ug nga ako usab naglakaw nga supak kanila, ug gidala ko sila ngadto sa yuta sa ilang mga kaaway; kong unya ang ilang mga kasingkasing nga walay sirkunsisyon mapaubsanon, ug unya dawaton nila ang silot sa ilang kasal-anan: Nan mahinumdoman ko ang akong tugon kang Jacob, ug usab ang akong tugon kang Isaac, ug usab ang akong tugon kang Abraham mahinumdoman ko; ug mahinumdoman ko ang yuta. Ang yuta usab biyaan nila, ug kini makatagamtam sa iyang mga adlaw nga igpapahulay, samtang kini magapabiling biniyaan nga walay kanila: ug dawaton nila ang silot sa ilang kasal-anan; tungod kay, bisan tungod gayud kay ilang gitamay ang akong mga tulomanon, ug tungod kay gidumtan sa ilang kalag ang akong kabalaoran. Ug bisan pa niana tanan, sa diha nga atua sila sa yuta sa ilang mga kaaway, dili ko sila isalikway, ni dumtan ko sila, aron sa paglaglag kanila sa hingpit, ug sa pagbungkag sa akong tugon uban kanila: kay ako mao ang Ginoo nga ilang Dios. Apan alang sa ilang kaayohan mahinumdoman ko ang tugon sa ilang mga katigulangan, nga akong gipagula gikan sa yuta sa Egipto sa atubangan sa mga nasud, aron ako mahimong ilang Dios: Ako mao ang Ginoo. Kini mao ang mga kabalaoran ug mga tulomanon ug mga kasugoan, nga gihimo sa Ginoo taliwala kaniya ug sa mga anak sa Israel didto sa bukid sa Sinai pinaagi sa kamot ni Moises. Levitico 26:36–46.

Daniel’s prayer in chapter nine, is addressing every element of the counsel for those who find themselves scattered in the enemy’s land. That prayer is to be aligned with his prayer in chapter two, for together they represent the prayer of those in Revelation chapter eleven, that were dead in the streets of that great city of Sodom and Egypt, who find that they also had been scattered. As Daniel concludes his prayer, Gabriel returns to finish the work of explaining the “mareh” vision, just as the Holy Spirit intends to accomplish for the two witnesses of Revelation chapter eleven.

Ang pag-ampo ni Daniel diha sa kapitulo nuebe naghisgot sa matag bahin sa tambag alang niadtong nakakaplag sa ilang kaugalingon nga natibulaag sa yuta sa kaaway. Kana nga pag-ampo kinahanglan ipahiuyon sa iyang pag-ampo diha sa kapitulo dos, kay uban sila nagrepresentar sa pag-ampo niadtong anaa sa Pinadayag kapitulo onse, nga nangamatay sa kadalanan niadtong dakong siyudad sa Sodoma ug Egipto, nga nakaplagan nga sila usab natibulaag. Sa pagtapos ni Daniel sa iyang pag-ampo, si Gabriel mibalik aron tapuson ang buluhaton sa paghubad sa panan-awon sa “mareh,” maingon nga ang Balaang Espiritu nagtuyo usab sa pagtuman alang sa duha ka mga saksi sa Pinadayag kapitulo onse.

> And whiles I was speaking, and praying, and confessing my sin and the sin of my people Israel, and presenting my supplication before the Lord my God for the holy mountain of my God; Yea, whiles I was speaking in prayer, even the man Gabriel, whom I had seen in the vision at the beginning, being caused to fly swiftly, touched me about the time of the evening oblation. And he informed me, and talked with me, and said, O Daniel, I am now come forth to give thee skill and understanding. Daniel 9:20–22.

> Ug samtang nagasulti pa ako, ug nagaampo, ug nagasugid sa akong sala ug sa sala sa akong katawohan nga Israel, ug nagahalad sa akong pangamuyo sa atubangan ni Jehova nga akong Dios tungod sa balaang bukid sa akong Dios; oo, samtang nagasulti pa ako sa pag-ampo, ang tawo nga si Gabriel, nga akong nakita sa panan-awon sa sinugdan, nga gipaswift sa pagkalupad, mihikap kanako sa may panahon sa halad sa kahaponon. Ug iyang gipahibalo kanako, ug nakigsulti kanako, ug miingon, O Daniel, mianhi ako karon aron hatagan ikaw ug kaalam ug pagsabut. Daniel 9:20–22.

We will continue this study in the next article.

Padayonon nato kining pagtuon sa sunod nga artikulo.

> “Shortly before the fall of Babylon, when Daniel was meditating on these prophecies and seeking God for an understanding of the times, a series of visions was given him concerning the rise and fall of kingdoms. With the first vision, as recorded in the seventh chapter of the book of Daniel, an interpretation was given; yet not all was made clear to the prophet. ‘My cogitations much troubled me,’ he wrote of his experience at the time, ‘and my countenance changed in me: but I kept the matter in my heart.’ Daniel 7:28.

> “Sa dili pa madugay sa wala pa ang pagkapukan sa Babilonia, samtang si Daniel namalandong niining mga tagna ug nangita sa Dios alang sa pagsabot sa mga panahon, usa ka sunod-sunod nga mga panan-awon ang gihatag kaniya mahitungod sa pagtungha ug pagkapukan sa mga gingharian. Uban sa nahaunang panan-awon, sumala sa natala sa ikapito nga kapitulo sa basahon ni Daniel, gihatag ang usa ka hubad; apan dili ang tanan giklaro ngadto sa manalagna. ‘Ang akong mga hunahuna nakasamok kaayo kanako,’ iyang gisulat mahitungod sa iyang kasinatian niadtong panahona, ‘ug ang akong dagway nausab sa sulod nako: apan gitipigan ko ang maong butang sa akong kasingkasing.’ Daniel 7:28.”

> “Through another vision further light was thrown upon the events of the future; and it was at the close of this vision that Daniel heard ‘one saint speaking, and another saint said unto that certain saint which spake, How long shall be the vision?’ Daniel 8:13. The answer that was given, ‘Unto two thousand and three hundred days; then shall the sanctuary be cleansed’ (verse 14), filled him with perplexity. Earnestly he sought for the meaning of the vision. He could not understand the relation sustained by the seventy years’ captivity, as foretold through Jeremiah, to the twenty-three hundred years that in vision he heard the heavenly visitant declare should elapse before the cleansing of God’s sanctuary. The angel Gabriel gave him a partial interpretation; yet when the prophet heard the words, ‘The vision … shall be for many days,’ he fainted away. ‘I Daniel fainted,’ he records of his experience, ‘and was sick certain days; afterward I rose up, and did the king’s business; and I was astonished at the vision, but none understood it.’ Verses 26, 27.

> “Pinaagi sa laing panan-awon, dugang nga kahayag ang gipadan-ag ibabaw sa mga hitabo sa umalabot; ug sa pagtak-op niining panan-awona nadungog ni Daniel ang ‘usa ka balaan nga nagsulti, ug may laing balaan nga miingon niadtong maong balaan nga nagsulti, Hangtud kanus-a ba ang panan-awon?’ Daniel 8:13. Ang tubag nga gihatag, ‘Ngadto sa duha ka libo ug tulo ka gatus ka adlaw; unya pagahinloan ang balaang puloy-anan’ (bersikulo 14), nagpuno kaniya sa kalibog. Sa dakung kakugi nangita siya sa kahulogan sa panan-awon. Dili niya masabtan ang kalambigitan sa kapitoan ka tuig nga pagkabinihag, sumala sa gitagna pinaagi kang Jeremias, ngadto sa duha ka libo ug tulo ka gatus ka tuig nga iyang nadungog sa panan-awon nga gipahayag sa langitnong bisita nga moagi una ang wala pa ang paghinlo sa balaang puloy-anan sa Dios. Ang manulonda nga si Gabriel mihatag kaniya ug bahin nga paghubad; apan sa dihang nadungog sa propeta ang mga pulong, ‘Ang panan-awon … alang sa daghang mga adlaw,’ siya nahugno. ‘Ako si Daniel naluya,’ matod pa niya sa talaan sa iyang kasinatian, ‘ug nagsakit sa pipila ka mga adlaw; human niana mitindog ako, ug gihimo ang buluhaton sa hari; ug nahingangha ako sa panan-awon, apan walay nakasabot niini.’ Mga bersikulo 26, 27.”

> “Still burdened in behalf of Israel, Daniel studied anew the prophecies of Jeremiah. They were very plain—so plain that he understood by these testimonies recorded in books ‘the number of the years, whereof the word of the Lord came to Jeremiah the prophet, that He would accomplish seventy years in the desolations of Jerusalem.’ Daniel 9:2.

> “Sa gihapon nabug-atan tungod sa Israel, si Daniel misusi pag-usab sa mga tagna ni Jeremias. Hilabihan ka tin-aw kini—ingon ka tin-aw nga iyang nasabtan pinaagi niining mga pagpamatuod nga nasulat sa mga basahon ‘ang gidaghanon sa mga tuig, mahitungod niini miabut ang pulong sa Ginoo kang Jeremias nga manalagna, nga tumanon Niya ang kapitoan ka tuig sa pagkalaglag sa Jerusalem.’ Daniel 9:2.

> “With faith founded on the sure word of prophecy, Daniel pleaded with the Lord for the speedy fulfillment of these promises. He pleaded for the honor of God to be preserved. In his petition he identified himself fully with those who had fallen short of the divine purpose, confessing their sins as his own.” Prophets and Kings, 553, 554.

> “Uban sa pagtuo nga natukod diha sa malig-on nga pulong sa tagna, si Daniel nagpakilooy sa Ginoo alang sa madali nga katumanan niining mga saad. Nagpakilooy siya nga mapanalipdan ang kadungganan sa Dios. Sa iyang pag-ampo iyang hingpit nga giila ang iyang kaugalingon uban niadtong mga napakyas sa katuyoan nga diosnon, nga gisugid ang ilang mga sala ingon nga iya usab.” Prophets and Kings, 553, 554.

Back to Articles