Article

# Elias — Numero Singko

Propetikong Kahilom

Author

Jeff Pippenger

Published

October 3, 2023

Formats

PDF Unavailable
Word Unavailable
Song MP3

Sa dihang gipatawag ni Elias ni Ahab ang tibook Israel ngadto sa Carmel, kini maoy naglandong daan sa pagdala sa Dios sa iglesia gawas sa mga Mangitngit nga Kapanahonan niadtong 1798 human sa tulo ug tunga ka tuig nga paglutos, ug sa paggiya kanila ngadto sa 1844 ug pagkahuman ngadto sa 1863. Kining tulo ka mga petsa mao ang katapusang tulo ka mga timaan sa dalan sa estruktura sa “pito ka mga panahon” sumala sa gipahimutang ni Isaias sa ikapitong kapitulo.

Ang mao gihapong kasaysayan sa 1798, 1844, ug 1863 gitinguha usab pinaagi sa hulagway sa dihang gipangulohan ni Moises ang mga anak sa Israel gikan sa pagkaulipon sa Ehipto paingon sa Bukid sa Sinai. Ang kasaysayan sa nahaunang ug sa ikaduhang mga manulonda nagrepresentar sa kalihukang Millerite nga nagsugod sa panahon sa katapusan niadtong 1798 ug mipadayon hangtod nga ang maong kalihukan nahimong usa ka iglesia niadtong 1863. Si Elias ug si Moises mao ang duha ka pangunang mga saksi sa kasaysayan sa Millerite, ug sila usab mao ang duha ka pangunang mga saksi diha sa basahon sa Pinadayag sa panahon sa ikatulong manulonda.

Ang kalihokan sa mga Millerite maoy nagtimaan sa sinugdanan sa walay-kataposang ebanghelyo sa Pinadayag 14, ug ang Future for America maoy nagtimaan sa katapusan. Tali sa sinugdanang kalihokan sa mga Millerite ug sa katapusang kalihokan, atong makita ang Iglesia Adventista del Séptimo Día. Sumala sa mga historyador sa iglesia Adventista niadtong 1856, ang salin sa kalihokan sa mga Millerite misulod sa kahimtang sa Laodicea, sa ingon nagtapos sa yugto sa Filadelfia nga nagrepresentar sa 1798 hangtod sa 1856.

Sa miaging artikulo among gipakita nga ang inspirasyon nagpatakdo sa kapakyasang kasinatian sa pagtabok sa Mapulang Dagat uban sa dakong kapakyasan sa 1844. Niana nga punto, ang pagsulay mahitungod sa Igpapahulay ingon sa gihulagway pinaagi sa manna miabot sa kasaysayan ni Moises. Sa mao gihapong matagnaong punto, ang kahayag nga miabut gikan sa Labing Balaan nga Dapit nagsugod sa usa ka proseso sa pagsulay ug paghinlo nga nagsugod sa Igpapahulay, alang niadtong mga mitabok sa dagat ug misulod pinaagi sa pagtuo ngadto sa Labing Balaan nga Dapit. Ang proseso sa pagsulay nga miuna sa 1844 nagsugod sa kasaysayan ni Moises sa iyang pagkatawo ug alang sa mga Millerite sa 1798 uban sa pagdugang sa kahibalo nga giila ni Daniel nga magapamunga ug tulo ka hugna nga proseso sa pagsulay nga nagdala ngadto sa paghukom.

> Daghan ang maputli, ug mapaputi, ug pagatintalon; apan ang mga dautan magabuhat sa kadautan: ug walay bisan usa sa mga dautan ang makasabut; apan ang mga manggialamon makasabut. Daniel 12:10.

Ang pag-abli sa paghukom niadtong Oktubre 22, 1844, gitipohan pinaagi sa paghukom kang Paraon nga nagsugod sa mga kamagulangan sa Egipto ug natapos sa katubigan sa Mapulang Dagat. Sa dihang ang mga manggialamon misulod pinaagi sa pagtuo ngadto sa Labing Balaang Dapit, o mitabok latas sa Mapulang Dagat, ang proseso sa pagsulay nga nagsugod sa panahon sa katapusan niadtong 1798 nagpadayon lampas pa sa 1844. Sa kasaysayan ni Moises, kini girepresentahan pinaagi sa napulo ka mga pagsulay, diin napakyas ang Israel sa matag lakang. Ang ulahing pagsulay sa napulo mao kadtong gisusi sa napulog-duha ka mga maniniid ang Yutang Saad. Ang unang pagsulay sa kasaysayan ni Moises mao ang pagsulay sa manna nga nagrepresentar sa Igpapahulay, ug alang sa mga Millerita ang Igpapahulay giila ingon nga unang pagsulay human sa Oktubre 22, 1844. Sanglit ang unang pagsulay mao ang Igpapahulay sa duruha ka managsama nga mga kasaysayan, ang misunod nga siyam ka mga pagsulay sa kasaysayan ni Moises nagaila nga human sa 1844, aduna untay sunod-sunod nga mga pagsulay nga magdala ngadto sa pagsulod sa Yutang Saad o sa kamingawan sa kamatayon. Ang 1863 nagrepresentar sa katapusang pagsulay alang sa kalihukang Millerita. Sugdan nato kini nga pagtan-aw sa dihang ang napulog-duha ka mga maniniid mipauli uban sa ilang mga taho mahitungod sa Yutang Saad.

> Ug mibalik sila gikan sa pagsusi sa yuta tapos sa kap-atan ka adlaw. Ug miadto sila ug miabut kang Moises, ug kang Aaron, ug sa tibook nga katilingban sa mga anak sa Israel, didto sa kamingawan sa Paran, sa Kades; ug ilang gidala balik ang taho ngadto kanila, ug ngadto sa tibook nga katilingban, ug ilang gipakita kanila ang bunga sa yuta. Ug ilang gisuginlan siya, ug miingon, Miadto kami sa yuta diin ikaw nagpadala kanamo, ug sa pagkamatuod nagapaagay kini ug gatas ug dugos; ug mao kini ang bunga niini. Apan ang katawohan nga nagpuyo sa yuta kusgan, ug ang mga siyudad kinutaan ug dagku kaayo; ug labut pa nakita namo didto ang mga anak ni Anak. Ang mga Amalecanhon nagpuyo sa yuta sa habagatan; ug ang mga Hetehanon, ug ang mga Jebusehanon, ug ang mga Amorehanon, nagpuyo sa kabukiran; ug ang mga Canaanhanon nagpuyo daplin sa dagat, ug sa daplin sa Jordan. Ug gipahilom ni Caleb ang katawohan sa atubangan ni Moises, ug miingon, Manungas kita dayon, ug panag-iyahon kini; kay arang gayod kita sa pagbuntog niini. Apan ang mga lalake nga mitungas uban kaniya miingon, Dili kita arang sa pagtungas batok sa katawohan; kay sila labi pang kusgan kay kanato. Ug nagdala sila ug dautang taho mahitungod sa yuta nga ilang gisusi ngadto sa mga anak sa Israel, nga nagaingon, Ang yuta nga among giagian sa pagsusi niini, mao ang yuta nga nagalamoy sa mga pumoluyo niini; ug ang tanang katawohan nga among nakita didto mga tawo nga hatag-as ug tindog. Ug didto nakita namo ang mga higante, ang mga anak ni Anak, nga nangagikan sa mga higante: ug sa among kaugalingong pagtan-aw sama kami sa mga dulon, ug ingon man usab kami sa ilang pagtan-aw. Mga Numero 13:25–33.

Kining tudlôna gikan sa Mga Numero adunay pipila ka mahinungdanon kaayong mga kamatuoran nga angay timan-an, nga mahimong sayon ra nga dili mamatikdan kon ang kasaysayan nga girepresentahan niini dili hunahunaon ingon nga nagatipolohiya sa kalihukang Millerite. Usa ka punto mao nga ang mga rebelde nga may “daotang taho” napakyas sa ilang ikanapulo ug katapusang pagsulay, ug niadtong katapusang pagsulay duha ka hut-ong sa mga tawo ang gipadayag. Ang duha ka hut-ong nga nagakahugpong sa tibuok kasaysayan sa miaging siyam ka mga pagsulay nagpadayag sa ilang mga kinaiya sumala sa kon hain nga “taho” ang ilang gipili nga dawaton. Sa 1863, ang Millerite Adventism misalikway sa taho ni Moises ingon sa girepresentahan sa tagna sa pagkaulipon diha sa Levitico 26. Ang taho nga gipresentar nila Josue ug Caleb mao lamang ang pag-usab sa “taho” sa Dios sa tibuok kasaysayan sa ilang kaluwasan gikan sa pagkaulipon. Gikan sa pagkahimugso ni Moises padayon, gisaad sa Dios nga Iyang kuhaon sila gikan sa pagkaulipon ug dad-on ngadto sa yuta nga gisaad kang Abraham sa gatusan na ka tuig sa wala pa. Si Josue ug Caleb nagarepresentar niadtong nanindog ibabaw sa patukoranan nga taho; ang laing napulo ka mga maniniid misalikway nga ang Dios sa pagkatinuod maoy naghatag niana nga taho.

> Ug ang tibook nga katilingban mipatugbaw sa ilang tingog ug mingtu-aw; ug ang katawohan mihilak niadtong gabhiona. Ug ang tanang mga anak sa Israel mingsung-aw batok kang Moises ug batok kang Aaron; ug ang tibook nga katilingban miingon kanila, Maayo pa unta kon nangamatay kami sa yuta sa Ehipto! o maayo pa unta kon nangamatay kami niining kamingawan! Ug nganong gidala man kami ni Jehova ngadto niining yutaa, aron mangapukan pinaagi sa pinuti, aron ang among mga asawa ug ang among mga kabataan mahimong tulokbonon? dili ba labi pang maayo alang kanamo ang mobalik ngadto sa Ehipto? Ug sila miingon ang usa sa usa, Magbutang kita ug usa ka pangulo, ug mobalik kita ngadto sa Ehipto. Mga Numeros 14:1–4.

Sa dihang niadtong 1863 si James White misulat ug usa ka artikulo sa Review and Herald nga nagsalikway sa pagsabot ni Miller sa “seven times” ug sa maong tuig usab si Uriah Smith nagmantala sa peke nga tsart nga walay bisan unsang pakisayran sa “seven times” sa Levitico, silang duha, si White ug si Smith, nagbutang sa daplin sa buluhaton ni William Miller ug gigamit ang biblikanhong pamaagi sa apostatang Protestantismo. Ang pamaagi sa mga apostata nga ila bag-o lang giila ingon nga mga “anak nga babaye sa Babilonia,” maoy gigamit ingon nga pangatarungan sa pagsalikway sa mensahe ni Miller nga gimandoan sa manulonda nga si Gabriel. Sa ikanapulo nga pagsulay alang sa karaang Israel sila sa dayag miingon, “Let us make a captain, and let us return to Egypt.” Ang kapakyasan sa ikanapulo ug katapusang pagsulay nakabase sa pagsalikway sa “report” nga nahiuyon sa report sukad pa sa sinugdan, ug sa tinguha sa pagbalik ngadto sa pagkaulipon sa Egipto. Sa dihang si Jeremias sa simbolikong paagi nagrepresentar niadtong mga napakyas sa ilang gilauman tungod sa napakyas nga tagna sa 1843, ang Dios sa piho mitawag kaniya sa pagbalik ngadto sa Dios ug sa iyang kanhing kapinit alang sa mensahe, apan nagsugo usab Kaniya nga dili gayod mobalik niadtong mga nailhan nga mga anak nga babaye sa Babilonia.

> Busa mao kini ang giingon sa Ginoo: Kon ikaw mobalik, nan papabalikon ko ikaw, ug ikaw motindog sa akong atubangan; ug kon imong ipagula ang bililhon gikan sa walay bili, ikaw mamahimong sama sa akong baba; pabalika sila nganha kanimo, apan ayaw ikaw pagbali ngadto kanila. Jeremias 15:19.

Niadtong 1863, si James White ug si Uriah Smith nagtudlo ug bag-ong kapitan aron magmando kanila pabalik sa dapit nga gisugo sila nga dili adtoan. Si Josue ug si Caleb nagrepresentar niadtong nangandoy sa pagpadayon sa unahan, si White ug si Smith nagrepresentar niadtong nangandoy sa pagbalik.

Laing punto nga angay timan-an sa pahayag gikan sa basahon sa Numeros mao nga ang katapusang pagsukol, nga maoy naghukom nga ang tanang masinupakon mamatay sa kamingawan sulod sa mosunod nga kap-atan ka tuig, mao ang usa sa duha ka nag-unang reperensiya nga nagapahimutang sa prinsipyo sa usa ka adlaw alang sa usa ka tuig sa panagna sa Biblia, nga tingali mao ang labing mahinungdanong lagda sa panagna nga gigamit ni Miller sa pag-abli sa mensahe sa walay kataposang maayong balita ug sa unang manulonda. Ang laing biblikanhong saksi alang niini nga lagda makita diha sa basahon ni Ezequiel.

> Ug sa diha nga nahuman mo na kini, humigda ka pag-usab sa imong tuo nga kiliran, ug dad-on mo ang kasal-anan sa balay ni Juda sulod sa kap-atan ka adlaw: gitudlo Ko kanimo ang matag adlaw alang sa usa ka tuig. Ezekiel 4:6.

Ang kasagarang dili mamatikdan mahitungod sa duha ka mga bersikulo nga nagtukod sa prinsipyo sa usa ka adlaw alang sa usa ka tuig mao ang historikal nga konteksto sa maong duha ka mga bersikulo.

> Sumala sa gidaghanon sa mga adlaw nga inyong gisusi ang yuta, nga kap-atan ka adlaw, ang matag adlaw alang sa usa ka tuig, pagapas-anon ninyo ang inyong mga kasal-anan, bisan kap-atan ka tuig, ug inyong mahibaloan ang akong paglapas sa saad. Numeros 14:34.

Ang bersikulo sa Mga Numero nahitabo sa sinugdanan sa karaang Israel ug nagrepresentar sa pagrebelde sa katawhan sa Dios nga may pakigsaad, ug ang bersikulo sa Ezekiel nahitabo sa katapusan sa karaang Israel ug nagrepresentar sa pagrebelde sa katawhan sa Dios nga may pakigsaad. Ang silot sa sinugdanan mao ang kamatayon didto sa kamingawan ug ang silot sa katapusan mao ang pagkaulipon sa yuta sa ilang mga kaaway. Ang prinsipyo sa usa ka adlaw alang sa usa ka tuig nagpasiugda sa pagrebelde sa usa ka katawhang may pakigsaad. Duha ka mga silot, usa sa sinugdanan ug usa sa katapusan, apan lahi ang duha. Ang nahauna mao ang kamatayon pinaagi sa hinayhinay nga pagkahanaw samtang nanaw sa kamingawan, ang naulahi mao ang pagkabinihag ug pagkaulipon sa literal nga Babilonia.

> Unya si Moises ug si Aaron mihapa sa ilang mga nawong sa atubangan sa tibook nga katigoman sa panagkatigum sa mga anak sa Israel. Ug si Josue ang anak ni Nun, ug si Caleb ang anak ni Jepune, nga mga lakip niadtong misusi sa yuta, nagisi sa ilang mga bisti; ug misulti sila sa tibook nga pundok sa mga anak sa Israel, nga nagaingon: Ang yuta nga among giagian aron sa pagsusi niini, usa ka hilabihang maayo nga yuta. Kong mahimuot ang Ginoo kanato, nan dad-on niya kita ngadto niining yutaa, ug ihatag kini kanato; usa ka yuta nga nagaagay sa gatas ug dugos. Apan ayaw kamo pagrebelde batok sa Ginoo, ni ayaw kahadlok sa katawohan sa yuta; kay sila tinapay alang kanato: ang ilang panalipod nabulag na gikan kanila, ug ang Ginoo nagauban kanato: ayaw sila kahadloki. Apan ang tibook nga katigoman nagsugo nga batohon sila sa mga bato. Ug ang himaya sa Ginoo mipakita sa tabernaculo sa panagkatigum sa atubangan sa tanang mga anak sa Israel. Ug ang Ginoo miingon kang Moises: Hangtod anus-a ba ako pagahagit-hagiton niining katawohana? ug hangtod anus-a ba sila dili motoo kanako, tungod sa tanang mga ilhanan nga akong gipakita sa taliwala nila? Silotan ko sila pinaagi sa kamatay, ug kuhaon ko gikan kanila ang panulondon; ug himoon ko ikaw nga usa ka nasud nga labi pang daku ug labi pang kusgan kay kanila. Ug si Moises miingon sa Ginoo: Nan ang mga Egiptohanon makadungog niini, (kay pinaagi sa imong gahum gikuha mo kini nga katawohan gikan sa taliwala nila;) ug ilang isugilon kini sa mga pumoluyo niining yutaa: kay nakadungog sila nga ikaw, Ginoo, ania sa taliwala niining katawohan, nga ikaw, Ginoo, makita sa nawong ug nawong, ug nga ang imong panganod nagatindog sa ibabaw nila, ug nga nagauna ikaw kanila, sa adlaw diha sa usa ka haligi nga panganod, ug sa gabii diha sa usa ka haligi nga kalayo. Karon kong pamatyon mo kining tibook nga katawohan ingon sa usa ka tawo, nan ang mga nasud nga nakadungog sa imong kabantog mosulti, nga magaingon: Tungod kay ang Ginoo wala makahimo sa pagdala niining katawohan ngadto sa yuta nga iyang gipanumpa kanila, busa iyang gipamatay sila didto sa kamingawan. Ug karon, nagapangaliyupo ako kanimo, ipadayag unta nga daku ang gahum sa akong Ginoo, sumala sa imong gipamulong, nga nagaingon: Ang Ginoo maantuson sa dugay, ug daku sa kalooy, nga nagapasaylo sa kasal-anan ug kalapasan, ug dili gayud magpasipala sa sad-an, nga nagapanimalos sa kasal-anan sa mga amahan ngadto sa mga anak hangtod sa ikatolo ug ikaupat nga kaliwatan. Pasayloa, nagapangaliyupo ako kanimo, ang kasal-anan niining katawohan sumala sa kadaku sa imong kalooy, maingon nga imong gipasaylo kining katawohan sukad sa Egipto hangtod karon. Numeros 14:5–19.

Ang kasaysayan nga gihulagway niini nga mga bersikulo nahimong usa ka biblikanhong simbolo nga gitawag nga “ang adlaw sa paghagit.” Ang “adlaw sa paghagit” gihisgotan sa Salmo nobenta’y singko, Jeremias trenta’y dos, ug Hebreohanon tres, apan dili nato hisgutan kana nga simbolo niining panahona. Adunay usa ka mahinungdanong prinsipyo nga gipaila sa miaging pahayag nga kinahanglan maila. Kini nga prinsipyo gihulagway usab sa manalagna nga si Samuel, ni Lucifer, ni Ellen White, ug siyempre ni Moises niining pahayag.

> Ug miingon sila kaniya, Tan-awa, tigulang na ikaw, ug ang imong mga anak wala maglakaw sa imong mga dalan: busa karon himoa kami ug usa ka hari aron maghukom kanamo sama sa tanang mga nasod. Apan kini nga butang nakapasubo kang Samuel, sa dihang miingon sila, Hatagi kami ug usa ka hari aron maghukom kanamo. Ug si Samuel nag-ampo ngadto sa Ginoo. Ug ang Ginoo miingon kang Samuel, Pamatii ang tingog sa katawohan sa tanan nilang gisulti kanimo: kay dili ikaw ang ilang gisalikway, kondili ako ang ilang gisalikway, aron dili ako maghari ibabaw kanila. Sumala sa tanan nilang mga binuhatan nga ilang gibuhat sukad sa adlaw nga gikuha ko sila gikan sa Egipto hangtod niining adlawa, diin ilang gibiyaan ako ug nag-alagad sa ubang mga dios, mao usab kana ang ilang gibuhat kanimo. Busa karon pamatia ang ilang tingog: apan sa gihapon pasidan-i sila sa labing solemne nga paagi, ug ipakita kanila ang pamaagi sa hari nga maghari ibabaw kanila. Ug gisugilon ni Samuel ang tanang mga pulong sa Ginoo ngadto sa katawohan nga nangayo kaniya ug usa ka hari. Ug miingon siya, Mao kini ang pamaagi sa hari nga maghari ibabaw ninyo: kuhaon niya ang inyong mga anak nga lalake, ug itudlo sila alang sa iyang kaugalingon, alang sa iyang mga karwahe, ug aron mahimong iyang mga magkakabayo; ug ang uban modagan sa unahan sa iyang mga karwahe. Ug magbutang siya alang sa iyang kaugalingon ug mga kapitan sa tagsa ka libo, ug mga kapitan sa tagsa ka kalim-an; ug ibutang niya sila sa pagdaro sa iyang yuta, ug sa pag-ani sa iyang abot, ug sa paghimo sa iyang mga galamiton sa gubat, ug sa mga galamiton sa iyang mga karwahe. Ug kuhaon niya ang inyong mga anak nga babaye aron mahimong mga maghuhumot, ug mga magluluto, ug mga magbubuhat ug tinapay. Ug kuhaon niya ang inyong mga kaumahan, ug ang inyong mga kaparrasan, ug ang inyong mga tanamanan sa olibo, bisan ang labing maayo kanila, ug ihatag kini sa iyang mga alagad. Ug kuhaon niya ang ikapulo sa inyong binhi, ug sa inyong mga kaparrasan, ug ihatag kini sa iyang mga opisyal, ug sa iyang mga alagad. Ug kuhaon niya ang inyong mga ulipon nga lalake, ug ang inyong mga ulipon nga babaye, ug ang inyong labing maayong mga batan-ong lalake, ug ang inyong mga asno, ug gamiton sila sa iyang buluhaton. Kuhaon niya ang ikapulo sa inyong mga karnero: ug kamo mahimong iyang mga ulipon. Ug managhilak kamo niadtong adlawa tungod sa inyong hari nga inyong pagapilion alang sa inyong kaugalingon; ug ang Ginoo dili mamati kaninyo niadtong adlawa. Bisan pa niana, ang katawohan midumili sa pagtuman sa tingog ni Samuel; ug miingon sila, Dili; kondili gusto kami ug usa ka hari ibabaw namo; aron kami usab mahisama sa tanang mga nasod; ug aron ang among hari maghukom kanamo, ug mogula sa among unahan, ug makig-away sa among mga gubat. Ug nadungog ni Samuel ang tanang mga pulong sa katawohan, ug gisubli niya kini sa mga dalunggan sa Ginoo. Ug ang Ginoo miingon kang Samuel, Pamatii ang ilang tingog, ug himoi sila ug usa ka hari. Ug si Samuel miingon sa mga tawo sa Israel, Panglakaw kamo, ang matag usa ngadto sa iyang lungsod. 1 Samuel 8:5–22.

Niining tudlúa ang karaang Israel sa Dios isip ilang hari, ug ang kasaysayan nagatudlo ngadto sa panahon sa dihang ilang gimantala nga wala silay hari gawas kang Cesar. Ilang gisalikway ang teokrasya sa Dios, ug miinsistir nga hatagan sila ug hari gikan sa ilang kaugalingong katawhan, apan sa katapusan nagmantala lamang nga ang ilang hari mao ang usa ka Romanong hari. Ang Romanong hari sa kaulahian nga mga adlaw mao ang papa sa Roma.

> Apan sila misinggit, “Ipapahawa siya, ipapahawa siya, ilansang siya sa krus.” Miingon si Pilato kanila, “Ilansang ko ba sa krus ang inyong Hari?” Mitubag ang mga pangulong saserdote, “Wala kamiy hari gawas kang Cesar.” Juan 19:15.

Ang pagsalikway sa teokrasya maoy hilabihan ka mapasipalahanon ug personal alang kang Samuel nga iyang nasabtan kini ingon nga pagsalikway sa iyang propetikong katungdanan. Apan gisiguro sa Dios nga masabtan ni Samuel nga ang ilang pagsalikway iya sa Dios, ug dili sa propeta. Kining duha ka mga pahayag nga naglatid sa propetikong relasyon ni Moises ug ni Samuel ngadto sa pagsukol sa karaang Israel, ang silot tungod sa pagsukol nga misunod dili mao ang katapusan alang sa karaang Israel. Aduna pa gihapoy usa ka pundok nga girepresentahan ni Josue ug ni Caleb nga mosulod sa Yutang Saad, ug sa sugilanon ni Samuel ang katapusan sa karaang Israel didto sa pagtapos sa mga hari sa Israel, dili sa sinugdan.

Nangatarungan si Moises uban sa Dios aron magpadayon Siya sa paglihok uban sa karaang Israel, kay nangatarungan si Moises nga ang pagtapus kanila niadtong tungora magpasayop sa sagradong kasaysayan sa pagluwas sa Iyang katawhan ug sa Iyang saad sa paggiya kanila ngadto sa yuta nga gisaad sa Dios kang Abraham. Ang punto dinhi mao nga ang Dios mopili sa pagtugot nga ang pagsukol mahitabo ug magpadayon sa dihang nagtuyo Siya sa paggamit sa maong pagsukol ingon nga saksi sa kamatuoran.

Ang kinaiya sa matarong nga kasuko nga gipadayag ni Samuel gipadayag usab ni Ellen White.

> “Wala pa gayud sukad kaniadto nga nakita ko taliwala sa atong katawhan ang ingon niana ka lig-ong pagkatagbaw sa kaugalingon ug pagdumili sa pagdawat ug pag-ila sa kahayag sama sa gipadayag didto sa Minneapolis. Gipakita kanako nga walay bisan usa sa pundok nga nagatagad sa espiritu nga gipadayag niadtong tigom ang makabaton pag-usab ug tin-aw nga kahayag aron maila ang pagkahalangdon sa kamatuoran nga gipadala kanila gikan sa langit hangtod nga mapaubos nila ang ilang garbo ug isugid nga wala sila gimandoan sa Espiritu sa Dios, kondili nga ang ilang mga hunahuna ug mga kasingkasing napuno sa pagpihig. Ang Ginoo nangandoy nga moduol kanila, sa pagpanalangin kanila ug sa pag-ayo kanila gikan sa ilang mga pagtalikod, apan sila wala magpatalinghug. Gidala sila sa mao rang espiritu nga nagdasig kang Korah, Dathan, ug Abiram. Kadtong mga tawo sa Israel determinado sa pagsukol sa tanang pamatuod nga magapakita nga sila nasayop, ug nagpadayon sila sa ilang dalan sa pagkadismaya ug pagsukol hangtod nga daghan ang nabani palayo aron makighiusa kanila.”

> “Kinsa ba kini sila? Dili ang mga mahuyang, dili ang mga walay alamag, dili ang mga walay kahayag. Niana nga pagrebelde may duruha ka gatus ug kalim-an ka mga prinsipe nga ilado sa katilingban, mga tawo nga dungganon. Unsay ilang pagpamatuod? ‘ang tibook nga katilingban mga balaan man, ang matag usa kanila, ug si Jehova anaa sa taliwala nila: busa nganong gibayaw man ninyo ang inyong kaugalingon sa ibabaw sa katilingban ni Jehova?’ [Numeros 16:3]. Sa dihang si Core ug ang iyang mga kauban nangamatay ilalom sa paghukom sa Dios, ang katawohan nga ilang nalimbongan wala makakita sa kamot ni Jehova niining milagroha. Ang tibook nga katilingban sa pagkaugma mibasol kang Moises ug kang Aaron, ‘Gipamatay ninyo ang katawohan ni Jehova’ [bersikulo 41], ug ang hampak midangat sa katilingban, ug kapin sa napulo ug upat ka libo ang nangamatay.

> “Sa dihang ako adunay tinguha sa pagbiya sa Minneapolis, ang manulonda sa Ginoo mitindog tupad kanako ug miingon: ‘Dili kana; ang Dios adunay buluhaton alang kanimo nga pagabuhaton niining dapita. Ang katawhan nagbalik sa paglihok sa pagsukol ni Korah, Dathan, ug Abiram. Gibutang ko ikaw sa imong hustong kahimtang, nga dili ilhon niadtong wala sa kahayag; dili nila paminawon ang imong pagpamatuod; apan magauban Ako kanimo; ang Akong grasya ug gahum magapalig-on kanimo. Dili ikaw ang ilang gitamay, kondili ang mga sinugo ug ang mensahe nga Akong gipadala ngadto sa Akong katawhan. Nagpakita sila ug pagtamay sa pulong sa Ginoo. Gibutahan ni Satanas ang ilang mga mata ug gipatipas ang ilang paghukom; ug gawas kon ang matag kalag maghinulsol niining ilang sala, niining dili balaang pagkahilain nga nagapasipala sa Espiritu sa Dios, magalakaw sila sa kangitngit. Kuhaon Ko ang tangkawan gikan sa iyang dapit gawas kon sila maghinulsol ug makabig, aron Ako mag-ayo kanila. Gipangitngitan nila ang ilang espirituhanong panan-aw. Dili nila buot nga ang Dios magpadayag sa Iyang Espiritu ug sa Iyang gahum; kay anaa kanila ang espiritu sa pagbiaybiay ug kasukaon sa Akong pulong. Ang pagkamagaan, pagpatuyang sa walay kapuslanan, pagbinuang, ug pagpakatawa ginabuhat adlaw-adlaw. Wala nila itutok ang ilang mga kasingkasing sa pagpangita Kanako. Nagalakaw sila diha sa mga aligato sa ilang kaugalingong pagpasiga, ug gawas kon sila maghinulsol magahigda sila sa kasubo. Mao kini ang giingon sa Ginoo: Tumindog ka sa imong haligi sa katungdanan; kay Ako nagauban kanimo, ug dili Ko ikaw biyaan ni pasagdan man.’ Kining mga pulong gikan sa Dios wala ako mangahas sa pagsalikway.” The 1888 Materials, 1067.

Giparis ni Sister White ang kinaiya ni Samuel ug gisultihan nga magpabilin uban sa mga rebelde ug sa ilang pagrebelde ug “motindog sa” “puwesto” sa iyang “katungdanan.” Gisugo siya nga magbarug sa iyang puwesto, human niya (ang propetisa) gitinoan nga biyaan ang mga rebelde ug ang ilang pagrebelde ngadto sa ilang kaugalingon.

Ang lagda sa unang paghisgot, nga maoy usa ka pangunang bahin sa prinsipyo sa Alpha ug Omega, nagaila nga ang unang higayon nga ang usa ka hilisgutan mahisgotan maoy labing dako ug kahinungdanon. Nahiuyon sa mismong sinugdanan sa pagrebelde ni Lucifer mao ang kamatuoran nga kon buot pa sa Dios, anaa Kaniya ang tanang gahum nga gikinahanglan aron laglagon si Lucifer sa iyang labing unang hakog nga hunahuna nga mitungha sulod sa hunahuna ni Lucifer. Mahimo unta sa Dios nga wagtangon si Lucifer gikan sa kabuhatan, ug anaa Kaniya ang gahum nga kon maoy Iyang gipili ang pagbuhat niana, mahimo Niya kadto sa paagi nga ang ubang mga anghel dili gani mahibalo sa nahitabo. Siyempre, wala Niya kini buhata, kay lakip sa ubang mga butang kini unta usa ka paglilimod sa Iyang kinaiya, apan aduna gayud Siya sa gahum sa paglalang nga magtugot Kaniya sa pagbuhat nianang mismong butanga. Apan wala Niya kini buhata. Mapailubon Niyang gitugotan nga ang pagrebelde mahimong kabahin sa pagpamatuod sa Iyang kinaiya, kabahin sa pagpanghimatuod sa away nga misugod sa langit ug sa ulahi moabut sa yuta. Mao kini ang natuman pinaagi sa pakigpulong ni Moises alang sa karaang Israel. Gitugotan sa Dios nga ang kaliwatan sa mga rebelde mamatay sa kamingawan ug gigamit kana nga kasaysayan ingon nga usa ka biblikanhong panig-ingnan aron mapauswag ang mga kamatuoran nga may kalabutan sa walay-katapusang ebanghelyo.

Sa ingon usab, sa pagsalikway sa Dios ingon nga Hari sa mga adlaw ni Samuel. Si Samuel gisugo sa pagpadayon ug pagtindog sa iyang haligi sa katungdanan, bisan pa sa personal nga mga kombiksyon ni Samuel ug sa iyang propetikong kahibalo. Kini nga bahin sa propetikong ug kasaysayanhong pagdumala sa Dios giila usab diha sa pagtukod pag-usab sa templo human sa pagkabinihag sa Babilonia. Gitagna ug gidumalahan sa Dios ang matag bahin sa kapitoan ka tuig nga pagkabinihag; ang pagbalik ngadto sa Jerusalem, ang pagtukod pag-usab sa Jerusalem, sa templo, ug sa mga dalan ug mga kuta. Iyang gipadayag ang mga panagtagna sa panahon nga nagtimaan kon kanus-a sila pagabuhian gikan sa pagkabinihag. Iyang gipiho kung pila ka mga sugo ang aduna aron magtimaan sa sinugdanan sa duruha ka libo ug tulo ka gatus ka tuig. Iyang gihinganlan si Ciro, ang pagano nga hari nga maoy magsugod sa maong proseso pinaagi sa nahaunang sugo. Ang tanang mga bahin sa pagtukod pag-usab sa Jerusalem ug sa templo espesipikong gipiho, ug Iyang gipatindog ang matarong nga mga tawo ug mga propeta aron matuman ang buluhaton.

Bisan pa sa tanang dayag nga diosnong propetikong pag-ila nang daan ug pagpangilabot, ang pagsukol nga maoy mitultol ngadto sa pagkabihag sa Babilonia nakapahinapos na sa Iyang personal nga presensya uban sa katawohan sa Dios. Ang himaya sa shekinah wala na gayud mobalik sa templo nga gitukod pag-usab. Ang tibuok kasaysayan gigamit aron sa paghatag ug propetikong estruktura ngadto sa kasaysayan sa katapusan sa kalibotan, bisan pa nga ang templo wala na gayud mapanalanginan pag-usab sa presensya sa shekinah diha sa Labing Balaang Dapit. Niining kahulogan, ang templo nga gitukod pag-usab maoy pagpamatuod dili sa presensya sa Dios, kondili sa pagsukol sa Israel. Apan ang mga manalagna nianang kasaysayana, sama kang Samuel ug Sister White sa Minneapolis, nagpadayon sa pag-alagad sa kapasidad isip mga manalagna.

Ang pagrebelde ni Lucifer mao ang unang butang nga gihisgutan sa dakong away tali kang Cristo ug kang Satanas, ug gitugotan sa Dios ang pagrebelde nga magpadayon alang sa Iyang kaugalingong mga katuyoan. Si Samuel, bisan pa sa iyang matarong nga kasuko batok sa tinguha sa Israel nga mahisama sa ubang mga nasod, gimandoan sa pag-apil sa pagdihog sa unang duha ka mga hari. Ug ang mga manalagna sa Dios miapil sa pagtukod pag-usab sa templo sa Dios, ang templo nga dili na gayud pagausaban nga maangkon ang presensya sa Dios nga shekinah.

Kadtong naggamit sa ilang “mga pinggan sa mga sugilanon” batok sa profetikanhong Pulong, sa paningkamot sa pagtabon sa pagrebelde sa Adventismo niadtong 1863, ug nga mipili sa pagpahimutang sa ilang pangatarungan ibabaw sa lohika nga kon aduna may nahitabo nga sayop niadtong 1863, unta gidid-an kini sa propetisa, tinuyoang wala mahibalo sa unang prinsipyo nga giila sa labing unang paghisgot sa pagrebelde batok sa Dios. Gitugotan sa Dios ang pagrebelde alang sa Iyang kaugalingong mga katuyoan ug kon Iyang pilion nga ang Iyang mga propeta magpabiling neyutral o maghilom sa mga pagrebelde nga mahimong moabot, kana mao ang Iyang pagpili.

Samtang magsugod kita sa paghisgot sa proseso sa pagsulay gikan sa 1844 hangtod sa 1863, nga gitipohan sa napulo ka mga pagsulay nga napakyas sa karaang Israel human sila makatabok sa Dagat nga Mapula, mahinungdanon nga masabtan kining kamatuoran sa Biblia. Ang mga propeta sa Dios nagabuhat ingon nga Iyang mga propeta sa mga panahon sa pagtuman ug sa pagkadili-masinugtanon, ug usahay dili sila mosukol sa mga butang nga sa pangibabaw daw ingon sa usa ka butang nga gipaabut nga sukdon sa usa ka propeta. Usahay dayag nga sila nakahibalo sa pagrebelde apan gipugngan sila, ug sa ubang mga higayon gitabonan sa Ginoo ang ilang mga mata mahitungod sa pagrebelde. Kon maila kana nga panglantaw, ang 1863 mahimong usa ka mahinungdanong timaan sa dalan sa kasaysayan sa ikaunom nga gingharian sa tagna sa Biblia, alang sa sungay sa Protestanismo ug sa sungay sa Republikano.

> Ako usab nagsulti pinaagi sa mga propeta, ug gipadaghan ko ang mga panan-awon, ug migamit ako ug mga sambingay, pinaagi sa pag-alagad sa mga propeta. Hosea 12:10.

Back to Articles