Article

# The Book of Daniel - Number One-Hundred and Sixty-Five

Ang Basahon ni Daniel - Gatus ug Kan-uman ug Lima

Unveiling the Prophetic Tapestry: From Alexander the Great to Modern Rome

Pagpadayag sa Propetikong Habolan: Gikan kang Alejandro nga Bantugan hangtod sa Modernong Roma

Author

Jeff Pippenger

Published

March 29, 2024

Formats

PDF Unavailable
Word Unavailable
Song MP3

We will now consider the history that took place in the aftermath of Alexander the Great’s sudden death, which represents the year 538 unto the time of the end in 1798.

Atong karon pagahisgutan ang kasaysayan nga nahitabo sa ulahi sa kalit nga kamatayon ni Alejandro nga Bantugan, nga nagrepresentar sa tuig 538 hangtod sa panahon sa katapusan sa 1798.

> And when he shall stand up, his kingdom shall be broken, and shall be divided toward the four winds of heaven; and not to his posterity, nor according to his dominion which he ruled: for his kingdom shall be plucked up, even for others beside those. And the king of the south shall be strong, and one of his princes; and he shall be strong above him, and have dominion; his dominion shall be a great dominion. And in the end of years they shall join themselves together; for the king’s daughter of the south shall come to the king of the north to make an agreement: but she shall not retain the power of the arm; neither shall he stand, nor his arm: but she shall be given up, and they that brought her, and he that begat her, and he that strengthened her in these times. But out of a branch of her roots shall one stand up in his estate, which shall come with an army, and shall enter into the fortress of the king of the north, and shall deal against them, and shall prevail: And shall also carry captives into Egypt their gods, with their princes, and with their precious vessels of silver and of gold; and he shall continue more years than the king of the north. So the king of the south shall come into his kingdom, and shall return into his own land. Daniel 11:4–9.

> Ug sa diha nga siya motindog na, ang iyang gingharian pagadugmokon, ug pagabahinon ngadto sa upat ka hangin sa langit; ug dili alang sa iyang kaliwat, ni sumala sa iyang paghari nga iyang gigamhan: kay ang iyang gingharian pagalukahon, bisan alang sa uban gawas kanila. Ug ang hari sa habagatan mahimong kusgan, ug usa sa iyang mga prinsipe; ug siya mahimong labi pang kusgan kay kaniya, ug makabaton ug paggahum; ang iyang paggahum mahimong usa ka dakung paggahum. Ug sa katapusan sa mga tuig sila maghiusa sa ilang kaugalingon; kay ang anak nga babaye sa hari sa habagatan moadto sa hari sa amihanan aron sa pagbuhat ug kasabotan: apan dili niya mapabilin ang gahum sa bukton; ni siya motindog, ni ang iyang bukton: apan siya itugyan, ug sila nga nagdala kaniya, ug siya nga nanganak kaniya, ug siya nga nagpalig-on kaniya niining mga panahona. Apan gikan sa usa ka sanga sa iyang mga gamot adunay motindog diha sa iyang kahimtang, nga moanhi uban ang usa ka kasundalohan, ug mosulod sa kuta sa hari sa amihanan, ug molihok batok kanila, ug modaog: Ug siya usab magadala ug mga binihag ngadto sa Ehipto sa ilang mga dios, uban sa ilang mga prinsipe, ug uban sa ilang bililhong mga sudlanan nga salapi ug bulawan; ug siya magapadayon ug labi pang daghang mga tuig kay sa hari sa amihanan. Busa ang hari sa habagatan mosulod sa iyang gingharian, ug mobalik ngadto sa iyang kaugalingong yuta. Daniel 11:4–9.

Eventually, after Alexander the Great’s kingdom was broken, those who struggled for control of the former kingdom devolved into two primary kingdoms. The one kingdom controlling the south of Alexander’s former empire and the other controlling the north. From that point on in the prophetic narrative they are identified simply as the king of the south and the king of the north. Once the struggle for world dominance has reached the point where it is only portrayed between the king of the north and the south, the symbols of those two kingdoms continue through the entire chapter.

Sa ulahi, human mabungkag ang gingharian ni Alejandro nga Bantogan, kadtong nanlimbasog alang sa pagkontrolar sa kanhing gingharian nahulog ngadto sa duha ka nag-unang gingharian. Ang usa ka gingharian nagkupot sa habagatang bahin sa kanhing imperyo ni Alejandro ug ang usa nagkupot sa amihanang bahin. Gikan niadtong tungora sa asoy nga profesiya, sila gipaila na lamang sa yano ingon nga ang hari sa habagatan ug ang hari sa amihanan. Sa dihang ang panagbangi alang sa pagdominar sa kalibotan miabot na sa kahimtang nga kini gihulagway na lamang tali sa hari sa amihanan ug sa habagatan, ang mga simbolo niadtong duha ka gingharian nagpadayon sa tibuok nga kapitulo.

In verse five, the king of the south is established, and he is strong, but the king of the north is also strong and his kingdom is larger. Then in verse six, the king of the south proposes an alliance with the northern kingdom. The peace treaty is secured by the king of the south giving his daughter to the king of the north, so the king of the north could marry her and ratify their alliance with a family bond. The king of the north agreed, and set aside his wife, and married the princess from the south, and the alliance was initiated.

Sa bersikulo singko, ang hari sa habagatan natukod, ug siya kusgan, apan ang hari sa amihanan kusgan usab ug ang iyang gingharian mas dako. Unya sa bersikulo sais, ang hari sa habagatan misugyot ug pakigsaad sa gingharian sa amihanan. Ang kasabotan sa pakigdait gipalig-on pinaagi sa paghatag sa hari sa habagatan sa iyang anak nga babaye ngadto sa hari sa amihanan, aron mapangasawa siya sa hari sa amihanan ug mapalig-on ang ilang pakigsaad pinaagi sa bugkos sa pamilya. Miuyon ang hari sa amihanan, ug gisalikway niya ang iyang asawa, ug gipangasawa ang prinsesa gikan sa habagatan, ug gisugdan ang pakigsaad.

Eventually the southern princess bears a male-child, but ultimately the northern king grew tired of his new wife, and set her aside, as he had done with his first wife, and takes his first wife back, but as soon as the original wife is restored, and has opportunity, she kills the king of the north, his southern bride, her child, and her entire Egyptian entourage. The act of the original wife murdering the southern princess and her child enrages the southern princesses family, and one of her brothers raises up an army and attacks the northern kingdom.

Sa ulahi ang prinsesa sa habagatan manganak ug usa ka batang lalaki, apan sa katapusan ang hari sa amihanan gikapuyan sa iyang bag-ong asawa, ug gibulag siya, ingon sa iyang gibuhat sa iyang unang asawa, ug gikuha pag-usab ang iyang unang asawa; apan sa dihang ang unang asawa mapasig-uli na, ug makabaton ug kahigayonan, iyang gipatay ang hari sa amihanan, ang iyang pangasaw-onong taga-habagatan, ang ilang anak, ug ang tibuok niyang panon nga Ehipsiyo. Ang maong buhat sa unang asawa sa pagpatay sa prinsesa sa habagatan ug sa iyang anak nakapungot sa pamilya sa prinsesa sa habagatan, ug usa sa iyang mga igsoon nga lalaki nagpatindog ug kasundalohan ug miatake sa gingharian sa amihanan.

The southern army prevails over the northern king, and the first wife that murdered the northern king, his southern bride and child is then executed. The original wife’s son, who had been installed as the ruling king of the north at the death of his father, is captured and carried back to Egypt by the southern king, along with some Egyptian artifacts and idols that had been taken from the southern kingdom by the northern kingdom in earlier battles. Once in Egypt the captured northern king falls from a horse and dies. Uriah Smith identifies the history as follows.

Ang kasundalohan sa habagatan nakadaug batok sa hari sa amihanan, ug ang unang asawa nga mipatay sa hari sa amihanan, uban sa iyang pangasaw-onon sa habagatan ug sa ilang anak, unya gipapatay. Ang anak sa unang asawa, nga gipahimutang ingon nga nagharing hari sa amihanan sa pagkamatay sa iyang amahan, nadakpan ug gidala pagbalik ngadto sa Egipto sa hari sa habagatan, uban sa pipila ka mga butang nga Ehiptohanon ug mga diosdios nga kaniadto nakuha sa gingharian sa amihanan gikan sa gingharian sa habagatan sa nangaging mga gubat. Pag-abot sa Egipto, ang nadakpang hari sa amihanan nahulog gikan sa kabayo ug namatay. Si Uriah Smith nag-ila sa kasaysayan sa mosunod nga paagi.

> “‘VERSE 6. And in the end of years they shall join themselves together; for the king’s daughter of the south shall come to the king of the north to make an agreement: but she shall not retain the power of the arm; neither shall he stand, nor his arm; but she shall be given up, and they that brought her, and he that begat her, and he that strengthened her in these times.’

> “‘BERSIKULO 6. Ug sa katapusan sa mga tuig sila maghiusa sa usag usa; kay ang anak nga babaye sa hari sa habagatan moadto sa hari sa amihanan aron sa paghimo ug kasabutan: apan dili niya mapadayon ang kusog sa bukton; ni siya makabarog, ni ang iyang bukton; kondili siya igatugyan, ug sila nga nagdala kaniya, ug siya nga nanganak kaniya, ug siya nga nagpalig-on kaniya niining mga panahona.’

> “There were frequent wars between the kings of Egypt and Syria. Especially was this the case with Ptolemy Philadelphus, the second king of Egypt, and Antiochus Theos, third king of Syria. They at length agreed to make peace upon condition that Antiochus Theos should put away his former wife, Laodice, and her two sons, and should marry Berenice, the daughter of Ptolemy Philadelphus. Ptolemy accordingly brought his daughter to Antiochus, bestowing with her an immense dowry.

> “Adunay kanunayng mga gubat tali sa mga hari sa Egipto ug Siria. Ilabinang mao kini ang kahimtang kang Ptolemy Philadelphus, ang ikaduhang hari sa Egipto, ug kang Antiochus Theos, ang ikatulong hari sa Siria. Sa ulahi, nagkauyon sila sa paghimo ug pakigdait ubos sa kondisyon nga si Antiochus Theos mobulag sa iyang unang asawa, si Laodice, ug sa iyang duha ka mga anak nga lalaki, ug mangasawa kang Berenice, ang anak nga babaye ni Ptolemy Philadelphus. Busa gidala ni Ptolemy ang iyang anak nga babaye ngadto kang Antiochus, nga gihatagan niya kini ug usa ka hilabihang dakong bugay.”

> “‘But she shall not retain the power of the arm;’ that is, her interest and power with Antiochus. And so it proved; for some time shortly after, in a fit of love, Antiochus brought back his former wife, Laodice, and her children, to court again. Then says the prophecy, ‘Neither shall he [Antiochus] stand, nor his arm,’ or seed. Laodice, being restored to favor and power, feared lest, in the fickleness of his temper, Antiochus should again disgrace her, and recall Berenice; and conceiving that nothing short of his death would be an effectual safeguard against such a contingency, she caused him to be poisoned shortly after. Neither did his seed by Berenice succeed him in the kingdom; for Laodice so managed affairs as to secure the throne for her eldest son, Seleucus Callinicus.

> “‘Apan dili niya mapabilin ang gahum sa bukton;’ kana mao, ang iyang impluwensya ug gahum kang Antiochus. Ug mao gayod kana ang nahitabo; kay wala madugay human niana, diha sa usa ka kapritso sa gugma, gipabalik ni Antiochus ang iyang unang asawa, si Laodice, ug ang ilang mga anak, ngadto pag-usab sa korte. Unya nagaingon ang tagna, ‘Ni siya [Antiochus] dili makabarog, ni ang iyang bukton,’ o kaliwat. Si Laodice, sa dihang napasig-uli na sa pabor ug gahum, nahadlok nga, tungod sa pagkabalhinon sa iyang kinaaiya, mahimong pakaulawan siya pag-usab ni Antiochus, ug pabalikon si Berenice; ug sa paghunahuna nga walay bisan unsa gawas sa iyang kamatayon ang mahimong epektibong panalipod batok sa maong kahimtang, iyang gipahinabo nga siya mahiloan wala madugay human niana. Ni ang iyang kaliwat pinaagi kang Berenice maoy misunod kaniya sa gingharian; kay si Laodice maampingong nagdumala sa mga kalihokan aron masiguro ang trono alang sa iyang kamagulangan nga anak nga lalaki, si Seleucus Callinicus.”

> “But such wickedness could not long remain unpunished, as the prophecy further predicts, and further history proves.

> “Apan ang maong pagkadaotan dili mahimong magpabiling dugay nga walay silot, ingon sa dugang pang gitagna sa tagna, ug gipamatud-an sa misunod nga kasaysayan.

> “‘VERSE 7. But out of a branch of her roots shall one stand up in his estate, which shall come with an army, and shall enter into the fortress of the king of the north, and shall deal against them, and shall prevail: 8. And shall also carry captives into Egypt their gods, with their princes, and with their precious vessels of silver and of gold; and he shall continue more years than the king of the north. 9. So the king of the south shall come into his kingdom, and shall return into his own land.’

> “‘BERSIKULO 7. Apan gikan sa usa ka sanga sa iyang mga gamot may motindog diha sa iyang kahimtang, nga moanhi uban ang usa ka kasundalohan, ug mosulod ngadto sa kuta sa hari sa amihanan, ug molihok batok kanila, ug modaug: 8. Ug dad-on usab niya nga mga binihag ngadto sa Egipto ang ilang mga dios, uban ang ilang mga principe, ug uban ang ilang bililhong mga sudlanan nga salapi ug bulawan; ug siya magapadayon ug labaw pa nga mga tuig kay sa hari sa amihanan. 9. Busa ang hari sa habagatan moanha sa iyang gingharian, ug mobalik ngadto sa iyang kaugalingong yuta.’”

> “This branch out of the same root with Berenice was her brother, Ptolemy Euergetes. He had no sooner succeeded his father, Ptolemy Philadelphus, in the kingdom of Egypt, than, burning to avenge the death of his sister, Berenice, he raised an immense army, and invaded the territory of the king of the north, that is, of Seleucus Callinicus, who, with his mother, Laodice, reigned in Syria. And he prevailed against them, even to the conquering of Syria, Cilicia, the upper parts beyond the Euphrates, and almost all Asia. But hearing that a sedition was raised in Egypt requiring his return home, he plundered the kingdom of Seleucus, took forty thousand talents of silver and precious vessels, and two thousand five hundred images of the gods. Among these were the images which Cambyses had formerly taken from Egypt and carried into Persia. The Egyptians, being wholly given to idolatry, bestowed upon Ptolemy the title of Euergetes, or the Benefactor, as a compliment for his having thus, after many years, restored their captive gods.

> “Kining sanga nga gikan sa samang gamut kang Berenice mao ang iyang igsoon nga si Ptolemy Euergetes. Sa dihang mipuli pa lamang siya sa iyang amahan, si Ptolemy Philadelphus, sa gingharian sa Egipto, dihadiha, nga nagdilaab sa tinguha sa pagpanimalos sa kamatayon sa iyang igsoong babaye nga si Berenice, nagpundok siya ug usa ka hilabihan kadakong kasundalohan, ug misulong sa yuta sa hari sa amihanan, nga mao si Seleucus Callinicus, nga naghari sa Siria uban sa iyang inahan nga si Laodice. Ug siya midaog batok kanila, bisan hangtod sa pagpanakop sa Siria, Cilicia, sa mga dapit sa ibabaw sa unahan sa Eufrates, ug sa hapit tibuok Asia. Apan sa pagkadungog niya nga may mibangong usa ka pagsukol sa Egipto nga nanginahanglan sa iyang pagbalik sa iyang yutang puloy-anan, iyang gitulis ang gingharian ni Seleucus, ug gikuha ang kap-atan ka libo ka talento nga salapi ug mga mahalong sudlanan, ug duha ka libo ug lima ka gatus ka larawan sa mga dios. Lakip niini mao ang mga larawan nga kaniadto gikuha ni Cambyses gikan sa Egipto ug gidala ngadto sa Persia. Ang mga Egiptohanon, nga sa kinatibuk-an nahatag sa pagsimba sa mga diosdios, mihatag kang Ptolemy sa titulo nga Euergetes, o ang Mananabang, ingon nga usa ka pagdayeg tungod kay pinaagi niini iyang napasig-uli, human sa daghang mga tuig, ang ilang mga dios nga nabihag.”

> “This, according to Bishop Newton, is Jerome’s account, extracted from ancient historians, but there are authors still extant, he says, who confirm several of the same particulars. Appian informs us that Laodice having killed Antiochus, and after him both Berenice and her child, Ptolemy, the son of Philadelphus, to revenge those murders, invaded Syria, slew Laodice, and proceeded as far as Babylon. From Polybius we learn that Ptolemy, surnamed Euergetes, being greatly incensed at the cruel treatment of his sister, Berenice, marched with an army into Syria, and took the city of Seleucia, which was kept for some years afterward by garrisons of the kings of Egypt. Thus did he enter into the fortress of the king of the north. Polyaenus affirms that Ptolemy made himself master of all the country from Mount Taurus as far as to India, without war or battle; but he ascribes it by mistake to the father instead of the son. Justin asserts that if Ptolemy had not been recalled into Egypt by a domestic sedition, he would have possessed the whole kingdom of Seleucus. The king of the south thus came into the dominion of the king of the north, and returned to his own land, as the prophet had foretold. And he also continued more years than the king of the north; for Seleucus Callinicus died in exile, of a fall from his horse; and Ptolemy Euergetes survived him for four or five years.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 250–252.

> “Kini, sumala kang Obispo Newton, mao kini ang asoy ni Jerome, nga gikuha gikan sa mga karaang historyador; apan may mga tagsulat pa, matud niya, nga anaa pa karon, nga nagpamatuod sa pipila sa mao rang mga kahimtang. Si Appian nagpahibalo kanato nga si Laodice, sa tapus mapatay niya si Antiochus, ug human kaniya si Berenice ug ang iyang anak, si Ptolemy, ang anak ni Philadelphus, aron pagpanimalos niadtong mga pagpatay, misulong sa Siria, gipatay si Laodice, ug miabante hangtod sa Babilonia. Gikan kang Polybius atong nahibal-an nga si Ptolemy, nga ginganlan og Euergetes, sanglit daku kaayo ang iyang kasuko tungod sa mabangis nga pagtratar sa iyang igsoon nga babaye, si Berenice, milakaw uban ang usa ka kasundalohan paingon sa Siria, ug gikuha ang siyudad sa Seleucia, nga gibantayan sa sulod sa pipila ka mga tuig sa ulahi sa mga garison sa mga hari sa Egipto. Sa ingon niini misulod siya ngadto sa kuta sa hari sa amihanan. Si Polyaenus nagapamatuod nga si Ptolemy naghimo sa iyang kaugalingon nga agalon sa tibook yuta gikan sa Bukid Taurus hangtod sa India, nga walay gubat o pakig-away; apan sa sayop iyang giangkon kini ngadto sa amahan imbis ngadto sa anak. Si Justin nag-ingon nga kon si Ptolemy wala pa matawag balik ngadto sa Egipto tungod sa usa ka panimalayng pagsukol, maangkon unta niya ang tibook gingharian ni Seleucus. Busa ang hari sa habagatan miabut ngadto sa kagamhanan sa hari sa amihanan, ug mibalik ngadto sa iyang kaugalingong yuta, sumala sa gitagna sa manalagna. Ug nagpadayon usab siya sa dugang pang mga tuig kay sa hari sa amihanan; kay si Seleucus Callinicus namatay sa pagkabihag, tungod sa pagkahulog gikan sa iyang kabayo; ug si Ptolemy Euergetes nabuhi pa labaw kaniya sulod sa upat o lima ka tuig.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 250–252.

A prophetic characteristic of Rome, and therefore the king of the north, is that in order to be established upon the throne, three geographical obstacles must be conquered. The first king of the north in the aftermath of Alexander’s broken kingdom was established by Seleucus Nicator who had served as a general to Ptolemy (the king of the south) for a little while between 316 and 312 BC. Verse five addresses this fact when it states, “And the king of the south shall be strong, and one of his princes; and he shall be strong above him.” Ptolemy was the king of the south, and he had a general (one of his princes), that was destined to become stronger than Ptolemy, and the final phrase of verse five says, “and have dominion; his dominion shall be a great dominion.” Ptolemy’s general Seleucus was to become the first king of the north. But for Seleucus to become the king of the north, he would need to separate from the southern king, and thereafter conquer three geographical areas.

Usa ka propetikong kinaiya sa Roma, ug busa sa hari sa amihanan, mao nga aron mapahimutang sa trono, tulo ka heograpikong babag ang kinahanglan mabuntog. Ang unang hari sa amihanan sa panahon human sa nabungkag nga gingharian ni Alexander gitukod pinaagi kang Seleucus Nicator, nga nag-alagad isip usa ka heneral ni Ptolemy (ang hari sa habagatan) sulod sa mubo nga panahon tali sa 316 ug 312 BC. Ang bersikulo singko naghisgot niini nga kamatuoran sa dihang nagaingon kini, “And the king of the south shall be strong, and one of his princes; and he shall be strong above him.” Si Ptolemy mao ang hari sa habagatan, ug siya adunay usa ka heneral (usa sa iyang mga principe), nga gitagana nga mahimong mas kusgan pa kay Ptolemy, ug ang katapusang hugpong sa bersikulo singko nagaingon, “and have dominion; his dominion shall be a great dominion.” Ang heneral ni Ptolemy nga si Seleucus mao unta ang mahimong unang hari sa amihanan. Apan aron si Seleucus mahimong hari sa amihanan, kinahanglan niyang mobulag gikan sa hari sa habagatan, ug pagkahuman niana mabuntog ang tulo ka heograpikong dapit.

The first area conquered by Seleucus was the East in 301 BC. He then conquered the West (that had been held by Cassander’s successor) in 286 BC, and he then took his third territory in the North when he conquered Lysimachus in 281 BC. The king of the north was established on the throne in 281 BC.

Ang unang dapit nga nasakop ni Seleucus mao ang Sidlakan niadtong 301 BC. Unya gisakop niya ang Kasadpan (nga gihuptan sa manununod ni Cassander) niadtong 286 BC, ug dayon nakuha niya ang iyang ikatulong teritoryo sa Amihanan sa dihang napildi niya si Lysimachus niadtong 281 BC. Ang hari sa amihanan napahimutang sa trono niadtong 281 BC.

The peace treaty that was later formed with the southern king occurred in 252 BC. Six years later in 246 BC, Berenice (the southern princess), her son, and all her entourage were put to death. The southern king thereafter captured Laodice’s son, Seleucus Callinicus and took him back with him to Egypt, where he died falling from a horse. The reign of the first king of the north was from 281 BC until 246 BC, which equates to thirty-five years.

Ang pakigdait nga kasabotan nga naporma sa ulahi uban sa hari sa habagatan nahitabo niadtong 252 BC. Unom ka tuig sa ulahi, niadtong 246 BC, si Berenice (ang prinsesa sa habagatan), ang iyang anak nga lalaki, ug ang tibuok niyang panon gipamatay. Human niana, gidakop sa hari sa habagatan ang anak nga lalaki ni Laodice, si Seleucus Callinicus, ug gidala siya pagbalik ngadto sa Ehipto, diin namatay siya sa pagkahulog gikan sa kabayo. Ang paghari sa unang hari sa amihanan naggikan sa 281 BC hangtod sa 246 BC, nga katumbas sa katloan ug lima ka tuig.

The first king of the north in chapter eleven, conquered three geographical obstacles in order to be established upon the throne. Pagan Rome also conquered three geographical obstacles in order to be established upon the throne [See Daniel 8:9], and Papal Rome conquered three geographical obstacles in order to be established upon the throne [See Daniel 7:20]. Modern Rome also conquers three geographical obstacles in order to be established upon the throne [See Daniel 11:40–43].

Ang unang hari sa amihanan diha sa kapitulo onse, midaug sa tulo ka mga heograpikal nga babag aron matukod diha sa trono. Ang Paganong Roma usab midaug sa tulo ka mga heograpikal nga babag aron matukod diha sa trono [Tan-awa ang Daniel 8:9], ug ang Papadong Roma midaug sa tulo ka mga heograpikal nga babag aron matukod diha sa trono [Tan-awa ang Daniel 7:20]. Ang Modernong Roma usab midaug sa tulo ka mga heograpikal nga babag aron matukod diha sa trono [Tan-awa ang Daniel 11:40–43].

Once established upon the throne, the first king of the north ruled for thirty-five years. Once established upon the throne, pagan Rome ruled for a “time” (three hundred and sixty years). Once established upon the throne, papal Rome ruled for “a time, times and dividing of time” (twelve hundred and sixty years.) Once established upon the throne, modern Rome will rule for a symbolic forty-two months (also noted as “an hour”).

Sa dihang natukod na ibabaw sa trono, ang unang hari sa amihanan nagmando sulod sa katloan ug lima ka tuig. Sa dihang natukod na ibabaw sa trono, ang pagano nga Roma nagmando sulod sa usa ka “panahon” (tulo ka gatus ug kan-uman ka tuig). Sa dihang natukod na ibabaw sa trono, ang papado nga Roma nagmando sulod sa “usa ka panahon, mga panahon ug tunga sa usa ka panahon” (usa ka libo duha ka gatus ug kan-uman ka tuig). Sa dihang natukod na ibabaw sa trono, ang modernong Roma magmando sulod sa simbolikong kap-atan ug duha ka bulan (gihisgotan usab ingong “usa ka takna”).

Sister White informs us that “much of the history recorded in Daniel chapter eleven is to be repeated.” She then quotes verses thirty-one through thirty-six, and says, “scenes similar to those described in these words will take place.” In those verses papal Rome (the abomination that maketh desolate), is “placed” upon the throne in 538, and then it persecutes God’s people for “many days” (twelve hundred and sixty years), until the first “indignation is accomplished” in 1798. The history of verses thirty-one to thirty-six is repeated in the last six verses of chapter eleven, but the history was also perfectly typified in verses five through nine.

Gipahibalo kanato ni Sister White nga “dakong bahin sa kasaysayan nga natala sa Daniel kapitulo onse pagausbon.” Dayon iyang gikutlo ang mga bersikulo traynta’y uno ngadto sa traynta’y sais, ug nagaingon, “mga panghitabo nga susama niadtong gihulagway niining mga pulonga mahitabo.” Niadtong mga bersikulo, ang papadong Roma (ang dulumtanan nga nagapahimong biniyaan) “gipahimutang” ibabaw sa trono niadtong 538, ug unya gilutos niini ang katawohan sa Dios sulod sa “daghang mga adlaw” (usa ka libo duha ka gatus ug kan-uman ka tuig), hangtod nga ang nahaunang “kapungot natuman” niadtong 1798. Ang kasaysayan sa mga bersikulo traynta’y uno hangtod traynta’y sais giusab sa katapusang unom ka bersikulo sa kapitulo onse, apan ang maong kasaysayan hingpit usab nga gitipoha sa mga bersikulo singko hangtod nuwebe.

The establishment of Seleucus as king of the north in 281 BC, aligns with the year 538. Both represent the enthronement of the king of the north at the conclusion of the conquering of three geographical obstacles. The period of papal rule is expressed in several ways; twelve hundred and sixty days, forty-two months, time, times and dividing of time, a space, and three and a half years. Seleucus’ rule was for thirty-five years, and a tenth, or a tithe, of thirty-five, is three and a half. A tenth of thirty-five years is also expressed as “three-point-five” (3.5) years. “Three and a half” is a symbol of the period of papal rule.

Ang pagkatukod kang Seleucus ingon nga hari sa amihanan niadtong 281 BC nahiuyon sa tuig 538. Silang duha nagrepresentar sa paglingkod sa trono sa hari sa amihanan sa kataposan sa pagbuntog sa tulo ka heyograpikal nga mga babag. Ang yugto sa pagmando sa pagka-papa gipahayag sa daghang mga paagi: usa ka libo duha ka gatus ug kan-uman ka adlaw, kap-atan ug duha ka bulan, panahon, mga panahon ug tunga sa panahon, usa ka kahigayonan, ug tulo ka tunga ka tuig. Ang pagmando ni Seleucus milungtad ug katloan ug lima ka tuig, ug ang ikapulo, o ikabahin sa napulo, sa katloan ug lima mao ang tulo ug tunga. Ang ikapulo sa katloan ug lima ka tuig gipahayag usab ingon nga “tulo-punto-lima” (3.5) ka tuig. Ang “tulo ug tunga” maoy simbolo sa yugto sa pagmando sa pagka-papa.

The papacy received its deadly wound in 1798 when the king of the south, Napoleon Bonaparte (meaning the “fortunate son”), sent his general to take the pope captive. A year later in 1799 the pope died in exile, as did the first king of the north who had also been taken into captivity by the king of the south. Seleucus Callinicus died by falling off a horse while captive in Egypt. The pope is the one who rode upon the beast. The beast represented the political system that the pope employed to accomplish his satanic works. That beast was slain in 1798, and the pope who had ridden upon and reigned over the beast died a year later. Seleucus Callinicus died falling off a horse (the beast he rode upon.) The captivity of the papacy in 1798 and 1799, was perfectly typified by the captivity of the first king of the north.

Ang pagka-papa nakadawat sa iyang makamatay nga samad niadtong 1798 sa dihang ang hari sa habagatan, si Napoleon Bonaparte (nga nagpasabot og “maayong kapalarang anak”), nagpadala sa iyang heneral aron bihagon ang papa. Usa ka tuig ang milabay, niadtong 1799, ang papa namatay sa pagkabihag, maingon man sa unang hari sa amihanan nga nadakpan usab sa hari sa habagatan. Si Seleucus Callinicus namatay tungod sa pagkahulog gikan sa usa ka kabayo samtang binilanggo sa Ehipto. Ang papa mao ang misakay ibabaw sa mananap. Ang mananap nagrepresentar sa sistemang politikal nga gigamit sa papa aron matuman ang iyang satanikong mga buhat. Kadtong mananapa gipatay niadtong 1798, ug ang papa nga nagsakay ibabaw niini ug naghari ibabaw sa mananap namatay usa ka tuig ang milabay. Si Seleucus Callinicus namatay sa pagkahulog gikan sa usa ka kabayo (ang mananap nga iyang gisakyan). Ang pagkabihag sa pagka-papa niadtong 1798 ug 1799 hingpit nga gitipo pinaagi sa pagkabihag sa unang hari sa amihanan.

What brought the wrath of the king of the south upon the northern king was a broken peace treaty, represented by the setting aside of Berenice (the southern bride) and her subsequent death at the hands of Laodice. Napoleon had entered into a peace treaty between Revolutionary France and the papal states in 1797. The treaty was named after the town of Tolentino in Ancona, Italy, where the treaty had been signed. It officially ended in February, 1798 when France took the pope captive. The reason why the treaty was disannulled was France’s effort to spread its Revolution.

Ang nakapukaw sa kapungot sa hari sa habagatan batok sa hari sa amihanan mao ang paglapas sa usa ka kasabotan sa pakigdait, nga gilarawan pinaagi sa pagsalikway kang Berenice (ang pangasaw-onon sa habagatan) ug sa iyang misunod nga kamatayon sa mga kamot ni Laodice. Si Napoleon misulod sa usa ka kasabotan sa pakigdait tali sa Rebolusyonaryong Pransiya ug sa mga estado sa kapapahan niadtong 1797. Ang maong kasabotan ginganlan sunod sa lungsod sa Tolentino sa Ancona, Italya, diin kini gipirmahan. Kini opisyal nga natapos niadtong Pebrero, 1798 sa dihang gidakop sa Pransiya ang papa. Ang hinungdan nganong gipawalay-bisa ang kasabotan mao ang paningkamot sa Pransiya sa pagpakaylap sa iyang Rebolusyon.

Napoleon’s General Duphot, was in Rome in 1797 as part of the French expeditionary force sent by the Directory, the ruling government of France at the time. The purpose of the French expedition to Italy, which included General Duphot’s presence in Rome, was to support the Roman Republic, a short-lived client state established by French revolutionary forces in the Italian Peninsula. The French were actively involved in supporting revolutionary movements and spreading revolutionary ideals across Europe during this period. In Italy, they sought to overthrow monarchies and establish republics modeled after the French Republic.

Si Heneral Duphot ni Napoleon atua sa Roma niadtong 1797 isip kabahin sa pwersang ekspedisyonaryo sa Pransiya nga gipadala sa Directory, ang nagmando nga kagamhanan sa Pransiya niadtong panahona. Ang katuyoan sa ekspedisyon sa Pransiya ngadto sa Italya, nga naglakip sa presensya ni Heneral Duphot sa Roma, mao ang pagpaluyo sa Republika sa Roma, usa ka malungtaron lamang sa hamubong panahon nga estado nga sakop sa impluwensiya sa Pransiya nga gitukod sa mga pwersang rebolusyonaryo sa Pransiya sa Tangway sa Italya. Ang mga Pranses aktibong nalambigit sa pagpaluyo sa mga kalihokang rebolusyonaryo ug sa pagpakaylap sa mga mithiing rebolusyonaryo sa tibuok Europa niining panahona. Sa Italya, ilang gitinguha ang paglaglag sa mga monarkiya ug ang pagtukod sa mga republika nga gihulma sunod sa Republika sa Pransiya.

Duphot’s presence and actions in Rome provoked opposition from conservative factions, including supporters of the Papal States and local aristocrats. In December, 1797, during a confrontation between French troops and supporters of the Papal States, General Duphot was assassinated, and thus the pretense for Napoleon to send General Berthier to take the pope captive the next year was established. A broken peace treaty between the kings of the south and north provided the motivation in both histories for the king of the north being taken captive by the king of the south.

Ang presensya ug mga lihok ni Duphot sa Roma nagpukaw ug pagsupak gikan sa mga konserbatibong paksyon, lakip ang mga sumusuporta sa mga Estado sa Papa ug sa lokal nga mga aristokrata. Niadtong Disyembre 1797, sa panahon sa usa ka komprontasyon tali sa mga sundalong Pranses ug sa mga sumusuporta sa mga Estado sa Papa, si Heneral Duphot gipatay, ug sa ingon natukod ang pasangil alang kang Napoleon sa pagpadala kang Heneral Berthier aron bihagon ang papa sa misunod nga tuig. Ang usa ka kasabotan sa pakigdait nga nabungkag tali sa mga hari sa habagatan ug amihanan maoy naghatag sa panukmod sa duha ka kasaysayan alang sa hari sa amihanan nga mabihag sa hari sa habagatan.

Verse eight says, “shall also carry captives into Egypt their gods, with their princes, and with their precious vessels of silver and of gold.” When Ptolemy returned to Egypt in fulfillment of this verse, the Egyptians gave him the title of “Euergetes” (the Benefactor), as a compliment for his work in returning their idols and artifacts that had previously taken from them by the king of the north. In 1798, the plundering of Rome by the French took place. On one day alone the historians record that five hundred horse-drawn vehicles, under a strong military guard, was seen leaving the city.

Ang bersikulo otso nagaingon, “mangadto usab siya nga magdala ug mga binihag ngadto sa Egipto, sa ilang mga dios, uban sa ilang mga principe, ug sa ilang mga bililhong sudlanan nga salapi ug bulawan.” Sa dihang si Ptolemy mibalik ngadto sa Egipto isip katumanan niining bersikuloha, gihatagan siya sa mga Egiptohanon sa titulo nga “Euergetes” (ang Maayong Binuhatan), isip pagdayeg sa iyang buhat sa pagpabalik sa ilang mga diosdios ug mga butang nga hinimo nga kaniadto gikuha gikan kanila sa hari sa amihanan. Niadtong 1798, nahitabo ang pagpangawat sa Roma pinaagi sa mga Pranses. Sa usa lamang ka adlaw, ang mga historyador nagtala nga lima ka gatus ka mga sakyanang giguyod sa kabayo, ubos sa kusgan nga pagpanalipod sa militar, nakita nga mibiya sa siyudad.

The procession contained an immense number of antique sculptures and Renaissance paintings that France was appropriating in accordance with the broken peace treaty of Tolentino. Those artworks included the Laocoon group, the Belvedere Apollo, the Dying Gaul, Cupid and Psyche, Ariadne on Naxos, the Medici Venus, and the colossal figures of the Tiber and the Nile; tapestries and paintings by Raphael, including the Transfiguration, the Madonna di Foligno, the Madonna della Sedia, Titian’s Santa Conversazione; and many other works. It was not till several years after that, these stolen treasures were exhibited in the Musee Napoleonian in the Louvre, which was opened in 1807. As Ptolemy was celebrated for returning the Egyptians treasures, the treasures carried from Rome were placed in the portion of the museum named after Napoleon.

Ang prosesyon naglangkob sa hilabihan kadaghang karaang mga eskultura ug mga hulagway nga gikan sa kapanahunan sa Renaissance nga giangkon sa Pransiya subay sa gilapas nga kasabotan sa pakigdait sa Tolentino. Lakip niadtong mga buhat sa arte ang grupo sa Laocoon, ang Apollo sa Belvedere, ang Nagpakamatay nga Gaul, si Cupid ug Psyche, si Ariadne sa Naxos, ang Venus sa Medici, ug ang mga dambuhalang hulagway sa Tiber ug sa Nilo; mga tapis ug mga hulagway ni Raphael, lakip ang Transfiguration, ang Madonna di Foligno, ang Madonna della Sedia, ang Santa Conversazione ni Titian; ug daghan pang ubang mga buhat. Pipila pa ka tuig ang milabay sa wala pa kining gikawat nga mga bahandi gipakita sa Musee Napoleonian sa Louvre, nga giablihan niadtong 1807. Maingon nga gisaulog si Ptolemy tungod sa pagbalik sa mga bahandi sa mga Ehipsiyo, ang mga bahandi nga gidala gikan sa Roma gibutang sa bahin sa museyo nga ginganlan sunod kang Napoleon.

Verses five through nine, are a perfect parallel to the history beginning in the year 538 and ending in 1798 and 1799. They align with verses thirty-one to thirty-six, which is represented in the last six verses of the chapter, which describe the final empowerment of modern Rome as it conquers three obstacles, and ultimately comes to its end with none to help. Verse ten then addresses the history of 1989.

Ang mga bersikulo singko hangtod nuebe usa ka hingpit nga kaangayan sa kasaysayan nga nagsugod sa tuig 538 ug natapos sa 1798 ug 1799. Nagkatakdo kini sa mga bersikulo traynta’y uno hangtod traynta’y sais, nga gilarawan sa ulahing unom ka mga bersikulo sa kapitulo, nga naghulagway sa katapusang paghatag ug gahum sa modernong Roma samtang kini modaug sa tulo ka mga babag, ug sa katapusan moabot sa iyang katapusan nga walay bisan kinsa nga motabang. Ang bersikulo disi dayon naghisgot sa kasaysayan sa 1989.

> But his sons shall be stirred up, and shall assemble a multitude of great forces: and one shall certainly come, and overflow, and pass through: then shall he return, and be stirred up, even to his fortress. Daniel 11:10.

> Apan ang iyang mga anak pagasugyuton, ug magatigom ug panon sa dagkung mga kasundalohan; ug usa gayud moanha, ug mobunok, ug moagi latas; unya mobalik siya, ug pagasugyuton pag-usab, bisan hangtod sa iyang kuta. Daniel 11:10.

The historical fulfillment of verse ten typifies 1989, when the papacy, in secret alliance with Ronald Reagan, “overflowed” and “passed through” the Soviet Union, leaving only its fortress (Russia), as the Soviet Union (USSR) dissolved in the wake of Perestroika.

Ang kasaysayanong katumanan sa bersikulo napulo nagapahulagway sa 1989, sa dihang ang pagka-papa, diha sa tinagong alyansa uban kang Ronald Reagan, “miapaw” ug “miagi” latas sa Unyong Sobyet, nga nagbilin na lamang sa iyang kuta (Russia), samtang ang Unyong Sobyet (USSR) nabungkag human sa Perestroika.

> And at the time of the end shall the king of the south push at him: and the king of the north shall come against him like a whirlwind, with chariots, and with horsemen, and with many ships; and he shall enter into the countries, and shall overflow and pass over. Daniel 11:40.

> Ug sa panahon sa katapusan ang hari sa habagatan mosulong batok kaniya; ug ang hari sa amihanan moanhi batok kaniya ingon sa usa ka alimpulos, uban ang mga carro, ug uban ang mga mangangabayo, ug uban ang daghang mga sakayan; ug siya mosulod sa mga nasud, ug molapaw ug moagi. Daniel 11:40.

The history of verse ten represents a retaliation against the conquering of the king of the north by the king of the south in 246 BC, and typifies a retaliation against the conquering of the king of the north by the king of the south in 1798. Verse forty began with the time of the end in 1798 when the king of the south (atheistic France) delivered the deadly wound to the king of the north (the papal power), and was fulfilled with the collapse of the Soviet Union at the time of the end in 1989. The time of the end in 1798 is represented in verse forty by the phrase, “And at the time of the end shall the king of the south push at him.” The “colon” (:) that separates the last part of the verse, marks the next “time of the end” in 1989. “And the king of the north shall come against him like a whirlwind, with chariots, and with horsemen, and with many ships; and he shall enter into the countries, and shall overflow and pass over.”

Ang kasaysayan sa bersikulo napulo naghulagway sa panimalos batok sa pagpanakop sa hari sa amihanan pinaagi sa hari sa habagatan niadtong 246 BC, ug nagtimaan sa usa ka panimalos batok sa pagpanakop sa hari sa amihanan pinaagi sa hari sa habagatan niadtong 1798. Ang bersikulo kuwarenta nagsugod uban sa panahon sa katapusan niadtong 1798 sa dihang ang hari sa habagatan (ang ateyistikong Pransiya) naghatag sa makamatay nga samad ngadto sa hari sa amihanan (ang gahum sa pagkapapa), ug natuman pinaagi sa pagkapukan sa Unyong Sobyet sa panahon sa katapusan niadtong 1989. Ang panahon sa katapusan niadtong 1798 girepresentar sa bersikulo kuwarenta pinaagi sa hugpong sa pulong, “Ug sa panahon sa katapusan ang hari sa habagatan modasmag kaniya.” Ang “kolon” (:) nga nagbulag sa katapusang bahin sa bersikulo, nagtimaan sa sunod nga “panahon sa katapusan” niadtong 1989. “Ug ang hari sa amihanan moanhi batok kaniya sama sa alimpulos, uban ang mga carro, ug uban ang mga magkakabayo, ug uban ang daghang mga sakayan; ug siya mosulod ngadto sa mga nasud, ug mobaha ug molatas.”

We will continue this study in the next article.

Padayonon nato kining pagtuon sa sunod nga artikulo.

> “Every nation that has come upon the stage of action has been permitted to occupy its place on the earth, that it might be seen whether it would fulfill the purpose of ‘the Watcher and the Holy One.’ Prophecy has traced the rise and fall of the world’s great empires—Babylon, Medo-Persia, Greece, and Rome. With each of these, as with nations of less power, history repeated itself. Each had its period of test, each failed, its glory faded, its power departed, and its place was occupied by another. . . .

> “Ang matag nasod nga midangat sa entablado sa kalihokan gitugotan sa pag-okupar sa iyang dapit dinhi sa yuta, aron makita kon tumanon ba niini ang katuyoan sa ‘Magbalantay ug sa Balaan.’ Ang tagna misubay sa pagtungha ug pagkapukan sa dagkong mga emperyo sa kalibotan—ang Babilonia, Medo-Persia, Gresya, ug Roma. Sa matag usa niini, maingon man sa mga nasod nga ubos ug gahom, ang kasaysayan miusab sa iyang kaugalingon. Ang matag usa may iyang panahon sa pagsulay, ang matag usa napakyas, ang iyang himaya nahanaw, ang iyang gahom mibiya, ug ang iyang dapit giokupar sa lain....”

> “From the rise and fall of nations as made plain in the pages of Holy Writ, they need to learn how worthless is mere outward and worldly glory. Babylon, with all its power and its magnificence, the like of which our world has never since beheld,—power and magnificence which to the people of that day seemed so stable and enduring,–how completely has it passed away! As ‘the flower of the grass’ it has perished. So perishes all that has not God for its foundation. Only that which is bound up with His purpose and expresses His character can endure. His principles are the only steadfast things our world knows.” Education, 177, 184.

> “Gikan sa pagbangon ug pagkapukan sa mga nasod, sumala sa tin-aw nga gipakita sa mga panid sa Balaang Kasulatan, kinahanglan nilang mahibaloan kon unsa kawalay-bili ang pulos panggawas ug kalibotanon nga himaya. Ang Babilonia, uban sa tanan niyang gahum ug kahalangdon, nga sukad niadto wala na gayud makita sa atong kalibotan ang sama niini,—gahum ug kahalangdon nga sa katawhan niadtong panahona daw lig-on kaayo ug malungtaron,–pagkahingpit gayud sa iyang pagkapapas! Ingon sa ‘bulak sa sagbot’ kini nangahanaw. Sa ingon niana mapapas ang tanan nga walay Dios ingon nga patukoranan. Ang mosugot lamang mao kadtong nahilakip sa Iyang katuyoan ug nagapadayag sa Iyang kinaiya. Ang Iyang mga prinsipyo mao lamang ang mga butang nga malig-on nga nahibaloan sa atong kalibotan.” Education, 177, 184.

Back to Articles