Article

# Parallel Warnings - Number Four

Magkaparehong mga Pasidaan - Numero Kuwatro

Foundations of Faith and the Peril of Forgetting: Lessons from Prophecy and History

Mga Patukoranan sa Pagtuo ug ang Kapeligro sa Pagkalimot: mga Leksyon gikan sa Panagna ug Kasaysayan

Author

Jeff Pippenger

Published

August 8, 2023

Formats

PDF Unavailable
Word Unavailable
Song MP3

> Whom shall he teach knowledge? and whom shall he make to understand doctrine? them that are weaned from the milk, and drawn from the breasts.

> Kinsa man ang iyang tudloan ug kahibalo? ug kinsa man ang iyang pasabton sa pagtulon-an? sila nga gilutas na gikan sa gatas, ug gibulag na gikan sa mga suso.

> For precept must be upon precept, precept upon precept; line upon line, line upon line; here a little, and there a little:

> Kay ang lagda kinahanglan maibabaw sa lagda, lagda ibabaw sa lagda; linya ibabaw sa linya, linya ibabaw sa linya; dinhi diyutay, ug didto diyutay:

> For with stammering lips and another tongue will he speak to this people. To whom he said, This is the rest wherewith ye may cause the weary to rest; and this is the refreshing: yet they would not hear.

> Kay pinaagi sa mga ngabil nga nagakolokabildo ug sa laing dila mosulti siya niining katawhan. Kang kinsa siya miingon, Kini mao ang pahulay nga pinaagi niini inyong mapapahulay ang gikapoy; ug kini mao ang kahupayan: apan sila dili motuo sa pagpatalinghug.

> But the word of the Lord was unto them precept upon precept, precept upon precept; line upon line, line upon line; here a little, and there a little; that they might go, and fall backward, and be broken, and snared, and taken. Isaiah 28:9–13.

> Apan ang pulong ni Jehova nahimong alang kanila sugo ibabaw sa sugo, sugo ibabaw sa sugo; linya ibabaw sa linya, linya ibabaw sa linya; dinhi diyutay, ug didto diyutay; aron sila makalakaw, ug mapukan paatras, ug mapulpog, ug madakpan sa lit-ag, ug masakmit. Isaias 28:9–13.

These verses from Isaiah have been addressed repeatedly in Habakkuk’s Tables. Here I need to simply touch upon to take a point or two from these previous verses, to add to the current discussion. This passage shows a people that fail a test for they “go, and fall backward, and be broken, and snared, and taken.” They were a people that failed a test concerning who God would attempt to “teach” to “understand” “knowledge” or “doctrine.” It was a test that was based upon understanding an increase of knowledge, so it was the same test that separated the wise and the wicked in Daniel chapter twelve, for all the prophets agree and identify the end of the world. In Daniel twelve the “wise” understand, but the “wicked” do not understand the increase of knowledge.

Kining mga bersikulo gikan sa Isaias gisubli sa makadaghang higayon diha sa mga Talaan ni Habakkuk. Dinhi kinahanglan ko lamang hisgutan sa mubo aron mokuha ug usa o duha ka punto gikan niining nangaging mga bersikulo, aron idugang sa kasamtangang paghisgot. Kini nga pahayag nagapakita ug usa ka katawhan nga napakyas sa usa ka pagsulay kay sila “mangadto, ug mapukan sa luyo, ug mabali, ug mabitik, ug madakpan.” Sila usa ka katawhan nga napakyas sa usa ka pagsulay mahitungod kon kinsa ang Dios mosulay sa “pagtudlo” aron “makasabut” sa “kahibalo” o “doktrina.” Kini usa ka pagsulay nga nakabase sa pagsabot sa pagdugang sa kahibalo, busa mao usab kini ang maong pagsulay nga nagbulag sa mga manggialamon ug sa mga dautan diha sa ikadose ka kapitulo sa Daniel, kay ang tanang mga propeta nagkauyon ug nagaila sa katapusan sa kalibotan. Sa Daniel dose, ang “mga manggialamon” nakasabut, apan ang “mga dautan” wala makasabut sa pagdugang sa kahibalo.

The people in Isaiah’s passage were tested by “the word of the Lord” which “they would not hear.” And the specific “word of the Lord” that they rejected, and that would have allowed them to “understand” the increase of “knowledge” was the biblical rule that defines how to correctly align prophetic histories. Those that fall in Isaiah’s passage rejected the rule that identifies that in order to understand a prophetic history you must seek for that line “here a little, and there a little.” The word of the Lord that produced a test which they rejected was the technique of selecting prophetic lines from here and there, and then to place one of those selected lines of prophetic history in parallel to the other lines of prophetic history that address the same theme. The success of the endeavor to lay line upon line in this way depends on the application of the genuine rules of prophetic interpretation. Those rules, which are “precepts” also to be brought together and they are found here and there within the Bible. Isaiah’s virgins who fail the test, do so because they forget, the main thing they should not have forgotten, and that is, that history repeats.

Ang mga tawo sa teksto ni Isaias gisulayan pinaagi sa “pulong sa Ginoo” nga “dili nila buot pamatian.” Ug ang piho nga “pulong sa Ginoo” nga ilang gisalikway, ug nga unta makapahimo kanila sa “pagsabot” sa pagdugang sa “kahibalo,” mao ang biblikanhong lagda nga naghulagway kon unsaon sa husto nga pagpahiuyon sa mga kasaysayang matagnaon. Kadtong nangapukan sa teksto ni Isaias misalikway sa lagda nga nagpaila nga aron masabtan ang usa ka matagnaong kasaysayan kinahanglan pangitaon nimo kana nga linya “dinhi diyutay, ug didto diyutay.” Ang pulong sa Ginoo nga naghimo sa usa ka pagsulay nga ilang gisalikway mao ang pamaagi sa pagpili sa mga matagnaong linya gikan dinhi ug didto, ug unya ibutang ang usa sa mga piniling linya sa matagnaong kasaysayan nga pinahigda sa ubang mga linya sa matagnaong kasaysayan nga naghisgot sa mao gihapong tema. Ang kalampusan sa paningkamot sa pagbutang og linya ibabaw sa linya niini nga paagi nagdepende sa paggamit sa tinuod nga mga lagda sa matagnaong paghubad. Kining mga lagda, nga mao usab ang “mga sugo,” kinahanglan usab pagahimoon nga magkahiusa, ug kini makita dinhi ug didto sulod sa Biblia. Ang mga ulay ni Isaias nga mapakyas sa pagsulay, mapakyas tungod kay ilang nahikalimtan ang nag-unang butang nga dili unta nila hikalimtan, ug kana mao nga ang kasaysayan nagbalikbalik.

> “We have nothing to fear for the future, except as we shall forget the way the Lord has led us, and His teaching in our past history.” Life Sketches, 196.

> “Wala kitay angayng kahadlokan alang sa umaabot, gawas lamang kon hikalimtan nato ang paagi nga giya sa Ginoo kanato, ug ang Iyang pagtulon-an sa atong kasaysayan kaniadto.” Life Sketches, 196.

God is not the author of confusion, and an anchor point of that fact is that every prophet in the Bible is identifying the same prophetic line. They do not all see the identical events on the line, but it is always the same line of events at the end of the world. It is the events that lead to the close of probation, followed by the seven last plagues which concludes with the Second Coming of Christ. One prophet’s story might be of God’s faithful people in that line of history, but another prophet’s testimony may be of God’s unfaithful people, or of the United States, the Vatican, the United Nations, the merchants of the earth or Islam, but it is always the same line.

Ang Dios dili mao ang tagsulat sa kalibog, ug usa ka saligan nga punto niana nga kamatuoran mao nga ang matag propeta sa Biblia nagaila sa mao ra nga linya sa pagpanagna. Dili silang tanan makakita sa hingpit nga samang mga hitabo diha sa maong linya, apan mao ra gihapon kana sa kanunay nga mao ra nga linya sa mga hitabo sa katapusan sa kalibotan. Kini mao ang mga hitabo nga nagdala ngadto sa pagtapos sa panahon sa pagsulay, nga pagasundan sa pito ka ulahing mga hampak nga motakop sa Ikaduhang Pag-anhi ni Cristo. Ang sugilanon sa usa ka propeta mahimong mahitungod sa matinumanong katawhan sa Dios diha nianang linya sa kasaysayan, apan ang pagpamatuod sa laing propeta mahimong mahitungod sa dili matinumanong katawhan sa Dios, o sa Tinipong Bansa sa Amerika, sa Vaticano, sa Nagkahiusang mga Nasod, sa mga magpapatigayon sa yuta o sa Islam, apan mao ra gihapon kana sa kanunay nga mao ra nga linya.

Malachi’s Elijah message, as well as the messages represented in Revelation chapters one, fourteen and eighteen, and the message of Daniel eleven and twelve are the very same message. They are all the same line of history, but each with their own special contribution to the story.

Ang mensahe ni Elias sa Malakias, maingon man ang mga mensaheng girepresentahan diha sa Pinadayag kapitulo usa, katorse, ug disiotso, ug ang mensahe sa Daniel onse ug dose, mao gayud ang usa ug mao rang mensahe. Silang tanan mao ang samang linya sa kasaysayan, apan ang matag usa adunay ilang kaugalingong pinasahi nga kontribusyon sa sugilanon.

What is almost universally misunderstood about that special message is the fact that it is only revealed to God’s people just before the close of human probation. Knowing that the special message always warns of the soon coming close of probation, we will consider perhaps the clearest illustration of the close of probation in the Bible.

Ang halos sa tibuok kalibotan masabtan sa sayop bahin nianang pinasahi nga mensahe mao ang kamatuoran nga kini igapadayag lamang sa katawhan sa Dios sa dili pa ang pagsira sa tawhanong panahon sa pagsulay. Sa pagkahibalo nga ang pinasahi nga mensahe sa kanunay nagpasidaan sa haduol nga umalabot nga pagsira sa panahon sa pagsulay, atong hisgotan tingali ang labing tin-aw nga hulagway sa pagsira sa panahon sa pagsulay diha sa Biblia.

> He that is unjust, let him be unjust still: and he which is filthy, let him be filthy still: and he that is righteous, let him be righteous still: and he that is holy, let him be holy still. Revelation 22:11.

> Ang dili matarong, pabayaa siya nga magpabiling dili matarong gihapon; ug ang mahugaw, pabayaa siya nga magpabiling mahugaw gihapon; ug ang matarong, pabayaa siya nga magpabiling matarong gihapon; ug ang balaan, pabayaa siya nga magpabiling balaan gihapon. Pinadayag 22:11.

Before the end of probationary time is announced in the sanctuary above with the words of verse eleven, there is to be a special warning prophetic message from the book of Revelation that is unsealed to God’s servants.

Sa wala pa ipahibalo sa santuwaryo sa kahitas-an ang pagtapos sa panahon sa pagsulay pinaagi sa mga pulong sa bersikulo onse, adunay igapadala nga usa ka pinasahi nga pasidaang mensaheng propetiko gikan sa basahon sa Pinadayag nga gibuksan alang sa mga sulugoon sa Dios.

> And he saith unto me, Seal not the sayings of the prophecy of this book: for the time is at hand. He that is unjust, let him be unjust still: and he which is filthy, let him be filthy still: and he that is righteous, let him be righteous still: and he that is holy, let him be holy still. Revelation 22:10, 11.

> Ug miingon siya kanako, Ayaw timri ang mga pulong sa tagna niining basahona; kay haduol na ang panahon. Ang dili matarong, padayona siya sa pagkadili matarong gihapon; ug ang mahugaw, padayona siya sa pagkahugaw gihapon; ug ang matarong, padayona siya sa pagkamatarong gihapon; ug ang balaan, padayona siya sa pagkabalaan gihapon. Pinadayag 22:10, 11.

There is to be a special prophetic message recognized by God’s people just before the seven last plagues. When that “time is at hand” “the prophecy of this book” (the prophecy of Revelation) that has been sealed is to be unsealed. The only prophecy in the book of Revelation that has been sealed is the prophecy of the seven thunders.

Adunay usa ka pinasahi nga mensaheng profetiko nga pagailhon sa katawhan sa Dios sa dili pa ang pito ka ulahing mga hampak. Sa dihang kana nga “ang panahon haduol na” “ang panagna niining basaha” (ang panagna sa Pinadayag) nga tinimrihan pagabuksan. Ang bugtong panagna sa basahon sa Pinadayag nga tinimrihan mao ang panagna sa pito ka mga dalogdog.

> And I saw another mighty angel come down from heaven, clothed with a cloud: and a rainbow was upon his head, and his face was as it were the sun, and his feet as pillars of fire: And he had in his hand a little book open: and he set his right foot upon the sea, and his left foot on the earth, And cried with a loud voice, as when a lion roareth: and when he had cried, seven thunders uttered their voices. And when the seven thunders had uttered their voices, I was about to write: and I heard a voice from heaven saying unto me, Seal up those things which the seven thunders uttered, and write them not. Revelation 10:1–4.

> Ug nakita ko ang laing gamhanang manulonda nga mikunsad gikan sa langit, sinul-oban ug panganod; ug dihay balangaw sa ibabaw sa iyang ulo, ug ang iyang nawong daw sa adlaw, ug ang iyang mga tiil sama sa mga haligi nga kalayo; Ug diha sa iyang kamot may usa ka gamayng basahon nga binuksan; ug gitunob niya ang iyang tuo nga tiil sa dagat, ug ang iyang wala sa yuta, Ug misinggit sa makusog nga tingog, sama sa pagngulob sa leon; ug sa nakasinggit na siya, ang pito ka mga dalugdog mipagula sa ilang mga tingog. Ug sa nakapamulong na ang pito ka mga dalugdog sa ilang mga tingog, hapit na unta ako mosulat; ug nadungog ko ang usa ka tingog gikan sa langit nga nagaingon kanako, Timrihi ang mga butang nga gipamulong sa pito ka mga dalugdog, ug ayaw kini isulat. Pinadayag 10:1–4.

Just before human probation closes, when “the time is at hand” there will be an unsealing of a special Bible truth identifying “things which must shortly come to pass.” The mighty angel of Revelation ten is Jesus Christ, who cried as a Lion.

Sa dili pa mahuman ang panahon sa pagsulay sa tawo, sa dihang “haduol na ang panahon,” mahitabo ang pag-abli sa usa ka pinasahi nga kamatuoran sa Biblia nga nagaila sa “mga butang nga kinahanglan mahitabo sa dili madugay.” Ang gamhanang manulunda sa Pinadayag 10 mao si Jesu-Cristo, nga misinggit ingon sa usa ka Leon.

> “The mighty angel who instructed John was no less a personage than Jesus Christ. Setting His right foot on the sea, and His left upon the dry land, shows the part which He is acting in the closing scenes of the great controversy with Satan. This position denotes His supreme power and authority over the whole earth. The controversy had waxed stronger and more determined from age to age, and will continue to do so, to the concluding scenes when the masterly working of the powers of darkness shall reach their height. Satan, united with evil men, will deceive the whole world and the churches who receive not the love of the truth. But the mighty angel demands attention. He cries with a loud voice. He is to show the power and authority of His voice to those who have united with Satan to oppose the truth.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 971.

> “Ang gamhanang manulonda nga nagtudlo kang Juan dili ubos pa kay kang Jesu-Cristo mismo. Ang pagbutang Niya sa Iyang tuong tiil ibabaw sa dagat, ug sa Iyang wala ibabaw sa mamala nga yuta, nagapakita sa bahin nga Iyang ginabuhat diha sa panapos nga mga talan-awon sa dakong away batok kang Satanas. Kini nga posisyon nagailhan sa Iyang labawng gahum ug awtoridad ibabaw sa tibuok yuta. Ang away misamot ug nagmalig-on pa gayod gikan sa usa ka kapanahonan ngadto sa lain, ug magapadayon sa pagbuhat niini hangtod sa panapos nga mga talan-awon sa dihang ang malalangong pagbuhat sa mga gahum sa kangitngit makaabot sa kinatumyan niini. Si Satanas, nga nahigkahiusa sa daotang mga tawo, maglimbong sa tibuok kalibotan ug sa mga iglesya nga wala modawat sa gugma sa kamatuoran. Apan ang gamhanang manulonda nagkinahanglan ug pagtagad. Nagasinggit Siya sa makusog nga tingog. Iyang igapakita ang gahum ug awtoridad sa Iyang tingog ngadto kanila nga nakighiusa kang Satanas sa pagsukol batok sa kamatuoran.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 971.

At the end the “churches” that “Satan” deceives are deceived because they received not the love of the “truth.” The word “truth” in the passage from second Thessalonians which Sister White just referred to is the primary Greek word that is derived from the Hebrew word translated as “truth” that is composed with three Hebrew letters and represents the Alpha and Omega. Is there any biblical evidence that the truth connected with the rule of first mention that represents an attribute of Christ’s character is the truth that is rejected and consequently produces strong delusion?

Sa katapusan, ang mga “iglesya” nga gilimbongan ni “Satanas” gilimbongan tungod kay wala nila dawata ang gugma sa “kamatuoran.” Ang pulong nga “kamatuoran” diha sa teksto gikan sa ikaduhang Tesalonica nga bag-o lang gihisgutan ni Sister White mao ang pangunang Gregong pulong nga nakuha gikan sa Hebreohanong pulong nga gihubad nga “kamatuoran,” nga gilangkuban sa tulo ka Hebreohanong mga letra ug nagrepresentar sa Alpha ug Omega. Aduna bay bisan unsang biblikanhong pamatuod nga ang kamatuoran nga nalangkit sa lagda sa unang paghisgot, nga nagrepresentar sa usa ka kinaiyang hiyas sa kinaiya ni Cristo, mao ang kamatuoran nga gisalikway ug tungod niana nagpatungha sa kusog nga paglimbong?

> Now we beseech you, brethren, by the coming of our Lord Jesus Christ, and by our gathering together unto him, That ye be not soon shaken in mind, or be troubled, neither by spirit, nor by word, nor by letter as from us, as that the day of Christ is at hand. Let no man deceive you by any means: for that day shall not come, except there come a falling away first, and that man of sin be revealed, the son of perdition; who opposeth and exalteth himself above all that is called God, or that is worshipped; so that he as God sitteth in the temple of God, shewing himself that he is God. Remember ye not, that, when I was yet with you, I told you these things? And now ye know what withholdeth that he might be revealed in his time. For the mystery of iniquity doth already work: only he who now letteth will let, until he be taken out of the way. And then shall that Wicked be revealed, whom the Lord shall consume with the spirit of his mouth, and shall destroy with the brightness of his coming: Even him, whose coming is after the working of Satan with all power and signs and lying wonders, And with all deceivableness of unrighteousness in them that perish; because they received not the love of the truth, that they might be saved. And for this cause God shall send them strong delusion, that they should believe a lie: That they all might be damned who believed not the truth, but had pleasure in unrighteousness. 2 Thessalonians 2:1–12.

> Karon kami nagapakilooy kaninyo, mga igsoon, mahitungod sa pag-anhi sa atong Ginoong Jesu-Cristo, ug sa atong pagkatigum ngadto kaniya, Nga dili kamo sa madali matarog sa hunahuna, ni mabalaka, bisan pinaagi sa espiritu, o pinaagi sa pulong, o pinaagi sa sulat nga daw gikan kanamo, nga daw haduol na ang adlaw ni Cristo. Ayaw tugoti nga adunay bisan kinsa nga makalimbong kaninyo sa bisan unsang paagi: kay kana nga adlaw dili moabot gawas kon moabot una ang pagtalikod, ug mapadayag ang tawo sa sala, ang anak sa pagkalaglag; Siya nga mosupak ug mopataas sa iyang kaugalingon labaw sa tanang ginatawag nga Dios, o ginasimba; mao nga siya ingon nga Dios molingkod sa templo sa Dios, nga nagapakita sa iyang kaugalingon nga siya mao ang Dios. Wala ba ninyo mahinumdumi nga, sa diha pa nga uban pa ako kaninyo, gisultihan ko kamo niining mga butanga? Ug karon kamo nasayod na kon unsay nagapugong, aron siya mapadayag sa iyang kapanahonan. Kay ang tinago sa kasal-anan nagalihok na daan: apan siya lamang nga karon nagapugong magapadayon sa pagpugong, hangtod nga siya pagakuhaon gikan sa dalan. Ug unya ipadayag na ang Daotan, nga pagaut-uton sa Ginoo pinaagi sa espiritu sa iyang baba, ug pagalaglagon pinaagi sa kasidlak sa iyang pag-anhi: Bisan siya, kansang pag-anhi sumala sa paglihok ni Satanas uban sa tanang gahum ug mga ilhanan ug mga bakak nga katingalahan, Ug uban sa tanang paglimbong sa pagka-dili-matarong diha kanila nga nangalaglag; tungod kay wala nila dawata ang gugma sa kamatuoran, aron sila maluwas. Ug tungod niini pagapadad-an sila sa Dios ug kusgan nga pagpasayop, aron motoo sila sa kabakakan: Aron silang tanan pagahukman nga silotan nga wala motuo sa kamatuoran, kondili adunay kalipay sa pagka-dili-matarong. 2 Tesalonica 2:1–12.

This passage from Thessalonians has been addressed often in Habakkuk’s Tables, so a brief comment is all we will make at this point. What Sister White calls “Satan’s marvelous act” is Paul’s “the working of Satan with all power and signs and lying wonders.” The deceptive work identified by Sister White and Paul begins at the Sunday law in the United States.

Kini nga bahin gikan sa Thessalonians kanunay nang gihisgutan sa mga Talaan ni Habakkuk, busa mubo lamang nga komento ang among himoon niining tungora. Ang gitawag ni Sister White nga “ang katingalahang buhat ni Satanas” mao ang giingon ni Pablo nga “ang pagbuhat ni Satanas uban sa tanang gahum ug mga ilhanan ug bakak nga mga katingalahan.” Ang malimbongong buhat nga gipaila ni Sister White ug ni Pablo nagsugod diha sa balaod sa Domingo sa Tinipong Bansa sa Amerika.

> “By the decree enforcing the institution of the Papacy in violation of the law of God, our nation will disconnect herself fully from righteousness. When Protestantism shall stretch her hand across the gulf to grasp the hand of the Roman power, when she shall reach over the abyss to clasp hands with Spiritualism, when, under the influence of this threefold union, our country shall repudiate every principle of its Constitution as a Protestant and republican government, and shall make provision for the propagation of papal falsehoods and delusions, then we may know that the time has come for the marvelous working of Satan and that the end is near.” Testimonies, volume 5, 451.

> “Pinaagi sa mando nga nagpatuman sa pagkatukod sa Kapapahan nga supak sa balaod sa Dios, ang atong nasod magbulag sa iyang kaugalingon sa hingpit gikan sa pagkamatarong. Sa diha nga ang Protestante mag-unat sa iyang kamot tabok sa bung-aw aron kuptan ang kamot sa gahum sa Roma, sa diha nga siya moabot tabok sa kahiladman aron makiglamano sa Espiritismo, sa diha nga, ubos sa impluwensiya niining tulo-ka-pilo nga panaghiusa, ang atong nasod mosalikway sa matag prinsipyo sa iyang Konstitusyon ingon nga usa ka Protestante ug republikano nga pangagamhanan, ug maghimo ug kahikayan alang sa pagpakaylap sa mga bakak ug mga limbong sa kapapahan, nan mahibalo kita nga miabut na ang panahon sa kahibulongang paglihok ni Satanas ug nga haduol na ang katapusan.” Testimonies, tomo 5, 451.

In this passage of Thessalonians, we are considering, Paul identifies the pope at the end of the world with four different terms. The pope is the “man of sin,” he is the “son of perdition,” he is the “mystery of iniquity” and “that Wicked.” Paul provides a few other characteristics of the pope beyond the four names, for he informs us that the pope, (who was still future to Paul’s day) “would be revealed in his time.”

Niining teksta sa Mga Taga-Tesalonica nga atong ginahunahuna, giila ni Pablo ang papa sa kataposan sa kalibotan pinaagi sa upat ka nagkalainlaing mga termino. Ang papa mao ang “tawo sa sala,” siya mao ang “anak sa kapildihan,” siya mao ang “tinago sa kasal-anan” ug “kanang Daotan.” Naghatag pa si Pablo ug pipila ka ubang mga kinaiya mahitungod sa papa gawas sa upat ka ngalan, kay gipahibalo niya kanato nga ang papa, (nga umaabot pa sa panahon ni Pablo) “igapadayag sa iyang panahon.”

The pope “would be revealed in his time” and the clearest biblical proof, though by no means the only biblical truth; the clearest biblical truth that the pope of the Roman church is the antichrist of Bible prophecy is established by seven different and direct references in the Bible identifying the “time” that the papacy would dominate the earth, the very “time” mankind calls the Dark Ages. The Bible reveals the pope as the papacy by identifying repeatedly the exact period of “time,” from 538 until 1798, that the papacy would rule the world. Paul said he would be revealed in his time.

Ang papa “ipadayag sa iyang panahon,” ug ang labing hayag nga biblikanhong pamatuod, bisan dili lamang kini ang bugtong biblikanhong kamatuoran; ang labing hayag nga biblikanhong kamatuoran nga ang papa sa Simbahang Romano mao ang antikristo sa tagna sa Biblia, gipahimutang pinaagi sa pito ka nagkalainlain ug tuwirang mga reperensiya sa Biblia nga nag-ila sa “panahon” diin ang kapapahan maghari sa yuta, ang maong “panahon” nga gitawag sa katawhan nga Mangitngit nga Kapanahonan. Gipadayag sa Biblia ang papa isip kapapahan pinaagi sa balik-balik nga pag-ila sa tukmang yugto sa “panahon,” gikan sa 538 hangtod 1798, diin ang kapapahan maghari sa kalibotan. Miingon si Pablo nga siya ipadayag sa iyang panahon.

Paul also identifies that it is the pope that “opposeth and exalteth himself above all that is called God, or that is worshipped; so that he as God sitteth in the temple of God, shewing himself that he is God.” Among other things this identifies that the antichrist of Bible prophecy is a religious symbol. He is not a Hitler, or an Alexander the Great. This further narrows the identification of the pope down, for he is not simply a religious tyrant, he is a religious tyrant that professes to be within God’s temple. The antichrist claims to be seated within the Christian church.

Giila usab ni Pablo nga ang papa mao kadtong “mosupak ug mopataas sa iyang kaugalingon labaw sa tanan nga ginatawag nga Dios, o nga ginadayeg; busa siya, ingon nga Dios, molingkod sa templo sa Dios, nga nagapakita sa iyang kaugalingon nga siya mao ang Dios.” Lakip sa ubang mga butang, kini nagaila nga ang anticristo sa tagna sa Biblia usa ka relihiyosong simbolo. Dili siya usa ka Hitler, o usa ka Alejandro nga Bantogan. Kini labi pang nagpahinungod sa pag-ila sa papa, kay dili lamang siya usa ka relihiyosong malupigon; siya usa ka relihiyosong malupigon nga nagaangkon nga anaa sulod sa templo sa Dios. Ang anticristo nagaangkon nga nagalingkod sulod sa Cristohanong iglesia.

According to Paul and Daniel, when the pope is in his professed Christian church, he manifests the character of Satan who desired to be seated upon God’s throne and to be exalted above all things. I say Paul and Daniel for most biblical commentators recognize that when Paul demonstrates that one of the characteristics of the pope is that he is a complete narcissist, that Paul was simply quoting from Daniel’s description of the pope in Daniel chapter eleven where Daniel there records:

Sumala kang Pablo ug Daniel, sa dihang ang papa anaa sa iyang ginaangkon nga Kristohanong iglesia, iyang gipadayag ang kinaiya ni Satanas nga nangandoy nga molingkod sa trono sa Dios ug mapahitaas labaw sa tanang butang. Miingon ako nga si Pablo ug Daniel, kay ang kadaghanan sa mga komentarista sa Biblia nagaila nga sa dihang gipakita ni Pablo nga usa sa mga kinaiya sa papa mao nga siya hingpit nga narsisista, si Pablo sa yano lamang nagkutlo gikan sa paghulagway ni Daniel mahitungod sa papa diha sa Daniel kapitulo onse diin si Daniel didto nagrekord:

> “And the king shall do according to his will; and he shall exalt himself, and magnify himself above every god, and shall speak marvellous things against the God of gods, and shall prosper till the indignation be accomplished: for that that is determined shall be done. Daniel 11:36.

> “Ug ang hari magabuhat sumala sa iyang kabubut-on; ug siya magapatuboy sa iyang kaugalingon, ug magapadaku sa iyang kaugalingon labaw sa matag dios, ug magasulti ug kahibulongang mga butang batok sa Dios sa mga dios, ug mouswag hangtod nga matuman ang kasuko: kay ang gitagal pagabuhaton gayud. Daniel 11:36.

When Paul addresses the narcissistic character of the pope, he paraphrases Daniel’s verse and states that it is the pope who “opposeth and exalteth himself above all that is called God, or that is worshipped; so that he as God sitteth in the temple of God, shewing himself that he is God.” The verse in Daniel that identifies the character of the papacy also references the “time” which was designed to “reveal” that the papacy was the antichrist as he identifies that the papacy would “prosper” until the “indignation be accomplished.”

Sa dihang hisgutan ni Pablo ang narsisistikong kinaiya sa papa, iyang gipahinungod sa laing pagkasulti ang bersikulo ni Daniel ug miingon nga ang papa mao ang “nagasupak ug nagapahitaas sa iyang kaugalingon labaw sa tanan nga ginatawag nga Dios, o nga ginasimba; sa pagkaagi nga siya ingon nga Dios nagalingkod sa templo sa Dios, nga nagapakita sa iyang kaugalingon nga siya mao ang Dios.” Ang bersikulo diha sa Daniel nga nagaila sa kinaiya sa papasiya naghisgot usab sa “panahon” nga gilaraw aron “ipadayag” nga ang papasiya mao ang antikristo, maingon nga iyang gipaila nga ang papasiya “mouswag” hangtud nga ang “kapungot matuman.”

The “indignation” ended in 1798, so Daniel in the verse (though this is not one of the seven direct places in the books of Daniel and Revelation where the 1260-year history is mentioned), does however directly identify the papal power and marks that it received “a deadly wound,” as John calls it, in 1798. Thus, the verse identifies the end of the period of papal rule, though not identifying the duration of the rule.

Ang “kapungot” natapos niadtong 1798, busa si Daniel diha sa maong bersikulo (bisan tuod kini dili usa sa pito ka direktang mga dapit sa mga libro sa Daniel ug Pinadayag diin gihisgutan ang 1260-ka-tuig nga kasaysayan), hinoon direkta niyang giila ang gahom sa pagka-papa ug gimarkahan nga kini nakadawat ug “makamatay nga samad,” sumala sa pagtawag niini ni Juan, niadtong 1798. Busa, ang bersikulo nagaila sa katapusan sa panahon sa pagmando sa pagka-papa, bisan dili niini ilhon ang gidugayon sa maong pagmando.

In the passage, Paul also identifies a power that would restrain the papacy from taking control of the world in 538, when he stated that the Thessalonians who he was writing to already knew this particular truth. He raised the question, “Remember ye not, that, when I was yet with you, I told you these things?” He reminds them that they already knew “what withholdeth” (meaning restrains) the papacy until he would “be revealed in his time.” The power that preceded and prevented the papacy from taking control of the world was the power in control of the world when Paul wrote the letter. It was pagan Rome. Paul wrote that pagan Rome would be “taken out of the way” in order for the papacy to take control of the world.

Niini nga tudling, giila usab ni Pablo ang usa ka gahum nga mopugong sa pagka-papado sa pag-angkon sa pagkontrolar sa kalibotan sa 538, sa dihang iyang giingon nga ang mga taga-Tesalonica nga iyang gisulatan nahibalo na niining piho nga kamatuoran. Iyang gipangutana, “Remember ye not, that, when I was yet with you, I told you these things?” Iyang gipahinumdoman sila nga nahibalo na sila “what withholdeth” (nagkahulugang mopugong) sa pagka-papado hangtod nga kini “be revealed in his time.” Ang gahum nga miuna ug nagpugong sa pagka-papado sa pag-angkon sa pagkontrolar sa kalibotan mao ang gahum nga nagkontrolar sa kalibotan sa dihang gisulat ni Pablo ang maong sulat. Kini mao ang pagano nga Roma. Gisulat ni Pablo nga ang pagano nga Roma “taken out of the way” aron ang pagka-papado makakontrolar sa kalibotan.

It was this understanding that led William Miller to recognize that the power symbolized as “the daily” in the book of Daniel was pagan Rome. Adventism acknowledges that the structure, and therefore all of William Miller’s prophetic understandings, were based upon his understanding of the books of Daniel and Revelation and that those two books address the two desolating powers of pagan Rome and papal Rome. In the passage in Thessalonians Miller, already knowing (as every Protestant knew in his day, that the pope was the antichrist); when he recognized that pagan Rome was the historical power that preceded the papal rule, and that Paul had stated that pagan Rome was to be taken away in advance of the papacy ascending to the throne of the earth, he then connected this with the book of Daniel and “the daily,” where it references three times that the daily had to be “taken away” before the papacy took control of the world. Paul’s testimony allowed Miller to see that pagan Rome was Daniel’s “daily,” and thereafter he could recognize that Daniel’s two desolating powers were pagan and papal Rome. This truth represents the foundation of the Millerite movement. Adventism most certainly rejects the work of Miller today, but they still understand that this overview of Miller’s development of understanding of “the daily” in Daniel proves that the power that Paul says “withholds” the rise of the papal power until it was removed was pagan Rome, is the correct analysis of Miller’s thinking on these subjects.

Mao kini nga pagsabot ang nagdala kang William Miller sa pag-ila nga ang gahum nga gisimbolohan ingon nga “ang adlaw-adlaw” diha sa basahon ni Daniel mao ang paganong Roma. Giila sa Adventismo nga ang estruktura, ug busa ang tanang propetikong mga pagsabot ni William Miller, napasukad sa iyang pagsabot sa mga basahon ni Daniel ug Pinadayag ug nga kining duha ka basahon nagtubag sa duha ka naglaglag nga mga gahum sa paganong Roma ug sa papal nga Roma. Sa tudling sa Thessalonians, si Miller, nga daan nang nasayod (sama sa nahibaloan sa matag Protestante sa iyang kapanahonan, nga ang papa mao ang anticristo); sa dihang iyang naila nga ang paganong Roma mao ang historikal nga gahum nga miuna sa pagmando sa papado, ug nga gipahayag ni Pablo nga ang paganong Roma kinahanglan kuhaon una pa sa paglingkod sa papado sa trono sa yuta, iyang gihiusa kini sa basahon ni Daniel ug sa “ang adlaw-adlaw,” diin tulo ka higayon gikutlo nga ang adlaw-adlaw kinahanglan “kuhaon” una pa makakupot ang papado sa kalibotan. Ang pagpamatuod ni Pablo mitugot kang Miller sa pagtan-aw nga ang paganong Roma mao ang “adlaw-adlaw” ni Daniel, ug gikan niadto iyang maila nga ang duha ka naglaglag nga mga gahum ni Daniel mao ang paganong Roma ug ang papal nga Roma. Kining kamatuoran nagrepresentar sa patukoranan sa kalihokang Millerita. Ang Adventismo sa pagkatinuod nagsalikway sa buluhaton ni Miller karon, apan nasabtan gihapon nila nga kining kinatibuk-ang hulagway sa paglambo sa pagsabot ni Miller bahin sa “ang adlaw-adlaw” diha sa Daniel nagpamatuod nga ang gahum nga giingon ni Pablo nga “nagpugong” sa pagtungha sa papal nga gahum hangtod nga kini mapapas mao ang paganong Roma, ug mao ang husto nga pag-analisa sa panghunahuna ni Miller mahitungod niining mga hilisgutan.

With the truth of “the daily” in the book of Daniel being a symbol of pagan Rome that preceded the kingdom of papal Rome which Daniel had represented as the abomination of desolation, Miller could then recognize the prophetic times associated with the kingdoms of Bible prophecy, and as his mind was opened up to these insights he assembled a series of truths that represent the foundations of Adventism. Those truths became enshrined on the two tables of the 1843 and 1850 pioneer charts. Those truths are the foundation of Adventism and they were based upon the recognition of “time.” The history of when the foundations were put in place is a primary discussion on Habakkuk’s Tables.

Uban sa kamatuoran nga ang “ang adlaw-adlaw” diha sa basahon ni Daniel usa ka simbolo sa pagano nga Roma nga miuna sa gingharian sa papa nga Roma, nga girepresentar ni Daniel ingon nga dulumtanan sa pagkalaglag, si Miller nakaila dayon sa mga profetikanhong panahon nga nalangkit sa mga gingharian sa propesiya sa Biblia; ug sa dihang naablihan ang iyang hunahuna ngadto niining mga pagpanabot, iyang gitigom ang usa ka han-ay sa mga kamatuoran nga nagrepresentar sa mga patukoranan sa Adventismo. Kining mga kamatuorana napahiluna sa duha ka papan sa mga tsart sa mga unang pionero sa 1843 ug 1850. Kining mga kamatuorana mao ang patukoranan sa Adventismo, ug kini gibase sa pag-ila sa “panahon.” Ang kasaysayan sa dihang gipahaluna ang mga patukoranan mao ang usa sa nag-unang hisgotan sa mga Papan ni Habakkuk.

What is not pointed out in Habakkuk’s Tables is that the foundations that were based upon time produced a structure that provides the view necessary for the final generation to recognize that there were truths that were represented as the foundations. There was a first truth that was the very first stone placed in the foundation, but “the daily” in the book of Daniel was not Miller’s first truth. The truth that would become the first stone in the foundation that Miller was raised up to build was “the seven times” of Leviticus twenty-six, but without the truth of “the daily,” Miller would not have recognized the structure of prophecy he needed to recognize in order to present the first angel’s message. His structure was placing prophecy in the perspective of two desolating powers. Miller was addressing the dragon (pagan Rome) and the beast (the papacy). The third angel addresses the dragon (United Nations), the beast (the papacy), and the false prophet (the United States).

Ang wala ipakita diha sa mga Talaan ni Habakkuk mao nga ang mga patukoranan nga gibase sa panahon naghimo ug usa ka estruktura nga naghatag sa panan-aw nga gikinahanglan aron ang kataposang kaliwatan makaila nga aduna diay mga kamatuoran nga girepresentar ingon nga mga patukoranan. Adunay usa ka nahaunang kamatuoran nga mao ang labing unang bato nga gibutang sa patukoranan, apan ang “adlaw-adlaw” diha sa basahon ni Daniel dili mao ang unang kamatuoran ni Miller. Ang kamatuoran nga mahimong unang bato sa patukoranan nga gipatindog si Miller aron tukoron mao ang “pito ka mga panahon” sa Levitico beinte-sais, apan kon wala ang kamatuoran sa “adlaw-adlaw,” dili unta maila ni Miller ang estruktura sa tagna nga kinahanglan niyang maila aron ipresentar ang mensahe sa unang manulunda. Ang iyang estruktura mao ang pagbutang sa tagna sulod sa panglantaw sa duha ka makalaglag nga mga gahum. Giatubang ni Miller ang dragon (pagano nga Roma) ug ang mapintas nga mananap (ang pagka-papa). Ang ikatulong manulunda nagatubag sa dragon (United Nations), sa mapintas nga mananap (ang pagka-papa), ug sa mini nga propeta (ang Tinipong Bansa sa Amerika).

If a person accepts all, not some, but all the time prophecies set forth by the Millerites on the two sacred pioneer charts, that person would need to investigate those truths personally. How could you accept them, if you had never inspected them? If those persons investigating the foundational truths make those truths their personal responsibility to test, and thereafter accepts all those truths, then they have built upon the Rock and not the sand.

Kon ang usa ka tawo modawat sa tanan, dili sa pipila, kondili sa tanan nga mga panagna sa panahon nga gipahimutang sa mga Millerite diha sa duha ka balaang tsart sa mga payunir, kinahanglan niyang susihon sa kaugalingon kadtong mga kamatuoran. Unsaon man niya pagdawat niini, kon wala pa niya kini personal nga gisusi? Kon kadtong mga tawong nagsusi sa mga pundasyonal nga kamatuoran mohimo nianang mga kamatuoran nga ilang kaugalingong tulubagon nga sulayan, ug human niana modawat sa tanan nianang mga kamatuoran, nan sila nagtukod ibabaw sa Bato ug dili sa balas.

> “Let those who stand as God’s watchmen on the walls of Zion be men who can see the dangers before the people,—men who can distinguish between truth and error, righteousness and unrighteousness.

> “Ang mga nagatindog ingon nga mga magbalantay sa Dios sa ibabaw sa mga kuta sa Zion kinahanglan nga mga tawo nga makakita sa mga kalisdanan sa dili pa kini moabut sa atubangan sa katawhan,—mga tawo nga makahimo sa pag-ila tali sa kamatuoran ug kasaypanan, pagkamatarong ug pagkadili-matarong.

> “The warning has come: Nothing is to be allowed to come in that will disturb the foundation of the faith upon which we have been building ever since the message came in 1842, 1843, and 1844. I was in this message, and ever since I have been standing before the world, true to the light that God has given us. We do not propose to take our feet off the platform on which they were placed as day by day we sought the Lord with earnest prayer, seeking for light. Do you think that I could give up the light that God has given me? It is to be as the Rock of Ages. It has been guiding me ever since it was given.” Review and Herald, April 14, 1903.

> “Miabut na ang pasidaan: Walay bisan unsa nga tugotan nga mosulod nga makasamok sa patukoranan sa pagtuo diin kita nagtukod sukad pa sa pag-abot sa mensahe niadtong 1842, 1843, ug 1844. Anaa ako niini nga mensahe, ug sukad niadto nagtindog ako atubangan sa kalibotan, matinud-anon sa kahayag nga gihatag kanato sa Dios. Wala kami magtinguha nga kuhaon ang among mga tiil gikan sa plataporma diin kini gipahimutang samtang adlaw-adlaw nangita kami sa Ginoo uban sa mainiton nga pag-ampo, nga nangita ug kahayag. Naghunahuna ba kamo nga isalikway ko ang kahayag nga gihatag sa Dios kanako? Kini mahimong sama sa Bato sa mga Kapanahonan. Kini maoy nagmando kanako sukad pa sa paghatag niini.” Review and Herald, Abril 14, 1903.

In order for those who would hear to analyze the time prophecies of the Millerite history it requires the action of looking at the historical periods that are represented by the time prophecies. This represents the work of illustrating events upon a time line. When a student of prophecy has reached the level of investigation where he considers these prophetic periods, identified by the Millerites from the Bible and thereafter supported by the historical record, he will be in a position to recognize that the history at the beginning of the time prophecy symbolically typifies the history at the end of that same prophecy. With that vantage point the student should learn that history is repeated. With that understanding in place He should also see that Jesus illustrates the end with the beginning.

Aron ang mga mamati makahimo sa pagsusi sa mga tagna sa panahon sa kasaysayan sa mga Millerite, gikinahanglan ang lihok sa pagtan-aw sa mga kapanahonang historikal nga girepresentahan sa mga tagna sa panahon. Kini nagrepresentar sa buluhaton sa paghulagway sa mga panghitabo ibabaw sa usa ka linya sa panahon. Sa diha nga ang usa ka estudyante sa tagna nakaabot na sa ang-ang sa imbestigasyon diin iyang gikonsiderar kining mga kapanahonang tagnaon, nga giila sa mga Millerite gikan sa Biblia ug sa ulahi gipamatud-an sa talaang historikal, anaa na siya sa kahimtang sa pag-ila nga ang kasaysayan sa sinugdanan sa tagna sa panahon sa simbolikong paagi nagatipo sa kasaysayan sa katapusan nianang maong tagna. Gikan nianang panglantaw, ang estudyante kinahanglan makakat-on nga ang kasaysayan mausab. Uban niana nga pagsabot nga napahimutang na, kinahanglan usab niyang makita nga si Jesus naghulagway sa katapusan pinaagi sa sinugdanan.

And from the prophetic line of prophecy that portrays the end of the world as the “building of a temple,” the student should know that there is a final capstone that is placed upon the temple that is built upon the foundation. He should come to see that the temple foundation that Miller was used to bring to light (which represents Jesus Christ, for there is no other foundation that can be laid than Jesus Christ), was a foundation built upon prophetic time. Because Jesus illustrates the end with the beginning the student should also see that the capstone, the final stone on the temple—must parallel the foundation. The foundation of the temple for Miller was prophetic time, but the foundation was none-the-less Jesus Christ.

Ug gikan sa propetikong linya sa tagna nga naghulagway sa katapusan sa kalibotan ingon nga “pagtukod sa usa ka templo,” ang tigtoon kinahanglan mahibalo nga adunay katapusang batong pangtuktok nga igabutang ibabaw sa templo nga natukod ibabaw sa patukoranan. Kinahanglan niyang masabtan nga ang patukoranan sa templo nga gigamit si Miller sa pagpahayag ngadto sa kahayag (nga nagrepresentar kang Jesu-Cristo, kay walay laing patukoranan nga mahimong ibutang gawas kang Jesu-Cristo), mao ang patukoranan nga gitukod ibabaw sa propetikong panahon. Tungod kay gihulagway ni Jesus ang katapusan pinaagi sa sinugdanan, ang tigtoon kinahanglan usab makakita nga ang batong pangtuktok, ang katapusang bato sa templo—kinahanglan motakdo sa patukoranan. Ang patukoranan sa templo alang kang Miller mao ang propetikong panahon, apan ang patukoranan bisan pa niana mao gayud si Jesu-Cristo.

> According to the grace of God which is given unto me, as a wise masterbuilder, I have laid the foundation, and another buildeth thereon. But let every man take heed how he buildeth thereupon. For other foundation can no man lay than that is laid, which is Jesus Christ. 1 Corinthians 3:10, 11.

> Sumala sa grasya sa Dios nga gihatag kanako, ingon nga usa ka maalamong batid nga magtutukod, akong napahimutang ang patukoranan, ug ang lain nagatukod sa ibabaw niana. Apan ang tagsatagsa ka tawo magbantay kon giunsa niya ang pagtukod sa ibabaw niana. Kay walay laing patukoranan nga ikapahimutang ni bisan kinsa gawas niadtong napahimutang na, nga mao si Jesu-Cristo. 1 Corinto 3:10, 11.

Paul is identifying his work as the erecting of a temple of which he laid the foundation or beginning. He was the apostle to the Gentiles and he was used to lay the foundation of the Christian church. In the same passage Paul also identifies that our bodies are the temple of the Holy Spirit. There is also the temple of Solomon and the sanctuary from the wilderness that all have foundations that are all represented as Jesus Christ. The foundation that Miller was used to erect was the temple of Adventism, and the foundation of that temple is most certainly Jesus Christ, but it is more specifically the temple that is erected with materials that are spiritual and prophetic.

Gihulagway ni Pablo ang iyang buluhaton ingon nga pagtukod sa usa ka templo diin siya mao ang nagpahiluna sa patukoranan o sinugdanan. Siya mao ang apostol ngadto sa mga Gentil, ug gigamit siya sa pagpahiluna sa patukoranan sa Cristohanong iglesia. Sa maong tudling usab, gipaila ni Pablo nga ang atong mga lawas mao ang templo sa Espiritu Santo. Anaa usab ang templo ni Solomon ug ang balaang puluy-anan gikan sa kamingawan, nga silang tanan adunay mga patukoranan nga sa tanan gihulagway ingon nga si Jesu-Cristo. Ang patukoranan nga gigamit si Miller sa pagtukod mao ang templo sa Adventismo, ug ang patukoranan nianang temploa sa walay duhaduha mao si Jesu-Cristo, apan sa mas piho pa, mao kini ang templo nga gitukod pinaagi sa mga materyales nga espirituhanon ug profetiko.

The capstone therefore must also be Jesus Christ, but the capstone must also include a premier prophetic rule, for Miller was given a set of rules which contains the premier rule of the Millerites which was the “year-for-a-day” principle. Without that rule, there is no recognition of time prophecy and there is therefore no foundation. There must be a counterpart at the end that represents Jesus Christ (the Foundation) that is a premier rule within a set of rules that establishes the Revelation of Jesus Christ. The rule is of course the rule of “first mention”, representing the attribute of Christ’s character that identifies the end from the beginning.

Busa, ang batong pang-ulohanon kinahanglan usab nga si Jesu-Cristo, apan ang batong pang-ulohanon kinahanglan usab maglakip ug usa ka nag-unang lagda sa pagpanagna, kay si Miller gihatagan ug usa ka hugpong sa mga lagda nga naglangkob sa nag-unang lagda sa mga Millerita nga mao ang prinsipyo sa “usa ka tuig alang sa usa ka adlaw.” Kon wala kana nga lagda, walay pag-ila sa panagna bahin sa panahon ug, busa, walay patukoranan. Kinahanglan adunay katugbang sa katapusan nga nagrepresentar kang Jesu-Cristo (ang Patukoranan) nga usa ka nag-unang lagda sulod sa usa ka hugpong sa mga lagda nga nagapahimutang sa Kapadayagan ni Jesu-Cristo. Ang maong lagda mao, siyempre, ang lagda sa “unang paghisgot,” nga nagrepresentar sa kinaiyang hiyas ni Cristo nga nagaila sa katapusan gikan sa sinugdanan.

In 2 Thessalonians those who received not the love of the truth that they might be saved, rejected the truth as represented by the Greek word that is derived from the Hebrew word created by three letters which is translated as “truth” in the Old Testament. The group that receives the strong delusion, because they believed a lie, refused to return to the old paths, the foundations of Adventism as represented upon the two sacred charts. So, in the passage we have been considering for some time now states:

Diha sa 2 Tesalonica, kadtong wala modawat sa gugma sa kamatuoran aron sila maluwas, misalikway sa kamatuoran sumala sa girepresentar sa Gregong pulong nga gikuha gikan sa Hebreohanong pulong nga binuhat sa tulo ka mga letra nga gihubad nga “kamatuoran” diha sa Daang Tugon. Ang pundok nga midawat sa kusog nga paglimbong, tungod kay mituo sila sa usa ka bakak, midumili sa pagbalik sa karaang mga agianan, ang mga patukoranan sa Adventismo sumala sa girepresentar diha sa duha ka sagradong mga tsart. Busa, sa sipi nga atong dugay-dugay nang ginapalandong nag-ingon:

> “The mighty angel who instructed John was no less a personage than Jesus Christ. Setting His right foot on the sea, and His left upon the dry land, shows the part which He is acting in the closing scenes of the great controversy with Satan. This position denotes His supreme power and authority over the whole earth. The controversy had waxed stronger and more determined from age to age, and will continue to do so, to the concluding scenes when the masterly working of the powers of darkness shall reach their height. Satan, united with evil men, will deceive the whole world and the churches who receive not the love of the truth. But the mighty angel demands attention. He cries with a loud voice. He is to show the power and authority of His voice to those who have united with Satan to oppose the truth.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 971.

> “Ang gamhanang manulonda nga nagtudlo kang Juan dili ubos kay kang Jesu-Cristo mismo. Ang pagbutang Niya sa Iyang tuo nga tiil ibabaw sa dagat, ug sa Iyang wala ibabaw sa mamala nga yuta, nagapakita sa bahin nga Iyang ginabuhat diha sa panapos nga mga talan-awon sa dakong pakigbisog batok kang Satanas. Kini nga posisyon nagtimaan sa Iyang labawng gahum ug awtoridad ibabaw sa tibuok kalibotan. Ang pakigbisog misamot ug mikusog ug labi pang malig-on gikan sa kapanahonan ngadto sa kapanahonan, ug magapadayon sa pagbuhat niana hangtod sa katapusang mga talan-awon sa dihang ang hanas nga pagpamuhat sa mga gahum sa kangitngit makaabot sa kinatumyan niini. Si Satanas, nga nahiusa uban sa mga tawong daotan, magalimbong sa tibuok kalibotan ug sa mga iglesia nga wala modawat sa gugma sa kamatuoran. Apan ang gamhanang manulonda nagkinahanglan ug pagtagad. Siya nagsinggit sa makusog nga tingog. Iyang ipakita ang gahum ug awtoridad sa Iyang tingog ngadto kanila nga nahiusa kang Satanas sa pagsupak sa kamatuoran.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, bolyum 7, 971.

In this previous passage “the churches who received not the love of the truth” are Daniel’s and Matthew’s wicked and foolish virgins that Amos 8:12 identifies will begin to search for God’s final warning message when it is too late. It is too late, because they believed a lie concerning the foundations of Adventism. Adventism first began to imbibe in that lie in 1863, and from then on it was simply downhill all the way.

Niining miaging pahayag, “ang mga iglesia nga wala modawat sa gugma sa kamatuoran,” mao ang daotan ug buang nga mga ulay ni Daniel ug ni Mateo, nga giila sa Amos 8:12 nga magsugod sa pagpangita sa katapusang mensahe sa pasidaan sa Dios kon ulahi na kaayo. Ulahi na kaayo, tungod kay mituo sila sa usa ka bakak mahatungod sa mga patukoranan sa Adventismo. Ang Adventismo unang misugod sa pag-inom nianang bakaka niadtong 1863, ug sukad niadto padayon na lamang ang pagkanaug niini.

What I am about to write is totally subjective I suppose, but what new prophetic light was introduced into Adventism since 1863? Ellen White says of Jones and Waggoners’ 1888 message, that it was the message she had been presenting for years. Their message may have sounded new and shocking to Adventism in 1888, but the newness and the shock were produced not by a new message, but by a blindness that had been settling upon God’s people since 1863.

Ang akong isulat karon sa akong pagtuo hingpit nga suhetibo, apan unsang bag-ong profetikanhong kahayag man ang gipaila sa Adventismo sukad sa 1863? Si Ellen White nagaingon mahitungod sa mensahe ni Jones ug Waggoner niadtong 1888, nga kini mao ang mensaheng iyang gipahibalo sulod sa daghang mga tuig. Ang ilang mensahe tingali mitunog nga bag-o ug makapakurat sa Adventismo niadtong 1888, apan ang kabag-ohan ug ang kakurat wala mapahinabo sa usa ka bag-ong mensahe, kondili sa usa ka pagkabuta nga nagkahimutang na ibabaw sa katawhan sa Dios sukad sa 1863.

Ellen White identified Adventism as in the Laodicean condition before 1863, so the blindness of Laodicea was already encroaching upon Adventism before 1863, but in 1863 the church officially set aside the truth concerning the “seven times” of Leviticus twenty-six, which was the very first “time prophecy” Miller discovered. There has been no prophetic light that has surfaced in Adventism since 1863! What changed?

Giila ni Ellen White ang Adventismo nga anaa sa kahimtang sa Laodicea sa wala pa ang 1863, busa ang pagkabuta sa Laodicea nagsugod na sa pagpanlupig sa Adventismo sa wala pa ang 1863, apan sa 1863 ang iglesia sa opisyal nga paagi misalikway sa kamatuoran mahitungod sa “pito ka mga panahon” sa Levitico 26, nga mao gayud ang pinakaunang “tagna sa panahon” nga nadiskobrehan ni Miller. Wala nay mitungha nga kahayag nga tagna sulod sa Adventismo sukad sa 1863! Unsay nausab?

The very first stone of the temple foundation that was built upon prophetic time and represented Jesus Christ, was set aside by Adventism in 1863. The first stone placed by Miller into the temple foundation that was based upon time as presented in Daniel by Christ who represented Himself as Palmoni the “wonderful numberer” was rejected and set aside. The very first stone Miller discovered…

Ang labing unang bato sa patukoranan sa templo nga gitukod ibabaw sa manalagnong panahon ug nagrepresentar kang Jesu-Cristo, gisalikway sa Adventismo niadtong 1863. Ang unang bato nga gipahimutang ni Miller sa patukoranan sa templo nga gibase sa panahon ingon sa gipadayag diha sa Daniel ni Cristo, kinsa nagrepresentar sa Iyang kaugalingon ingon nga si Palmoni, ang “kahibulongang mag-iihap,” gisalikway ug gibutang sa kilid. Ang labing unang bato nga nadiskobrehan ni Miller…

> “In quoting the prophecy of the rejected stone, Christ referred to an actual occurrence in the history of Israel. The incident was connected with the building of the first temple. While it had a special application at the time of Christ’s first advent, and should have appealed with special force to the Jews, it has also a lesson for us. When the temple of Solomon was erected, the immense stones for the walls and the foundation were entirely prepared at the quarry; after they were brought to the place of building, not an instrument was to be used upon them; the workmen had only to place them in position. For use in the foundation, one stone of unusual size and peculiar shape had been brought; but the workmen could find no place for it, and would not accept it. It was an annoyance to them as it lay unused in their way. Long it remained a rejected stone. But when the builders came to the laying of the corner, they searched for a long time to find a stone of sufficient size and strength, and of the proper shape, to take that particular place, and bear the great weight which would rest upon it. Should they make an unwise choice for this important place, the safety of the entire building would be endangered. They must find a stone capable of resisting the influence of the sun, of frost, and of tempest. Several stones had at different times been chosen, but under the pressure of immense weights they had crumbled to pieces. Others could not bear the test of the sudden atmospheric changes. But at last attention was called to the stone so long rejected. It had been exposed to the air, to sun and storm, without revealing the slightest crack. The builders examined this stone. It had borne every test but one. If it could bear the test of severe pressure, they decided to accept it for the cornerstone. The trial was made. The stone was accepted, brought to its assigned position, and found to be an exact fit. In prophetic vision, Isaiah was shown that this stone was a symbol of Christ. He says:

> “Sa pagkutlo sa tagna bahin sa bato nga gisalikway, si Cristo nagtumong sa usa ka tinuod nga hitabo sa kasaysayan sa Israel. Ang maong hitabo nalangkit sa pagtukod sa unang templo. Bisan tuod kini may piho nga pag-aplikar sa panahon sa unang pag-anhi ni Cristo, ug unta nakapukaw kini sa mga Judio sa labi pang kusog, aduna usab kini’y usa ka pagtulon-an alang kanato. Sa dihang gitukod ang templo ni Solomon, ang dagkung mga bato alang sa mga bungbong ug sa patukoranan hingpit nang giandam didto sa kuwari; sa tapus madala sila ngadto sa dapit sa pagtukod, walay bisan unsang galamiton nga gamiton pa ibabaw kanila; ang mga mamumuo kinahanglan na lamang nga ibutang sila sa hustong dapit. Aron gamiton sa patukoranan, usa ka bato nga talagsaon ang gidak-on ug lahi ang porma ang gidala; apan ang mga mamumuo wala makakaplag ug dapit alang niini, ug dili sila modawat niini. Kini usa ka kapungot alang kanila samtang kini naghigda nga wala magamit sa ilang agianan. Sa hataas nga panahon nagpabilin kini nga usa ka bato nga gisalikway. Apan sa dihang ang mga magtutukod miabot na sa pagbutang sa bato sa pamag-ang, nangita sila sa hataas nga panahon aron makakaplag ug bato nga igo ang gidak-on ug kalig-on, ug may hustong porma, aron mopuli nianang piho nga dapit, ug makadala sa dako nga kabug-aton nga mopahiluna ibabaw niini. Kon sila mohimo ug dili maalamong pagpili alang niining mahinungdanong dapit, ang kaluwasan sa tibuok building mameligro. Kinahanglan sila makakaplag ug bato nga makahimo sa pagsukol sa impluwensya sa adlaw, sa katugnaw, ug sa unos. Daghang mga bato ang sa nagkalainlaing mga panahon napili, apan ilalom sa pagpislit sa hilabihang mga kabug-aton nangadugmok sila ngadto sa mga tipik. Ang uban dili makalahutay sa pagsulay sa kalit nga mga kausaban sa kahimtang sa panahon. Apan sa katapusan ang pagtagad gidani ngadto sa bato nga dugay nang gisalikway. Kini naeksponer sa hangin, sa adlaw, ug sa unos, nga wala magpakita sa bisan gamayng liki. Gisusi sa mga magtutukod kining batua. Kini nakaagwanta sa tanang pagsulay gawas sa usa. Kon kini makalahutay sa pagsulay sa mabug-at nga pagpislit, ilang gihukman nga dawaton kini ingon nga ulohang bato sa pamag-ang. Ang pagsulay gihimo. Ang bato gidawat, gidala ngadto sa dapit nga gitagana alang niini, ug nakita nga hingpit gayud ang pagkahaom. Sa panan-awong matagnaon, gipakita kang Isaias nga kining batoha usa ka simbolo ni Cristo. Siya nagaingon:”

> “‘Sanctify the Lord of hosts Himself; and let Him be your fear, and let Him be your dread. And He shall be for a sanctuary; but for a stone of stumbling and for a rock of offense to both the houses of Israel, for a gin and for a snare to the inhabitants of Jerusalem. And many among them shall stumble, and fall, and be broken, and be snared, and be taken.’ Carried down in prophetic vision to the first advent, the prophet is shown that Christ is to bear trials and tests of which the treatment of the chief cornerstone in the temple of Solomon was symbolic. ‘Therefore thus saith the Lord God, Behold, I lay in Zion for a foundation a stone, a tried stone, a precious cornerstone, a sure foundation: he that believeth shall not make haste.’ Isaiah 8:13–15; 28:16.

> “‘Balaana ninyo ang Ginoo sa mga panon Siya sa Iyang kaugalingon; ug pasagdi Siya nga maoy inyong kahadlok, ug pasagdi Siya nga maoy inyong kalisang. Ug Siya mahimong usa ka balaang puloy-anan; apan mahimong usa ka bato nga kapangdulan ug usa ka pangpang sa kapangdolanan alang sa duruha ka mga balay sa Israel, usa ka lit-ag ug usa ka silo alang sa mga lumulupyo sa Jerusalem. Ug daghan sa taliwala kanila ang mapandol, ug mangapukan, ug mangabali, ug maisilot, ug madakpan.’ Gidala paubos pinaagi sa matagnaong panan-awon ngadto sa unang pag-anhi, ang manalagna gipakita nga si Cristo magaantus sa mga pagsulay ug mga pagtilaw nga niini ang pagtratar sa punoang bato sa pamag-ang diha sa templo ni Solomon maoy simboliko. ‘Busa mao kini ang giingon sa Ginoong Dios, Ania karon, gibutang Ko sa Zion alang sa usa ka patukoranan ang usa ka bato, usa ka sinalayang bato, usa ka bililhong punoang bato sa pamag-ang, usa ka malig-ong patukoranan: ang motoo dili magdali.’ Isaias 8:13–15; 28:16.”

> “In infinite wisdom, God chose the foundation stone, and laid it Himself. He called it ‘a sure foundation.’ The entire world may lay upon it their burdens and griefs; it can endure them all. With perfect safety they may build upon it. Christ is a ‘tried stone.’ Those who trust in Him, He never disappoints. He has borne every test. He has endured the pressure of Adam’s guilt, and the guilt of his posterity, and has come off more than conqueror of the powers of evil. He has borne the burdens cast upon Him by every repenting sinner. In Christ the guilty heart has found relief. He is the sure foundation. All who make Him their dependence rest in perfect security.

> “Diha sa walay kinutuban nga kaalam, gipili sa Dios ang batong patukoranan, ug Iyang gibutang kini sa Iyang kaugalingon. Gitawag Niya kini nga ‘usa ka seguradong patukoranan.’ Ang tibook kalibotan mahimong magpahimutang sa ibabaw niini sa ilang mga palas-anon ug mga kasubo; kini makahimo sa pag-agwanta kanilang tanan. Uban sa hingpit nga kasigurohan sila mahimong motukod sa ibabaw niini. Si Cristo usa ka ‘gisulayan nga bato.’ Kadtong mosalig Kaniya, dili gayod Niya sila kapakyason. Gidala na Niya ang matag pagsulay. Giagwanta Niya ang kabug-at sa sala ni Adan, ug ang sala sa iyang kaliwatan, ug migawas nga labaw pa sa mananaog batok sa mga gahom sa dautan. Gidala Niya ang mga palas-anon nga gitugyan Kaniya sa matag makasasala nga naghinulsol. Diha kang Cristo ang salaad nga kasingkasing nakakaplag ug kahupayan. Siya mao ang seguradong patukoranan. Ang tanan nga naghimo Kaniya nga ilang saligan nagapahulay sa hingpit nga kasigurohan.”

> “In Isaiah’s prophecy, Christ is declared to be both a sure foundation and a stone of stumbling. The apostle Peter, writing by inspiration of the Holy Spirit, clearly shows to whom Christ is a foundation stone, and to whom a rock of offense:

> “Diha sa tagna ni Isaias, si Cristo gipahayag nga mao ang usa ka lig-on nga patukoranan ug usa usab ka bato nga kapangdolan. Ang apostol nga si Pedro, nga nagsulat pinaagi sa pagdasig sa Balaang Espiritu, sa tin-aw nagpakita kon kang kinsa si Cristo usa ka batong patukoranan, ug kang kinsa usab siya usa ka bato nga kapangdolan:

> “‘If so be ye have tasted that the Lord is gracious. To whom coming, as unto a living stone, disallowed indeed of men, but chosen of God, and precious, ye also, as lively stones, are built up a spiritual house, an holy priesthood, to offer up spiritual sacrifices, acceptable to God by Jesus Christ. Wherefore also it is contained in the Scripture, Behold, I lay in Sion a chief cornerstone, elect, precious: and he that believeth on Him shall not be confounded. Unto you therefore which believe He is precious: but unto them which be disobedient, the stone which the builders disallowed, the same is made the head of the corner, and a stone of stumbling, and a rock of offense, even to them which stumble at the word, being disobedient.’ 1 Peter 2:3–8.

> “‘Kon tinuod man nga inyong natilawan nga ang Ginoo puno sa kalolot. Kaniya kamo nagaduol, ingon ngadto sa usa ka buhing bato, nga sa pagkatinuod gisalikway sa mga tawo, apan pinili sa Dios ug bililhon; kamo usab, ingon nga buhing mga bato, ginatukod aron mahimong usa ka espirituhanong balay, usa ka balaang pagkapari, aron sa paghalad ug espirituhanong mga halad nga ginadawat sa Dios pinaagi kang Jesu-Cristo. Busa usab anaa kini sa Kasulatan, Tan-awa, ako nagapahimutang sa Sion ug usa ka pangulong bato sa pamag-ang, pinili, bililhon: ug ang nagatuo Kaniya dili gayud mapakaulawan. Busa alang kaninyo nga nagatuo Siya bililhon: apan alang kanila nga masupilon, ang bato nga gisalikway sa mga magtutukod, mao ang nahimong ulohan sa pamag-ang, ug usa ka bato nga kapangdolan, ug usa ka pangpang sa kalapasan, alang kanila nga nanghipangdol sa pulong, ingon nga masupilon.’ 1 Pedro 2:3–8.

> “To those who believe, Christ is the sure foundation. These are they who fall upon the Rock and are broken. Submission to Christ and faith in Him are here represented. To fall upon the Rock and be broken is to give up our self-righteousness and to go to Christ with the humility of a child, repenting of our transgressions, and believing in His forgiving love. And so also it is by faith and obedience that we build on Christ as our foundation.

> “Alang kanila nga nagatoo, si Cristo mao ang malig-ong pundasyon. Sila mao kadtong nangapukan ibabaw sa Bato ug nangadugmok. Ang pagpasakop kang Cristo ug ang pagtoo Kaniya gipakita dinhi. Ang pagkapukan ibabaw sa Bato ug pagdugmok nagakahulogan sa pagbiya sa atong kaugalingong pagkamatarong ug sa pag-adto kang Cristo uban ang pagpaubos sa usa ka bata, nga naghinulsol sa atong mga kalapasan, ug nagatoo sa Iyang mapasaylongong gugma. Ug sa ingon usab, pinaagi sa pagtoo ug pagkamasinugtanon kita nagatukod ibabaw kang Cristo ingon nga atong pundasyon.”

> “Upon this living stone, Jews and Gentiles alike may build. This is the only foundation upon which we may securely build. It is broad enough for all, and strong enough to sustain the weight and burden of the whole world. And by connection with Christ, the living stone, all who build upon this foundation become living stones. Many persons are by their own endeavors hewn, polished, and beautified; but they cannot become ‘living stones,’ because they are not connected with Christ. Without this connection, no man can be saved. Without the life of Christ in us, we cannot withstand the storms of temptation. Our eternal safety depends upon our building upon the sure foundation. Multitudes are today building upon foundations that have not been tested. When the rain falls, and the tempest rages, and the floods come, their house will fall, because it is not founded upon the eternal Rock, the chief cornerstone Christ Jesus.

> “Sa ibabaw niining buhing bato, ang mga Judio ug mga Hentil managsama makapatukod. Kini mao ang bugtong patukoranan nga atong matukoran sa kasigurohan. Kini igo ang kalapad alang sa tanan, ug igo ang kalig-on aron mosangga sa gibug-aton ug palas-anon sa tibuok kalibotan. Ug pinaagi sa pagkahiusa kang Cristo, ang buhing bato, ang tanan nga nanagtukod ibabaw niining patukoranan nahimong mga buhing bato. Daghang mga tawo pinaagi sa ilang kaugalingong paningkamot gikimpihan, gihapsay, ug gipahimong matahum; apan sila dili mahimong “mga buhing bato,” tungod kay wala sila mahiusa kang Cristo. Kon walay maong pagkahiusa, walay tawo nga maluwas. Kon wala ang kinabuhi ni Cristo diha kanato, dili kita arang makasukol sa mga unos sa pagtintal. Ang atong walay kataposang kaluwasan nagsalig sa atong pagpatukod ibabaw sa malig-ong patukoranan. Daghang mga tawo karon ang nanagtukod ibabaw sa mga patukoranan nga wala pa masulayi. Sa dihang moulan, ug ang unos mosinggit sa kapintas, ug moabut ang mga baha, ang ilang balay mapukan, tungod kay wala kini matukod ibabaw sa walay kataposang Bato, ang pangulong bato sa pamag-ang nga si Cristo Jesus.”

> “‘To them which stumble at the word, being disobedient,’ Christ is a rock of offense. But ‘the stone which the builders disallowed, the same is made the head of the corner.’ Like the rejected stone, Christ in His earthly mission had borne neglect and abuse. He was ‘despised and rejected of men; a man of sorrows, and acquainted with grief: … He was despised, and we esteemed Him not.’ Isaiah 53:3. But the time was near when He would be glorified. By the resurrection from the dead He would be declared ‘the Son of God with power.’ Romans 1:4. At His second coming He would be revealed as Lord of heaven and earth. Those who were now about to crucify Him would recognize His greatness. Before the universe the rejected stone would become the head of the corner.

> “‘Alang kanila nga manghipakdol tungod sa pulong, nga mga masinupakon,’ si Cristo mao ang bato nga kapangdolan. Apan ‘ang bato nga gisalikway sa mga magtutukod, mao gayud kini ang nahimong pangulong bato sa pamag-ang.’ Sama sa bato nga gisalikway, si Cristo sa Iyang yutan-ong buluhaton nag-antus sa pagpasagad ug pag-abuso. Siya ‘gitamay ug gisalikway sa mga tawo; usa ka tawo sa mga kasubo, ug nasinati sa kasakit: … Siya gitamay, ug wala nato Siya tagda.’ Isaias 53:3. Apan haduol na ang panahon nga Siya pagahimayaon. Pinaagi sa pagkabanhaw gikan sa mga patay, Siya ipahayag nga ‘ang Anak sa Dios nga may gahum.’ Roma 1:4. Sa Iyang ikaduhang pag-anhi Siya igapadayag ingon nga Ginoo sa langit ug sa yuta. Kadtong karon hapit nang maglansang Kaniya sa krus makaila sa Iyang pagkahalangdon. Sa atubangan sa uniberso ang bato nga gisalikway mahimong pangulong bato sa pamag-ang.”

> “And on ‘whomsoever it shall fall, it will grind him to powder.’ The people who rejected Christ were soon to see their city and their nation destroyed. Their glory would be broken, and scattered as the dust before the wind. And what was it that destroyed the Jews? It was the rock which, had they built upon it, would have been their security. It was the goodness of God despised, the righteousness spurned, the mercy slighted. Men set themselves in opposition to God, and all that would have been their salvation was turned to their destruction. All that God ordained unto life they found to be unto death. In the Jews’ crucifixion of Christ was involved the destruction of Jerusalem. The blood shed upon Calvary was the weight that sank them to ruin for this world and for the world to come. So it will be in the great final day, when judgment shall fall upon the rejecters of God’s grace. Christ, their rock of offense, will then appear to them as an avenging mountain. The glory of His countenance, which to the righteous is life, will be to the wicked a consuming fire. Because of love rejected, grace despised, the sinner will be destroyed.

> “Ug sa ‘bisan kang kinsang mapukanan niini, pagadugmokon niya siya hangtod mahimong abog.’ Ang katawohan nga misalikway kang Cristo sa dili madugay makakita sa pagkalaglag sa ilang siyudad ug sa ilang nasud. Ang ilang himaya pagabungkagon, ug pagapatlaagon sama sa abog sa atubangan sa hangin. Ug unsa ba ang naglaglag sa mga Judio? Mao kadto ang bato nga, kon didto pa sila nagtukod, mahimo unta kini nga ilang kasigurohan. Mao kadto ang kaayo sa Dios nga gitamay, ang pagkamatarong nga gisalikway, ang kalooy nga gipakaubos. Ang mga tawo mibarog sa pagpakigbatok sa Dios, ug ang tanan nga mahimo unta nilang kaluwasan nahimong ilang kalaglagan. Ang tanan nga gitagana sa Dios alang sa kinabuhi ilang hingkaplagan nga alang sa kamatayon. Diha sa paglansang sa mga Judio kang Cristo nalakip ang pagkalaglag sa Jerusalem. Ang dugo nga giula didto sa Calvary mao ang gibug-aton nga nagpalubog kanila ngadto sa kapildihan alang niining kalibutana ug alang sa kalibutan nga umalabut. Ingon man usab niana sa daku ug katapusang adlaw, sa dihang ang paghukom mahulog ibabaw sa mga nagsalikway sa grasya sa Dios. Si Cristo, nga ilang bato nga kapangdolan, mopakita unya kanila ingon nga usa ka mapanimalusong bukid. Ang himaya sa Iyang panagway, nga alang sa mga matarong mao ang kinabuhi, alang sa mga daotan mahimong kalayo nga magaut-ut. Tungod sa gugma nga gisalikway, sa grasya nga gitamay, ang makasasala pagalaglagon.”

> “By many illustrations and repeated warnings, Jesus showed what would be the result to the Jews of rejecting the Son of God. In these words He was addressing all in every age who refuse to receive Him as their Redeemer. Every warning is for them. The desecrated temple, the disobedient son, the false husbandmen, the contemptuous builders, have their counterpart in the experience of every sinner. Unless he repent, the doom which they foreshadowed will be his.” Desire of Ages, 597–600.

> “Pinaagi sa daghang mga ilustrasyon ug balik-balik nga mga pasidaan, gipakita ni Jesus kon unsa ang mahimong sangpotanan alang sa mga Judio sa ilang pagsalikway sa Anak sa Dios. Niining mga pulonga naghisgot Siya ngadto sa tanan sa matag kapanahonan nga nagdumili sa pagdawat Kaniya ingon nga ilang Manunubos. Ang matag pasidaan alang kanila. Ang gihugawan nga templo, ang anak nga masinupakon, ang bakakon nga mga mag-uuma sa parasan, ang mapahitas-ong mga magtutukod, adunay ilang katugbang sa kasinatian sa matag makasasala. Gawas kon siya maghinulsol, ang silot nga ilang gipasidaan daan mamaangkon usab niya.” Desire of Ages, 597–600.

We will continue this in the next article.

Padayonon nato kini sa sunod nga artikulo.

Back to Articles