Article

# Gargaɗai Masu Kama da Juna - Na Uku

Ƙarfafa Saƙonnin Annabci: Tsarin Gwaji na Jere na Mala’ikun Wahayin Ru’ya Ta Yohanna

Author

Jeff Pippenger

Published

August 8, 2023

Formats

PDF
Word

Mun rufe talifin da ya gabata da gano cewa dukan mala’iku uku na Ru’ya ta Yohanna sura ta goma sha huɗu suna ɗauke da saƙo a hannunsu. An bayyana mala’ika na biyu da na uku a matsayin masu “takardar rubutu,” tare da su yayin da suke saukowa da saƙonsu. Kowanne mala’ika yana wakiltar saƙo, kuma isowar kowane saƙo tana haifar da wani tasiri. Mala’ika na farko ya iso a shekara ta 1798. An buɗe wannan saƙon, kuma aka sami ƙaruwa cikin sani game da shari’a mai gabatowa. Wannan ƙaruwa ta sani ta haifar da rukunai biyu na masu sujada. Sa’ad da mala’ika na biyu ya iso, an buɗe saƙon faɗuwar Furotestoci, kuma aka sami ƙaruwa cikin sani, aka kuma haifar da rukunai biyu. Sa’ad da saƙon Kukan Tsakar Dare ya iso a ranar 22 ga Oktoba, 1844, an buɗe shi a taron sansani na Exeter, kuma aka sami ƙaruwa cikin sani, aka kuma haifar da rukunai biyu na budurwai. Sa’ad da mala’ika na uku ya iso a ranar 22 ga Oktoba, 1844, an buɗe saƙon mala’ika na uku tare da dukan abin da yake wakilta, kuma aka sami ƙaruwa cikin sani, aka kuma haifar da rukunai biyu.

Wata siffa kuma da ake iya samu a cikin mala’iku tana da alaƙa da ƙarfafa saƙonnin mala’ikan. Saƙon mala’ika na biyu an ƙarfafa shi ta wurin saƙon Kukan Tsakar Dare, kamar yadda talifi na baya ya nuna, amma Kukan Tsakar Dare ba mala’ika guda ɗaya ne yake wakilta ba, mala’iku da yawa ne suke wakiltarsa. Tarihin da ya yi daidai da mala’ika na biyu da Kukan Tsakar Dare ya nuna cewa an ƙarfafa saƙon mala’ika na biyu ne sa’ad da Kukan Tsakar Dare ya haɗu da shi. A cikin wannan littafi ɗaya kuma an gaya mana:

> “Na ga mala’iku suna hanzari suna kai da komo a cikin sama. Suna saukowa zuwa duniya, sa’an nan kuma suna komawa suna hawa zuwa sama, suna shirya domin cikar wani muhimmin al’amari. Sa’an nan na ga wani babban mala’ika kuma an umurce shi ya sauko zuwa duniya, ya haɗa muryarsa da ta mala’ika na uku, ya kuma ba saƙonsa iko da ƙarfi. An ba mala’ikan babban iko da ɗaukaka, kuma da ya sauko, duniya ta haskaka da ɗaukakarsa. Hasken da ya riga wannan mala’ika gaba, ya kuma biyo bayansa, ya kutsa ko’ina, yayinda yake yin kira da ƙarfi, da babbar murya, yana cewa, Babila babba ta faɗi, ta faɗi, ta zama mazaunin aljanu, da maɓoyar kowane mugun ruhu, da kejin kowane tsuntsu marar tsarki mai ƙyama. Saƙon faɗuwar Babila, kamar yadda mala’ika na biyu ya bayar, an sāke ba da shi kuma, tare da ƙarin bayani game da ɓarnace-ɓarnacen da suke ta shiga cikin ikkilisiyoyi tun daga 1844. Aikin wannan mala’ika yana shigowa a daidai lokaci, kuma yana haɗuwa da babban aikin ƙarshe na saƙon mala’ika na uku, yayinda yake ƙaruwa ya zama kira mai ƙarfi. Kuma mutanen Allah ana shirya su ko’ina domin su tsaya a sa’ar gwaji wadda ba da daɗewa ba za su gamu da ita. Na ga wani babban haske yana sauka a kansu, kuma suka haɗu cikin saƙon, suka kuma yi shelarsa ba tare da tsoro ba da babban iko, saƙon mala’ika na uku.”

> “An aiki mala’iku domin su taimaki babban mala’ikan nan daga sama, kuma na ji muryoyi waɗanda suka yi kamar suna sauti a ko’ina, Ku fito daga cikinta, ya mutanena, domin kada ku kasance masu tarayya da zunubanta, kuma kada ku karɓi annobanta; gama zunubanta sun kai har sama, kuma Allah ya tuna da mugayen ayyukanta. Wannan saƙo ya yi kama da ƙari ne ga saƙo na uku, kuma ya haɗu da shi, kamar yadda kiran tsakar dare ya haɗu da saƙon mala’ika na biyu a shekara ta 1844. Ɗaukakar Allah ta sauka a kan tsarkaka masu haƙuri, masu jira, kuma cikin rashin tsoro suka ba da gargaɗi na ƙarshe mai muhimmanci ƙwarai, suna shelanta fāɗuwar Babila, suna kuma kira ga mutanen Allah su fito daga cikinta; domin su tsira daga mummunan hukuncinta.” Spiritual Gifts, juzu’i na 1, 193, 194.

Kiran Tsakar Dare ya haɗu da mala’ika na biyu, kuma mala’ikan Wahayi sura ta goma sha takwas ya haɗu da mala’ika na uku; kuma sa’ad da ya haɗu da mala’ika na uku, yana maimaita haɗuwar Kiran Tsakar Dare da mala’ika na biyu a farkon Adventism. Bisa ga shaidun biyu, wato mala’ika na biyu da na uku, kowane saƙon mala’ika yana da saƙo na biyu da ke ba shi iko. Waɗannan shaidu biyu suna koyar da cewa sa’ad da saƙon mala’ika na farko ya iso cikin tarihi, dole ne bayan haka a kai ga wani matsayi inda aka ƙarfafa wannan saƙo ta wurin saƙo na biyu. Tabbas wannan ma gaskiya ne game da mala’ika na farko. A sakin layi na farko na dogon bayanin da muka kawo yanzu, ’Yar’uwa White ta danganta irin waɗannan siffofi ga mala’ika na farko kamar yadda Yahaya ya danganta ga mala’ikan Wahayi sura ta goma sha takwas, sa’ad da ta ce, “An gaya mini cewa aikinsa shi ne ya haskaka duniya da ɗaukakarsa, ya kuma gargaɗi mutum game da fushin Allah mai zuwa.” A bayyane yake cewa a cikin wannan bayani tana magana ne game da mala’ika na farko.

Saƙon mala’ika na fari ya iso a shekara ta 1798, kuma daga bisani aka ba shi iko a ranar 11 ga Agusta, 1840, sa’ad da rinjayar Daular Usmaniyya ta ƙare. A wannan lokaci ne mala’ika mai ƙarfi na Ru’ya ta Yohanna sura ta goma ya sauko daga sama, ya kafa ƙafa ɗaya a kan ƙasa, ɗaya kuma a kan teku. Yana wakiltar ba da iko ga mala’ika na fari, kuma wannan ne ke nuna aikin mala’ika na fari a matsayin irin wannan aiki ɗaya da na mala’ikan Ru’ya ta Yohanna sura ta goma sha takwas. Dukansu an nufe su su haskaka duniya da ɗaukakarsu, amma mala’ikan Ru’ya ta Yohanna sura ta goma sha takwas yana haɗuwa da mala’ika na uku, kamar yadda Kiran Tsakar Dare ya haɗu da mala’ika na biyu, haka kuma kamar yadda mala’ikan da ya sauko a Ru’ya ta Yohanna sura ta goma ya haɗu da mala’ika na fari.

Saboda haka, sa’ad da mala’ika na fari ya iso, an buɗe wani saƙo wanda ya haifar da rukuni biyu na masu sujada. Sa’ad da saƙon mala’ika na fari ya sami ƙarfi ta wurin mala’ikan Ru’ya ta Yohanna goma, yana riƙe da ɗan littafi a hannunsa wanda ya umurci Yohanna ya ci, abin da ya nuna cewa ya kawo saƙo, ya buɗe shi, kuma ya haifar da rukuni biyu na masu sujada. Sa’ad da mala’ika na biyu, Kukan Tsakar Dare, da mala’ika na uku suka iso, an buɗe wani saƙo wanda ya gwada kuma ya haifar da rukuni biyu na masu sujada.

Sashin da muke magana a kai yana jaddada, ta wurin kwatanta tarihin Almasihu da tarihin Millerites, cewa tsarin gwaji mai jere-jere da ya faru a cikin tarihin Millerites shi ma ya faru a zamanin Almasihu, wanda shi ne ƙarshen Isra’ila ta dā. Idan tsarin gwaji mai jere-jere ya faru a farkon Isra’ila ta ruhaniya da kuma a ƙarshen Isra’ila ta dā, to, za a sami tsarin gwaji mai jere-jere a ƙarshen Isra’ila ta ruhaniya, kamar yadda ya kasance a farkon Isra’ila ta dā.

A tarihin Millerite, wannan zai wakilta buɗe hatimi biyar waɗanda suka gwada kuma suka fitar da rukuni biyu na masu sujada daga 1798 har zuwa 22 ga Oktoba, 1844. Nassin ya koyar a fili cewa idan ka fāɗi a wata gwaji, ba za ka ci ta gaba ba, domin ba za ka ma gwada ba. Haka kuma a bayyane yake cewa a zamanin Almasihu tsarin gwajin yana ƙarewa da mutanen alkawari da aka zaɓa a dā suna cikin duhu ƙwarai game da shirin ceto. Daniyel da Yohanna suna wakiltar waɗanda ke sauraron muryar da ke bayansu, waɗanda suka bi ta cikin tsarin gwaji mai ci gaba wanda ya buƙaci binciken kai-tsaye na kowane sabon gaskiya da aka buɗe hatiminsa.

Littattafan Daniyel da Ru’ya ta Yohanna littafi ɗaya ne, kuma Daniyel da Yohanna su ne shaidu biyu na wannan littafi guda ɗaya. Shaida ɗaya ita ce farkon littafin, ɗaya shaidar kuwa ita ce ƙarshen littafin. Dukansu shaidun sun sha mutuwa da tashin matattu a matsayin alama; ɗaya masarautar Mediya da Farisa ce ta tsananta masa, (wadda ke wakiltar Amurka), ɗayan kuma Roma ce ta tsananta masa, (wadda ke wakiltar tsarin papacy). Ana tsananta wa Yohanna domin shi mai kiyaye Asabar ne, daidai da yadda aka tsananta wa Daniyel domin ya ƙi canja ayyukan bautarsa. Tare suna wakiltar waɗanda suke a ƙarshen duniya waɗanda ake tsananta wa domin sun ƙi amincewa da bautar Lahadi a maimakon Asabar ta rana ta bakwai.

Mutanen da Daniyel da Yohanna suke wakilta su ne, ko kuwa za su zama, waɗanda aka hatimce; gama sa’ad da aka jefa Daniyel cikin kogon zakuna saboda bai yi biyayya ga “umarnin” sarki ba, sai sarki ya sa hatimi a kan dutsen, domin kada a canja manufar. An hatimce Daniyel domin madawwama, domin umarnin sarki da kuma ikon hatiminsa ba za a iya canjawa ba, bisa ga dokokin Mediyawa da Fārisawa. An sa hatimin sarki a kan dutse, aka kuma rufe ƙofar. Ana rufe ƙofar a lokacin dokar Lahadi, kuma ba mai iya buɗe wannan ƙofa, kamar yadda aka rufe ƙofar a ranar 22 ga Oktoba, 1844. Wannan wani sauƙaƙƙen misali ne na muhimmancin la’akari ba da abubuwan annabci kaɗai waɗanda aka bayyana a cikin annabci ba, har ma da muhimmancin amfani da yanayin da ya kewaye annabin sa’ad da aka nuna shi a cikin labarin.

Duk da haka, wannan ma misali ne na ikon duba farkon (littafin Daniyel) tare da ƙarshe (littafin Ru’ya ta Yohanna) a matsayin shaidu biyu na annabci guda ɗaya, gama shaidu biyu ne ake bukata domin tabbatar da gaskiyar Littafi Mai Tsarki. Abubuwan da aka annabta da kuma misalin ayyukan annabawa dangane da annabcin, dukansu wahayi ne.

> Dukan Nassi an ba da shi ne ta hurarrun Allah, kuma yana da amfani ga koyarwa, ga tsautawa, ga gyarawa, ga horo cikin adalci: domin mutumin Allah yă zama cikakke, shiryayye sarai domin kowane aiki nagari. 2 Timothy 3:16, 17.

Idan abubuwan da aka annabta na Littafi Mai Tsarki suna kwatanta ƙarshen duniya, to, kwatancin annabin da muhallinsa a lokacin da yake karɓa kuma yana ba da shaida game da annabcin, shi ma kwatanci ne na ƙarshen duniya. Saboda haka, sa’ad da aka kwatanta muhallin annabi da ayyukansa ta hanyar annabci—annabin kwatanci ne na mutanen Allah a ƙarshen duniya. Da wannan fahimta a wurin, idan muka haɗa layin annabcin Iliya na Malachi da layukan Ru’ya ta Yohanna goma sha huɗu da goma sha takwas, dukansu suna ba da shaida game da tarihin saƙon gargaɗi na ƙarshe—amma shaidarsu sau biyu ce.

Saƙon ya ƙunshi abubuwan da aka riga aka yi annabci game da su waɗanda suke a waje da mutanen Allah, kuma wata shaida ta biyu tana ƙunshe da ƙwarewar annabin yayin da yake karɓa da kuma shelar saƙon. Tunanin annabci na layukan annabci biyu masu wakiltar abin da yake a waje da abin da yake a ciki na tarihi guda ɗaya, majagaban Adventism sun gane shi kuma suka sanya shi a rubuce a bainar jama'a. Misali na gargajiya na wannan amfani da majagaba suka yi, a ganina, shi ne lokacin da suka bayyana cewa ikilisiyoyi bakwai na Ru’ya ta Yohanna da hatimai bakwai na Ru’ya ta Yohanna tarihohi ne masu tafiya daidai da juna waɗanda suke bayyana tarihin cikin gida da na waje na ikkilisiya. Hatiman suna wakiltar tarihin waje, ikilisiyoyin kuwa na ciki.

Saƙon Iliya na Malaki, Ru’ya ta Yohanna surori goma sha huɗu da goma sha takwas, suna bayyana saƙon gargaɗi na ƙarshe iri ɗaya wanda kuma aka kira “Ru’ya ta Yesu Almasihu” a sura ta ɗaya ta Ru’ya ta Yohanna. A sura ta ɗaya Allah Uba ya ba da saƙon ga Almasihu, sa’an nan shi kuma ya ba da shi ga Jibra’ilu, shi kuma ya ba da shi ga Yohanna, wanda daga baya ya aika da shi ga ikkilisiyoyi. Saƙon Iliya, haka nan kuma saƙonnin da aka wakilta a Ru’ya ta Yohanna surori na ɗaya, goma sha huɗu da goma sha takwas, duk su ne ainihin saƙo ɗaya.

> Kuma ruhohin annabawa suna ƙarƙashin ikon annabawa. Gama Allah ba mawallafin ruɗani ba ne, amma na salama, kamar yadda yake a dukan ikkilisiyoyin tsarkaka. 1 Korintiyawa 14:32, 33.

Saƙon kullum guda ɗaya ne, domin “annabawa suna ƙarƙashin annabawa.” Kalmar da aka fassara da “ƙarƙashi” a cikin ayoyin tana nufin, “a ƙasƙantar da wani ƙarƙashin wani; a ma’anar juyayye kuma a yi biyayya: – a kasance cikin biyayya (mai biyayya), a sa ƙarƙashi, a rinjaya zuwa ga, a kasance (ko a sa a zama) ƙarƙashi (ga, zuwa ga), a kasance (ko a sa a zama) cikin ƙarƙantawa (ga, ƙarƙashin), a miƙa kai ga.” Dukan annabawa suna jituwa da juna kuma suna ƙarƙashin juna, in ba haka ba kuwa saƙon da suka bayar zai haifar da ruɗani.

Dukan misalan annabci na saƙon gargaɗi na ƙarshe suna wakiltar saƙo guda ɗaya ne. Nufin Ubangiji ne cewa waɗanda ake ɗauka a matsayin “masu hikima” a cikin misalin budurwai goma, waɗanda kuma ake kira “masu hikima” da suke “fahimta” “ƙaruwar ilimi” sa’ad da aka buɗe littafin Daniyel; nufin Ubangiji ne cewa “masu hikima” su gane saƙo na musamman sa’ad da aka buɗe shi. Ana cim ma wannan gane ta wurin amfani da hanyar nazarin Littafi Mai Tsarki wadda Littafi Mai Tsarki da kansa ya fayyace a sarari. Ana aiwatar da wannan hanya bisa ga Ishaya ashirin da takwas ta wurin haɗa layukan annabci dabam-dabam da suke magana a kan wani batu na Littafi Mai Tsarki tare a layi ɗaya da juna, domin a kafa daidai abubuwan da suka faru na annabci.

Ina roƙon haƙurinku yayin da muke kawo wannan maƙala ga ƙarshe a nan, kuma za mu ci gaba da waɗannan tunane-tunane a maƙala ta gaba.

Back to Articles