Article

# Littafin Daniyel - Lamba Ta Saba’in da Takwas

Bayyanar da Ƙazantai Huɗu: Daidaiton Tarihi na Tawaye a cikin Adventism na Laodikiya

Author

Jeff Pippenger

Published

February 11, 2024

Formats

PDF
Word

Ana amfani da tarihin Amoriyawa wajen kwatanta lokacin da ake zartar da fushin Allah a kan Adventism na Laodiceya. ’Yar’uwa White ta nuna cewa lokacin Allah na aiwatar da hukuncinsa ɗaya ne a kwanakin ƙarshe, lokacin da ake hatimce dubu ɗari da arba’in da huɗu, kamar yadda ya kasance sa’ad da Allah ya kawo fushinsa a kan Amoriyawa. Ta ce, “Ko da yake” al’ummar Amoriyawa “sun yi fice saboda bautar gumakansu da ruɓewarsu, har yanzu ba su cika kofin muguntarsu ba... Mahalicci mai jinƙai yana shirye ya jure muguntarsu har zuwa tsara ta huɗu. Sa’an nan kuma, idan ba a ga wani sauyi zuwa mafi alheri ba, hukunce-hukuncensa za su sauko a kansu. Cikin daidaito marar kuskure, Madawwami har yanzu yana riƙe da lissafi da dukan al’ummai. Yayin da ake miƙa jinƙansa tare da kiraye-kirayen tuba, wannan lissafi zai ci gaba da kasancewa a buɗe; amma idan alkaluman suka kai wani adadi tabbatacce wanda Allah ya ƙaddara, hidimar fushinsa takan fara. Ana rufe lissafin. Haƙurin Allah ya ƙare.”

’Yar’uwa White ta danganta sarai aikin hidimar fushin Allah a kan Adventism na Laodicea a lokacin misalin Ezekiyel na hatimin waɗanda dubu ɗari da arba’in da huɗu, da cewa yana farawa ne sa’ad da kofinsu na mugunta ya cika, kuma kofin yana kaiwa ga cikar sa a tsara ta huɗu. Dukan wannan bayani an gabatar da shi ne a cikin mahallin wahayin da ya fara a sura ta takwas, wanda yake kwatanta abubuwan ƙyama guda huɗu masu ƙaruwa.

> Sa’an nan ya ce mini, Ɗan mutum, ka ɗaga idanunka yanzu wajen arewa. Sai na ɗaga idanuna wajen arewa, ga shi kuwa a can arewa, a ƙofar bagaden, a mashiga, akwai wannan siffar kishi. Ya ƙara ce mini, Ɗan mutum, kana ganin abin da suke yi? Har ma manyan abubuwan banƙyama da gidan Isra’ila yake aikatawa a nan, domin in nisanta da Wuri Mai Tsarki na? Amma ka sāke juyowa, za ka ga ma abubuwan banƙyama da suka fi girma. Sai ya kawo ni ƙofar filin; da na duba, sai ga wani rami a bango. Sa’an nan ya ce mini, Ɗan mutum, ka hako yanzu a bango; da na hako a bangon, sai ga wata ƙofa. Ya ce mini kuma, Ka shiga, ka ga mugayen abubuwan banƙyama da suke yi a nan. Saboda haka na shiga na gani; sai ga kowane irin halittu masu rarrafe, da dabbobi abin ƙyama, da dukan gumakan gidan Isra’ila, an zana su a bango kewaye da kewaye. A gabansu kuwa akwai mutum saba’in daga dattawan gidan Isra’ila, a tsakiyarsu kuma Ja’azaniya ɗan Shafan yana tsaye, kowa da ƙanshin turarensa a hannunsa; kuma wani gajimare mai kauri na turare yana tashi. Sa’an nan ya ce mini, Ɗan mutum, ka ga abin da dattawan gidan Isra’ila suke yi a cikin duhu, kowa a ɗakunansa na siffofinsa? Gama suna cewa, Ubangiji ba ya ganinmu; Ubangiji ya yashe ƙasar. Ya kuma ce mini, Ka sāke juyowa kuma, za ka ga ma abubuwan banƙyama da suka fi girma da suke yi. Sa’an nan ya kawo ni ƙofar gidan Ubangiji wadda take wajen arewa; sai ga mata suna zaune a can suna kuka saboda Tammuz.

> Sa’an nan ya ce mini, Ka ga wannan, ya ɗan mutum? Ka sake juyawa kuma, za ka ga abubuwan banƙyama da suka fi waɗannan girma. Sai ya kawo ni zuwa farfajiyar cikin gidan Ubangiji; ga shi kuwa, a ƙofar haikalin Ubangiji, a tsakanin shirayin da bagaden, akwai kamar mutane ashirin da biyar, bayansu suna fuskantar haikalin Ubangiji, fuskokinsu kuwa suna fuskantar gabas; suna kuma sujada ga rana wajen gabas. Sa’an nan ya ce mini, Ka ga wannan, ya ɗan mutum? Ashe ƙaramin abu ne ga gidan Yahuza su aikata abubuwan banƙyama da suke aikatawa a nan? Gama sun cika ƙasar da tashin hankali, suka sāke komo wa domin su tsokane ni zuwa fushi; ga shi kuwa, suna kai reshen itace zuwa hancinsu. Saboda haka ni ma zan yi mu’amala da su cikin hasala: idona ba zai ji tausayinsu ba, ba kuwa zan ji ƙai ba; ko da yake su yi kuka a kunnuwana da babbar murya, duk da haka ba zan saurare su ba. Ezekiyel 8:5–18.

Bayan da aka nuna wa Ezekiyel ƙazantar farko ta kafa siffar kishi a mashigin ƙofar bagaden, sai aka sanar da shi cewa za a nuna masa ƙazantu ma fi girma fiye da siffar kishin. Ƙazantar ta biyu tana wakiltuwa ta wurin dakunan asiri, inda shugabanci, wanda aka wakilta da dattawa, suke miƙa addu’a, wadda turare ke wakilta, suna kuma shelar cewa Ubangiji ya yashe duniya, kuma ba ya ganin su. Amma aka sanar da Ezekiyel cewa zai ga ƙazantu ma fi girma fiye da waɗannan.

Abin ƙyama na uku ana wakilta shi da “mata suna kuka saboda Tammuz,” amma har yanzu akwai abin ƙyama da ya fi wannan girma, gama abin ƙyama na huɗu yana bayyana shugabanci na maza ashirin da biyar suna yin sujada ga rana, suna juya bayansu ga haikali.

A cikin ƙazanta ta huɗu an yi furucin cewa “tsofaffi maza” “sun cika ƙasar da tashin hankali, sun sāke komawa su tsokane ni in yi fushi: ga shi kuma, suna sa reshe ga hancinsu.” “Ranar tsokana” ita ce ranar da hidimar fushin Allah take farawa, kamar yadda ta faru da Isra’ila ta dā sa’ad da suka ƙi saƙon Joshua da Caleb game da Ƙasar Alkawari. Ƙin saƙon hatimcewa yana nuna lokacin da kofin mugunta ya cika ga Urushalima. Joshua da Caleb suna wakiltar ƙaramar ƙungiya, waɗanda su ne amintattun kaɗan da suke nishi suna kuka saboda ƙazantar da ke cikin ikilisiya da kuma cikin ƙasar.

> Sai Musa da Haruna suka fāɗi rubda ciki a gaban dukan taron jama’ar ’ya’yan Isra’ila. Sai Yoshuwa ɗan Nun, da Kaleb ɗan Yefunne, waɗanda suna cikin masu leƙen ƙasar, suka yage tufafinsu. Suka yi magana da dukan taron ’ya’yan Isra’ila, suna cewa, Ƙasar da muka ratsa cikinta domin mu leƙe ta, ƙasa ce mai kyau ƙwarai da gaske. In Ubangiji ya ji daɗinmu, to, zai kai mu cikin wannan ƙasa, ya ba mu ita; ƙasar da take malala da madara da zuma. Sai dai kada ku yi tawaye ga Ubangiji, kada kuma ku ji tsoron mutanen ƙasar; gama su abinci ne a gare mu: kāriyar su ta rabu da su, Ubangiji kuma yana tare da mu: kada ku ji tsoronsu. Amma dukan taron suka ce a jajjefe su da duwatsu. Sai ɗaukakar Ubangiji ta bayyana a cikin alfarwar taro a gaban dukan ’ya’yan Isra’ila. Sai Ubangiji ya ce wa Musa, Har yaushe wannan jama’a za su ƙosar da ni? Har yaushe kuma ba za su gaskata ni ba, duk da dukan alamu da na nuna a tsakiyarsu? Zan buge su da annoba, in kore su daga gādo, in mai da kai al’umma mafi girma, mafi ƙarfi fiye da su. Littafin Ƙidaya 14:5–12.

“Tsokanar” da ’yan tawaye suka haddasa a cikin Littafin Lissafi, haka kuma a cikin Ezekiyel, ta ginu ne a kan ƙin amincewar mai tawaye ya yarda da “alamomi” da aka bayyana. “Alamomin” da aka ƙi yarda da su a zamanin Musa su ne “alamomin” da suka kasance irin misalin bayyanuwar ikon Allah a tarihin Millerites. Isra’ila ta dā ta tsokane Allah ta wurin ƙin karɓar “alamomin” bayyanuwar ikonsa a tarihin kafuwar ta. A lokacin hatimtawar mutum dubu ɗari da arba’in da huɗu, Isra’ila ta zamani ma tana ƙin yarda da (juya wa baya ga) ainihin tarihin kafuwa wanda zai zama “alamar” da za ta ba su damar “ganewa” maimaituwar tarihin Kukan Tsakar Dare wanda ake maimaitawa a kwanaki na ƙarshe.

Allah yana barin ’yan tawaye su ga maimaituwar bayyanar ikon Allah, gama maimaituwar bayyanar ikon Allah ce ba kawai ruwan sama na ƙarshen zamani ba, amma kuma gaskiyar da za ta cece su in da sun kasance cikin waɗanda suke ƙaunar gaskiya.

Gano ƙazantattu huɗu na Ezekiyel sura ta takwas a matsayin alamomin tsararraki huɗu na Adventism na Laodicea wani ɓangare ne na saƙon da Zakin kabilar Yahuda yake warwarewa a kwanaki na ƙarshe. Tsara ta farko ta fara ne da tawaye na shekara ta 1863, kuma bayan shekaru ashirin da biyar, a shekara ta 1888, tawayen da ya nuna farkon tsara ta biyu tare da alamar ɗakuna na ɓoye ya zo. Bayan shekaru talatin da ɗaya, a shekara ta 1919, buga littafin W. W. Prescott mai taken, The Doctrine of Christ, ya nuna farkon tsara ta uku, wadda Ezekiyel ya wakilta a matsayin mata masu kuka domin Tammuz. Bayan shekaru talatin da takwas daga nan, a shekara ta 1957, tare da buga littafin, Questions on Doctrine, tsara ta huɗu ta iso wadda take bayyana lokacin da ’yan tawaye za su juya gaba da saƙon hatimi da yake tashi daga gabas, su kuma yi sujada ga rana.

Za mu fara duba tsara ta biyu na tawaye na Adventism ɗin Laodicea wadda ta bayyana a Babban Taron Minneapolis a shekara ta 1888. Yana da muhimmanci a tuna cewa dukkan abubuwan ƙyama huɗu na Ezekiyel suna faruwa ne a Urushalima; ko da yake suna wakiltar tarihin tawaye mai ci gaba, a ko da yaushe suna magana ne game da tawayen da ke faruwa a cikin birnin da ke wakiltar Adventism ɗin Laodicea a kwanaki na ƙarshe.

> “A matsayin ɗaya daga cikin alamu na halakar Urushalima, Almasihu ya faɗa cewa, ‘Annabawan ƙarya da yawa za su tashi, kuma za su ruɗi mutane da yawa.’ Annabawan ƙarya kuwa sun tashi, suna ruɗin jama’a, suna kuma jagorantar dimbin mutane zuwa cikin hamada. Masu sihiri da bokaye, suna iƙirarin ikon aikata mu’ujizai, suka jawo jama’a su bi bayansu zuwa wuraren kaɗaici na duwatsu. Amma an kuma faɗi wannan annabcin ne game da kwanaki na ƙarshe. An ba da wannan alama a matsayin alamar Zuwan na Biyu. Har yanzu ma almazihan ƙarya da annabawan ƙarya suna nuna alamu da abubuwan al’ajabi domin su yaudari almajiransa. Ashe, ba ma jin wannan kira cewa, ‘Ga shi, yana cikin hamada’? Ashe, ba dubbai ne suka riga suka fita zuwa cikin hamada ba, da bege su sami Almasihu? Kuma daga dubban tarurruka inda mutane ke da’awar suna hulɗa da ruhohin matattu, ba yanzu ake jin wannan kira ba cewa, ‘Ga shi, yana cikin ɗakuna na ɓoye’? Wannan shi ne ainihin iƙirarin da bautar ruhohi take yi. Amma me Almasihu ya ce? ‘Kada ku gaskata shi. Gama kamar yadda walƙiya take fitowa daga gabas, ta haskaka har yamma; haka kuma zuwan Ɗan Mutum zai kasance.’” The Desire of Ages, 631.

Ɗakunanku na asiri alama ce ta sihiri na ruhaniya, kuma abin ƙyama na biyu na sura ta takwas ta Ezekiyel yana faruwa ne a cikin haikali, inda aka rataye siffofin duniya a ɓoye a kan ganuwar.

> Sai na shiga na duba; sai ga kowane irin abu mai rarrafe, da mugayen dabbobi masu banƙyama, da dukan gumakan gidan Isra’ila, a zāne a kan bangon kewaye. Kuma ga mutane saba’in daga cikin dattawan gidan Isra’ila suna tsaye a gabansu, a tsakiyarsu kuma Ya’azaniya ɗan Shafan yana tsaye, kowane mutum da turarensa a hannunsa; sai wani kaurin gizagizai na turare ya tashi sama. Sa’an nan ya ce mini, Ɗan mutum, ka ga abin da dattawan gidan Isra’ila suke yi a cikin duhu, kowane mutum a ɗakunan siffofinsa? gama suna cewa, Ubangiji ba ya ganinmu; Ubangiji ya yashe duniya. Ezekiyel 8:10–12.

Ezekiyel ya ga “gumakan gidan Isra’ila, waɗanda aka zāna a kan bangon” Wuri Mai Tsarki, amma an faɗa masa a sarari cewa wannan tawaye yana kuma faruwa a cikin “ɗakunan hotuna” na kowane ɗaya daga cikin dattawan. Tawayen da yake cikin haikali na zahiri yana bayyana tawayen da yake cikin haikalin mutum.

> “Ta wurin tsarkake haikali daga masu saya da masu sayarwa na duniya, Yesu ya bayyana aikinsa na tsarkake zuciya daga ƙazantar zunubi,—daga sha’awoyin duniya, da son zuciya na kai, da mugayen ɗabi’u, waɗanda suke lalatar da rai. Malachi 3:1–3 an ambata.” The Desire of Ages, 161.

Abin ƙyama na biyu ya wakilta bayyanuwar mugunta a cikin ikilisiya, da kuma cikin zukatan dattawan da ya kamata su zama masu tsaron ikilisiyar. Muguntar da aka bayyana a can ita ce muguntar bautar ruhohi. A kwanakin Nuhu, sa’ad da dukan tunanin zukatan mutane suka kasance mugaye, mutanen kafin rigyawar ruwa sun cika kwafinsu na mugunta.

> Allah kuwa ya ga cewa muguntar mutum ta yi yawa a duniya, kuma cewa kowace tunanin zuciyarsa mugunta ce kaɗai kullum. Farawa 6:5.

Tsara ta biyu tana nuna lokacin da ruhaniya ta shiga duka shugabannin Urushalima, haka kuma cikin tsarin haɗin gwiwa na Adventism na Laodikea. Abin da “tsofaffin gidan Isra’ila” suka yi “a cikin duhu,” “a” “ɗakunansu na” “surori,” yana nuna cewa “kowace tunani ta tunanin” zukatansu “mugunta ce kaɗai.” Sister White ta bayyana a sarari cewa halakar Urushalima tana wakiltar ƙarshen duniya, kuma shaidar Ruwan Tsufana a zamanin Nuhu ma tana wakiltar ƙarshen duniya. A cikin kwanaki na ƙarshe waɗanda suka ƙi a tsarkake su ta wurin gaskiya, ruhaniya tana cim musu, kamar yadda ƙazantar ta biyu a Ezekiyel sura ta takwas ta wakilta.

Abin ƙyamar ta biyu ta Ezekiyel tana wakiltar tawayen da ya zo a shekara ta 1888, kuma ta zama alamar tsara ta biyu; amma fiye da haka, shekara ta 1888, da dukan abin da take wakilta ko abin da ake wakilta da ita, an maimaita su a ranar 11 ga Satumba, 2001. Sister White ta fayyace sarai cewa a shekara ta 1888, mala’ikan nan mai ƙarfi na Ru’ya ta Yohanna sura ta goma sha takwas ya sauko, sabili da haka wannan tarihin yana wakiltar lokacin da manyan gine-ginen Birnin New York za a rushe su ta wurin taɓawa daga Allah, kuma Ru’ya ta Yohanna sura ta goma sha takwas, ayoyi na ɗaya zuwa uku, za su cika.

> “Ƙin yarda a ajiye ra’ayoyin da aka riga aka ƙulla a zuciya, da kuma karɓar wannan gaskiya, shi ne ya kasance a gindin babban ɓangare na adawar da aka nuna a Minneapolis ga saƙon Ubangiji ta wurin ’Yan’uwa Waggoner da Jones. Ta wajen rura wutar wannan adawa, Shaidan ya yi nasarar hana mutanenmu, a babban ma’auni, wannan iko na musamman na Ruhu Mai Tsarki wanda Allah yake marmarin ba su. Maƙiyi ya hana su samun wannan ƙwarewa mai tasiri wadda da ta kasance tasu wajen kai gaskiya ga duniya, kamar yadda manzanni suka yi shelarta bayan ranar Fentikos. Hasken da zai haskaka dukan duniya da ɗaukakarsa an ƙi shi, kuma ta wurin aikin ’yan’uwanmu ne aka hana shi isa ga duniya a babban ma’auni.” Selected Messages, littafi na 1, 235.

Tarihin 1888 ya ba da misalin ƙin karɓar saƙon ruwan sama na ƙarshe da ya iso a ranar 11 ga Satumba, 2001. 1888 alama ce ta ƙarni na biyu na Adventism na Laodicea, wanda ƙazantar ta biyu ta Ezekiyel ke wakilta, kuma tarihin da ke cikinsa yana nuna tawaye da dattawa saba’in da ke cikin Ezekiyel suka misalta. Tawayensu ya wakilci ruhaniya, kuma ya yi daidai da cikar kofin lokacin jarrabawa a zamanin Nuhu. Ƙin karɓar saƙon ya nuna ƙin da shugabanci ya yi wa saƙon ruwan sama na ƙarshe, wanda zai bayyana zuwan annoba ta uku ta Musulunci.

> “Ruwan sama na ƙarshe zai sauko a kan mutanen Allah. Wani mala’ika mai ƙarfi zai sauko daga sama, kuma dukan duniya za ta haskaka da ɗaukakarsa.” Review and Herald, Afrilu 21, 1891.

Jagorancin da a shekara ta 1888 ya ƙi saƙon, ya kasance alama ta ƙin saƙon Musulunci a ranar 11 ga Satumba, 2001, amma Allah yana nufin ya fito da bayyanuwar iko wadda waɗannan shugabannin za su shaida a matsayin wani ɓangare na hukuncinsa a kansu. Bayyanuwar ikon ruwan sama na ƙarshe tana faruwa a ƙarshen lokacin hatimi. Ta fara ne a ranar 11 ga Satumba, 2001, amma tana kaiwa ga kololuwarta a ƙarshen kwanaki uku da rabi na Ru’ya ta Yohanna sura ta goma sha ɗaya, sa’ad da “babbar girgizar ƙasa” ta iso.

Saƙon 1888 shi ne saƙon Laodikiya, kira na ƙarshe ga mutanen da aka taɓa zaɓa a dā, waɗanda a wancan lokaci ake cikin halin ƙetare su.

> “Saƙon da aka ba mu ta bakin A. T. Jones, da E. J. Waggoner, shi ne saƙon Allah zuwa ga cocin Laodiceya, kuma kaito ga duk wanda yake ikirarin ya gaskata da gaskiya, amma duk da haka bai haskaka wa waɗansu hasken da Allah ya bayar ba.” The 1888 Materials, 1053.

Saƙon 1888 yana wakiltar saƙon da ya bayyana cewa, sa’ad da aka rushe manyan gine-ginen Birnin New York a ranar 11 ga Satumba, 2001, ya kamata a ba da shaidar kai tsaye ga cocin Laodicea; kuma shaidar kai tsayen ita ce saƙon Musulunci na Bala’i na uku, wanda, sa’ad da aka hura masa a kan mutane masu ja da baya daga bangaskiya, yake da ikon kawo su ga rai a matsayin runduna mai ƙarfi.

> “Dole ne a ba da shaidar kai-tsaye ga ikilisiyoyinmu da cibiyoyinmu, domin a tayar da masu barci.”

> “Sa’ad da aka gaskata kuma aka yi wa maganar Ubangiji biyayya, za a sami ci gaba mai ɗorewa. Bari mu yanzu ga babban bukatarmu. Ubangiji ba zai iya amfani da mu ba sai ya hura rai cikin ƙasusuwan busassu. Na ji an faɗi waɗannan kalmomi: ‘Ba tare da zurfin motsin Ruhun Allah a kan zuciya ba, ba tare da tasirinsa mai ba da rai ba, gaskiya ta zama matacciyar wasiƙa.’” Review and Herald, November 18, 1902.

Shekarar 1888 tana nuna farkon ƙarni na biyu na Adventism, amma kuma tana bayar da layin annabci da ya yi daidai da kwanakin ƙarshe. A ranar 11 ga Satumba, 2001, Allah ya jagoranci mutanen da suka zaɓi su yarda cewa harin Musulunci a kan dabbar ƙasa cikar annabci ne, ya mayar da su zuwa tsoffin hanyoyi. Mutanen Allah suna bukatar su koma ga lu’ulu’un William Miller su kuma sami ilimi game da gaskiyoyi na tushe waɗanda suka haɗa da cikar Masifa ta fari da ta biyu, waɗanda kuwa suka tabbatar da isowar Masifa ta uku a wancan lokaci. Da zarar waɗannan mutane suka koma waɗancan tsoffin hanyoyi, aka jagorance su su ga tsarkin alluna biyun Habakkuk.

Tawayen shekara ta 1863 a kan alluna biyu na Habakkuk, waɗanda su ne jauhari na Miller kuma su ne harsashin Adventism, ya kasance abin misaltawa ga wata tawaye da aka maimaita a ranar 11 ga Satumba, 2001; gama a wannan karo kuma an ba shugabancin Adventism na Laodicea dama su ɗaukaka jauharan Miller, ko kuwa su ƙi su. Dukan tsararraki huɗu na Adventism da aka wakilta a cikin Ezekiyel takwas, su ma suna wakiltar tawayen Adventism na Laodicea a ranar 11 ga Satumba, 2001.

Za mu ci gaba da tantance ƙarni na biyu na Adventism na Laodicea a cikin talifi na gaba.

> “Allah ya halicci mutum da ƙaunoni masu iya rungumar gaskiyoyin madawwami. Waɗannan ƙaunonin ya kamata a kiyaye su da tsarki da kuma tsarkaka, ba tare da wani ɗanɗanon duniya ba. Amma ’yan Adam sun cire madawwamiyar rayuwa daga lissafinsu. Allah, Alfa da Omega, farko da ƙarshe, Shi wanda yake riƙe da makomar kowane rai a cikin kulawarsa, an manta da Shi. Da suna zaton kansu masu ƙarfi cikin sani, mutane sun ƙasƙantar da kansu zuwa mafi ƙasƙancin matsayi a gaban Allah.”

> “Zuciyar mutum ta zama ta duniya. A maimakon ta bayyana hatimin Allahntaka, tana bayyana hatimin ɗan’adamtaka. A cikin ɗakunanta ana ganin siffofin duniya. Ayyuka masu ƙasƙantarwa da suka yi rinjaye a kwanakin Nuhu, waɗanda suka kai mazaunan wancan zamanin ga kasancewa bayan bege na ceto, ana ganin su a yau.” Signs of the Times, December 18, 1901.

Back to Articles