Article

# Littafin Daniyel - Lamba Talatin da Ɗaya

Gargadin Amurka: Muhimmancin Fassarar Daniyel ga Yau

Author

Jeff Pippenger

Published

December 26, 2023

Formats

PDF
Word

Rubutun da aka rubuta a jikin bango, da kuma fassarar da Daniyel ya yi wa Belshazzar, yana wakiltar hukuncin ƙarshe a kan duka ƙahon Jamhuriyya mai ridda da kuma ƙahon Furotesta mai ridda na Amurka. Tarihin farko na duka ubanan kafuwar Amurka da kuma majagaban Adventism an rubuta shi a sarari, duk da haka an yi watsi da darussa da gargadin da ke cikinsa tsawon “tsararraki huɗu”. Belshazzar yana wakiltar wannan gaskiya daidai ƙwarai.

Ba lallai ba ne a ayyana takamaiman tsawon lokaci domin a ƙayyade abin da tsara take nufi, gama Maganar Allah ba ta taɓa kasawa ba, kuma tana faɗar kai tsaye cewa a tsara ta huɗu ne Allah yake rufe littattafai a kan al’ummai waɗanda suka tayar wa bayyanannen nufinsa.

> Allah kuwa ya faɗi dukan waɗannan kalmomi, yana cewa, Ni ne Ubangiji Allahnka, wanda na fito da kai daga ƙasar Masar, daga gidan bauta. Kada ka kasance da waɗansu alloli a gabana. Kada ka yi wa kanka sassaƙaƙƙen gunki, ko wani kamannin wani abu da yake a sama can bisa, ko wanda yake a ƙasa can ƙasa, ko wanda yake cikin ruwa ƙarƙashin ƙasa: kada ka rusuna musu, kada kuma ka bauta musu: gama ni Ubangiji Allahnka Allah ne mai kishi, mai hukunta muguntar ubannai a kan ’ya’ya har tsara ta uku da ta huɗu na waɗanda suke ƙina; kuma mai nuna jinƙai ga dubbai na waɗanda suke ƙaunata, suke kuma kiyaye umarnaina. Fitowa 20:1.

A cikin tsara ta ƙarshe, sabili da haka kuma tsara ta annabci ta “huɗu” na Isra’ila ta dā, duka Yahaya Mai Baftisma da Almasihu sun bayyana wannan tsara a matsayin tsara ta macizai masu dafi.

> Ya ku tsatson macizai, ta yaya za ku iya faɗin abubuwa masu kyau, alhali kuwa mugaye ne ku? Gama daga yalwar zuciya baki yake magana. Mutum nagari daga kyakkyawan taskar zuciyarsa yakan fito da abubuwa masu kyau; mutum mugun kuma daga muguwar taskarsa yakan fito da abubuwa mugaye. Amma ina gaya muku, cewa kowace maganar banza da mutane za su faɗa, za su ba da lissafinta a ranar shari’a. Gama ta wurin maganganunku za a baratar da ku, kuma ta wurin maganganunku za a hukunta ku. Matiyu 12:34–37.

A ƙarni na ƙarshe na dabbar ƙasa, tana magana kamar dragon (maciji mai dafi). Daga 1863 har zuwa dokar Lahadi, ƙahon Republican ya juya baya daga Tsarin Mulkin Ƙasar Amurka. Albarkatun da Allah ya yi wa al’ummar nan suka karkatar da zukatan ’yan ƙasa da shugabanni daga alhakin da ke kansu na kāre ƙa’idodin da suka haifar da arziki da yalwar rayuwar da suka zo suka more, kuma suka manta da abin da ya zaburar da ubannin kafuwa wajen tsara wannan takarda mai tsarki wadda ta haifar da arziki da yalwar rayuwar da daga baya suka bari ta ruɗe su. Ba wai kawai sun manta da manufar wannan takarda mai tsarki ba, amma sun kuma manta da alhakinsu na kiyaye ƙa’idodin da suke ƙunshe a cikinta.

Tun daga shekara ta 1863 har zuwa dokar Lahadi, ƙahon Furotesta na gaskiya (Adventism) ya juya baya daga muhimman gaskiyoyinsa na asali da Allah ya kafa ta wurin hidimar William Miller. Albarkun da Allah ya yi wa Adventism suka karkatar da zukatan ’yan ƙasa da shugabanni daga alhakin da ke kansu na kare ƙa’idodin da suka haifar da wadatar ruhaniya wadda suka fara morewa, kuma suka manta da manufar magabatan farko wajen samar da saƙon da aka wakilta a kan taswirori biyu masu tsarki, wanda aka tsara domin tabbatar da wadatar annabci da ya kamata su kiyaye kuma su shelanta.

Sa’ad da Ubangiji ya shiga alkawari da tsohon Isra’ila a Dutsen Sinai, Ya ba da alluna biyu masu tsarki da suke ɗauke da dokokinsa goma, waɗanda za su zama alamar dangantakar alkawarinsa da mutanensa. Sa’ad da Ya kafa bukukuwan shekara-shekara, Ya umarta cewa a ranar Fentikos za a miƙa hadaya ta gurasa biyu, waɗanda za a ɗaga sama. Hadayar kaɗa ta gurasan biyu ita kaɗai ce a cikin hidimar Wuri Mai Tsarki wadda aka shirya da yisti a cikinta (alamar zunubin mutum, mugunta, sharri da munafunci).

> Fahariyarku ba alheri ba ce. Ashe, ba ku sani ba cewa ɗan ƙaramin yisti yakan kumbura dukan kullin? Saboda haka ku fitar da tsohon yistin, domin ku zama sabon kulli, kamar yadda ku marasa yisti ne. Gama Almasihu, Idin Ƙetarewarmu ma, an miƙa shi hadaya dominmu. Saboda haka bari mu yi idin, ba da tsohon yisti ba, ko da yistin mugunta da fasadi ba; sai dai da gurasa marar yisti ta sahihanci da gaskiya. 1 Korintiyawa 5:6–8.

> A tsakanin wannan lokaci, da taron jama’a marar adadi suka hallara, har suka riƙa tattake juna, sai ya fara ce wa almajiransa da farko, Ku yi hankali da yistin Farisiyawa, wato munafunci. Luka 12:1.

Gurasan kaɗa biyu da aka ɗaga su hadayar kaɗawa, alama ce ta tutar mutum dubu ɗari da arba’in da huɗu, waɗanda, ko da yake masu zunubi ne, ta wurin ikon Allah, sun tsarkake yistinsu na mugunta, sharri da munafunci. Yistin da yake cikin gurasan ya wakilci mutane (masu zunubi), waɗanda suka yi nasara a kan zunubi ta wurin aikin tsarkakewa da aka wakilta da kasancewa “gasa” su da wutar tanderun manzon alkawari a Malachi sura ta uku. Gurasan kuma sun wakilci “gurasar sama,” gama sa’ad da aka miƙa su, ya kamata a ɗaga su zuwa sama hadayar kaɗawa.

A ranar Fentikos, sa’ad da cikar kwatancin gurasa biyu da aka dinga miƙawa tsawon shekaru a bikin Fentikos ya zo, almajiran Almasihu suka fara aikin kiran wata ƙungiya dabam (gurasa ta biyu) daga cikin duniyar Al’ummai. A sa’an nan za a kasance da gurasa biyu waɗanda dukansu an tsarkake su daga zunubi (yisti).

Alluna biyu na Dokoki Goma sun zama alamar dangantakar alkawari ta Isra’ila ta dā, kuma gurasa biyu na kaɗawa suna wakiltar dangantakar alkawari da cocin Kirista na farko. A farkon tarihin dabbar duniya, an ba da alluna biyu masu tsarki na Habakkuk a matsayin alamar dangantakar alkawari ta Isra’ila ta zamani, ƙahon Furotesta na gaskiya, kamar yadda aka ba da Kundin Tsarin Mulki mai tsarki ga ƙahon Jamhuriyya. Ubangiji yanzu yana kiran mutum dubu ɗari da arba’in da huɗu su tashi tsaye a matsayin runduna mai ƙarfi, kuma sa’ad da suka yi haka, za a ɗaga su kamar hadaya ta kaɗawa (tuta) yayinda ake jefa su cikin tanderun da aka ƙuna sau bakwai fiye da yadda aka saba.

Wannan tuta tana wakiltar dokar Umarni Goma, tana kuma wakiltar waɗanda suke tafiya a cikin murhun wuta tare da Rayayyen Gurasar Sama a gefensu, haka kuma waɗanda suke riƙe da koyarwar tushen bangaskiya da aka yi wa alama a kan alluna masu tsarki biyu na Habakkuk. Duk waɗannan alamomi suna wakilta a cikin shaidu biyu na Wahayin Yahaya sura ta goma sha ɗaya.

Shari’ar Belshazzar tana wakiltar shaidar da ke gāba da ƙahoni biyu na dabbar ƙasa. A lokacin wannan shari’a, akwai mace guda ɗaya (coci), wadda ta fahimci cewa mutum kaɗai a cikin mulkin da zai iya gane kuma ya fassara rubutun hannun shi ne Daniyel.

> Kuma na ji game da kai, cewa kana iya yin fassara, ka warware shakku kuma: yanzu in kana iya karanta rubutun, ka sanar da ni fassararsa, za a tufatar da kai da jajayen tufafi, a sa maka sarkar zinariya a wuyanka, kuma za ka zama shugaba na uku a cikin mulkin. Sai Daniyel ya amsa ya ce a gaban sarki, Kyaututtukanka su kasance naka, ka ba wa wani ladanka; duk da haka zan karanta rubutun ga sarki, in kuma sanar masa da fassararsa.

> Ya kai sarki, Allah Maɗaukaki ya ba Nebukadnezzar, ubanka, mulki, da ɗaukaka, da daraja, da girma. Saboda girman da ya ba shi kuwa, dukan jama’a, da al’ummai, da harsuna suka yi rawar jiki, suka kuma ji tsoro a gabansa. Duk wanda ya so ya kashe, ya kashe; wanda ya so ya bar da rai, ya bar da rai; wanda ya so ya ɗaukaka, ya ɗaukaka; wanda kuma ya so ya ƙasƙantar, ya ƙasƙantar. Amma sa’ad da zuciyarsa ta ɗaukaka, hankalinsa kuma ya taurare cikin girman kai, sai aka tuɓe shi daga kursiyin sarautarsa, aka kuma ƙwace ɗaukakarsa daga gare shi. Aka kore shi daga cikin ‘yan adam; zuciyarsa kuwa ta zama kamar ta dabbobi, mazauninsa kuma ya kasance tare da jakunan jeji. Aka ciyar da shi ciyawa kamar shanu, jikinsa kuwa ya jiƙu da raɓar sama, har ya gane cewa Allah Maɗaukaki ne yake mulki a cikin sarautar mutane, kuma yana naɗa a kanta duk wanda ya ga dama.

> Kai kai ɗansa, ya Belshazzar, ba ka ƙasƙantar da zuciyarka ba, ko da yake ka san dukan wannan; amma ka ɗaukaka kanka gāba da Ubangijin sama; aka kawo kayayyakin gidansa a gabanka, kai, da manyanka, da matanka, da ƙwarƙwaranka, kuka sha ruwan inabi a cikinsu; kuma ka yabi allolin azurfa, da zinariya, da tagulla, da baƙin ƙarfe, da itace, da dutse, waɗanda ba sa gani, ba sa ji, ba kuma sa sani: amma Allahn nan wanda numfashinka yake a hannunsa, kuma dukkan hanyoyinka nasa ne, ba ka ɗaukaka shi ba. Sa’an nan aka aiko da sashen hannun daga wurinsa; aka kuma rubuta wannan rubutun. Ga kuma rubutun da aka rubuta: MENE, MENE, TEKEL, UPHARSIN. Ga fassarar abin nan: MENE; Allah ya ƙidaya mulkinka, ya kuma kawo ƙarshensa. TEKEL; an auna ka a ma’auni, aka same ka da rasa cika. PERES; an raba mulkinka, aka ba Mediyawa da Farisawa.

> Sa’an nan Belshazzar ya bayar da umarni, sai suka sa wa Daniyel rigar mulufi, suka ɗaura masa sarkar zinariya a wuyansa, suka kuma yi shela game da shi cewa zai zama mai mulki na uku a cikin mulkin. A cikin wannan daren kuwa aka kashe Belshazzar, sarkin Kaldiyawa. Dariyus Bamediya kuma ya karɓi mulkin, yana wajen shekara sittin da biyu. Daniyel 5:16–31.

A dokar Lahadi a Amurka, kofin mugunta da kofin lokacin jarrabawa za su cika, ga ƙasar da kuma ga ƙahon Jamhuriyya mai ridda da ƙahon Furotesta mai ridda, gama Allah zai kasance ya “ƙidaya” “mulkin” (na shida), ya kuma “ƙare shi.” Dukan ƙahoni biyun, da ƙasar ma, za a kasance an “auna su a ma’auni” (na shari’ar da ake yi a cikin Wuri Mai Tsarki) “aka same su da ƙaranci.” Sa’an nan za a “rarraba” Amurka, yayinda yaƙin basasa da mulkin danniya suke biyo baya, sa’an nan kuma a ba da ita ga mulki na bakwai da na takwas na annabcin Littafi Mai Tsarki.

> Game da Amoriyawa Ubangiji ya ce: “A tsara ta huɗu za su komo nan kuma; gama muguntar Amoriyawa ba ta riga ta cika ba.” Ko da yake wannan al’umma ta yi fice saboda bautar gumakanta da ɓatancinta, ba ta riga ta cika ƙoƙon muguntarta ba tukuna, kuma Allah ba zai ba da umarni domin hallaka ta gaba ɗaya ba. Ya kamata mutanen su ga ikon Allah yana bayyana a sarari ƙwarai, domin a bar su ba su da wani uzuri. Mahalicci mai jinƙai ya yarda ya jure muguntarsu har zuwa tsara ta huɗu. Sa’an nan, idan ba a ga wani canji zuwa ga alheri ba, hukunce-hukuncensa za su sauko a kansu.

> “Da daidaito marar kuskure, Marar Iyaka har yanzu yana ci gaba da lissafi da dukan al’ummai. Yayin da ake miƙa jinƙansa tare da kiraye-kirayen tuba, wannan lissafi zai ci gaba da kasancewa a buɗe; amma sa’ad da ƙididdigar ta kai wani adadi da Allah Ya ƙayyade, hidimar fushinsa takan fara. An rufe lissafin. Haƙurin Allah ya ƙare. Babu sauran roƙon jinƙai a madadinsu.”

> “Annabi, yana duban ƙarnuka masu zuwa, ya ga wannan lokaci a gaban hangen nesansa. Al’umman wannan zamani sun kasance masu karɓar alherai marasa misali. An ba su mafi zaɓaɓɓun albarkun sama, amma an rubuta a kansu ƙaruwa cikin girman kai, kwaɗayi, bautar gumaka, raina Allah, da ƙasƙantacciyar rashin godiya. Suna hanzarin cika lissafinsu da Allah.

> “Amma abin da yake sa ni in yi rawar jiki shi ne gaskiyar cewa waɗanda suka sami mafi girman haske da gata sun ƙazantu da muguntar da ta mamaye ko’ina. Da yake marasa adalci da suke kewaye da su sun rinjaye su, da yawa, har ma daga cikin waɗanda suke ikirarin gaskiya, sun yi sanyi, kuma ƙaƙƙarfan kwararar mugunta ta rinjaye su. Ba’a na gama-gari da ake yi wa ibada ta gaskiya da tsarki yana sa waɗanda ba su manne wa Allah sosai ba su rasa girmamawarsu ga dokarsa. Da a ce suna bin hasken kuma suna yi wa gaskiya biyayya daga zuciya, wannan doka mai tsarki da ta fi zama mai daraja a gare su sa’ad da ake raina ta haka kuma a ajiye ta gefe. Yayin da rashin girmamawa ga dokar Allah yake ƙara fitowa fili, layin rarrabewa tsakanin masu kiyaye ta da duniya yana ƙara bayyana sarai. Ƙauna ga ƙa’idodin Allah tana ƙaruwa a wajen wani rukuni gwargwadon yadda raini gare su yake ƙaruwa a wajen wani rukuni.”

> “Rikicin yana saurin tunkarowa. Alƙaluman da suke ta ƙaruwa da sauri suna nuna cewa lokacin ziyarar Allah ya kusa cikawa. Ko da yake ba ya son hukunta, duk da haka zai hukunta, kuma da sauri. Waɗanda suke tafiya cikin haske za su ga alamun haɗarin da yake tunkarowa; amma bai kamata su zauna cikin natsuwa, ba tare da damuwa ba, suna jiran hallaka, suna ta’azantar da kansu da bangaskiyar cewa Allah zai kiyaye mutanensa a ranar ziyara ba. Ko kaɗan ba haka yake ba. Ya kamata su gane cewa aikinsu ne su yi aiki tuƙuru domin ceton waɗansu, suna duban Allah da bangaskiya mai ƙarfi domin taimako. ‘Addu’ar mai adalci mai himma tana da babban amfani ƙwarai.’

> “Yistin na ibada ga Allah bai rasa ƙarfinsa gaba ɗaya ba. A lokacin da hatsari da baƙin cikin ikkilisiya suka kai matuƙarsu, ƙaramin rukunin waɗanda suke tsaye cikin haske za su kasance suna nishi da kuka saboda abubuwan ƙyama da ake aikatawa a cikin ƙasa. Amma musamman addu’o’insu za su tashi a madadin ikkilisiya domin membobinta suna yin abubuwa bisa ga salon duniya.

> Addu’o’in zafin rai na wannan ƙaramin amintaccen rukuni ba za su zama a banza ba. Sa’ad da Ubangiji ya fito a matsayin mai ɗaukar fansa, zai kuma zo a matsayin mai kāre dukan waɗanda suka kiyaye bangaskiya cikin tsarkinta, suka kuma tsare kansu ba tare da tabon duniya ba. A wannan lokaci ne Allah ya yi alkawarin ɗaukar fansar zaɓaɓɓunsa, waɗanda suke kuka gare Shi dare da rana, ko da yake yana da jimirin jurewa da su na dogon lokaci.

> “Umurnin kuwa shi ne: ‘Ku bi ta tsakiyar birnin, ta tsakiyar Urushalima, ku sa alama a goshin mutanen da suke nishi suna kuka saboda dukan abubuwan banƙyama da ake aikatawa a tsakiyarta.’ Waɗannan masu nishi da kuka sun kasance suna shelanta kalmomin rai; sun tsawata, sun ba da shawara, sun kuma roƙa. Waɗansu daga cikin waɗanda suka kasance suna wulaƙanta Allah suka tuba, suka ƙasƙantar da zukatansu a gabansa. Amma ɗaukakar Ubangiji ta riga ta tashi daga Isra’ila; ko da yake da yawa har yanzu suna ci gaba da riƙe siffofin addini, ikonsa da kasancewarsa sun rasa.” Testimonies, juzu’i na 5, 208–210.

Waɗanda Daniel ya wakilta sa’ad da ya tsaya a gaban Belshazzar, waɗanda suka san “Makomar Amurka”, a sa’an nan za su karɓi “taguwar ja” ta Daniel, da “sarkar zinariya” a wuya, kuma za a shelanta su a matsayin “mai mulki na uku a cikin mulkin.” Ja alama ce kuma launin ɗan fari, waɗanda suke karɓar rabo ninki biyu na gādon Uba, waɗanda su ne dubu ɗari da arba’in da huɗu.

> Waɗannan su ne waɗanda ba su ƙazantu da mata ba; gama su budurwai ne. Waɗannan su ne waɗanda suke bin Ɗan Ragon a duk inda yake tafiya. Waɗannan an fanshe su daga cikin mutane, suna zama nunan fari ga Allah da kuma ga Ɗan Ragon. Ru’ya ta Yohanna 14:4.

Daga cikin burodin nan biyu da ake ɗagawa sama a matsayin tuta, ɗan fari ne (nunannin fari), wanda aka ɗaura masa jan zare a hannunsa.

> Sai ya zama, a lokacin da take naƙuda, ɗaya ya fito da hannunsa; sai ungozoma ta ɗauka ta ɗaura jan zare a hannunsa, tana cewa, Wannan ne ya fara fitowa. Sai ya zama, yayin da ya ja hannunsa ya mayar baya, ga shi, ɗan’uwansa ya fito; sai ta ce, Yaya ka ɓalle ka fito? wannan ɓarakar ta tabbata a kanka; saboda haka aka sa masa suna Farez. Bayan haka kuma ɗan’uwansa ya fito, wanda yake da jan zaren a hannunsa; aka sa masa suna Zarah. Farawa 38:28–30.

Ambaton farko da aka ambaci “mulufi” a cikin Nassosi shi ne sa’ad da “Zarah,” wanda shi ne ɗan fari, kuma sunansa yana nufin ‘haske mai tasowa,’ ya fito da fari daga cikin tagwayen da Yahuza ya haifa. Uwar, Tamar (wadda ta yi karuwanci), ita ce matar mugun ɗan Yahuza da ya rasu. Zarah, wato ‘haske mai tasowa,’ ya fito daga kabilar Yahuza, kuma yana da zaren mulufi a hannunsa. “Pharez” yana nufin fantsamawa waje, kuma yana wakiltar waɗanda suka rabu da papanci, suka fito daga Babila a lokacin rikicin dokar Lahadi.

“Jajayen igiyar” kuma ita ce alamar da ta kāre karuwar Yariko, sa’ad da aka hallaka birnin Yariko.

> Ga shi, sa’ad da muka shiga ƙasar, za ki ɗaure wannan igiyar jan zare a taga wanda kika saukar da mu ta cikinsa; za ki kuma kawo mahaifinki, da mahaifiyarki, da ’yan’uwanki, da dukan gidan mahaifinki, su taru a gidanki. Kuma zai zama, duk wanda ya fita daga ƙofofin gidanki zuwa titi, jininsa zai kasance a kan kansa, mu kuwa za mu zama marasa laifi; amma duk wanda yake tare da ke a cikin gidan, jininsa zai kasance a kan kanmu, in wani hannu ya taɓa shi. Amma idan kika faɗi wannan al’amarin namu, to, za mu kuɓuta daga rantsuwar da kika sa muka yi. Sai ta ce, Bisa ga maganganunku, haka yă kasance. Sai ta sallame su, suka tafi; ita kuwa ta ɗaure igiyar jan zaren a taga. Joshua 2:18–21.

Tufafin jan mulufi na Daniyel yana nuna cewa a wannan lokaci yana wakiltar mutum ɗari da dubu arba’in da huɗu, na farkon burodi biyu na kaɗawa waɗanda ake ɗagawa sama. A matsayin burodi, suna wakiltar Gurasar sama, wanda aka ba shi jan alkyabba a zauren gama-gari a kan hanyarsa ta zuwa gicciye. A zauren liyafar Belshazzar, wanda ya kasance alama ta zauren gama-gari inda aka ba Yesu jan alkyabba, ana ba da shi ga waɗanda suka fahimci rikicin da ke gab da aukuwa a cikin “Makoma ga Amirka”.

> Sa’an nan sojojin gwamna suka kai Yesu cikin babban zauren fada, suka tattara dukan rundunar sojoji a gare shi. Suka tube shi, suka sa masa jan riga mai ruwan mulufi. Matiyu 27:27, 28.

Rigunan da aka ba waɗanda Daniyel yake wakilta shi ne rigar adalcin Kristi, wadda farar ce.

> Bari mu yi farin ciki, mu kuma yi murna, mu ba shi ɗaukaka; gama bikin auren Ɗan Ragon ya zo, matarsa kuma ta shirya kanta. Aka ba ta izini ta sa lallausan lilin, mai tsabta kuma fari; gama lallausan lilin nan shi ne ayyukan adalci na tsarkaka. Ruʼuya ta Yohanna 19:7, 8.

Rigar da aka ba waɗanda aka wakilta a matsayin Daniyel ja ne mai haske kuma fari, domin an wanke rigunansu da sabulun mai wankin tufafi, ta wurin mai wankin tufafin nan na Malakai sura ta uku, sa’ad da yake tsarkake ’ya’yan Lawi.

> Amma wa zai iya jure ranar zuwansa? kuma wa zai tsaya sa’ad da ya bayyana? gama shi kamar wutar mai tacewa ne, kuma kamar sabulun mai wanki: Kuma zai zauna kamar mai tacewa, mai tsarkake azurfa: kuma zai tsarkake ‘ya’yan Lawi, ya kuma tsarkake su kamar zinariya da azurfa, domin su miƙa wa Ubangiji hadaya cikin adalci. Malachi 3:2, 3.

Taguwar fari ce, amma haka ne kaɗai domin an wanke ta cikin jinin jan mulufi na Ɗan Ragon.

> Kuma daga Yesu Almasihu, wanda shi ne mashaidi mai aminci, ɗan fari daga cikin matattu, kuma shugaban sarakunan duniya. Gare shi wanda ya ƙaunace mu, ya kuma wanke mu daga zunubanmu cikin jininsa na kansa, Kuma ya mai da mu sarakuna da firistoci ga Allah da Ubansa; gare shi ɗaukaka da mulki su tabbata har abada abadin. Amin. Ru’ya ta Yohanna 1:5, 6.

Ambaton farko da aka yi game da sarkar zinariya shi ne a lokacin da aka naɗa Yusuf zuwa jagorancin Masar.

> Sai Fir’auna ya ce wa Yusuf, Duba, na sa ka a kan dukan ƙasar Masar. Sai Fir’auna ya cire zobensa daga hannunsa, ya sa shi a hannun Yusuf, ya sa masa tufafin lilin mai laushi, ya kuma sa masa sarkar zinariya a wuyansa. Ya kuma sa shi ya hau karusar ta biyu wadda yake da ita; suka yi ta shela a gabansa suna cewa, Ku durƙusa: haka ya mai da shi mai mulki a kan dukan ƙasar Masar. Sai Fir’auna ya cire zobensa daga hannunsa, ya sa shi a hannun Yusuf, ya sa masa tufafin lilin mai laushi, ya kuma sa masa sarkar zinariya a wuyansa. Farawa 41:41–43.

Dalilin da ya sa Fir’auna ya naɗa Yusuf ya zama mai mulki a kan Masar, shi ne domin Yusuf ya iya fassara mafarkin Fir’auna na “lokatai bakwai,” dangane da hallakarwar iskar “gabas.”

> Sai Fir’auna ya ce wa Yusufu, A mafarkina, ga shi, ina tsaye a bakin kogin: Sai ga shi, daga cikin kogin waɗansu shanu bakwai suka fito, masu ƙiba da kyau siffa; suka yi kiwo a cikin ciyawa: Sai ga shi, waɗansu shanu bakwai kuma suka fito a bayansu, raunana ƙwarai, marasa kyau sosai, kuma sirara, waɗanda ban taɓa ganin irinsu a dukan ƙasar Masar ba wajen muni: Sai shanun nan sirara, marasa kyawun siffa, suka cinye shanun nan bakwai na farko masu ƙiba: Da suka cinye su kuma, ba za a iya gane cewa sun cinye su ba; amma har yanzu suna nan marasa kyawun siffa, kamar yadda suke tun da farko. Sai na farka. Sai na gani a mafarkina, ga shi, zangarniya bakwai suka fito a kan kara ɗaya, cikakku kuma masu kyau: Sai ga shi, zangarniya bakwai, busassu, sirara, kuma iskar gabas ta ƙone su, suka tsiro a bayansu: Sai siraran zangarniyan suka cinye zangarniya bakwai masu kyau ɗin nan: Na kuma faɗa wa masu sihiri wannan; amma babu wanda zai iya bayyana mini shi. Sai Yusufu ya ce wa Fir’auna, Mafarkin Fir’auna ɗaya ne: Allah ya nuna wa Fir’auna abin da yake shirin yi. Farawa 41:17–25.

Yusufu ya fassara mafarkin Fir’auna bisa ga ƙa’idar “layi a kan layi”, domin da fari ya sanar da Fir’auna cewa mafarkai biyun ɗaya ne. Sa’an nan ya fassara kalmar “bakwai,” wadda aka danganta da “shanu,” da “kawunan hatsi,” a matsayin alamu. Kalmar “bakwai” a cikin wannan nassi ita ce kalma ɗaya da aka fassara da “sau bakwai,” a cikin Littafin Lawiyawa ashirin da shida. Yusufu ya fassara “bakwai” a matsayin alamar shekaru bakwai, ko kwanaki dubu biyu da ɗari biyar da ashirin. Yusufu da Daniyel dukansu suna fassara wata alama ce ta “sau bakwai” na Littafin Lawiyawa ashirin da shida.

A cikin mafarkin Fir’auna, yunwar ta samo asali ne ta wajen kawunan hatsi da “iskar gabas ta ƙone.” Bisa layi a kan layi, kamar yadda Yusuf ya yi amfani da shi kai tsaye, “iskar gabas” tana bayyana cewa Musulunci ne ke haifar da zamanin yunwa da rugujewar tattalin arziki da yake farawa sa’ad da aka ba Yusuf da Daniyel sarƙar zinariya, wadda take wakiltar ɗaga tutar alama ga duniya (Masar ta Yusuf), da kuma kiran sauran garken Allah su fito daga Babila ta (Daniyel).

Kahonin biyu na Ƙasar Amurka suna wakiltar dukan iko-ikn da annabcin Littafi Mai Tsarki ya wakilta a matsayin al’ummai biyu. Wannan zai haɗa da Faransa, wadda a annabce take ƙunshe da Saduma da Masar, da kuma Isra’ila wadda ta ƙunshi mulkokin arewa da na kudu, haka kuma da Daular Mediya da Farisa. Kahonin biyu na Mediya da Farisa a Daniyel sura ta takwas suna bayyana cewa ɗaya daga cikin kahonin mulkin yana tasowa ne a ƙarshe.

> Sai na ɗaga idona, na duba, ga shi kuwa, a gaban kogin akwai wani rago mai ƙaho biyu; ƙahon nan biyu kuwa masu tsayi ne; amma ɗaya ya fi ɗayan tsayi, kuma mafi tsayin ya fito ne a ƙarshe. Daniyel 8:3.

Kahonin biyu na Mediya da Farisa suna wakiltar kahonin biyu na dabbar ƙasa, saboda haka dole ne ɗaya daga cikin kahonin dabbar ƙasa ya fi tsawo kuma ya fito daga baya. A lokacin ƙarshe a shekara ta 1798, mulkin dabbar ƙasa ya fara, kuma an kai kahon Furotesta zuwa Dutsen Karmel ta wurin Iliya annabi, wanda William Miller yake wakilta. Ya kamata a yi gwagwarmaya wadda ta bayyana bambanci tsakanin annabi na gaskiya da annabin ƙarya, abin da za a cika a gwajin Dutsen Karmel, wanda ya faru daga 11 ga Agusta, 1840 har zuwa 22 ga Oktoba, 1844.

An gano Adventism na Milleriyawa ta wurin tanadin Allah a matsayin annabi na gaskiya, a daidai lokacin da ƙungiyoyin Furotesta na Amurka suka komo ga Roma ta papacy, suka kuma zama ’ya’yanta mata. A shekara ta 1863, ƙahon Furotesta na gaskiya na Adventism na Milleriyawa ya koma cikin tarayya iri ɗaya da ridaddiyar Furotestantanci ta wurin komawa ga gurɓatacciyar hanyar nazarin Littafi Mai Tsarki irin ta ridaddiyar Furotestantanci, yayin da suka fara aikinsu na ci gaba-cikin-jere na ƙin saƙon Iliya. A cikin wannan lokaci guda ne Yaƙin Basasa na Amurka ya fara. (A lura cewa sa’ad da ake ƙin Ruhu Mai Tsarki, sai wani ruhu ya karɓi iko, kuma yaƙi ne kullum sakamakon.) A sa’an nan al’ummar ta rabu a zahiri, a siyasa, kuma a annabce. Ƙahon Republicanism, tun daga wannan lokaci zuwa gaba, zai kasance cikin gwagwarmaya mai ƙaruwa tsakanin manyan jam’iyyun siyasa biyu na farko.

Tun daga 1863, alamar rarrabuwa, domin shekarar ita ce ainihin tsakiyar yaƙin basasa tsakanin Arewa da Kudu, aka haifar da ƙungiyoyin siyasa biyu na ƙahon Republican da ƙungiyoyi biyu na ƙahon Protestant, waɗanda suka ƙunshi jam’iyyun Democratic da Republican, da kuma masu kiyaye Lahadi da masu kiyaye Asabar na Furotesta masu ridda. Wannan rarrabuwa mai ninki biyu na kowane ƙaho an misalta ta a kwanakin Almasihu ta wajen Sadukiyawa da Farisiyawa. Wata ƙungiya ta ƙi ƙa’idojin kafuwar gaba ɗaya, ɗayar kuma ta yi ikirarin goyon bayan ƙa’idojin kafuwar, amma a ƙarshe ta maye gurbinsu da al’adun mutane da kuma dabi’u.

A ranar 11 ga Satumba, 2001, an fara lokacin gwajin siffar dabbar ta annabci, kuma yana kai wa ga kololuwarsa a dokar Lahadi, ko kuma a liyafar maye ta Belshazzar. Dokar Lahadi ita ce alamar da ke nuna cewa haɗin coci da jiha ya kai cikakken bunƙasa. A wannan lokaci ne ƙahonin biyu na Jamhuriyanci mai ridda da Furotestantanci mai ridda sukan zama ƙaho guda na ridda, kuma a nan ne aka mai da Daniel ƙaho na uku, ko mai mulki na uku, ko ainihin ƙahon Furotesta wanda ya fito a ƙarshe kuma ya fi tsayi, gama a wannan lokaci ne ake ɗaga shi a matsayin tuta.

Yusuf da Daniyel su ne layi guda na annabci, gama bisa layi bisa layi, dukan annabawa suna bayyana kwanaki na ƙarshe. Dukansu sun gane “sau bakwai,” sa’ad da suka gan shi. “Iskar gabas” ta Musulunci tana shigowa ta ƙarƙashin katanga, yayin da suke ba Belshazzar da Fir’auna fassararsu game da abin da “Makomar Amirka” take. Suna sanye da “taguwar alkyabba” ta adalcin Almasihu, wadda ita ce “farar riga” da aka mai da haka ta wurin jinin Almasihu. An ɗaga su sama a matsayin tuta, kuma an wakilta su a matsayin rawani, ko sarƙar zinariya, yayin da suka zama mai mulki na uku wanda ya hau sama mafi girma kuma ya tashi a ƙarshe.

Za mu ci gaba da Daniyel sura ta shida a talifi na gaba.

> “A cikin wannan daren ƙarshe na mahaukaciyar wawanci, Belshazzar da manyan fadawansa sun cika ma’aunin laifinsu da kuma laifin mulkin Kaldiyawa. Hannun Allah mai hanawa ba zai ƙara iya kawar da muguntar da ke tafe ba. Ta wurin tanade-tanade masu yawa na ikonSa, Allah ya nemi ya koya musu girmama dokarsa. ‘Da mun warkar da Babila,’ in ji Shi game da waɗanda shari’arsu yanzu take kaiwa har sama, ‘amma ba ta warke ba.’ Irmiya 51:9. Saboda baƙin karkatar zuciyar ɗan adam mai ban mamaki, a ƙarshe Allah ya ga ya zama wajibi ya zartar da hukuncin da ba za a iya janyewa ba. Belshazzar zai fāɗi, mulkinsa kuma zai koma hannun waɗansu.” Annabawa da Sarakuna, 530.

Back to Articles