Article

# Littafin Daniyel - Lamba Ta Ɗari da Goma Sha Bakwai

Bayyana Dokar Lahadi Mai Zuwa Ba da Jimawa ba: Nazarin Nau’i na Alamar Gudun Tsira

Author

Jeff Pippenger

Published

March 5, 2024

Formats

PDF
Word

’Yar’uwa White ta nuna dokar Lahadi mai zuwa nan ba da daɗewa ba a matsayin “alama,” wadda rundunonin Roma da suka kewaye Urushalima a shekara ta 66 suka kasance misalinta; kuma, ta yin haka, ta bayyana wani rukunin mutane masu idanu amma ba sa gani, kuma masu kunnuwa amma ba sa ji.

> “Madawwamiya tana shimfiɗe a gabanmu. Labulen yana gab da ɗagaguwa. Mu da muke riƙe da wannan matsayi mai tsanani, mai nauyi na alhaki, me muke yi, me muke tunani a kai, har muke manne wa son jin daɗinmu na son kai, alhali rayuka suna hallaka kewaye da mu? Shin zukatanmu sun zama marasa tausayin ƙwarai? Ba za mu iya ji ko fahimta cewa muna da aikin yi domin ceton waɗansu ba? ’Yan’uwa, kuna cikin irin mutanen nan ne waɗanda ko da suna da idanu ba sa gani, ko da suna da kunnuwa ba sa ji? A banza ne Allah ya ba ku sanin nufinsa? A banza ne ya aiko muku da gargaɗi bayan gargaɗi? Kuna gaskata furucin gaskiya madawwamiya game da abin da yake gab da aukowa bisa duniya, kuna gaskata cewa hukuncin Allah yana rataye a kan mutane, kuma har yanzu kuna iya zaune cikin jin daɗi, raggwanci, rashin kulawa, masu son nishaɗi?”

> “Yanzu ba lokaci ba ne ga mutanen Allah su daidaita zukatansu ga duniya ko su tara taskarsu a cikinta. Lokacin bai yi nisa ba, sa’ad da, kamar almajirai na farko, za a tilasta mana mu nemi mafaka a wurare marasa kowa kuma keɓaɓɓu. Kamar yadda kewaye Urushalima da rundunonin Romawa suka zama alamar gudu ga Kiristocin Yahudiya, haka kuma karɓar iko da ƙasarmu za ta yi ta wurin dokar da ke tilasta kiyaye Asabar ta paparoma zai zama gargadi a gare mu. Sa’an nan ne zai zama lokaci na barin manyan birane, a matsayin shiri na barin ƙanana domin gidaje masu natsuwa a keɓaɓɓun wurare a cikin duwatsu.” Testimonies, volume 5, 464.

Dokar Lahadi mai zuwa nan ba da jimawa ba a cikin Amurka ita ce siginar gargaɗi (alama), “ta bar manyan birane, a matsayin shiri na barin ƙananan garuruwa domin gidajen keɓantattu a wurare masu ɓoyuwa a cikin duwatsu.” Adventism na Laodicea a mafi yawanci bai san cewa rikicin dokar Lahadi a cikin Amurka yana cika “alamar” da aka faɗa a kai a cikin The Great Controversy ba. An misalta ta da “alamar” da ta bayyana a farkon shekaru uku da rabi. “Alamar” da ta cika a kewaye na farko na Urushalima da aka kawo a shekara ta 66 ce, kuma tana misalta “tuta” da za a ɗaga a dokar Lahadi mai zuwa nan ba da jimawa ba.

Halakar Yerusalemu ta ainihi Titus ne ya aiwatar a shekara ta 70 AD, kuma kewaye da Titus an riga an fara kwatanta shi ta wurin kewaye na Cestius a shekara ta 66 AD, domin Yesu kullum yana kwatanta ƙarshen wani abu da farkon wani abu. Kewaye na farko na Cestius ne “alamar” guduwa da Yesu ya bayar, ba kewaye na Titus ba. Ɗaya shi ne kewaye a farkon, ɗayan kuma shi ne kewaye a ƙarshe.

> “Ba ko Kirista ɗaya da ya hallaka cikin lalacewar Urushalima. Almasihu ya riga ya ba almajiransa gargaɗi, kuma dukan waɗanda suka gaskata maganarsa suka kasance suna jiran alamar da aka alkawarta. ‘Sa’ad da kuka ga rundunoni sun kewaye Urushalima,’ in ji Yesu, ‘to, ku sani cewa kufewarta ta yi kusa. Sa’an nan waɗanda suke cikin Yahudiya su gudu zuwa duwatsu; waɗanda kuma suke a cikinta su fita daga gare ta.’ Luka 21:20, 21. Bayan Romawa ƙarƙashin Cestius sun kewaye birnin, ba zato ba tsammani suka janye killacewar, a daidai lokacin da komai ya kasance kamar ya dace da kai hari nan take. Waɗanda aka killace, suna yanke ƙauna game da samun nasarar yin tsayayya, sun kusa miƙa wuya, sai shugaban sojojin Romawa ya janye dakarunsa ba tare da wata hujja bayyananna ko kaɗan ba. Amma tanadin Allah mai jinƙai ne yake jagorantar al’amura domin amfanin mutanensa. An ba da alamar da aka alkawarta ga Kiristocin da suke jira, kuma yanzu an ba da dama ga dukan waɗanda suka so su yi biyayya ga gargaɗin Mai Ceto. An sarrafa al’amura ta yadda ba Yahudawa ba kuma ba Romawa ba za su hana Kiristocin gudu ba. Da Cestius ya ja da baya, Yahudawa, suna fito wa daga Urushalima, suka bi rundunarsa mai ja da baya; kuma yayin da rundunonin biyu suka kasance haka suna tsaka da fafatawa ƙwarai, Kiristocin suka samu damar barin birnin. A wannan lokaci ƙasar ma an kawar da maƙiyan da za su iya yin ƙoƙarin tare musu hanya. A lokacin killacewar, Yahudawa sun taru a Urushalima domin kiyaye Idin Bukkoki, kuma ta haka Kiristocin ko’ina cikin ƙasar suka iya tserewa ba tare da wani tsangwama ba. Ba tare da ɓata lokaci ba suka gudu zuwa wurin aminci—birnin Pella, a ƙasar Perea, ƙetaren Urdun.” The Great Controversy, 30.

Kewaye Urushalima da Cestius ya yi a shekara ta 66 ya cika “alamar” gargaɗin da Almasihu ya rubuta domin Kiristocin wannan tarihin, amma kewaye da Titus ya yi a shekara ta 70 A.H. bai bayar da wata “alama” ta gudu ba. A cikin wannan kewaye babu sauran Kiristoci a cikin birnin, kuma wannan kewaye na ƙarshe ya kai ga hallakar Urushalima; kuma a cikin hallakar Urushalima “ba Kirista ko ɗaya ya halaka ba,” gama Kiristocin sun gudu tun a farkon tarihin.

> “Rundunonin Yahudawa, suna bin Cestius da sojojinsa a baya, suka afka wa bayansu da irin tsananin hari har ya kai ga yi musu barazanar hallaka su gaba ɗaya. Da ƙyar ƙwarai Romawa suka yi nasarar ja da baya. Yahudawan kuwa suka tsira kusan ba tare da asara ba, kuma tare da ganimarsu suka koma Urushalima cikin nasara. Duk da haka, wannan nasara da ta bayyana ba ta jawo musu kome ba sai mugunta. Ta cusa musu wannan ruhun taurin kai na yin tsayayyar adawa ga Romawa wanda ba da daɗewa ba ya kawo wa birnin da aka ƙaddara wa hallaka baƙin ciki marar misaltuwa.”

> “Mummunan masifu ne suka auku wa Urushalima sa’ad da Titus ya ci gaba da kewaye ta. An yi wa birnin ƙawanya ne a lokacin Idin Ƙetarewa, a sa’ad da miliyoyin Yahudawa suka taru a cikin katangunta.” The Great Controversy, 31.

Daga bikin Bukkoki a shekara ta 66 zuwa Idin Ƙetarewa a shekara ta 70 akwai shekara uku da rabi, wanda a ma’anar annabci shi ne kwanaki dubu ɗaya da ɗari biyu da sittin. Daga shekara ta 66 zuwa shekara ta 70, Roma arna ta tattake Wuri Mai Tsarki da rundunar, kamar yadda Roma ta papanci ta tattake birni mai tsarki har na watanni arba’in da biyu daga shekara ta 538 zuwa 1798.

> Amma ka bar fili na waje wanda yake a wajen haikalin, kada ka auna shi; gama an ba shi ga Al’ummai: kuma za su tattake birni mai tsarki har wata arba’in da biyu. Ru’ya ta Yohanna 11:2.

Dukansu, Roma arna da kuma Roma ta paparoma sun tattake Urushalima har tsawon kwanaki dubu ɗaya da ɗari biyu da sittin (shekaru), ta haka suna nuna cewa Roma ta zamani za ta tattake Urushalima ta ruhaniya ta kwanakin ƙarshe na wani lokaci na alama na kwanaki dubu ɗaya da ɗari biyu da sittin. Wannan lokaci na alama zai fara ne da dokar Lahadi mai zuwa ba da daɗewa ba a Amurka, sa’ad da aka warkar da raunin mutuwa.

> Sai na ga ɗaya daga cikin kawunansa kamar an ji masa rauni har mutuwa; amma sai aka warkar da mummunan rauninsa; kuma dukan duniya ta yi mamaki ta bi dabbar. Suka yi wa macijin sujada, domin shi ne ya ba dabbar iko; suka kuma yi wa dabbar sujada, suna cewa, Wane ne yake kamar dabbar? wa yake iya yin yaƙi da ita? Aka kuma ba ta baki mai faɗin manyan abubuwa da saɓo; aka kuma ba ta iko ta ci gaba har wata arba’in da biyu. Ru’ya ta Yohanna 13:3–5.

Watanni arba’in da biyu na alama na tsanantawar paparoma su ne “sa’a” ta rikicin dokar Lahadi. Wannan “sa’a” tana farawa da “alama” (tutar alama), kuma tana ƙarewa da “alamu.” “Alamar” tutar alama a lokacin dokar Lahadi za ta sa duk wani Kirista da har yanzu yake cikin Babila ya gudu zuwa ga dutsen tsarki mai ɗaukaka, wanda aka ɗaukaka (aka ɗaga sama) bisa sauran tuddai.

> Kuma zai zama a kwanaki na ƙarshe, cewa dutsen gidan Ubangiji za a kafa shi a kan ƙololuwar duwatsu, kuma za a ɗaukaka shi bisa tuddai; kuma dukan al’ummai za su kwararo zuwa gare shi. Kuma jama’a da yawa za su tafi su ce, Ku zo, mu hau zuwa dutsen Ubangiji, zuwa gidan Allah na Yakubu; shi kuma zai koya mana hanyoyinsa, mu kuwa za mu yi tafiya a cikin tafarkunsa: gama daga Sihiyona doka za ta fito, kuma maganar Ubangiji daga Urushalima. Ishaya 2:2, 3.

Gudun hijira daga cikin birane a lokacin umarnin da ya tilasta bautar ranar Lahadi an misalta shi ta hanyar gudun Kiristoci a shekara ta 66, da kuma gudun ikkilisiya a shekara ta 538 wadda ta gudu zuwa cikin jeji.

> Sai matar ta gudu zuwa jeji, inda take da wurin da Allah ya riga ya shirya mata, domin a ciyar da ita a can har kwana dubu ɗaya da ɗari biyu da sittin. Ru’ya ta Yohanna 12:6.

Halakar Urushalima tun daga kewaye na fari har zuwa kewaye na ƙarshe ta ɗauki shekaru uku da rabi, amma an bayar da saƙon gargaɗi game da hallaka mai zuwa har tsawon shekaru bakwai—shekaru uku da rabi kafin kewaye na fari da kuma shekaru uku da rabi bayan haka.

> “Dukan annabce-annabcen da Almasihu ya bayar game da halakar Urushalima sun cika dalla-dalla kamar yadda aka faɗa. Yahudawa sun fuskanci gaskiyar kalmominsa na gargaɗi cewa: ‘Da gwargwadon ma’aunin da kuke auna wa, da shi za a auna muku kuma.’ Matta 7:2.

> “Alamu da abubuwan al’ajabi suka bayyana, suna nuni da bala’i da hallaka. A tsakiyar dare wani haske da ba na al’ada ba ya haskaka bisa haikalin da bagaden. A kan gajimare a faɗuwar rana an ga hoton kekunan yaƙi da mayaƙa suna taruwa domin yaƙi. Firistocin da suke hidima da dare a cikin Wuri Mai Tsarki suka firgita saboda sautuka masu asiri; ƙasa ta girgiza, kuma aka ji muryoyi masu yawa suna kuka da cewa: ‘Mu tashi daga nan.’ Babbar ƙofar gabas, wadda take da nauyi ƙwarai har da ƙyar mutum ashirin za su iya rufe ta, kuma wadda aka kulle da manyan sandunan ƙarfe masu girma da aka kafa zurfi a cikin shimfiɗar dutse mai ƙarfi, ta buɗe da tsakar dare, ba tare da wani abin gani da ya haddasa haka ba.—Milman, The History of the Jews, littafi na 13.”

> “Tsawon shekara bakwai wani mutum ya ci gaba da hawa da sauka a titunan Urushalima, yana shelanta masifun da za su zo a kan birnin. Da rana da dare yana rerawa wannan waƙar makoki mai firgitarwa: ‘Muryar daga gabas! muryar daga yamma! muryar daga iskokin huɗu! muryar gāba da Urushalima kuma gāba da haikali! muryar gāba da angwaye da amarya! muryar gāba da dukan jama’a!’—Ibid. An ɗaure wannan baƙon halitta, aka kuma yi masa bulala, amma ba wata ƙorafi da ta kuɓuce daga leɓunansa. Ga zagi da wulaƙanci sai ya amsa da wannan kaɗai: ‘Kaiton, kaiton Urushalima!’ ‘kaiton, kaiton ga mazaunanta!’ Kiran gargaɗinsa bai tsaya ba sai da aka kashe shi a cikin kewaye birnin da ya riga ya annabta.” The Great Controversy, 29, 30.

Halakar ƙarshe na Yerusalemu ta zahiri a shekara ta 70 an riga an gabatar da ita da “alamu da abubuwan al’ajabi” waɗanda suka nuna “masifa da hallaka.” An bayyana “alamun” gargaɗin na tsawon shekaru uku da rabi kafin kewaye na farko, kuma a cikin shekaru uku da rabi da suka kai ga hallakar. “Alamun” (a jam’i) waɗanda suka nuna hallakar da ke zuwa ba su ne “alama” ta gargaɗin gudu ba, sai dai shelar kusantowar ƙarshen lokacin jarrabawa.

A cikin tattakar Urushalima ta ruhaniya daga 538 zuwa 1798, “alamar” gargaɗin gudu ita ce sa’ad da abin ƙyama na hallaka ya bayyana, lokacin da aka “bayyana” “mutumin nan na zunubi” a matsayin “ɗan hallaka; wanda yake gāba, yana kuma ɗaukaka kansa bisa duk abin da ake kira Allah, ko abin da ake bauta masa; har ya zauna cikin haikalin Allah kamar shi Allah ne, yana nuna kansa cewa shi Allah ne.”

> Saboda haka sa’ad da za ku ga ƙazantar da ke jawo hallaka, wadda annabi Daniyel ya faɗa a kanta, tana tsaye a wuri mai tsarki, (duk mai karantawa, bari ya gane.) Matiyu 24:15.

Sa’ad da Kiristocin wancan tarihi suka gane wannan “alama” sai suka gudu zuwa jejin daji har shekara dubu ɗaya da ɗari biyu da sittin.

> “An buƙaci gwagwarmaya mai tsanani ga waɗanda za su kasance masu aminci su tsaya da ƙarfi gāba da yaudaru da abubuwan ƙyama waɗanda aka ɓoye cikin tufafin firistoci, aka kuma shigar da su cikin ikilisiya. Ba a yarda da Littafi Mai Tsarki a matsayin ma’aunin bangaskiya ba. Aka kira koyarwar ’yancin addini bidi’a, kuma aka ƙi masu goyon bayanta, aka kuma tsananta musu.

> “Bayan dogon rikici mai tsanani, ’yan kaɗan masu aminci suka yanke shawarar katse dukan haɗin kai da cocin ridda idan har ta ci gaba da ƙin ’yantar da kanta daga ƙarya da bautar gumaka. Suka ga cewa rabuwa wajibi ce ƙwarai idan za su yi biyayya ga maganar Allah. Ba su yi ƙoƙarin jure wa kurakurai masu hallaka ga rayukansu ba, kuma su kafa misalin da zai jefa bangaskiyar ’ya’yansu da ’ya’yan ’ya’yansu cikin haɗari. Don tabbatar da salama da haɗin kai, a shirye suke su yi kowace rangwame da ta dace da aminci ga Allah; amma sun ji cewa ko salama ma za ta kasance an saya ta da tsada fiye da kima idan aka same ta ta wurin sadaukar da ƙa’ida. Idan haɗin kai zai tabbata ne kawai ta wurin sasanta gaskiya da adalci, to, bari a sami saɓani, har ma da yaƙi.” The Great Controversy, 45.

Yayin da ake gabatowa ƙarshen shekaru dubu ɗaya da ɗari biyu da sittin na tsanantawar papanci, an yi “alamu” (a cikin jam’i), kuma kamar yadda ya kasance da “alamu” a ƙarshen kwanaki dubu ɗaya da ɗari biyu da sittin da Roma ta arna ta tattake Urushalima ta zahiri; waɗannan “alamu” ba alamu ba ne na gudu.

> “Mai Ceto ya ba da alamun zuwansa, kuma fiye da haka, ya ƙayyade lokacin da na farkon waɗannan alamomi zai bayyana: ‘Nan da nan bayan ƙuncin waɗannan kwanaki rana za ta duhunta, wata kuma ba za ta ba da haskenta ba, taurari kuma za su fāɗo daga sama, kuma za a girgiza ikokin sammai: sa’an nan kuma alamar Ɗan mutum za ta bayyana a sama: sa’an nan kuma dukan kabilan duniya za su yi makoki, kuma za su ga Ɗan mutum yana zuwa a cikin gajimaren sama da iko da ɗaukaka mai girma. Kuma zai aiki mala’ikunsa tare da ƙarar babbar ƙaho, kuma za su tattara zaɓaɓɓunsa daga kusurwoyi huɗu na duniya, daga wannan ƙarshen sama har zuwa wancan.’”

> “A ƙarshen babban tsanantawar papanci, in ji Almasihu, za a duhunta rana, wata kuma ba zai ba da haskensa ba. Bayan haka, taurari za su fāɗo daga sama. Kuma Ya ce, ‘Ku koyi misali daga itacen ɓaure; sa’ad da reshensa yake daushi tukuna, ya kuma fitar da ganye, kun sani cewa bazara ta yi kusa: haka kuma ku ma, sa’ad da kuka ga dukan waɗannan abubuwa, ku sani cewa Shi yana kusa, har ma a ƙofofi.’ Matiyu 24:32, 33, margin.”

> “Almasihu ya bayar da alamu na zuwansa. Ya bayyana cewa za mu iya sanin sa’ad da yake kusa, har ma a ƙofofi. Ya ce game da waɗanda suke ganin waɗannan alamu, ‘Wannan tsara ba za ta shuɗe ba, sai dukan waɗannan abubuwa sun cika.’ Waɗannan alamu sun bayyana. Yanzu mun sani tabbatacce cewa zuwan Ubangiji ya yi kusa. ‘Sama da ƙasa za su shuɗe,’ in ji Shi, ‘amma kalmomina ba za su shuɗe ba.’” The Desire of Ages, 631, 632.

Sa’ad da “shekaru uku da rabi na tattake Urushalima” da Roma ta paparoma ta yi suka kusan ƙarewa, sai aka sami jerin “alamu,” waɗanda suka bayyana zuwan Kristi kuma suka buɗe tarihin Millerite. Tarihin Millerite za a maimaita shi dalla-dalla ƙwarai a kwanaki na ƙarshe. Waɗannan “alamu,” waɗanda suka bayyana “a ƙarshen babban tsanantawar papal,” an riga an misalta su ta wurin “alamu” da suka bayyana yayin da ake rufe shekaru uku da rabi na tattake Urushalima daga shekara ta 66 zuwa 70 da Roma arna ta yi. Saboda haka, bisa ga shaidu biyu za a sami “alama” ta tuta wadda aka ɗaga a sa’ar babbar girgizar ƙasa, wadda ita ce alamar gargaɗi ta gudu a tarihin Roma ta zamani, kuma za a kuma sami “alamu” a jam’i waɗanda suke faruwa a ƙarshen lokacin tsanantawar Roma ta zamani a kwanaki na ƙarshe.

Za mu ci gaba da wannan nazarin a talifi na gaba.

> “Ku karanta sura ta 21 ta Luka. A cikinta Kristi ya ba da gargaɗi, yana cewa, ‘Ku kula da kanku, kada a kowane lokaci zukatanku su yi nauyi saboda yawan ci, da maye, da damuwar wannan rayuwa, har wannan rana ta zo muku ba zato. Gama kamar tarko za ta zo a kan dukan waɗanda suke zaune a bisa fuskar dukan duniya. Saboda haka ku yi tsaro, ku kuma yi addu’a kullum, domin a ga kun cancanta ku tsere wa dukan waɗannan abubuwa, ku kuma tsaya a gaban Ɗan mutum’ (Luka 21:34–36).”

> “Ayyukan alamu na zamani suna cika a duniyarmu, duk da haka ikkilisiyoyi gabaɗaya ana wakilta su a matsayin masu barci. Ashe, ba za mu ɗauki gargaɗi daga kwarewar budurwai marasa hikima ba, waɗanda sa’ad da kiran ya zo, ‘Ga angon nan yana zuwa; ku fito ku tarye shi,’ suka tarar cewa ba su da mai a fitilunsu? Kuma yayin da suka tafi su sayi mai, ango ya shiga liyafar aure tare da budurwai masu hikima, aka kuma rufe ƙofa. Da budurwai marasa hikima suka isa zauren biki, suka sami ƙin karɓa da ba su yi tsammani ba. Maigidan liyafar ya bayyana cewa, ‘Ban san ku ba.’ Aka bar su suna tsaye a waje a kan titi marar kowa, cikin baƙin duhun dare.” Manuscript Releases, volume 15, 229.

Back to Articles