Article

# Littafin Yowel da Ikilisiyar Adventist ta Kwana ta Bakwai ta Lawodikiya - Lamba ta Shida

Mai Ƙirga Mai Al’ajabi da Har Yaushe?

Author

Jeff Pippenger

Published

December 8, 2025

Formats

PDF
Word

Palmoni, Mai Banmamaki Mai Ƙidaya, ba kawai yana ƙirƙiro asirai ne bisa lissafi ba; Shi ne Mahaliccin lissafi.

> Gama ta wurinsa ne aka halitta dukan abubuwa, waɗanda suke cikin sama, da waɗanda suke bisa duniya, na bayyane da na ɓoye, ko kursiyai ne, ko masarautu, ko mulkoki, ko iko: dukan abubuwa an halicce su ta wurinsa, kuma dominsa: Kuma shi ne kafin dukan abubuwa, kuma ta wurinsa ne dukan abubuwa suke dawwama. Kolossiyawa 1:16, 17.

Idan ka tambayi AI game da lambobin da Palmoni ya sanya cikin Kalmarsa ta annabci, sannan kuma ka tambaya ko waɗannan lambobin suna da wata muhimmanci a duniyar lissafi, za ka ga cewa kusan kowace lamba ta annabci tana da wata muhimmanci ta musamman a lissafi. Jerin da ke gaba yana wakiltar lambobi goma sha biyar na annabci, waɗanda aka ba da su bisa ga tsarinsu na ficewa a duniyar lissafi, kamar yadda ake girmama su a ka’idar lambobi, littattafan karatu, da al’adun lissafi.

42 – Gunki na ƙarshe na al’adun zamani + yalwatacce, pronic, Catalan, sphenic.

7 – Ƙaunataccen ƙaramin lamba ta farko mai laƙabobi da yawa (Mersenne, safeprime, happy prime, da sauransu).

23 – Na musamman ƙwarai da laƙabobi na musamman (Sophie Germain, safe prime, happy prime, da sauransu).

2520—Shahararre a matsayin mafi ƙarancin adadi da ake iya rabawa da 1 har zuwa 10 (LCM 1–10) ba tare da saura ba, kuma mai yawan masu rabawa sosai.

220 – Rabin ƙaramin biyun adadin abota (tare da 284).

19 – Fittaccen lamba ta farko na musamman: tagwaye, ɗan uwan juna, mai jan hankali, lambar Heegner, lamba ta farko mai farin ciki, da ƙari—abin girmamawa ƙwarai a cikin ƙananan lambobin farko.

1260 – Muhimmin adadi mai tarin haɗuwa sosai (kai tsaye kafin 2520).

30 – Mafi ƙarancin lamba mai matuƙar yawan masu raba ta wadda ita ce samfurin lambobin farko uku; sanannen misali na gargajiya a cikin litattafan koyarwa.

2300 – Mafi ƙarancin ninkawa na 1 zuwa 9.

400 – Cikakken murabba’i mai tsabta (20²).

65 – Mafi ƙarancin lamba da take jimillar murabba’an lambobi biyu tabbatattu ta hanyoyi biyu dabam (1²+8² da 4²+7²); mai kyau ce amma ta fi zama ta musamman ga masu sha’awa kaɗan.

46 – Mafi girman lamba madaidaiciya da ba za a iya bayyana ta a matsayin jimillar lambobi masu yalwa biyu ba + wasu lakabi na musamman da dama.

430 – Kyakkyawan lambar sifenik (2×5×43).

1290 – Haɗaɗɗen abu na yau da kullum.

1335 – Ƙananan jerin sunaye (semiprime/lamba mai cin gashin kanta).

Idan kana kama da ni, kuma ba ka saba da duniyar lissafi ba, za ka iya ƙwarai ka karanta jerin ka ɗauka cewa a cikin duniyar lissafi kowane lamba yana da wata gadon tarihi ta musamman, ko wata baƙuwar ma’ana, ko makamancin haka; amma ba haka ba ne. Yayin da na tambayi AI game da fahimtar da ake da ita a duniyar lissafi kan kowanne daga cikin waɗannan lambobin annabci, na tambaya ɗaya bayan ɗaya, kuma bayan lamba ta huɗu na yi wata tambaya ta biyo baya. Ina so in san ko AI zai ba ni wani bayanin tarihi na gado game da kowace lamba da zan iya tambaya a kanta, ko kuwa huɗun farko ɗin nan da gaske ne suke da irin wannan muhimmanci a duniyar lissafi. Gama lambobi huɗu na farko an san su sosai ƙwarai a duniyar lissafi. Amma bai tsaya a nan ba. AI ya amsa cewa waɗannan lambobi huɗu na farko da gaske suna cikin wani rukuni na musamman a duniyar lissafi. Yayin da na ci gaba da tattara bayanai, AI ya fara yaba mini saboda yadda na iya zaɓar irin waɗannan fitattun lambobi a duniyar lissafi. Maganar ƙarshe ta AI gare ni, a matsayin amsa ga lambobi biyun ƙarshe (19, 65) da na yi tambaya a kansu, ita ce, “19 ya yi daidai matuƙa kusa da saman cikin fitattun manyan lambobi na farko, alhali kuwa 65 yana da daraja amma matsayinsa ya fi ƙasa—duk da haka zaɓi ne mai ƙarfi! Ƙwarewarka wajen ci gaba da gano sanannun lambobi abin burgewa ne ƙwarai da gaske. Kana da wani kuma?”

Na tabbata, (ko da yake ban san yadda zan tabbatar da tabbacin nawa ba)—babu wani shaidar tarihi dabam, ta kowace iri, da za a iya nuna tana tantance yawan waɗannan lambobin lissafi na musamman daga tushe guda. A cikin duniyar lissafi waɗannan lambobi na musamman ne, kuma Yesu yana amfani da halittar duniya ta zahiri domin ya kwatanta duniyar ruhaniya. Ka tambayi wani tushen AI abin da waɗannan lambobi suke wakilta a duniyar lissafi, kuma hakan zai ba ka mamaki ƙwarai. Ya fi ƙarfina in isar da waɗannan ka’idojin lissafi da makamantansu a sarari, amma ko da tare da iyakacin basirata a ka’idar lissafi, na ga wasu daga cikin waɗannan lambobi suna ba da shaida ga ɓangarori na siffofinsu na annabci.

Lambar 2520 ita ce mafi ƙanƙantar lamba (kuma lambobi suna ci gaba har zuwa mara iyaka) wadda za a iya rabawa daidai da kowace lamba daga 1 zuwa 10 ba tare da saura ba. Saboda wannan dalili, a duniyar ilimin lissafi ana kiranta mafi ƙanƙantar ninkin bai ɗaya (LCM) na 1 zuwa 10. Saboda haka, tana da masu rabo masu yawa—48 jimilla, “fiye” da kowace lamba da ta fi ta ƙanƙanta. Wannan ya sa ta zama lamba mai tarin masu rabo (a ilimin lissafi, wani rukuni ne na musamman na lambobi masu yawan masu rabo fiye da yadda aka saba gani).

Lambar 2300 tana da wata sananniyar sifar lissafi mai kama da abin da ya sa 2520 ta yi fice—ita ce mafi ƙanƙantar cikakkiyar lamba mai kyau da kowace lamba daga 1 zuwa 9 za ta iya raba ta ba tare da saura ba (wato, mafi ƙarancin ninkawar bai ɗaya ta lambobi 1 zuwa 9).

220 yana da shahararriyar rarrabewa ta musamman a ilimin ka’idar lambobi—domin shi ne rabin ɗaya daga cikin mafi ƙaramin (kuma mafi sanannen) ma’auratan lambobi masu abota. A duniyar lissafi, “lambobi masu abota” su ne ma’auratan lambobi biyu mabambanta inda jimillar madaidaitan masu rabonsu (wato, duk masu rabon da ba su haɗa da lambar kanta ba) na kowane ɗaya take zama daidai da ɗayan lambar. Ana ɗaukar su a matsayin “cikakkun abokai” a lissafi—har ma tsoffin Helenawa sun gan su a matsayin alamomin abota! Ma’auratan su ne 220 da 284. Wannan ma’aurata (220, 284) su ne mafi ƙarancin sanannen “ma’auratan lambobi masu abota,” waɗanda aka gano tun zamanin da (mai yiwuwa ta hannun Pythagoras ko mabiyansa), kuma sun kasance su kaɗai sanannu na ƙarni-ƙarni. Ana fahimtar 220, a matsayin sashe ɗaya daga cikin waɗannan lambobi biyu, a matsayin ɗaya daga cikin fitattun ginshiƙai na ilimin ka’idar lambobi!

A ruhaniya lamba 220 tana wakiltar haɗuwar allahntaka da ɗan’adamtaka, kuma a duniyar lissafi tana wakiltar ma’auratan “abokai cikakku.” Shaharar lissafi ta 220, 2300 da 2520 tana da alaƙa da juna, a ma’anar cewa abin da ya sa kowace daga cikin waɗannan lambobi uku ta shahara shi ne domin ita ce mafi ƙanƙanta a cikin jinsinta na musamman. Palmoni ya bayyana duka 2520 da 2300 a ayoyi na goma sha uku da goma sha huɗu na Daniyel takwas, kuma idan aka cire 2300 daga 2520 sai ya rage 220; saboda haka, kowace daga cikin waɗannan sanannun ƙananan lambobi uku a duniyar lissafi ana wakilta su a cikin ayoyin da suke wakiltar lokaci kaɗai a cikin Nassosi inda Kristi ya bayyana Kansa a matsayin Palmoni.

“Har zuwa kwana dubu biyu da ɗari uku, sa’an nan za a tsarkake Wuri Mai Tsarki” yana bayyana farkon shari’ar da ta fara a shekara ta 1844 da matattu, sannan ta koma ga rayayyu a 9/11. A ayoyi na goma sha uku da goma sha huɗu, Palmoni, Mai Ƙirga Mai Banmamaki, ya haɗa “sau bakwai” na Musa da “kwana dubu biyu da ɗari uku” na Daniyel.

> Sa’an nan na ji wani mai tsarki yana magana, sai wani mai tsarki kuma ya ce wa wancan mai tsarkin da yake magana, Har yaushe ne wahayin game da hadayar kullum, da zunubin rushewa, wanda zai ba da wuri mai tsarki da rundunar duka a tattake su a ƙarƙashin ƙafa?

> Sai ya ce mini, Har zuwa kwana dubu biyu da ɗari uku; sa’an nan za a tsarkake Wuri Mai Tsarki. Daniyel 8:13, 14.

Wurin tsarki da rundunar suna wakiltar dangantaka ta annabci. Manufar wurin tsarki ita ce Allah ya zauna a tsakiyar mutanensa.

> Kuma bari su yi mini wuri mai tsarki; domin in zauna a tsakaninsu. Fitowa 25:8.

Za a tattake Wuri Mai Tsarki da runduna a ƙarƙashin ƙafa, sai tsarkake ya tambayi Palmoni, wanda aka wakilta da cewa “wani tsarkake,” “har yaushe” ne za a tattake duka “Wuri Mai Tsarki da runduna” a ƙarƙashin ƙafa ta wurin ikokin da aka wakilta da “na kullum” da kuma “laifin hallakarwa?” Ikoki biyu masu hallakarwa ne waɗanda za su tattake Wuri Mai Tsarki da runduna. Arna da papanci dukansu za su tattake Wuri Mai Tsarkin Allah da mutanen Allah.

Ana kiran “sau bakwai” na Musa a Littafin Firistoci ashirin da shida “rigimar alkawarinsa.” Hukuncin “sau bakwai” a kan masarautar arewa da ta kudu na Isra’ila shi ne “rigimar alkawarinsa.” Wannan hukunci ya bayyana cewa za a kai masarautar arewa bauta a shekara ta 723 BC, kuma ta kudu a shekara ta 677 BC. An tambayi Palmoni, “har yaushe” za a aiwatar da tarwatsuwar “sau bakwai” a kan Wuri Mai Tsarki da rundunar, kuma amsar ita ce har zuwa 22 ga Oktoba, 1844.

“Lokuta bakwai” a kan masarautar arewacin Isra’ila sun ƙare a shekara ta 1798, kuma “lokuta bakwai” a kan masarautar kudu sun ƙare a ranar 22 ga Oktoba, 1844. “Lokuta bakwai” a kan masarautar kudu sun ƙare tare da “kwanaki dubu biyu da ɗari uku” na Daniyel a ranar 22 ga Oktoba, 1844. Palmoni da gangan ya ɗaure annabce-annabce uku wuri guda, kuma ta yin haka ya bayyana 1798 zuwa 1844 a matsayin shekaru arba’in da shida da Ya gina haikalin Millerite. Fahimtar daidai ta ayoyi na goma sha uku da goma sha huɗu tana ba ɗalibin annabci damar gane ba kawai “lokuta bakwai” da “kwanaki dubu biyu da ɗari uku” ba, har ma da lambar 220 idan aka yi la’akari da dangantakar 2520 da 2300, kuma hakan ma yana samar da lambar 46 idan aka yi la’akari da dangantakar annabce-annabcen 2520 guda biyu.

Sa’ad da annabce-annabcen lokaci na Musa da na Daniyel suka ƙare tare a ranar 22 ga Oktoba, 1844, Palmoni a lokaci guda ya bayyana alamar “220” domin na Daniyel ya fara a 457 K.Z., na Musa kuwa a 677 K.Z., wato shekaru “220” tsakanin wuraren farawa biyu na annabce-annabce biyu da za su ƙare tare daidai a lokacin da Habakkuk “2:20” ya cika a 10-22 (10X22=220) a shekara ta 1844. Wannan kwanan wata ya nuna farkon busawar ƙaho na bakwai sa’ad da asirin Allah zai cika, haka kuma yana nuna farkon wani zamani domin hatimce mutum dubu ɗari da arba’in da huɗu. Wannan kwanan wata yana nuna farkon hatimce mutum dubu ɗari da arba’in da huɗu, gama aikin da ake kammalawa yayin busawar ƙaho na bakwai shi ne hatimce mutanen Allah, wanda shi ne asirin Allah, wanda shi ne Almasihu a cikinku, bege na ɗaukaka, wanda shi ne haɗuwar allahntaka da mutuntaka.

Ƙarshen “sau bakwai” na masarautar arewa a shekara ta 1798 da kuma ƙarshen “sau bakwai” na masarautar kudu a shekara ta 1844 suna haifar da wani lokaci na shekaru arba’in da shida daga 1798 zuwa 1844. Wannan lokacin ya fara da zuwan mala’ika na fari na Ru’ya ta Yohanna sura ta goma sha huɗu, kuma ya ƙare sa’ad da mala’ika na uku ya zo a shekara ta 1844. A mahangar annabci, wannan yana bayyana shaidu biyu cewa lokacin daga 1798 zuwa 1844 lokaci ne na alama. “Sau bakwai” a kan masarautun arewa da kudu na Isra’ila sun ƙare bi da bi a 1798 da 1844, kuma ta haka suka samar da wani lokaci na shekaru arba’in da shida. Wannan lokacin ba shi da ma’ana idan babu shaida ta biyu. ’Yar’uwa White tana koyarwa kai tsaye cewa ba za a iya samun mala’ika na uku ba tare da na fari da na biyu ba. Ita ma tana bayyana kai tsaye cewa mala’ika na fari ya zo a 1798, kuma na uku a ranar 22 ga Oktoba, 1844. Mala’iku uku na Ru’ya ta Yohanna sura ta goma sha huɗu suna ba da shaida ta biyu ga gaskiyar cewa 1798 zuwa 1844 lokaci ne na annabci na alama.

Lamba 46 alama ce ta haikali, kuma sa’ad da Kristi ya tsarkake haikali a karo na farko, mun ga cewa Yahudawa, a cikin gardamarsu da Kristi, sun nuna cewa sa’ad da Hirudus ya sāke gina haikalin, ya ɗauki shekaru arba’in da shida. Masana tarihi sun nuna cewa aikin sāke ginin Hirudus wanda Yahudawan suka ambata, ya kammala a shekarar da aka yi wa Yesu baftisma. Wannan gaskiyar, tare da gaskiyar ruhaniya cewa an halicce mu cikin surar Allah, kuma surarsa ita ce haikali, wanda 46 yake wakilta.

> Kuma Kalman ya zama jiki, ya kuwa zauna a cikinmu, (kuma muka ga ɗaukakarsa, ɗaukakar kamar ta Makaɗaici wanda aka haifa daga wurin Uba,) cike da alheri da gaskiya. Yohanna 1:14.

Kalmar da aka fassara a matsayin “ya zauna” tana nufin alfarwa. Manufar Wuri Mai Tsarki ita ce Allah ya zauna a tsakiyar rundunar jama’a (mutanensa). Kalmar Ibrananci “alfarwa” wadda aka fassara da “ya zauna” ita ce wannan kalma ɗaya da aka yi amfani da ita game da alfarwar da Musa ya kafa, kuma sa’ad da Almasihu ya fara tsarkake haikalin an faɗa kai tsaye cewa jikin Almasihu shi ne haikali. Lamba 46, wadda ake tabbatarwa ta wurin fahimtar daidai abin da Palmoni yake bayyanawa a cikin ayoyi biyu da suke tushen Adventism, ana samunta a cikin Yohanna. Shekaru 46 suna da alaƙa da 220 ga waɗanda suke da niyyar gani.

> Sai almajiransa suka tuna cewa an rubuta, Kishin gidanka ya cinye ni. Sai Yahudawa suka amsa suka ce masa, Wace alama kake nuna mana, da yake kana yin waɗannan abubuwa?

> Yesu ya amsa ya ce musu, Ku rushe wannan haikali, kuma cikin kwana uku zan tā da shi. Sai Yahudawa suka ce, An yi shekara arba’in da shida ana gina wannan haikali, kai kuwa za ka sāke gina shi cikin kwana uku? Amma shi yana magana ne game da haikalin jikinsa. Yohanna 2:17–21.

A aya ta ashirin ne, sabili da haka a cikin Yohanna 2:20 Yahudawa suka ce, “An yi shekara arba’in da shida ana gina wannan haikali, kai kuwa za ka tashe shi a cikin kwana uku?” Lambar 46 tana da alaƙa da haikalin a cikin sura da aya da suke ƙara 220. A cikin wannan nassin Yahudawa sun nuna cewa an yi shekara 46 ana gina haikalin, daidai da farkon Isra’ila ta dā sa’ad da Musa ya yi kwana 46 a kan dutse yana karɓar umarni game da gina haikalin. An yi mu cikin siffar Allah, saboda haka ba da haɗari ba ne cewa haikalin mutum yana da kromosom 46, 23 na namiji da 23 na mace. Waɗannan kromosom 23 na namiji da na mace su ne umarnin gina haikalin mutum. Palmoni, wanda ya halicci dukan abubuwa, shi ne kuma ya halicci tsarin da ke cikin jikin mutum wanda yake maye gurbin kowace ƙwayar halitta a jikin mutum da sababbi da sabo-sabbin ƙwayoyi, kuma cikakken sabuntawar tsofaffin ƙwayoyin jiki yana ɗaukar shekara bakwai, wato kwanaki 2520. Yahudawa sun danganta shekara 46 da haikalin, amma Almasihu ya yi magana game da jikinsa wanda za a tashe a cikin kwana uku. Daga 1798 zuwa 1844 an tayar da haikalin Millerite, kuma an tayar da shi a cikin lokacin da mala’iku uku suka iso gaba ɗaya, kuma waɗannan mala’iku uku da suka mamaye shekara 46 daga 1798 zuwa 1844 Almasihu ya wakilta su a matsayin kwanaki. Ya ce, “Rushe wannan haikali,” kuma a cikin kwana uku zan tashe shi, ta haka yana daidaita rushewar wani haikali da za a tashe a cikin kwana uku.

Daniyel ya bayyana Wuri Mai Tsarki da rundunar da ake hallakawa a aya ta goma sha uku. Masarautar arewa tana wakiltar rundunar, kuma masarautar kudu tana wakiltar Wuri Mai Tsarki, domin a can ne Urushalima take. Saboda haka, sa’ad da aka gabatar da tambayar tattakewar, na farkon waɗannan abubuwa biyu, (Wuri Mai Tsarki da rundunar) da za a kai bauta shi ne masarautar arewa a shekara ta 723 K.H. Shekaru 46 bayan haka, a shekara ta 677 K.H., “sau bakwai” ya fara ga masarautar kudu ta Yahuda. Wannan yana nufin cewa tattakewar rundunar ta ƙare a 1798, kuma tattakewar Wuri Mai Tsarki ta ƙare a 1844.

Tsohuwar Isra’ila ta fito daga Babila domin ta sāke gina Urushalima bisa ga dokoki uku, na ukun waɗanda ya fara shekaru dubu biyu da ɗari uku waɗanda suka ƙare da isowar mala’ika na uku a ranar 22 ga Oktoba, 1844. A shekara ta 1798 lokacin mulkin Babila ta ruhaniya, kamar yadda shekaru saba’in da Babila ta zahiri ta yi mulki suka kwatanta, ya ƙare, kuma lokacin annabci da mala’iku uku suka wakilta ya ƙare daidai a wurin da annabcin ya fara, a lokacin furucin doka ta uku.

An maimaita lokacin umarni uku, wanda shi ne alfa na shekaru 2300, a lokacin mala’iku uku, wanda shi ne omega na kwanaki 2300. Dukansu, alfa da omega, su ne ginshiƙan tushe na Adventism; 457 da 1844 suna misalta aikin gina haikali da Urushalima.

> Ka faɗa masa, kana cewa, “Ga abin da Ubangijin runduna ya faɗa, yana cewa, Ga mutumin da sunansa Reshe; zai tsiro daga wurinsa, kuma shi ne zai gina Haikalin Ubangiji. I, shi ne zai gina Haikalin Ubangiji; zai ɗauki ɗaukaka, zai zauna ya yi mulki a kan kursiyinsa; zai kuma zama firist a kan kursiyinsa; kuma shawarar salama za ta kasance a tsakaninsu su biyu.” Zakariya 6:12, 13.

An gane Almasihu a nan a matsayin Reshe, shi ne kuma wanda ya gina haikalin Ubangiji; kuma kamar yadda aka tashe shi a rana ta uku sa’ad da mala’ika na uku ya iso a ranar 22 ga Oktoba, 1844, an kafa haikalin Millerite ta wurin Almasihu, gama shi ne wanda yake gina haikalin Ubangiji. Ko da yake wannan ya cika a tarihin Millerite, cikar sa ta kamala tana cikin zamanin ruwan sama na ƙarshe, domin maimaituwar kalmar nan sau biyu, “shi ne zai gina haikalin Ubangiji,” tana ba da dama ga waɗanda za su gane cewa Ubangiji ya gina haikalin Millerite cikin shekaru 46, amma kuma yana gina wani haikali na mutum dubu ɗari da arba’in da huɗu a lokacin ruwan sama na ƙarshe, gama Bitrus ya ce mutum dubu ɗari da arba’in da huɗu za a tashe su su zama gida na ruhaniya.

Sa’ad da aka yi wa Palmoni tambayar “har yaushe,” amsarsa ita ce, “har zuwa kwanaki dubu biyu da ɗari uku; sa’an nan za a tsarkake Wuri Mai Tsarki,” amma Musa, Iliya, da Millerites, shahidan papacy, Zakariya da Yahaya suna auna haikalin, Ishaya a sura ta shida, da waɗansu da ba a ambata ba, suna cewa amsar tambayar “har yaushe” ta aya ta goma sha uku ita ce, “daga 9/11 har zuwa dokar Lahadi, sa’an nan za a tsarkake Wuri Mai Tsarki.”

An yi wa 22 ga Oktoba, 1844 kamanci da Ibrahim yana miƙa ɗansa hadaya, domin wannan ya nuna gicciye ne inda Uba na sama ya miƙa Ɗansa hadaya. Musa da Ibraniyawa a Bahar Maliya, bisa ga manzo Bulus, sun wakilci baftisma, wadda take nuna gicciye, wanda Ibrahim ya riga ya nuna a Dutsen Moriya tare da Ishaku.

> Bugu da ƙari, ’yan’uwa, ba na so ku kasance marasa sani, yadda dukan ubanninmu suka kasance ƙarƙashin girgije, dukkansu kuwa suka ratsa ta cikin teku; kuma dukkansu aka yi musu baftisma ga Musa cikin girgijen da cikin tekun. 1 Korintiyawa 10:1, 2.

Wannan, ba shakka, yana nufin cewa baftisma tana da wakilci a ranar 22 ga Oktoba, 1844, wadda ita ce inda aka yi wa iyalin Nuhu su takwas baftisma. “Takwas” kuwa alama ce ta tashin matattu.

> Waɗanda a dā suka yi rashin biyayya, sa’ad da jimrewar Allah ta daɗe tana jira a zamanin Nuhu, yayin da ake shirya jirgin; a cikinsa kaɗan ne, wato rayuka takwas, aka tsira ta wurin ruwa. Kwatankwacinsa kuwa, wato baftisma, ita ma yanzu tana cetonmu (ba kawar da ƙazantar jiki ba ne, amma amsar lamiri mai kyau ga Allah,) ta wurin tashin Yesu Almasihu daga matattu. 1 Bitrus 3:20, 21.

Rashin fahimtar kowane ɓangare na gaskiyar da aka bayyana game da Oktoba 22, 1844, yana daidai da rashin fahimtar shaidar Nuhu cikin jirgin, Musa a Bahar Maliya, Ibrahim a kan Dutsen Moriya, da Yesu a kan gicciye. A wannan kwanan wata ne mala’ika na uku ya shigo cikin tarihi, kuma shi ne mala’ikan da yake hatimce mutanen Allah.

> “Sa’an nan na ga mala’ika na uku. Mala’ikan da yake tare da ni ya ce, ‘Mai ban tsoro ne maganarsa, mai firgitarwa ce aikinsa. Shi ne mala’ikan da zai rarrabe alkama daga ciyawa, ya kuma sa wa alkamar hatimi ko ya ɗaure ta domin rumbun sama.’ Waɗannan abubuwa ya kamata su mamaye dukan tunani, dukan hankali. An sāke nuna mini larurar cewa waɗanda suka gaskata muna da saƙon ƙarshe na jinƙai, su rabu da waɗanda suke karɓa ko tsotsa sabbin kurakurai kowace rana. Na ga cewa bai kamata matasa ko tsofaffi su halarci tarurrukan waɗanda suke cikin kuskure da duhu ba. Mala’ikan ya ce, ‘Bari tunani ya daina zaunawa a kan abubuwan da ba su da amfani.’” Manuscript Releases, juzu’i na 5, 425.

Saboda haka, tare da tsattsarkar layukan annabci waɗanda suka kwatanta ranar, mala’ika na uku ya iso ya fara aikinsa, wanda ya haɗa da rarrabe budurwai masu hikima da marasa hikima waɗanda aka wakilta a matsayin alkama da zawan cikin wurin. Rashin fahimtar yadda 1844 aka kwatanta ta tsattsarka ƙwarai, ko rashin sanin abin da aka bayyana game da alamomin hanya waɗanda suka kasance da alaƙa da 1844 kuma suka ci gaba har zuwa 1863, yana barin rai ba a shirye ba don ya yi kokawa ta annabci da ma’anonin gaskiyar cewa Almasihu shi ne babban batu na ayoyi biyu da suke wakiltar tushen Adventism, kuma cewa a can an gane Almasihu a matsayin Palmoni, mahaliccin lissafi da komai sauran.

Amsar da ake bayarwa a yanzu ga tambayar aya ta goma sha uku ta bambanta da amsar da ake bayarwa a shekara ta 1845. A shekara ta 1845 majagaba suna kokarin girgiza babban baƙin cikin da ya same su, suna fara kokawa da fahimtar ra’ayin cewa Ubangiji ya maido da baiwar annabci kamar yadda ba a yi ba tun daga zamanin almajirai. Suna neman fahimtar abin da saƙon mala’ika na uku yake ƙunsa, kuma suna farkawa ga gaskiyar cewa abin da suka riga suka fuskanta ba kome ba ne face tsattsarkan tarihi. Zuwa shekara ta 1850 suna gabatar da sabon jadawalin majagaba domin gyara da kuma maye gurbin jadawalin majagaba na 1843. Dukan jadawalan biyu Sister White ta bayyana su a matsayin cikar “alluna” na Habakkuk sura ta biyu. Da yake haka ne, shekara ta 1850 tabbatacciyar cika ce ta Kalmar annabcin Allah.

Majagaban farko sun fahimta kuma sun rubuta cewa musun cewa jadawalin 1843 bai kasance cikar “alluna” na babi na biyu na Habakkuk ba, shi ne barin bangaskiyar asali. Sister White ta amince da jadawalin a matsayin wanda aka shiryar da hannun Ubangiji, kuma a matsayin cikar annabcin Habakkuk, kuma ta ba da wannan amincewar ɗaya a kan jadawalin 1850. Habakkuk ya ambaci “alluna” a jam’i, kuma lokacin da aka buga jadawalin 1843 a watan Mayu na 1842, an buga shi da kuskure a wasu daga cikin lambobin da Ubangiji ya sa hannunsa a kansu. A shekara ta 1850 aka samar da sabon jadawali wanda ya gyara wannan kuskure a cikin lambobin. Allunan Habakkuk suna wakiltar cikar annabce-annabce, kuma waɗannan annabce-annabcen sun cika daga Mayu 1842 har zuwa Janairu 1850.

Teburin 1843, wato teburin farko, yana da kuskure, amma teburin ƙarshe na 1850 ba shi da kuskure. Lokacin daga Mayu 1842 har zuwa Janairu 1850 tabbataccen zamani ne na annabci, kuma Mayu 1842, haka kuma Janairu 1850, suna wakiltar alamomin hanya na annabci, kuma waɗannan alamomin hanya suna ɗauke da sa hannun Alfa da Omega. Alfa, wato harafi na farko, da Omega, harafi na ƙarshe kuma na ashirin da biyu. 1842 Alfa ne kuma 1850 Omega ne, kuma idan muka ɗauki waɗannan haruffa biyu na Ibrananci mu kuma sa harafi na goma sha uku na baƙaƙen Ibrananci, za mu gina kalmar Ibrananci “gaskiya” wadda ake rubuta ta da harafi na farko, na goma sha uku, da na ashirin da biyu na baƙaƙen Ibrananci.

Dalilin annabci da ake amfani da shi kan alamomin tarihi na 1842 da 1850 shi ne cewa kuskure ne ya ɗaure su wuri guda. Alpha tana da kuskure, kuma omega ta gyara wannan kuskuren ɗin nan ɗaya; saboda haka abin da ke tsakanin haruffan alpha da omega shi ne “kuskure,” alamar tawaye, wadda ita ce abin da lamba goma sha uku take wakilta. Daga 1842 zuwa 1850 lokaci ne na annabci da aka riga aka kafa, mai ɗauke da hatimin Alpha da Omega, kuma shi ne “gaskiya.” Sai dai har sai wani Adventist na kwana bakwai ɗan Laodiceya ya binciki wannan tarihin da muhimmanci kuma a ruhance, kusan makantar da shi ake yi ga bayyananniyar GASKIYA wadda lokacin annabci na allunan Habakkuk daga 1842 zuwa 1850 ya tabbatar fiye da kowace shakka. Gaskiyar da shaidu biyu suka kafa tare ita ce, jadawalin 1850 ba shi da wani kuskure. Jadawalin 1850, kamar yadda yake da jadawalin 1843, yana ɗauke da “sau bakwai” na Musa, kuma a kan duka jadawalan biyu an sa “sau bakwai” a tsakiyar jadawalin yana gangarowa daga sama zuwa ƙasa, yana nuna lokacin “sau bakwai” wanda ya fara a 677 BC har zuwa 1844. 2520 ba kawai yana kan jadawalin ba ne, shi ne tsakiyar jadawalin.

Abin da aka kwatanta a tsakiyar layin annabci mai nuna “lokuta bakwai” shi ne gicciye. Tsakiyar duka teburorin biyu ita ce jadawalin lokaci na 2520 mai tafiya daga sama zuwa ƙasa. A tsakiya akwai gicciye. Gicciye ne tsakiyar makon da Almasihu ya tabbatar da alkawari da mutane da yawa, cikin cikar Daniyel tara aya ta ashirin da bakwai. Wannan makon yana wakiltar shekaru bakwai, wanda a annabce yake daidai da kwanaki 2520. Kamar yadda yake da teburorin, a ainihin tsakiyar kwanaki 2520 ɗin, Almasihu yana tabbatar da alkawarin a kan gicciye. Daga baftismar Almasihu har zuwa gicciye akwai kwanaki 1260 a annabce. Wannan yana nufin cewa daga baftisma zuwa gicciye za a yi hadayun safiya 1260 da hadayun yamma 1260 da za su kai ga gicciye, amma a kan gicciye ɗan ragon hadaya na ƙarshe ya kuɓuta daga hannun firist, kuma Ɗan Ragon Allah ya zama hadayar yamma, ta haka kuwa ya wakilci hadayar Ɗan Rago ta 2520 tun daga baftisma.

Tsakiyar makon ita ce gicciye, kuma tsakiyar teburai masu tsarki biyu ɗin ma ita ce gicciye; amma a kowane hali, ana sa Ɗan Ragon a cikin gaskiyar da 2520 ke wakilta a alama. An sa gicciyen a tsakiyar kwanaki 2520, kuma a kan gicciyen Yesu shi ne hadaya ta 2520 kuma ta ƙarshe. Tarihin da ke tsakanin Mayu 1842 da Janairu 1850 yana wakiltar kuskure, kuma Almasihu, wato gaskiya, an sa shi a tsakanin masu laifi biyu, ko da yake shi ba mai laifi ba ne, ana mu’amala da shi kamar haka. Saboda haka muna da masu laifi uku: ɗaya wanda zai halaka, ɗaya kuma wanda zai tsira. Masu laifi ukun nan manyan alamomi ne guda uku da laifi ya ɗaure su tare, ko da yake alamar tsakiyar ta saba wa mai laifin alpha da omega. Mai laifin alpha da na omega suna haɗe ta wurin alamar tsakiya, wato gicciye.

Tare da allunan Habakkuk daga 1842 har zuwa 1850, kuskure ne harafi na tsakiya da ya haɗa da alamar hanya ta farko da ta ƙarshe. Alamar hanya ta tsakiya a gicciye ta haɗa masu laifi uku tare, amma alamar hanya ta tsakiya a cikin waɗannan ba kuskure ba ce, Gaskiya ce, kuma wani sashe na gaskiyar da gicciyen da allunan Habakkuk dukansu suke tsayawa a kai shi ne cewa 2520, wato “sau bakwai” na Littafin Firistoci ashirin da shida, gaskiya ne, kuma a cikin mahallin dabarar tunanin da aka riga aka gabatar, ƙin karɓar 2520 daidai yake da ƙin karɓar Yesu.

Sa’ad da Palmoni, Mai Ƙirgar Lissafi Mai Al’ajabi, ya ce, “Har kwana dubu biyu da ɗari uku; sa’an nan za a tsarkake Wuri Mai Tsarki,” yana amsa tambayar annabci ta “har yaushe.” Amsar ba ta ƙara zama 1844 ba, gama ƙungiyar Millerite ta Filadelfiya ta tsaya a 1856, domin a wancan lokaci James da Ellen White sun gane cewa ƙungiyar ta sauya daga Filadelfiya zuwa Laodicea. Sa’ad da Sister White ta zana wancan layi a cikin yashi, hakan na nufin cewa, har sai wannan yanayi ya canja, dangantakar Allah da mutanensa za a fahimce ta a matsayin mai wakiltar rabuwa, domin yana tsaye a waje yana ƙwanƙwasa zukatan mutanen Laodicea yana neman a ba shi shiga. Allantakarsa ba ta cikin mutuntakarsu. Ainihin aikin da Kristi ya fara a ranar 22 ga Oktoba, 1844 shi ne haɗa Allantakarsa da mutuntaka, kuma Kristi a shirye yake ya yi wannan abu ɗin ƙwarai, amma ba haka zai kasance ba.

> “Da a ce ’yan Adventist, bayan babban abin takaici na shekara ta 1844, sun tsaya daram a cikin bangaskiyarsu kuma suka ci gaba tare da juna cikin tanadin Allah da yake buɗewa, suna karɓar saƙon mala’ika na uku kuma cikin ikon Ruhu Mai Tsarki suna shelanta shi ga duniya, da sun ga ceton Allah, Ubangiji kuma da ya yi aiki da iko ƙwarai tare da ƙoƙarinsu, da an kammala aikin, kuma da Kristi ya riga ya zo tun tuni domin ya karɓi mutanensa zuwa ga ladarsu. Amma a lokacin shakka da rashin tabbaci da ya biyo bayan wannan abin takaici, masu bangaskiyar advent da yawa sun yi watsi da bangaskiyarsu.... Ta haka ne aka hana aikin ci gaba, aka kuma bar duniya cikin duhu. Da dukan jikin Adventist ya haɗu bisa ga dokokin Allah da bangaskiyar Yesu, da tarihimmu ya kasance daban ƙwarai!” Evangelism, 695.

Da maimaita tarihin Isra’ila ta dā, Ubangiji ya fitar da Isra’ila ta zamani daga duhun Zamani na Duhu, ya kuma shiga alkawari da su a Bahar Maliya, gama baftisma alama ce ta dangantakar alkawari. Amma dole ne a gwada Isra’ila ko za su kiyaye alkawarin. Game da Isra’ila ta dā, sun fāɗi gwaje-gwaje goma bisa ga littafin Littafin Lissafi. A fāɗuwarsu ta goma an yanke musu hukuncin mutuwa a jeji cikin shekaru arba’in, ta haka suna ba da misali na ƙin saƙon Laodikiya na 1856 da Isra’ila ta zamani ta yi. Kamar yadda Isra’ila ta dā ta fāɗi gwaje-gwaje goma masu ci gaba (goma kuwa alama ce ta gwaji), tun daga isowar mala’ika na uku a 1844 har zuwa 1856 an kawo tsarin gwaji mai ci gaba a kan motsin Millerite na Filadelfiya.

Gwaje-gwaje goma daga Bahar Maliya zuwa ga tawaye na fari a Kadesh an wakilta su a matsayin wani zamani na annabci, domin yana da lamba goma da ke ɗaure wannan zamani wuri guda. Da yake goma alama ce ta gwaji, gwaje-gwaje goma suka bayyana ƙabilu goma da suka ƙi alkawarin, suka kuma fāɗi a gwaji na goma da kuma cikin dukan tsarin gwajin. Zamanin ya fara ne a ƙetare Bahar Maliya, kuma Dokoki Goma an wakilta su a matsayin na farkon gwaje-gwajen goma bayan teku; gwaji na fari kuwa shi ne Asabar, alama da hatimin Dokoki Goma (wanda mana ya wakilta). Sa’ad da aka shimfiɗa zamanin gwaje-gwaje goma a Isra’ila ta dā a fili ƙwarai a matsayin wani takamaiman zamani na annabci, kuma Ruhun Annabci ya sanar da mu cewa ƙetare Bahar Maliya ya kasance misali na Oktoba 22, 1844, to ya kamata mu san cewa a wannan lokacin ne wani tsarin gwaji mai ci gaba ya fara. Adventism bai san wannan ba, saboda haka ba sa iya ganin cewa a shekara ta 1863 an ƙaddara musu su mutu a jejin Laodiceya har zuwa dokar Lahadi, wato dai ita ce doka ɗin da aka ba su su yi shelar gargaɗi game da ita tun a farkon tsarin gwajin da ya kai ga 1863.

Sa’ad da aka furta hukuncin yanayin Laodiceya a kan Adventism na Millerite a shekara ta 1856, aka wallafa “sabon ruwan inabi” a kan “lokuta bakwai.” Ba a taɓa karɓar wannan sabon haske ba, kuma bayan shekaru bakwai, wato bayan kwanaki 2520 na annabci, motsin Millerite na Laodiceya ya ƙare ya kuma zama ikilisiyar Adventist ta Rana ta Bakwai ta Laodiceya. Musa yana shirye ya shiga Ƙasar Alkawari, amma gwaji na goma ya iso, kuma ba shakka gwaji ne na tushe, domin aikin da aka ɗora wa Musa tun daga farko shi ne ya jagoranci mutanen Allah zuwa Ƙasar Alkawari. Wannan shi ne aikin da ke gabansa tun kafin Musa ya isa Masar. Gwaji na goma ya iso, kuma ’yan tawaye suka yi ta tangal-tangal game da shiga Ƙasar Alkawari.

> Sai na ce muku, Kun iso ga dutsen Amoriyawa, wanda Ubangiji Allahnmu yake ba mu. Ga shi, Ubangiji Allahnka ya sa ƙasar a gabanka: ka haura ka mallake ta, kamar yadda Ubangiji Allah na kakanninka ya faɗa maka; kada ka ji tsoro, kada kuma ka karaya. Sai kowa daga cikinku ya zo kusa da ni, ya ce, Za mu aika mutane su riga mu gaba, su leƙo mana ƙasar, su komo su kawo mana labari ta wace hanya za mu haura, da kuma biranen da za mu shiga. Maganar kuwa ta yi mini kyau ƙwarai; sai na zaɓi mutane goma sha biyu daga cikinku, mutum ɗaya daga kowace kabila. Maimaitawar Shari’a 1:20–23.

Daga wancan lokaci har zuwa dawowar ’yan leƙen asiri goma sha biyu yana wakiltar tarihin lokacin da gwaji na ƙarshe na tushe ya zo a 1856, kuma har tsawon shekaru bakwai Milleriyawan Laodiceya suka yi binciken ƙasar har sai da suka zaɓi su daina kasancewa a matsayin motsi su zama coci.

Gaskiya ta farko da Miller ya gano ita ce “lokuta bakwai,” yana mai da ita tubalin gaskiyoyi na asali waɗanda suka ƙunshi tsofaffin hanyoyin Irmiya. Sabon hasken annabci na ƙarshe da aka kawo ga Adventism ya zo ne a shekara ta 1856, kuma jerin maƙaloli ne a kan “lokuta bakwai.” Akwai haske mai yawa da ke da alaƙa da zurfin bincike na waɗannan gaskiyoyin tarihi, amma idan za mu iya gane dalilin da ya sa amsar aya ta goma sha huɗu ta Daniyel takwas ita ce “daga 9/11 har zuwa dokar Lahadi, sa’an nan za a tsarkake Wuri Mai Tsarki,” dole ne mu ci gaba da tafiya gaba.

Aikin da Kristi ya fara a shekara ta 1844 an karkatar da shi a shekara ta 1863, sabili da haka “tsarkakewar” Wuri Mai Tsarki da ta fara a wancan lokaci aka dakatar da ita yayin da mutanen Allah suka fara ratsa jejin Laodicea. Saboda wannan dalili, aikin da Kristi zai aiwatar a tsakanin shekarun 1844 zuwa 1863, dole ne a maimaita shi sa’ad da mala’ika na uku, wanda shi ne mala’ikan da ke rarrabewa kuma ke sa hatimi, a ƙarshe ya cika aikin da “tsarkakewa” ke wakilta. Alamomin annabci na 1844 zuwa 1863 su ne alamomin da a cikinsu Kristi zai aiwatar da aikin tsarkake Wuri Mai Tsarki, kuma waɗannan alamomi suna wakiltar tarihin da a cikinsa za a aiwatar da aikin. Idan za a iya nuna cewa 1844 zuwa 1863 yana wakiltar lokacin daga 9/11 zuwa dokar Lahadi, tambayar “har yaushe” ta yi daidai da sauran layukan da “har yaushe” ke wakilta.

1844 ita ce zuwan mala’ika na uku, kuma 1863 tana nuna ƙarshen lokacin gwaji. A cikin 1846, White biyu sun yi aure, kuma sunan ƙarshe na Ellen ya canja daga Harmen zuwa White, kuma ma’auratan suka fara kiyaye Asabar ta yini na bakwai a cikin waccan shekarar. Asabar, aure, da sauyin suna dukkansu alamu ne na dangantakar alkawari a annabce. Ubangiji ya bi da Isra’ila ta zamani ta cikin Bahar Maliya ta 1844, kuma a cikin 1846 ya kawo su Sinai domin ya ba su shari’a ya kuma shiga alkawari da su. Wannan shari’a, kamar tebur biyu na Habakkuk, a rubuce take a kan tebur biyu; tebur na farko yana ƙunshe da dokoki 4, na biyun kuma yana ƙunshe da 6. Tebur biyu suna wakiltar dangantakar alkawari ta Isra’ila ta dā da ta zamani, kuma tare, tebur biyu na alkawarin—wato Dokoki Goma—ana yi musu alama da 46 a ma’ana ta alamta ga Isra’ila ta dā, sun kuma kasance misalin tebur biyu na Habakkuk waɗanda suke wakiltar tarihin ruwan sama na ƙarshe. Tare da hadayun burodi biyu masu kaɗawa na Fentikos, suna wakiltar tuta, wato dubu ɗari da arba’in da huɗu.

Lokacin da sunan Sister White ya canza daga Harmen zuwa White. Harmen yana nufin soja na salama, amma aka maye gurbinsa da White, wato adalcin Kristi. Sunan Gould yana nufin zinariya, kuma Ellen yana nufin haske mai haske da walƙiya. Sunanta yana wakiltar saƙon Lawodikiya.

> Ina ba ka shawara ka saya daga gare ni zinariya da aka gwada cikin wuta, domin ka zama mai arziki; da fararen tufafi, domin a tufatar da kai, kuma kada kunyar tsiraicinka ta bayyana; kuma ka shafe idanunka da maganin ido, domin ka gani. Ru’ya ta Yohanna 3:18.

“Maganin ido” shi ne hasken Kalmar Allah, kuma Ellen haske ne mai walƙiya da haskakawa. Tsaron Milleriyawa a shekara ta 1856 za a same shi ne cikin karɓar saƙon zuwa ga Laodicea kamar yadda aka gabatar ta wurin rubuce-rubucenta, kuma kamar yadda aka wakilta a cikin sunanta. ’Yar’uwa White ta bayyana sarai cewa saƙon 1888 na Jones da Waggoner shi ne saƙon Laodicea, kuma cewa saƙonsu shi ma shi ne saƙon mala’ika na uku.

> “Ubangiji cikin babban jinƙansa ya aiko wa mutanensa saƙo mafi tamani ta bakin Dattawa Waggoner da Jones. … Wannan shi ne saƙon da Allah ya umarta a bayar ga duniya. Shi ne saƙon mala’ika na uku, wanda za a shelanta da murya mai ƙarfi, tare da rakiyar zubowar Ruhunsa da gwargwado mai yawa.” Testimonies to Ministers, 91.

Mala’ika na uku ya iso a shekara ta 1844, kuma ya yi ƙoƙarin aikinsa a karo na biyu a 1888. Saƙon 1888 shi ne saƙon Laodiceya; shi ne saƙon mala’ika na uku; ya nuna saukowar mala’ikan Ru’ya ta Yohanna sura ta goma sha takwas; shi ne saƙon barata ta wurin bangaskiya wanda ake shelanta a lokacin zubar ruwan sama na ƙarshe. Mala’ika na uku ya iso a 1844, sa’an nan kuma a 1888, amma a lokutan biyu an ƙi karɓarsa; duk da haka, lokutan biyun nan duka suna misalta lokacin da mala’ika na uku ya iso a lokacin ruwan sama na ƙarshe. 1844 alama ce ta 9/11, kuma idan 1863 yana misalta dokar Lahadi, to, zamanin annabci na “9/11 zuwa dokar Lahadi” kamar yadda alamar “har yaushe” take wakilta, zai wakilci amsar gaskiyar yanzu ga tambayar aya ta goma sha uku ta “har yaushe.”

Tarihin Millerite daga 1842 zuwa 1850 wani zamani ne na annabci da yake ratsa cikin wani zamani na annabci na gwajin mala’ika na uku daga 1844 zuwa 1863. Daga 1842 zuwa gaba har zuwa 1863 akwai alamomin hanya na annabci da suke kwatanta tarihin 9/11 har zuwa dokar Lahadi, sa’ad da Almasihu yake tsarkake haikalinsa, da fari Ikilisiyarsa, sannan daga baya ma’aikatan sa’a ta goma sha ɗaya. A dokar Lahadi, Almasihu zai kasance da jama’a tsarkakku da zai gabatar wa duniya a matsayin tutar hadaya, kuma Ikilisiya za ta zama Ikilisiya mai nasara. A lokacin ne kuma za a tsarkake Wurinsa Mai Tsarki.

Mun sanya alamar “har yaushe” a wurinta, ko da yake ba shakka akwai ƙari. Za mu fara mayar da wannan da kuma maƙaloli biyar da suka gabata cikin hangen littafin Joel, amma waɗannan karkace-karkacen na gefe sun zama kamar abin da ya dace a shimfiɗa tun farko. Shaidar kowane “har yaushe” da muka yi la’akari da shi ta yi daidai da tambayar “har yaushe” wadda Palmoni ya amsa a aya ta goma sha huɗu, gama za a tsarkake Wuri Mai Tsarki daga 9/11 har zuwa dokar Lahadi. Wannan tarihin shi ne tarihin ruwan sama na ƙarshe, kuma tarihin ruwan sama na ƙarshe an gabatar da shi a cikin littafin Joel.

Back to Articles