Article

# Littafin Yowel da Ikilisiyar Adventist ta Bakwai ta Laodisiya — Lamba Talatin

Lamba Talatin

Author

Jeff Pippenger

Published

January 16, 2026

Formats

PDF
Word

Cikarwar Almasihu a cikin littafin Matiyu sun haɗa da alamar hanya ta lokacin ƙarshe, alamar hanya ta saƙon da ake tsarawa a hukumance, shaidu biyu na alamar hanya ta 9/11, ɗaya shaida ce ta saƙon cikin gida zuwa ga Laodikiya, ɗayan kuma saƙon waje ne na ta’addancin Musulunci. Ya dace cewa alamar hanya ta 9/11 tana wakiltuwa ta wurin biyu daga cikin cikarwar Almasihu goma sha biyu a cikin Matiyu, gama 9/11 ya ƙunshi saƙon mala’ika na biyu, inda kullum akwai ninkawa. Mutuwar 18 ga Yuli, 2020, ita ce alamar hanya ta biyar da muka yi la’akari da ita, sa’an nan kuma muryar a jeji a Yuli 2023 ita ce ta shida, tashin matattu na 2024 kuma shi ne na bakwai. Cikarwar Almasihu ta takwas ita ce Kukan Tsakar Dare.

## Alamar Hanyar Almasihu ta Takwas ita ce Kukan Tsakar Dare

> Dukan wannan kuwa ya faru ne domin a cika abin da aka faɗa ta bakin annabi, yana cewa, Ku faɗa wa ɗiyar Sihiyona, Ga Sarkinki yana zuwa gare ki, mai tawali’u, yana zaune a kan jaki, da kuma ɗan jaki, ɗan abin ɗaukar kaya. Matiyu 21:4, 5.

## Hasashe

> Ki yi farinciki ƙwarai, ya ’yar Sihiyona; ki yi sowa, ya ’yar Urushalima: ga shi, Sarkinki yana zuwa gare ki: shi mai adalci ne, yana kuma da ceto; mai tawali’u ne, yana kuma hau kan jaki, a kan ɗan jaki, ɗan jakanya. Zakariya 9:9.

> “Shekaru ɗari biyar kafin wannan, Ubangiji ya yi shela ta bakin annabi Zakariya, ‘Ki yi murna ƙwarai, ya ’yar Sihiyona; ki yi sowa, ya ’yar Urushalima. Ga shi, Sarkinki yana zuwa gare ki. Shi mai adalci ne, mai kuma kawo ceto; mai tawali’u ne, yana hawan jaki, a kan ɗan jaki, ɗan ’yar jaki.’ [Zakariya 9:9.] Da almajiran sun gane cewa Kristi yana tafiya zuwa ga shari’a da mutuwa, da ba za su iya cika wannan annabci ba.”

> “Ta irin wannan hanya, Miller da abokan aikinsa sun cika annabci, suka kuma ba da saƙo wanda hurarre ya riga ya faɗa cewa za a ba duniya, amma wanda ba za su iya bayarwa ba da sun fahimci annabce-annabcen da suka nuna takaicinsu, kuma suka gabatar da wani saƙo dabam da za a yi wa’azinsa ga dukan al’ummai kafin Ubangiji ya zo. An ba da saƙonnin mala’ika na fari da na biyu a lokacin da ya dace, kuma suka cika aikin da Allah ya nufa su cika ta wurinsu.” The Great Controversy, 405.

Rashin fahimtar Kalmar annabcin Allah ya kasance cikin tarihin shigowar Almasihu cikin ɗaukaka, haka kuma cikin tarihin da ya yi daidai da shi na shelar saƙon Kukan Tsakar Dare a shekara ta 1844. Ana bukatar dubu ɗari da arba’in da huɗu su fahimci “annabce-annabcen da suke nuna takaicinsu.” An gaya wa Yohanna a cikin Ru’ya ta Yohanna sura ta goma tun da wuri cewa, saƙon ƙaramin littafin da zai yi daɗi a bakinsa, zai koma ɗaci.

> “Ba mu da wani abin da za mu ji tsoro game da nan gaba, sai dai idan muka manta da yadda Ubangiji ya bi da mu ya jagorance mu, da kuma koyarwarsa cikin tarihin rayuwarmu ta dā.” Life Sketches, 196.

“Ja-gorar Ubangiji” a da an wakilta ta, a cikin sauran ayyukan tanadi na Allah, a matsayin hannunsa yana rufe kuskure a cikin lissafin adadi, domin bai fi alheri ga Millerites su fahimci rashin cikar begensu tun da wuri ba, fiye da yadda bai fi alheri ga almajiran ba su fahimci dukan abubuwan da suka ƙunsa na rashin cikar begensu a kan gicciye. Amma tarihin shelar Kukan Tsakar Dare an bayyana shi a matsayin ainihin hasken da ke kaiwa zuwa sama, kuma an lura da wannan a cikin wahayin farko-farko na Ellen White. Dubu ɗari da arba’in da huɗu dole ne su fahimci rashin cikar bege na almajiran da na Millerites. Ƙin karɓar wannan haske shi ne faɗuwa daga hanya.

> “An kafa musu haske mai ƙyalli a bayansu, a farkon hanya; mala’ika kuma ya gaya mini cewa wannan shi ne ‘kiran tsakar dare.’ Wannan haske ya haskaka a duk tsawon hanyar, yana ba da haske ga ƙafafunsu, domin kada su yi tuntuɓe.

> “Idan suka ci gaba da mai da idanunsu ga Yesu, wanda yake daf da gabansu, yana jagorantarsu zuwa birnin, suna cikin aminci. Amma ba da daɗewa ba wasu suka gaji, suka ce birnin yana da nisa ƙwarai, alhali kuwa sun yi tsammanin da sun riga sun shiga cikinsa tun da farko. Sai Yesu ya ƙarfafa su ta wurin ɗaga hannunsa na dama mai ɗaukaka, kuma daga hannunsa wani haske ya fito wanda ya yi ta kaɗawa a bisa ƙungiyar masu jiran zuwan Ubangiji, sai suka yi sowa, ‘Alleluia!’ Wasu kuwa cikin ganganci suka yi musun hasken da yake bayansu, suka ce ba Allah ne ya bishe su ya fito da su har wannan nisa ba. Hasken da yake bayansu ya mutu, ya bar ƙafafunsu cikin cikakkiyar duhu, sai suka yi tuntube suka rasa ganin alamar da kuma Yesu, suka faɗo daga kan hanyar zuwa cikin duhun duniya ta ƙasa mai mugunta.” Christian Experience and Teachings of Ellen G. White, 57.

Alamar hanya ta takwas ita ce Kukan Tsakar Dare, kamar yadda shigar Almasihu cikin nasara zuwa Urushalima ta zama misalinsa.

> “An ɗauki kukan tsakar dare ba sosai ta wurin muhawara ba, ko da yake hujjar Littafi Mai Tsarki a bayyane take kuma tabbatacciya ce. Akwai wani ƙarfin tursasawa da ya tafi tare da shi wanda ya motsa rai. Babu shakka, babu tambaya. A lokacin shigowar Almasihu cikin nasara zuwa Urushalima, mutanen da suka taru daga kowane sashe na ƙasar domin kiyaye idin, suka kwararo zuwa Dutsen Zaitun, kuma sa’ad da suka shiga cikin taron da ke yi wa Yesu rakiya, sai suka kama wahayi na wannan lokaci, suka kuma taimaka wajen ƙara ɗaga kukan, ‘Albarka ta tabbata ga mai zuwa cikin sunan Ubangiji!’ [Matthew 21:9.] Haka kuma marasa bangaskiya waɗanda suka yi tururuwa zuwa tarurrukan Adventist—wasu don son sani, wasu kuma kawai domin yin ba’a—sun ji ƙarfin tabbaci da ke rakiyar saƙon, ‘Ga shi, Ango yana zuwa!’” Spirit of Prophecy, volume 4, 250, 251.

Domin zama budurwa mai hikima a kwanaki na ƙarshe, lallai ne, bisa ga larurar annabci, waɗannan budurwai masu hikima su sha wani baƙin ciki na rashin cika tsammani, wanda kuma a nasa ɓangaren yake shigar da lokacin jinkirin da ke cikin misalin. In ba tare da wannan ƙwarewar lokacin jinkiri ba, ba kai budurwa mai hikima ba ne, kuma ba kai budurwa marar hikima ba ne.

> “Misalin budurwai goma na cikin Matiyu 25 shi ma yana kwatanta kwarewar mutanen Adventist.” The Great Controversy, 393.

Ko ta wace hanya ce, dole ne budurwai masu hikima na kwanaki na ƙarshe su fuskanci wani baƙin ciki na gazawa da ya yi daidai da na Afrilu 19, 1844, domin abin da ya faru a cikin misalin shi ne abin da ya faru ga mutum dubu ɗari da arba’in da huɗu, waɗanda Yohanna a cikin Ru’ya ta Yohanna ya bayyana a matsayin budurwai.

> Waɗannan su ne waɗanda ba su ƙazantu da mata ba; gama su budurwai ne. Waɗannan su ne waɗanda suke bin Ɗan Ragon duk inda ya tafi. Waɗannan an fanshe su daga cikin mutane, suna kasancewa nunan fari ga Allah da ga Ɗan Ragon. Ru’ya ta Yohanna 14:4.

Misalai nawa na Almasihu ne aka bayyana kai tsaye kuma takamaimai cewa za su cika bisa ga ainihin harafinsu? Kowane misali zai cika bisa ga ainihin harafinsa, amma misalin budurwai goma an gabatar da shi musamman a matsayin wanda ya cika a baya kuma zai cika a nan gaba “bisa ga ainihin harafi.” An kwatanta shi da mala’ika na uku wanda zai ci gaba da kasancewa gaskiya ta yanzu daga 1844 zuwa gaba har sai Mika’ilu ya tashi, kuma lokacin gwaji na ’yan Adam ya ƙare.

> “Sau da yawa ana mai da hankalina ga misalin budurwai goma, biyar daga cikinsu masu hikima ne, biyar kuma marasa hikima. Wannan misalin ya cika, kuma zai ci gaba da cika daidai-daidaici kamar yadda yake a rubuce, domin yana da aikace-aikace na musamman ga wannan lokaci, kuma, kamar saƙon mala’ika na uku, ya cika kuma zai ci gaba da kasancewa gaskiya ta yanzu har zuwa ƙarshen zamani.” Review and Herald, August 19, 1890.

Har zuwa ƙarshen zamani, misalin budurwai goma gaskiya ce ta yanzu, kuma Kiran Tsakar Dare zai sāke cika daidai yadda yake, har zuwa ga kowane harafi.

> “Akwai wata duniya da take kwance cikin mugunta, cikin yaudara da ruɗani, a cikin inuwar mutuwa kanta,—barci take yi, barci take yi. Su wane ne suke jin naƙudar rai domin su tashe su? Wace murya ce za ta iya kai musu? An ɗauke hankalina zuwa nan gaba, lokacin da za a ba da alama. ‘Ga Ango yana zuwa; ku fita ku tarye shi.’ Amma waɗansu za su yi jinkiri wajen samo mai domin cika fitilunsu, kuma sai a makare za su gane cewa hali, wanda mai yake wakilta, ba mai iya canjawa daga mutum zuwa mutum ba ne.” Review and Herald, February 11, 1896.

Kiran Tsakar Dare shi ne alamar hanya ta gaba a sararin gani cikin tafiyar mutum ɗari da arba’in da huɗu. Wannan alamar hanya tana tare da tsanantawar da take fara yi wa masu aminci kafin dokar Lahadi. Wannan tsanantawa ta waje ce, kuma ta ciki ce, kuma tsanantawar ta ciki ta ƙunshi alamomi biyu masu rarrabe. Ɗaya daga cikin waɗannan alamomin shi ne Yahuza, ɗayan kuma Majalisar Sanhedrin.

## Alamar Hanyar Almasihu ta Tara ita ce Cin Amanar da aka yi saboda Guntayen Azurfa 30

> Sa’an nan abin da annabi Irmiya ya faɗa ya cika, yana cewa, Kuma suka ɗauki guntayen azurfa talatin, farashin wanda aka sa wa daraja, wanda mutanen Isra’ila suka sa wa daraja; kuma suka ba da su domin gonar mai tukwane, kamar yadda Ubangiji ya umurce ni. Matiyu 27:9, 10.

## Hasashe

> Sai na ce musu, In kuna ga ya yi kyau, ku ba ni ladana; amma in ba haka ba, ku ƙyale. Sai suka auna mini azurfa guda talatin a matsayin ladana. Ubangiji kuwa ya ce mini, Ka jefa ta ga mai tukwane; kyakkyawan farashi ke nan da suka ƙiyasta ni da shi. Sai na ɗauki azurfa guda talatin ɗin, na jefa su ga mai tukwane a cikin gidan Ubangiji. Zakariya 11:12, 13.

Cin amanar Yahuda yana wakiltar amanar firistocin ƙarya, gama lamba talatin tana wakiltar shekarun firistoci. Firistocin, waɗanda su ma Lawiyawa ne, Manzon Alkawari yana tsarkake su kamar zinariya da azurfa. Azurfa guda talatin na Yahuda tana wakiltar tsarkakewar firistocin ƙarya a dokar Lahadi; ko da yake Yahuda ya mutu ɗan kaɗan kafin gicciye, duk da haka ranar guda ce. Yahuda ba alamar Majalisar Sanhedrin ba ne; alama ce ta wanda ake zaton yana cikin almajiran Kristi.

A matsayin almajirin Almasihu, kai almajirin shafewar Yesu ne. Shafewar da aka yi masa a baftismarsa ta sauya sunansa zuwa Yesu Almasihu, domin Almasihu yana nufin—shafaffe. Sunansa ya sāke sauyawa a lokacin nan, gama a sa’an nan ne zai tabbatar da alkawari da mutane da yawa har mako guda, kuma babban alamar dangantakar alkawari ita ce canjin suna. An shafe Yesu da iko a baftismarsa. Kasancewa almajirin Almasihu yana nufin kai almajirin baftismarsa ne. A baftismarsa ne aka shafe shi da iko. Maganar da Bitrus ya yi a Mattiyu 16:18 sananniya ce a duniyar tauhidin Kirista da suna “Ikirarin Kirista.” Tana ɗaya daga cikin manyan jigogin tattaunawa a tsakanin masu tauhidi da masana. Gaba ɗaya, tattaunawar masu tauhidi da masana takan fito da wani abu da ba shi da muhimmanci, ko kuwa mai ɗan ƙaramin muhimmanci; amma abin da yake nan daram shi ne, Kiristanci ya fahimci cewa sa’ad da aka shafe Yesu, a sa’an nan ne ya zama Almasihu.

> Ya ce musu, Amma ku kam, wa kuke cewa ni ne? Sai Siman Bitrus ya amsa ya ce, Kai ne Almasihu, Ɗan Allah mai rai. Matiyu 16:15, 16.

Asalin sunan Bitrus ya ɗauke wannan gaskiyar ƙwarai, domin Simon Barjona na nufin “wanda yake jin saƙon kurciya,” wanda shi ne saƙon baftismarsa. Baftismarsa ta yi daidai da 9/11, kuma Yahuda yana wakiltar waɗanda a wani lokaci suka yi furucin fahimtar 9/11, amma suka ɓace hanya a kan tafarkin. Yahuda ba alama ba ne ta Sanhedrin, gama su suna wakiltar cocin Adventist na Rana ta Bakwai ta Laodicea. Yahuda ya bayar da shaida ga Sanhedrin, amma alamar tawayen Sanhedrin ta bambanta da tawayen Yahuda. An bayyana tawayen Sanhedrin a cikin mafarki mai biye.

> “Na tattara rubuce-rubucena, muka kuma fara tafiyarmu. A kan hanya muka yi tarurruka biyu a Orange, kuma muka sami tabbaci cewa ikilisiya ta amfana, ta kuma sami ƙarfafawa. Mu kanmu kuma Ruhun Ubangiji ya wartsake mu. A daren nan na yi mafarki cewa ina Battle Creek ina dubawa ta gefen gilashin ƙofar, sai na ga wata ƙungiya tana takowa zuwa gidan, biyu-biyu. Suna da fuska masu tsanani kuma cike da ƙuduri. Na san su sarai, sai na juya domin in buɗe ƙofar ɗakin zama in tarbe su, amma na yi tunanin zan sake dubawa. Sai yanayin ya canza. Yanzu ƙungiyar tana da siffar ayarin Katolika. Ɗaya yana riƙe da gicciye a hannunsa, wani kuma da sanda na kara. Kuma yayin da suke ƙaratowa, wanda yake ɗauke da sanda na kara ya yi da’ira kewaye da gidan, yana faɗa sau uku: ‘An haramta wannan gida. Dole ne a ƙwace dukiyarsa. Sun yi magana a kan tsattsarkan ƙungiyarmu.’ Tsoro ya kama ni, sai na ruga cikin gidan, na fita ta ƙofar arewa, na kuma tsinci kaina a tsakiyar wata ƙungiya, waɗansu daga cikinsu na sani, amma ban yi ƙarfin halin furta musu ko kalma ɗaya ba saboda tsoron kada a tona ni. Na yi ƙoƙarin neman wani keɓaɓɓen wuri inda zan iya yin kuka da addu’a ba tare da haɗuwa da idanun mutane masu ƙwazo da bincike ba a duk inda na juya. Na riƙa maimaitawa sau da yawa: ‘Da ma dai zan iya fahimtar wannan! Da sun gaya mini abin da na faɗa ko abin da na yi!’”

> “Na yi kuka, na yi addu’a sosai yayin da na ga an ƙwace mana dukiyoyinmu. Na yi ƙoƙarin karanta tausayawa ko jinƙai a gare ni a cikin kallon waɗanda suke kewaye da ni, kuma na lura da fuskokin mutane da yawa waɗanda na yi tsammani za su yi mini magana su kuma ta’azantar da ni, in ba don suna jin tsoron cewa wasu za su lura da su ba. Na yi ƙoƙari sau ɗaya in tsere daga cikin taron, amma da na ga ana sa ido a kaina, sai na ɓoye niyyata. Na fara kuka da babbar murya, ina cewa: ‘Da ma dai za su faɗa mini abin da na yi ko abin da na faɗa!’ Mijina, wanda yake barci a kan gado a cikin ɗakin nan ɗaya, ya ji ina kuka da babbar murya, sai ya tashe ni. Matashin kai na ya jike da hawaye, kuma wani nauyin baƙin ciki mai tsanani ya sauko a raina.” Testimonies, volume 1, 577, 578.

Aiwatar da ƙa’idar cewa annabawa sun fi yin magana game da kwanaki na ƙarshe fiye da kwanakin da suka rayu a cikinsu, yana tayar da wata tambaya mai matuƙar tsanani ga shugabannin cocin Seventh-day Adventist. Sister White ta “tattara” “rubuce-rubucenta” kuma ta fara tafiyar komawa Battle Creek. Battle Creek a wancan lokaci ita ce cibiyar aikin, kamar yadda Tacoma Park take a yau, ko Urushalima a zamanin Almasihu. Ta tattara rubuce-rubucenta domin tafiyar, bayan ta bayyana gwagwarmayar da ta kasance tana yi game da rubuce-rubucenta. Mahallin mafarkinta yana game da rubuce-rubucenta. Gwagwarmayar ta faru a garin Wright.

> “Yayin da muke a Wright mun aika rubutun littafina na Lamba ta 11 zuwa ofishin bugawa, kuma ina samun sauƙi kusan kowane lokaci da nake ba a cikin taro ba ta wurin rubuta abubuwan da za su shiga Lamba ta 12. Ƙarfina, na jiki da na hankali duka, sun sha wahala ƙwarai sa’ad da nake aiki domin ikkilisiya a Wright. Na ji cewa ina bukatar hutu, amma ban ga wata dama ta samun sauƙi ba. Ina yi wa mutane magana sau da yawa a cikin mako, kuma ina rubuta shafuka masu yawa na shaidun kai-tsaye. Nauyin rayuka yana a kaina, kuma alhakin da nake ji ya yi girma ƙwarai har ba ni samun barci face na ’yan sa’o’i kaɗan kacal a kowane dare.

> “Yayin da nake wannan aiki na magana da rubutu, na karɓi wasiƙu daga Battle Creek masu ɗauke da abin karaya gwiwa. Sa’ad da na karanta su, na ji wata baƙin ciki ta ruhu da ba za a iya furtawa ba, har ta kai ga azabar zuciya, wadda ta zama kamar ta ɗan wani ɗan lokaci ta gurguntar da ƙarfin rayuwata. Tsawon darare uku ban yi barci sosai ba ko kaɗan. Tunanina ya damu, ya kuma ruɗe. Na ɓoye yadda nake ji gwargwadon ikon da nake da shi daga mijina da kuma iyalin masu tausayi waɗanda muke tare da su. Babu wanda ya san gwagwarmayata ko nauyin zuciyata yayin da nake haɗuwa da iyalin a ibadar safiya da ta maraice, ina kuma neman in ɗora kayana a kan Babban Mai-Daukar Kaya. Amma roƙo-roƙona sun fito ne daga zuciyar da baƙin ciki ya matse, addu’o’ina kuma sun kasance yankakku kuma marasa daidaituwa saboda baƙin cikin da ba zan iya sarrafawa ba. Jini ya kan ruga zuwa kwakwalwata, sau da yawa yana sa ni yin tangal-tangal, har kusan in faɗi. Hanci ya kan zubar mini da jini sau da yawa, musamman bayan na yi ƙoƙarin rubutu. Aka tilasta mini in ajiye rubutuna, amma ban iya kawar da nauyin damuwa da alhakin da ke kaina ba, domin na fahimci cewa ina da shaidu domin wasu waɗanda ban iya gabatar musu ba.”

> “Na kuma karɓi wata wasiƙa, tana sanar da ni cewa an ga ya fi dacewa a ɗage buga Na 11 har sai na rubuta abin da aka nuna mini game da Cibiyar Kiwon Lafiya, domin waɗanda suke jagorantar wannan aiki suna cikin tsananin bukatar kuɗi kuma suna bukatar tasirin shaidata domin ya motsa ’yan’uwa. Sai na rubuta wani ɓangare na abin da aka nuna mini game da Cibiyar, amma ban iya fitar da dukan batun ba saboda hawan jini zuwa kwakwalwa. Da a ce na yi tunanin cewa Na 12 zai yi irin wannan dogon jinkiri, da ban taɓa aika wannan ɓangaren batu da ke cikin Na 11 ba. Na yi zaton cewa bayan na huta na ’yan kwanaki zan iya sake komawa ga rubutuna. Amma cikin babban baƙin cikina sai na tarar cewa yanayin kwakwalwata ya sa ba zai yiwu in rubuta ba. Aka daina batun rubuta shaidu, ko na gama-gari ko na kai tsaye, kuma ina cikin ci gaba da damuwa domin ba zan iya rubuta su ba.”

> “A cikin irin wannan yanayi an yanke shawarar cewa za mu koma Battle Creek, mu zauna a can yayin da hanyoyin suke cikin yanayin laka da lalacewa, kuma a can ne zan kammala Lamba ta 12. Mijina yana da ƙwazo ƙwarai ya ga ’yan’uwansa a Battle Creek, ya yi magana da su, kuma ya yi farin ciki tare da su game da aikin da Allah yake yi dominsa. Na tattara rubuce-rubucena, kuma muka kama tafiyarmu. …” Testimonies, juzu’i na 1, 576, 577.

A kwanaki na ƙarshe, shugabancin cocin Seventh-day Adventist, wanda aka wakilta a matsayin Battle Creek da waɗanda ta “sani da kyau,” ya canza ya zama jerin gwanon Katolika. Shugabancin cocin Seventh-day Adventist ya canza ya zama jerin gwanon Katolika. A cikin mafarkin sun zo “biyu-biyu,” ɗaya da sanda na auna, wani kuma da gicciye. Suka zana da’ira kewaye da gidan, suka kuma yi shela sau uku, “An haramta wannan gida. Dole ne a ƙwace dukiyoyi. Sun yi magana gāba da tsattsarkan ƙungiyarmu.” Mene ne “dukiyoyin” da ke cikin “gidan” waɗanda shugabannin Katolika na Battle Creek suka “ƙwace?” Wace “tsattsarkan ƙungiya” ta cocin Katolika ce aka “yi magana gāba da ita?”

A taƙaice ma, tambayar za ta iya kasancewa, “wane ƙungiya ta Katolika ce ta jagoranci Inquisition?” Inquisition ya fara ne da ƙungiyar Dominicans, kafin Jesuits su bayyana a tarihi, amma da zarar sun shiga ciki, su ne suka zama ƙungiyar da ta fi ɗaukar nauyin zalunci da zubar da jini.

> “A duk faɗin Kiristendam, Furotestantanci ya fuskanci barazana daga manyan maƙiya masu ƙarfi. Bayan nasarorin farko na Gyaran Addini sun shuɗe, Roma ta tara sababbin ƙarfi, tana fata ta cim ma halakarsa. A wannan lokaci ne aka ƙirƙiri ƙungiyar Jesuit, wadda ita ce mafi mugunta, marar ƙa’ida ta ɗabi’a, kuma mafi ƙarfi a cikin dukan zakarun papanci. Yanke daga alaƙokin duniya da sha’anonin ɗan Adam, matattu ga da’awar ƙaunar halitta, an shafe tunani da lamiri gabaki ɗaya, ba su san wata doka ko wata alaƙa ba sai ta ƙungiyarsu, kuma ba su da wani aiki face faɗaɗa ikonta. Bisharar Almasihu ta ba mabiyanta ikon fuskantar haɗari da jimre wa wahala, ba tare da tsoro ba ga sanyi, yunwa, wahala, da talauci, domin su ɗaukaka tutar gaskiya a gaban azaba, kurkuku, da gungumen ƙonewa. Domin su yi yaƙi da waɗannan ƙarfi, Jesuitanci ya cusa wa mabiyansa wani irin tsattsauran kishin addini wanda ya ba su ikon jimre wa irin waɗannan haɗurra, kuma su sa wa ikon gaskiya dukan makaman ruɗu. Babu wani laifi da ya yi musu girma har ba za su aikata shi ba, babu wata yaudara da ta yi musu ƙasƙanci har ba za su yi ta ba, babu wata ɓoyayyar siffa da ta yi musu wuya har ba za su ɗauka ba. Ko da yake sun rantse da talauci da tawali’u na har abada, manufarsu ta hankali ita ce su mallaki dukiya da iko, su sadaukar da kansu ga kifar da Furotestantanci, da kuma sake kafa fifikon papanci.”

> “Sa’ad da suke bayyana a matsayin ’yan ƙungiyarsu, sukan sa tufafin tsarkaka, suna ziyartar gidajen yari da asibitoci, suna yi wa marasa lafiya da matalauta hidima, suna da’awar sun rabu da duniya, kuma suna ɗauke da sunan Yesu mai tsarki, wanda ya yi ta kewaye yana aikata alheri. Amma a ƙarƙashin wannan bayyanuwa marar aibi, sau da yawa ana ɓoye mafi munin kuma mafi hallakarwa na manufofi. Wata ƙa’ida ta asali ta ƙungiyar ita ce cewa makoma tana halatta hanyoyin cimma ta. Bisa ga wannan ƙa’ida, ƙarya, sata, shaidar ƙarya, kisan gilla, ba wai abin gafartawa kaɗai ba ne, amma har ma abin yabo ne, sa’ad da suka bauta wa muradun ikilisiya. A ƙarƙashin ɓoyayyun siffofi iri-iri, Jesuitawa suka kutsa kai cikin muƙaman gwamnati, suna hawa har suka zama mashawartan sarakuna, kuma suna tsara manufofin al’ummai. Suka zama bayin da za su yi aikin leƙen asiri a kan iyayengijinsu. Suka kafa kwalejoji domin ’ya’yan sarakuna da manya, da makarantu domin talakawa; kuma aka jawo ’ya’yan iyayen Furotesta zuwa kiyaye ibadun Paparoma. Dukan ɗaukaka ta zahiri da baje-kolin bautar Romawa aka yi amfani da su don rikitar da tunani da kuma ɗaukar ido da kama zato, sabili da haka ’yanci wanda ubanni suka yi wahala suka kuma zubar da jininsu dominsa, ’ya’ya suka ci amanarsa. Jesuitawa suka bazu cikin Turai da sauri, kuma duk inda suka je, sai a ga farfaɗowar addinin Paparoma a bi bayansu.”

> “Domin a ba su ƙarin iko, an fitar da wata takardar bull da ta sake kafa binciken inquisition. Duk da ƙyamar gama-gari da ake yi masa, har ma a ƙasashen Katolika, sai da masu mulkin papanci suka sāke kafa wannan kotu mai ban tsoro, kuma aka sāke aikata mugayen ayyuka masu muni ƙwarai da ba za su iya jure hasken rana ba a cikin kurkukunta na asiri. A ƙasashe da yawa, dubbai bisa dubbai na fitattun ’ya’yan al’umma, mafi tsabta kuma mafi daraja, mafi basira da ilimi na ƙwarai, fastoci masu tsoron Allah da sadaukarwa, ’yan ƙasa masu ƙwazo da kishin ƙasa, hazikan malamai, masu fasaha masu ƙayatarwa, ƙwararrun masu sana’a, an kashe su ko kuwa aka tilasta musu gudu zuwa wasu ƙasashe.”

> “Waɗannan su ne hanyoyin da Roma ta yi kira gare su domin ta kashe hasken Gyaran Addini, ta ƙwace Littafi Mai Tsarki daga hannun mutane, kuma ta maido da jahilci da camfi na Zamanai Masu Duhu. Amma a ƙarƙashin albarkar Allah da kuma ƙoƙarin waɗancan manyan maza masu daraja da Ya tashe su domin su gaji Luther, ba a rushe Furotestantanci ba. Ba alfarma ko makaman sarakuna ne zai zoranci ƙarfinsa ba. Ƙananan ƙasashe, al’ummai mafi ƙasƙanci kuma marasa ƙarfi, su ne suka zama mafakarsa masu ƙarfi. Ƙaramar Geneva ce a tsakiyar manyan maƙiya masu kitsa hallakarta; Holland ce a kan rafukan yashinta a bakin tekun arewa, tana kokawa da zaluncin Spain, wadda a wancan lokaci ita ce mafi girma kuma mafi wadata cikin masarautu; Sweden ce marar daɗin zama, bakarariya, wadda ta sami nasarori domin Gyaran Addini.” The Great Controversy, 234, 235.

Cocin Katolika ta yi dukan abin da za ta iya domin ɓoye Littafi Mai Tsarki daga mutane, ta wurin da’awar cewa al’adunta da dabi’unta na arna sun fi Maganar Allah daraja. Shugabannin Adventism na Laodicea ba za su kai masu saɓani kotu ba saboda rubuce-rubucen Ellen White, amma Katolika masu ikirarin cewa su ne shugabannin Battle Creek za su yi haka. Ainihin halin dabbar Katolika shi ne amfani da ikon duniya domin cim ma manufofin addini. Sa’ad da Adventism ta nemi ikon shari’a na duniya domin tafiyar da cibiyoyinta, ana iya ganin ’ya’yan “tsarinsu mai tsarki.”

A cikin mahallin bukukuwan auto-da-fé (aikin bangaskiya) na Inquisition na Spain, sanda na iwa da gicciye suna bayyana a matsayin abubuwa na alama da ke da alaƙa da gicciye Kristi. Sanda na iwa yana nufin sandar sarauta ta izgili da aka sa a hannun Yesu a lokacin da aka yi masa rawanin ƙaya, wadda sojojin Romawa suka yi amfani da ita wajen bugunsa, tana wakiltar izgili, wahala, da reni.

Gicciye yana da matsayi na musamman a jerin gwanon auto-da-fé. Wani koren gicciye (sau da yawa an rufe shi da baƙin ƙyallen makoki) ya kasance alamar Inquisition, ana ɗaukarsa a wata jerin gwanon shiri ta daban a ranar da ta gabata, kuma ana nuna shi a lokacin taron. Ya wakilci ikon kotun.

Kwace kaya yana nufin ƙwace dukiyar mutumin da aka samu da laifi (tsarewa ko haramta ta), wato hukunci ne da aka saba da shi a zamanin Inquisition domin ɗaukar nauyin kotun da kuma hukunta karkatacciyar koyarwa. Ana bayyana wannan a bainar jama’a cikin hukunce-hukuncen auto-da-fé, domin a jaddada wulakanci na jama’a da kuma hana wasu yin irinsa.

Rubuce-rubucen Ellen G. White suna bayyana a sarari kuma ba tare da shakka ba suna la’antar shugabancin da zai haramta rubuce-rubucenta a ƙoƙarin rufe waƙar gonar inabi da ake rerawa, amma wannan shi ne mataki na ƙarshe na wani tsari marar tsarki, nan da nan kafin su bayyana halayensu a fili a dokar Lahadi. Wata “jerin-gwanon Katolika,” ta yi daidai da tsofaffi maza ashirin da biyar suna rusuna ga rana. A cikin sakin layi huɗu masu zuwa, sakin layi na farko yana gabatar da “mutanen Allah da suke iƙirari,” a “kwanaki na ƙarshe.” Wannan nassi yana koyarwa a fili cewa a kwanaki na ƙarshe, limaman Seventh-day Adventist za su, a cikin “majami’u da kuma manyan taruka a sararin fili,” “nuna wa mutane wajibcin kiyaye ranar farko ta mako.”

> “Ubangiji yana da gardama da mutanensa masu iƙirari a cikin waɗannan kwanaki na ƙarshe. A cikin wannan gardama, mutane masu riƙe da muƙamai na alhaki za su bi hanya da take kai tsaye saɓanin wadda Nehemiya ya bi. Ba za su yi watsi da Asabar su raina ta da kansu kaɗai ba, amma kuma za su yi ƙoƙarin hana wasu kiyaye ta ta wurin binne ta a ƙarƙashin tarkacen al’ada da hadisai. A cikin majami’u da cikin manyan tarurruka a fili, masu wa’azi za su matsa wa mutane lalle ne su kiyaye rana ta fari ta mako. Akwai masifu a teku da ƙasa: kuma waɗannan masifu za su ƙaru, masifa ɗaya na biye kusa da wata; kuma ƙaramin rukuni na masu kiyaye Asabar bisa lamiri za a nuna su a matsayin waɗanda suke jawo fushin Allah a kan duniya saboda ƙin kiyaye Lahadi da suke yi.”

Wannan yana bayyana sarai cewa ana nuna ’yan Adventist na Rana ta Bakwai a matsayin “mutanen Allah da ke da’awa” waɗanda za su ƙarfafa kiyaye Lahadi, kuma cewa su ma za su nuna “zuwa” ga “ƙaramar ƙungiyar masu kiyaye Asabbaci bisa lamiri.” A sakin layi na gaba ta nanata cewa zaluncin zamanai na dā za a maimaita shi. Sakin layin da ya gabata ya ƙare da ita tana bayyana mutanen Allah da ke da’awa sabanin waɗanda ta ce su ne masu kiyaye Asabbaci bisa lamiri. Sa’an nan ta gabatar da tarihohin zamanan da suka wuce, ta kuma yi gargaɗi cewa waɗannan tarihohi za a maimaita su a kwanaki na ƙarshe. Ta bayyana wannan a sarari ƙwarai.

> “Shaiɗan yana ƙarfafa wannan ƙarya domin ya mai da duniya bauta. Shirinsa ne ya tilasta wa mutane su karɓi kuskure. Yana taka muhimmiyar rawa wajen yaɗa dukan addinan ƙarya, kuma ba zai tsaya ga kome ba a ƙoƙarinsa na tilasta koyarwar ɓata. A ƙarƙashin mayafin kishin addini, mutane da ruhunsa ya rinjaya sun ƙirƙira azabtarwa mafi muni ga ’yan’uwansu, kuma sun jefa musu wahaloli mafi tsanani. Shaiɗan da wakilansa har yanzu suna da wannan ruhu ɗaya; kuma tarihin da ya shuɗe zai sāke maimaituwa a zamaninmu.”

> “Akwai mutane waɗanda suka sa hankalinsu da nufinsu ga aikata mugunta; a cikin ɓoyayyun zurfafan wuraren zukatansu sun riga sun ƙudura irin laifuffukan da za su aikata. Waɗannan mutane suna ruɗin kansu. Sun ƙi babban ma’aunin Allah na adalci, kuma a maimakonsa sun kafa nasu ma’auni na kansu, sa’an nan kuma, suna auna kansu da wannan ma’auni, sai su furta kansu masu tsarki. Ubangiji zai bar su su bayyana abin da yake cikin zukatansu, su aiwatar da ruhun maigidan da yake iko da su. Zai ƙyale su su nuna ƙiyayyarsu ga dokarsa ta wurin yadda za su yi wa waɗanda suke masu aminci ga abin da ta bukata. Za a motsa su da wannan ruhun haukan addini ɗaya da ya tunzura taron jama’a da suka gicciye Kristi; coci da ƙasa za su haɗu cikin irin wannan daidaituwar ruɓaɓɓiya.”

> “Ikkilisiyar wannan zamani ta bi sawun Yahudawan dā, waɗanda suka ware umarnan Allah gefe saboda al’adunsu na kansu. Ta canja farilla, ta karya madawwamin alkawari, kuma yanzu, kamar a wancan lokaci, girman kai, rashin bangaskiya, da rashin aminci ne sakamakon. Hakikanin yanayinta an bayyana shi cikin waɗannan kalmomi daga waƙar Musa: ‘Sun lalatar da kansu, tabonsu ba tabon ’ya’yansa ba ne; su tsararraki ne masu karkacewa da murgudewa. Haka kuke sāka wa Ubangiji, ya ku mutane wawaye marasa hikima? Ashe, ba shi ne Ubanku wanda ya saya muku ba? Bai yi ku ba, ya kuma tabbatar da ku ba?’” Review and Herald, March 18, 1884.

Akwai nassi bayan nassi a cikin Ruhun Annabci da ke bayyana tsanantawar kwanaki na ƙarshe da za a yi wa amintattun Allah, kuma “coci na yau” da take bayyanawa ba Kiristanci gaba ɗaya ba ne, amma cocin da take yawan bayyana a matsayin wadda cocin Yahudawa ta wakilta a alama. Waɗannan bayyanannun nassosi a cikin rubuce-rubucenta su ne abin da ya motsa cocin Adventist na Kwana Bakwai ya yi ƙoƙarin ɗora ƙuntatawa a kan rubuce-rubucen Sister White, kamar yadda mafarkinta ya bayyana daidai ƙwarai. Ayyukansu a kan rubuce-rubucenta, waɗanda su ne a fili kyawawan kayayyakin gidanta da ya kamata shugabannin Battle Creek su hana bayan sun rikide zuwa tsattsarkan tsarin Katolika. Harin da suka kai a kan rubuce-rubucenta kuma an wakilta shi ta wurin harin da aka kai a kan rubuce-rubucen Irmiya. Mafarkin Ellen White shaida ta biyu ce cewa an ƙone rubuce-rubucen Irmiya.

A ƙarni na uku na Adventism na Laodicea, sulhu da sasanci ne ya kasance babban jigo. Ikklisiyar Pergamos ce ke wakiltar ƙarni na uku. Tun daga buga littafin W. W. Prescott mai take The Doctrine of Christ a shekara ta 1919, har zuwa buga Questions on Doctrine a shekara ta 1956, an nuna wani zamani na sauyi wanda wani bugun alpha ya wakilta, kuma ya ƙare da wani bugun omega. Littafin farko ya wakilci ƙin da W. W. Prescott ya yi wa Zakin kabilar Yahuza, domin rungumar ra’ayin Kristi na Furotesta mai ridda. Littafin Prescott, wanda ya dace da taken sa, The Doctrine of Christ, ya fitar da saƙon annabci na Millerite daga cikinsa, ya bar fanko kawai na ma’anar Yesu wadda Katolika da Furotesta mai ridda suke bauta wa. Littafi na ƙarshe a wannan ƙarni ya fayyace tsarkakewa da barata da suke rushe dokar Allah, da adalcinsa da jinƙansa. An ɗora wa Isra’ila ta dā alhakin zama masu ajiyar dokar Allah, kuma Adventism ya kamata ya zama mai ajiyar ba dokar Allah kaɗai ba, har ma da Kalmarsa ta annabci. A shekara ta 1919 an buga wani littafi da ya ƙi kāriyar Kalmar annabcin Allah, yana nuna farkon ƙarni na uku na Adventism na Laodicea wanda ya ƙare da wani littafi da ya ƙi dokar Allah.

> “In kuka bi taurin zuciya, kuma ta wurin girman kai da ganin-kanka-adali ba ku furta laifofinku ba, za a bar ku a ƙarƙashin jarabobin Shaiɗan. Idan lokacin da Ubangiji ya bayyana kurakuranku ba ku tuba ko yin furci ba, ikonsa mai tanadi zai sa ku sake bi ta wannan hanya sau da sau. Za a bar ku ku yi kuskure iri ɗaya, za ku ci gaba da rashin hikima, kuma za ku kira zunubi adalci, adalci kuma zunubi. Yawan ruɗe-ruɗen da za su yi rinjaye a waɗannan kwanaki na ƙarshe za su kewaye ku, kuma za ku canja shugabanni, ba tare da kun sani ba cewa kun yi haka.” Review and Herald, 16 ga Disamba, 1890.

Pergamos, ikkilisiya ta uku, ta kai ga Tiyatira, ikkilisiyar Paparoma, wadda ita ce tsara ta huɗu, sa’ad da mutanen nan ashirin da biyar suka rusuna ga alamar ikon Tiyatira.

> “Dokar da farkon ’yan mulkin mallaka suka kafa, ta ba da izinin cewa mambobin coci kaɗai za su yi zaɓe ko su riƙe muƙami a gwamnatin farar hula, ta haifar da sakamako mafi muni. An karɓi wannan mataki a matsayin hanyar kiyaye tsarkin ƙasa, amma ya ƙare da lalacewar coci. Da yake furucin addini shi ne sharadin samun haƙƙin zaɓe da riƙe muƙami, mutane da yawa, waɗanda manufarsu kawai ita ce ta siyasar duniya, suka haɗa kansu da coci ba tare da canjin zuciya ba. Haka nan coci-coci suka ƙunshi, a babban gwargwado, mutanen da ba su tuba ba; har ma a cikin hidimar bishara akwai waɗanda ba kawai suke riƙe da kuskuren koyarwa ba, amma kuma waɗanda ba su san ikon sabuntawa na Ruhu Mai Tsarki ba. Ta haka kuma aka sake tabbatar da mugun sakamakon—wanda aka sha gani sau da yawa a tarihin coci tun daga zamanin Konstantin har zuwa yanzu—na yunƙurin gina coci da taimakon ƙasa, na neman goyon bayan ikon duniya domin tallafa wa bisharar Wanda ya bayyana cewa: ‘Mulki na ba na wannan duniya ba ne.’ Yohanna 18:36. Haɗuwar coci da ƙasa, ko da darajarta ta kasance kaɗan ƙwarai, ko da yake tana iya bayyana kamar tana kusantar da duniya ga coci, a hakikanin gaskiya tana kawai kusantar da coci ga duniya.” The Great Controversy, 297.

“haɗin ikilisiya da ƙasa, ko da kuwa gwargwadon sa ya kasance kaɗan ƙwarai, ko da yake yana iya zama kamar yana kusantar da duniya zuwa ga ikilisiya, a zahiri kuwa yana kusantar da ikilisiya ne zuwa ga duniya.” A ranar 18 ga Mayu, 1977, Bert B. Beach (wani darekta a sashen Arewacin Turai–Yammacin Afirka na ikilisiyar kuma mai ruwa da tsaki a hulɗar tsakanin ikilisiyoyi) ya miƙa wa maƙiyin Almasihu, Paparoma Bulus na VI, lambar yabo mai rufin zinariya a lokacin ganawar rukuni a Roma. Wannan ya kasance wani ɓangare na taron Babban Taron Sakatarorin Iyalan Ɗarikun Addinai na Duniya. An ba da rahoton wannan lamari a cikin Adventist Review (11 ga Agusta, 1977), kuma Religious News Service ta lura da shi a matsayin karo na farko da wani wakili na hukuma na SDA ya sadu da Pontiff.

> “Ubangiji ya furta la’ana a kan waɗanda suke ragi daga cikin Nassosi ko ƙari a kansu. Babban NI NE ya riga ya ƙaddara abin da zai zama ƙa’idar bangaskiya da koyarwa, kuma ya tsara cewa Littafi Mai Tsarki ya zama littafin gida. Ikilisiyar da take manne wa maganar Allah ta rabu da Roma rabuwa marar sulhu. A dā Furotesta sun kasance a ware haka daga wannan babbar ikilisiyar ridda, amma sun ƙara kusantowa gare ta, kuma har yanzu suna kan hanyar sulhu zuwa ga Ikilisiyar Roma. Roma ba ta taɓa canzawa ba. Ka’idodinta ba su sauya ko kaɗan ba. Ba ita ce ta rage tazarar da ke tsakaninta da Furotesta ba; su ne suka yi dukan matsawar gaba. Amma me wannan yake nunawa game da Furotestantcin wannan zamani? Ƙin gaskiyar Littafi Mai Tsarki ne yake sa mutane su kusanci rashin bangaskiya. Ikilisiya mai ja da baya ce take rage tazarar da ke tsakaninta da Papanci.”

> “Waɗansu rayuka kamar Luther, Cranmer, Ridley, Hooper, da dubban manyan mutane waɗanda suka zama shahidai saboda gaskiya, su ne ainihin Furotesta. Sun tsaya a matsayin masu tsaron gaskiya masu aminci, suna shelanta cewa Furotestantanci ba zai taɓa iya haɗuwa da Romanism ba, sai dai dole ne ya kasance nesa da ƙa’idodin Papacy kamar yadda gabas take nesa da yamma. Irin waɗannan masu kare gaskiya ba za su iya jituwa da ‘mutumin zunubi’ ba fiye da yadda Kristi da manzanninsa za su iya. A zamanai na dā masu adalci sun ji cewa ba zai yiwu su yi tarayya da Roma ba, kuma ko da yake ƙin amincewarsu da wannan tsarin kuskure an riƙe shi ne cikin haɗarin dukiya da rai, duk da haka suna da ƙarfin hali su kiyaye rarrabuwarsu, kuma suka yi gwagwarmaya da namiji domin gaskiya. Gaskiyar Littafi Mai Tsarki ta fi zama mai daraja a wurinsu fiye da arziki, ɗaukaka, ko ma rai kansa. Ba su iya jure ganin an binne gaskiya a ƙarƙashin tarin camfi da sofisri na ƙarya ba. Sun ɗauki maganar Allah a hannuwansu, suka ɗaga tuta ta gaskiya a gaban jama’a, suna shelar da gaba gaɗi abin da Allah ya bayyana musu ta wurin bincike mai zurfi cikin Littafi Mai Tsarki. Sun mutu mafi mugun irin mutuwa saboda amincinsu ga Allah, amma da jininsu suka saya mana ’yanci da gata waɗanda mutane da yawa da suke ikirarin zama Furotesta suke saurin mika su ga ikon mugunta. Amma za mu mika waɗannan gata da aka saya da tsada haka ne? Za mu zagi Allah na sama, kuma, bayan ya ’yantar da mu daga karkiyar Roma, mu sāke sa kanmu cikin bauta ga wannan iko mai adawa da Almasihu? Za mu tabbatar da lalacewarmu ta wurin rattaba hannu wajen ba da ’yancinmu na addini, haƙƙinmu na bauta wa Allah bisa ga abin da lamirinmu ya yanke?”

> “Muryar Luther, wadda ta amsa amo a cikin duwatsu da kwaruruka, wadda ta girgiza Turai kamar da girgizar ƙasa, ta kira ta fito rundunar manzannin Yesu masu daraja, kuma gaskiyar da suka tsaya a kanta ba za a iya yi mata shiru da ƙone-ƙone, da azabtarwa, da kurkuku, da mutuwa ba; har yanzu kuma muryoyin wannan runduna mai daraja ta shahidai suna gaya mana cewa ikon Roma shi ne ridda da aka annabta ta kwanaki na ƙarshe, asirin mugunta wanda Bulus ya ga ya riga ya fara aiki tun a zamaninsa. Addinin Roma Katolika yana samun karɓuwa da sauri. Papanci yana ƙaruwa, kuma waɗanda suka juya kunnuwansu daga jin gaskiya suna sauraron tatsuniyoyinta na ruɗi. Ɗakunan ibadar Paparoma, kwalejojin Paparoma, gidajen zuhudu na mata, da gidajen sufi suna ƙaruwa, kuma duniyar Furotesta kamar tana barci. Furotestoci suna rasa alamar rarrabewa da ta bambanta su da duniya, kuma suna rage tazarar da ke tsakaninsu da ikon Roma. Sun juya kunnuwansu daga jin gaskiya; ba su yarda su karɓi hasken da Allah ya haskaka a kan tafarkinsu ba, sabili da haka suna shiga cikin duhu. Suna magana da raini game da ra’ayin cewa za a sake samun tashin zalunci irin na dā na muguwar tsanantawa daga ɓangaren masu bin addinin Roma da waɗanda suke haɗa kai da su. Ba su gane gaskiyar cewa Maganar Allah tana annabta irin wannan farfaɗowar sarai ba, kuma ba za su yarda cewa mutanen Allah a kwanaki na ƙarshe za su sha tsanantawa ba, ko da yake Littafi Mai Tsarki ya ce, ‘Macijin ya husata da matar, ya tafi ya yi yaƙi da ragowar zuriyarta, waɗanda suke kiyaye umarnan Allah, kuma suna da shaidar Yesu Almasihu.’”

> “Popanci shi ne addinin halin ɗan Adam, kuma yawancin bil’adama suna son koyarwar da take ba su damar aikata zunubi, amma duk da haka ta kuɓutar da su daga sakamakonsa. Dole mutane su kasance da wani irin tsari na addini, kuma wannan addini, wanda aka ƙirƙira ta dabarar mutum, amma duk da haka yana iƙirarin ikon Allah, ya dace da tunanin jiki. Mutanen da suke tsammanin kansu masu hikima da basira suna juya baya cikin girman kai daga ma’aunin adalci, wato dokoki goma, kuma ba sa ganin ya yi daidai da mutuncinsu su binciki hanyoyin Allah. Saboda haka suna shiga hanyoyin ƙarya, cikin haramtattun tafarku, su zama masu dogaro da kansu, masu kumburar kai, bisa tsarin shugaban Roma, ba bisa tsarin Yesu Almasihu ba. Dole su kasance da wani irin siffar addini wadda take da ƙarancin abin da take buƙata na ruhaniya da musun kai, kuma tun da hikimar mutum marar tsarkakewa ba za ta kai su ga ƙin kyamar popanci ba, bisa ga dabi’arsu ana jan hankalinsu zuwa ga tanade-tanadensa da koyaswarsa. Ba sa son tafiya cikin hanyoyin Ubangiji. Su kansu sun waye ƙwarai da gaske fiye da kima har ba za su nemi Allah cikin addu’a da tawali’u ba, tare da cikakkiyar sanin maganarsa. Da yake ba su damu da sanin hanyoyin Ubangiji ba, hankulansu a buɗe suke ga ruɗu, a shirye suke sarai su karɓa su kuma gaskata ƙarya. Suna shirye su yarda a ɗora musu ƙarya mafi rashin hankali, mafi cike da saɓani, a matsayin gaskiya.”

> “Babban fitacciyar dabara ta ruɗin Shaiɗan ita ce papanci; kuma kamar yadda aka nuna cewa wani zamani na babban duhun ilimi ya kasance mai amfani ga Romanisanci, haka kuma za a kuma nuna cewa wani zamani na babban hasken ilimi ma yana da amfani ga ikonsa; domin hankulan mutane sun karkata ga fifikonsu na kansu, kuma ba sa son su riƙe sanin Allah a cikin fahimtarsu. Roma tana da’awar rashin kuskure, kuma Furotestoci suna bin wannan hanya ɗaya. Ba sa son su bincika gaskiya kuma su ci gaba daga haske zuwa haske mafi girma. Suna kewaye kansu da katangar son zuciya, kuma suna kama da masu son a ruɗe su, su kuma ruɗi waɗansu.”

> “Amma ko da yake halin da ikkilisiyoyi suke ciki abin ƙarfafa gwiwa ne ƙwarai, duk da haka babu bukatar a karai zuciya; gama Allah yana da waɗansu mutane waɗanda za su kiyaye amincinsu ga gaskiyarsa, waɗanda za su mai da Littafi Mai Tsarki, Littafi Mai Tsarki kaɗai, ya zama ƙa’idarsu ta bangaskiya da koyarwa, waɗanda za su ɗaga mizanin, su kuma riƙe tuta a sama wadda aka rubuta a kanta, “Umarnan Allah da bangaskiyar Yesu.” Za su daraja bishara tsarkakakkiya, su kuma mai da Littafi Mai Tsarki tushen bangaskiyarsu da koyarwarsu.”

> “Domin irin wannan lokaci kamar wannan, sa’ad da mutane suke yar da dokar Ubangijin runduna, addu’ar Dawuda ta dace,—‘Lokaci ya yi gare ka, ya Ubangiji, ka yi aiki; gama sun warware dokarka.’ Muna kusatowa ga wani lokaci da kusan raini na duniya baki ɗaya za a ɗora a kan dokar Allah, kuma mutanen Allah masu kiyaye umarnansa za a gwada su ƙwarai; amma za su rasa girmamawarsu ga dokar Jehobah ne domin wasu ba sa gani kuma ba sa gane irin nauyin wajibcin da take ɗauke da shi? Bari mutanen Allah masu kiyaye umarnansa, kamar Dawuda, su girmama dokar Allah gwargwadon yadda mutane suke yar da ita kuma suke ɗora mata rashin girmamawa da reni.” Signs of the Times, 19 ga Fabrairu, 1894.

Shekaru biyu kafin wani shugaban cocin Seventh-day Adventist na Laodicea ya ba magabcin Kristi lambar yabo ta zinariya, a shekara ta 1975, an shigar da ƙara a kan cocin Seventh-day Adventist; EEOC v. Pacific Press Publishing Association (Case No. C-74-2025 CBR in the U.S. District Court for the Northern District of California), inda Hukumar Daidaitattun Damar Aiki ta shigar da ƙara a kan gidan buga littattafan cocin a madadin ma’aikata mata biyu—Merikay Silver (tsohuwar edita wadda ta riga ta bar aiki a lokacin da aka shigar da ƙarar) da Lorna Tobler—tana zargin nuna wariya bisa jinsi a cikin albashi da alawus-alawus. Cocin ya kare irin ayyukansa ta wani ɓangare ta wajen jingina da kebantattun tanade-tanaden addini tare da bayyana tsarin shugabancinsa.

A cikin wata rubutacciyar shaida da aka rantse a kai mai kwanan wata 6 ga Fabrairu, 1976 (wani ɓangare na takardar kare kai da aka miƙa wa kotu), Neal C. Wilson (wanda a wancan lokaci shi ne shugaban Sashen Arewacin Amirka na cocin, kuma daga baya ya zama shugaban Babban Taron daga 1979–1990) ya yi bayani game da ra’ayoyin tarihin cocin dangane da Roman Katolika. An ba da wannan bayani ne a cikin mahallin yin hujja a kan bayyana cocin a matsayin mai “tsarin mulki na manyan shugabanni” mai kama da tsarin papanci. Cikakkiyar magana mai dacewa ita ce: “Ko da yake gaskiya ne cewa akwai wani zamani a cikin rayuwar Cocin Adventist na Rana ta Bakwai lokacin da wannan ƙungiyar addini ta ɗauki wani matsayi na fili mai adawa da Roman Katolika, kuma aka yi amfani da kalmar ‘tsarin mulki na manyan shugabanni’ a cikin ma’ana ta raini domin nufin irin tsarin tafiyar da coci na papanci, wannan hali daga ɓangaren Cocin ba wani abu ba ne face bayyanar irin adawar da ta yadu sosai ga papanci a tsakanin ƙungiyoyin Furotesta masu ra’ayin mazan jiya a farkon ɓangaren wannan ƙarni da kuma ƙarshen ɓangaren na ƙarnin da ya gabata, kuma yanzu an jefar da shi cikin tarin sharan tarihin da ya shafi Cocin Adventist na Rana ta Bakwai.”

Wannan yana nuna wani sauyi daga fassarar annabci ta gargajiya ta ikilisiya, wadda ta bayyana papacy a matsayin “dabbar” ko maƙiyin Almasihu a cikin Ru’ya ta Yohanna. Masu sukar wannan, a cikin ikilisiya da bayanta, sun fassara shi a matsayin rage muhimmancin ko kuma watsi da wancan matsayi na adawa da Katolika domin ya dace da ecumenism na zamani ko kariyoyin shari’a. Wilson, a cikin 1985, ya bayyana Shugabannin sassa daban-daban na ikilisiya a matsayin “cardinals,” sa’ad da ya ce, “… babu wani ‘cardinal’ daga dukan ƙasashen Gabas Mai Nisa, alhali kuwa wataƙila za a samu ‘cardinals’ biyu daga Afirka.”

’Yar’uwa White ta bayyana cewa ikkilisiya ce da ta ja da baya daga bangaskiya wadda take rage tazara tsakanin kanta da Paparoma! Sasancin ƙarni na uku an wakilta shi da yin kuka domin Tammuz a cikin Ezekiyel takwas, da kuma ta wurin sasancin Pergamos. Ƙarni na farko daga 1863 har zuwa 1888 ya wakilci ikkilisiyar Afisa, ikkilisiyar da ta rasa ƙaunarta ta fari; kuma ƙaunar fari ta ƙungiyoyin Millerite ita ce saƙon annabci, kuma babi na farko na wannan saƙon annabcin shi ne “lokuta bakwai” waɗanda aka ajiye gefe a 1863.

Daga shekara ta 1888 har zuwa 1919, tsara ta biyu wadda Smyrna da ɗakunan ɓoye na Ezekiyel suka wakilta, ta shaida mutuwar Ruhun Annabci, sa’ad da aka kwantar da ’Yar’uwa White zuwa hutawa a shekara ta 1915. Ana bukatar ƙarin bayanai game da tsararraki huɗu domin a cika shaidar, amma dole ne a fahimci ci gaba da tawaye domin a cikakkiyar fahimta yadda mutane masu ridda za su iya “haramta” rubuce-rubucen Ellen White, ko yadda za su iya ɗaukaka rana ta fari ta mako a matsayin abin karɓa. Yahuda yana aiki tare da “maye-mayan Ifraimu” waɗanda “suke mulkin wannan jama’a” a Urushalima, kuma waɗanda suke mulkin Urushalima kuma suke rusuna ga rana, Sanhedrin ne ke wakiltarsu.

Za mu ci gaba da wannan nazari a maƙala ta gaba.

> “A cikin waɗanda suke ikirarin su ’ya’yan Allah ne, an nuna ɗan haƙuri ƙwarai kaɗan, an faɗi kalmomi masu ɗaci da yawa, an furta hukunci na la’ana da yawa a kan waɗanda ba sa cikin bangaskiyarmu. Mutane da yawa sun ɗauki waɗanda suke cikin wasu ikkilisiyoyi a matsayin manyan masu zunubi, alhali kuwa Ubangiji ba ya kallonsu haka. Waɗanda suke kallon membobin wasu ikkilisiyoyi haka, suna bukatar su ƙasƙantar da kansu a ƙarƙashin hannu mai ƙarfi na Allah. Waɗanda suke hukuntawa wataƙila ba su sami haske mai yawa ba, dama kaɗan ne da gata kaɗan suka samu. Da a ce sun sami hasken da yawa daga cikin membobin ikkilisiyoyinmu suka samu, da sun ci gaba da sauri fiye da haka ƙwarai, kuma da sun fi wakiltar bangaskiyarsu ga duniya yadda ya kamata. Game da waɗanda suke taƙama da haskensu, amma duk da haka suka kasa tafiya cikinsa, Kristi ya ce, ‘Amma ina gaya muku, zai fi sauƙi ga Taya da Sidon a ranar shari’a, fiye da ku. Kuma ke, Kafarnahum [Adventistocin ranar bakwai, waɗanda suka sami babban haske], wadda aka ɗaukaka har zuwa sama [ta fuskar gata], za a saukar da ke zuwa jahannama: gama da a ce manyan ayyukan al’ajabi da aka yi a cikinki an yi su a Saduma, da ta dawwama har wa yau. Amma ina gaya miki, cewa zai fi sauƙi ga ƙasar Saduma a ranar shari’a, fiye da ke.’ A wannan lokaci Yesu ya amsa ya ce, ‘Ina gode maka, ya Uba, Ubangijin sama da ƙasa, domin ka ɓoye waɗannan abubuwa ga masu hikima da masu azanci [a ganinsu na kansu], ka kuma bayyana su ga jarirai.’”

> “‘Yanzu kuwa, domin kun aikata dukan waɗannan ayyuka, in ji Ubangiji, kuma na yi muku magana, ina tashi da sassafe ina magana, amma ba ku ji ba; na kuma kira ku, amma ba ku amsa ba; saboda haka zan yi wa wannan gida, wanda ake kira da sunana, wanda kuke dogara gare shi, da kuma wurin da na ba ku da ubanninku, kamar yadda na yi wa Shiloh. Zan kuma jefar da ku daga gabana, kamar yadda na jefar da dukan ’yan’uwanku, wato dukan zuriyar Ifraimu.’”

> “Ubangiji ya kafa a tsakiyarmu cibiyoyi masu matuƙar muhimmanci, kuma ya kamata a gudanar da su, ba kamar yadda ake gudanar da cibiyoyin duniya ba, sai dai bisa tsarin Allah. Ya kamata a gudanar da su da idon da yake mai maida hankali ga ɗaukakarsa kaɗai, domin ta kowace hanya a ceci rayukan da suke lalacewa. Ga mutanen Allah, shaidun Ruhu sun zo, duk da haka da yawa ba su kula da tsawatawa, gargaɗi, da shawarwari ba.

> “‘Ku ji wannan yanzu, ya ku mutanen wawaye marasa fahimta; masu idanu, amma ba sa gani; masu kunnuwa, amma ba sa ji: ba za ku ji tsorona ba ne? in ji Ubangiji. Ba za ku yi rawar jiki a gabana ba ne, ni da na sa yashi ya zama iyakar teku da madawwamiyar ƙa’ida, har ba za ta iya ƙetare shi ba? Ko da raƙumansa suna hargitsi, duk da haka ba za su yi nasara ba; ko da suna ruri, duk da haka ba za su ƙetare shi ba. Amma wannan jama’a suna da zuciya mai tawaye da bijirewa; sun kauce, sun tafi. Ba sa cewa a zuciyarsu, Bari mu ji tsoron Ubangiji Allahnmu, wanda yake ba da ruwan sama, na fari da na ƙarshe, a lokacinsu; shi ne yake kiyaye mana makonnin girbi da aka ƙaddara. Laifofinku sun kawar da waɗannan abubuwa, zunubanku kuma sun hana kyawawan abubuwa zuwa gare ku.... Ba sa shari’anta shari’ar marayu, duk da haka suna bunƙasa; kuma ba sa hukunta haƙƙin matalauta. Ashe, ba zan hukunta saboda waɗannan abubuwa ba? in ji Ubangiji; ba raina zai ɗauki fansa a kan irin wannan al’umma ba?’”

> “Shin za a tilasta wa Ubangiji ya ce, ‘Kada ka yi wa wannan jama’a addu’a, kuma kada ka ɗaga kuka ko roƙo dominsu, kuma kada ka yi mini ceto: gama ba zan saurare ka ba’? ‘Saboda haka an hana ruwan sama zuba, kuma ba a yi ruwan sama na ƙarshen lokaci ba.... Shin ba za ki yi kira gare ni daga wannan lokaci ba, kina cewa, Ubana, kai ne jagoran ƙuruciyata?’” Review and Herald, August 1, 1893.

Back to Articles