Article

# Roma Ta Kafa Wahayin — Lamba Sha Shida

Gwaji na Ƙarshe: Fahimtar Alamar Roma da Aiwatarwa Sau Uku na Annabci

Author

Jeff Pippenger

Published

September 4, 2024

Formats

PDF
Word

Waɗanda suke a gefen da ba daidai ba na wannan muhawara ta ƙarshe game da alamar Roma suna jingina ne ga karkatacciyar amfani da amfani sau uku na annabci, sa’ad da suke cewa an ayyana Romawa uku ta wurin dokokin Lahadi guda uku na shekarun 321, 538, da dokar Lahadi mai zuwa nan ba da jimawa ba a Amurka. Da yin haka, suna ɗora karkatacciyar ma’ana a kan ƙa’idar da tarihin annabci da suka zaɓa, kamar yadda aka kuma yi a cikin muhawarar game da ƙwari huɗu na Joel. Tsararraki huɗu ɗin da suka biyo bayan ƙwari masu cinyewa huɗu a ayoyi shida na farko na Joel suna magana ne game da yadda mutanen Allah ake hallaka su a hankali cikin tsararraki huɗu, kuma an aiwatar da wannan hallakar ta wurin karɓar Adventism ga tauhidin Roma da Furotestantanci mai ridda.

A cikin gardamar da ake yi a yanzu, waɗanda suke ƙoƙarin yin amfani da dokar Lahadi domin su fayyace Rome uku, suna kauce wa gaskiyar cewa a zahiri akwai dokokin Lahadi guda huɗu da aka bayyana a cikin kalmar annabcin Allah, kuma cewa shekarar 321 tana wakiltar dokar Lahadi mai zuwa nan ba da daɗewa ba a cikin Amurka, yayin da dokar Lahadi ta shekara ta 538 take zama misali na dokar Lahadi wadda za a tilasta a kan dukan al’umman duniya. Dokokin Lahadi guda huɗu ba sa nuna dokokin Lahadi guda uku, musamman ma sa’ad da bayyanar ta uku a cikin aikace-aikacen annabci mai ninki uku take wakiltar cikawar ƙarshe. Dokar Lahadi mai zuwa nan ba da daɗewa ba a cikin Amurka ba ita ce dokar Lahadi ta ƙarshe ba; a gaskiya, tana nuna farkon jerin dokokin Lahadi ne yayin da kowace al’umma a faɗin duniya take ci gaba da karɓar alamar ikon papanci.

Ana bukatar waɗanda aka tashe a watan Yuli na shekara ta 2023 su fahimci cewa gwajin annabci da yake fuskantarsu yana faruwa ne a lokacin zubowar Ruhu Mai Tsarki, kuma cewa a cikin wannan zubowar, rukuni guda yana karɓar “mai,” ɗayan rukunin kuma yana karɓar “ruɗi mai ƙarfi.” Babban wakilcin waɗanda suke karɓar ruɗi mai ƙarfi an wakilta shi ne a cikin ainihin surar da wannan furuci, ruɗi mai ƙarfi, yake cikinta; kuma a cikin wannan sura, gaskiyar da ko dai ake ƙauna ko kuwa ake ƙi ita ce gaskiyar da take bayyana dangantakar annabci tsakanin Roma ta arna da Roma ta paparoma.

Ana nuna alaƙar annabci da ke tsakanin 321 da 538 ta wurin alaƙar annabci da ke tsakanin ikkilisiyar Pergamos da ikkilisiyar Tayatira. A kwanaki na ƙarshe, Roma ta arna, wadda 321 da Pergamos suke wakilta, alama ce ta Amurka, kuma Roma ta Paparoma, wadda 538 da Tayatira suke wakilta, alama ce ta Roma ta Zamani.

Roma ta farko ta shekara ta 321 ta kasance daula ce ta iko guda ɗaya, kuma Roma ta biyu ta shekara ta 538 ta kasance iko mai ninki biyu wanda yake wakiltar haɗin coci da ƙasa, tare da coci ce ke riƙe da iko a cikin wannan dangantaka. Roma ta uku kuma ta ƙarshe, wadda ita ce Roma ta zamani, iko ne mai ninki uku wanda ya ƙunshi macijin, dabbar, da annabcin ƙarya.

Bulrus ya koyar cewa rashin fahimtar dangantakar annabci da ta tarihi tsakanin Roma arna (maciji) da Roma ta Paparoma (dabba) yana nuna ƙin gaskiya, abin da ke haifar da ruɗani mai ƙarfi. Dukan annabawa, har da Bulrus, sun fi mayar da magana ne musamman ga kwanaki na ƙarshe; saboda haka, dangantakar da ke tsakanin waɗannan iko biyu a tarihin da Bulrus ya gabatar tana wakiltar dangantakar da ke tsakanin iko uku na Roma ta Zamani a kwanaki na ƙarshe. Ƙin yarda da dangantakar annabci wadda take “kafa” haɗin kan uku na maciji, da dabba, da annabin ƙarya a kwanaki na ƙarshe, shi ne tabbatar wa kanka da ruɗani mai ƙarfi.

Fassarar kansa ta sirri da Uriah Smith ya yi game da sarkin arewa ta wakilci wani “dalili” da ya haifar da wani “sakamako.” Amma rukunin da yake a ɓangaren kuskure cikin muhawarorin game da Roma an fayyace su musamman a matsayin waɗanda ba su iya yin nazari daga dalili zuwa sakamako. Smith bai gane ba cewa gurɓatacciyar fahimtarsa a wajen amfani da batun sarkin arewa za ta samar da wani dandali na annabci wanda zai kai shi ga kuma ba da kuskuren wakilci game da annoba ta shida, inda akwai gargaɗi na kiyaye ko rasa tufafin adalcin Almasihu.

Kamar yadda Bulus ya jaddada a Cikin Wasiƙa ta Biyu zuwa ga Tassalunikawa, Yahaya kuma a babi na sha shida na Ru’ya ta Yohanna da annoba ta shida ya jaddada wajabcin fahimtar ko su wane ne ikon nan uku da ke jagorantar duniya zuwa Armagedon. Rashin daidaito a aikace-aikacen da Smith ya yi na sarkin arewa yana ba da shaida ga gazawarsa wajen yin amfani da siffofi da cikar siffofinsu yadda ya kamata.

Smith bai iya ba, ko kuwa bai so ba, ya aiwatar da ƙa’idar da aka bayyana da ƙarfi sosai a cikin rubuce-rubucen Bulus cewa abin zahiri kafin zamanin gicciye yana wakiltar abin ruhaniya bayan zamanin gicciye. Sa’ad da aka bi wannan ƙa’ida da kulawa kuma daidai, ana iya tabbatarwa cikin sauƙi cewa “sarkin arewa” ɗaya ne daga cikin alamu masu yawa da suke wakiltar “sarkin arewa” na ruhaniya a kwanaki na ƙarshe. ‘Yan Adventist masu kiyaye Asabar ta bakwai fiye da kowace al’umma ya kamata su san cewa ɗaya daga cikin manyan ginshiƙan da annabci ya ginu a kansa shi ne jayayyar da ke tsakanin Almasihu da Shaiɗan. Almasihu shi ne Sarkin arewa na gaskiya, kuma Shaiɗan yana ta ƙoƙarin bayyana kansa a matsayin sarkin arewa na jabu.

> Waƙa da Zabura ga ’ya’yan Korah. Mai-girma ne Ubangiji, kuma ya isa a yabe shi ƙwarai a cikin birnin Allahnmu, a kan dutsen tsarkinsa. Kyakkyawa ne saboda matsayinsa, abin farin cikin dukan duniya, Dutsen Sihiyona, a gefen arewa, birnin babban Sarki. An san Allah a cikin fadodinta a matsayin mafaka. Zabura 48:1–3.

Ƙoƙarin Shaiɗan na ƙirƙirar kwaikwayon sarkin arewa na gaskiya ya haɗa da amfani da fafaroma na Roma a matsayin wakilinsa na duniya. Shaiɗan magabcin Almasihu ne, haka kuma fafaroma na Roma, wanda shi ne wakilin Shaiɗan a aikinsa na ruɗi.

> “Domin tabbatar da riba da ɗaukaka na duniya, an ja coci ta nemi tagomashi da goyon bayan manyan mutanen duniya; kuma da haka ta ƙi Kristi, aka rinjaye ta ta miƙa biyayya ga wakilin Shaiɗan—bishop na Roma.” The Great Controversy, 50.

A cikin rarrabuwar daular Iskandar Mai Girma, Seleucus Nicator ya zama sarkin arewa na farko a tarihin da aka wakilta a Daniyel sura ta goma sha ɗaya. Ubansa, Antiochus, ya kasance jagora mai tasiri a cikin daular Iskandar, kuma ɗansa, Seleucus, aka naɗa shi satrap na Babila. “Satrap” gwamna ne, kuma sa’ad da Seleucus ya tabbatar da ikonsa a kan yankuna uku cikin yankuna huɗu na ƙasa waɗanda aka raba daular Iskandar zuwa gare su, sai ya zama sarkin arewa.

Fassarar Smith ta kansa da kuma kaucewarsa daga ƙa’idojin nahawu suka kai shi ga ɗauka cewa ikon-ikon na ƙarshe waɗanda suka ƙunshi haɗin gwiwar mugunta ta Shaiɗan a kwanaki na ƙarshe an wakilta su a cikin annabci a matsayin ikon-ikoni na zahiri, ba ikon-ikoni na ruhaniya ba. Saboda haka, bai iya ganin cewa Seleucus Nicator a matsayin sarkin arewa na farko, gwamnan Babila, bisa larurar annabci zai wakilci sarkin arewa na ruhaniya na ƙarshe wanda shi ne ikon da yake sarrafa Babila ta ruhaniya ta zamani.

> Sai ɗaya daga cikin mala’ikun nan bakwai masu riƙe da kwanoni bakwai ya zo ya yi magana da ni, yana ce mini, Zo nan; zan nuna maka hukuncin babbar karuwar nan wadda take zaune a kan ruwaye masu yawa; wadda sarakunan duniya suka yi fasikanci da ita, aka kuma sa mazaunan duniya suka bugu da ruwan inabin fasikancinta. Sai ya ɗauke ni cikin Ruhu zuwa jeji: sai na ga wata mace zaune a kan dabba mai launin ja ƙur, cike da sunayen saɓo, tana da kawuna bakwai da ƙahoni goma. Matar kuwa tana sanye da tufafi masu launin shunayya da ja ƙur, an kuma yi mata ado da zinariya da duwatsu masu daraja da lu’ulu’u, tana riƙe da ƙoƙo na zinariya a hannunta cike da abubuwan ƙyama da ƙazantar fasikancinta: Kuma a goshinta an rubuta suna, ASIRI, BABULON MAI GIRMA, UWAR KARUWAI DA ABUBUWAN ƘYAMA NA DUNIYA. Sai na ga matar tana buguwa da jinin tsarkaka, da kuma jinin shaidun Yesu: da na gan ta, sai na yi mamaki ƙwarai da gaske. Ru’ya ta Yohanna 17:1-6.

Iko da ke mulkin Babila a kwanaki na ƙarshe ita ce cocin Paparoma, saboda haka ita ma ita ce sarkin arewa na ruhaniya.

> “An kwatanta matar nan (Babila) ta Ru’ya ta Yohanna 17 da cewa, ‘tana sanye da shunayya da jan mulufi, kuma an yi mata ado da zinariya da duwatsu masu daraja da lu’ulu’u, tana riƙe da kofin zinariya a hannunta cike da ƙazamai da abubuwan banƙyama: … kuma a goshinta an rubuta suna cewa, Asiri, Babila Babba, uwar karuwai.’ Annabin ya ce: ‘Na ga matar tana buguwa da jinin tsarkaka, da kuma jinin shahidan Yesu.’ Har ila yau an bayyana Babila da cewa ita ce ‘wancan babban birni, mai mulki a kan sarakunan duniya.’ Ru’ya ta Yohanna 17:4-6, 18. Ikon da ya daɗe yana riƙe da mulkin kama-karya a kan sarakunan Kiristendam har ƙarni da ƙarni shi ne Roma. Shunayya da jan mulufi, da zinariya da duwatsu masu daraja da lu’ulu’u, suna bayyana sarai ɗaukaka da wuce-gonar-iri ta sarauta da kujerar Roma mai girman kai ta ɗauka. Kuma babu wani iko da za a iya faɗa a kansa da gaskiya cewa yana ‘buguwa da jinin tsarkaka’ kamar waccan coci da ta tsananta wa mabiyan Almasihu da mugunta ƙwarai. Haka kuma ana tuhumar Babila da zunubin haramtacciyar hulɗa da ‘sarakunan duniya.’ Ta wurin barin Ubangiji da kuma ƙulla zumunci da al’ummai arna ne cocin Yahudawa ta zama karuwa; kuma Roma, tana lalata kanta ta wannan hanya ta wajen neman goyon bayan ikon duniya, ita ma ta karɓi irin wannan hukunci.” The Great Controversy, 382.

Gwamna shi ne sarki, kuma bisa ga Ishaya, sarki mulki ne, haka kuma shi ne babban birnin mulki.

> Gama shugaban Suriya shi ne Dimashƙu, shugaban kuwa Dimashƙu shi ne Rezin; cikin shekara sittin da biyar kuwa Efraimu za a kakkarye, har ya daina zama jama'a. Shugaban Efraimu kuma shi ne Samariya, shugaban kuwa Samariya ɗan Remaliya ne. In ba za ku ba da gaskiya ba, hakika ba za a tabbatar da ku ba. Ishaya 7:8, 9.

Bisa ga shaidar Ishaya, ɗalibin annabci wanda ya farka a watan Yuli na shekara ta 2023 zuwa wani tsarin gwaji na annabci, dole ne ya gane alamar annabci ta “kai” idan yana so a kafa shi. Idan bai gane ba kuma bai yi amfani da alamar “kai” a lokacin da ake bukatarta ba, to ba a kafa shi ba. Waɗanda ba su ba da gaskiya ba, ba a kafa su ba; saboda haka, Ishaya yana fayyace rukuni biyu na masu sujada a kwanaki na ƙarshe, waɗanda ko dai an kafa su ko kuwa ba a kafa su ba. Su ne waɗannan rukuni biyu ɗin nan guda da ko dai suna da “mai,” ko kuwa ba su da “mai.”

Wani rukuni da aka kafar kuma yana da mai, yana karɓar saƙon Kukan Tsakar Dare wanda aka fara bayyana tun a Yuli na 2023, ko kuwa suna karɓar ruɗin mai ƙarfi na 2 Tassalunikawa. Jarabawarsu ita ce samuwar siffar dabbar, da kuma yadda ake ƙirƙirar dabbar, ko dabbar papanci ta Zamanan Duhu, ko sifarta da Amurka take ƙirƙirawa, ko kuma haɗin kai na ninki uku wanda yake kai duniya zuwa Armageddon. Wannan ya haɗa da wajabcin gane cewa “kai,” “sarki,” mai mulkin sauran iko biyu da suka haɗa wannan haɗin kai na ninki uku, shi ne ikon papanci.

“Kan,” babban birnin Yahuda shi ne Urushalima, birnin da Ubangiji ya zaɓa ya sa sunansa a cikinsa.

> Sai Rehobowam ɗan Sulemanu ya yi mulki a Yahuda. Rehobowam yana da shekara arba’in da ɗaya sa’ad da ya fara mulki, ya kuma yi mulki shekara goma sha bakwai a Urushalima, birnin da Ubangiji ya zaɓa daga cikin dukan kabilan Isra’ila, domin ya sa sunansa a can. Sunan mahaifiyarsa kuwa Na’ama Ba’ammoniya ce. 1 Sarakuna 14:21.

A cikin babban rikici tsakanin Almasihu da Shaiɗan, babban birnin Almasihu, inda Yake sa sunansa, shi ne Urushalima, kuma kwaikwayon da Shaiɗan ya yi shi ne ainihin birnin Babila, wanda yake wakiltar Babila ta ruhaniya, waccan babban birni a kwanaki na ƙarshe. Shaiɗan yana sa sunansa a kan goshi a matsayin kwaikwayo na birnin Allah da babban birninsa. Sarkin da yake zaune a can shi ne uwar karuwai wadda take yin fasikanci tare da sarakunan duniya. Uwar karuwai ita ce ikon papanci, kuma ’ya’yanta mata su ne coci-cocin Furotesta da suka fāɗi, waɗanda mafi girma a cikinsu, wato cocin ridda mafi fice, ita ce Furotestocin ridda na Tarayyar Amurka.

Waɗancan Furotesta masu ridda suna wakiltar ƙahon Furotesta na dabbar ƙasa, kuma suna da alaƙa da uwarsu tun da suka ƙi saƙon annabci da aka warware hatiminsa a 1798. Takwaransu, ƙahon Jam’iyyar Republican, yana da alaƙa da sarakunan duniya ta wurin dangantakarsu da Majalisar Ɗinkin Duniya, sarakuna goma na Ru’ya ta Yohanna goma sha bakwai. Haɗin kai na ninki uku wanda yake kai duniya zuwa Armagedon, ana wakilta shi ta wajen kansa, inda aka sa sunansa, kuma Roma ta ruhaniya ta zamani ita ce Babila ta ruhaniya ta zamani. “Kansa” shi ne ikon Paparoma.

Na farko yana wakiltar na ƙarshe, kuma ko kuna amfani da Daniyel sura ta biyu kamar yadda mabiya Miller suka yi, a matsayin wakilcin masarautu huɗu, ko kuma kamar yadda aka bayyana a kwanaki na ƙarshe a matsayin wakilcin masarautu takwas, masarauta ta farko ita ce Babila ta zahiri. Mabiya Miller za su gaya muku cewa ta ƙarshe ita ce Roma ta zahiri. Babila da Roma alamu ne masu musanyawa, gama su ne na farko da na ƙarshe a cikin jerin annabci.

A cikin kwanaki na ƙarshe, masarautar farko ta ainihin Babila tana wakiltar masarauta ta takwas kuma ta ƙarshe wadda ita ce Babila ta zamani ta ruhaniya, kuma ita ma ita ce Roma ta zamani ta ruhaniya. A bisa ga shaidu biyu da aka wakilta a cikin sura ta biyu ta littafin Daniyel, Babila da Roma alamu ne da ake musanyawa da juna.

Sa’ad da aka kwatanta karuwar papanci da suna a goshinta da ke bayyana “Babila ta Asiri,” hakan kuma yana bayyana “Roma ta asiri.” “Asiri” na annabci yana wakiltar gaskiya mai zurfi ƙwarai har ba zai yiwu a fahimci zurfin gaskiyar da ake wakilta a cikinta ba, musamman ba tare da tasirin Ruhu Mai Tsarki ba. Amma “asiri” na Littafi Mai Tsarki kuma yana buƙatar cewa abin da aka bayyana dangane da wannan asiri ya zama fahimta ce da ake bukata ga waɗanda suke neman su ci gwajin. Wannan ne ya sa shaidu biyu a cikin Ru’ya ta Yohanna suke nanata bukatar fahimtar Roma ta zamani.

> Ga hikima. Mai fahimta ya ƙididdige adadin dabbar nan: gama adadin mutum ne; adadinta kuma ɗari shida da sittin da shida ne. Ru’ya ta Yohanna 13:18.

“Hikima” tana fahimtar lambar dabbar, wadda ita ce lambar mutum mai lamba shida, shida, shida. “Mutumin zunubi” shi ne kan dabbar. Hikima sifa ce ta budurwai masu hikima a kwanaki na ƙarshe, kuma alama ce kuma ta waɗanda suke fahimtar ƙaruwa ta ilimi a kwanaki na ƙarshe. Waɗanda ba su fahimta ba, su ne budurwai marasa hankali kuma su ne mugaye. “Hikimar” da ba su fahimta ba, bisa ga larurar annabci, dole ne ta kasance cikin mahallin gwajin annabci na ƙarshe, gama a wannan lokaci ne masu hikima da marasa hankali suke kasancewa. Dole ne su fahimci “shida, shida, shida.” Hankalin da yake da hikima shi ma Yahaya ya ajiye shi a kwanaki na ƙarshe a cikin Ru’ya ta Yohanna sura ta goma sha bakwai.

> Ga kuma nan ne hankali mai hikima yake. Kawuna bakwai ɗin nan duwatsu bakwai ne, waɗanda matar take zaune a kansu. Haka kuma akwai sarakuna bakwai: biyar sun fāɗi, ɗaya yana nan, ɗayan kuwa bai riga ya zo ba; sa’ad da ya zo kuma, dole ne ya ɗan daɗe kaɗan. Dabbar kuwa, wadda ta kasance, amma yanzu ba ta nan, ita ce ta takwas, kuma tana daga cikin bakwai ɗin nan, tana kuma tafiya zuwa hallaka. Ru’ya ta Yohanna 17:9–11.

“Tunani” wanda yake da hikimar fahimtar lambar “shida, shida, shida,” budurwa mai hikima ce wadda ta sami “tunanin Almasihu.”

> Gama wa ya san tunanin Ubangiji, har ya iya koyar da shi? Amma mu muna da tunanin Almasihu. 1 Korintiyawa 2:16.

Ajin budurwai masu hikima suna da tunanin Almasihu, kuma wawaye mugayen budurwai suna da tunanin maƙiyin Almasihu.

> “Lokaci ya yi da haske na gaskiya zai haskaka a tsakiyar duhun halin ɗabi’a. An aika saƙon mala’ika na uku zuwa ga duniya, yana gargaɗin mutane kada su karɓi alamar dabbar ko ta siffarta a goshinsu ko a hannuwansu. Karɓar wannan alama na nufin a zo ga wannan hukunci ɗaya da dabbar ta yanke, kuma a goyi bayan irin waɗannan ra’ayoyi guda ɗaya, cikin gaba kai tsaye ga maganar Allah.” Review and Herald, July 13, 1897.

Kafuwar siffar dabbar ita ce gwaji na ƙarshe ga budurwai na misalin, kuma masu hikima suna da tunanin Almasihu, gama sun kai ga wannan hukunci ɗaya da Almasihu ya kai, domin sun miƙa nufinsu ga jagorancin Ruhu Mai Tsarki. Kafuwar siffar Almasihu a cikin budurwai masu hikima tana saɓawa da kafuwar siffar dabbar a cikin budurwai marasa hikima. Budurwai marasa hikima suna kaiwa ga wannan hukunci ɗaya da dabbar ta kai, gama sun rikice a kan tambayar gwaji game da sahihin tantance maƙiyin Almasihu, wanda shi ne sarkin arewa na ƙarya kuma shugaban Roma ta zamani.

> “Waɗanda suka ruɗe a fahimtarsu game da kalmar, waɗanda suka kasa ganin ma’anar magabcin Almasihu, lalle za su sa kansu a gefen magabcin Almasihu.” Kress Collection, 105.

Budurwai marasa hikima a lokacin gwaji da aka wakilta a matsayin ƙirƙirar surar dabbar, sukan rikice cikin fahimtarsu game da Kalmar. Rikicewarsu ta ginu ne bisa rashin fahimtar kalmar annabci ta Allah; kuma da suka kasa gane ainihin ma’anar Roma ta Zamani, sai su karɓi ruɗu mai ƙarfi, su kai ga yanke hukunci iri ɗaya da na dabbar, su kuma goyi bayan irin ra’ayoyin papanci ɗaya, cikin hamayya kai tsaye ga Kalmar Allah, kuma su sa kansu a ɓangaren magabcin Almasihu.

Za mu ci gaba da waɗannan tunani a talifi na gaba a wannan rukuni.

Back to Articles