Article

# Phau Ntawv Daniyees - Ib Puas Peb Caug Xya

Qhia Qhov Tseem Ceeb Hauv Los Lus Uas Yaj Saub Tau Qhia Txog Cov Cim Qhia Kev: Txij Xyoo 1776 Mus Txog 2023

Author

Jeff Pippenger

Published

March 15, 2024

Formats

PDF Unavailable
Word Unavailable
Song MP3

Lub sijhawm ntim cim ntawm ib puas plaub caug plaub txhiab leej, uas tau pib thaum lub Cuaj Hlis 11, 2001, thiab xaus rau ntawm txoj cai Hnub Caiv thawj uas raug tsa hauv Tebchaws Meskas, yog lub sijhawm uas qhov txiaj ntsig ntawm txhua zaj yog toog pom raug ua kom tiav. Qee zaj yog toog pom ntawd txuas mus txog kiag rau txoj kev rov qab los zaum ob ntawm Khetos, los txawm yog cov uas tshwm sim tom qab txoj cai Hnub Caiv thawj los kuj raug khi ruaj rau lub sijhawm ntim cim ntawd. Kev ntim cim ntawm ib puas plaub caug plaub txhiab leej yog qhov chaw uas txoj lus cog tseg uas nyob mus ib txhis raug ua kom tiav yam zoo kawg nkaus. Hauv lub sijhawm ntawd Khetos sau Nws txoj kevcai rau saum Nws haiv neeg lub siab thiab lub ntsws kom nyob mus ib txhis. Qhov kev ntim cim ntawd raug sawv cev los ntawm kev koom ua ke ntawm Vajtswv lub ntuj tsim nrog tibneeg lub xeebceem, uas tsis ua txhaum.

Kev kev txuas uas muaj lub ntsiab lus piv txwv ntawm “ob puas nees nkaum,” sawv cev rau ob qho tib si kev rov kho dua, thiab kev sib xyaw ntawm Vajtswv lub hwjchim nrog tib neeg. Ob puas nees nkaum xyoo txij ntawm King James Bible mus txog rau William Miller qhov thawj zaug nthuav tawm rau pej xeem hauv xyoo 1831 thiab tom qab ntawd qhov kev luam tawm hauv Vermont Telegraph hauv xyoo 1833, sawv cev rau kev sib xyaw ntawm Vajtswv lub hwjchim nrog tib neeg. Nws muaj “qhov kos npe” ntawm “qhov tseeb,” uas yog lo lus Henplais uas tus Kws Paub Lus Zoo Kawg tau tsim los ntawm kev coj thawj, kaum peb, thiab tsab ntawv kawg ntawm cov tsiaj ntawv Henplais los ua lo lus “qhov tseeb”. Ob puas nees nkaum xyoo txij xyoo 1611, thiab King James Bible, mus txog rau xyoo 1831 thiab Miller qhov kev luam tawm ntawm nws zaj lus, qhia txog tus Kws Paub Lus Zoo Kawg qhov kos npe.

Nyob nruab nrab ntawm ob lub xyoos ntawd (1611 thiab 1831), lub sijhawm kawg hauv 1798 sawv cev rau qhov kev qhib ntawm ib zaj lus hauv phau ntawv Daniyees (Phau Vajlugkub King James), uas tsim kom muaj kev nce ntxiv ntawm txoj kev paub uas coj mus rau Miller txoj kev luam tawm hauv 1831. Lub sijhawm kawg hauv 1798 kuj cim qhov pib ntawm ib txoj txheej txheem kev sim siab uas tsim tawm txoj kev ntxeev siab ntawm cov nkauj xwb ruam, uas Daniyees hauv tshooj kaum ob qhia tias yog cov neeg phem. Yog li ntawd 1798 sawv cev rau tus lej kaum peb, nyob nruab nrab ntawm thawj thiab tsab ntawv kawg, vim kaum peb yog ib lub cim ntawm txoj kev ntxeev siab. 1798 kuj txuas nrog lub sijhawm ntawm kev npaj txij xyoo 1776 mus txog 1798, uas yog lub sijhawm kawg.

Ib yam li Miller qhov kev txuas ntawm ob puas nees nkaum xyoo, xyoo 1776 kuj raug cim tseg los ntawm ib daim ntawv tshaj tawm los saum ntuj los, uas yog Declaration of Independence, thiab pib ib lub sijhawm uas xaus rau xyoo 1798 nrog kev tshaj tawm ntawm Alien and Sedition Acts. Ob puas nees nkaum xyoo ntawm Miller qhov kev txuas ua cim ntawm Vajtswv thiab tib neeg, raug txuas nrog los ntawm xyoo 1798 rau nees nkaum-ob xyoos ntawm kev npaj txij thaum kev tshaj tawm ntawm Declaration of Independence mus txog kev tshaj tawm ntawm Alien and Sedition Acts of 1798. Nees nkaum-ob, uas yog ib feem kaum ntawm ob puas nees nkaum, los sis ib feem kaum txi ntawm ob puas nees nkaum; tus lej nees nkaum-ob, ib yam li tus lej ob puas nees nkaum, sawv cev rau kev txuas ntawm Vajtswv nrog tib neeg.

Ob puas nees nkaum xyoo ntawm Miller ris lub cim ntawm qhov tseeb; tib yam li lub sij hawm muab lub foob rau ib puas plaub caug plaub txhiab leej, thiab lub sij hawm ntawm kev npaj txij xyoo 1776 mus txog 1798 kuj ris tib lub cim ntawd, rau qhov hnub tim nruab nrab uas yog 1789 cim txog kev tshaj tawm Txoj Cai Lij Choj uas tau raug pom zoo los ntawm kaum peb lub xeev nyob tshiab.

Miller txoj kab txuas uas pib rau xyoo 1611 thiab xaus rau xyoo 1831, uas pom nws qhov nruab nrab rau xyoo 1798, raug txuas nrog lub sijhawm nees nkaum ob xyoos txij xyoo 1776 mus rau 1798, nrog rau qhov nruab nrab yog xyoo 1789. Tag nrho tsib hnub tim no—1611, 1776, 1789, 1798 thiab 1831—raug sawv cev los ntawm ib txoj haujlwm ntawm kev luam tawm. Cov hnub tim ntawm lub sijhawm npaj muaj ib feem kaum ntawm nees nkaum ob xyoos txij xyoo 1776 mus rau 1798, thiab lub sijhawm ntawd ua piv txwv txog lub sijhawm muab lub cim foob rau ib puas plaub caug plaub txhiab leej, uas yog lub sijhawm thaum Vajtswv tus yam ntxwv raug koom nrog tib neeg tus yam ntxwv. Miller lub sijhawm ob puas nees nkaum xyoo, thiab lub sijhawm npaj nees nkaum ob xyoos txij xyoo 1776 mus txog 1798, ob leeg sawv cev rau txoj kab txuas ntawm Vajtswv tus yam ntxwv nrog tib neeg tus yam ntxwv.

Lub sijhawm muab lub cim foob rau ib puas plaub caug plaub txhiab leej tau pib rau lub Cuaj Hlis tim 11, 2001, thiab tau raug cim los ntawm Islam ntawm txoj kev txom nyem thib peb uas ntaus rau lub tebchaws muaj koob meej sab ntsuj plig. Nees nkaum ob xyoos tom qab, rau lub Kaum Hlis tim 7, 2023, Islam ntawm txoj kev txom nyem thib peb tau ntaus dua rau lub tebchaws muaj koob meej uas yog tus qauv, yog tiag tiag. Thaum txoj cai Hnub Caiv cuav yuav los txog sai no, kev muab lub cim foob rau ib puas plaub caug plaub txhiab leej yuav tiav lawm, thiab Islam ntawm txoj kev txom nyem thib peb yuav rov ntaus dua rau Tebchaws Asmeskas.

Lub sij hawm ntawm kev kaw lub cim pib nrog ib qho kev tawm tsam los ntawm Islam tawm tsam tus tsiaj qus hauv ntiajteb, thiab nws xaus nrog ib qho kev tawm tsam ntawm Islam tawm tsam tus tsiaj qus hauv ntiajteb. Nyob hauv nruab nrab, Islam ntawm kev txom nyem thib peb tau ntaus lub tebchaws Ixayees, uas raws li Vajlugkub raug sawv cev ua Yudas. Yudas yog thaj av qub tseeb uas muaj hwjchim ci ntsa iab hauv Vajlugkub, thiab Tebchaws Meskas yog thaj av niaj hnub sab ntsuj plig uas muaj hwjchim ci ntsa iab.

Peb txoj kev ntaus peb zaug ntawm Islam txhua zaug yog ua tawm tsam lub tebchaws muaj koob meej. Zaug thawj thiab zaug kawg yog tawm tsam lub tebchaws muaj koob meej sab ntsuj plig niaj hnub no, hos qhov kev ntaus nruab nrab yog ua tawm tsam lub tebchaws muaj koob meej qub uas yog tiag tiag. Lub waymark nruab nrab yog ib qho kev tawm tsam lub tebchaws Ixayees niaj hnub no, thiab hauv kev ntsia lawv tus Mexiyas rau saum ntoo khaub lig, Ixayees tiag tiag tau los ua ib lub cim ntawm kev ntxeev siab, raws li tau sawv cev los ntawm tsab ntawv thib kaum peb hauv cov ntawv niam ntawv Henplais.

Lub sijhawm npaj txij xyoo 1776 mus txog 1798 kuj txuas nrog ob puas nees nkaum xyoo ntawm kev txav mus los ntawm tus tim tswv thib peb, rau qhov pib hauv xyoo 1776 nrog Daim Ntawv Tshaj Tawm Kev Ywj Pheej, mus txog xyoo 1996, thiab kev luam tawm phau ntawv xov xwm The Time of the End, yog ob puas nees nkaum xyoo. Hauv nruab nrab ntawm zaj keeb kwm ntawd yog lub sijhawm kawg hauv xyoo 1989, uas cim txog txoj kev tawm tsam ntawm cov nkauj xwb phem ruam. Yog li ntawd, 1611, 1776, 1789, 1798, 1831, 1989, 1996, 2001, 2023 thiab txoj cai Sunday uas yuav los sai no, txhua yam yog cov cim tseg raws txoj kev uas cuam tshuam nrog qhov tseeb tias Vajtswv tus kheej koom nrog tib neeg tus yam ntxwv tsis ua txhaum. Kaum lub cim tseg, ob lub hauv ntawd rov ua dua ob zaug.

Kaum yog tus lej uas sawv cev rau ib txoj kev sim siab, thiab thaum koj muab ob hnub rov hais dua uas yog 1776 thiab 1798 ntxiv ua ke, ces koj muaj tag nrho kaum ob lub cim-kev, uas sawv cev rau ib puas plaub caug plaub txhiab leej. Tag nrho cov cim-kev no hais txog txoj kev sim siab ntawm ib puas plaub caug plaub txhiab leej uas tshwm sim txij lub Cuaj Hlis 11, 2001 mus txog rau txoj cai Hnub Caiv uas yuav los sai no, qhov uas Khetos ua tiav tes dej num ntawm tus tim tswv thib peb los ntawm kev muab Nws txoj kev ua Vajtswv los koom ua ke nrog tib neeg txoj kev ua neeg ntawm ib puas plaub caug plaub txhiab leej uas, mus ib txhis ib txhiab ib txhis ntxiv lawm—tsis txhaum ntxiv lawm. Yeej muaj tseeb, qhov tseeb no tsuas pom tau los ntawm cov uas, raws li Yaxayas hais tseg, xaiv “pom nrog lawv ob lub qhov muag, thiab hnov nrog lawv ob lub pob ntseg, thiab to taub nrog lawv lub siab, thiab tig los, thiab raug kho kom zoo.”

Hnub hnub tim 22 lub Kaum Hli, 1844 tus tim tswv thib peb tau los txog thaum Khetos mam li nco dheev los rau hauv Nws lub tuam tsev kom ua tiav txoj haujlwm muab lub cim ntim rau ib puas plaub caug plaub txhiab leej. Ces ib pab neeg Millerites tau raws Khetos mus rau hauv Chaw Dawb Huv Tshaj, txawm yog tom qab ntawd lawv tsis txuas ntxiv raws qhov kaj uas tab tom nce mus ntawm tus tim tswv thib peb thiab rov ua dua txoj kev tawm tsam ntawm thawj Kades, thiab raug teem tseg kom mus yuj yees hauv tebchaws moj sab qhua ntawm Laodicea mus txog thaum lawv sawvdaws tuag tas.

Thaum Khetos mam li nkag mus rau hauv Chaw Dawb Huv Tshaj Plaws, kev sib koom ua ke ntawm kev ua Vajtswv thiab kev ua neeg sawv cev rau tes haujlwm uas Nws tau npaj los ua kom tiav, thiab tes haujlwm ntawd tau raug sawv cev raws li lub cim los ntawm Tus Kws Hais Lus Zoo Tshaj nrog ob tug tim khawv. Ob tug tim khawv ntawd yog Habakkuk thiab Yauhas. Hauv tshooj OB nqe NEES CAUM, ntawm ob phau ntawv tib si, hnub Kaum Hli 22, 1844, raug qhia meej. Ib tug hais kom tseeb txog tes haujlwm ntawm txoj kev theej txhoj (kev ua kom los ua ib leeg), uas tau pib rau hnub ntawd, hos tus kia qhia txog ib lub tuam tsev uas yuav tsum raug ntxuav kom huv.

Lub tuam tsev uas Nws cia li los txog ntawd yog sawv cev los ntawm lub tuam tsev uas tau raug tsuj nqes los ntawm lub hwj chim txhua hnub (kev pe hawm dab mlom) thiab qhov qias neeg uas ua rau kev puam tsuaj (papalism). Lub tuam tsev ntawd kuj sawv cev rau Khetos, tus uas yog lub tuam tsev uas raug rhuav tshem lawm thiab tom qab ntawd raug tsa sawv rov qab hauv peb hnub. Nws kuj sawv cev rau lub tuam tsev ntawm cov Millerites uas tau raug tsa txhim nyob hauv plaub caug rau xyoo txij xyoo 1798 mus txog xyoo 1844. Nws kuj sawv cev rau tib neeg lub tuam tsev, uas raug teeb tsa los ntawm plaub caug rau chromosomes thiab txhais nrog kav tswj txog ib tug tib neeg lub cev caj ces qauv. Tsis yog ib qho xwm txheej yuam kev uas txhua lub cell hauv tib neeg lub cev raug hloov tshiab tag nrho txhua ob txhiab tsib puas nees nkaum hnub.

Nyob rau hauv txhua yam piv txwv saum ntuj hais txog lub tuam tsev no, uas sawv cev rau Khetos tes dej num ntawm kev muab kev ua Vajtswv los koom nrog kev ua tib neeg, kev ua Vajtswv yeej ib txwm los ua ntej kev ua tib neeg. 1611 los ua ntej 1831. 1776 los ua ntej 1798. 1776 los ua ntej 1996. 2001 los ua ntej 2023. Cov Millerites tau raws Khetos mus rau hauv Chav Dawb Huv Tshaj Plaws. Thaum chiv thawj Vajtswv tsim neeg.

Tam sim no peb yuav rov qab los xav txog peb lub cim ciam teb ntawm 1776, 1789, thiab 1798, uas sawv cev rau lub sij hawm ntawm kev npaj uas ua qauv qhia txog lub sij hawm raug ntim foob. Lub sij hawm thawj zaug uas 1776 sawv cev, yog Daim Ntawv Tshaj Tawm Kev Ywj Pheej, thiab lub sij hawm ntawm ob lub Continental Congresses; hos lub sij hawm thib ob uas 1789 sawv cev, yog Txoj Cai Lij Choj, thiab lub sij hawm ntawm Cov Ntawv Kev Koom Tes mus txog 1798.

Qhov chaw zais ntawm tus mlom ntawm cov tsiaj nyaum, uas yog qhov tseeb tias lub taub hau thib yim yog ntawm xya lub taub hau, raug txheeb qhia nyob rau hauv ob lub caij nyoog ntawd. Nws kuj raug txheeb qhia nyob rau hauv lub cim qhia kev ntawm peb hauv zaj keeb kwm ntawd thiab, tiamsis lub cim qhia kev ntawd tab tom hais txog qhov uas lub taub hau thib yim yog ntawm xya lub taub hau raws li tau ua tiav los ntawm txoj kev kav ntawm papacy. Ob lub caij nyoog thawj sawv cev rau qhov kev ua tiav ntawm lub taub hau thib yim uas yog ntawm xya lub taub hau nyob hauv Tebchaws Meskas.

Tebchaws Meskas muaj ob tug kub, ib tug txuas nrog ib tug txiv neej, hos ib tug txuas nrog ib tug poj niam. Tus txiv neej yog lub hwjchim nom tswv; nws yog lub kub Republican. Tus poj niam yog lub hwjchim kev ntseeg; nws yog lub kub Protestant. Yog li ntawd, lub sijhawm uas 1776, thiab Daim Ntawv Tshaj Tawm Kev Ywj Pheej, sawv cev rau lub kub Protestant, rau qhov Vajtswv txoj keeb xwm ib txwm ua ntej tibneeg. Lub sijhawm uas 1789, thiab Txoj Cai Lij Choj, sawv cev rau lub kub Republican.

Xyoo 2020, ob lub kub raug tua los ntawm cov hwjchim zaj niaj hnub no uas yog Xatas, tsis ntseeg Vajtswv, thiab phem lim hiam. Lub kub Protestant tseeb raug tua rau hnub tim 18 lub Xya hli ntuj, 2020, thiab lub kub Republican raug tua tom qab ntawd rau hnub tim 3 lub Kaum ib hlis, 2020. Xyoo 2023, ob tug timkhawv sawv los, thiab lub ntiajteb uas tau zoo siab tshaj lawv tej cev tuag ntawd, pib ntshai.

Xyoo 2023, txoj hauj lwm kawg ntawm kev ntim lub foob rau ib puas plaub caug plaub txhiab leej tau pib nyob rau tiam kawg hauv keeb kwm ntiajteb no. Vajtswv txoj xwm txheej tam sim no tab tom raug koom ua ke nrog tibneeg txoj xwm txheej mus ib txhis, raws li cov neeg ncaj ncees hauv hnub kawg rov tsim dua mus ib txhis—tus yam ntxwv ntawm Khetos.

Xyoo 2023, txoj hauj lwm kawg ntawm kev muab lub Koom Txoos uas tau ncaim txoj kev ntseeg los koom nrog Lub Xeev uas tau ncaim txoj kev ntseeg hauv lub teb chaws ntawm tus tsiaj qus hauv ntiajteb tau pib lawm. Tom qab ntawd, tus qauv ntawm hwj chim uas sawv cev los ntawm txoj kev ua papacy, uas muaj lub Koom Txoos uas tau ncaim txoj kev ntseeg kav saum Lub Xeev uas tau ncaim txoj kev ntseeg, tab tom raug tsa los, thiab tab tom rov tsim tus duab ntawm tus tsiaj qus.

Qhov kev sim siab loj rau cov uas tau raug hu yog qhov kev sim siab ntawm kev pom kev tsim tsa ntawm tus duab ntawm tus tsiaj qus, raws li sawv cev los ntawm “cov suab, xob laim, nroo” thiab qhov “av qeeg” uas tab tom los. Lub sijhawm muab lub cim foob yog lub sijhawm uas txhua zaj yog toog pom los txog rau nws qhov kev ua tiav zoo tag nrho (kev ua kom tiav). Nyob rau hauv lub sijhawm npaj txij xyoo 1776 mus txog 1798, uas ua qauv qhia txog lub sijhawm muab lub cim foob, muaj tej lub log nyob hauv tej lub log, uas yog ib feem ntawm zaj yog toog pom uas Exekees pom thaum nws ntsia mus rau hauv Chaw Dawb Huv Tshaj Plaws, hauv lub sijhawm muab lub cim foob ntawm ib puas plaub caug plaub txhiab leej. Cov log ntawd, Muam White qhia meej tias yog “kev sib cuam tshuam nyuaj ntawm tej xwm txheej tibneeg.” Lub sijhawm npaj txij 1776 mus txog 1798 muaj qee yam ntawm cov “kev sib cuam tshuam nyuaj ntawm tej xwm txheej tibneeg” ntawd, uas tsim nyog yuav tsum raug nco tseg.

Ib qho yog cuam tshuam nrog qhov tseeb tias Fabkis Kev Tawm Tsam tau ua hom ntxoov ntxoo qhia txog Tebchaws Meskas. Ob lub tebchaws no tib si tsa txoj kev kav ntawm tus papacy rau saum lub zwm txwv ntawm lub ntiajteb, thiab ob lub tebchaws no tib si muab nws rub nqis los. Ob lub tebchaws no tib si fij lawv lub hwjchim tub rog thiab nyiaj txiag kom ua tiav txoj haujlwm ntawd. Ob lub tebchaws no tib si cia li tshem tawm lawv tej kev ntseeg uas twb raug tsa tseg lawm kom dhau los ua Kas Tos Liv. Ob lub tebchaws no tib si raug ib qho “av qeeg” uas rhuav tshem lawv tej nom tswv uas twb raug tsa tseg lawm. Keeb kwm ntawm ob lub tebchaws no raug khi ua ke nrog xyoo 1789, rau qhov xyoo 1789, Kev Tawm Tsam Fabkis pib thiab Txoj Cai Lij Choj ntawm Tebchaws Meskas tau pib muaj zog siv.

Kev Tawm Tsam Fab Kis kav ntev kaum xyoo. Napoleon Bonaparte tau sawv los tuav hwj chim thaum lub caij kawg ntawm Kev Tawm Tsam Fab Kis. Nws tau los ua ib tug thawj coj tub rog uas nto npe heev thiab tau ua ib feem tseem ceeb hauv tsoom fwv Fab Kis tom qab nws qhov kev hloov nom tswv uas ua tiav rau hnub Kaum Ib Hlis 9, 1799, uas coj mus rau qhov uas nws los ua Tus Thawj Tswj Xam Xaj Thawj ntawm Koom pheej Fab Kis.

Hauv lub sijhawm thib ob ntawm lub sijhawm npaj txhij txij xyoo 1776 mus txog 1798, tus txiv neej uas yog tus thib yim (tsis yog raws li kev sib law liag), uas yog los ntawm xya tus ntawd, yog John Hancock. Nws yog ib tug ntawm yim tus thawj tswj hwm hauv lub sijhawm thib ob uas sawv cev los ntawm xyoo 1789 (xyoo ntawm Fab Kis Kev Tawm Tsam). Nws yog tib tug xwb ntawm yim tus thawj tswj hwm ntawd uas twb tau ua thawj tswj hwm hauv lub sijhawm thawj zaug thiab, uas sawv cev los ntawm xyoo 1776. Hauv qhov kev nkag siab yaj saub no, nws yog tus thib yim, uas yog los ntawm xya tus ntawd.

Nws yog lub cim kos npe ntawm tiam neeg, vim thawj tiam sawv cev rau qhov uas yog Vajtswv, thiab yog li ntawd nws thiaj yog lub cim kos npe uas txuas ob tiam no ua ke (qhov uas yog Vajtswv thiab qhov uas yog tibneeg). Nws lub cim kos npe yog lub cim kos npe uas nto moo tshaj plaws hauv keeb kwm tibneeg, thiab nws sawv cev rau yam uas ntau dua nws txoj kev sau ntawv zoo kawg nkaus xwb.

John Hancock lub npe kos rau hauv Daim Ntawv Tshaj Tawm Kev Ywj Pheej yog lub npe kos uas nto moo tshaj plaws hauv keeb kwm. Nws lub npe kos loj thiab muaj hwjchim ci ntsa iab ntawd twb dhau los ua ib lub cim nto moo, sawv cev rau Asmeskas txoj kev ywj pheej thiab kev tawm tsam ntawm cov xeev qub neeg Asmeskas tawm tsam txoj kev kav ntawm Great Britain. Hancock, uas yog Thawj Tswj Hwm ntawm Continental Congress thaum Daim Ntawv Tshaj Tawm ntawd raug kos npe rau xyoo 1776, raws li tau tshaj tawm, tau kos nws lub npe kom pom tseeb heev thiaj li Vajntxwv George III thiaj nyeem tau yam tsis tas hnav nws lub tsom iav, ua lub cim qhia txog nws txoj kev siab tawv thiab nws txoj kev rau siab ruaj khov rau qhov laj thawj ntawm kev ywj pheej.

Hancock yog ib tug hauv yim tus thawj tswj hwm ntawm lub sijhawm uas sawv cev los ntawm 1789, tab sis nws kuj yog ib tug hauv xya tus txivneej uas yog thawj tswj hwm hauv lub sijhawm uas sawv cev los ntawm 1776. Nws yog tus thawj tswj hwm thaum Daim Ntawv Tshaj Tawm Kev Ywj Pheej raug kos npe. Hancock txuas ob lub sijhawm ntawd ua ke nrog nws tus kheej kos npe tibneeg, thiab nws nyob hauv ob qho keeb kwm thawj thiab keeb kwm thib ob. Keeb kwm thawj sawv cev rau qhov uas yog los saum ntuj los, hos keeb kwm thib ob sawv cev rau qhov uas yog tibneeg, thiab daim kos npe uas txuas ob qho keeb kwm ntawd ua ke yog daim kos npe ntawm Tus Kws Hais Lus Zoo Kawg Nkaus uas tau siv ib qho cuab yeej tibneeg los koom ua ke lub sijhawm los saum ntuj los uas sawv cev los ntawm 1776, nrog lub sijhawm tibneeg uas sawv cev los ntawm 1789.

Tsuas muaj ib daim kos npe ntxiv ib daim xwb hauv keeb kwm ntiajteb uas sawv tau los sib tw nrog Hancock daim kos npe hais txog kev paub thoob plaws, thiab daim ntawd kuj yog ib daim kos npe uas muaj kev txuas nrog xyoo 1789 thiab Kev Tawm Tsam Fab Kis. Daim kos npe ntawd muaj tib yam kev siab tawv uas Hancock npaj yuav qhia tawm, thiab nws raug pom nyob hauv keeb kwm ntawm Fab Kis.

Hais txog kev raug lees paub thoob ntiaj teb thiab qhov tseem ceeb hauv kev sawv cev, Napoleon Bonaparte tus kos npe muaj ib txoj hauj lwm uas piv tau rau John Hancock tus, txawm yog nyob hauv ib qho keeb kwm thiab kab lis kev cai uas txawv. Napoleon, uas yog ib tug thawj coj tseem ceeb hauv kev ua rog thiab kev nom kev tswv ntawm Fabkis, tau tso ib qho cim tseem ceeb tseg rau hauv keeb kwm ntawm Tebchaws Europe thiab ntiaj teb, tshwj xeeb tshaj yog thaum lub sijhawm Napoleonic Wars. Nws tus kos npe, uas feem ntau raug cim los ntawm nws txoj qauv tawv ncauj thiab txawv txav, tau los sawv cev rau nws txoj kev muaj hwjchim loj thiab cov kev hloov loj uas nws coj los rau Tebchaws Europe, nrog rau cov kev kho tshiab hauv kev cai lij choj uas hu ua Napoleonic Code.

Zoo li Hancock tus kos npe, uas sawv cev rau kev tawm tsam tawm tsam txoj cai kav ntawm British thiab txoj kev nrhiav kom tau kev ywj pheej rau Asmeskas, Napoleon tus kos npe sawv cev rau ib hom kev siab tawv thiab kev ntshaw loj sib txawv—uas yog kev rov txhim kho dua ciam teb nom tswv hauv Tebchaws Europe thiab kev txhawb nqa tej tswv yim ntawm Fab Kis kev hloov tshiab. Ob tug kos npe no yog cov cim qhia meej txog lawv tus kheej cov neeg tseem ceeb hauv keeb kwm txoj hauj lwm hauv kev tsim txoj hmoo ntawm lawv haiv neeg thiab txog tej yam dav dua uas lawv tej kev ua tau muaj kev cuam tshuam rau keeb kwm ntiaj teb.

Thaum Exekees pom tej log nyob hauv tej log, uas sawv cev rau txoj kev sib koom tes nyuaj thiab txuam ntxaws ntawm tej xwm txheej tib neeg thaum lub sijhawm keeb kwm ntawm lub sijhawm muab lub cim rau ib puas plaub caug plaub txhiab leej, ib lub log ntawd twb raug ua duab ntxoov ntxoo ua ntej los ntawm ib lub log nyob rau xyoo 1789, thaum Txoj Cai Lij Choj ntawm Tebchaws Meskas, tus tsiaj qus uas muaj ib lub kub Republican thiab ib lub kub Protestant, tau sib tshuam nrog Fabkis, tus tsiaj qus uas muaj lub kub ntawm Ejiptus thiab lub kub ntawm Sodom.

Txij xyoo 1789 mus txog xyoo 1799, Fabkis raug ib qho “av qeeg” ua rau ntxhov nyoos, uas pib los ntawm tus tsiaj qus ntawm kev tsis lees paub Vajtswv uas tawm hauv lub qhov tob tsis muaj qab los. Nyob rau hauv lub sijhawm muab khi ntawm ib puas plaub caug plaub txhiab leej, xyoo 1789 sawv cev rau lub sijhawm pib thaum Lub Xya hli ntuj 18, 2020, thaum tus tsiaj qus ntawm kev tsis lees paub Vajtswv tau muab lub kub ntawm txoj Kev Ntseeg Protestants tseeb txeeb pov tseg thiab tua pov tseg, thiab tom qab ntawd thaum Lub Kaum ib hlis ntuj 3, 2020 tus tsiaj qus ntawm kev tsis lees paub Vajtswv kuj tau muab lub kub ntawm Republicanism txeeb pov tseg thiab tua pov tseg. Lub log ntawm 1789 sawv cev rau lub log ntawm 2020, raws li tau sawv cev los ntawm Lub Xya hli ntuj 18 (txoj kev muaj Vajtswv), thiab Lub Kaum ib hlis ntuj 3, 2020 (txoj kev tib neeg).

Vajtswv kos npe, raws li sawv cev los ntawm tib neeg, pom muaj nyob rau hauv ob daim kos npe uas nto moo tshaj plaws hauv lub ntiaj teb no; ob daim ntawd puav leej txuas nrog rau 1789, thiab puav leej sawv cev rau cov hwj chim uas tsa thiab rhuav tshem lub hwj chim papacy tawm ntawm lub zwm txwv ntawm lub ntiaj teb. 1789, uas yog lub cim ciam nruab nrab ntawm peb lub cim ciam uas sawv cev rau Vajtswv kos npe ntawm qhov tseeb, tuav tau lub cim ntawm kaum peb lub colony thiab “kev ntxeev siab” ntawm Fabkis Kev Tawm Tsam.

1789 mus txog 1799 sawv cev rau keeb kwm ntawm Kev Tawm Tsam Fabkis, thiab tus lej kaum sawv cev rau ib txoj kev sim siab. 1789 yog thawj tsab ntawv ntawm “qhov tseeb,” thiab 1799 sawv cev rau tsab ntawv kawg ntawm lub sijhawm ntawd hauv Fabkis. Lub sijhawm nruab nrab ntawd raug cim tseg los ntawm kev tua tus vaj ntxwv ntawm Fabkis xyoo 1793, thaum cov pej xeem sawv ntxeev tawm tsam nws txoj kev kav raws li vaj ntxwv uas muaj kev khav theeb.

> “Txoj moo zoo ntawm kev thaj yeeb uas Fabkis tau tsis lees txais ntawd yuav raug muab tshem tawm kiag li tseeb kawg, thiab cov txiaj ntsig yuav txaus ntshai heev. Hnub tim 21 lub Ib Hlis, 1793, ob puas tsib caug yim xyoo txij kiag hnub ntawd uas tau muab Fabkis cog lus tag nrho rau kev tsim txom cov Reformers, ib pawg neeg taug kev ua txheej txheem ntxiv, uas muaj lub hom phiaj txawv kiag li, tau hla txoj kev hauv Paris.” The Great Controversy, 230.

Xyoo 1789 cim qhia txog kev ntxeev siab ntawm tsab ntawv kaum peb rau tsiaj qus ob tug kub ntawm Tebchaws Meskas, thiab yog thawj tsab ntawv rau tsiaj qus ob tug kub ntawm Fabkis. Tsab ntawv nruab nrab ntawm Fabkis yog xyoo 1793, thaum vajntxwv Fabkis raug txiav nws lub taub hau, thiab Napoleon sawv cev rau tsab ntawv kawg thaum nws txeeb tau kev tswj hwm ntawm tsoom fwv xyoo 1799. Lub cim kos npe ntawm “qhov tseeb” hauv keeb kwm ntawm kev rhuav tshem Fabkis, uas sawv cev los ntawm 1789, 1793, thiab 1799, yog ib lub log yaj saub uas raug khi ua ke nrog lub log yaj saub ntawm 1776, 1789, thiab 1798.

Ob zaj keeb kwm no muaj ob daim ntawv kos npe uas nto moo tshaj plaws hauv tib neeg keeb kwm, yog li ntawd thiaj txuas daim ntawv kos npe saum ntuj ntawm “qhov tseeb” nrog ob daim ntawv kos npe ntawm tib neeg. Ob lub log no raug txuas nrog tsab ntawv kaum peb hauv lub sijhawm ntawm kev muab lub foob rau ib puas plaub caug plaub txhiab leej, uas yog lub sijhawm txij thaum ob tug tim khawv raug tua hauv xyoo 2020 mus txog thaum lawv sawv rov los hauv xyoo 2023, uas raug cim los ntawm Lub Kaum Hli 7, 2023.

Peb yuav txuas ntxiv peb txoj kev kawm no hauv zaj ntawv tom ntej.

Back to Articles