Article

# Akwụkwọ Daniel — Nọmba Iri Atọ na Atọ

“Akara‑akara” nke Chineke Edekwasịrị N’oge Iwu Ụbọchị Ụka: Nnyocha Amụma banyere Daniel Isi nke 6

Author

Jeff Pippenger

Published

December 28, 2023

Formats

PDF
Word
Song MP3

“Akara” nke Chineke nke a pụrụ ịhụ, ka a na-apị n’oge iwu ụbọchị Sọnde.

> “Ọ dịghị onye ọbụla n’ime anyị ga-anata akara nke Chineke ma ọ bụrụ na e nwere ọbụna otu ntùpọ ma ọ bụ otu unyi n’àgwà anyị. E hapụrụ ya n’aka anyị ka anyị dozie ntụpọ dị n’àgwà anyị, ka anyị sachapụ ụlọ nsọ nke mkpụrụobi site n’ihe ọ bụla na-emerụ ya. Mgbe ahụ ka mmiri ozuzo nke ikpeazụ ga-adakwasị anyị, dịka mmiri ozuzo mbụ dakwasịrị ndị na-eso ụzọ Kraịst n’Ụbọchị Pentikọst....”

> “Gịnị ka unu na-eme, ụmụnna, n’ọrụ ukwu a nke nkwadebe? Ndị ahụ na-ejikọta onwe ha na ụwa na-anata ụkpụrụ ọdịdị nke ụwa ma na-akwadebe maka akara nke anụ ọhịa ahụ. Ndị ahụ na-enweghi ntụkwasị obi n’onwe ha, ndị na-eweda onwe ha ala n’ihu Chineke ma na-eme ka mkpụrụ obi ha dị ọcha site n’irube isi n’eziokwu—ndị a na-anata ụkpụrụ ọdịdị nke eluigwe ma na-akwadebe maka akara nke Chineke n’egedege ihu ha. Mgbe iwu ahụ ga-apụta ma tinye akara ahụ, agwa ha ga-anọgide dị ọcha, na-enweghị ntụpọ, ruo mgbe ebighị ebi.” Testimonies, volume 5, 214, 216.

Daniel natara akara nke a pụrụ ịhụ anya mgbe a tụbara ya n’olulu ọdụm; ya mere, isiakwụkwọ ahụ na-anọchi anya iwu eze nke ụbọchị Sọnde.

> Mgbe ahụ, ndị ikom a zukọrọ n’ihu eze, sị eze, Mara, O eze, na iwu ndị Midia na ndị Peasia bụ nke a: na ọ dịghị ihe eze nyere n’iwu ma ọ bụ ukpuru eze guzobere a pụrụ ịgbanwe. Mgbe ahụ, eze nyere iwu, ha wee kpọta Daniel, tụba ya n’olulu ọdụm. Ugbu a, eze kwuru, sị Daniel, Chineke gị, onye ị na-ejere ozi mgbe niile, Ya ga-anapụta gị. E wee weta nkume, dobe ya n’ọnụ olulu ahụ; eze werekwa akara aka ya, na akara aka nke ndị-isi ya kaa ya akara; ka e wee ghara ịgbanwe nzube ahụ banyere Daniel. Daniel 6:15–17.

Akụkọ ahụ akwụsịghị n'ebe ahụ, ma ọ na-ejedebe ebe ọ malitere. Ahịrị nke Daniel isi nke isii na-egosi njikọ ahụ nke ndị eze nta otu narị na iri abụọ duuru n’ụzọ bụ isi, tinyere ndị isi ala abụọ ndị ọzọ dị ala, ma o so kwa ndị ndụmọdụ, ndị isi agha, na ndị gọvanọ. E hiwere njikọ akụkụ-ise ahụ iji duhie eze ka o wee kpagbuo Daniel. Akụkọ ahụ na-ejedebe na ikpe ha, n’ihi na ha na-anọchi anya ikpe pụrụ iche nke na-eme n’oge iwu Sunday; ikpe nke a na-adịghị eduzi megide ndị na-anọchi anya Daniel ma ọ bụ eze, kama megide ndị ahụ duhiri eze.

> Eze wee nye iwu, ha wee kpọta ndị ikom ahụ boro Daniel ebubo, wee tụba ha n’olulu ọdụm, ha onwe ha, ụmụ ha, na ndị nwunye ha; ọdụm ndị ahụ wee merie ha, wee nyajie ọkpụkpụ ha niile n’iberibe tupu ha eruo ala olulu ahụ. Daniel 6:24.

N’ọnọdụ amụma, ọ bụ mgbe niile ụka ka na-eduhie ọchịchị, ma isi nke isii na-akọwapụta aghụghọ e mere megide eze. Mgbe Ehab hụchara nnukwu ngosipụta nke ike Chineke n’Ugwu Kamel, Ịlaịja duru ya site n’ime mmiri ozuzo laghachi n’ebe Jezebel nọ. Ehab enweghị ihe kpatara ya ga-eji chee na Jezebel agaghị enwe mmetụta site n’akaebe dị ike nke ike Chineke, ma e duhiela Ehab banyere ịkpọasị miri emi Jezebel kpọrọ Ịlaịja nke gbanyesiri mkpọrọgwụ ike. Akụkọ banyere Ịlaịja n’ịlụso Ehab na Jezebel ọgụ na-emegharịkwa ọzọ n’akụkọ banyere Jọn Onye Na-eme Baptizim (onye bụ Ịlaịja), na Herọd na Herodias.

Mgbe n’ụbọchị ọmụmụ ya, Herọd, onye mmanya na-egbu, kwere Salaume, (ada Herọdias), ọkara alaeze ya, ọ tụrụ anya na Herọdias ga-achọ isi Jọn. A na-eduhie ndị eze, ma ọ bụrụ Ehab, Herọd ma ọ bụ Daraiọs, site n’aka nwanyị na-adịghị ọcha site n’ịgba egwú nke ndị amụma ụgha Jezebel, ma ọ bụ ịgba egwú nke ada Herọdias, ma ọ bụ njikọ mmadụ ise ahụ n’akụkọ Daniel. A ghọgbukwara Paịlet site n’aka ndị nchụàjà rụrụ arụ, ndị nọchiri anya “chọọchị” ndị Juu, ma chọọchị na-anọchi anya nwanyị.

Nduhie bụ otu n’ime njirimara nke ndabere amụma, ma Alakụba nke Ahụhụ nke atọ bụ ụgha a na-eji aghọgbu Mba Ndị Dị n’Otu n’ụbọchị ikpeazụ site n’egwu. A kọwaworị ma “nduhie” ahụ ma “ụgha” nke na-emepụta nduhie ahụ n’Okwu amụma nke Chineke. A kọwaworị ọrụ Alakụba, na papasi ịghọ isi nke asatọ n’ime isi asaa ahụ, dịka akụkụ nke ozi ahụ a kpughere n’ụbọchị ikpeazụ, nke bụ Mkpughe nke Jisọs Kraịst. Ya mere, ikpughe nduhie nke Dairọs na Daniel isi nke isii bụ akụkụ nke ozi nke mejupụtara ozi nke Mkpu Etiti Abalị. Nduhie ahụ bụ ihe mejupụtara nke na-agwọ kpamkpam ọnya na-egbu egbu ahụ, si otú a kpọliteghachi papasi dịka alaeze nke asatọ na nke ikpeazụ. N’ime nduhie Dairọs, ndị isi ọchịchị abụọ ahụ dapụrụ n’ezi okwukwe na ndị isi otu narị na iri abụọ ahụ bụ ndị nnọchianya nke njikọ aghụghọ ahụ, ndị e ji Daniel tụnyere.

Otu narị na iri abụọ bụ akara nke ndị na-eso ụzọ Chineke n’oge Pentikọst.

> N’ụbọchị ndị ahụ, Pita biliri n’etiti ndị na-eso ụzọ, sị, (ọnụọgụgụ aha ndị ahụ niile dị ihe dị ka otu narị na iri abụọ.) Ọrụ Ndịozi 1:15.

Pentikọst na-anọchi anya iwu ụbọchị Sọnde mgbe a na-etinye akara ahụ, ndịkwa isi narị na iri abụọ ndị ghọgburu Dairọs bụ ihe nnọchianya nke ụkọchukwu ụgha n’oge iwu ụbọchị Sọnde. A na-egosi òtù abụọ nke ndị na-aghọgbu eze ahụ site n’aka ndị isi ọchịchị abụọ ndị dapụụrụ okwukwe na ndị isi narị na iri abụọ ndị dapụụrụ okwukwe. A na-agụ ndị isi ọchịchị abụọ ahụ n’otu na Daniel, onye bụ onye amụma. Òtù abụọ ahụ na-aghọgbu Dairọs na-anọchi anya otu ìgwè ndị amụma ụgha na otu ìgwè ndị nchụàjà ndị emerụrụ emerụ.

> Ahuhu diri ndị ọzụzụ atụrụ ahụ bụ ndị na-ebibi ma na-achụsasị atụrụ nke ebe ịta nri m! ka Onyenwe anyị kwuru. Ya mere otu a ka Onyenwe anyị, Chineke nke Izrel, kwuru megide ndị ọzụzụ atụrụ ahụ bụ ndị na-azụ ndị m; Unu achụsasịla ìgwè atụrụ m, chụpụkwa ha, unu agaghịkwa eletara ha anya: lee, M ga-eleta unu ajọ omume nke omume unu, ka Onyenwe anyị kwuru. M ga-achịkọtakwa ndị fọdụrụ n’ìgwè atụrụ m n’ala niile ebe M chụpụrụ ha, M ga-emekwa ka ha laghachi n’ogige ha; ha ga-amị mkpụrụ, baakwa ụba. M ga-edokwa ndị ọzụzụ atụrụ n’elu ha, ndị ga-azụ ha: ha agaghị atụkwa egwu ọzọ, ha agaghịkwa ada mba, ọ dịghịkwa onye ga-efu n’etiti ha, ka Onyenwe anyị kwuru. Lee, ụbọchị na-abịa, ka Onyenwe anyị kwuru, mgbe M ga-ebulitere Devid Alaka ezi omume, Eze ga-achịkwa ma nwee ọganihu, meekwa ikpe na ezi omume n’ụwa. N’ụbọchị ya Juda ga-azọpụta, Izrel ga-ebikwa n’udo: nke a bụkwa aha a ga-akpọ ya, ONYENWE ANYỊ BỤ EZIOKWU ANYỊ. Ya mere, lee, ụbọchị na-abịa, ka Onyenwe anyị kwuru, mgbe ha agakwaghị asị, Onyenwe anyị dị ndụ, onye duputara ụmụ Izrel n’ala Ijipt; kama, Onyenwe anyị dị ndụ, onye duputara, durukwa mkpụrụ nke ụlọ Izrel n’ala ugwu, nakwa n’ala niile ebe M chụpụrụ ha; ha ga-ebikwa n’ala nke ha. Obi m nke dị n’ime m agbajiela n’ihi ndị amụma; ọkpụkpụ m niile na-ama jijiji; adị m ka nwoke mmanya na-egbu, dịkwa ka nwoke mmanya meriri, n’ihi Onyenwe anyị, na n’ihi okwu nke ịdị nsọ Ya. N’ihi na ala ahụ jupụtara n’ndị na-akwa iko; n’ihi iyi ọnụ ka ala ahụ na-eru uju; ebe mara mma nke ọzara akpọnwụla, ụzọ ha bụkwa ajọ ụzọ, ike ha adịghịkwa n’ezi ụzọ. N’ihi na ma onye amụma ma onye nchụàjà bụ ndị rụrụ arụ; ee, ọbụna n’ụlọ m ka M hụrụ ajọ omume ha, ka Onyenwe anyị kwuru. N’ihi nke a, ụzọ ha ga-adịrị ha ka ụzọ na-amị amị n’ọchịchịrị: a ga-achụ ha, ha adakwa n’ime ya: n’ihi na M ga-ewetara ha ihe ọjọọ, ọbụna afọ nleta ha, ka Onyenwe anyị kwuru. Jeremiah 23:1–12.

“Afọ nleta” nke Jeremaya bụ ikpe nke ndị nkata ahụ bụ́ ndị ghọgburu Darius. Ikpe a na-ekpe ndị amụma ụgha na ndị nchụàjà bụ isiokwu nke Okwu amụma ahụ. Ma dị nnọọ ka nchụàjà rere ure duru ma ghọgbuo ndị ọchịchị Rom imegide Kraịst, nkata ahụ dị na Daniel isi nke isii na-ekwu maka eziokwu amụma ahụ kpọmkwem.

Ahịrị amụma nke isi nke ise nke Daniel na-egosipụta ikpe nchịkwa e mepụtara megide mpi Republican na mba United States n’iwu Sọnde. A na-emezu ikpe ahụ site n’Islam nke Ahụhụ nke atọ, nke sị n’ụzọ nzuzo banye n’alaeze ahụ site n’akụkụ mgbidi ndịda a na-echeghị nche. Ahịrị iwu Sọnde dị n’isi nke atọ nke Daniel na-akọwapụta ndị Chineke ka a na-ebuli elu dị ka ọkọlọtọ nye ụwa dum n’oge ahụ kpọmkwem. Isi nke isii na-elekwasị anya n’ikpe e mere megide ndị amụma ụgha n’otu akụkọ ihe mere eme ahụ kpọmkwem.

N’iwu Sọnde na United States, mpi Protestant nke dapụụrụ n’okwukwe mejupụtara klaasị abụọ: otu nke na-akwado Sọnde dịka ụbọchị ofufe, na nke ọzọ nke n’efu na-ekwupụta na ha na-akwado Sabbath dịka ụbọchị ofufe. Ndị kwekọrọ ha n’ime mpi Republican bụ òtù Democrat na Republican. E ji ndị Sadducees na Pharisees n’oge Kraịst mee ihe nnọchianya nke mpi abụọ ahụ nke dapụụrụ n’okwukwe. Ndị eze abụọ ndị dapụụrụ n’okwukwe na ndị nchụàjà narị na iri abụọ n’aghụghọ Daraiọs na-anọchikwa klaasị abụọ nke mpi Protestantism nke dapụụrụ n’okwukwe. Ọ bụ ezie na ha bụ n’eziokwu ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị n’oge akụkọ ahụ mere, ọdịnaya amụma ahụ na-egosi na ọ bụ ike okpukpe nke dapụụrụ n’okwukwe ka na-eduhie steeti ahụ.

Akụkọ ahụ, dịka e gosiri ya n’Ugwu Kamel, na-akọwapụta klaasị abụọ nke ndị amụma ụgha; ndị amụma Bel na ndị amụma nke ọhịa (Ashtaret). N’otu ha, ha na-anọchi anya njikọta nke ụka na ọchịchị, n’ihi na Bel bụ chi nwoke, Ashtaret kwa bụ chi nwanyị. Ilaija mechara gbuo ndị amụma ụgha nke Ugwu Kamel, dịka e si tụba njikọ ahụ nke Daniel isi nke isii n’olulu ọdụm.

> Elaija wee sị ha, Jidenụ ndị amụma Beal; ekwela ka ọbụna otu n’ime ha gbanahụ. Ha wee jide ha: Elaija wee kpọọ ha gbadaa n’iyi Kishọn, wee gbuo ha n’ebe ahụ. 1 Ndị Eze 18:40.

N’otu akuko Ugwu Kamel ahu, nke Jọn Onye-nme-baptizim nọchiri anya ya, ike nke na-eduhie bụ nwaanyị ahụ. Akụkọ abụọ ahụ na-egosi ndị nduhie dị ka ndị na-agba egwú, ma ọ bụ gburugburu àjà ha n’Ugwu Kamel, ma ọ bụ n’oriri ọmụmụ Herọd nke mmanya juru ebe nile, ebe Salome mere egwú nduhie ya. Ọnụ, ahịrị abụọ ahụ na-akọwa njikọta ụka na ọchịchị nke e guzobere nke ọma n’iwu Sọnde, nakwa na ụka ndị dapụụrụ n’ezi okwukwe nke United States bụ ụmụ nwanyị Herodias, onye bụ Jezebel, bụ ndị ha abụọ nọchiri anya Katọlik. Ụbọchị ọmụmụ Herọd na-akara njedebe nke alaeze nke isii nke anụ ọhịa nke ụwa, ma n’otu oge ahụ ọ na-akara ụbọchị ọmụmụ nke alaeze nke asaa nke amụma Baịbụl (the United Nations).

N’ime nkwa ahụ e nyere Salome n’onwe ya, Herọd kwetara inye Salome ọkara alaeze ya, si otu a mee ka a mata na alaeze nke asaa na-anọchi anya ngwakọta nke ọkara chọọchị na ọkara ọchịchị. Alaeze ahụ na-amalite mgbe e nyere Herodias isi Jọn. N’ihi nke a, a na-anọchi anya alaeze nke asaa n’Isi nke iri na asaa nke Mkpughe, dịka nke na-aga n’ihu ma naanị obere oge. Ọ bụ n’oge iwu Sọnde ka a na-etinye njikọ atọ ahụ n’ọnọdụ ya, n’ihi na n’ebe ahụ ka ndị eze iri ahụ kwetara inye anụ ọhịa ahụ alaeze ha nke dị mkpụmkpụ ndụ ya ruo otu “awa.” Otu “awa” ahụ bụ “awa” nke nsogbu iwu Sọnde, nke na-amalite na United States ma kwụsị mgbe Maịkel biliri.

> Mpi iri ahu i hụrụ bụ ndị eze iri, ndị na-anatabeghị alaeze ruo ugbu a; ma ha ga-anata ikike dịka ndị eze otu awa ha na anụ ọhịa ahụ. Ndị a nwere otu uche, ha ga-enyekwa anụ ọhịa ahụ ike na ọchịchị ha. Ndị a ga-alụso Nwa Atụrụ ahụ agha, ma Nwa Atụrụ ahụ ga-emeri ha: n’ihi na ọ bụ Onyenwe ndị nwe niile, na Eze ndị eze niile: ndị so kwa ya bụ ndị a kpọrọ, na ndị a họọrọ, na ndị kwesị ntụkwasị obi. Mkpughe 17:12–14.

Ndị eze iri ahụ, nke Herod nọchiri anya ya, kwenyere n’ụbọchị ọmụmụ nke alaeze nke asaa inye anụ ọhịa ahụ ọkara alaeze ha n’oge nsogbu iwu ụbọchị Sọnde, nke a nọchiri anya ya dịka “otu awa.” N’ime “awa” ahụ, e dere ihe odide ahụ n’ahụ mgbidi Belshaza. N’ime “awa” ahụ, a tụbara Shedrak, Mishak na Abednego n’ime ọkụ ukwu ahụ, a kwa buliri ha elu n’ígwé ojii dịka e siri bulie ndị àmà abụọ nke Mkpughe isi nke iri na otu. E jikọtara njikọ ahụ nke akụkụ atọ site n’aghụghọ nke anụ ọhịa nke ụwa rụrụ, bụ onye na-eme ka ọkụ si n’eluigwe rịdata n’ihu mmadụ.

> M’hu kwa ọzọ anụ ọhịa ọzọ ka ọ na-apụta n’ala; o nwekwara mpi abụọ dị ka nke nwa atụrụ, ọ na-ekwukwa okwu dị ka agwọ ukwu. Ọ na-arụkwa ike nile nke anụ ọhịa mbụ ahụ n’ihu ya, ma na-eme ka ụwa na ndị bi n’ime ya kpọọ isiala nye anụ ọhịa mbụ ahụ, onye e gwọrọ ọnyá ọnwụ ya. Ọ na-emekwa nnukwu ọrụ ebube, nke mere na ọ na-eme ka ọkụ si n’eluigwe rituo n’ụwa n’ihu mmadụ nile, ma site n’ọrụ ebube ndị ahụ o nwere ike ime n’ihu anụ ọhịa ahụ, ọ na-eduhie ndị bi n’ụwa, na-agwa ndị bi n’ụwa ka ha mee onyinyo nye anụ ọhịa ahụ, nke e merụrụ ahụ site na mma agha, ma dị ndụ. Mkpughe 13:11–14.

A na-eduhie ụwa, ọ bụghị nke ukwuu site n’ọrụ ebube ndị ahụ, kama site n’“ụzọ nke ọrụ ebube ndị ahụ” ndị o nwere ike ime. Nkebi okwu ahụ bụ́ “ụzọ nke ọrụ ebube ndị ahụ” bụ mgbakwunye e tinyere, ma ọ na-edobe ntụkwasị-ike ziri ezi n’ọrụ ebube ndị ahụ, nke ekwesịrị ilebara anya nke ọma. Ọ dị mkpa ịmata ụzọ ozi ụgha ahụ (ọkụ sitere n’eluigwe) si eduhie ụwa, n’ihi na anyị nọ ugbu a n’ime akụkọ ihe mere eme ahụ n’onwe ya ebe a na-etinye ndị bi n’ụwa n’ọnọdụ ịrapara n’uche site n’“okporo ụzọ ukwu nke ọmụma” nke ndị ahịa ndị ụwa ọnụ nke ụwa na-achịkwa ma na-agbagharị aghụghọ. Isiokwu ahụ ka anyị ga-ahapụ ruo n’isiokwu ndị ga-esote, ma ihe anyị na-arịba ama ugbu a bụ nanị na aghụghọ ahụ e mere n’ahụ ndị eze na ndị isi, nke emere n’ebe Daraiọs nọ, bụ isiokwu amụma pụrụ iche, nke nwere ọtụtụ akụkụ jikọtara ọnụ ndị dị mkpa ka amata.

A na-achịkọ njikọ ahụ okpukpu atọ site n’aghụghọ nke ịgba egwu agụụ anụ ahụ nke Salome n’ihu ndị ọchịchị n’oriri ọmụmụ Herọd. Aghụghọ ahụ e tinyere n’ike n’ebe Paịlet nọ, nke bụ nke okpukpu abụọ n’ụdị ya, bụ ebubo ahụ na Kraịst na-akpata ma na-akwalite nnupu isi megide ike ọchịchị ala, nakwa na Ọ na-ekwulu Chineke megide ike okpukpe. N’akụkọ ihe mere eme ahụ, ndị iro atọ zukọrọ ọnụ. Ike Rom (alaeze), Barabas, Kraịst ụgha (onye amụma ụgha), na chọọchị ndị Juu dapụrụ n’ezi okwukwe (anụ ọhịa). Chọọchị dapụrụ n’ezi okwukwe ghọgburu ọchịchị Rom (alaeze), site n’ụgha ahụ okpukpu abụọ nke nnupu isi na nkwulu megide Chineke.

Mgbe emesịa kpọtee Daraịọs n’ezie banyere ebumnobi ndị aghụghọ ya, a manyere ya ịtụba Daniel n’olulu ọdụm. Daniel mebiri iwu nke alaeze site n’irube isi n’iwu Chineke. Ụgha e gosiri Daraịọs mezuru site n’ịkwalite nganga Daraịọs, si otú a gbochie ya ịmata ebumnobi ndị aghụghọ ya. Ụgha na aghụghọ dị n’akụkọ Daniel na olulu ọdụm na-akọwapụta irube isi nye Chineke dị ka nkwulu megide Chineke na nnupụisi, nke bụkwa otu aghụghọ ahụ nwere akụkụ abụọ nke obe, ma ihe ịrịba ama nke obe kwekọrọ na ihe ịrịba ama nke iwu Sọnde.

Ntaramahụhụ nke ike aghụghọ nke okpukpe bụ isiokwu amụma Akwụkwọ Nsọ, dịkwa ka eziokwu ahụ bụ na ike okpukpe ahụ na-eduhie ike ọchịchị obodo.

> “Ndị mmadụ ahụwo na e duhiewo ha. Ha na-ebokwa ibe ha ebubo na ha duru ha gaa n’ọnwụ; ma ha niile jikọtara onwe ha n’ịkwatu ndị ozi ahụhụ ikpe kacha ilu ha. Ndị ụkọchukwu na-adịghị ntụkwasị obi ekwuola amụma ihe ndị na-atọ ntị; ha edugawo ndị na-ege ha ntị ime ka iwu Chineke bụrụ ihe efu na ịkpagbu ndị ga-edebe ya n’ịdị nsọ. Ugbu a, n’ime nkụda mmụọ ha, ndị nkuzi a na-ekwupụta n’ihu ụwa ọrụ aghụghọ ha. Iwe jupụtara n’ìgwè mmadụ. ‘Anyị alaala n’iyi!’ ka ha na-eti mkpu, ‘ma unu bụ ihe kpatara mbibi anyị;’ ha wee tụgharịa megide ndị ọzụzụ atụrụ ụgha ahụ. Ndị ahụ n’onwe ha bụ ndị kasị nwee mmasị n’ebe ha nọ n’oge gara aga ga-akpọ ha ọnụ n’ọnụ arụ kacha jọgburu onwe ya. Aka ndị ahụ n’onwe ha nke kpụburu ha okpueze mmeri ga-ebuli ugbu a maka mbibi ha. Mma agha ndị e bu n’obi iji gbuo ndị nke Chineke ka a na-eji ugbu a bibie ndị iro ha. N’ebe niile e nwere esemokwu na ịwụfu ọbara.” The Great Controversy, 655.

A ga-atụgharịkwuru ndị ndú okpukpe mgbe oge nnwale emechiela, n’ihi na ìgwè atụrụ ha na-amata na e duhiere ha site n’ụgha nke ndị ndú okpukpe gbasara. Ndị isi ala na ndị eze, tinyere ezinụlọ ha, ha niile natara otu ikpe mmegwara ahụ n’ihi ụgha ahụ ha gbasara. Mgbe Ịlaịja gburu ndị amụma ụgha n’Ugwu Kamel, a na-anọchi anya otu mmegwara ahụ n’“oke ala ọma jijiji” nke Mkpughe isi nke iri na otu, mgbe a na-akwatu “puku asaa.”

> N’otu awa ahụ kwa, e nwekwara nnukwu ala ọma jijiji, otu ụzọ n’ụzọ iri nke obodo ahụ wee daa; n’ala ọma jijiji ahụ ka e gburu puku mmadụ asaa: ndị fọdụrụ wee tụọ egwu, nye Chineke nke eluigwe otuto. Mkpughe 11:13.

N’ime mmezu nke nnukwu ala ọma jijiji nke Mgbanwe French, puku asaa ahụ e gburu nọchiri anya eze na ndị eze France. N’oge “awa” nke nnukwu ala ọma jijiji ahụ, ya bụ iwu Sọnde, puku asaa ahụ a na-egbu nọchiri anya ndị Adventist nke Ụbọchị nke Asaa ndị na-ehulata isi nye Rome, n’ihi na naanị ndị ahụ ghọtara ọrụ-ịrịba-ama nke Ụbọchị Izu Ike nke Ụbọchị nke Asaa ka na-anata akara nke anụ ọhịa ahụ mgbe iwu Sọnde bịarutere.

> “Mgbanwe nke Ụbọchị Izuike bụ akara ma ọ bụ ihe nnọchianya nke ọchịchị ụka Rom. Ndị, n’ịghọta ihe iwu nke anọ na-achọ, na-ahọrọ idebe ụbọchị izuike ụgha n’ọnọdụ nke nke eziokwu, site n’ime nke a na-enye nsọpụrụ nye ike ahụ nke naanị ya ka o si n’aka ya bịa iwu a. Akara nke anụ ọhịa ahụ bụ ụbọchị izuike nke papacy, nke ụwa anabatala n’ọnọdụ nke ụbọchị nke Chineke họpụtara.

> “Ma oge a ga-anata akara nke anụ ọhịa ahụ, dịka e si họpụta ya n’amụma, erubeghị. Oge ule ahụ erubeghị. E nwere ezi Ndị Kraịst n’ime ụka nile, tinyere kwa òtù Roman Katọlik. A naghị ama onye ọ bụla ikpe ruo mgbe ha natara ìhè ahụ ma hụ ọrụ dịịrị ha gbasara iwu nke anọ. Ma mgbe iwu ahụ ga-apụta nke na-amanye izuike ụgha ahụ, ma mgbe nnukwu mkpu nke mmụọ ozi nke atọ ga-adọ ndị mmadụ aka ná ntị megide ife anụ ọhịa ahụ na oyiyi ya, a ga-adọta ahịrị nke ọma n’etiti ụgha na eziokwu. Mgbe ahụ, ndị ahụ ka na-aga n’ihu n’ihe mmehie ga-anata akara nke anụ ọhịa ahụ n’egedege ihu ha ma ọ bụ n’aka ha.

> “Site n’ọsọ ka anyị na-abịarukwu nso n’oge a. Mgbe ụka ndị Protestant ga-ejikọta onwe ha na ike ọchịchị ụwa iji kwado okpukpe ụgha, nke nna nna ha ji ahụhụ mkpagbu kacha njọ n’ihi iguzogide ya, mgbe ahụ ka a ga-eji ikike jikọtara ọnụ nke ụka na ọchịchị mee ka a debe Sabbath nke papal. A ga-enwe ndapụ n’ezi okwukwe nke mba, nke ga-ejedebe naanị n’ịla mba n’iyi.” Bible Training School, February 2, 1913.

“Puku asaa” ndị a kwaturu n’“oge” nnukwu ala ọma jijiji ahụ, ya bụ iwu ụbọchị Sọnde, e jirikwa ha tụnyere “puku asaa” ndị jụrụ ikpere nye Jezebel n’oge Elaịja.

> Ma esịwo m onwe m puku mmadụ asaa n’Izrel, ikpere niile ndị na-akpọghị isiala nye Bel, na ọnụ ọ bụla nke na-esutụghị ya ọnụ. 1 Ndị Eze 19:18.

Ntụaka mbụ banyere puku asaa na-akọwa otu ìgwè ndị ntụkwasị obi jụrụ ikpere nye Jezebel, ebe ntụaka ikpeazụ na-anọchite anya ndị fọdụrụnụ nke na-ekpere Jezebel. Mgbe ọchịchị papacy meriri ala ahụ dị ebube (anụ ọhịa nke ụwa nke Mkpughe isi nke iri na atọ), n’oge iwu Sọnde, a na-“atụgharị” otu òtù, ebe òtù ọzọ na-agbanahụ aka nchịkwa nke Babilọn, n’ihi na ozi ahụ ka e si na Babilọn pụta na-amalite mgbe ahụ.

> Ọ ga-abanyekwa n’ala ahụ dị ebube, a ga-emekwa ka ọtụtụ mba daa; ma ndị a ga-agbapụ n’aka ya, ya bụ, Edom, na Moab, na ndị isi nke ụmụ Amọn. Daniel 11:41.

Okwu ahụ bụ “mba” bụ okwu agbakwunyere, n’ihi na a naghị “akwatu” ọtụtụ mba n’oge iwu Ụka, kama ọtụtụ ndị Seventh-day Adventist n’otu n’otu ka a na-akwatu, n’ihi na n’oge ahụ ọ bụ naanị ha ka a na-ajụ ajụjụ banyere ìhè nke mmụọ-ozi nke atọ. Ha bụ “ọtụtụ” ahụ, n’ihi na ha bụ ndị a kpọrọ ka ha so n’etiti ndị natara akara nke Chineke, ma ha jụrụ ọkpụkpọ ahụ.

> Ọ sịrị ya, Enyi, olee otú i si bata ebe a n’enweghị uwe agbamakwụkwọ? Ma ọnụ ya dara jii. Mgbe ahụ eze sịrị ndị ozi ya, Ké ya aka na ụkwụ, kpọrọ ya pụọ, tụba ya n’ọchịchịrị nke dị n’èzí; n’ebe ahụ ka a ga-enwe ịkwa ákwá na ịta ikikere ezé. N’ihi na ọtụtụ ka a kpọrọ, ma ole na ole ka a họpụtara. Matiu 22:12–14.

Nraranye nke ndị isi na ndị isi ala nọ n’isi nke isii nke Daniel na-akọwapụta ntaramahụhụ nke ike okpukpe nke na-eduhie ike ọchịchị.

> Eze nyere iwu, a kpọtakwa ndị ikom ahụ ndị boro Daniel ebubo, tụba ha n’olulu ọdụm, ha onwe ha, ụmụ ha, na ndị nwunye ha; ọdụm wee merie ha, wee nyajisịa ọkpụkpụ ha niile, tupu ha eruo n’ala ala olulu ahụ. Daniel 6:24.

Anyị ga-aga n’ihu n’akwụkwọ Daniel n’isiokwu na-esonụ.

> Gịnịkwa ka m ga-ekwukwa ọzọ? n’ihi na oge agaghị ezuru m ịkọ banyere Gedeon, na banyere Berak, na banyere Samson, na banyere Jefta; nakwa banyere Devid, na Samuel, na banyere ndị amụma: ndị sitere n’okwukwe meriri alaeze dị iche iche, rụrụ ezi omume, nata nkwa dị iche iche, mechikwa ọnụ ọdụm. Ndị Hibru 11:32, 33.

Back to Articles