Article

# Akwụkwọ Daniel - Nọmba Otu Narị na Iri Abụọ na Anọ

Iwepụta Daniel 11:40 – Nnyocha Amụma Banyere Ntụnyere Akụkọ Ihe Mere Eme na Ihe Ndị Ga-eme N’Ọdịnihu

Author

Jeff Pippenger

Published

March 8, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Anyị na-ewepụta oge ịkọwapụta usoro nke Daniel isi nke iri na otu, ka anyị na-atụle amaokwu nke iri anọ. Amaokwu nke iri anọ bụ ihe yiri amaokwu nke iri na anọ nke Daniel isi nke asatọ, n’ụzọ amụma, n’ihi na ìhè ahụ, nke Kraịst, dị ka Ọdụm nke ebo Juda, kpughere na 1798, dabeere n’elu Daniel isi nke asatọ amaokwu nke iri na anọ; otu a kwa, ìhè ahụ nke O kpughere na 1989 dabeere n’elu amaokwu nke iri anọ.

Dịka anyị rụtụrụ aka, ma n’ezie ekwughị ya ozugbo n’otu isiokwu gara aga, mgbe a na-eji usoro mmiri ozuzo ikpeazụ nke “ahịrị n’elu ahịrị” arụ ọrụ, amaokwu nke iri anọ na-edobe ahịrị abụọ dị iche iche, n’ihi na ọ nwere oge ọgwụgwụ maka ma mmegharị nke mmụọ ozi mbụ ma mmegharị nke mmụọ ozi nke atọ.

Mgbe anyị jikọtara oge ọgwụgwụ nke amaokwu nke iri anọ n’afọ 1798, na oge ọgwụgwụ ya n’afọ 1989, anyị na-achọpụta na Daniel isi nke asatọ, amaokwu nke iri na anọ, kwekọrọ na Daniel isi nke iri na otu, amaokwu nke iri anọ, n’ihi na ha abụọ na-anọchi anya ọmụma a meghere akara ya n’akụkọ amụma nke ndị mmụọ-ozi atọ nke Mkpughe iri na anọ. A na-ejikọtakwa ha site n’eziokwu ahụ na amaokwu nke iri na anọ bụ ọhụụ “mareh” nke “ịpụta” mberede nke Kraịst n’ụlọ nsọ, ebe amaokwu nke iri anọ bụ ọhụụ “chazon” nke afọ puku abụọ na narị ise na iri abụọ nke akụkọ amụma. Otu bụ otu ebe n’oge, nke ọzọ bụ ogologo oge.

Otu na-anọchi anya mweghachi na nsacha nke ụlọ nsọ, nke ọzọkwa mbibi na ịzọda ụlọ nsọ n’ala. Otu na-anọchi anya afọ puku abụọ na narị atọ, nke ọzọkwa afọ puku abụọ na narị ise na iri abụọ. Otu bụ nke e ji osimiri Ulai nọchite anya ya, nke ọzọkwa e ji osimiri Hiddekel nọchite anya ya. Otu na-anọchi anya mmadụ, nke ọzọkwa na-anọchi anya ịdị Chukwu. Mgbe a ghọtara ya nke ọma, amaokwu nke iri anọ n’ihe metụtara amaokwu nke iri na anọ dị omimi nke ukwuu n’ezie. Afọ 1798 na-anọchi anya ọrụ nke ịdị Chukwu, afọ 1989 kwa na-anọchi anya nnupụisi nke mmadụ.

Anyi kọwapụtara n’isiokwu gara aga na a na-anọchi anya nkọwa banyere imeri ihe mgbochi atọ site n’aka eze nke ugwu n’usoro na-esochi ibe ya; ma na a ghaghị iji nlezianya dị ukwuu tinye n’ọrụ ezi ihe omume ndị e sere, n’ihi na amaokwu iri anọ na abụọ ruo n’amaokwu iri anọ na anọ gụnyere, n’eziokwu, kwekọrọ n’amaokwu iri anọ na otu, nke bụ iwu Ụka Sọnde na-abịa ngwa ngwa na United States. Ọ bụ n’ebe ahụ ka a na-emezu njikọ atọ ahụ, ọ bụkwa n’ebe ahụ ka ozi nnukwu mkpu nke “ọwụwa anyanwụ” na “ugwu” na-amalite.

N’ime Daniel isi nke iri na otu, ndị na-amụ ihe nkuzi Adventist achọpụtala n’afọ niile na Daniel na-eji usoro pụrụ iche n’ihe osise ya banyere Rom. Uriah Smith na-ekwuputa nke a n’akwụkwọ ya, Daniel and Revelation. Daniel na-ebu ụzọ kọwaa otú Rom si were ọchịchị ụwa n’aka, ma mgbe ahụ n’amaokwu ndị na-esote ya, ọ na-alaghachi azụ n’mmalite nke akụkọ ihe mere eme ahụ, na-egosi mmeri ndọrọ ndọrọ ọchịchị ahụ, ma na-egosikwa otú Rom si emekọrịta ihe na ndị nke Chineke n’ime otu akụkọ ihe mere eme ahụ kpọmkwem. Mgbe ahụ n’ikpeazụ, ọ na-egosi otú Rom si ruo na njedebe ya. Ụkpụrụ bụ isi Daniel ji eme ihe ka a na-akpọ, “ikwughachi ma gbasaa.”

A na-akọwapụta usoro a nke nzọụkwụ atọ n’amaokwu iri anọ ruo iri anọ na ise. Amaokwu iri anọ ruo iri anọ na atọ na-akọwapụta usoro nzọụkwụ atọ nke Rom nke Oge A na-eji ejide ụwa a, mgbe ahụ n’amaokwu iri anọ na anọ, Daniel na-alaghachi azụ n’amaokwu iri anọ na otu, mgbe “akụkọ” ahụ, nke ọkọlọtọ nke puku narị na iri anọ na anọ na-ekwusa mgbe ahụ, na mgbe papasi ahụ si mgbe ahụ pụta n’oké iwe ibibi ma kpochapụ ọtụtụ mmadụ kpamkpam. Mgbe ahụ n’amaokwu iri anọ na ise, na isi nke iri na abụọ, amaokwu otu, papasi ahụ na-abịa na njedebe ya ebe ọ nweghị onye ga-enyere ya aka, n’etiti osimiri dị iche iche na ugwu nsọ ahụ dị ebube, ka oge amara mmadụ na-emechi.

N’amaokwu nke iri atọ, nke Daniel iri na otu, anyị na-ahụ mmalite nke akụkọ ihe mere eme nke Sister White kọrọ n’okwu n’okwu ruo n’amaokwu nke iri atọ na isii, ma mgbe ahụ dee, “ihe omume ndị yiri ndị a kọwara n’amaokwu ndị a ga-eme.” Amaokwu nke iri atọ na nke iri atọ na otu na-akọwapụta mgbanwe akụkọ ihe mere eme site na Rome ndị ọgọ mmụọ gaa na Rome ndị popu dịka alaeze nke anọ na nke ise nke amụma Akwụkwọ Nsọ, n’otu n’otu. Amaokwu nke iri atọ na otu na-akọwa akụkọ ihe mere eme nke na-anọchi anya otú e si debe Rome ndị popu n’ocheeze ụwa n’afọ 538.

N’amaokwu nke iri atọ na otu, ihe mbụ a kọwara bụ mgbe Clovis, eze ndị Franks (France nke oge a), biliri kwado ọchịchị ndị pāpā n’afọ 496. Clovis wee si n’ekpere arụsị doro anya tụgharịa banye n’ekpere arụsị zoro ezo nke Katọlik (okpukpe nwunye ya Clotilda). O mechara rara ocheeze ya nye n’ịkwalite ọchịchị ndị pāpā ka ọ ruo n’ocheeze nke ụwa. E ji “ogwe aka” nọ n’amaokwu ahụ nọchite Clovis, n’ihi na o rara ogwe aka ya nke ike agha na ogwe aka ya nke ike akụnụba nye ọrụ ahụ ọ malitere mgbe ahụ.

Ọrụ mbụ nke Clovis nọchiri anya ọrụ nke ndị eze niile nke Europe, nke bụbu nke ndị ọgọ mmụọ, ndị e kpebiri inye nwanyị akwụna nke Rom ụdị nkwado dị iche iche ka akụkọ ihe mere eme na-aga n’ihu. Clovis, ma e mesịa France, chọọchị Katọlik tere mmanụ, nye ya aha nke ọkpara nke chọọchị Katọlik, nakwa ada mbụ nke chọọchị Katọlik. Ọ bụ akara nke onye mbụ n’ime ọtụtụ ndị eze ga-akwa iko na nwanyị akwụna nke Taịa.

N’uche amụma a, e jiri Ehab nọchite anya Clovis, onye ya kwa so Jezebel kwara iko (akara nke ụka Katọlik n’akwụkwọ Mkpughe), onye kwa bụ eze kachasị elu nke ebo iri ahụ, dịka Clovis ghọrọ akara mbụ nke mpi iri ahụ (lee Daniel isi nke asaa) nke Rome ndị ọgọ mmụọ. Ndị eze ndị ahụ nke Europe ga-emecha dobe akwụna Babilọn n’ocheeze nke ụwa. N’echiche a, Ehab na Clovis abụọ ahụ nọchiri anya United States, nke na-akwa iko ya na ọchịchị papa n’ụbọchị ikpeazụ.

Ronald Reagan malitere ịkwa iko ahụ, ọ ga-abụkwa onye isi ala ikpeazụ nke ga-amanye ndị eze itoolu ndị ọzọ nke Mba Ndị Dị n’Otu ime kwa otu omume ahụ. Reagan bụ onye isi ala n’oge ọgwụgwụ na 1989, ya mere n’amụma ọ ghaghị ịnọchi anya onye isi ala ikpeazụ n’akụkọ ihe mere eme, n’oge ndị eze itoolu ndị ọzọ ga-emezu otu omume ahụ, n’ihi na Jisọs na-eji mmalite nke ihe atụ mgbe niile kọwaa ọgwụgwụ nke ihe. Reagan bụ nwoke bara ụba, onye a ma ama nke ukwuu n’ụlọ mgbasa ozi, onye e ji ụdị ikwu okwu pụrụ iche nke ya mara nke ọma, bụ onye nọ na mbụ n’otu Democratic party, ma n’ikpeazụ gbanwee gaa n’otu Republican party.

N’amaokwu nke iri atọ na otu, aka ndị ahụ nke nọchiri anya ọchịchị ndị pope ga-emetọ ebe nsọ nke ike. N’ụzọ amụma, ebe nsọ nke ike maka ma Rom nke ndị ọgọ mmụọ ma Rom nke ndị pope bụ Obodo Rom. Nke a dabeere n’eziokwu ahụ na Rom abụọ ahụ chịrị ruo oge a kapịrị ọnụ site n’Obodo Rom, ma mgbe ha chịrị site n’Obodo Rom, n’ezie, a pụghị imeri ha.

Rom oge ndị na-ekpere arụsị malitere ọchịchị ha nke afọ narị atọ na iri isii n’Agha Aktium, n’afọ 31 T.K. Daniel isi nke iri na otu, amaokwu nke iri abụọ na anọ, na-akọwa na ha ga-ebu amụma atụmatụ ha site n’ebe mgbaba ha dị ike, nke bụ Obodo Rom, ruo “otu oge.” “Oge” amụma bụ afọ narị atọ na iri isii, ma afọ narị atọ na iri isii mgbe Agha Aktium gasịrị, ebe e meriri Antony na Cleopatra, Constantine si n’Obodo Rom kwaga n’Obodo Constantinople, oge ahụkwa nke enweghị mmeri nke Rom ndị na-ekpere arụsị bịara n’isi.

Mgbe a chụpụrụ ihe mgbochi ala nke atọ nye Rome nke ndị pope (ndị Goth) n’Obodo Rome n’afọ 538, ọchịchị ịdị elu nke Rome nke ndị pope nke afọ otu puku narị abụọ na iri isii malitere ma gara n’ihu ruo 1798, mgbe e wepụrụ pope ahụ n’Obodo Rome, si otu a nye anụ ọhịa papal ahụ ọnyá ọnwụ amụma ahụ; ma n’afọ sochirinụ, 1799, pope ahụ (nwanyị ahụ nke nọkwasịrị n’elu anụ ọhịa ahụ) nwụrụ n’agha mkpọrọ.

Ogwe-aka ahụ (Clovis) nke nọchiri anya ọchịchị pope ga-emetọ ebe nsọ nke ike ahụ, Constantine wee malite ọrụ ahụ site n’ịkọwa n’ụzọ nkà ihe ọmụma na obodo ahụ bụ obodo dị ala karịa Constantinople; ma site n’oge ahụ gaa n’ihu, agha nke akụkọ ihe mere eme ahụ nke ndị iro Rom lụrụ na-elekwasị anya mgbe niile n’ịwakpo Obodo Rom, ma ka ọ na-erule afọ 476, ọ dịghịkwa ọzọ ezigbo nwa ọmụmụ Rom chịrị n’obodo ahụ, ruo n’afọ 538, mgbe obodo ahụ ghọrọ ebe nsọ nke ike maka Rom ndị pope.

Ehab, Clovis, na France nọchiri anya United States, ebe ebe nsọ nke ike nke United States bụ Iwu-Ukpuru nke United States. Akwụkwọ ahụ bụ akwụkwọ sitere n’aka Chineke, ọ bụkwa akara ụzọ n’akụkọ amụma. Ebe ọ bụ na Ronald Reagan kwadoro ọchịchị ndị popu n’akụkọ ihe mere eme nke butere ruo 1989, Iwu-Ukpuru ahụ anọwo n’okpuru mwakpo na-adịgide adịgide nke na-arị elu mgbe niile, dịka e mere ebe nsọ nke ike n’ime mbibi na ọdịda nke Rome ndị na-ekpere arụsị. Mgbe a ga-eme ka iwu Sọnde nke na-abịa n’oge na-adịghị anya na United States bụrụ nke a na-amanye, a ga-akwatu Iwu-Ukpuru ahụ kpamkpam. Site n’oge Reagan ruo iwu Sọnde ahụ, a na-emegharị akụkọ ihe mere eme site n’afọ 330 ruo 538. N’afọ 538, e tinyere ọchịchị ndị popu n’ocheeze, si otú a na-anọchi anya ịgwọ ọnya ya na-egbu egbu n’iwu Sọnde ahụ.

Oge sitere n’oge Ronald Reagan ruo n’iwu Sọnde bụ oge amụma nke Okwu amụma nke Chineke kpọmkwem kọwara. “Aka” ndị ahụ, nke Clovis nọchiri anya ha, kwesịkwara iwepụ “nke kwa ụbọchị,” n’alaeze mbụ nke Alaeze Ukwu Rom nke bụ nke ndị ọgọ mmụọ. Okpukpe nke alaeze ahụ abụwo nke ndị ọgọ mmụọ kemgbe na mmalite ya, Clovis wee malite ọrụ nke dochie okpukpe nke ikpere arụsị pụtara ìhè anya site n’okpukpe Katọlik, nke bụ nanị ikpere arụsị e kpuchiri ekpuchi.

United States na-ewepụcha okpukpe Protestantism kpamkpam mgbe ọ manyere akara nke ikike papal n’iwu Ụka ga-abịa n’oge na-adịghị anya gbasara Sọnde, n’ihi na naanị nkọwa okwu “Protestant” bụ iguzogide Rome. Ọ bụrụ na ị nabata akara nke ikike Rome, ị naghị eguzogide Rome. N’akwụkwọ Amos isi nke atọ, amaokwu nke atọ, Amos jụrụ ajụjụ a na-ajụghị ka e zaa ya ozugbo: “Ị̀ pụrụ ka mmadụ abụọ soro ọnụ jee ije, ma ọ bụrụ na ha ekwenyeghị?”

> “N’ime mmegharị ndị a na-eme ugbu a na United States iji nweta nkwado nke steeti maka ụlọọrụ na omenala nke ụka, ndị Protestant na-eso nzọụkwụ ndị Papist. Ee, karịa nke ahụ, ha na-emepe ụzọ ka Papacy wee nwetaghachi n’ime Protestant America ọchịchị kacha elu ahụ nke ọ tufuru n’Ụwa Ochie.” The Great Controversy, 573.

Mgbe e wepụrụ okpukpe nke ikpere arụsị dị ka okpukpe gọọmenti nke alaeze ahụ n’afọ 508, ọ gosipụtara na e wepụrụ ihe mgbochi ahụ, nke Pọl kọwara na 2 Ndị Tesalonaịka isi nke abụọ, tupu mkpughe nke nwoke mmehie ahụ n’oge na-adịghị anya, mgbe iwu ụbọchị Sọnde ga-abịa na United States. Ndozigharị nke okpukpe ikpere arụsị a na-eme n’ihu ọha, na-agafe gaa n’okpukpe ikpere arụsị zoro ezo nke Katọlik, emeghị n’otu ntabi anya, ma a na-akọwa ya n’akụkọ ihe mere eme dịka ihe malitere na ntụgharị obi Clovis gaa n’okwukwe Katọlik n’afọ 496, ma mezue kpamkpam n’afọ 508.

Ya mere, site n’oge ọchịchị Reagan, malite n’afọ 1989, ruo n’iwu Ụka ga-abịa n’oge na-adịghị anya, a ga-egbochi ezi Protestantism kpamkpam n’ime United States. N’oge ahụ, a ga-akwatu Iwu Ukpuru Ala ahụ, bụ “ebe nsọ nke ike” maka United States, ma ọrụ nke anọ nke “ogwe aka” ndị a kpọrọ n’amaokwu nke iri atọ na otu ga-emezu, dịka “ogwe aka” ahụ ga-edobe papacy n’ocheeze nke ụwa, dị ka ọ dị n’afọ 538.

Ozugbo papacy nọrọ n’oche-eze n’afọ 538, akụkọ dị na Daniel na-agbanwe site n’ịkọwa otu papacy si jide ụwa, gaa n’isiokwu banyere otu papacy si kpagbuo ndị nke Chineke n’ime akụkọ ahụ. N’amaokwu nke iri na anọ, n’isi nke iri nke Daniel, Gabriel agwala Daniel na nzube nke ọhụụ ahụ ọ na-achọ igosi ya bụ igosi “ihe ga-adakwasị ndị nke Chineke n’ụbọchị ikpeazụ.”

> Ugbu a abịaruwom ime ka ị ghọta ihe ga-adakwasị ndị nke gị n’ụbọchị ikpeazụ; n’ihi na ọhụụ ahụ ka dịkwa maka ọtụtụ ụbọchị. Daniel 10:14.

Amaokwu nke iri atọ na abụọ ruo n’amaokwu nke iri atọ na isii bụ amaokwu ndị Nwanyị White kwuru kpọmkwem na a ga-emeghachi, ma amaokwu ndị ahụ na-akọwa mkpagbu nke ọchịchị papacy nke afọ otu puku abụọ narị isii na iri isii, site n’oge e tinyere ya n’ocheeze n’afọ 538, ruo mgbe ọ natara ọnya ya na-egbu egbu na 1798.

> Ma ndị na-eme ihe ọjọọ megide ọgbụgba ndụ ahụ ka ọ ga-eji ire ụtọ mebie: ma ndị maara Chineke ha ga-adị ike, ha ga-emekwa ihe ndị dị ukwuu. Ma ndị nwere nghọta n’etiti ndị mmadụ ga-akụziri ọtụtụ mmadụ: ma ha ga-ada site n mma agha, na n’ọkụ, na n’agha mbibi, na n’ịnara ihe n’agha, ọtụtụ ụbọchị. Ugbu a, mgbe ha ga-ada, a ga-enyere ha aka site n enyemaka nta: ma ọtụtụ ga-esoro ha n’ire ụtọ. Ma ụfọdụ n’ime ndị ahụ nwere nghọta ga-ada, iji nwalee ha, na iji sachapụ ha, na ime ka ha bụrụ ọcha, ruo ọbụna n’oge ọgwụgwụ: n’ihi na ọ ka dị maka oge a kara aka. Ma eze ahụ ga-eme dịka ọchịchọ nke aka ya dị; ọ ga-ebulikwa onwe ya elu, meekwa onwe ya ka ọ dị ukwuu karịa chi ọ bụla, ọ ga-ekwukwa ihe dị ịtụnanya megide Chineke nke chi niile, ọ ga-agakwa nke ọma ruo mgbe iwe ahụ ga-ezu okè: n’ihi na ihe ahụ e kpebiri ga-emezu. Daniel 11:32–36.

Amaokwu ndị a na-akọwa mkpagbu nke Oge Ọchịchịrị, ma amaokwu nke iri atọ na isii na-akọwapụtakwa mgbe ahụ na ọchịchị poopu ga-aga nke ọma ruo mgbe iwe mbụ nke Chineke megide alaeze ugwu nke Izrel mezuru n’afọ 1798. Daniel buru ụzọ kọwaa otú e si tinye ọchịchị poopu n’ocheeze nke ụwa, mesịa otú ọchịchị poopu si emekọrịta ihe na ndị Chineke, ma emesịa ọdịda ikpeazụ nke ọchịchị poopu. Amaokwu nke iri anọ ruo iri anọ na atọ nke Daniel iri na otu na-akọwapụta otú ọchịchị poopu si were ụwa n’okpuru ọchịchị ya, mgbe ahụ amaokwu nke iri anọ na anọ na-akọwapụta otú ọ si akpagbu ndị Chineke nke ụbọchị ikpeazụ, ma amaokwu nke iri anọ na ise na-akọwapụta otú o si ruo n’ọgwụgwụ ikpeazụ ya, ebe ọ dịghị onye ga-enyere ya aka.

Okwu Hibru nke pụtara “eziokwu,” ka Onye Ọkà-asụsụ Dị Ebube kere site n’ịjikọta mkpụrụedemede mbụ, nke iri na atọ, na nke ikpeazụ nke alfabẹt Hibru ọnụ iji mepụta okwu ahụ bụ “eziokwu.” Iri na atọ bụ ihe nnọchianya nke nnupụisi, ma nke mbụ na-anọchi anya nke ikpeazụ.

Amaokwu nke iri atọ na otu na-akọwa njedebe nke Rome ndị ọgọ mmụọ dị ka alaeze nke anọ n’amụma Akwụkwọ Nsọ, ma amaokwu nke iri atọ na isii kọwara njedebe nke Rome ndị popu dị ka alaeze nke ise n’amụma Akwụkwọ Nsọ. N’etiti nkọwa mbụ banyere ọdịda Rome na nkọwa ikpeazụ banyere ọdịda Rome ka nnupụisi ahụ dị, nke a na-anọchi anya ya site n’aka ọchịchị ndị popu igbu ọtụtụ nde ndị nke Chineke n’akụkọ ihe mere eme dị n’etiti mmalite na njedebe. Ngwa nke amaokwu ndị a na-ebu akara nke “eziokwu.”

Amaokwu nke iri anọ ruo iri anọ na ise, nke amaokwu nke iri atọ ruo iri atọ na isii na-akọwa ihe oyiyi ha, na-amalite site n’ịda nke papacy, ma ọ na-ejedebe kwa na ịda nke papacy. N’etiti akụkọ ihe mere eme nke malitere n’afọ 1798 ruo na mmechi nke oge ebere, ka nnupụisi nke Rom nke Oge A dị, nke na-egbu ndị Chineke ọzọkwa. Ngwa nke amaokwu ndị a na-ebukwa akara aka nke “eziokwu,” ha na-akọrịta ibe ha iji nye ndị àmà abụọ ndị na-eguzobe “eziokwu” ahụ, ma ahịrị abụọ ahụ abụọ na-akọwa Rom, nke bụ akara nke ga-“eguzobe ọhụụ” ahụ.

> N’oge ndị ahụ ka ọtụtụ ga-ebili imegide eze nke ndịda: ndị ohi nke ndị gị kwa ga-ebuli onwe ha elu ime ka ọhụ ahụ guzosie ike; ma ha ga-ada. Daniel 11:14.

Ihe ịrịba ama amụma nke Daniel ji eme ihe n’isi nke iri na otu, a na-eji ya karịa naanị n’amaokwu nke iri atọ ruo iri atọ na isii, ma e mesịa n’amaokwu nke iri anọ ruo iri anọ na ise. Amaokwu nke iri na anọ ruo iri na itoolu na-egosi otú Rom ọgọ mmụọ si were ọchịchị ụwa, mgbe ahụ amaokwu nke iri abụọ ruo iri abụọ na anọ na-egosi otú Rom ọgọ mmụọ si mesoo ndị Chineke, ma site n’amaokwu nke iri abụọ na anọ ruo n’amaokwu nke iri atọ ka a na-edobe ọdịda nke Rom ọgọ mmụọ n’ihu.

Amaokwu nke iri na anọ bụ mmalite nke Rom ndị ọgọ mmụọ, amaokwu nke iri atọ bụkwa njedebe nke Rom ndị ọgọ mmụọ. N’akụkọ ihe mere eme a nọchiri anya ya n’etiti, a na-akọwa Rom ndị ọgọ mmụọ dị ka ndị kpọgidere Kraịst n’obe; ya mere, nnupụisi nke etiti na-akọwa amaokwu ndị a dịka “eziokwu.” Alfa na Omega tinyere mbinye aka Ya n’ụzọ dum n’isi nke iri na otu, nke akwụkwọ Daniel.

Amaokwu nke iri anọ nwere akụkọ ihe mere eme nke malitere n’afọ ọchịchị Ronald Reagan, nke na-akọwapụtakwa njikọ e mere n’etiti Onye isi ala nke United States na nwoke mmehie. Ọ na-akara otu oge pụrụ iche nke na-agwụcha site n’itinye ọchịchị papacy n’ocheeze nke ụwa, dị ka o dị n’afọ 538. Ọ bụghị ihe ndaba na Clovis, eze nke ndị Franks, nke bụ France nke oge a, bụ akara nke United States. Clovis nọchiri anya Reagan n’ụdị amụma. Reagan bụ akara nke Protestantism, dịka Clovis bụ akara nke ikpere arụsị.

Agha nke Clovis, Eze ndị Frank, jiri gbanwee bụrụ onye Katọlik bụ Agha Tolbiac (nke a makwaara dịka Agha Zülpich ma ọ bụ Agha Cologne). Agha a mere n’afọ 496. N’oge ahụ Clovis bụ onye na-ekpere arụsị, ma n’oge agha ahụ, mgbe o yiri ka ndị agha ya nọ n’ihe ize ndụ nke imeri emeri, o kpere ekpere n’aka Chineke Ndị Kraịst nke nwunye ya onye Katọlik ka O nyere ya aka, wee kwe nkwa na ọ bụrụ na o si n’agha ahụ pụta dịka onye mmeri, ọ ga-agbanwe bụrụ onye Kraịst. Clovis n’ezie meriri agha ahụ, ma n’ihi nke a, ya na akụkụ dị mkpa nke ndị dike Frank ya gbanwere bụrụ ndị Katọlik, nke mere ka e nwee nnukwu ihe omume pụtara ìhè n’ịkpọbata ndị Frank n’okwukwe Ndị Kraịst.

Ronald Reagan, onye kwupụtara onwe ya dị ka onye Protestant, mere ka a mata na ihe kpaliri ya ịmepụta njikọ nzuzo ya na poopu nke Rom bụ na o kwenyesiri ike na Soviet Union bụ onye-emegide Kraịst nke amụma Akwụkwọ Nsọ. N’agha Reagan megide Soviet Union mbụ ahụ, n’enweghị ịghọta mgbagwoju anya ya banyere onye onye-emegide Kraịst bụ, o sonyeere onye-emegide Kraịst ahụ.

> “Ndị ndị na-enwe mgbagwoju anya n’ịghọta okwu ahụ, ndị na-adịghị ahụ ihe antikraịst pụtara, ga-edobe onwe ha n’akụkụ antikraịst n’ezie.” Kress Collection, 105.

United States bụ ihe nnọchianya amụma nwere akụkụ abụọ, dịka e si anọchi anya ya site n’mpi abụọ nke anụ ọhịa nke si n’ụwa pụta. France kwa bụ ihe nnọchianya amụma nwere akụkụ abụọ, dịka e si anọchi anya ya site na Sọdọm na Ijipt n’Akwụkwọ Mkpughe isi nke iri na otu. France bụ nwa mbụ a mụrụ nke ọchịchị ndị popu, ma Reagan, onye na-anọchi anya United States, bụ onye mbụ n’ime ndị eze iri ahụ nke Mkpughe isi nke iri na asaa n’ụbọchị ikpeazụ ka ya na akwụna nke Taịa kwaa iko, bụ onye a chefuru echefu kemgbe 1798. A chefuru ya n’oge ọgwụgwụ n’afọ 1798, ma ọ malitekwara icheta ya n’oge ọgwụgwụ n’afọ 1989.

Clovis, onye ndu France, bụ onye kpọpụtara mmalite nke oge nke dugara n’itinye ọchịchị papa n’ocheeze na 538, ebe ọchịchị papa mechara wepụta iwu ụbọchị Sọnde na Kansụl Orleans. Reagan, onye ndu United States, bụ onye kpọpụtara mmalite nke oge nke na-eduga n’itinye ọchịchị papa ọzọ n’ocheeze ụwa n’iwu ụbọchị Sọnde nke na-abịa n’oge na-adịghị anya.

France bụ ike abụọ ahụ tinyere ọchịchị papal n’ocheeze na 538, ma France, site n’aka Jenaral Berthier nke Napoleon, wepụrụ ọchịchị papal n’ocheeze na 1798. United States tinyere ọchịchị papal n’ocheeze n’ụbọchị ikpeazụ, ma dịka eze kachasị elu n’etiti eze iri ahụ, United States ga-emesịa “mee ka ọ bụrụ onye tọgbọrọ n’efu ma gba ọtọ, rie anụ ahụ ya, ma were ọkụ kpọọ ya ọkụ.”

Amaokwu nke iri anọ nwere akụkọ ihe mere eme nke amaokwu nke iri atọ na otu, ma na-akọwapụta na ọrụ nke iweghachi ọchịchị ndị pope n’ocheeze nke ụwa ka oge e gosipụtara ya bụ nke malitere na Ronald Reagan, ma kwụsị na onye isi ala ikpeazụ nke United States. Onye isi ala ikpeazụ ahụ ga-abụ onye Reagan nọchiri n’ihe atụ, n’ihi na Jizọs na-eji mmalite egosi ọgwụgwụ mgbe niile.

N’amaokwu ndị mbụ dị na Daniel iri na otu, a na-akọwapụta akụkọ amụma ahụ (amaokwu nke abụọ), anyị na-ahụ akụkọ ihe mere eme nke bu ụzọ gaa n’ihu tupu akụkọ ihe mere eme nke alaeze Gris. Gris bụ ihe nnọchianya nke Mba Ndị Dị n’Otu, na ọchịchị otu ụwa nke ndị eze iri nke Mkpughe iri na asaa. Amaokwu nke atọ n’ime Daniel iri na otu na-ewebata Aleksanda Onye Ukwu, ma amaokwu nke abụọ na-anọchi anya akụkọ ihe mere eme nke na-ebute ọchịchị otu ụwa n’ụbọchị ikpeazụ ndị a.

N’amaokwu nke mbụ, Gebriel kpọmkwem na-akọwa na ya emeela ka Darius sie ike ná mmalite nke alaeze nke ndị Midia na ndị Peasia, ma Gebriel bịakwutere Daniel n’isi nke iri, mgbe Saịrọs onye Peasia, ọ bụghị Darius onye Midia, bụ onye na-achị n’oge ahụ. Mgbe o jikọtara alaeze ahụ nke ọma dị ka alaeze amụma nke akụkụ abụọ nke ndị Midia na ndị Peasia (dịka France na United States dị), Gebriel wee webata akụkọ ihe mere eme nke na-ebute tupu alaeze zuru ụwa ọnụ nke Alegzanda Onye Ukwu.

> Ma ugbu a ka m ga-egosi gị eziokwu ahụ. Lee, eze atọ ka ga-ebili ọzọ n’ala Peshịa; nke anọ ga-abakwa ụba karịa ha niile nke ukwuu: ma site n’ike ya nke sitere n’akụnụba ya, ọ ga-akpalite mmadụ niile imegide alaeze Gris. Daniel 11:2.

Alfa na Omega na-egosipụtakarị mgbe niile njedebe nke ihe ọnụ na mmalite nke ihe ahụ, ma amaokwu nke abụọ na-ekwu maka akụkọ ihe mere eme nke na-ebute tupu itinye n’ọrụ ọchịchị otu ụwa, dịka e sere ya n’onyinyo n’alaeze Gris nke Alexander Ukwu. Amaokwu nke abụọ bụ ahịrị amụma gbasara United States, nke, dịka ike mpi abụọ nke ụbọchị ikpeazụ, dịka ike okpukpu abụọ nke ndị Midia na ndị Peasia, nakwa site na France, si bụrụ ihe atụ. Amaokwu ahụ na-akọwa ndị eze ndị ga-anọchi anya ndị isi ala nke United States n’ụbọchị ikpeazụ, ndị ga-ebili tupu ọchịchị otu ụwa okpukpu atọ nke dragọn ahụ, anụ ọhịa ahụ, na amụma ụgha ahụ. Clovis kwekọrọ na Reagan dịka onye isi ala mbụ n’mmalite nke akụkọ ihe mere eme nke na-eduga n’itinye onye ahụ na-emegide Kraịst azụ n’ocheeze.

Site n’oge Saịrọs, n’ime Daniel isi nke iri na otu, a ga-enwe ndị eze atọ, mgbe ahụ onye nke anọ ga-esochi, onye ga-adị ukwuu n’ụba karịa ha niile. Dariọs bụ eze mbụ nke Alaeze Midia na Peshịa, Saịrọs, onye na-achị mgbe Daniel natara akụkọ ihe mere eme ahụ n’aka Gebriel, bụ eze nke abụọ. Ndị eze anọ ga-eso Saịrọs, ya mere eze nke anọ n’ime ndị eze ga-eso ya bụ eze nke isii.

Eze nke isii ga-abụ eze kasị baa ụba, ma onye isi ala (eze) bara ụba ga-akpalite mmadụ niile imegide alaeze Gris. Ndị isi ala kemgbe Reagan bụ Bush nke mbụ, Clinton, Bush nke abụọ, Obama; ya mere eze nke isii, ma bụrụkwa onye kasị baa ụba, ga-abụ Trump. Eze ahụ (onye isi ala) ga-“akpalite” alaeze Gris (ndị globalists). Nkọwa nke ahịrịokwu Hibru a bụ “akpalite” bara ezigbo uru n’ịkọwa ihe.

Okwu Hibru a sụgharịrị dịka “kpali elu,” n’amaokwu ahụ, bụ mgbọrọgwụ mbụ nke pụtara “ịkpọte,” ma ọ bụ “ite n’ụra.” N’akụkọ ihe mere eme a kọwara n’onyinyo site n’aka onye ọchịchị nke anọ mgbe Saịrọs gasịrị, a ga-ebuli onye isi ala nke ga-adị nnọọ ọgaranya karịa onye isi ala ọ bụla ọzọ, ma site n’ike na ọchịchị ya, a ga-eweta “ịkpọte” imegide Gris. Gris, ebe ọ bụ akara nke ọchịchị ụwa ọnụ, omume ịga n’ihu, na “woke-ism,” a ga-eweta ya n’ìhè nke akụkọ ihe mere eme nke onye isi ala nke isii, onye kasị baa ọgaranya. Ọ ga-akpọte alaeze nile nke mbara ụwa dum ka ọ hụ esemokwu nke “woke-ism” na-aga n’ihu na ọchịchị ụwa dum.

Mmụta anya nye mmegharị nke “woke-ism” na-aga n’ihu, nke na-apụta n’oge ọchịchị onyeisi ala kasị baa ọgaranya, na-eme n’akụkụ opi Republican, kpọmkwem n’oge ahụ ka mmụta anya nke ụmụ agbọghọ iri ahụ na-eme n’akụkụ opi Protestant.

Anyị ga-aga n’ihu n’amụmụ ihe anyị banyere Daniel isi nke iri na otu, amaokwu nke iri anọ, n’isiokwu na-esote.

> “N’agbanyeghị ndalata sara mbara nke okwukwe na nsọpụrụ Chineke, e nwere ezi ndị na-eso ụzọ Kraịst n’ime ụka ndị a. Tupu nleta ikpeazụ nke ikpe Chineke n’elu ụwa, a ga-enwe n’etiti ndị nke Onyenwe anyị ụdị mmelite nke nsọpụrụ Chineke mbụ nke a na-ahụbeghị kemgbe oge ndịozi. A ga-awụsa Mmụọ na ike nke Chineke n’elu ụmụ Ya. N’oge ahụ ọtụtụ ga-ekewapụ onwe ha n’ebe ụka ndị ahụ nọ, bụ́ ebe ịhụnanya ụwa a dochiri ịhụnanya maka Chineke na Okwu Ya. Ọtụtụ, ma ndị oziọma ma ndị mmadụ, ga-eji obi ụtọ nabata eziokwu ndị ahụ dị ukwuu nke Chineke mere ka a kpọsaa n’oge a iji kwadebe ndị mmadụ maka ọbịbịa nke abụọ nke Onyenwe anyị. Onye iro nke mkpụrụ obi chọrọ igbochi ọrụ a; ma tupu oge maka mmegharị dị otu a abịa, ọ ga-agbalị igbochi ya site n’itinye ihe adịgboroja n’ọnọdụ ya. N’ime ụka ndị ahụ ọ pụrụ iweta n’okpuru ike aghụghọ ya, ọ ga-eme ka o yie na a wụsara ngọzi pụrụ iche nke Chineke; a ga-egosipụta ihe a na-eche na ọ bụ nnukwu mmasi okpukpe. Ìgwè mmadụ ga-aṅụrị ọṅụ na Chineke na-arụ ọrụ n’ụzọ dị ịtụnanya n’ihi ha, ebe ọrụ ahụ bụ nke mmụọ ọzọ. N’okpuru uwe okpukpe, Setan ga-achọ ịgbasa mmetụta ya n’elu ụwa Ndị Kraịst.” The Great Controversy, 464.

Back to Articles