Article

# Akwụkwọ Daniel - Nọmba Iri ise na asatọ

Amamihe Emeghewo Emeghe: Ịnyocha Njikọ Atọ na Ihe Omimi nke 666 n’Amụma

Author

Jeff Pippenger

Published

January 22, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

E mewoela ya n’ọnụ ọtụtụ ndị àmà na n’akụkọ ihe mere eme nakwa n’amụma, Rom na-apụta mgbe niile dịka nke asatọ, ma bụrụkwa otu n’ime asaa ahụ. Ilu amụma nke ihe nnọchianya a bụ akụkụ nke ihe Ọdụm nke ebo Juda na-emepe akara ya obere oge tupu mmechi nke oge nnwale. Kraịst anaghị agbanwe agbanwe mgbe ọ bụla, ma n’ime Mmechuihu Mbụ na nke Ukwuu nke akụkọ ihe mere eme ndị Millerite, O kpughere eziokwu nke kọwara ihe omimi nke mmechuihu ahụ.

Mgbe Nnukwu Nkụda-mmụọ Mbụ gasịrị n’akụkọ ihe mere eme ndị Millerite, O wepụrụ aka Ya n’ime njehie dị n’ime ụfọdụ n’ime ọnụọgụ ndị e gosiri n’elu chaatị 1843. Njehie ahụ nọchiri anya nghọtahie amụma nke butere Nkụda-mmụọ ahụ. N’ikpeazụ, e duru ndị Millerite ruo n’usoro nghọta dị iche iche, nke mere ka ụbọchị mmalite nke ụbọchị puku abụọ na narị atọ guzosie ike nke ọma. Site n’inwe ebe mmalite siri ike, nke dabere karịsịa n’ụbọchị obe ahụ, ha wee hụ na otu ihe akaebe amụma ahụ ha ji achọpụta 1843, n’ezie, gosiri ọ bụghị naanị 1844, kama ọbụna kpọmkwem ụbọchị Ọktoba 22, 1844.

Mgbe ndakpọ olileanya nke abụọ ahụ, nke ukwu kwa, gasịrị, Onyenwe anyị gosikwara ọzọ eziokwu nke zara nsogbu amụma nile nke nkwusa ha na-ezighị ezi kpatara, nke kwuru na Ọktoba 22, 1844 bụ Ọbịbịa nke Abụọ nke Kraịst. Onyenwe anyị meghere isiokwu nke Ebe Nsọ ahụ, na eziokwu ndị jikọtara ya na ya, a kọwakwara Ndakpọ Olileanya Ukwu ahụ.

> “Dị ka otu ndị mmadụ, anyị kwesịrị ịbụ ndị na-amụ amụma nke ọma na n’ezi obi; anyị ekwesịghị izu ike ruo mgbe anyị ga-abụ ndị nwere nghọta n’ihe gbasara okwu nke ebe nsọ ahụ, nke e kpughere n’ọhụụ Daniel na Jọn. Isiokwu a na-amụnye nnukwu ìhè n’ọnọdụ anyị na ọrụ anyị ugbu a, ma na-enye anyị ihe àmà doro anya nke na Chineke eduwo anyị n’ahụmahụ anyị gara aga. Ọ na-akọwara anyị ihe kpatara ndakpọ olileanya anyị n’afọ 1844, site n’igosipụta anyị na ebe nsọ a ga-eme ka ọ dị ọcha abụghị ụwa, dịka anyị chere, kama na Kraịst n’oge ahụ banyere n’ime ụlọ nsọ kachasị nsọ nke ebe nsọ nke eluigwe, ma nọkwa ebe ahụ na-arụ ọrụ mmechi nke ọfịs nchụàjà Ya, n’imezu okwu nke mmụọ ozi ahụ gwara onye amụma Daniel, ‘Ruo ụbọchị puku abụọ na narị atọ; mgbe ahụ ka a ga-eme ka ebe nsọ ahụ dị ọcha.’”

> “Okwukwe anyị gbasara ozi nke mmụọ ozi mbụ, nke abụọ, na nke atọ ziri ezi. Akara-ụzọ ukwu ndị anyị gafeworo bụ ndị a na-apụghị ịkwaga. Ọ bụ ezie na ìgwè ndị agha nke hel nwere ike ịnwa ịdọpụ ha n’ala ntọala ha, ma na-enwe mmeri n’echiche na ha emezuwo nke ahụ, ma ha emeghị nke ọma. Ogidi ndị a nke eziokwu guzosiri ike dịka ugwu ebighị ebi, ndị a na-apụghị ịkwagharị site n’ike niile nke mgbalị mmadụ jikọtara ọnụ na nke Setan na ìgwè ya. Anyị pụrụ ịmụ ọtụtụ ihe, ma kwesịkwara ịdị na-enyocha Akwụkwọ Nsọ mgbe niile ịhụ ma ihe ndị a ò dị otu a. Ndị nke Chineke ugbu a kwesị inwe anya ha kwụgidere n’ebe nsọ nke eluigwe, ebe ozi ikpeazụ nke Onye-isi Nchụàjà anyị ukwu n’ọrụ ikpe ahụ na-aga n’ihu,—ebe Ọ na-arịọchitere ndị Ya arịrịọ.” Review and Herald, November 27, 1883.

Nkụda mmụọ nke ndị na-eso ụzọ ahụ n’oge akpọgidere Ya n’obe dabeere n’ịghọta na-ezighị ezi banyere alaeze ahụ Kraịst ga-eguzobe n’obe. Ọrụ nke Jọn Baptist na nke ozi Pọl gụnyekwara ọrụ nke ịmata na oge nhazi nke Izrel nkịtị na ebe nsọ nkịtị nke ụwa agafewo banye n’Izrel nke mmụọ na ebe nsọ eluigwe nke mmụọ. Odum nke ebo Juda na-akọwara ndị “amamihe” nkụda mmụọ ahụ mgbe niile. Nkọwa nke ilu amụma ahụ banyere Rom ịbụ “nke asatọ, ma ọ bụkwa nke asaa ahụ,” bụ akụkụ nke ọrụ Odum nke Juda na-arụ iji kọwaa nkụda mmụọ nke July 18, 2020.

Ndị Miller hụrụ Rom dịka alaeze nke anọ n’amụma Akwụkwọ Nsọ, ha hụkwara ọdịiche dị n’etiti ikpere arụsị na ọchịchị ndị pàpà, ma ha enweghị ike ịhụ Rom ndị pàpà dịka alaeze nke ise n’amụma Akwụkwọ Nsọ. N’oge na-adịghị anya mgbe 1844 gasịrị, ndị pionia hụrụ na United States bụ alaeze na-esote n’amụma Akwụkwọ Nsọ.

A na-anọchi anya mmata ahụ n’elu chaatị ndị ọsụ ụzọ nke 1850, ma ikike ha ịmata ihe osise zuru ezu nke alaeze ndị amụma nke Akwụkwọ Nsọ, dịka e si gosi ya n’ime Mkpughe isi nke iri na asaa, karịrị ike nghọta ha, n’ihi na ha malitere ịkpafu n’ọzara Laodisia mgbe ha jụrụ “oge asaa” ahụ n’afọ 1863.

> “Akụkọ ihe mere eme nke Izrel oge ochie bụ ihe atụ doro nnọọ anya nke ahụmahụ gara aga nke òtù Adventist. Chineke duru ndị Ya n’ije ozi mbịbịa ahụ, ọbụna dịka O duru ụmụ Izrel si n’Ijipt pụta. N’ime nnukwu ndakpọ olileanya ahụ, a nwara okwukwe ha dị ka e si nwaa nke ndị Hibru n’Oké Osimiri Uhie. Ọ bụrụ na ha ka tụkwasịrị aka na-eduzi ha obi nke nọnyere ha n’ahụmahụ ha gara aga, ha gaara ahụ nzọpụta nke Chineke. Ọ bụrụ na ndị niile rụsịrị ọrụ n’otu n’ime ọrụ ahụ n’afọ 1844 anabatara ozi nke mmụọ ozi nke atọ ma kwusaa ya n’ike nke Mmụọ Nsọ, Onyenwe anyị gaara arụ ọrụ n’ụzọ dị ike site n’mbọ ha. A gaara awụsa idei mmiri nke ìhè n’elu ụwa. Afọ gara aga, a gaara adọ ndị bi n’ụwa aka ná ntị, a gaara arụcha ọrụ mmechi ahụ, Kraịstkwa gaara abịa maka mgbapụta nke ndị Ya.”

> “Ọ bụghị uche Chineke ka Izrel jegharịa afọ iri anọ n’ọzara; Ọ chọrọ iduga ha ozugbo n’ala Kenan ma mee ka ha guzosie ike n’ebe ahụ, bụrụ ndị nsọ, ndị obi ụtọ. Ma ‘ha apụghị ịbanye n’ime ya n’ihi ekweghị ekwe.’ Ndị Hibru 3:19. N’ihi ịla azụ ha na ndapụ n’ezi okwukwe, ha lara n’iyi n’ọzara, e wee kpọpụta ndị ọzọ ka ha banye n’Ala Nkwa ahụ. N’otu aka ahụ, ọ bụghị uche Chineke ka ọbịbịa Kraịst gbuo oge ogologo otú a, nakwa ka ndị Ya nọrọ ọtụtụ afọ n’ụwa a nke mmehie na ihe mwute. Ma ekweghị ekwe kewapụrụ ha n’ebe Chineke nọ. Dịka ha jụrụ ịrụ ọrụ ahụ Ọ họpụtara ha ka ha rụọ, e wee kpọpụta ndị ọzọ ka ha kpọsaa ozi ahụ. N’ebere O nwere n’ebe ụwa nọ, Jizọs na-egbu oge n’ọbịbịa Ya, ka ndị mmehie nwee ohere ịnụ ịdọ aka ná ntị ahụ ma chọta n’ime Ya ebe mgbaba tupu iwe Chineke awụpụ.” The Great Controversy, 458.

Jems na Ellen White abụọ kọwara na mmegharị ahụ abanyela n’ime mmegharị nke Laodisia n’afọ 1856, ma n’akwụkwọ gara aga ọ na-akọwa na “ọ bụrụ na ndị niile rụrụkọrọ ọrụ n’otu n’ọrụ ahụ n’afọ 1844, natara ozi nke mmụọ ozi nke atọ ma kwusaa ya n’ike nke Mmụọ Nsọ, Onyenwe anyị gaara eji ike dị ukwuu rụọ ọrụ site n’mbọ ha.” Mgbe ahụ ọ sịrị, “N’otu aka ahụ,” “ịla azụ” na “ndapụ n’ezi okwukwe” nke Izrel oge ochie gosipụtara, mere ka Izrel oge ochie “laa n’iyi n’ọzara.” Akụkụ ahụ na-egosi na Adventizim nke Laodisia malitere ịkpafu n’ọzara n’oge ahụ mgbe ndị kwusara ozi nke Mkpu Etiti abalị ka dị ndụ.

Taa, ndị ọkà mmụta okpukpe (ndị gụrụ akwụkwọ) na-achọpụta ngwa dị iche iche maka Mkpughe isi nke iri na asaa, nke e si n’usoro nkà mmụta a na-akpọ futurism, nke ndị Jesuit mepụtara, ma ọ bụ n’omume nkà mmụta okpukpe rụrụ arụ nke Protestantism dapụrụ n’ezi okwukwe, nweta. Ihe nnọchianya dị na Mkpughe iri na asaa dị nnọọ mfe. Anyị akọwapụtala ihe nnọchianya ndị dị mkpa, ya mere anyị ga-alaghachi n’alaeze ndị e sere n’ebe ahụ ma kwekọọ ha na alaeze ndị dị na Daniel isi nke abụọ, n’ihi na Jisọs na-egosipụtakarị njedebe nke ihe, site na mmalite nke ihe.

> Ndị eze asaa dịkwa: ise adawo, otu nọ ugbu a, nke ọzọ abịabeghịkwa; ma mgbe ọ bịara, ọ ghaghị ịnọ naanị obere oge. Anụ ọhịa ahụ nke dịbu, ma ugbu a adịghị, ọbụna ya onwe ya bụ nke asatọ, ọ bụkwa otu n’ime asaa ahụ, ọ na-alakwa n’iyi. Mpi iri ndị ahụ i hụrụ bụ ndị eze iri, ndị na-anatabeghị alaeze ọbụla ruo ugbu a; kama ha na-anata ike dịka ndị eze otu awa ha na anụ ọhịa ahụ. Mkpughe 17:10–12.

N’amaokwu nke atọ, ebufere Jọn n’ụzọ mmụọ ruo n’afọ 1798. Site n’ebe nlele ahụ n’akụkọ ihe mere eme, a gwara ya na e nwere alaeze ise ndị adaworịla. Alaeze ndị ahụ bụ Babilọn, Midia na Peshịa, Gris, Rom ndị ọgọ mmụọ, na Rom nke ndị popu. William Miller enweghị ike ịkọwapụta akụkụ Akwụkwọ Nsọ a n’isi nke iri na asaa, n’ihi na ọ pụghị ịmata na Rom nke ndị popu bụ alaeze pụrụ iche dị iche na Rom ndị ọgọ mmụọ. Ma a kọwara usoro ahụ n’isi nke iri na abụọ na nke iri na atọ nke Mkpughe, n’ihi na dragọn ahụ n’isi nke iri na abụọ nọchiri anya Rom ndị ọgọ mmụọ, anụ ọhịa ahụ nke si n’oke osimiri pụta n’isi nke iri na atọ bụ ọchịchị ndị popu, anụ ọhịa nke ụwa bụkwa United States. Nwanyị White kọwara ha atọ a niile dị ka dragọn ahụ, anụ ọhịa ahụ, na onye amụma ụgha ahụ. N’inye akaebe ya, ọ na-akọwapụta usoro nke alaeze ndị ahụ, usoro ahụ kwekọrọkwa na itinye Mkpughe iri na asaa n’ọrụ nke anyị na-eme.

> “N’okpuru ihe nnọchianya nke nnukwu dragọn uhie, anụ ọhịa yiri agụ, na anụ ọhịa nke nwere mpi yiri nke nwa atụrụ, e gosiri Jọn ọchịchị ụwa ndị ahụ nke ga-etinyekarị aka n’ịzọpịa iwu Chineke na n’ịkpagbu ndị Ya. Agha ahụ na-aga n’ihu ruo na njedebe nke oge. E gosiri ndị Chineke, ndị e ji nwanyị dị nsọ na ụmụ ya nọchite anya ha, dịka ndị dị nnọọ nta n’ọnụ ọgụgụ. N’ụbọchị ikpeazụ, naanị ihe fọdụrụnụ ka dịkwa. Banyere ndị a Jọn kwuru na ha bụ ndị ‘na-edebe iwu Chineke, ma nwee àmà nke Jisọs Kraịst.’”

> “Site n’ofufe arụsị, ma emesịa site n’aka Papacy, Setan jiri ike ya rụọ ọrụ ruo ọtụtụ narị afọ n’ịgbalị ihichapụ n’ụwa ndị àmà Chineke kwesịrị ntụkwasị obi. Ndị na-ekpe arụsị na ndị papist bụ otu mmụọ dragọn ahụ ka kpaliri. Naanị ihe ha dị iche na ya bụ na Papacy, n’ime ka o yiri ka ọ na-ejere Chineke ozi, bụ onye iro ka ize ndụ ya dị ukwuu ma bụrụkwa onye obi ọjọọ karị. Site n’ọrụ Romanism, Setan dọọrọ ụwa n’agha. A kpochapụrụ nzukọ Chineke nke na-ekwupụta na ọ bụ nke Ya n’ime ọkwa aghụghọ a, ma ruo ihe karịrị otu puku afọ ndị Chineke tara ahụhụ n’okpuru iwe dragọn ahụ. Ma mgbe Papacy, nke a napụrụ ike ya, manyere ịkwụsị mkpagbu, Jọn hụrụ ike ọhụrụ ka ọ na-apụta iji meghachi olu dragọn ahụ, ma gaa n’ihu n’otu ọrụ ahụ obi ọjọọ na nkwulu Chineke. Ike a, nke ikpeazụ ga-ebuso nzukọ ahụ na iwu Chineke agha, ka e ji anụ ọhịa nwere mpi abụọ dị ka nke nwa atụrụ nọchianya.”

> “Ma mdepụta siri ike nke mkpịsị-ese amụma na-ekpughe mgbanwe n’ọnọdụ udo a. Anụ ọhịa ahụ nke nwere mpi dịka nke nwa atụrụ na-ekwu okwu n’olu dragọn, ma ‘na-eme ihe n’ike nile nke anụ ọhịa mbụ ahụ n’ihu ya.’ Amụma ahụ na-ekwupụta na ọ ga-agwa ndị bi n’ụwa ka ha mee oyiyi nke anụ ọhịa ahụ, nakwa na “ọ na-eme ka mmadụ nile, ma ndị nta ma ndị ukwu, ndị ọgaranya ma ndị ogbenye, ndị nweere onwe ha ma ndị ohu, nata akara n’aka nri ha, ma ọ bụ n’egedege ihu ha; ka mmadụ ọ bụla ghara ịzụta ma ọ bụ ree, ma e wezụga onye nwere akara ahụ, ma ọ bụ aha anụ ọhịa ahụ, ma ọ bụ ọnụọgụ aha ya.” N’ụzọ dị otu a, Protestantism na-agbaso nzọụkwụ nke Papacy.” Signs of the Times, November 1, 1899.

N’akụkụ edemede mbụ nke ngafe ikpeazụ ahụ, Nwanyị White kpọrọ Rom ndị ọgọ mmụọ, Rom nke ndị popu, na United States “ọchịchị nke ụwa.” N’akụkụ nke abụọ, ọ kọwara na ọchịchị ndị ahụ bịara n’usoro na-esochi ibe ha mgbe ọ sịrị, “site n’okpukpe ndị ọgọ mmụọ, ma emesịa site n’aka ndị popu,” nakwa, “mgbe e wepụrụ ndị popu ike ha, ma manye ha ịkwụsị mkpagbu, Jọn hụrụ ike ọhụrụ ka ọ na-ebili iji kwughachi olu dragọn ahụ, ma gaa n’ihu n’otu ọrụ ahụ dị obi ọjọọ na nke nkwulu Chineke.” Ma ọ kwụsịghị n’ebe ahụ, n’ihi na n’akụkụ nke atọ ọ kọwara na United States ga-amanye alaeze ọzọ n’elu ụwa nile. Ọ sịrị, “Anụ ọhịa ahụ nke nwere mpi dị ka nke nwa atụrụ na-ekwu okwu n’olu dragọn, ma ‘na-eji ike niile nke anụ ọhịa mbụ ahụ n’ihu ya arụ ọrụ.’ Amụma na-ekwupụta na ọ ga-agwa ndị bi n’ụwa ka ha meere anụ ọhịa ahụ oyiyi.”

Mkpughe Isi nke iri na abụọ na nke iri na atọ nke Akwụkwọ Mkpughe na-akọwapụta Rome ndị ọgọ mmụọ, Rome ndị pope, United States, na oyiyi anụ ọhịa nke United States guzobere. Nkọwa nke “oyiyi anụ ọhịa” bụ njikọta nke Ụka na Ọchịchị, ma ka ụwa dum guzobe oyiyi anụ ọhịa, site n’otú e si akọwa ya, ọ na-egosi na n’ụbọchị ikpeazụ, a ga-amanye ọchịchị otu ụwa n’elu ụwa niile. Alaeze ahụ ga-abụ nke mejupụtara Ọchịchị na Ụka, ebe Ụka ga-achịkwa mmekọrịta ahụ. Isi nke iri na abụọ na nke iri na atọ nke Akwụkwọ Mkpughe na-akọwapụta alaeze anọ na-esochi ibe ha, ma a na-anọchikwa anya alaeze ndị ahụ n’isi nke iri na asaa, nakwa n’isi nke abụọ nke Daniel.

N’afọ 1798, Jọn hụrụ na alaeze ise mbụ nke amụma Akwụkwọ Nsọ adaala ugbua, nakwa na n’afọ 1798, otu alaeze nọ mgbe ahụ. Ala-eze nke amụma Akwụkwọ Nsọ nke bidoro n’afọ 1798 bụ anụ ọhịa nke ụwa nke Mkpughe isi nke iri na atọ, nke malitere dị ka nwa atụrụ, ma mechaa kwuo okwu dịka dragọn. United States bụ alaeze nke isii nke amụma Akwụkwọ Nsọ, nke nwere mpi abụọ, nke na-eso alaeze nke ise nke Babilọn ime mmụọ nke natara ọnya na-egbu egbu. Ala-eze nke ise bụ Babilọn ime mmụọ, onye e jiri alaeze mbụ nke Babilọn nkịtị mee ihe nnọchianya ya. Ala-eze nke isii nke nwere mpi abụọ ka e jiri ogwe aka abụọ nke ọlaọcha mee ihe nnọchianya ya.

N’afọ 1798, a ga-enwe alaeze nke ka dị n’ọdịnihu, n’ihi na n’afọ 1798, “nke ọzọ ahụ erubeghị.” Mgbe alaeze nke asaa ahụ bịara n’akụkọ ihe mere eme, ọ ga-anọgide naanị “obere oge.” Alaeze nke ise natara ọnyá na-egbu egbu, alaeze nke isii nwere mpi abụọ, alaeze nke asaa kwa na-anọgide naanị n’oge dị mkpirikpi. Ihe gbara amaokwu ahụ gburugburu kọwara na alaeze nke asaa ahụ ka “ndị eze iri” na-anọchi anya ya, n’ihi na mgbe “ndị eze iri” ahụ ghọrọ alaeze, ha na-achị naanị “otu awa,” ma “otu awa” bụ “obere oge” dị mkpirikpi. Mgbe “ndị eze iri” ahụ na-achị, ha na anụ ọhịa ahụ na-achịkọ ọnụ n’ime “otu awa” ahụ.

> Mpi iri nke ị hụrụ bụ eze iri, ndị na-anatabeghị alaeze ruo ugbu a; ma ha na-anata ike dị ka eze otu awa ha na anụ ọhịa ahụ nọ. Mkpughe 17:12.

“mpi iri” ahụ bụ alaeze nke asaa, ma ha na anụ ọhịa ahụ na-achịkọrịta ọchịchị “otu awa”. “Otu awa” ahụ bụ oge ọgbaaghara iwu Ụbọchị Sọnde nke na-amalite na iwu Ụbọchị Sọnde na-abịa n’oge na-adịghị anya na United States. Ha kwetara iso anụ ọhịa ahụ chịa, n’ihi na e mere ka ha mee otú ahụ site n’aka eze bụ isi, nke bụ United States. Nwanneanyị White, n’akụkụ amaokwu ahụ anyị ka kpọtụrụ, na-akọwapụta na ike ikpeazụ ga-akpagbu ndị Chineke bụ anụ ọhịa nke ụwa.

> “Jọn hụrụ ike ọhụrụ ka ọ na-abịa ka o kwughachi olu dragọn ahụ, ma gbasaa otu ọrụ ahụ nke obi ọjọọ na nkwulu Chineke. Ike a, nke bụ nke ikpeazụ ga-alụso ụka na iwu Chineke ọgụ, ka e ji anụ ọhịa nwere mpi dịka nke nwa atụrụ nọchianya ya.” Signs of the Times, November 1, 1899.

A na-eweta alaeze ikpeazụ nke amụma Baịbụl site n’aghụghọ nke United States rụpụtara, dịka Onye-amụma Ụgha. Alaeze ahụ malitere dịka nwa atụrụ n’afọ 1798, ma n’ụbọchị ikpeazụ ọ na-amanye ụwa ịnakwere oyiyi anụ ọhịa nke zuru ụwa ọnụ, nke site n’ịkọwa ya bụ njikọta nke Chọọchị na Ọchịchị, ebe Chọọchị na-achịkwa mmekọrịta ahụ. A na-akọwakwa alaeze ahụ dịka njikọ atọ n’otu.

> “Ndị Protestant nke United States ga-abụ ndị ga-ebute ụzọ n’ịgbatị aka ha gafee olulu miri emi ahụ iji jide aka nke Spiritizim; ha ga-agbatịkwa gafee abis ahụ iji kpakọrịta aka na ike Roman; ma n’okpuru mmetụta nke njikọ okpukpu atọ a, obodo a ga-eso nzọụkwụ nke Rome n’ịzọgbu ikike nke akọ na uche.” The Great Controversy, 588.

Njikọ atọ ahụ bụ njikọ nke dragọn ahụ, anụ ọhịa ahụ, na onye amụma ụgha ahụ, ndị nke na Mkpughe isi nke iri na isii na-apụ ịga n’ebe ndị eze nke ụwa nọ ma duru ụwa gaa Amagedọn.

> M hụkwara mmụọ atọ na-adịghị ọcha, dị ka mbe, ka ha si n’ọnụ dragọn ahụ, na n’ọnụ anụ ọhịa ahụ, na n’ọnụ onye amụma ụgha ahụ pụta. N’ihi na ha bụ mmụọ ndị mmụọ ọjọọ, na-arụ ọrụ ebube, ndị na-aga n’ihu ruo n’ebe ndị eze nke ụwa na nke ụwa nile nọ, iji kpọkọta ha maka agha nke nnukwu ụbọchị ahụ nke Chineke Pụrụ Ime Ihe Niile. Mkpughe 16:13, 14.

“Ike Rom” ahụ bụ papacy, anụ ọhịa ahụ na alaeze nke ise n’amụma Bible nke natara ọnya na-egbu egbu. “Ndị Protestant” na-anọchi anya United States, amụma ụgha ahụ, alaeze nke isii na nke ikpeazụ n’amụma Bible. “Spiritualism” bụ United Nations, dragọn ahụ na alaeze ahụ nke kwetara ịchị otu awa ya na anụ ọhịa ahụ. A na-emezu njikọ ahụ atọ n’otu n’ime “otu awa” ahụ nke bụ “awa” nke “oke ala ọma jijiji” ahụ dị na Mkpughe iri na otu, nke bụ iwu Sọnde na-abịa n’oge na-adịghị anya.

> “Site n’iwu e ji amanye idobe òtù ọchịchị nke Papacy n’ụzọ na-emegide iwu Chineke, mba anyị ga-ekewapụ onwe ya kpamkpam n’ezi omume. Mgbe Protestantism ga-agbatị aka ya gafee olulu sara mbara ahụ iji jide aka nke ike Rome, mgbe ọ ga-agafe n’elu omimi ahụ iji kpụkọta aka na Spiritualism, mgbe, n’okpuru mmetụta nke njikọ a nke akụkụ atọ, obodo anyị ga-ajụ ụkpụrụ ọ bụla nke Iwu Nsọchi ya dịka ọchịchị Protestant na nke republic, ma debe usoro maka ịgbasa ụgha na aghụghọ nke Papacy, mgbe ahụ ka anyị pụrụ ịmata na oge eruola maka ịrụ ọrụ ebube ahụ nke Setan, nakwa na ọgwụgwụ dị nso.” Testimonies, mpịakọta nke 5, 451.

N’isi nke abụọ nke Daniel, Babilọn, alaeze mbụ nke amụma Akwụkwọ Nsọ nke isi ọlaedo ahụ nọchiri anya ya, na-anọchi anya Babilọn ime mmụọ, alaeze nke ise nke amụma Akwụkwọ Nsọ. Alaeze ahụ nke Medes na ndị Peshịa ọnụ, ubu na ogwe aka nke ọlaọcha, alaeze nke abụọ nke amụma Akwụkwọ Nsọ n’ime Daniel isi nke abụọ, na-anọchi anya anụ ọhịa ahụ nwere mpi abụọ nke si n’ụwa bilie, ya bụ, United States, alaeze nke isii nke amụma Akwụkwọ Nsọ. Ọla kọpa nke ihe oyiyi ahụ dị na Daniel isi nke abụọ, nke na-anọchi anya Gris, alaeze nke atọ nke amụma Akwụkwọ Nsọ, na-anọchi anya United Nations, isi nke asaa nke na-aga n’ihu ruo “otu awa”, nke kwa kwekọrọ n’ịnakwere ọnọdụ n’ime njikọ atọ ahụ nke dragọn, anụ ọhịa ahụ, na onye amụma ụgha.

Alaeze ígwè nke Daniel isi nke abụọ, alaeze nke anọ nke amụma Akwụkwọ Nsọ, na-anọchi anya alaeze nke asatọ, nke sitere n’ime asaa ahụ. Rom oge ochie nke ndị ọgọ mmụọ, alaeze nke anọ, na-anọchi anya Rom nke oge a, nke bụ alaeze e wuru n’ọdịdị njikọta Chọọchị na Ọchịchị, ebe Chọọchị na-achị n’elu mmekọrịta ahụ. Alaeze ahụ bụ nke akụkụ atọ n’ọdịdị ya, n’ihi na eze kacha elu nke “ndị eze iri” ahụ bụ alaeze nke isii nke bụ anụ ọhịa nke ụwa. Alaeze nke isii bụ Ehab, onye lụrụ Jezebel. Alaeze nke isii, mgbe e gosipụtara ya n’ime njikọta ya nke akụkụ atọ, bụ Rom nke oge a, nke alaeze nke ise bụ́ Rom ndị popu buru ya ụzọ, nke alaeze nke anọ bụ́ Rom ndị ọgọ mmụọ buru kwa ya ụzọ.

Ndị Miller naanị hụrụ Rome dịka alaeze nke anọ na nke ikpeazụ. Ha ghọtara na ọdịdị ya bụ nke akụkụ abụọ, ma ha enweghị ike ịhụ alaeze ụwa ọ bụla ọzọ ga-eso ya. Ala-eze nke anọ bụ Rome ndị ọgọ mmụọ, nke buru ụzọ tupu Rome ndị popu, bụ ala-eze nke ise, nke Rome nke oge a, bụ ala-eze nke isii, na-eso. Ala-eze nke isii bụ nke atọ n’ime ngosipụta atọ nke Rome.

Njikọ ahụ nke ugboro atọ nke dragọn ahụ, anụ ọhịa ahụ, na onye amụma ụgha ahụ bụ ma Rome nke oge a, bụrụkwa Babilọn Ukwu ahụ, nke a gwọpụtara ọnya ọnwụ ya. United States, United Nations, na akwụna Taịa na-anọchi anya alaeze nke asatọ na nke ikpeazụ, ma ha atọ bụ ndị mmekọ n’ime njikọ ahụ nke ugboro atọ nke alaeze nke isii, nke bụ ike ikpeazụ “ibu agha megide nzukọ-nsọ na iwu Chineke.”

United States bụ otu ụzọ n’ime atọ nke alaeze nke isii. United Nations, dị ka akụkụ nke njikọ nke akụkụ atọ ahụ, bụkwa otu ụzọ n’ime atọ nke alaeze nke isii, papacy ahụ kwa bụkwa otu ụzọ n’ime atọ nke alaeze nke isii. N’ogo a, ọnụ ọgụgụ nke United States bụ ISII, na ọnụ ọgụgụ nke United Nations bụ ISII, na ọnụ ọgụgụ nke papacy bụkwa ISII. Njikọ nke akụkụ atọ ahụ na-anọchi anya ọnụ ọgụgụ nke mmadụ, “nwoke mmehie”, ọnụ ọgụgụ ya bụkwa ISII-ISII-ISII.

> Nke a bụ amamihe. Ka onye nwere nghọta gụọ ọnụ ọgụgụ nke anụ ọhịa ahụ: n’ihi na ọ bụ ọnụ ọgụgụ nke mmadụ; ọnụ ọgụgụ ya bụ narị isii, iri isii na isii. Mkpughe 13:18.

Alaeze nke isii na nke ikpeazụ nke dị iche iche bụ United States, ma ọ na-eduhie ụwa, n’ihi na ọ bụ Onye-amụma Ụgha.

> Ọ na-egosikwa ike nile nke anụ ọhịa mbụ ahụ n’ihu ya, ma na-eme ka ụwa na ndị bi n’ime ya fee anụ ọhịa mbụ ahụ ofufe, onye e gwọrọ ọnya ọnwụ ya. Ọ na-arụkwa nnukwu ihe ịtụnanya, nke na-eme ka o si n’eluigwe mee ka ọkụ daa n’ụwa n’ihu mmadụ nile; ma na-eduhiekwa ndị bi n’ụwa site n’ihe ịrụ ọrụ ebube ndị ahụ nke e nyere ya ike ime n’ihu anụ ọhịa ahụ; na-agwa ndị bi n’ụwa ka ha meere anụ ọhịa ahụ onyinyo, bụ nke e merụrụ ahụ site na mma agha, ma dịrị ndụ. Mkpughe 13:12–14.

“Ike nke anụ ọhịa mbụ n’ihu ya,” na-anọchi anya ike e nyere ọchịchị ndị popu site n’aka ndị eze Europe, malite na Clovis n’afọ 496. United States na-eji ike agha ya, nke ike akụ na ụba ya na-eso, aghọgbu ma manye ụwa. United States na-amanye ụwa ka ọ fee ọchịchị ndị popu ofufe, site n’ime ka ofufe ụbọchị Sunday bụrụ iwu. United States na-arụ nnukwu ihe ịtụnanya site n’ime ka ọkụ, (akara nke ozi) si n’eluigwe rịdata, nke a ga-emezu site n’Ụzọ Ozi Ukwu nke Elu, nke na-anọchi anya mmepe zuru ezu nke ịsa ụbụrụ na mgbasa ozi aghụghọ, nke bụ ngosipụta nke oge a nke hypnosis. N’ihi nsogbu na-arịwanye elu nke Islam wetara n’elu ụwa, ka ha na-emezu ọrụ ha n’ịkpasu mba dị iche iche iwe, a na-aghọgbu ụwa ka o nabata usoro zuru ụwa ọnụ nke njikọ Chọọchị na Ọchịchị nke mejupụtara dragọn ahụ, anụ ọhịa ahụ, na onye amụma ụgha ahụ.

Mgbe amaokwu nke iri na asatọ nke Mkpughe isi nke iri na atọ kwuru ka a gụọ ọnụ ọgụgụ nke anụ ọhịa ahụ, ọnụ ọgụgụ ahụ bụ ike atọ ndị ahụ na-ezukọta ọnụ imeju alaeze nke isii na nke ikpeazụ. Mgbe e guzobere alaeze ahụ nke 666, ọ ga-abụ mmezu nke ilu amụma ahụ nke na-ekwu na eze nke asatọ sitere n’ime asaa ahụ. Ilu amụma ahụ bụ akụkụ nke eziokwu ahụ a kpọghechara akara ya mgbe Ọdụm nke ebo Juda meghere akara nke Mkpughe nke Jizọs Kraịst.

N’ihi nke a, ilu ahụ gbasara alaeze ikpeazụ nke bụ alaeze nke isii nke nwere akụkụ atọ, nke bụkwa Babilọn ime mmụọ e chefuru echefu ruo afọ iri asaa nke ihe nnọchianya, nke bụkwa Rom nke oge a, nke bụkwa onyinyo anụ ọhịa nke ụwa dum, nke alaeze mbụ nke Babilọn, na alaeze nke anọ nke Rom ndị ọgọ mmụọ, nọchiri anya ya, a na-agba ya àmà ugboro abụọ site n’ịkọwapụta na ọ bụ ndị “amamihe” ga-aghọta eziokwu a; n’ihi na ilu nke 666 dabeere n’ebe ndị nwere amamihe nọ, dịka ilu nke eze nke asatọ si bụrụ onye sitere n’ime asaa.

> Nke a bụ amamihe. Ka onye nwere nghọta gụọ ọnụ ọgụgụ nke anụ ọhịa ahụ: n’ihi na ọ bụ ọnụ ọgụgụ nke mmadụ; ọnụ ọgụgụ ya bụ narị isii na iri isii na isii. Mkpughe 13:18.

> Nke a bụkwa uche nke nwere amamihe. Isi asaa ahụ bụ ugwu asaa, nke nwanyị ahụ nọkwasịrị n’elu ha. Mkpughe 17:9.

A na-aghọta mmeghe nke Mkpughe Jisọs Kraịst site n’aka ndị “amamihe,” ọ bụghị site n’aka ndị ajọ mmadụ. Ntụaka abụọ ahụ banyere amamihe n’akwụkwọ Mkpughe metụtara ndị nwere “nghọta,” ihe ndị “amamihe” na-aghọtakwa bụ “ịba ụba nke ọmụma.” “Ịba ụba nke ọmụma” ahụ, nke bụ Mkpughe Jisọs Kraịst, bụ mkpughe ahụ na alaeze nke asatọ, nke bụ alaeze ugboro atọ nke 666, ka a na-anọchikwakwa ya n’akwụkwọ Daniel isi nke abụọ, n’ihi na ihe ịchọ mma ndị ahụ dị na nrọ Miller ga-enwu ugboro iri karịa n’ụbọchị ikpeazụ.

Anyị ga-aga n’ihu n’ọmụmụ ihe a n’isiokwu na-esote.

> “N’Akwụkwọ Mkpughe ka e gosiri ihe omimi miri emi nke Chineke. Aha ahụ e nyere ibe ya ndị e sitere n’ike mmụọ nsọ dee, ‘Mkpughe,’ na-agbagha okwu a na-ekwu na nke a bụ akwụkwọ e mechiri emechi. Mkpughe bụ ihe e kpughere. Onyenwe anyị n’onwe Ya kpughere ohu Ya ihe omimi ndị dị n’akwụkwọ a, ma Ọ bu n’obi na ha ga-adị oghe nye ọmụmụ nke mmadụ niile. Eziokwu ya ka e zigara ndị bi n’ụbọchị ikpeazụ nke akụkọ ụwa a, dịka e zigakwara ya ndị bi n’ụbọchị Jọn. Ụfọdụ n’ime ihe oyiyi ndị e sere n’amụma a adịlarị n’oge gara aga, ụfọdụ na-eme ugbu a; ụfọdụ na-eme ka a hụ njedebe nke nnukwu ọgụ dị n’etiti ike ọchịchịrị na Onyeisi eluigwe, ụfọdụkwa na-ekpughe mmeri na ọṅụ nke ndị a gbapụtara agbapụ n’ụwa e mere ọhụrụ.”

> “Ka onye ọbụla ghara iche na, n’ihi na ha apụghị ịkọwa ihe nnọchianya ọ bụla pụtara n’Akwụkwọ Mkpughe, na ọ baghị ha uru ịchọgharị akwụkwọ a n’ịgbalị ịmata ihe eziokwu ọ nwere pụtara. Onye ahụ kpughere Jọn ihe omimi ndị a ga-enye onye na-achọ eziokwu n’ịrụsi ọrụ ike ụtọ-ebu ụzọ nke ihe ndị dị n’eluigwe. Ndị obi ha ghe oghe ịnara eziokwu ga-enwe ike ịghọta ozizi ya, a ga-enyekwa ha ngọzi ahụ e kwere nkwa nye ndị ‘na-anụ okwu amụma a, na-edebekwa ihe ndị e dere n’ime ya.’”

> “N’Akwụkwọ Mkpughe ka akwụkwọ niile nke Bible na-ezukọta ma na-emechi. N’ebe a ka ezu nke akwụkwọ Daniel dị. Otu bụ amụma; nke ọzọ bụ mkpughe. Akwụkwọ ahụ e mechiri emechi abụghị Mkpughe, kama ọ bụ akụkụ ahụ nke amụma Daniel nke metụtara ụbọchị ikpeazụ. Mmụọ ozi nyere iwu, sị, ‘Ma gị onwe gị, O Daniel, mechie okwu ndị a, kpochiekwa akwụkwọ ahụ akara, ruo oge nke ọgwụgwụ.’ Daniel 12:4.” Acts of the Apostles, 584, 585.

Back to Articles