Article

# Akwụkwọ Daniel - Nọmba Iri Asatọ na Ise

Ikpughe Njem Amụma: Njikọ Dị Nsọ nke Ihe Mbaàmà Akụkọ Ihe Mere Eme

Author

Jeff Pippenger

Published

February 18, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Mgbe afọ otu narị na iri abụọ na isii gachara kemgbe nnupụisi nke 1863, n’afọ 1989 ka e kpughere amaokwu isii ikpeazụ nke Daniel iri na otu. Ihe ọmụma nke e kpughere mbụ n’afọ ahụ bụ nghọta nke ahịrị mgbanwe nke akụkọ ihe mere eme dị nsọ, na mkpughe na ha niile yiri ibe ha. Mgbe ahụ n’afọ 1992, ìhè nke amaokwu isii ikpeazụ ahụ malitere ikpughe nwayọọ nwayọọ. Ngosipụta mbụ e mere n’ihu ọha banyere eziokwu ndị a bụ n’afọ 1994, isiokwu ya bụkwa ahịrị mgbanwe ndị ahụ. N’afọ 1996, e bipụtara otu akwụkwọ akụkọ aha ya bụ The Time of the End¸ nke kọwara amaokwu isii ikpeazụ nke Daniel iri na otu.

Afọ 1996 bụ afọ e mere ozi ahụ ka ọ bụrụ nke a haziri n’usoro n’ụzọ iwu kwadoro, nke bụ akara ụzọ nke na-adakọ na ime ka ozi William Miller bụrụ nke a haziri n’usoro n’afọ 1831. Ozi Miller bụ nkwusa banyere mmeghe nke ikpe, ebe amaokwu isii ikpeazụ nke Daniel iri na otu bụ nkwusa banyere mmechi nke ikpe. Isiokwu nke ozi Miller bụ oge amụma dịka e kpughere ya n’ime Akwụkwọ Nsọ. Isiokwu nke amaokwu isii ikpeazụ nke Daniel iri na otu bụ Rom nke oge a (eze ụgha nke ugwu). Usoro e kpughere Miller bụ Iwu ya iri na anọ nke nkọwa amụma. Usoro e kpughere n’afọ 1989 bụ “ahịrị n’elu ahịrị” nke mmegharị mgbanwe ndị ahụ.

Ọrụ Miller gụnyere iguzobe Okwu Chineke dịka nke nwere ikike, n’iche iche megide omenala na omenaala ndị papa nke nọworo n’ọrụ n’ụwa ruo afọ otu puku na narị abụọ na iri isii. N’ihi nke a, e bipụtara ozi Miller na mbụ n’afọ 1831 (si otú a mee ka ozi Miller bụrụ nke e debere n’usoro), kpọmkwem afọ narị abụọ na iri abụọ mgbe e mechara Bible King James. Ọrụ Future for America bụ ịchọpụta ọrụ nke United States n’ịgwọ ọnyá na-egbu egbu nke ọchịchị papa n’iwu Sunday nke na-abịa n’oge na-adịghị anya. N’ihi nke a, e bipụtara akwụkwọ akụkọ The Time of the End n’afọ 1996 (si otú a mee ka ozi ahụ bụrụ nke e debere n’usoro), kpọmkwem afọ narị abụọ na iri abụọ mgbe mmalite nke United States n’afọ 1776 gasịrị.

Amataghị ịghọta afọ abụọ narị na iri abụọ ahụ nke jikọtara isiokwu nke mmegharị ndozigharị ọ bụla ọnụ na ebe nrụtụ aka nke akụkọ ihe mere eme ruo ogologo oge gachara ụbọchị Septemba 11, 2001; n’ihi na ọ bụghị ruo mgbe ọgba aghara nke atọ bịarutere n’ụbọchị ahụ ka Onyenwe anyị duru ndị Ya azụ n’ụzọ ochie nke Jeremiah isi nke isii, amaokwu nke iri na isii na nke iri na asaa. Ọ bụ n’ebe ahụ ka a chọpụtara ọzọ ìhè nke “oge asaa,” ma ka ìhè ahụ na-etolite, o doo anya na narị afọ abụọ na iri abụọ bụ ọnụ ọgụgụ na-ejikọta Daniel isi nke asatọ, amaokwu nke iri na atọ na nke iri na anọ ọnụ. N’amaokwu nke iri na atọ, a na-akọwa ọhụụ “chazon” nke akụkọ ihe mere eme amụma, ma n’amaokwu nke iri na anọ, a na-akọwa ọhụụ “mareh” nke “ọdịdị ahụ.” Njikọ dị n’etiti amaokwu abụọ ahụ bụ ihe Gabriel bịara ịkụziri Daniel, ma Daniel na-anọchi anya ndị nke Chineke n’ụbọchị ikpeazụ ndị na-abịa ịghọta njikọ dị n’etiti ọhụụ abụọ ahụ.

Ọhụ nke amaokwu nke iri na atọ na-anọchi anya “oge asaa” ahụ (afọ puku abụọ na narị ise na iri abụọ), ma ọhụ nke amaokwu nke iri na anọ na-anọchi anya ụbọchị puku abụọ na narị atọ ahụ (afọ). “Oge asaa” ahụ megide alaeze ndịda nke Juda, nke na-anọchi anya Juda, Jerusalem na ebe nsọ ahụ, malitere n’afọ 677 T.K., ma afọ puku abụọ na narị atọ ahụ nke na-egosi mweghachi nke Jerusalem na ebe nsọ ahụ malitere n’afọ 457 T.K.

Afọ narị abụọ na iri abụọ jikọtara ọhụụ abụọ a ọnụ, ma a ghọtara ọnụọgụ narị abụọ na iri abụọ dị ka ihe nnọchianya nke njikọ dị n’etiti ịzọ ụkwụ n’elu usuu ndị ahụ na ebe nsọ ahụ, site n’aka ike ndị na-emebi emebi nke ikpere arụsị na ọchịchị popu, nke a kọwara dị ka ịgbasasị na iwe Chineke. Afọ narị abụọ na iri abụọ ahụ jikọtara ọhụụ nke ọrụ Setan nke ịzọ ụkwụ n’elu ebe nsọ ahụ ọnụ na ọhụụ nke ọrụ nsọ nke iweghachi otu ụlọ nsọ ahụ. Ya mere, afọ narị abụọ na iri abụọ ahụ bụ ihe nnọchianya nke na-anọchi anya njikọ dị nsọ.

Dịka mmegharị nke ndị Miller gwụsịrị n’ime nnupụisi nke 1863, ma mgbe ahụ otu narị afọ na afọ iri abụọ na isii gachara mmegharị nke mmụọ-ozi nke atọ bịarutere, si otu a na-emesi ike na mmegharị abụọ ahụ jikọtara onwe ha site n’akara amụma nke “ugboro asaa” (otu narị afọ na afọ iri abụọ na isii), afọ abụọ narị na iri abụọ ahụ jikọtara iguzobe ozi Akwụkwọ Nsọ nke Miller n’afọ 1831 na mmepụta nke King James Bible n’afọ 1611; otu a kwa, otu oge ahụ jikọtara Future for America na mmalite nke America, ebe ọ na-akọwapụta ọgwụgwụ America.

N'abalị iri abụọ na abụọ nke Ọktoba, 1844, Onye-Ozi nke Ọgbụgba-ndụ ahụ bịara n'ụlọ nsọ ahụ na mberede, nke O wulitere n'ime afọ iri anọ na isii, site na 1798, njedebe nke iwe mbụ, ruo 1844, njedebe nke iwe ikpeazụ. Mbata Ya n'ụlọ nsọ ahụ bu ụzọ nweta ntupụ nke Mmụọ Nsọ n'ime mmegharị nke Mkpu Etiti Abalị, nke e gosipụtaralarị n'ọrụ site na nbata mmeri nke Kraịst n'ime Jerusalem. Ndị akaebe abụọ ahụ na-eguzobe na mgbe a ga-emegharị mmegharị Mkpu Etiti Abalị ahụ n'ụbọchị ikpeazụ, Kraịst ga-abụworị Onye wulitere ụlọ nsọ nke ndị otu narị na iri anọ na anọ puku ahụ. Mmegharị abụọ ahụ ebe a na-emezu Mkpu Etiti Abalị nke ilu ụmụ agbọghọ iri ahụ, na-adaba n'usoro yiri ibe ha.

> “A na-akpọkarị m gaa n’ilu ahụ banyere ụmụ agbọghọ iri na-amaghị nwoke, ise n’ime ha bụ ndị maara ihe, ise ọzọ bụ ndị nzuzu. E mezuwo ilu a, a ga-emekwa ya ruo n’ihe ọbụla nke ọma, n’ihi na ọ nwere nsonye pụrụ iche n’oge a, ma, dịka ozi mmụọ ozi nke atọ, e mezuwo ya, ọ ga-anọgidekwa bụrụ eziokwu dị ugbu a ruo na njedebe nke oge.” Review and Herald, August 19, 1890.

Akụkọ ihe mere eme nke ndị Mịlaịtị (ngagharị nke mmụọ-ozi mbụ) na-anọchi anya ngosipụta na-arịwanye elu nke ike Chineke nke malitere mgbe e meghere akwụkwọ Daniel n’afọ 1798. Ike ahụ mụbara mgbe mmụọ-ozi nke Mkpughe iri rịdatara n’ụbọchị Ọgọst 11, 1840. Mgbe ahụ, nkụda mmụọ mbụ nke Eprel 19, 1844 bịara, ma n’ikpeazụ dugara n’ịwụsa Mmụọ Nsọ na nzukọ mgbakọ ogige Exeter nke malitere n’ụbọchị Ọgọst 12, 1844, ma gara n’ihu gbasaa dị ka ebili mmiri oke osimiri n’ala ahụ ruo n’Ọktoba 22, 1844.

Akụkọ ihe mere eme nke Future for America (mmegharị nke mmụọ ozi nke atọ), na-anọchi anya ngosipụta na-arịwanye elu nke ike Chineke nke malitere mgbe e meghere akwụkwọ Daniel na 1989. Ike ahụ mụbara mgbe mmụọ ozi nke Mkpughe iri na asatọ siri n’eluigwe rịdata na Septemba 11, 2001. Mgbe ahụ nkụda mmụọ mbụ nke Julaị 18, 2020 bịara, nke n’ikpeazụ ga-eduga n’ịwụsa Mmụọ Nsọ nke ga-anọgide na-agbasa dịka ọku ọhịa n’elu ụwa ruo mgbe Michael ga-ebili, oge e nyere mmadụ maka nchegharị emechie.

N’ụbọchị Ọktoba 22, 1844, e mezuru ọtụtụ amụma, si otu a gosi na, n’iwu ụbọchị Sọnde nke na-abịa n’oge na-adịghị anya, a ga-emezukwa ọtụtụ amụma ọzọ. Otu n’ime amụma ndị ahụ bụ igbu oge nke ọhụụ ahụ dịka e si gosi ya na Habakuk isi nke abụọ. Habakuk isi nke abụọ kọwara ahụmahụ nke ma mmegharị nke mmụọ ozi mbụ ma nke atọ. Mmegharị abụọ ahụ na-eche esemokwu ihu banyere usoro ziri ezi nke Akwụkwọ Nsọ, nke a na-arụzu n’etiti ndị nnọchi anya nke mmegharị ahụ na ndị bụbu ndị a họpụtara, ndị a na-agafe n’oge usoro nke esemokwu ahụ.

Ozi nke ndị nche nke akụkọ ihe mere eme nke mmụọ ozi mbụ ga-agbachitere bụ ịchọpụta eziokwu ndị ahụ (ọla dị oke ọnụ nke Miller), ndị e mechara nọchite anya ha n’elu chaatị nsọ abụọ nke 1843 na 1850. N’ime usoro arụmụka ahụ, a ga-enwe nkụda mmụọ nke ga-akara nkewa site n’etiti òtù abụọ ahụ na-emegide ibe ha, ma bụrụkwa oku maka nnọrara onwe onye nye Chineke n’ụzọ miri emi karị n’etiti ndị kwesịrị ntụkwasị obi.

Mgbe ahụ Habakuk na-akọwapụta ọdịiche dị n’etiti òtù abụọ ahụ sonyere n’usoro ule nke eziokwu ndị ntọala. Usoro ule ahụ, nke gụnyekwara arụmụka dị n’etiti òtù abụọ ahụ nke dara jụụ na Ọktoba 22, 1844, kwụsịrị kpọmkwem n’ebe Habakuk isi nke abụọ kwụsịrị.

> Ma Onyenwe anyị nọ n’ụlọ nsọ ya dị nsọ: ka ụwa niile nọ jụụ n’ihu ya. Habakuk 2:20.

Onyenwe anyị n’abanyeghị anya banye n’ụlọ nsọ Millerite Ya, ma n’oge ahụ ụwa niile kwesịrị ịnọ jụụ, n’ihi na Ụbọchị Mkpuchi Mmehie nke atụ ya mezuru abịala, ma ikpe ndị nwụrụ anwụ amalitela. Akụkọ amụma nke Habakuk isi nke abụọ kwụsịrị n’October 22, 1844, ma Jizọs na-akọwapụta mgbe niile njedebe nke ihe dị ka mmalite nke ihe. Mmalite nke ọhụụ abụọ ahụ nke afọ puku abụọ na narị ise na iri abụọ nke ịzọpịa ụlọ nsọ na usuu ndị agha n’okpuru ụkwụ, na ọhụụ nke iweghachi ụlọ nsọ na usuu ndị agha, malitere ọnụ, ma e kewara ha site n’afọ narị abụọ na iri abụọ, ma mgbe ha kwụsịrị, e mere ka a mata na ha akwụsịla, n’Habakuk isi nke ABỤỌ amaokwu nke IRI ABỤỌ.

N’ime iwu Sọnde nke na-abịa n’oge na-adịghị anya, a ga-emezu ọtụtụ amụma. Otu n’ime amụma ndị ahụ bụ ịla oge nke ọhụhụ ahụ dịka e gosipụtara ya n’isi nke abụọ nke Habakuk. Isi nke abụọ nke Habakuk na-akọwapụta ahụmahụ nke ma mmegharị nke mmụọ ozi mbụ ma nke mmụọ ozi nke atọ. A na-eche mmegharị abụọ ahụ ihu site n’esemokwu banyere ezi usoro ọmụmụ Akwụkwọ Nsọ, nke a na-eme n’etiti ndị nnọchiteanya nke mmegharị ahụ na ndị mbụ a họpụtara, ndị a na-agabiga n’oge usoro esemokwu ahụ.

Ozi a ga-agbachitere site n’aka ndị nche nke akụkọ nke mmụọ ozi nke atọ bụ njirimara nke eziokwu ndị ahụ (ọla Mịla), ndị e mechara nọchite anya ha n’elu chaatị nsọ abụọ nke 1843 na 1850. N’ime usoro nke arụmụka ahụ, e nwere ndakpọ olileanya nke kpọrọ nkewa n’etiti klaasị abụọ ndị na-emegide onwe ha, na oku a kpọrọ ndị kwesịrị ntụkwasị obi ka ha banye n’ime nsọpụrụ onwe miri emi karịa. Mgbe ahụ, Habakkuk na-akọwapụta ọdịiche dị n’etiti klaasị abụọ ahụ so na usoro nnwale nke eziokwu ntọala ndị ahụ. Usoro nnwale ahụ, nke e ji arụmụka dị n’etiti klaasị abụọ ahụ nọchite anya ya, ga-akwụsị kpamkpam n’iwu Sọnde na-abịa n’oge na-adịghị anya, kpọmkwem ebe isi nke abụọ nke Habakkuk kwụsịrị.

> Ma Onye-nwe-anyị nọ n’ụlọ nsọ ya dị nsọ: ka ụwa nile gbachi nkịtị n’ihu ya. Habakọk 2:20.

Onyenwe anyị ga-abata n’ụlọ nsọ nke otu narị na puku iri anọ na anọ na mberede, ụwa nile ga-agbachikwa nkịtị n’oge ahụ, n’ihi na Ụbọchị Mkpuchi Mmehie nke ihe atụ ya mezuru ga-eru ikpe nke ndị dị ndụ. Akụkọ amụma nke Habakkuk isi nke abụọ na-ejedebe n’iwu Sọnde nke na-abịa n’oge na-adịghị anya, Jisọs na-ejikọkwa ngwụcha ihe mgbe niile na mmalite ihe.

Ikpe nke ndị dị ndụ bidoro na Septemba 11, 2001, ma ikpe ahụ bụ usoro. Usoro ahụ na-amalite n’ụlọ Chineke, emesịa eruo n’ókè ebe ikpe na-abịakwasị ndị nọ n’èzí ụlọ Chineke. Mgbe e wedara nnukwu ụlọ ndị ahụ nke Obodo New York n’ala, ikpe ahụ nke mmụọ-ozi na-akàrà-anọchi anya ya, bụ onye na-agafe n’etiti Jerusalem ma na-etinye akara n’ahụ ndị na-asụ ude ma na-akwa ákwá n’ihi arụ arụ ndị a na-eme n’ime nzukọ, na kwa arụ arụ ndị a na-eme n’ala ahụ, bidoro. N’iwu Sọnde nke ga-abịa n’oge na-adịghị anya, Kraịst gaara arụcha ọrụ iwuli ụlọ nsọ nke otu narị puku na iri anọ na anọ, ndị mmụọ-ozi mbibi ga-ewetakwa ikpe n’elu Jerusalem.

Mgbe ahụ, a na-ebuli puku iri anọ na anọ ahụ na narị otu elu dịka ọkọlọtọ, ikpe nke ndị dị ndụ wee malite maka ìgwè atụrụ nke ọzọ, nke Edom, Moab, na ndị-isi nke ụmụ Amọn nọchiri anya ha na Daniel isi nke iri na otu, amaokwu nke iri anọ na otu.

Ma a na-atụle mmegharị nke ndị Mịlaịraịt nke mmụọ-ozi mbụ, ma ọ bụ mmegharị dị ike nke mmụọ-ozi nke atọ, akụkọ ihe mere eme zuru ezu nke mmegharị mgbanwe ahụ na-anọchi anya mkpughe nke eziokwu na-arịwanye elu, nke na-eru njedebe ya n’ịwụsa Mmụọ Nsọ. Ịwụsa Mmụọ Nsọ bụ isi ihe amụma ndị banyere ụbọchị ikpeazụ na-elekwasị anya na ya. Nke a bụ ihe mere ụmụ agbọghọ ndị nzuzu ji enweghị mmanụ, ebe ndị amamihe nwere ya. Mmanụ ahụ bụ mmiri ozuzo ahụ.

> Ha na-asị, Ọ bụrụ na nwoke achụpụ nwunye ya, ma ọ pụọ n’aka ya, bụrụkwa nke nwoke ọzọ, ọ ga-alaghachikwute ya ọzọ? Ala ahụ ọ̀ gaghị emerụ emerụ nke ukwuu? Ma gị onwe gị esorola ọtụtụ ndị hụrụ gị n’anya kpọọ akwụna; ma laghachikwutekwa m, ka Onyenwe anyị kwuru. Welie anya gị elu lekwasị ebe ndị dị elu, hụkwa ebe a na-edebeghị gị n’iyi. N’ụzọ dị iche iche ka ị nọdụrụ ala na-eche ha, dịka onye Arabi nọ n’ọzara; i werekwa ịgba akwụna gị na ajọ omume gị metọọ ala ahụ. N’ihi ya ka e jigidere mmiri ozuzo, ma ozuzo ikpeazụ adịghị; i nwekwara ihu nwanyị akwụna, i jụrụ ime ihere. Ị̀ gaghị esite ugbu a kpọkuo m, sị, Nna m, gị bụ onye nduzi nke nwata m? Jeremiah 3:1–4.

N’amaokwu a (ọzọkwa, ndị amụma niile na-ekwu maka ụbọchị ikpeazụ), Chineke na-egosi na ndị Ya egwuriola akwụna, ruo n’ókè ha nwere ọkpọiso nke akwụna. Akwụna nke ụbọchị ikpeazụ bụ ike papal, ọkpọiso ahụ na-anọchikwa anya mkpebi e ji ebumnuche mee. Ndị Chineke nke ụbọchị ikpeazụ bụ ndị ajọ omume, ma Chineke na-enye oku ikpeazụ, n’agbanyeghị na ha eruola n’ebe ha bịaruru n’otu mkpebi ahụ akwụna ahụ mere. Ha azụlitela agwa nke ọgbọ nke anọ na-anọchi anya, ebe ha dị njikere ife anyanwụ ofufe dịka e si anọchi ya anya n’ọgbọ nke anọ nke Ezikiel isi nke asatọ.

> “Oge eruola ka ezi ìhè ahụ nwụnye n’etiti ọchịchịrị omume. E zipụla ozi mmụọ-ozi nke atọ gaa n’ụwa, na-adọ ndị mmadụ aka ná ntị ka ha ghara ịnara akara nke anụ ọhịa ahụ ma ọ bụ nke oyiyi ya n’egedege ihu ha ma ọ bụ n’aka ha. Ịnata akara a pụtara iru otu mkpebi ahụ anụ ọhịa ahụ ruru, na ịkwado otu echiche ndị ahụ, n’ime mmegide kpọmkwem megide okwu Chineke. Banyere ndị niile na-anata akara a, Chineke na-ekwu, ‘Onye ahụkwa ga-aṅụ mmanya nke iwe Chineke, nke a wụsara n’enweghị ngwakọta n’ime iko nke ọnụma ya; a ga-ata ya ahụhụ n’ọkụ na brimstone n’ihu ndị mmụọ-ozi dị nsọ, nakwa n’ihu Nwa Atụrụ ahụ.’” Review and Herald, July 13, 1897.

Jeremaịa na-akọwapụta ndị Chineke nke ụbọchị ikpeazụ dị ka ndị nweelarị ọkpọiso akwụna ahụ. Ha nọ n’ọnụ ụzọ inweta akara nke anụ-ọhịa ahụ n’ihi na ha bụ “ndị ajọ omume.” N’akụkụ Akwụkwọ Nsọ ahụ e kpọtụrụ aha ugbu a, Nwanyị White gara n’ihu:

> “Ọ bụrụ na e gosila unu ìhè nke eziokwu, nke na-ekpughe ụbọchị izu ike nke iwu nke anọ, ma na-egosi na ọ dịghị ntọala n’Okwu Chineke maka idebe Sọnde, ma unu ka na-arapara n’ụbọchị izu ike ụgha ahụ, na-ajụ idobe n’ịdị nsọ ụbọchị izu ike nke Chineke na-akpọ ‘ụbọchị m dị nsọ,’ unu na-anata akara nke anụ ọhịa ahụ. Olee mgbe nke a na-eme?—Mgbe unu na-erube isi n’iwu ahụ nke na-enye unu iwu ka unu kwụsị ịrụ ọrụ n’ụbọchị Sọnde ma fee Chineke ofufe, ebe unu maara na ọ dịghị ọbụna otu okwu n’ime Bible nke na-egosi na Sọnde bụ ihe ọzọ karịa ụbọchị nkịtị a na-arụ ọrụ, unu na-ekweta ịnata akara nke anụ ọhịa ahụ, ma na-ajụ akara nke Chineke. Ọ bụrụ na anyị anata akara a n’egedege ihu anyị ma ọ bụ n’aka anyị, ikpe ndị a kpọpụtara megide ndị na-enupụ isi aghaghị ịdakwasị anyị. Ma a na-etinye akara nke Chineke dị ndụ n’ahụ ndị ahụ ji akọ na uche debe ụbọchị izu ike nke Onyenwe anyị.”

> “‘Ma Chineke hụrụ na ajọ omume mmadụ dị ukwuu n’ụwa, nakwa na echiche ọ bụla nke echiche nile nke obi ya bụ naanị ihe ọjọọ mgbe niile…. Ụwa ahụkwa rere ure n’ihu Chineke, ụwa ahụ jupụtakwa n’ime ihe ike…. Chineke wee sị Noa, Ọgwụgwụ nke anụ ahụ niile abịawo n’ihu m; n’ihi na ụwa jupụtara n’ime ihe ike site n’aka ha; ma, lee, M ga-ebibi ha na ụwa.’ A ga-ebipụ ha n’ihi na ha emerụwo ụwa ahụ Chineke kere ka ndị ezi omume nwee ọṅụ n’ime ya.

> “‘Dị ka ọ dị n’ụbọchị Noa,’ ka Kraịst kwupụtara, ‘otu a ka ọ ga-adịkwa n’ụbọchị nke Nwa nke Mmadụ.’ Ma ọ̀ bụghị otu a ka ọ dị? Onye ọ bụla ga-eleba anya n’akwụkwọ akụkọ kwa ụbọchị pụrụ ịhụ ogologo ndepụta nke mpụ—ịṅụbiga mmanya ókè, izu ohi, ịpụnara mmadụ ihe, izu ego n’ụzọ aghụghọ, igbu ọchụ. Mgbe ụfọdụ, a na-egbu ezinụlọ dum, ka ọchịchọ mmadụ ahụ inweta ego ma ọ bụ ihe onwunwe ndị na-abụghị nke ya wee mezuo. N’ezie, ụwa na-aghọrịrị dịka ọ dị n’ụbọchị Noa, n’ihi na ndị mmadụ na-eleghara iwu Chineke anya n’ihu ọha.” Review and Herald, July 13, 1897.

Jeremaịa na-akọwapụta ndị Chineke nke ụbọchị ikpeazụ ndị fọdụrụ ntakịrị ka ha kpọọ isiala nye anyanwụ, ma mgbe ọ na-eme nke a, ọ na-akọwapụta na, “e jigidela mmiri ozuzo, ma o nwebeghị mmiri ozuzo ikpeazụ; i nwekwara ọkpọiso nke akwụna, i jụrụ ime ihere.” Ndị “ajọ omume” n’etiti ndị Chineke n’ụbọchị ikpeazụ adịghị anata mmiri ozuzo ikpeazụ, ha jụkwara ime ihere, n’ihi na echiche ha aghọwo ihe ọjọọ mgbe niile, dịka akụkọ Noa na-anọchi anya ya, nakwa dịka ime-ụlọ ihe osise n’ihe arụ nke abụọ nke Isi nke Asatọ nke Ezikiel.

Jeremaịa na-atụ aka n’ebe ndị ajọ omume na-enweghị ihere nọ n’etiti ndị mmadụ Chineke n’ụbọchị ikpeazụ, ka ha “tie mkpu” “site n’oge” ahụ gaa n’ebe “onye ndu” nke “ntorobịa” ha nọ. Onye ndu nke ntorobịa nke Adventism bụ mbadamba nkume abụọ nke Habakuk na ihe ịchọ mma ndị e gosiri n’elu ha. Naanị olileanya nke ịpụ n’ajọ omume ahụ nke na-achọ iweta ọnwụ ebighị ebi n’elu ndị ajọ omume n’etiti ndị mmadụ Chineke n’ụbọchị ikpeazụ bụ ịkpọku Chineke ahụ bụ onye ndu na mmalite, nke rutere n’“oge ọgwụgwụ” na 1798.

Nsogbu dị n’akụkọ ihe mere eme nke mmụọ-ozi mbụ ma ọ bụ nke atọ bụ ma ị na-anata ma ọ bụ na ị naghị anata mmiri ozuzo ikpeazụ. Mmiri ozuzo ikpeazụ ahụ malitere mgbe iwe were mba dị iche iche n’ụbọchị Septemba 11, 2001.

> “N’oge ahụ, mgbe ọrụ nzọpụta na-eru ngwụcha, nsogbu ga-abịakwasị ụwa, mba dị iche iche ga-ewekwa iwe, ma a ga-egbochi ha ka ha ghara igbochi ọrụ nke mmụọ ozi nke atọ. N’oge ahụ ka ‘mmiri ozuzo ikpeazụ,’ ma ọ bụ ume ọhụrụ sitere n’ihu Onyenwe anyị, ga-abịa, iji nye ike n’oké olu nke mmụọ ozi nke atọ, ma kwadebe ndị nsọ ka ha guzoro n’oge a ga-awụsị ihe otiti asaa ikpeazụ ahụ.” Early Writings, 85.

“Mmiri ozuzo nke ikpeazụ,” nke a na-akọwakwa dịka “mmeghari ume,” malitere mgbe mba dị iche iche were iwe, ma n’oge ahụ ka “ọrụ nzọpụta” bidoro imechi. Ndị mmụọ ozi anọ nke Mkpughe isi nke asaa na-ejide ifufe anọ ahụ ka ha ghara ịfụ, mgbe a na-arụzu akara nke otu narị puku na iri anọ na anọ ahụ, ma n’isi nke itoolu nke Ezikiel, a na-anọchi anya ọrụ ahụ site n’aka ndị mmụọ ozi na-etinye akara n’elu ndị na-asụ ude ma na-eti mkpu n’ihi arụ arụ nile a na-eme na Jerusalem. N’ụbọchị Septemba 11, 2001, ndị mmụọ ozi ahụ malitere ọrụ mmechi nke itinye akara n’egedege ihu nke otu narị puku na iri anọ na anọ ahụ.

A na-emecha ọrụ mmechi nke mmụọ ozi nke atọ n’oge a na-awụsa mmiri ozuzo ikpeazụ, nke bụkwa “ncheta ahụ,” nke bụ ozi.

> Nye ndị a ka ọ sịrị, Nke a bụ izu-ike nke unu ga-eji mee ka ndị ike gwụrụ zuo ike; nke a kwa bụ ume ọhụrụ ahụ: ma ha ekweghị ịnụ. Aịzaya 28:12.

Ozi ha na-ajụ ịnụ na Aịzaịa bụ ozi ahụ a na-ezi site n’egbugbere-ọnụ na-asụ nsụ, ọ bụkwa ozi ule nke na-anọchi anya usoro nke “ahịrị n’ahịrị.”

> Ma okwu nke Onyenwe anyị ghọrọ n’ebe ha nọ iwu n’elu iwu, iwu n’elu iwu; ahịrị n’elu ahịrị, ahịrị n’elu ahịrị; ntakịrị n’ebe a, ntakịrị n’ebe ahụ; ka ha wee gaa, daa azụ, kụrie, bụrụkwa ndị e jidere n’ọnyà, ma kpọrọ ha n’agha. Ya mere nụ okwu nke Onyenwe anyị, unu ndị ikom na-akwa emo, ndị na-achị ndị a nọ na Jerusalem. N’ihi na unu ekwuola, Anyị emewo ọgbụgba ndụ na ọnwụ, anyị na Sheol kwekọrịtakwara; mgbe ihe-otiti na-efejupụta ga-agafe, ọ gaghị abịakute anyị; n’ihi na anyị emewo ụgha ebe mgbaba anyị, n’okpuru aghụghọkwa ka anyị zorola onwe anyị. Aịzaya 28:13–15.

Okwu nke Onyenwe anyị, nke bụ ozi nke izuike na ume ọhụrụ (mmiri ozuzo nke ikpeazụ), nke na-eme ka ha “jee, daa azụ, gbajie, jide ha n’ọnyà, ma were ha,” ka e nyere “ndị ikom ndị nlelị, ndị na-achị ndị a bi na Jerusalem.” Jerusalem bụ ebe ndị mmụọ ozi na-akara ndị na-asụ ude ma na-eti mkpu akara, ndị ikom ochie ndị raara ntụkwasị obi e nyefere ha nye bụkwa ndị mbụ ga-ada.

> “Edebewo akara nke nnapụta n’ahụ ndị ahụ ‘na-asụ ude ma na-eti mkpu n’ihi ihe arụ nile a na-eme.’ Ugbu a mmụọ-ozi nke ọnwụ apụwo ije, dịka e gosiri ya n’ọhụụ Ezikiel site n’aka ndị ikom ahụ ji ngwa ọgụ igbu mmadụ, ndị e nyere iwu sị: ‘Kpochapụzie kpamkpam ndị agadi na ndị ntorobịa, ma ụmụ agbọghọ na ụmụntakịrị, na ndị inyom: ma unu abịakwala nso n’ebe nwoke ọbụla akara ahụ dị n’ahụ ya nọ; malitekwanụ n’ebe nsọ M.’ Onye amụma ahụ na-ekwu, sị: ‘Ha wee malite n’aka ndị ikom ochie ahụ ndị nọ n’ihu ụlọ ahụ.’ Ezikiel 9:1–6. Ọrụ mbibi ahụ na-amalite n’etiti ndị ahụ kwupụtara onwe ha ịbụ ndị nche ime mmụọ nke ndị mmadụ. Ndị nche ụgha bụ ndị mbụ ga-ada. Ọ dịghị onye a ga-emere ebere ma ọ bụ zọpụta. Ndị ikom, ndị inyom, ụmụ agbọghọ, na ụmụntakịrị na-ala n’iyi ọnụ.” The Great Controversy, 656.

Anyị ga-anọgide na-atụle mmụba nke ọmụma nke rutere n’afọ 1989, n’isiokwu na-esonụ.

> “Onye na-ahụ ihe dị n’okpuru elu, onye na-agụ obi mmadụ nile, na-ekwu banyere ndị natara nnukwu ìhè, sị: ‘A naghị emekpa ha ahụ ma ọ bụ mee ka ha ju anya n’ihi ọnọdụ omume na nke ime mmụọ ha.’ Ee, ha ahọrọwo ụzọ nke ha, mkpụrụ obi ha na-enwekwa mmasị n’ihe arụ ha. Mụ onwe M ga-ahọrọkwa aghụghọ ha, wetakwasịkwa ha ihe ndị ha na-atụ egwu; n’ihi na mgbe M kpọrọ, ọ dịghị onye zara; mgbe M kwuru okwu, ha anụghị; kama ha mere ihe ọjọọ n’anya M, họrọkwa ihe ahụ nke na-atọghị M ụtọ.’ ‘Chineke ga-ezigara ha aghụghọ dị ike, ka ha wee kwere ụgha,’ n’ihi na ha anabataghị ịhụnanya nke eziokwu, ‘ka e wee zọpụta ha,’ ‘kama ha nwere obi ụtọ n’ajọ omume.’ Aịzaya 66:3, 4; 2 Ndị Tesalonaịka 2:11, 10, 12.”

> “Onye Ozizi nke eluigwe jụrụ sị: ‘Òlee aghụghọ ka njọ nke ga-eduhie uche karịa ime onwe unu ka o yiri na unu na-ewuli n’elu ntọala ziri ezi nakwa na Chineke na-anabata ọrụ unu, ebe n’eziokwu unu na-arụpụta ọtụtụ ihe dịka amụma na usoro nke ụwa si dị ma na-emehie megide Jehova? Ewoo, ọ bụ nnukwu aghụghọ, nduhie na-adọrọ adọrọ, nke na-ejide uche mmadụ mgbe ndị nwoke ndị mụtara eziokwu n’otu oge gara aga na-emehie site n’iji ụdị nsọpụrụ Chineke dochie mmụọ na ike ya; mgbe ha na-eche na ha bara ụba ma baa ọgaranya n’ihe onwunwe ma ghara inwe mkpa ọ bụla, ebe n’eziokwu ha nọ ná mkpa nke ihe niile.’” Testimonies, volume 8, 249, 250.

Back to Articles