Article

# Akwụkwọ Daniel - Nọmba Iri na Abụọ

Ọchịchịrị

Author

Jeff Pippenger

Published

December 7, 2023

Formats

PDF
Word
Song MP3

Okwu ma ọ bụ nkebiokwu e mere ugboro abụọ n’ime Okwu nsọ nke sitere n’ike mmụọ nsọ bụ akara nke ozi nke mmụọ ozi nke abụọ.

> N’afọ nke abụọ nke ọchịchị Nebukadneza, Nebukadneza rọrọ nrọ dị iche iche, nke mere ka mmụọ ya bụrụrịrị ihe mgbagwoju anya, ụra wee hapụ ya. Mgbe ahụ eze nyere iwu ka a kpọọ ndị dibịa afa, na ndị na-agụ kpakpando, na ndị mgbaasị, na ndị Kaldia, ka ha gosi eze nrọ ya. Ya mere ha bịara guzo n’ihu eze. Eze wee sị ha, Arọrọ m nrọ, mmụọ m wee bụrụrịrị ihe mgbagwoju anya ịmata nrọ ahụ. Daniel 2:1–3.

N’ime “ọchịchịrị” nke abalị, Nebukadneza rọrọ nrọ banyere otu oyiyi, ma ọ pụghị icheta nrọ ahụ. N’ime nrọ nke abalị, ọ rọrọ nrọ banyere otu oyiyi, ma nrọ nke oyiyi ahụ dịrị nghọta ya ọchịchịrị dị ka abalị ahụ ọ rọrọ nrọ ahụ.

> Ndị Kaldia gwara eze ahụ okwu n’asụsụ Siria, sị, Eze, dịrị ndụ ruo mgbe ebighị ebi: gwa ndị ohu gị nrọ ahụ, anyị ga-egosikwa nkọwa ya. Eze ahụ zara, gwa ndị Kaldia, sị, okwu ahụ esila m n’obi pụọ: ọ bụrụ na unu emeghị ka m mara nrọ ahụ, tinyere nkọwa ya, a ga-egbutu unu iberibe iberibe, a ga-emekwa ka ụlọ unu bụrụ ebe mkpofu ahịhịa. Ma ọ bụrụ na unu egosi nrọ ahụ na nkọwa ya, unu ga-anata n’aka m onyinye na ụgwọ ọrụ na nsọpụrụ dị ukwuu: ya mere, gosinụ m nrọ ahụ, na nkọwa ya. Daniel 2:4–7.

Ọnwale nke nrọ oyiyi Nebukadneza bụ ọnwụnwa a haziri iji chọpụta onye pụrụ inye nkọwa amụma ziri ezi banyere otu oyiyi e kpuchiri n’ọchịchịrị, tinyere ịkọwa ihe dị n’ime nrọ ahụ. Ozi mmụọ ozi nke abụọ, nke e jikọtara na ozi Mkpu Etiti Abalị n’akụkọ ihe mere eme nke ndị Millerait, ka e gosipụtara n’ụdị ya mbụ site n’aka Ịlaịja n’asọmpi ahụ dị n’Ugwu Kamel. Nke a kwa bụ ọnwụnwa nke ga-eme ka a mata, ọ bụghị naanị onye bụ ezi Chineke, kama kwa onye bụ ezi onye amụma. William Miller, onye Nwanyị White kwuru kpọmkwem na e gosipụtara n’ụdị ya mbụ site n’aka Ịlaịja, nọchiri anya Ịlaịja n’Ugwu Kamel. Ma ọ bụghị William Miller n’onwe ya ka a na-anọchi anya nke ukwuu, kama ọ bụ ụkpụrụ nile nke ịkọwa amụma nke a duru ya ka ọ ghọta. N’Ugwu Kamel, e gosipụtara na ndị amụma nke chi nwoke Beal na ndị amụma nke chi nwanyị Ashaatọt bụ ndị amụma ụgha. N’akụkọ ihe mere eme nke ndị Millerait, e gosipụtara na ụka Protestant bụ ndị amụma ụgha, dị ka Ugwu Kamel si bụrụ ihe nnọchianya ya.

Mgbe ụka Protestant gosipụtara ịjụ ha jụrụ iwu nile nke nkọwa amụma nke William Miller, ha ghọrọ ụmụnwaanyị Rom. N’amụma, nwaanyị bụ oyiyi nke nne ya. Nnwale ndị Protestant dara n’akụkọ ihe mere eme nke ndị Millerite bụ nnwale ahụ nke kọwara ma mụpụta oyiyi (nwaanyị) nke anụ ọhịa ahụ. Ọ bụ n’ebe ahụ ka e gosipụtara mpi nke ezi Protestantism n’ịbụ ihe na-emegide mpi nke Protestantism dapụrụ n’okwukwe. Nebukadneza na-achọ ka a kọwaa ya, ma n’ime ime otú ahụ, o sonyere n’ụzọ nduzi Chineke n’ịmepụta ngosi nke ma ndị amụma ụgha ma ndị amụma eziokwu.

> Ha zaghachiri ọzọ, sị, Ka eze gwa ndị ohu ya nrọ ahụ, anyị ga-egosikwa nkọwa ya. Eze zara, sị, Ama m nke ọma na unu chọrọ ịzụta oge, n’ihi na unu ahụwo na ihe ahụ apụwo n’ebe m nọ. Ma ọ bụrụ na unu emeghị ka m mara nrọ ahụ, otu iwu naanị ya dịrị unu: n’ihi na unu akwadebewo okwu ụgha na okwu rụrụ arụ ka unu kwuo n’ihu m, ruo mgbe oge ga-agbanwe: ya mere, gwanu m nrọ ahụ, m ga-amakwa na unu pụrụ igosi nkọwa ya. Daniel 2:7–9.

Ná ngwụsị nke oge ndị a na-anwale, e gosikwara ọdịiche ahụ e mere ka ọ pụta ìhè n’Ugwu Kamel, nakwa n’Ọktoba 22, 1844, n’isi nke abụọ nke Daniel. N’ihe nnọchianya amụma atọ ahụ nke Ugwu Kamel, akụkọ ihe mere eme nke ndị Millerite, na nrọ Nebukadneza banyere ihe oyiyi ahụ, a na-etinye nkwusi ike n’ịkọwa amụma n’ezi ụzọ dịka a nọchiri anya ya site n’aka Elaịja, Miller na Daniel. Nkọwa nke nrọ ahụ bụ ozi ahụ e meghere akara ya n’akụkọ ihe mere eme ebe a na-egosipụta òtù amụma abụọ.

> Ndị Kaldia zara n’ihu eze, sị, Ọ dịghị mmadụ ọ bụla n’elu ụwa nke pụrụ igosi eze okwu a ọ chọrọ ịmata; ya mere, ọ dịghị eze, maọbụ onye-nwe, maọbụ onye ọchịchị, nke jụrụ ihe dị otu a n’aka dibịa afa ọbụla, maọbụ onye na-agụ kpakpando, maọbụ onye Kaldia. Ma ihe ahụ eze na-achọ bụ ihe siri ike nke ukwuu, ọ dịghịkwa onye ọzọ pụrụ igosi ya n’ihu eze, ma e wezụga chi dị iche iche, ndị ebe obibi ha na anụ ahụ na-adịghị. N’ihi nke a eze were iwe, wee juo oke iwe, ma nye iwu ka e bibie ndị amamihe niile nke Babilọn. Daniel 2:10–12.

N’ugwu Kamel, Elaịja tụrụ ule ahụ aro, ma ule ahụ o tụrụ aro abụghị naanị igosi onye bụ ezi Chineke, kama ọ bụkwa igosi onye bụ ezi onye-amụma. N’isi nke abụọ nke Daniel, ọ bụ ndị Kaldia ka na-akọwa ule ahụ nke mere ka e wee mata ọdịiche dị n’etiti ezi ihe na ụgha. Ha na-akọwa na nkọwa ahụ Nebukadneza na-achọ bụ ihe naanị Chineke pụrụ ime ka a mata, ọ bụghị mmadụ. Ha kwekwara mkpesa na mmekọrịta dị n’etiti Nebukadneza na ndị amamihe okpukpe ya bụ mmekọrịta na-ezighị ezi mgbe ha na-ekwu na “ọ bụ ihe a na-adịghị ahụkebe ka eze na-achọ.” Ihe ha na-achọ bụ ka eze ahụ, nke na-anọchi anya Ọchịchị, ghara itinye aka n’ógbè okpukpe nke e jiwo ha ghọta dị ka ndị ọchịchị ya. Ha adịghị emegide ụkpụrụ nke njikọta ụka na ọchịchị; ihe ha na-emegide bụ na Nebukadneza, nke na-anọchi anya Ọchịchị, na-achọ ijide ụka n’okpuru ọchịchị ya. Ha ga-enwe afọ ojuju na mmekọrịta ụka na ọchịchị, ma ọ bụrụ na ndị ndu okpukpe na-achịkwa ọchịchị. Ule oyiyi anụ ọhịa ahụ bụ ebe anyị na-ekpebi ọdịnihu ebighị ebi anyị—dịka nrọ oyiyi Nebukadneza—ọ bụ ule nke ndụ ma ọ bụ ọnwụ.

> Emesịa, iwu ahụ pụtara ka e gbuo ndị amamihe; ha wee chọ Daniel na ndị òtù ya ka e gbuo ha. Mgbe ahụ Daniel ji ndụmọdụ na amamihe zaa Erayọk, onyeisi ndị nche eze, bụ́ onye pụrụ ịga igbu ndị amamihe nke Babịlọn: Ọ zara, sị Erayọk, onyeisi eze, Gịnị mere iwu a ji sie ike ngwa ngwa otú a site n’aka eze? Mgbe ahụ Erayọk mere ka Daniel mata ihe ahụ. Daniel 2:13–15.

Mgbe e nyere Daniel nghọta banyere ịghọta ọnọdụ ndụ na ọnwụ nke nrọ ahụ gbasara oyiyi ahụ a ka na-amaghị, ọ na-anọchi anya ime ka otu narị puku iri anọ na anọ pụta n’ìhè n’eziokwu ahụ na ha nọ n’akụkọ ihe mere eme nke ule nke abụọ na nke a na-ahụ anya n’ime usoro ule nke nzọụkwụ atọ. Ma Daniel anaghị anọchi anya naanị ndị họọrọ iri nri kwesịrị ekwesị, ya mere gafee ule mbụ, kama ọ na-anọchikwa anya onye nnọchi anya mmadụ ahụ Chineke nyere nghọta pụrụ iche n’amụma Akwụkwọ Nsọ.

> Ma ụmụntakịrị anọ a, Chineke nyere ha ọmụma na nkà n’ihe ọmụmụ nile na amamihe niile: ma Daniel nwere nghọta n’ọhụụ nile na nrọ nile. Daniel 1:17.

Ọ bụ ezie na ndị Hibru anọ ahụ kwesị ntụkwasị obi gafere ule nri ahụ niile, a họpụtara Daniel ka ọ bụrụ onyeozi nke ọhụụ na nrọ. Daniel na-anọchi anya onyeozi amụma dịka e siri nọchite ya n’aka Ịlaịja, Jọn Onye Na-eme Baptizim, Jọn Onye Nkpughe, William Miller na Future for America. A naghị ekewapụ onyeozi amụma na ule amụma ma ọlị.

N’oge Kraịst, ndị jụrụ àmà Jọn, enweghị ike irite uru n’aka Jizọs. N’akụkọ ihe mere eme nke ndị Millerait, ndị jụrụ ozi mbụ ahụ (nke William Miller nọchiri anya ya), enweghị ike irite uru n’ozi nke abụọ ahụ. N’akụkọ ihe mere eme abụọ ahụ, ndị kwesịrị ntụkwasị obi amataghị ebe usoro nnwale ahụ na-eduga. Ndị na-eso ụzọ ahụ jụrụ ịhụ obe ahụ, ọ bụ ezie na a gwara ha nke ọma na ọ ga-eme. Ndị Millerait enweghị ike ịhụ nnukwu mmechuihu ahụ. Daniel, mgbe Arịok mere ka ọ mata ọnọdụ ndụ na ọnwụ metụtara nrọ eze Nebukadneza banyere oyiyi ahụ, amaghị ihe ọdịnaya nrọ ahụ bụ ma ọ bụ ebe nnwale nke oyiyi ahụ na-eduga. Naanị ihe ọ maara bụ na ọ bụ ọnọdụ metụtara ndụ na ọnwụ. Ya mere, Daniel chọrọ oge iji ghọta nkọwa ya.

> Mgbe ahụ, Daniel banyere, rịọkwa eze ka o nye ya oge, nakwa na ọ ga-egosi eze nkọwa ya. Daniel 2:16.

Daniel egosila okwukwe n’ihe-oriri (usoro) o kpebisiri ike iri n’ule mbụ. Ya mere, e nyere ya oge, dị ka e nyere ndị na-eso ụzọ n’oge Kraịst. Oge ahụ e nyere ndị na-eso ụzọ bụ ogologo oge nke ọnwụ Kraịst, ili ya, mbilite n’ọnwụ ya, na nrigo mbụ ya n’eluigwe, tupu O zute ndị na-eso ụzọ n’ụzọ Emmaus, ma e mesịa ọzọ n’ụlọ elu ahụ. Mgbe ahụ, na njedebe nke oge ahụ, O kufere ha Mmụọ Nsọ.

> Mgbe Ọ kwusịrị nke a, O kuburu ha ume, sị ha, Naranụ Mmụọ Nsọ. Jọn 20:22.

Ezikiel buru amụma, e wee kpụkọta ọkpụkpụ ndị ahụ nwụrụ anwụ. Ezikiel wee buru amụma ọzọ, e wee kuo Mmụọ Nsọ n’ahụ ndị ahụ e kpụrụ ọhụrụ, ha wee guzoro ọtọ dị ka ndị agha dị ike. Mgbe Kraịst kuru ume n’elu ndị na-eso ụzọ Ya, O meghere nghọta ha.

> Mgbe ahụ, ọ meghere nghọta ha, ka ha wee ghọta Akwụkwọ Nsọ. Luk 24:25.

Ndị amụma nile na-ekwu okwu banyere ọgwụgwụ ụwa, Daniel abụghịkwa onye ewepụrụ. Oge ọ rịọrọ bụ otu oge e nyere ka o wee nata nghọta. Oge ichere nke ndị Millerite malitere site n’ịda mba mbụ ruo mgbe ha ghọtara na ha nọ n’oge nchere, n’ihe metụtara amụma ndị dị na Matiu isi nke iri abụọ na ise na Habakuk isi nke abụọ. Akụkọ ihe mere eme nke oge nchere n’akụkọ ndị Millerite mezuru n’oge ozi mmụọ ozi nke abụọ. Daniel isi nke abụọ na-anọchite anya otu akụkọ ihe mere eme ahụ, ya mere arịrịọ Daniel rịọrọ maka oge kwekọrọ n’amụma na oge nchere nke ndị Millerite. N’ihi ya, arịrịọ Daniel rịọrọ maka oge na oge nchere nke ndị Millerite na-anọchi anya oge nchere nke ndị puku narị otu na iri anọ na anọ, nke malitere n’ụbọchị Julaị 18, 2020.

Arịrịọ Daniel rịọrọ maka oge iji ghọta nrọ Nebukadneza banyere oyiyi ahụ ka a na-anọchi anya ya n’Isi nke iri na otu nke Mkpughe dịka ụbọchị atọ na ọkara ahụ ndị akaebe abụọ ahụ dina nwụrụ anwụ n’okporo ụzọ. N’akụkọ ihe mere eme nke ụbọchị atọ na ọkara nke Mkpughe iri na otu, ụbọchị atọ na ọkara ahụ nke n’ụzọ ihe nnọchianya na-anọchi anya ọzara amụma, e nwere olu na-eti mkpu. A na-anọchi anya olu mmadụ ahụ Onye Nkasi Obi ji eme ka akpọte ma mee ka ọkpụkpụ akọrọ nwụrụ anwụ dịrị ndụ site n’aka Daniel, onye e nyere mkpughe amụma banyere ihe nrọ ahụ bụ na ihe ọ nọchiri anya ya. E nyere olu ahụ na-eti mkpu n’ọzara nghọta amụma banyere nrọ na ọhụụ dị ka a na-anọchi anya ya site n’aka Daniel. Olu ahụ na-eti mkpu, si otu a na-egosi na e nyere ya ozi nke Mkpu Etiti Abalị, a na-enyekwa mkpu ahụ n’etiti abalị, nke na-anọchi anya ọchịchịrị.

N’ọchịchịrị kasị omimi n’etiti abalị, e nyere olu ahụ (Daniel) nghọta banyere ozi e kpuchiri n’ọchịchịrị. Iwu e nyere olu ahụ (Ezekiel) bụ ka o buru amụma nye ọkpụkpụ akọrọ ndị nwụrụ anwụ. Ka ọ na-eme nke a, a na-ekuru Onye Nkasi Obi n’elu ndị nwụrụ anwụ nọ n’okporo ámá, ha wee “dịghachi ndụ.” Ma a na-emezu mweghachi ndụ ahụ naanị site n’ekpere. Ekpere bụ akara ụzọ n’akụkọ ihe mere eme nke mweghachi ndụ nke ọkpụkpụ akọrọ ndị nwụrụ anwụ a gburu n’okporo ámá. Daniel, n’ụzọ amụma, na-anọchi anya akara ụzọ ahụ, kpọmkwem n’ebe kwesịrị ekwesị ebe a na-akọwapụta akara ụzọ ahụ.

> “Ntụteghachi nke ezi nsọpụrụ Chineke n’etiti anyị bụ nke kachasi mkpa ma kachasi kwa ngwa n’ime mkpa anyị niile. Ịchọ nke a kwesịrị ịbụ ọrụ mbụ anyị. A ghaghị inwe mgbalị siri ike iji nweta ngọzi nke Onyenweanyị, ọ bụghị n’ihi na Chineke adịghị njikere inye anyị ngọzi Ya, kama n’ihi na anyị akwadoghị ịnata ya. Nna anyị nke eluigwe dị njikere karịa ndị nne na nna nke ụwa inye ụmụ ha onyinye ọma, inye ndị na-arịọ Ya Mmụọ Nsọ Ya. Ma ọ bụ ọrụ anyị, site n’ikwupụta mmehie, iweda onwe anyị ala, nchegharị, na ekpere siri ike, imezu ọnọdụ ndị ahụ nke Chineke kwere nkwa na Ya ga-enye anyị ngọzi Ya n’elu ha. A pụrụ naanị ịtụ anya ntụteghachi n’azịza ekpere. Mgbe ndị mmadụ dara ogbenye nke ukwuu n’ihe gbasara Mmụọ Nsọ nke Chineke, ha apụghị ịghọta uru nkwusa Okwu ahụ bara; ma mgbe ike nke Mmụọ ahụ metụrụ obi ha, mgbe ahụ okwuchukwu ndị e nyere agaghị adị n’enweghị mmetụta. N’ịduzi site n’ozizi nke Okwu Chineke, ya na ngosipụta nke Mmụọ Ya, n’iji ezi uche ziri ezi arụ ọrụ, ndị na-abịa nzukọ anyị ga-enweta ahụmahụ dị oké ọnụ ahịa, ma mgbe ha laghachiri n’ụlọ, ha ga-adị njikere ịrụpụta mmetụta bara uru nke na-eweta ahụ ike ime mmụọ.”

> “Ndị ochie ndị bu ọkọlọtọ maara ihe ọ pụtara ịgba mgba na Chineke n’ekpere, na ịnụ ụtọ mwụsa nke Mmụọ Ya. Ma ndị a na-apụ n’ogbo ọrụ; ònye kwa ka na-ebili iji jupụta n’ọnọdụ ha? Olee otú o si dị n’aka ọgbọ na-etolite eto? Ha echegharịwokwa n’ebe Chineke nọ? Ànyị tetara n’ọrụ ahụ a na-arụ n’ebe nsọ nke eluigwe, ka ọ bụ na anyị na-eche ka ike ụfọdụ na-amanye amanye bịakwasị chọọchị tupu anyị eteta? Ànyị na-atụ anya ịhụ ka a kpọliteghachi chọọchị ahụ dum? Oge ahụ agaghị abịa mgbe ọ bụla.”

> “E nwere ndị nọ n’ime ụka ndị a na-agbanwebeghị, ndị agaghịkwa ejikọta onwe ha n’ekpere siri ike, na-emeri emeri. Anyị aghaghị ịbanye n’ọrụ a n’otu n’otu. Anyị aghaghị ikpe ekpere karịa, ma kwuo okwu obere. Ajọ omume juputara, a ga-akụzikwa ndị mmadụ ka ha ghara ịdị afọ ojuju n’ụdị nsọpụrụ Chineke na-enweghị mmụọ na ike ya. Ọ bụrụ na anyị ekpebie ịchọcha obi anyị n’onwe anyị, iwepụ mmehie anyị, na idozi ọchịchọ ọjọọ anyị, a gaghị ebuli mkpụrụ obi anyị elu n’ebe ihe-efu nọ; anyị ga-enwe enweghị ntụkwasị obi n’ime onwe anyị, ebe anyị na-enwe mmetụta na-adịgide adịgide na izu oke anyị sitere n’aka Chineke.” Selected Messages, book 1, 121, 122.

Dabere n’okwukwe n’ihe-oriri ahụ Daniel họọrọ iri, e wee bute ya n’usoro nnwale a na-ahụ anya nke chọrọ ka o jiri usoro ahụ ihe-oriri ya nọchiri anya ya, buru ụzọ kwe nkwa na Chineke ya ga-achọpụta ma kọwaakwa nrọ ahụ, ma emesịa mezue iweta nrọ ahụ n’ihu eze. O nwere ezi ihe-oriri ahụ, ma ọ bụ ezi usoro ahụ, mgbe ahụkwa ọ ga-egosipụta okwukwe ya n’ụzọ a na-ahụ anya site n’iweta ozi nrọ ihe oyiyi Nebukadneza nke dị n’“ọchịchịrị” zuru ezu. Omume ya sochirinụ bụ ngosipụta okwukwe ya a na-ahụ anya, n’ihi na mgbe ahụ o tinyere n’ọrụ ụkpụrụ nsọ ahụ nke sitere n’aka Chineke maka ndị nke Chineke mgbe ha hụrụ onwe ha n’ọchịchịrị.

> “Ọchịchịrị nke ajọ onye ahụ na-ekpuchi ndị na-eleghara ikpe ekpere anya. Nnọchi-ọma ndị iro ahụ na-afụ nwayọ na-adọta ha n’ime mmehie; ma ihe a niile bụ n’ihi na ha anaghị eji ohere pụrụ iche ndị Chineke nyere ha n’usoro nsọ nke ekpere eme ihe. Gịnị mere ụmụ ndị ikom na ụmụ ndị inyom nke Chineke ga-eji laa azụ ikpe ekpere, ebe ekpere bụ mkpịsị ugodi n’aka okwukwe nke na-emepe ụlọ-nchekwa nke eluigwe, ebe a na-edobe akụ na ụba na-enweghị njedebe nke Ike Nile? E wezụga ekpere na-adịghị akwụsị akwụsị na nche na-arụsi ọrụ ike, anyị nọ n’ihe ize ndụ nke ịghọ ndị na-akpachapụghị anya na nke isi n’ụzọ ziri ezi sụọ. Onye iro ahụ na-achọ mgbe niile igbochi ụzọ gaa n’oche ebere, ka anyị ghara site n’arịrịọ siri ike na okwukwe nweta amara na ike iji guzogide ọnwụnwa.” Steps to Christ, 94.

N’ihi ọchịchịrị nke ọdịnaya nrọ abalị Nebukadneza, Daniel jidesiri onwe ya ike ọnụ na ndị enyi ya atọ kpee ekpere.

> Mgbe ahụ, Daniel gara n’ụlọ ya, mee ka Hananaịa, Mishael, na Azaraịa, ndị ya na ha so, mara okwu ahụ: ka ha rịọ ebere n’aka Chineke nke eluigwe banyere ihe nzuzo a; ka Daniel na ndị ibe ya ghara iso ndị amamihe ndị ọzọ nke Babilọn la n’iyi. Mgbe ahụ, e kpughere Daniel ihe nzuzo ahụ n’ọhụụ abalị. Mgbe ahụ, Daniel gọziri Chineke nke eluigwe. Daniel zara, sị, Ka aha Chineke bụrụ onye a gọziri agọzi ruo mgbe ebighị ebi na mgbe ebighị ebi: n’ihi na amamihe na ike bụ nke ya: Ọ na-agbanwe oge na ugbọọgụ ha: ọ na-ewepụ ndị eze, na-edokwa ndị eze: ọ na-enye ndị amamihe amamihe, na ndị nwere nghọta ihe ọmụma: Ọ na-ekpughe ihe miri emi na ihe nzuzo: ọ maara ihe dị n’ọchịchịrị, ìhè na-ebikwakwa n’ebe ọ nọ. Ana m atụ gị ekele, na-eto gị, O Chineke nke nna nna m hà, onye nyeworo m amamihe na ike, meekwa ka m mara ugbu a ihe anyị rịọrọ n’aka gị: n’ihi na ugbu a i meela ka anyị mara okwu eze ahụ. Daniel 2:17–23.

Mgbe ahụ, Onye ahụ nke “mara ihe dị n’ọchịchịrị” kwụghachiri Daniel ụgwọ. Mmegharị maka iwu ụbọchị Sọnde na-aga n’ihu n’ọchịchịrị, ma a na-achọ ka ndị kwupụtara na ha na-eri nri nke Chineke họpụtara mata mmalite nke onyinyo anụ ọhịa ahụ nke na-akwadebe ikpo okwu okpukpe na nke ndọrọ ndọrọ ọchịchị maka ime ka a manye akara nke ikike popu.

Daniel isi nke abụọ anaghị akọwapụta naanị akụkọ ihe mere eme nke mmụọ ozi nke abụọ n’akụkọ ihe mere eme ndị Millerite, kama, n’ụzọ kpọmkwem karị, ọ na-egosi akụkọ ihe mere eme nke mmụọ ozi nke abụọ n’ime mmegharị nke mmụọ ozi nke atọ. N’ọnwụnwa nke nrọ Nebukadneza banyere oyiyi ahụ, a na-anọchi anya ọnwụnwa nke oyiyi nke anụ ọhịa ahụ. A na-akọwa nke ọma nke ukwuu nzọụkwụ amụma ndị nke ndị Chineke na-eteta n’ihe gbasara ọnọdụ nke ndụ na ọnwụ nke iwu Sọnde na-abịanụ n’ime akwụkwọ Daniel na Mkpughe.

Daniel, na-anọchite anya onye-ozi nke akụkọ ihe mere eme ahụ ebe ozi nke ndụ ma ọ bụ ọnwụ nke nrọ banyere ihe oyiyi ahụ na-apụ. Ọ na-eguzosi ike n’elu nri ahụ ọ bịarutere ịghọta, ma site n’okwukwe kwuo na Chineke nwere ike ime ka a mara ọhụụ ahụ, ma ọ na-arịọ oge. Oge ahụ bụ oge ichere. N’isi njedebe nke oge ichere ahụ, e nyere ya ihe ọmụma banyere ihe dị n’ime nrọ ọchịchịrị Nebukadneza, ma ọ bụghị naanị nke ahụ. Ọ bụghị naanị na ọ natara nghọta nke nrọ banyere ihe oyiyi ahụ, nke na-anọchite anya ihe oyiyi nke anụ ọhịa ahụ na ule metụtara ya, kama n’ọgwụgwụ oge ichere ahụkwa, ọ na-eto Chineke n’ihi na Chineke “na-enye ndị amamihe amamihe, na-enye kwa ndị nwere nghọta ihe ọmụma: Ọ na-ekpughe ihe ndị miri emi na ihe nzuzo: ọ maara ihe dị n’ọchịchịrị, ìhè na-ebikwa n’ebe ọ nọ.”

Daniel nọ ebe a na-etinye otuto ya n’ọnọdụ nke na e nweela “ịba ụba nke ọmụma”, n’ihi na ọ bụ ya, n’isi nke iri na abụọ, na-akọwa na “ndị amamihe” ga-aghọta “ịba ụba nke ọmụma” ahụ, ma na-ekelekwa Chineke na O nyewo “amamihe” na “ọmụma” nye “ndị amamihe.” Ọ na-ezo aka kpọmkwem n’amaghị nwanyị ndị amamihe, ma na-ejikọta oge ya na oge ichere ahụ. Ọ na-etinye ihe atụ ahụ dị n’isi nke abụọ kpọmkwem n’ime mmezu zuru oke nke oge ichere ahụ nke Matiu iri abụọ na ise n’ime mmegharị nke mmụọ ozi nke atọ. Nke ka mkpa bụ eziokwu ahụ na akwụkwọ Mkpughe na-akọwa na, tupu mmechi nke oge amara, e gwara Jọn ka ọ ghara ịkachi okwu amụma nke akwụkwọ Daniel na Mkpughe, n’ihi na ha bụ otu akwụkwọ ahụ.

> Ọ sịrịkwa m, Akachiela okwu nile nke amụma nke akwụkwọ a akara: n’ihi na oge ahụ adịla nso. Onye na-eme ajọ omume, ka ọ nọgide na-eme ajọ omume: onye rụrụ arụ, ka ọ nọgide na-adị rụrụ arụ: onye ezi omume, ka ọ nọgide na-eme ezi omume: onye nsọ, ka ọ nọgide na-adị nsọ. Mkpughe 22:10, 11.

Oge a ga-emepe amụma Daniel na Mkpughe bụ n’oge ichere nke ilu ahụ banyere ụmụ agbọghọ iri, a na-anọchikwa oge ahụ anya site n’arịrịọ Daniel rịọrọ ka e nye ya oge. Arịrịọ ya maka oge sochiri ekpere, nke ga-emerịrị tupu mbilite n’ọnwụ nke ọkpụkpụ akọrọ nwụrụ anwụ. N’oge ahụ nke e kpughere mmụba nke ọmụma na nghọta nke ihe oyiyi nrọ ahụ e kpuchiri n’ọchịchịrị, Chineke mekwara Daniel ihe ọzọ. “Ọ na-ekpughe ihe ndị miri emi na ihe ndị zoro ezo.” Ihe zoro ezo nke akụkọ ihe mere eme nke Mkpu Etiti Abalị bụ amụma dị na Mkpughe nke a na-emepe kpọmkwem tupu oge e mechie amara. Ihe ahụ “miri emi na zoro ezo” bụ “eziokwu.”

Eziokwu ghọkwara mkpịsị-igodo amụma nke a meghere nye onyeozi a nọchiri anya ya site n’aka Daniel, nke na-enye ohere ka a mata akụkọ ihe mere eme zoro ezo nke “egbe eluigwe asaa.” Akụkọ ihe mere eme zoro ezo ahụ bụ akụkọ ihe mere eme nke ihe ịrịba ama atọ. Nke mbụ bụ nkụda mmụọ, nke ikpeazụkwa bụ nkụda mmụọ, dịka e gosiri ya n’akụkọ ihe mere eme nke ndị Millerite. Okwu Hibru a sụgharịrị dịka “eziokwu” ka “Onye Ọkà Asụsụ Dị Ịtụnanya” kere, site n’ijikọta mkpụrụedemede mbụ, nke iri na atọ, na nke ikpeazụ nke mkpụrụedemede Hibru. Jizọs bụ mbụ na ikpeazụ, Ọ bụkwa “eziokwu.” Nhazi nke okwu ahụ “Onye Ọkà Asụsụ Dị Ịtụnanya” kere na-akọwapụta ihe ịrịba ama amụma atọ ahụ, nke bụ akụkọ ihe mere eme zoro ezo nke “egbe eluigwe asaa,” ndị e kwesịrị ikpuchi akara ruo mgbe Daniel rịọrọ maka “oge” wee banye n’ekpere.

Nkụda mmụọ nke July 18, 2020, bụ waymark mbụ, ọ na-egosikwa nkụda mmụọ nke jikọtara na waymark ikpeazụ n’ime waymark atọ ahụ, nke bụ iwu Sunday. Akwụkwọ ozi etiti ahụ, akwụkwọ ozi nke iri na atọ, bụ ihe nnọchianya nke nnupụisi, ọ bụkwa ihe nnọchianya nke waymark etiti nke akụkọ zoro ezo nke égbè eluigwe asaa ahụ. A na-anọchi nnupụisi ahụ anya site n’aka ụmụ agbọghọ amaghị ihe n’oge Mkpu Etiti Abalị, n’ihi na Mkpu Etiti Abalị bụ waymark etiti nke akụkọ nzọụkwụ atọ nke July 18, 2020, Mkpu Etiti Abalị, na iwu Sunday na-abịa n’oge na-adịghị anya. Ozugbo ọ ghọrọ etiti abalị, oge na-abanye n’elekere nke iri na atọ, ebe ngosipụta a na-ahụ anya nke ụmụ agbọghọ amaghị ihe ahụ na-egosipụta site n’ịghọta ha na ha enweghị mmanụ ọlaedo ahụ.

N’ime “ọzara” ihe nnọchianya nke “ụbọchị atọ na ọkara” nke Mkpughe isi nke iri na otu, a na-anọchi anya ndị Chineke dịka ndị nọ n’akụkọ ihe nnọchianya nke nkọcha nke “oge asaa.” N’ọgwụgwụ nke oge ahụ, ha ga-amata na a chụsasịwo ha, na ha emehiewo, na nna ha hà emehiewo, na ha ejeela ije n’ụzọ megidere Chineke, nakwa na Chineke ejeela ije n’ụzọ megidere ha. Nghọta ahụ ga-eduga ha n’ikpe ekpere nke Levitikọs iri abụọ na isii. Nghọta ahụ na ha ga-ekpe ekpere nke ekpere Levitikọs iri abụọ na isii kwekọrọ n’amụma na ekpere Daniel nke Daniel isi nke abụọ, a na-egosikwa ya site n’ekpere Daniel n’isi nke itoolu. Ihe mere Daniel ji kpee ekpere Levitikọs iri abụọ na isii n’isi nke itoolu dabeere n’ịmata ya na ọ nọ na njedebe nke afọ iri asaa nke amụma Jeremiah banyere ndọta n’agha nke ndị Chineke.

Afọ iri asaa ahụkwa na-anọchi anya akụkọ ihe mere eme nke ịkà akara nke ndị nke Chineke. Afọ iri asaa ahụ na-anọchi anya ime ka a dị ọcha nke Malakaị isi nke atọ na nsacha abụọ nke Kraịst mere n’ụlọ nsọ. Ha na-anọchi anya akụkọ ihe mere eme nke ule nke oyiyi anụ ọhịa ahụ. Akụkọ ihe mere eme ahụ malitere na Septemba 11, 2001, ma na-ejedebe na iwu Sọnde nke na-abịa n’oge na-adịghị anya. N’ọgwụgwụ oge ihe nnọchianya ahụ nke afọ iri asaa, Daniel na-achọ “oge ichere” ka o wee kpee ekpere. A zara ekpere ya mgbe e kpughere ya ihe nzuzo ikpeazụ nke amụma. Mkpughe ahụ bịara mgbe ezi ndị Protestant nke Chineke ka nọ n’oge “ọzara” nke ịgbasa mgbe Julaị 18, 2020 gasịrị. N’oge ahụ ka e kpughere “eziokwu” ahụ nye “olu nke na-eti mkpu n’ọzara”.

Anyị ga-aga n’ihu na Daniel isi nke abụọ n’isiokwu na-esonụ.

> Iwe nke Onye-nwe-anyị wee dị ọkụ megide ala a, ime ka ọbụbụ-ọnụ niile e dere n’akwụkwọ a bịa n’elu ya: Onye-nwe-anyị wee si n’ala ha dọpụta ha n’iwe, na n’ọmụma, na n’oké iwe dị ukwuu, wee tụba ha n’ala ọzọ, dị ka ọ dị taa. Ihe nzuzo dịrị Onye-nwe-anyị Chineke anyị: ma ihe ndị e kpughere bụ nke anyị na nke ụmụ anyị ruo mgbe ebighị ebi, ka anyị wee mezuo okwu niile nke iwu a. Deuteronomi 29:27–29.

Back to Articles