Article

# Akwụkwọ Daniel—Nọmba Iri Atọ na Asatọ

Imeghe Ọla Dị Oké Ọnụ Ahịa: Nrọ Amụma William Miller na Mweghachi nke Eziokwu

Author

Jeff Pippenger

Published

January 2, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

N’arọ Miller, e zitere ya otu igbe site n’aka a na-ahụghị anya. N’arọ ya, e mere ka ọ ghọta akụkụ igbe ahụ dị ka “isii square” site na “iri inch.” Iri a mụbara site n’isii e mere square hà nhata narị atọ na iri isii, nke na-anọchi anya ụbọchị ndị dị n’otu afọ amụma. E nyere Miller otu igbe nke nwere ozi ahụ a ga-ekwusa, ma ozi ahụ a ga-ekwusa dabere n’usoro ahụ na otu ụbọchị n’amụma Akwụkwọ Nsọ na-anọchi anya otu afọ. Igbe ahụ bụ Akwụkwọ Nsọ, ma n’ebe Miller nọ, a ga-ele Akwụkwọ Nsọ anya n’akụkụ nke ụkpụrụ “ụbọchị maka otu afọ” n’amụma Akwụkwọ Nsọ.

> “N’ejikọta ya na Okwu Chineke, e nwere igodo nke na-emepe igbe akụ dị oké ọnụ ahịa, ka afọ ju anyị ma mee ka obi dị anyị ụtọ. Obi na-adị m ekele maka ìhè ọ bụla. N’ọdịnihu, a ga-akọwa ahụmahụ ụfọdụ nke ugbu a bụ ihe omimi nke ukwuu nye anyị. E nwere ahụmahụ ụfọdụ anyị pụrụ ghara ịghọta nke ọma ruo mgbe ihe a na-anwụ anwụ ga-eyikwasị anwụghị anwụ.” Manuscript Releases, volume 17, 261.

E nwere “igodo” e jikọtara na akpa ozu ahụ n’ọhụ Miller, nke nọchiri anya usoro ọrụ ahụ e duru Miller ka o jiri rụọ ọrụ.

> “Ndị ahụ na-arụ ọrụ n’ikwusa ozi nke mmụọ ozi nke atọ na-enyocha Akwụkwọ Nsọ n’otu atụmatụ ahụ Nna Miller nabatara. N’akwụkwọ nta a kpọrọ Views of the Prophecies and Prophetic Chronology, Nna Miller na-enye iwu ndị a dị mfe ma nwee ọgụgụ isi ma dịkwa mkpa maka ọmụmụ na nkọwa nke Bible:—”

> “[A hụrụ iwu nke otu ruo na ise n’ụzọ e si kwuo ha.]”

> “Nke a dị n’elu bụ akụkụ nke iwu ndị a; ma n’ịmụ Akwụkwọ Nsọ anyị, anyị niile ga-eme nke ọma ma ọ bụrụ na anyị ege ntị n’ụkpụrụ ndị e depụtara.” Review and Herald, November 25, 1884.

Mgbe Miller mepere akpa ahụ, ọ hụrụ “ụdị na nha dị iche iche nke ọla dị oké ọnụ ahịa, dayamọnd, nkume dị oké ọnụ ahịa, na mkpụrụ ego ọlaedo na ọlaọcha nke ụdị nha na uru ọ bụla, e doziri ha nke ọma n’ebe ha kwesịrị n’ime akpa ahụ; ma otú ahụ e si dozie ha mere ka ha na-egosipụta ìhè na ebube nke nanị anyanwụ ka ha hà.” Miller chọpụtara ọla nke eziokwu ndị mejupụtara eziokwu ntọala nke Adventizim. Eziokwu ndị ahụ ọ hụrụ ka “e doziri” n’usoro zuru okè ma na-egosipụta ìhè nke anyanwụ.

Miller wee tinye eziokwu ndị ahụ “n’elu tebụl etiti” ma kpọọ mmadụ niile ka ha “bịa hụ.” “Bịa hụ,” bụ akara e ji atụ ihe e si n’imeghe akàrà dị n’akwụkwọ Mkpughe, ma Miller na-anọchite anya ndị amamihe ahụ na-aghọta ozi Daniel nke e meghere nke ọma n’afọ 1798. Eziokwu ndị ahụ Miller tinyere n’elu tebụl bụ eziokwu ndị e meghere nke ọma sitere n’akwụkwọ Daniel, nke Ọdụm nke ebo Juda meghere nke ọma, ma ha ga-anwale ọgbọ ahụ dị ndụ mgbe e meghere ha. N’ihi nke a, anụ ọhịa anọ nke Mkpughe e jikọtara na akàrà anọ mbụ ahụ, na Miller, kpọrọ ọgbọ ahụ oku ka ha “bịa hụ.”

> Ahụrụ m mgbe Nwa Atụrụ ahụ meghere otu n’ime akara ndị ahụ, m wee nụ, dị ka ụda égbè eluigwe, ka otu n’ime anụ ọhịa anọ ahụ na-asị, Bịa hụ. M wee lee, ma le, otu ịnyịnya ọcha: onye nọkwasịrị ya nwere ụta; e wee nye ya okpueze: ọ pụọ, na-emeri, na kwa ka o merie. Ma mgbe o meghere akara nke abụọ ahụ, anụ ọhịa nke abụọ ahụ ka m nụrụ ka ọ na-asị, Bịa hụ. O wee pụta ịnyịnya ọzọ nke bụ uhie: e wee nye onye nọkwasịrị ya ike iwepụ udo n’ụwa, ka ha wee gbuo onwe ha: e wee nye ya nnukwu mma agha. Ma mgbe o meghere akara nke atọ ahụ, anụ ọhịa nke atọ ahụ ka m nụrụ ka ọ na-asị, Bịa hụ. M wee hụ, ma le, otu ịnyịnya ojii; onye nọkwasịrị ya nwekwara akpịrịkpa ego n’aka ya. M wee nụ olu n’etiti anụ ọhịa anọ ahụ ka ọ na-asị, Otu ntù ọka wit maka otu peni, na ntù ọka bali atọ maka otu peni; hụkwa na i mebighị mmanụ na mmanya. Ma mgbe o meghere akara nke anọ ahụ, anụ ọhịa nke anọ ahụ ka m nụrụ olu ya ka ọ na-asị, Bịa hụ. M wee lee, ma le, otu ịnyịnya acha aja aja: aha onye nọkwasịrị ya bụ Ọnwụ, Hel so kwa ya n’azụ. E wee nye ha ike n’elu otu ụzọ anọ nke ụwa, iji mma agha, na agụụ, na ọnwụ, na site n’anụ ọhịa nke ụwa gbuo mmadụ. Nkpughe 6:1–8.

Ọ bụ Kraịst, onye e ji Nwa-ọdum nke ebo Juda nọchite anya ya, onye meghere akwụkwọ ahụ e ji akàrà asaa kaa akara n’akwụkwọ Mkpughe, ọ bụkwa Nwa-ọdum nke ebo Juda ahụ meghere ọla ndị dị oké ọnụ ahịa Miller debere n’elu tebụl, ma mesịa kpọsaa ka mmadụ nile “bịa hụ.”

E gosiri n’elu chaatị ndị ọsụ ụzọ nke 1843 n’ụzọ doro anya nke ukwuu, bụ́ eziokwu ndị ahụ ọ chọpụtara; bụ́ nke Sister White kwuru na aka Onyenwe anyị duziri, nke bụkwa otu aka ahụ a na-ahụghị anya nke wetara Miller akpa juputara na ọla dị oké ọnụ ahịa. Chaatị narị atọ ndị e mepụtara n’afọ 1842 bụ mmezu nke iwu Habakkuk nyere ka e dee ọhụụ ahụ ma mee ka o doo anya n’elu tebụl. Tebụl Miller nke dị n’etiti ime ụlọ ya nọchiri anya chaatị narị atọ ahụ (tebụl) ndị ozi Millerait kpọgara ụwa n’afọ 1842 na 1843. Chaatị ahụ, ya na chaatị ndị ọsụ ụzọ nke 1850, bụ “tebụl” ndị ahụ nke Habakkuk isi nke abụọ.

> “Ọ bụ àmà jikọtara ọnụ nke ndị nkuzi na akwụkwọ akụkọ banyere Ọbịbịa nke Abụọ, mgbe ha kwụ n’elu ‘okwukwe mbụ ahụ,’ na mbipụta nke chaatị ahụ bụ mmezu nke Habakkuk 2:2, 3. Ọ bụrụ na chaatị ahụ bụ isiokwu amụma (ma ndị na-agọnarị ya na-ahapụ okwukwe mbụ ahụ), mgbe ahụ ọ na-eso na BC 457 bụ afọ a ga-esi malite ịgụ ụbọchị 2300 ahụ. Ọ dị mkpa na 1843 bụrụ oge mbụ e bipụtara ya ka ‘ọhụụ ahụ’ wee ‘nọchie,’ ma ọ bụ ka e nwee oge nchere, n’ime ya ka òtù ụmụ agbọghọ na-amaghị nwoke ahụ ga-amagharị ma hie ụra n’isiokwu ukwu nke oge, kpọmkwem tupu e tetaa ha site n’Iti Mkpu Etiti Abalị.” James White, Second Advent Review and Sabbath Herald, Volume 1, Number 2.

Ndị malitere ịza ozi ahụ (ọla dị oké ọnụ ahịa) nke e mesịrị nọchiri anya ya n’elu tebụl Habakuk, bụ́ ná mmalite ole na ole; ma site n’ikwado ụkpụrụ otu ụbọchị maka otu afọ n’August 11, 1840, ndị mmadụ “mụbara ghọọ ìgwè mmadụ.”

> “N’oge ahụ kpọmkwem e gosipụtara, Turkey, site n’aka ndị nnọchi anya ya, nakweere nchebe nke ike ndị jikọrọ aka nke Europe, ma si otú a tinye onwe ya n’okpuru njikwa nke mba ndị Kraịst. Ihe omume ahụ mezuru amụma ahụ kpọmkwem. Mgbe a matara ya, ìgwè mmadụ dị ukwuu kwenyesiri ike n’ezi ziri ezi nke ụkpụrụ nkọwa amụma nke Miller na ndị ya na ya so nakweere, e wee nye mmegharị ọbịbịa ahụ nnukwu mkpali dị ịtụnanya. Ndị nwere mmụta na ọnọdụ dị elu jikọtara onwe ha na Miller, ma n’ikwusa ma n’ibipụta echiche ya, ma site n’afọ 1840 ruo 1844 ọrụ ahụ gbasara ngwa ngwa.” The Great Controversy, 334, 335.

Mgbe ahụ ìgwè mmadụ ahụ malitere ịkpaghasị ọla ndị ahụ. N’oge ahụ Miller ga-amata ịgbasa ọla ndị ahụ. Okwu ahụ bụ “ịgbasa” bụ otu n’ime akara ngosi ndị bụ isi nke “ugboro asaa” nke Levitikọs iri abụọ na isii, ma Miller jiri ụdị dị iche iche nke okwu ahụ bụ “ịgbasa” ugboro iri n’ịkọwa nrọ ya. “Iri” bụ akara nke ule, ma ọ na-egosi nghọta ziri ezi banyere ihe ọ pụtara n’akara ngosi nke ọla Miller ndị “a gbasasịrị” dịka ule amụma nye ndị ọgwụgwụ nke ụwa bịakwutere ha.

Ịjụ ajụ nke nkume dị oké ọnụ ahịa nke “oge asaa” bụ nkume mbụ Laodisia Adventizim wepụrụ n’akụkụ, dịka ha dara n’ule “ịchụsasị” nke Mosis, nke Elaịja (Miller) wetara, n’afọ 1863. Site n’oge ahụ gawa, a ga na-achụsasị nkume ndị ahụ nke ukwuu karị, na-agwakọta ha na ndị adịgboroja, ma n’ikpeazụ kpuchie ha kpamkpam. Ikpuchi nkume ndị ahụ dị oké ọnụ ahịa ga-emesị ruo n’ebe a ga-ebibi igbe ahụ (Akwụkwọ Nsọ).

N’ọhụ Miller, e nwere ọdịiche doro anya n’etiti “ugboro asaa” mbụ Miller ji okwu “chụsasịa,” na ugboro atọ ikpeazụ o ji okwu ahụ. Mgbe o kwusịrị “chụsasịa” “ugboro asaa,” “o nwere nkụda mmụọ na nkụda obi kpamkpam, wee nọdụ ala bee ákwá.”

Tupu Kraịst, onye e gosipụtara dị ka Ọdụm nke ebo Juda, amalite ọrụ ya nke ịkpọghe akwụkwọ ahụ e ji akara asaa mechie n’akwụkwọ Mkpughe, Jọn bere ákwá. Jọn na Mịla abụọ bere ákwá mgbe ha ghọtara na e liela igbe ahụ (Okwu Chineke) n’okpuru ọla ụgha.

> M hụkwara n’aka nri nke Onye ahụ nke nọ ọdụ n’ocheeze otu akwụkwọ e dere n’ime ya na n’azụ ya, ewerekwa akara asaa mechie ya. M hụkwara otu mmụọ ozi dị ike ka ọ na-ekwusa n’oké olu, Ònye kwesịrị imeghe akwụkwọ ahụ, na ịtọghe akara ya? Ọ dịghịkwa onye ọbụla n’eluigwe, ma ọ bụ n’ụwa, ma ọ bụ n’okpuru ụwa, nwere ike imeghe akwụkwọ ahụ, ma ọ bụ ọbụna ile ya anya. Ebe m bere akwa nke ukwuu, n’ihi na a hụghị onye ọbụla kwesịrị imeghe na ịgụ akwụkwọ ahụ, ma ọ bụ ọbụna ile ya anya. Otu n’ime ndị okenye ahụ wee sị m, Ekwela ákwá: lee, Ọdụm nke agbụrụ Juda, Mgbọrọgwụ Devid, emeriela imeghe akwụkwọ ahụ, na ịtọghe akara asaa ya. Mkpughe 5:1–5.

Mgbe ịjụ akụ ndị ahụ Miller chọpụtara ma gosi ụwa nọgidere na-arị elu ruo n’ókè nke e bibiri Akwụkwọ Nsọ ahụ (igbe ahụ), mgbe ahụ Miller bere ákwá.

> “Mgbe ahụ, ahụrụ m na n’etiti nkume dị oké ọnụ ahịa na ego ndị ahụ bụ nke eziokwu, ha achụsasịwo ọnụ ọgụgụ a na-apụghị ịgụta agụta nke nkume dị oké ọnụ ahịa adịgboroja na ego ụgha. Iwe were m nke ukwuu n’ihi omume ha rụrụ arụ na enweghị ekele ha, m wee baara ha mba ma takwaa ha ụta n’ihi nke a; ma ka m na-abaarị ha mba, ka ha na-achụsasịkwu nkume dị oké ọnụ ahịa adịgboroja na ego ụgha ahụ n’etiti ndị nke eziokwu.”

> “Mgbe ahụ, iwe juru m n’ime mkpụrụ-obi anụ ahụ m, m wee bido iji ike anụ ahụ chụpụ ha n’ụlọ ahụ; ma ka m na-achụpụ otu, mmadụ atọ ọzọ ga-abata, wee bubata unyi na mkpụrụ osisi akpụkpọ, na ájá, na ụdị mkpofu dị iche iche, ruo mgbe ha kpuchiri nkume bara ezigbo uru niile, dayamọnd niile, na ego niile, nke a kwụsịrị kpamkpam ka a ghara ịhụ ha anya. Ha dọkwara igbe m n’ibe ma chụsasịa ya n’etiti mkpofu ahụ. Echere m na ọ dịghị onye ọ bụla na-elebara mwute m ma ọ bụ iwe m anya. Obi dara m kpamkpam, ume adịkwaghịkwa m n’obi, m wee nọdụ ala bee ákwá.”

N’oge a n’ime nrọ ya, e jirila okwu ahụ bụ “gbasasịa” ugboro “asaa.” Mmegharị ikpeazụ atọ ahụ dị iche na nke mbụ asaa, si otu a tinye akara amụma n’elu mgbasasị asaa ahụ dịka ihe nnọchianya nke “oge asaa” nke Levitikọs iri abụọ na isii. Nrọ nke abụọ nke Miller, dịka nrọ nke abụọ nke Nebukadneza, na-egosipụta n’ụzọ ihe nnọchianya “oge asaa” ahụ.

Dị ka o mere Jọn n’Akwụkwọ Mkpughe isi nke ise, mgbe Miller bere ákwá, nwoke ahụ na-ehicha unyi (Odum nke ebo Juda), wee “meghee ọnụ ụzọ” banye n’ime ụlọ ahụ. Nnọchite anya a na-ahụ anya nke Nna ahụ jidere akwụkwọ ahụ nke e ji akàrà asaa kaa, nke ọ dịghị mmadụ pụrụ imeghe, nke kwa mere ka Jọn bee ákwá, bidoro n’amaokwu nke mbụ nke isi nke anọ.

> Mgbe nke a gasịrị, m lere anya, ma, lee, e meghere ọnụ ụzọ n’eluigwe: olu mbụ ahụ nke m nụrụ dị ka nke opì na-agwa m okwu; nke sịrị, Rigo ebe a, m ga-egosikwa gị ihe ndị ga-eme n’ọdịnihu. Mkpughe 4:1.

Miller bere akwa ma hụ ka e meghere ọnụ ụzọ. “Ka m nọ otú a na-akwa ákwá ma na-eru uju n’ihi nnukwu ọnwụ m na ibu ọrụ m ga-aza ajụjụ banyere ya, echetara m Chineke, kpee ekpere n’ike ka Ọ ziteere m enyemaka. Ozugbo ahụ ka ọnụ ụzọ meghere, otu nwoke wee banye n’ime ụlọ ahụ, mgbe ndị mmadụ niile hapụrụ ya; ya onwe ya, ebe o jide ihe a na-eji ehicha unyi n’aka, meghere windo ndị ahụ, wee malite ihichapụ unyi na irighiri ihe n’ime ụlọ ahụ.” Ọdụm nke ebo Juda na nwoke ahụ jide ihe ihicha unyi bịarutere n’oge e meghere ọnụ ụzọ, mgbe Jọn na Miller bere akwa. Mmeghe nke ọnụ ụzọ bụ akara nke mgbanwe n’oge nkesa nke Chineke.

Ya na Miller, o bere akwa, e mepere ụzọ, ma o kpekwara ekpere. “Enwere m nkụda mmụọ na nkụchi obi n’ụzọ zuru ezu, m wee nọdụ ala bee akwa. Ka m nọ n’ebe ahụ na-akwa ákwá ma na-eru újú n’ihi nnukwu ọnwụ m na ibu ọrụ m ga-aza ajụjụ banyere ya, echetara m Chineke, m wee kpee ekpere n’ezi agụụ ike ka O zitere m enyemaka. Ozugbo ahụ, ụzọ mepere, otu nwoke wee banye n’ụlọ ahụ, mgbe ndị mmadụ niile hapụrụ ya; ma ya, ebe o ji ahịhịa ntucha unyi n’aka, meghere windo ndị ahụ, wee malite ihichapụ unyi na mkpofu n’ime ụlọ ahụ.”

Ekpere nke bụ ihe ịrịba ama n’akụkọ ihe mere eme nke ụbọchị ikpeazụ, bụ ekpere nke e gosiri site n’aka Daniel na ndị dike atọ ahụ n’isi nke abụọ, nakwa site n’aka Daniel n’isi nke itoolu. Ọ bụ ekpere Levitikọs iri abụọ na isii nke “ugboro asaa,” nke ndị àmà abụọ nke Mkpughe iri na otu ga-ekpe mgbe ha ghọtara na a chụsasịwo ha. Ndị àmà abụọ ahụ ga-emeghachi ihe Daniel mere n’isi nke itoolu, mgbe ọ matara na a “chụsasịwo” ya dịka mmezu nke ọbụbụ ọnụ nke Mozis. Ndị àmà abụọ ahụ ga-emeghachi ihe Miller gosipụtara n’nrọ ya mgbe o rutere n’ebe e chụsasịrị ọla ya dị oké ọnụ ahịa “ugboro asaa.”

Mgbe e kpere ekpere ahụ, a meghere ụzọ, nwoke ahụ na-ehicha unyi bịarutere, ime ụlọ ahụ wee bụrụ ihe efu. Ìgwè ndị ajọ omume ahụ apụla, oge ntụziaka ọhụrụ eruola. Mgbe ahụ, Odum sitere n’ezi-na-ụlọ Juda, onye ihe ife ya dị n’aka Ya, “meghere windo ndị ahụ, wee malite ịchacha unyi na mkpọmkpọ ahịhịa n’ime ụlọ ahụ,” ma ka “Ọ na-achacha unyi na mkpọmkpọ ahịhịa ahụ, ọla ụgha na ego adịgboroja niile biliri wee pụọ n’ụzọ windo ahụ dịka igwe ojii, ifufe wee buru ha pụọ.”

Windo ndị ahụ e meghere na-egosikwa nkewa, n’ihi na dịka a na-ebupụ ahịhịa n’ime windo, ndị ahụ mezuru iwu ahụ a hụrụ na Malakai, nke na-eduzi “ndị nchụàjà” nke ụbọchị ikpeazụ ka ha, “Wetanụ unu ụzọ n’ụzọ iri niile n’ụlọ nkwakọba, ka ihe oriri wee dị n’ụlọ m, ma nwaleenu m ugbu a n’ihe a, ka Jehova nke ndị agha kwuru, ma ọ bụrụ na agaghị m emeghere unu windo nke eluigwe, ma wụkwasị unu ngọzi nke na agaghị enwe ebe ga-ezuru ịnata ya.” Ụzọ ahụ e meghere na windo ndị ahụ e meghere na-anọchi anya mgbanwe n’usoro oge nkesa amara nke na-emezu n’oge a na-ewepụ ndị nchụàjà ọjọọ, ma a na-agọzi ndị nchụàjà ezi omume.

Ka nwoke ahụ ji ájá ákwà na-ehicha ihe malitere ịsachapụ ala ya, Miller mechiri anya ya nwa oge. “N’etiti mkpọtụ na mmegharị ahụ, emechiri m anya m nwa oge; mgbe m meghere ha, ihe mkpofu ahụ niile apụwo. Nkume dị oké ọnụ ahịa, dayamọnd, mkpụrụ ego ọlaedo na ọlaọcha, gbasasịrị n’ụba n’ime ụlọ ahụ dum.” Mgbe ahụ, e kewapụrụ nke dị oké ọnụ ahịa na nke rere ure nke ọma kpamkpam.

Mgbe ahụ, e debere igbe ukwu ahụ n’elu tebụl, a tụbakwa ọla ndị ahụ gbasasịrị n’ime ya. “Mgbe ahụ, o debere n’elu tebụl otu igbe, nke dị ukwuu karị ma maa mma karịa nke mbụ, wee chịkọtaa ọla ndị ahụ, daimọnd ndị ahụ, mkpụrụ ego ndị ahụ, n’aka juru, ma tụba ha n’ime igbe ahụ, ruo mgbe ọbụna otu adịghị fọdụ, ọ bụ ezie na ụfọdụ n’ime daimọnd ndị ahụ adịghị ibu karịa isi agịga.” Mgbe ahụ, e kpọkọtara eziokwu ndị bụ ntọala nke Miller, ọ bụghị naanị na Akwụkwọ Nsọ, kama kwa na Mmụọ Amụma, ma eziokwu ndị ahụ maa mma karịa ma na-enwukwa ìhè karịa ka ha dị na mbụ.

Ka anyị na-enyocha ọhụụ nke Osimiri Ulai n’usoro ozi ahụ e meghere n’afọ 1798, a ghaghị ịghọta na ụfọdụ n’ime eziokwu ndị ahụ ka e debere ókè site n’usoro e nyere Miller. A ghaghịkwa ịtụ anya na ụfọdụ n’ime eziokwu ndị ahụ ga-adịkwa ukwuu ma maa mma karịa, ọbụna ọ bụrụ na ụfọdụ n’ime ha pụrụ iyi ka ha dị nta ma ọ bụ bụrụ ihe dị ntakịrị.

Mgbe e weghachiri eziokwu ndị ahụ, a na-etinye ha n’ime igbe ka ukwuu, mgbe ahụ a na-akpọkwa ọzọ, ọ bụghị site n’aka Miller, kama site n’aka Kraịst, (onye bụ nwoke nke ahịhịa uzuzu, onye bụkwa Ọdụm nke ebo Juda) ka e sị, “bia hụ.” Nke a na-egosi na mmeghe nke ihe a kara akara ka emechara ugbu a, mmeghe ikpeazụ ahụ bụkwa Mkpughe nke Jizọs Kraịst nke na-eme ozugbo tupu oge amara emechie, ma ọ bụ dịka Nwanyị White siri kọwaa ya, mgbe nwoke nke ahịhịa uzuzu abanyela.

> “Elelere m n’ime igbe ahụ, ma anya m tụrụ n’ọnwụnwa n’ihi ihe m hụrụ. Ha na-enwu ugboro iri karịa ebube mbụ ha. Echere m na a sachapụrụ ha n’ájá site n’ụkwụ ndị ajọ mmadụ ahụ ndị gbasasịrị ha ma zọda ha n’uzuzu. E debere ha n’usoro mara mma n’ime igbe ahụ, onye ọbụla n’ọnọdụ ya, na-enweghị ihe mgbu anya ọbụla nke nwoke ahụ tụbara ha n’ime ya. E tiri m mkpu n’ihi ọṅụ dị ukwuu, mkpu ahụ wee kpọtee m n’ụra.” Early Writings, 83.

Oge ichere na nkụda mmụọ mbụ bịarutere n’abalị iri na asatọ nke ọnwa Julaị, afọ 2020, ma kemgbe ọnwa Julaị nke afọ 2023, Ọdụm nke ebo Juda anọwo na-emeghe akara nke ozi nke Mkpughe nke Jisọs Kraịst. Mmeghe akara ahụ gụnyekwara akwụkwọ Daniel, anyị ga-emechaa nlebara anya anyị banyere nrọ Miller n’isiokwu na-esonụ.

A na-arụ ọrụ nwoke ahụ ji ahịhịa ájá eme ihe n’ime nkwado ya na “ndị nchụàjà amamihe,” ma ọrụ ndị “ndị nchụàjà” ahụ, ndị bụ ndị àmà abụọ nke Mkpughe isi nke iri na otu, ndị kwa bụ ọkpụkpụ akọrọ e mere ka ha dị ndụ ọzọ nke Ezikiel isi nke iri atọ na asaa, ka a na-anọchitekwa anya ha site n’ahịrịokwu ndị ọzọ nke Okwu Chineke. Anyị ga-eji ụfọdụ n’ime ahịrịokwu ndị ahụ dị ka ndị àmà nke abụọ maka ihe anyị achọpụtala banyere nrọ nke abụọ nke William Miller.

> “E nyere Akwụkwọ Nsọ maka uru anyị ka anyị wee nweta nkuzi n’ezi omume. Ebili ọkụ dị oké ọnụ ahịa ekpuchiela site n’urukpuhọde nke njehie, ma Kraịst dị njikere ikpochapụ igwe ojii nke njehie na nkwenkwe ụgha, ma kpugheere anyị ìhè nke ebube Nna, ka anyị wee kwuo dịka ndị na-eso ụzọ ahụ kwuru, ‘Ọ̀ bụghị na obi anyị nọ na-enwu n’ime anyị, mgbe Ọ na-agwa anyị okwu n’ụzọ?’” Publishing Ministry, 68.

Back to Articles