Article

# Akwụkwọ Daniel - Nọmba Otu Narị Itoolu na Iri Asatọ na Asatọ

Nzukọ Chineke na Ndokwa Amụma: Ọrụ nke 144,000 n’Usoro Ihe Ọgwụgwụ Ụwa nke Daniel 11:40

Author

Jeff Pippenger

Published

May 1, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Anyị na-etinye ahịrị nke ọchịchị papal, ahịrị nke Republicanism nke dapụrụ n’ezi okwukwe, ahịrị nke Protestantism nke dapụrụ n’ezi okwukwe, na ahịrị nke puku narị anọ na iri anọ na anọ n’ime akụkọ ihe mere eme zoro ezo nke amaokwu iri anọ nke Daniel isi nke iri na otu. Ugbu a, anyị na-atụle na Kraịst na-achịkọta ndị nke Ya ugboro abụọ, nakwa na ihe nlereanya niile nke ịchịkọta ndị nke Ya nke ugboro nke abụọ na-anọchi anya usoro ikpeazụ nke ntinye akara nke puku narị anọ na iri anọ na anọ.

Mgbe akara nsọ ahụ si n’eluigwe rituo n’ahịrị mgbanwe, Onyenwe anyị na-achịkọta ndị a họpụtara, ndị a na-anwale emesịa. N’ọgwụgwụ usoro nnwale ahụ, a na-enwe ịchụsasị, nke n’azụ ya Ọ na-achịkọta ndị ahụ a họpụtara nke ugboro abụọ, ọ bụ ezie na a na-ahapụ ọtụtụ n’azụ n’ihi na ha dara n’usoro nnwale ahụ. Kraịst malitere ịchịkọta ndị na-eso ụzọ Ya n’oge baptizim Ya, ma n’obe, a chụsasịrị ndị na-eso ụzọ ahụ. Mgbe mbilite n’ọnwụ Ya gasịrị, Ọ chịkọtara ndị na-eso ụzọ Ya nke ugboro abụọ tupu Pentikọst. Ahịrị a kọwara na a na-eme nchịkọta nke ugboro abụọ n’ebe puku mmadụ iri na anọ na puku mmadụ anọ nọ, obere oge tupu iwu Sọnde, nke Pentikọst na-anọchi anya ya. Obe na-egosi ihe nkụda mmụọ, nke nchịkọta nke ugboro abụọ na-esote.

Nzukọ nke abụọ mgbe obe gasịrị malitere mgbe Kraịst si n’ịzute Nna Ya lọta mgbe mbilite n’ọnwụ Ya gasịrị. Mgbe akara ngosi nke Chineke na-arịda, ndị Chineke kwesịkwara iri ozi ahụ, ma mgbe Kraịst rịdachara, O sooro ndị na-eso ụzọ Ya rie nri.

> O wee ruo na, ka ya na ha nọ ọdụ na-eri nri, o were achịcha, gọzie ya, nyajie ya, nyekwa ha. E meghekwara anya ha, ha wee mata ya; ma ọ pụkwara n’anya ha. Luke 24:30, 31.

Nzukọ nke abụọ sochirinụ mgbe obe gasịrị, Kraịst “kuru ume” nke Mmụọ Nsọ n’elu ndị na-eso ụzọ Ya.

> “Ihe Kraịst mere n’ịku ume n’elu ndị na-eso ụzọ Ya Mmụọ Nsọ, na n’inye ha udo Ya, dị ka mkpụrụntụ mmiri ole na ole tupu oké mmiri a ga-enye n’ụbọchị Pentikọst.” *Spirit of Prophecy*, mpịakọta nke 3, 243.

N’ọgbakọ nke abụọ mgbe mmechuihu nke Eprel 19, 1844 gasịrị, Kraịst wepụrụ aka Ya n’imehie nke 1843.

> “Ndị ahụ kwesịrị ntụkwasị obi, ma nwee nkụda mmụọ, ndị na-apụghị ịghọta ihe kpatara na Onyenwe ha abịaghị, ahapụghị ha n’ọchịchịrị. Ọzọ, e duuru ha gaa na Bible ha ka ha nyochaa oge amụma dị iche iche. E wepụrụ aka nke Onyenwe anyị n’elu ọnụọgụ ndị ahụ, a kọwakwara njehie ahụ. Ha hụrụ na oge amụma ndị ahụ ruru 1844, nakwa na otu ihe akaebe ahụ ha gosipụtara iji gosi na oge amụma ndị ahụ mechiri na 1843, gosiri na ha ga-agwụ na 1844.” Early Writings, 237.

N’oge nke ndakpọ olileanya ahụ, mmụọ ozi nke abụọ ji “akwụkwọ edere n’aka ya” rịdata.

> “E nyere mmụọ ozi ọzọ dị ike iwu ka ọ rituo n’ụwa. Jisọs tinyere akwụkwọ e dere ede n’aka ya, ma ka ọ na-abịa n’ụwa, o tiri mkpu, sị, ‘Babịlọn adaala, adaala.’” Early Writings, 247.

Usoro ule ahụ nke malitere na mbata nke mmụọ-ozi nke abụọ, kwụsịrị na nzukọ ogige Exeter mgbe a wụsara Mmụọ Nsọ ma ozi ahụ gara dịka nnukwu ebili mmiri idei. E mere ka a mata usoro ule ahụ nke ọma mgbe obe gasịrị, mgbe oge ahụ ruo n’ịwụsa Mmụọ Nsọ n’oge Pentikọst bu ụzọ bụrụ oge ụbọchị iri ise, nke n’aka nke ya mejupụtara oge ụbọchị iri anọ, soro ya oge ụbọchị iri, nke kwụsịrị na Pentikọst.

> “Ndị Chineke kwesịrị ịdị na-eru Ya aka mgbe niile n’ekpere. Ọ bụ mgbe ndị na-eso ụzọ mbụ nọrọ ụbọchị iri n’ịrịọsi arịrịọ ike, mgbe e wepụrụ ọdịiche niile, ha wee bụrụ otu n’ịnyocha obi miri emi, na n’ikwupụta mmehie ma na iwepụ ha, na n’ịbịakọta ọnụ n’otu nsọ, ka Mmụọ Nsọ bịakwutere ha, ma nkwa Kraịst wee mezuo. E nwere ọpụpụ dị ịtụnanya nke Mmụọ Nsọ. Na mberede, e si n’eluigwe nụ olu dịka nke ifufe dị ike nke na-efekọ ọsọ, ọ jupụtakwa n’ụlọ ahụ dum ebe ha nọ ọdụ. ‘N’otu ụbọchị ahụkwa ka e tinyeere ha ihe dị ka puku mkpụrụobi atọ.’” Review and Herald, March 11, 1909.

N’ime ụbọchị iri anọ ahụ, Kraịst nọ na-akụziri ndị na-eso ụzọ Ya, emesịa O rigoro n’eluigwe. Ụbọchị iri sochirinụ bụ oge nkwadebe tupu mwepụta nke Mmụọ Nsọ n’oge Pentikọst. Ụbọchị iri anọ nke ntụziaka sochiri obe ahụ kwekọrọ na Eprel 19, 1844 ruo ná mmalite nzukọ maa ụlọikwuu Exeter na Ọgọọst 12, 1844. Ụbọchị iri ndị buru Pentikọst ụzọ nọchiri anya Ọgọọst 12 ruo 17, 1844, mgbe ndị Miller jikọtara onwe ha n’ozi nke Mkpu Etiti Abalị nke Samuel Snow wetara. N’ime nzukọ maa ụlọikwuu ahụ, e gosipụtara òtù mmadụ abụọ, ma ọ bụ naanị otu òtù natara mwepụta Pentikọst na njedebe nzukọ ahụ. N’oge ahụ nke ụbọchị iri anọ nọchiri anya ya, otu òtù natara ntụziaka ahụ, ma òtù nke ọzọ jụrụ ntụziaka ahụ. Mgbe Mkpu Etiti Abalị ahụ bịarutere, otu òtù nwere mmanụ ahụ, nke ọzọ enweghị ya.

> “‘Mgbe nwoke a na-alụ ọhụrụ jiri oge dị anya, ha niile dara n’ụra, rahụkwa ụra.’ Site n’ịtụ oge nke nwoke a na-alụ ọhụrụ ka e ji anọchi anya ịgafe oge ahụ a tụrụ anya na Onyenwe anyị ga-abịa, nkụda mmụọ ahụ, na ihe yiri ka ọ bụ igbu oge. N’oge a nke enweghị ịma ihe doro anya, mmasị nke ndị elu-elu na ndị obi ha na-adịghị n’uju malitere ngwa ngwa ịma jijiji, mgbalị ha amalitekwara ịda mba; ma ndị okwukwe ha dabeere n’amamihe onwe onye banyere Bible nwere nkume n’okpuru ụkwụ ha, nke ebili mmiri nke nkụda mmụọ na-apụghị ịsacha pụọ. ‘Ha niile dara n’ụra, rahụkwa ụra;’ otu òtù nọ n’ịghara ịṅa ntị na n’ịhapụ okwukwe ha, ebe òtù nke ọzọ ji ndidi nọ na-echere ruo mgbe a ga-enye ìhè ka doo anya karịa. Ma n’abalị nke ọnwụnwa ahụ, o yiri ka ndị nke ikpeazụ ahụ tufuru, ruo n’ókè ụfọdụ, ịnụ ọkụ n’obi ha na nrara ha nye. Ndị obi ha na-adịghị n’uju na ndị elu-elu apụghịzi ịdabere n’okwukwe nke ụmụnne ha. Onye ọ bụla ga-eguzo ma ọ bụ daa n’onwe ya.” The Great Controversy, 395.

N’ime ụbọchị iri ahụ na-eduga na Pentikọst, na n’oge nzukọ ọmụma nke Exeter, Kraịst kpọkọtara ndị Ya ọnụ nke ugboro abụọ tupu ndị ahụ eburu ozi Ya gaa n’ụwa. Mgbe mmụọ ozi nke atọ rịdatara n’ụbọchị Ọktoba 22, 1844, obere ìgwè atụrụ ahụ mechakwara nwee nkụda mmụọ ọzọ ma gbasasịa, ma oge ọmụmụ malitere n’ụbọchị Ọktoba 22, 1844 ka Kraịst na-eduba ndị Ya banye n’Ebe Kachasị Nsọ. N’afọ 1849, Onyenwe anyị setịrị aka Ya nke ugboro abụọ iji kpọkọta ọzọ ndị ahụ Ọ kpọkọtara n’ihe nkụda mmụọ nke Eprel 19 na Ọktoba 22, 1844.

N’afọ 1844, ntụziaka ahụ gbasara ozi nke mmụọ-ozi nke atọ ji n’aka ya mgbe ọ rịdatara, ma n’oge ahụ nke “obi abụọ na amaghị ihe n’eziokwu,” nke sochiri nnukwu mmechuihu ahụ, ọtụtụ furu ụzọ ha. Ka ọ na-erule 1849, e bidoro ọrụ nke ikpokọta obere ìgwè atụrụ ahụ a gbasasịrị agbasasị, ma ihe e gosiri site n’akụkọ ihe mere eme ahụ bụ mmeri efu nke 1863, na Kedesh mbụ maka Izrel nke oge a. E merụọ oge mmeri nke otu narị puku iri anọ na anọ na puku anọ ahụ n’ọdịnihu na ọrụ ha n’oge Kedesh nke abụọ.

Mgbe Onyenwe anyị rịdatara na Septemba 11, 2001, Ọ kpọkọtara ndị Ya nke ụbọchị ikpeazụ, nye ha nri ime mmụọ Ya ka ha rie, kuọsara Mmụọ Ya n’elu ndị ahụ ka Ọ malitere ifesa mmiri ozuzo ikpeazụ, Ọ bakwaara usoro nnwale nke dugara ruo Julaị 18, 2020, mgbe ndị Ya nke ụbọchị ikpeazụ nwere nkụda mmụọ ma gbasasịa. Ụbọchị atọ na ọkara ha nwụrụ anwụ n’okporo ụzọ. Ma ụbọchị atọ na ọkara ahụ, ma oge ụbọchị iri anọ ahụ n’oge Kraịst, na-anọchi anya ọzara. A na-anọchikwa ya anya site n’oge sitere n’April 19, 1844 ruo August 12, 1844, nakwa oge sitere n’October 22, 1844 ruo 1849.

Site na Julaị, 2023 ruo n’iwu ụbọchị Sọnde, nke bụ ụbọchị iri ahụ bu ụzọ Pentikọst, nzukọ ọmụma ahụ e mere n’ogige na Exeter site n’August 12 ruo n’August 17, na oge ahụ sitere n’afọ 1849 ruo n’afọ 1863, ha niile kwekọrọ onwe ha. Ha na-anọchi anya oge nke nchịkọta nke abụọ nke ndị Chineke nke ụbọchị ikpeazụ. Oge ahụ sitere n’ihe ndakpọ olileanya ruo n’ịwụsa Mmụọ Nsọ ka e kewara n’oge abụọ doro anya.

N’ime akụkọ ihe mere eme zoro ezo nke amaokwu nke iri anọ nke Daniel isi nke iri na otu, a na-anọchi anya ahịrị Protestantizim nke dapụrụ n’ezi okwukwe (ụlọ ụka aha naanị), ahịrị Seventh-day Adventism nke Laodisia (Adventizim aha naanị), ahịrị Katọlik, na ahịrị ezi Protestantizim. Ahịrị anọ ndị ahụ na-egosi ezi Protestantizim nọ n’esemokwu megide njikọ okpukpu atọ nke dragọn ahụ (Judas), anụ ọhịa ahụ (Katọlik) na onye amụma ụgha ahụ (Protestantizim nke dapụrụ n’ezi okwukwe).

N’ime otu akụkọ ihe mere eme ahụ zoro ezo, a na-egosikwa usoro nke Republicanism nke dapụrụ n’ezi okwukwe. N’ime usoro ahụ, a na-anọchi anya esemokwu dị n’etiti pati Democrat (agwọ ukwu ahụ) na pati Republican (onyinyo nke anụ ọhịa ahụ). Pati Republican ga-ebute ụzọ n’ịkpụpụta onyinyo nye anụ ọhịa ahụ, ma n’ime ime nke a, ọ na-egosipụta àgwà amụma nke anụ ọhịa ahụ (papacy). N’Okwu Chineke, a na-enye papacy, onye bụ eze nke ugwu ma bụrụkwa anụ ọhịa ahụ, Ijipt, (agwọ ukwu ahụ) dịka ụgwọ ọrụ n’ihi ọrụ e jere, ebe e ji ya mee ihe n’aka Chineke dịka ngwá ọrụ ikpe.

> Nwa nke mmadụ, Nebukadneza, eze Babilọn, mere ka ndị agha ya rụọ nnukwu ozi megide Taịa: e mere isi ọ bụla ka ọ bụrụ isi-isi, a kpụchakwara ubu ọ bụla akpụkpọ; ma ọ nwetaghị ụgwọ ọ bụla, ya na ndị agha ya, site n’aka Taịa, n’ihi ozi ahụ ọ rụrụ megide ya: Ya mere otu a ka Onyenweanyị Chineke kwuru; Lee, M ga-enye ala Ijipt n’aka Nebukadneza, eze Babilọn; ọ ga-eburukwa ìgwè mmadụ ya, werekwanụ ihe nkwata ya, jikwakwa ihe ọ dọtara n’agha; nke ahụ ga-abụkwa ụgwọ ọrụ nye ndị agha ya. Enyela m ya ala Ijipt n’ihi ọrụ ike ya nke o jiri jee ozi megide ya, n’ihi na ha rụrụ ọrụ n’ihi m, ka Onyenweanyị Chineke kwuru. N’ụbọchị ahụ ka M ga-eme ka mpi ụlọ Izrel pụta, M ga-enyekwa gị mmeghe ọnụ n’etiti ha; ha ga-amakwa na Abụ m Jehova. Ezikiel 29:18–21.

Nebukadneza, onye bụ eze nke ugwu n’ebe a, e nyere ya ala Ijipt dịka ụgwọ ọrụ ya; otu a ka ọ na-anọchi anya na n’ụbọchị ikpeazụ, a ga-enye ndị nchị-ukwu pope Ijipt, nke bụ dragọn ahụ, nke bụ ndị eze iri ahụ, Mba Ndị Dị n’Otu, ndị kwekọrịtara inye anụ ọhịa ahụ alaeze nke asaa ha ruo obere oge.

> Ma mpi iri ahu nke ị hụrụ n’ahụ anụ ọhịa ahụ, ndị a ga-akpọ nwanyị akwụna ahụ asị, mee ka ọ bụrụ ihe tọgbọrọ n’efu na gba ọtọ, ha ga-erikwa anụ ahụ ya, werekwa ọkụ sure ya. N’ihi na Chineke etinyewo n’obi ha imezu uche Ya, na ịdị n’otu, na inye anụ ọhịa ahụ alaeze ha, ruo mgbe okwu Chineke ga-emezu. Mkpughe 17:16, 17.

A na-anọchikwa ụgwọ amụma a anya na Daniel isi nke iri na otu amaokwu nke iri anọ na abụọ.

> Ọ ga-agbatịkwa aka ya n’elu mba dị iche iche; ala Ijipt agaghị agbanahụkwa. Daniel 11:42.

Ọkwa popu na-emeri ike dragọn n’oge mmiri ozuzo ikpeazụ, n’ihi na a na-emezu ịkwụ ụgwọ a “n’ime” “ụbọchị” mgbe Chineke “na-eme ka mpi nke ụlọ Izrel pulite.” Ọ bụ mmiri ozuzo ahụ na-eme ka Izrel nke Chineke pulite, ma ụbọchị ahụ malitere na Septemba 11, 2001, nke bụ ụbọchị ikuku ọwụwa anyanwụ.

> Ndị ga-esi n’aka Jekọb bịa ga-agbanye mgbọrọgwụ: Izrel ga-achapụta ma puo, meekwa ka mkpụrụ jupụta n’ihu ụwa. Ò tigburu ya, dịka O tigburu ndị tigburu ya? Ma ọ bụ e gburu ya dịka ogbugbu nke ndị ya onwe ya gburu? N’ókè, mgbe ọ na-epulite, Ị ga-eso ya rụrịta ụka: Ọ na-egbochi ifufe ya dị ike n’ụbọchị ifufe ọwụwa anyanwụ. Site na nke a, ya mere, a ga-eme ka ajọ omume Jekọb dị ọcha; nke a kwa bụ mkpụrụ niile nke iwepụ mmehie ya; mgbe ọ na-eme ka nkume niile nke ebe-ichu-àjà dị ka nkume nzu ndị a kụrisịrị akụrisị, ogige arụsị na oyiyi arụsị agaghị eguzo. Aịzaya 27:6–9.

A na-enye Ijipt n’aka anụ ọhịa papal ahụ mgbe a na-awụsa mmiri ozuzo ikpeazụ ahụ. Mmiri ozuzo ikpeazụ ahụ malitere ịfesa ntakịrị mgbe ifufe ọwụwa anyanwụ ahụ, nke na-anọchi anya Alakụba nke ahụhụ nke atọ, ka “e jidere,” ma ọ bụ gbochie ya, na Septemba 11, 2001. Mgbe ahụ ka a malitere ịtụ mmiri ozuzo ahụ (ịfesa ya) n’elu Izrel ka ha malitere ito ome. N’oge iwu Sọnde, mgbe ahụhụ nke atọ ga-abịa ọzọ, a na-awụsa mmiri ozuzo ikpeazụ ahụ n’enweghị tụọ. N’etiti Septemba 11, 2001 na iwu Sọnde nke na-abịa n’oge na-adịghị anya, a na-asachapụ “ajọ omume nke Jekọb,” ma okwu Hibru a sụgharịrị “asachapụ” pụtara “mee ka e kpuchie mmehie ya.” N’oge iwu Sọnde, a na-enye anụ ọhịa papal ahụ Ijipt (dragọn ahụ), dịka ndị eze iri ahụ na-akwa iko na papacy site n’ịkpụpụta onyinyo zuru ụwa ọnụ nke anụ ọhịa ahụ.

Tupu iwu Sọnde, n’oge akara nke otu narị puku na iri anọ na anọ ahụ, mpi Republican nke dapụụrụ n’okwukwe na mpi Protestant nke dapụụrụ n’okwukwe na-akpụ ihe oyiyi nye anụ ọhịa ahụ, ma n’usoro amụma ahụ, òtù Republican na-emeri òtù Democratic, n’ihi na òtù Democratic bụ ike dragọn, òtù Republican kwa bụ ike ahụ nke na-akpụ ihe oyiyi nke papacy.

N’ime akụkọ amụma nke anụ ọhịa nke ụwa, a na-amata njedebe nke òtù Democratic na njedebe nke òtù Republican. Òtù abụọ ahụ mejupụtara mpi nke Republicanism, ma ha na-egosipụta ọgụ dị n’ime nke na-agafe n’ime akụkọ nile nke anụ ọhịa nke ụwa. Mpi ahụ (Republican) nwere n’ime ya obere oyiyi nke mpi abụọ nke anụ ọhịa nke ụwa.

N’ime àmà nke alaeze ndị Midia na ndị Peshịa, ọ bụ mpi ikpeazụ ahụ biliri karịa elu; otu Democratic malitere mbụ n’akụkọ ihe mere eme nke America, ma n’ikpeazụ otu Republican ebilite karịa elu ma merie ndị Democratic. N’akụkọ ihe mere eme nke mmiri ozuzo ikpeazụ, nke malitere na Septemba 11, 2001, ndị Democratic ndị globalist, ndị dragon kpaliri, si n’olulu enweghị ngwụcha nke Mkpughe isi nke iri na otu bilie ma gbuo ndị Republican site n’izu ohi ntuli aka nke 2020. Agha ha megide Trump (na ndị Republican) malitere mgbe o kwupụtara ọlụsọ ya n’afọ 2015, ma o sochiri ya na-esiwanye ike naanị site n’oge ahụ gaa n’ihu.

Mgbe ndị Democrat zuru ntuli aka ahụ n’afọ 2020, ha wee guzobe Ọnwụnwa Pelosi ndị ahụ; ma mgbe Trump kwupụtara mkpọsa ya nke atọ n’afọ 2022, egwu bịakwasịrị ndị Democrat, iwe ha wee bawanyekwa, ha wee jiri oke ọnụma bilie megide Trump na ndị na-akwado ya, n’ihi na ha maara na oge ha dị mkpụmkpụ. Ha mere emume ọnwụ ya, ma mgbe o biliri ọtọ, oke egwu dakwasịrị ha.

> Ma mgbe ha ga-emecha ịgba àmà ha, anụ-ọhịa ahụ nke si n’olulu enweghị nsọtụ arịgoro ga-alụso ha ọgụ, ọ ga-emeri ha, ma gbuo ha. Ozu ha ga-edina n’okporo ámá nke nnukwu obodo ahụ, nke a na-akpọ n’ụzọ ime mmụọ Sọdọm na Ijipt, ebe akpọgiderekwa Onyenwe anyị n’obe. Ndị sitere n’ime ndị mmadụ, na agbụrụ, na asụsụ, na mba dị iche iche ga-ahụ ozu ha ụbọchị atọ na ọkara, ha agaghị ekwe ka e lie ozu ha n’ili. Ndị bi n’elu ụwa ga-aṅụrị ọṅụ n’ihi ha, mekwaa ememme, zipụkwa ibe ha onyinye; n’ihi na ndị amụma abụọ a mere ka ndị bi n’elu ụwa nwee ahụhụ. Ma mgbe ụbọchị atọ na ọkara gasịrị, Mmụọ nke ndụ sitere n’aka Chineke banyere n’ime ha, ha wee guzoro n’ụkwụ ha; nnukwu egwu dakwasịrị ndị hụrụ ha. Mkpughe 11:7–11.

Oge nke na-akọwa njedebe nke otu Democratic bụ site n’ịbanye Biden n’ọrụ n’afọ 2021 ruo n’ịbanye Trump n’ọrụ n’afọ 2025. Oge ahụ malitere site n’Ikpe Pelosi, nke bụ nanị ihe megidere iwu isi nke ọchịchị ma bụrụkwa nke ndọrọ ndọrọ ọchịchị kpamkpam n’ụdị ya. Akụkọ ihe mere eme ahụ, nke na-anọchi anya ọnwụ nke onye isi ala nke isii site n’oge ọgwụgwụ na 1989 ruo n’aka onye isi ala nke asatọ nke sitere n’etiti asaa ahụ, malitere site n’ikpe ndọrọ ndọrọ ọchịchị (Ikpe Pelosi), ma ọ na-ejedebe na ọnwụ nke otu Democratic, na usoro nke abụọ nke Ikpe Pelosi, dịka a na-atụgharị ndị e lekwasịrị anya n’ọchịchị ndọrọ ndọrọ ọchịchị.

Ihe atụ nke akụkọ ihe mere eme ahụ dị n’isi nke iri na otu nke Mkpughe, nke hụrụ mmezu mbụ ya n’Ogbaghara French. Ogbaghara French bụ ihe atụ akụkọ ihe mere eme a ma ama nke ụdị ọgụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke guillotine, nke na-egosi otu ọchịchị na-achị egbu ọchịchị ọzọ, ma emesịa a kwatuo ma kpagbuo kwa ike ọchịchị ahụ n’onwe ya.

Oge ahụ site n’inabata Biden n’ọrụ na Ikpe Pelosi, ruo n’inabata Trump nke ugboro abụọ n’ọrụ na mgbagha nke Ikpe Pelosi, na-akọwa njedebe nke òtù Democratic, ma na-akọwakwa mgbe Trump na-emegharị mmejuputa iwu nke otu nchịkọta iwu isi-ndú e ji Iwu Alien na Sedition Acts mee ihe nnọchianya. Mmejuputa iwu isi-ndú ndị ahụ ga-ebido Ikpe Pelosi nke abụọ ma kọwaa mmalite nke oge ahụ a na-amalite n’eziokwu oyiyi anụ ọhịa ahụ n’ike. Oge ahụ na-agwụ n’itinye iwu Sunday law n’ọrụ, ya mere oge ahụ na-amalite site n’iwu isi-ndú ndị kwekọrọ na Alien na Sedition Acts, ma na-agwụ na Sunday law. Ọ bụ n’ebe ahụ ka òtù Republican na-agwụ.

Oge abụọ ahụ nke na-anọchite njedebe nke òtù Democratic, ma e mesịa nke òtù Republican, jikọtara onwe ha n’amụma, a na-anọchikwa ha anya site n’oge afọ iri abụọ na abụọ site na 1776 ruo 1798. Oge ahụ nwere akara ụzọ atọ; Nkwupụta Nnwere Onwe na 1776, afọ iri na atọ ka e mesịrị Iwu Ntọala, nke Iwu Ndị Ọbịa na Iwu Megide Nkwutọ nke 1798 sochiri. Akara ụzọ atọ ahụ na-achọta mmezu ha n’ahịrị òtù Democratic na Republican, ọ bụ ezie na itinye n’ọrụ akara ụzọ nke abụọ na nke atọ dị n’ebe dị iche n’ahịrị nke ọ bụla.

Anyị ga-akọwa ihe àmà ụzọ ndị a na mmezu ha n’isiokwu na-esonụ.

> “Ọ bụ nanị òtù abụọ ka dị; Setan na-arụ ọrụ site n’ike ya gbagọrọ agbagọ, nke na-eduhie mmadụ, ma site n’aghọghọ siri ike ọ na-ejide ndị niile na-adịghị anọgide n’eziokwu, ndị tụgharịrị ntị ha pụọ n’eziokwu, ma tụgharịa gaa n’akụkọ ifo. Setan n’onwe ya anọgideghị n’eziokwu; ọ bụ ihe omimi nke ajọ omume. Site n’aghụghọ ya, ọ na-enye njehie ya ndị na-ebibi mkpụrụ obi ọdịdị nke eziokwu. N’ime nke a ka ike ha dị iji duhie. Ọ bụ n’ihi na ha bụ ihe adịgboroja nke eziokwu ka Ime Mmụọ, Theosophy, na aghụghọ ndị yiri ha ji enweta ike dị ukwuu n’obi mmadụ. N’ime nke a ka ọrụ ọkà n’ọrụ nke Setan dị. Ọ na-eme onwe ya ka ọ bụrụ Onye Nzọpụta nke mmadụ, onye na-emere agbụrụ mmadụ ebere, ma n’ụzọ dị otu a ọ na-adọpụ ndị ọ na-achụ nta ya ngwa ngwa karịa gaa n’ala n’iyi.

> “A dọrọ anyị aka ná ntị n’Okwu Chineke na nche na-adịghị ehi ụra bụ ụgwọ a na-akwụ maka ịdị nchebe. Naanị n’ụzọ kwụ ọtọ nke eziokwu na ezi omume ka anyị pụrụ isi gbanahụ ike nke onye-ọnwụnwa. Ma ụwa ejidela n’ọnyà. A na-etinye nkà Setan n’ọrụ n’ịchọpụta atụmatụ na ụzọ ndị a na-apụghị ịgụ ọnụ iji mezuo nzube ya. Izo onwe ya ezo aghọwo nka dị elu n’aka ya, ọ na-arụkwa ọrụ n’oyiyi nke mmụọ ozi nke ìhè. Naanị anya Chineke na-achọpụta aghụghọ ya iji merụọ ụwa site n’ụkpụrụ ụgha na ndị na-ebibi ebibi, bụ́ ndị n’ihu ha na-ebu ọdịdị nke ezi ịdị mma n’ezie. Ọ na-arụ ọrụ iji gbochie nnwere onwe okpukpe, na iweta n’ime ụwa okpukpe otu ụdị ịgba ohu. Òtù dị iche iche, ụlọọrụ, ma ọ bụrụ na ike Chineke adịghị echebe ha, ga-arụ ọrụ n’okpuru nduzi Setan iji bute mmadụ n’okpuru ọchịchị mmadụ: aghụghọ na nrube isi n’ụzọ aghụghọ ga-eyi ọdịdị nke ịnụ ọkụ n’obi maka eziokwu, nakwa maka ọganihu nke alaeze Chineke. Ihe ọbụla n’omume anyị nke na-emegheghị emeghe dịka ehihie, bụ nke ụzọ nke onye-isi nke ajọ omume. A na-eme ụzọ ya ọbụna n’etiti Seventh Day Adventists, ndị na-azọrọ na ha enwetala eziokwu nke aga n’ihu.”

> “Ọ bụrụ na mmadụ eguzogide ịdọ aka ná ntị nke Onyenwe anyị na-ezigara ha, ha na-adị ọbụna bụrụ ndị ndu n’omume ọjọọ; ndị dị otu a na-ewere onwe ha ka ha rụọ ikike pụrụ iche nke Chineke—ha na-achọ ime ihe ahụ Chineke n’onwe ya agaghị eme n’ịchọ ijide uche mmadụ n’aka. Ha na-ebute ụzọ na atụmatụ nke onwe ha, ma site n’echiche ha na-ezighị ezi banyere Chineke, ha na-eme ka okwukwe nke ndị ọzọ n’eziokwu daa mba, ma na-ebubata ụkpụrụ ụgha ndị ga-arụ ọrụ dịka ihe na-eko achịcha iji metọọ ma mebie ụlọọrụ na ụka anyị. Ihe ọ bụla na-eme ka nghọta mmadụ banyere ezi omume, na ịha nhatanha, na ikpe na-enweghị ele mmadụ anya n’ihu dị ala, aghụghọ ma ọ bụ iwu ọ bụla nke na-etinye ndị nnọchi anya mmadụ nke Chineke n’okpuru nchịkwa nke uche mmadụ, na-emebi okwukwe ha n’ebe Chineke nọ; ọ na-ekewapụ mkpụrụ obi n’ebe Chineke nọ, n’ihi na ọ na-eduga ya pụọ n’ụzọ nke ezi ịkwụwa aka ọtọ na ezi omume.

> “Chineke agaghị akwado aghụghọ ọ bụla nke mmadụ ga-esi n’ọ̀tụ̀tụ̀ nta ọbụla chịkwaa ma ọ bụ kpọgbuo ibe ya. Naanị olileanya nke mmadụ dara ada nwere bụ ilekwasị anya n’ebe Jizọs nọ, ma nata Ya dịka naanị Onye Nzọpụta. Ozugbo mmadụ malitere imepụta iwu ígwè maka mmadụ ndị ọzọ, ozugbo ọ malitere ịkụnye mmadụ n’akụkụ ma kụgharịa ha dịka uche nke ya si dị, ọ na-eme Chineke ihere, ma tinye mkpụrụ obi nke ya n’ihe ize ndụ, tinyekwara mkpụrụ obi nke ụmụnna ya. Mmadụ mmehie pụrụ ịchọta olileanya na ezi omume naanị n’ime Chineke; ọ dịghịkwa mmadụ ọ bụla bụ onye ezi omume karịa mgbe ọ nwere okwukwe n’ime Chineke, ma na-edobe njikọ dị ndụ ya na Ya. Ifuru nke ọhịa aghaghị inwe mgbọrọgwụ ya n’ala; ọ ghaghị inwe ikuku, igirigi, mmiri ozuzo, na anwụ. Ọ ga-ama mma naanị ka ọ na-anata uru ndị a, ha niile siterekwa n’aka Chineke. Otu a ka ọ dịkwa n’ihe banyere mmadụ. Anyị na-anata n’aka Chineke ihe ahụ nke na-eje ozi nye ndụ nke mkpụrụ obi. A dọrọ anyị aka ná ntị ka anyị ghara ịtụkwasị mmadụ obi, ma ọ bụ ime anụ ahụ ogwe aka anyị. A kọwapụtawo ọnụ n’ọgụgụ megide ndị niile na-eme nke a.” The 1888 Materials, 1432–1434.

Back to Articles