Article

# Elaịja - Nọmba Iri na Abụọ

Ndagwurugwu ọ bụla ka a ga-ebuli elu

Author

Jeff Pippenger

Published

October 17, 2023

Formats

PDF
Word
Song MP3

Anyị ka na-ekwu banyere Ịlaịja dịka ihe nnọchianya amụma. Ịlaịja gwara Ehab na mmiri agaghị ezo, ma e wezụga n’okwu ọnụ ya, ruo afọ atọ.

> Elaịja, onye Tishbe, onye sitere n’etiti ndị bi na Gilead, sịrị Ehab, Dị ka Jehova, bụ Chineke nke Izrel, dị ndụ, onye m guzo n’ihu Ya, ọ gaghị enwe igirigi ma ọ bụ mmiri ozuzo n’afọ ndị a, ma ọ bụghị dịka okwu m si dị. 1 Ndị Eze 17:1.

Kraịst na-agwa anyị n’akwụkwọ Luk na afọ atọ ahụ bụ n’ezie afọ atọ na ọkara.

> O wee sị, N’ezie, asim unu, ọ dịghị onye-amụma a na-anabata n’ala nke ya. Ma asim unu n’eziokwu, ọtụtụ ụmụanyị di ha nwụrụ nọ n’Izrel n’ụbọchị Elaịja, mgbe e mechiri eluigwe afọ atọ na ọnwa isii, mgbe oké ụnwụ dara n’ala ahụ dum; ma ọ bụghị n’otu n’ime ha ka e zigara Elaịja, kama ọ bụ naanị na Sarepta, obodo Saịdọn, n’ebe otu nwanyị di ya nwụrụ nọ. Luk 4:24–26.

Afọ atọ na ọkara ahụ mere n’oge Ahab na Jezebel, si otú a na-akọwapụta afọ amụma atọ na ọkara ahụ site na 538 ruo 1798, mgbe ọchịchị papal, nke a na-anọchi anya dị ka Jezebel n’ime ụka Taịataira, chịrị n’oge Ọchịchịrị.

> Ma enwere m ihe ole na ole megide gị, n’ihi na ị na-ahapụ nwanyị ahụ, Jezebel, onye na-akpọ onwe ya nwanyị amụma, ka ọ kụzie ma rafuo ndị ohu m ime ịkwa iko na iri ihe e jiri chụọ aja nye arụsị. E nyekwara m ya oge ka o chegharịa n’ịkwa iko ya; ma o chegharịghị. Lee, aga m atụba ya n’elu ihe ndina, tinyekwa ndị na ya na-akwa iko n’ime nnukwu mkpagbu, ma ọ bụrụ na ha echegharịghị n’omume ha. Aga m ejikwa ọnwụ gbuo ụmụ ya; chọọchị niile ga-amatakwa na ọ bụ m bụ Onye na-enyocha akụrụ na obi: aga m enye onye ọ bụla n’ime unu dịka ọrụ unu si dị. Mkpughe 2:20–23.

“Oge e nyere Jezebel ka o chegharịa” bụ afọ atọ na ọkara n’ụbọchị Ịlaịja, bụrụkwa afọ amụma atọ na ọkara site n’afọ 538 ruo 1798 n’oge Ọchịchịrị nke mkpagbu ndị popu. Ahụhụ Jezebel na ndị eze Europe ndị ha na ya kwara iko, bụ ka a tụba ha n’elu ihe ndina nke mkpagbu, na ọnwụ ụmụ ya. E nwere mkpụrụobi ndị kwesị ntụkwasị obi n’oge Ọchịchịrị ahụ, ndị a tụbakwara n’elu ihe ndina nke mkpagbu, ma ha ga-adị ndụ. Mgbe a tụbara mmadụ n’elu ihe ndina nke mkpagbu, ihe ga-esi na ya pụta—ndụ maka ndị kwesị ntụkwasị obi ma ọ bụ ọnwụ maka ndị na-ekwesịghị ntụkwasị obi—dabere n’“ọrụ” ha. Ihe ndina nke mkpagbu nke ndị kwesị ntụkwasị obi mụrụ ndidi na ndụ. Ihe ndina nke mkpagbu ha ga-akwụsị n’akụkụ njedebe nke afọ atọ na ọkara ahụ, obere oge tupu Ịlaịja ahapụ Sarepta ka o nye Ehab iwu ka ọ kpọkọta Izrel niile n’Ugwu Kamel.

> “Mkpagbu a kpagburu ụka agaghị n’ihu n’oge nile nke afọ 1260 ahụ dum. Chineke, n’ebere Ya n’ebe ndị Ya nọ, mere ka oge ule ọkụ ha dị mkpirikpi. N’ịkọwa tupu oge eruo banyere ‘nnukwu mkpagbu’ nke ga-adakwasị ụka, Onye Nzọpụta kwuru, sị: ‘Ma ọ bụrụ na e meghị ka ụbọchị ndị ahụ dị mkpirikpi, a gaghị azọpụta anụ ahụ ọbụla: ma n’ihi ndị a họọrọ, a ga-eme ka ụbọchị ndị ahụ dị mkpirikpi.’ Matthew 24:22. Site n’ike nke Ndozigharị, e mere ka mkpagbu ahụ kwụsị tupu afọ 1798.” The Great Controversy, 266, 267.

Ikpe nke “akwa mkpagbu” maka ọchịchị pope ga-“egbu ụmụ ya site n’ọnwụ,” ma ikpe nke “akwa mkpagbu” ahụ nwere nkwa nke ndụ nye ndị ọrụ ha gosipụtara ikwesị ntụkwasị obi ha, dịka e sere ya n’ọnwụ nwa nwanyị di ya nwụrụ nke Sarepta.

> O wee ruo, mb͕e ihe ndia gasiri, nwa nwanyi ahu, bú onye-nwe ulo ahu, dara oria; ọrịa-ya we di ike nke-uku, rue na ume adighi kwa nime ya. O we si Elaija, Gini ka mu na gi nwekọrọ, gi nwoke nke Chineke? Ì biakutewo m ikpọ nmehie m n’icheta, na igbú nwa-m? O we si ya, Nye m nwa-gi. O we napu ya n’obi-ya, buru ya rigo n’ulo-ime-elu, ebe o bi, we dina ya n’elu ihe-ndina nke aka ya. O we tie nkpu nye Jehova, si, Jehova, Chinekem, Ì wetawokwa ihe ọjọ n’aru nwanyi-di-ya nwuru, onye m na ya bi dika ọbịa, site n’igbu nwa-ya? O we dọbara onwe-ya n’elu nwa ahu ugboro atọ, tie nkpu nye Jehova, si, Jehova, Chinekem, ariwom Gi, ka nkpuru-obi nwa a laghachikute nime ya ọzọ. Jehova we nu olu Elaija; nkpuru-obi nwa ahu we laghachikute nime ya ọzọ, o we di ndu. Elaija we kuru nwa ahu, si n’ulo-ime ahu wedata ya n’ulo, nye ya nne-ya; Elaija we si, Lee, nwa-gi di ndu. Nwanyi ahu we si Elaija, Ugbu a ka m’mara site n’ihe a na i bu nwoke nke Chineke, na okwu Jehova nke di n’ọnu-gi bu ezi-okwu. 1 Ndi-eze 17:17–24.

Nwanyị di ya nwụrụ ghọtara na Ịlaịja bụ “nwoke nke Chineke,” n’ihi na “okwu nke Onyenwe anyị” nke mere ka nwa ya lọghachi ná ndụ, bụ okwu nke bụ “eziokwu.” Nwanyị di ya nwụrụ ghọtara usoro nzọụkwụ atọ ahụ nke Ịlaịja ji dọbatị onwe ya n’elu nwa ya, dịka “okwu” dị n’ọnụ Ịlaịja dị ka “eziokwu.” Okwu Hibru ahụ ‘emeth,’ a sụgharịrị ya n’amaokwu ahụ dịka “eziokwu,” ọ na-anọchi anya ike okike nke Alfa na Omega. Ọ bụ okwu Hibru nke e si n’akwụkwọ ozi mbụ, nke iri na atọ, na nke ikpeazụ nke mkpụrụedemede Hibru wuo, ọ na-anọchi anya Ike ahụ nke pụrụ ime ka ndị nwụrụ anwụ lọghachi ná ndụ.

Ndị kwesịrị ntụkwasị obi, dịka ndị na-ekwesịghị ntụkwasị obi nọ n’ime “oge” ahụ nke oge nnwale nke afọ atọ na ọkara nọchiri anya ya, natara ikpe nke “akwa mkpagbu.” Ọnwụ bụ ihe si na ya pụta nye ụmụ nke otu ahụ soro akwụna ahụ nke kwara iko ma kuzie ozizi ndị ọgọ mmụọ. E nyere ndụ nye otu nke ọzọ bụ ndị soro nduzi Ịlaịja, ma kweere n’Okwu nke “eziokwu.”

Nwanyị di ya nwụrụ soro iwu Ịlaịja ka o wetara ya ntakịrị mmiri ma nye ya achịcha, nrubeisi ya kwa n’okwu onye-amụma ahụ na-anọchi anya ndị kwesị ntụkwasị obi n’oge Ọchịchịrị nke Tayaṭaira. (Ọ dị mkpa iburu n’uche na mgbe Ịlaịja nyere nwanyị di ya nwụrụ iwu ka ọ buru ụzọ zụọ ya, ma emesịa zụọ nwa ya nwoke na onwe ya, ihe a na-anọchi anya ya bụ na Ịlaịja bụ onye mbụ natara ihe-oriri ahụ ka o rie. Ọ bụ ya na-anata ozi ahụ mbụ, mgbe nke ahụ gasịrị kwa, ụka.) A gwara anyị na ọrụ ndị kwere ekwe ahụ, dị ukwuu karịa ná ngwụcha karịa ná mmalite.

> Dee degaara mmụọ-ozi nke nzukọ-nsọ dị na Taịataịa akwụkwọ, sị; Ihe ndị a ka Ọkpara Chineke na-ekwu, onye anya ya dị ka ire ọkụ, ụkwụ ya dịkwa ka ọla kọpa a nụchara anụcha; Amaara m ọrụ gị, na ịhụnanya, na ije-ozi, na okwukwe, na ntachi-obi gị, na ọrụ gị; na ndị ikpeazụ karịrị ndị mbụ. Mkpughe 2:18, 19.

Ndị kwere ekwe gosipụtara “ọrụ” ọma n’ime “oge” e nyere ndị pope ka ha chegharịa, ma ọrụ ha n’ikpeazụ “karịrị nke mbụ.” Ka “oge” ahụ na-abịa na njedebe, Kraịst zitere kpakpando ụtụtụ nke Ndozigharị ahụ, onye malitere ọrụ nke ịghara ịnagidekwa ndị pope, ndị kụziri nzukọ ahụ ka o “kwa iko, rie ihe e jiri chụọ àjà nye arụsị.”

> Onye ahụ nke na-emeri, nke na-edebekwa ọrụ m ruo n’ọgwụgwụ, ya ka m ga-enye ike n’elu mba nile: Ọ ga-achịkwa ha site n’mkpara ígwè; a ga-agbajikwa ha ibe-ibe dịka ite onye ọkpụ ite: dịka mụ onwe m natara n’aka Nna m. M ga-enyekwa ya kpakpando ututu. Onye nwere ntị, ka ọ nụ ihe Mmụọ Nsọ na-agwa chọọchị dị iche iche. Mkpughe 2:26–29.

Kraịst nwere “ihe ole na ole megide” ndị kwesịrị ntụkwasị obi ná mmalite nke “oghere oge” e nyere ọchịchị Pope ka o chegharịa, n’ihi na ha ekweela ka Jezebel, “onye na-akpọ onwe ya nwanyị amụma, izi ihe na iduhie ndị ohu m ka ha kwaa iko, nakwa iri ihe e jiri chụọ àjà nye arụsị.” Ma na njedebe nke “oghere oge” ahụ, ndị kwesịrị ntụkwasị obi agaghịzi ekwe ka ọchịchị Pope nọgide n’aghọgbu ya.

> “N’arọ nke iri na anọ, e bilitere n’England ‘kpakpando ụtụtụ nke Ndozigharị ahụ.’ John Wycliffe bụ onye mbu-ozi nke ndozigharị ahụ, ọ bụghị naanị n’ihi England, kama n’ihi ụwa Kraịst dum. Nnukwu mkpesa ahụ megide Rom nke e kwere ka o kwupụta agaghị emechi ya ọnụ ruo mgbe ebighị ebi. Mkpesa ahụ meghere ọgụ ahụ nke ga-ebute ntọhapụ nke ndị mmadụ n’otu n’otu, nke ụka dị iche iche, na nke mba dị iche iche.” The Great Controversy, 80.

Nri ndị ohu Chineke na-eri bụ ozizi ma ọ bụ ozi ha na-anata. Ịkwa iko bụ ka chọọchị jiri ike ọchịchị mee ka a manye idebe ozizi arụsị ya. N’ime “oge” ahụ e nyere Jezebel ka o chegharịa, chọọchị gbara ọsọ gaa n’ọzara ka e chebe ya.

> Nwanyị ahụ gbagara n’ọzara, ebe o nwere ebe Chineke kwadebere, ka e wee zụọ ya nri n’ebe ahụ otu puku ụbọchị abụọ narị na ụbọchị iri isii…. E nyekwara nwanyị ahụ nku abụọ nke nnukwu ugo, ka o wee fee gawa n’ọzara, n’ebe ya, ebe a na-azụ ya maka otu oge, na oge dị iche iche, na ọkara oge, pụọ n’ihu agwọ ahụ. Agwọ ahụ wee si n’ọnụ ya kpọpụta mmiri dị ka iju mmiri soro nwanyị ahụ, ka o wee mee ka iju mmiri ahụ buru ya pụọ. Ma ụwa nyere nwanyị ahụ aka, ụwa wee meghee ọnụ ya, loro iju mmiri ahụ nke dragọn ahụ si n’ọnụ ya kpọpụta. Mkpughe 12:6, 14–16.

N’oge mkpagbu Jezebel na Ahab, Obadiah nọchiri anya nchebe nke e nyere site n’ọzara n’oge ọchịchị ndị paịp.

> Ehab kpọrọ Obadaịa, onye na-elekọta ụlọ ya. (Ma Obadaịa na-atụ egwu Onyenwe anyị nke ukwuu: N’ihi na o mere, mgbe Jezibel bibiri ndị amụma nke Onyenwe anyị, na Obadaịa kpọọrọ otu narị ndị amụma, zoo ha iri ise iri ise n’ọgba, were achịcha na mmiri zụọ ha.) 1 Ndị Eze 18:3, 4.

Ọrụ Obadaịa nke izobe ndị amụma n’ọgba, iri ise n’otu n’otu, bụ ihe nnọchianya nke ebe ahụ n’ọzara nke Chineke kwadebere iji zụọ ndị kwesiri ntụkwasị obi, ndị jụrụ iri ozizi nke ndị pope ma jụkwa ịnakwere mmekọrịta na-adịghị nsọ nke akwụna ya na ndị eze Europe nọchiri anya ya. Oge ahụ e nyere Ịlaịja nduzi ka ọ gakwuuru nwanyị di ya nwụrụ nke Sarepta ka o nweta nri na nchebe pụọ n’aka Jezebel na Ehab, bụ oge ahụ nzukọ ahụ gbapụrụ banye n’ọzara, ebe ahụ Chineke kwadebere maka ha ka ọrụ Obadaịa nọchiri anya ya.

Ebe nzuzo Elaịja nọrọ zoro n’Sarepta, nke a na-akpọ “Zarephath” n’asụsụ Hibru, pụtara ime ka e dị ọcha. Mgbe ohere e nyere Jezebel ka o chegharịa bịarutere n’ọgwụgwụ, Elaịja gakwuuru Obadaịa ma kpọọ Ehab ka ọ kpọkọta Izrel niile gaa Kamel.

> Ma ka Obadaịa nọ n’ụzọ, le, Ịlaịja zutere ya; o wee mata ya, daa n’ihu ya n’ala, sị, Ọ̀ bụ gị, onyenwe m Ịlaịja? Ọ zara ya, sị, Ọ bụ m: gaa, gwa onyenwe gị, Le, Ịlaịja nọ ebe a. 1 Kings 18:17, 18.

Oge Ịlaịja nọrọ na nwanyị di ya nwụrụ nke Sarepta na-anọchi anya Oge Ọchịchịrị. N’akụkọ banyere Ịlaịja na nwanyị di ya nwụrụ, ọ na-achịkọta mkpisi osisi abụọ, n’ihi na ọ dị njikere ịnwụ. Nwanyị di ya nwụrụ n’amụma bụ ụka, ọ na-anọchikwa anya ụka ahụ nọ n’ọzara nke fọrọ nke nta ka ọ nwụọ.

> Dee degaara mmụọ-ozi nke nzukọ Kraịst nke dị na Saadịs akwụkwọ, si: Ihe ndị a ka Onye ahụ nwere Mmụọ asaa nke Chineke na kpakpando asaa na-ekwu; Amaara m ọrụ gị, na ị nwere aha na ị dị ndụ, ma ị nwụrụ anwụ. Mụrụ anya, meekwa ka ihe ndị fọdụrụ sie ike, ndị dị njikere ịnwụ anwụ: n’ihi na ahụghị m ọrụ gị ka o zuo oke n’ihu Chineke. Mkpughe 3:1, 2.

Ọ nọ “na-achịkọta mkpisi osisi abụọ”, ma na-akwado onwe ya maka ọnwụ ya mgbe Ịlaịja kwụsịrị ya.

> Okwu nke Onyenwe anyị wee bịakwute ya, si, Bilie, gaa Zarefat, nke dị n’aka Zaidọn, biri n’ebe ahụ: lee, enyewo m iwu nye otu nwanyị di ya nwụrụ n’ebe ahụ ka ọ lekọta gị. O wee bilie gaa Zarefat. Ma mgbe ọ bịarutere n’ọnụ ụzọ ama obodo ahụ, lee, nwanyị ahu di ya nwuru anọ n’ebe ahu na-achịkọ nkụ: o wee kpọọ ya, si, Biko, butere m ntakịrị mmiri n’ime ite, ka m ṅụọ. Ma ka ọ na-aga ibute ya, o wee kpọọ ya ọzọ, si, Biko, butere m obere iberibe achịcha n’aka gị. O wee sị, Dị ka Onyenwe gị Chineke dị ndụ, enweghị m achịcha ọbụla, kama naanị otu njuaka ntụ ọka n’ime ite, na ntakịrị mmanụ n’ime karama: ma, lee, ana m achịkọta nkụ abụọ, ka m baa kwadebere ya nye onwe m na nwa m nwoke, ka anyị rie ya, nwụọ. 1 Ndị Eze 17:8–12.

Nwanyị di ya nwụrụ nke Sarepta nọ na-achịkọta “osisi abụọ.” Nwanyị di ya nwụrụ ahụ na-anọchi anya ndị kwesị ntụkwasị obi n’oge Jezebel. Nwa ya nwoke na-anọchi anya ndị ahụ, n’akụkọ ihe mere eme nke Taịataira, nwụrụ anwụ ebe e nyere ha nkwa na a ga-eme ka ha bilie n’ọnwụ mbilite n’ọnwụ mbụ.

> Ahụrụ m ocheeze dị iche iche, ndị mmadụ wee nọdụ n’elu ha, e nyekwara ha ikpe: ahụrụ mkwaara m mkpụrụobi ndị e gbupụrụ isi n’ihi àmà Jisọs, na n’ihi okwu Chineke, ndị ahụkwa na-efeghị anụ ọhịa ahụ ofufe, ma ọ bụ oyiyi ya, ndị natakwaghị akara ya n’egedege ihu ha ma ọ bụ n’aka ha; ha wee dị ndụ, soro Kraịst chịa otu puku afọ. Ma ndị nwụrụ anwụ ndị ọzọ adịghịkwa ndụ ọzọ ruo mgbe otu puku afọ ahụ gwụsịrị. Nke a bụ mbilite n’ọnwụ mbụ. Onye nwere òkè na mbilite n’ọnwụ mbụ ahụ bụ onye a gọziri agọzi ma dị nsọ: ọnwụ nke abụọ enweghị ike n’ahụ ndị dị otu a, kama ha ga-abụ ndị nchụàjà nke Chineke na nke Kraịst, ha ga-esokwa ya chịa otu puku afọ. Mkpughe 20:4–6.

Nwanyị di ya nwụrụ nọchikwara mmadụ ole na ole nọ na Sadis, ndị kwesiri ekwesi, e nyekwara ha uwe ọcha.

> I nwere mmadụ ole na ole ọbụna n’Sadịs ndị na-emebeghị uwe ha ka ọ bụrụ ihe rụrụ arụ; ha ga-esokwa m jee ije n’uwe ọcha: n’ihi na ha kwesiri ya. Onye na-emeri emeri, a ga-eyikwa ya uwe ọcha; agaghịkwa m ehichapụ aha ya n’akwụkwọ nke ndụ, kama m ga-ekwupụta aha ya n’ihu Nna m, na n’ihu ndị mmụọ ozi ya. Mkpughe 3:4, 5.

Ndị nọ n’ọgbakọ nke anọ nke Taiataịra, ndị jiri ntụkwasị obi nwụọ, ndị a na-anọchite anya ha site n’aka nwa nwoke nwanyị di ya nwụrụ, e nyere uwe ọcha n’akara nke ise.

> Ma mgbe O mepere akara nke-ise, ahụrụ m n’okpuru ebe ịchụàjà mkpụrụ-obi ndị e gburu n’ihi okwu Chineke na n’ihi àmà ahụ ha jigidere. Ha wee tie mkpu n’oké olu, sị, Ruo olee mgbe, Onyenwe anyị, onye dị nsọ ma bụrụ eziokwu, ka Ị na-ekpeghị ikpe ma ọ bụo ọbara anyị n’aka ndị bi n’ụwa? E wee nye onye ọ bụla n’ime ha uwe-ọcha; e wee gwa ha ka ha zuo ike ntakịrị oge ọzọ, ruo mgbe ndị ibe-ha bụ ndị ohu na ụmụnna ha, ndị a ga-egbukwa dịka e gburu ha, ga-ezu oke. Mkpughe 6:9–11.

E nyere ndị nwụrụ n’ihi okwukwe n’oge Ọchịchịrị Uwe Ọcha, a gwakwara ha ka ha zuru ike n’ime ili ha, ruo mgbe a ga-egbu otu ọzọ nke ndị nwụrụ n’ihi okwukwe n’okpuru ọchịchị papal, dị ka e si gbuo ha. Papacy gburu ha n’ime oge nke afọ atọ na ọkara, e kwerekwa ha nkwa na a ga-ekpe papacy ikpe n’ikpeazụ, ma ọ bụghị ruo mgbe a ga-egbu otu ìgwè nke abụọ nke ndị nwụrụ n’ihi okwukwe n’okpuru ọchịchị papal, n’oge nsogbu iwu Sọnde nke na-abịa nso. Nwanyị White jikọtara arịrịọ ndị nwụrụ n’ihi okwukwe ahụ rịọrọ ka e kpee papacy ikpe, na akụkụ abụọ dị n’akwụkwọ Mkpughe.

> “Mgbe emepere akara nke ise, Jọn, onye Nkpughe ahụ, n’ọhụụ hụrụ n’okpuru ebe-ichu-àjà ìgwè ndị e gburu n’ihi Okwu Chineke na àmà Jisọs Kraịst. Mgbe nke a gasịrị, ihe ndị e kọwara n’isi nke iri na asatọ nke Mkpughe bịara, mgbe a kpọpụtara ndị ahụ kwesị ntụkwasị obi na eziokwu pụọ na Babilọn. [Mkpughe 18:1–5, e hotara.]” Manuscript Releases, olu nke 20, 14.

Mkpughe iri na asatọ amaokwu mbụ ruo nke ise na-anọchi anya olu abụọ nke amaokwu mbụ na amaokwu nke anọ. Olu nke abụọ bụ ọkpụkpọ ka a pụta na Babịlọn, ọ na-akwa akara mmalite nke mkpagbu iwu Ụka, mgbe mmegharị dị ike nke mmụọ ozi nke atọ kpọrọ atụrụ Chineke ndị ọzọ ka ha pụta na Babịlọn. Ọ na-etinyekwa akụkụ Akwụkwọ Nsọ sitere na akara nke ise n’mmalite nke akara nke asaa.

> “[Mkpughe 6:9–11 e hotara]. Lee, e gosiri Jọn ihe nlereanya ndị na-abụghị ezi ihe n’eziokwu, kama bụ ihe ga-adị n’oge dị n’ihu.”

> “Mkpughe 8:1–4 e hotara.” Mbipụta Akwụkwọ Nsọ, mpịakọta nke 20, 197.

N’ime Mkpughe isi nke asatọ, amaokwu nke mbụ ruo nke anọ, a meghere akara nke asaa.

> Mgbe O mepere akara nke-asa, nkịtị dara n’eluigwe ihe dị ka ọkara elekere. M wee hụ ndị mmụọ ozi asaa ndị guzoro n’ihu Chineke; e wee nye ha opì asaa. Mmụọ ozi ọzọ wee bịa guzo n’ebe ịchụàjà, ebe o nwere ihe-ísì-ụtọ ọlaedo; e wee nye ya ọtụtụ ihe-ísì-ụtọ, ka o were ha soro ekpere ndị nsọ niile chụọ àjà n’elu ebe ịchụàjà ọlaedo nke dị n’ihu ocheeze ahụ. Anwụrụ nke ihe-ísì-ụtọ ahụ, nke sooro ekpere ndị nsọ ahụ, si n’aka mmụọ ozi ahụ rịgoro n’ihu Chineke. Mkpughe 8:1–4.

Ekpere ndị ndị àmà okwukwe nke Oge Ọchịchịrị, ndị n’okpuru akara nke ise na-arịọ ka Chineke wetara ikpe n’elu akwụna ahụ nke na-eme iko na ndị eze nke ụwa, na-arịgo “n’ihu Chineke,” mgbe a meghere akara nke asaa. Mkpali nsọ na-ejikọta mmeghe nke akara nke asaa na olu nke abụọ nke Mkpughe iri na asatọ, n’ihi na ọ bụ n’oge olu nke abụọ ahụ ka Chineke na-echeta ajọ omume ya, ma mesịa mee ka ikpe ya bụrụ okpukpu abụọ. Otu ugboro n’ihi ndị àmà okwukwe nke Oge Ọchịchịrị, na otu ugboro n’ihi ịsa ahụ n’ọbara nke nsogbu iwu Ụka.

> Ma anụkwara m olu ọzọ si n’eluigwe, na-asị, Sitenụ n’ime ya pụta, ndị m, ka unu ghara ịbụ ndị na-eketa nmehie ya, ka unu ghara ịnara kwa n’ihe otiti ya. N’ihi na nmehie ya eruwo ruo n’eluigwe, Chineke echetakwala ajọ omume ya nile. Kwụghachi ya ụgwọ dịka ya onwe ya kwụghachiri unu, meekwakwara ya okpukpu abụọ dị ka ọrụ ya si dị; n’ime iko ahụ o mejuru, mejuokwaranụ ya okpukpu abụọ. Mkpughe 18:4–6.

Ndị ole na ole nọ na Sadis ndị na-emetọbeghị uwe ha, na-anọchite anya ndị si n’akụkọ ihe mere eme nke Tayaṭaira pụta, nke kwụsịrị n’afọ 1798. A na-anọchi ha anya site n’aka nwanyị di ya nwụrụ nke Sarepta, nwanyị di ya nwụrụ nke na-aga n’oriri alụmdi na nwunye ahụ n’afọ 1844.

> “Ọbịbịa Kraịst dịka Onye Nnukwu Nchụàjà anyị n’Ebe Kachasị Nsọ, maka ime ka ebe nsọ dị ọcha, nke e mere ka a hụ na Daniel 8:14; ọbịbịa nke Ọkpara nke mmadụ n’ihu Onye Ochie nke Ụbọchị, dịka e si gosi ya na Daniel 7:13; na ọbịbịa nke Onyenwe anyị n’ụlọ nsọ Ya, nke Malakaị buru amụma ya, bụ nkọwa nke otu ihe omume ahụ; a na-anọchikwa nke a anya dịka ọbịbịa nke nwoke-alụanyị ọhụrụ n’alụmdi na nwunye ahụ, dịka Kraịst kọwara ya n’ilu ụmụ agbọghọ iri ahụ, nke Matiu 25.” The Great Controversy, 426.

Nwanyị ahụ di ya nwụrụ anwụ nọ na-akwadebe nri abalị ikpeazụ ya tupu ọnwụ ya, mgbe Ịlaịja nyere ya iwu ka o jerere ya ozi. Ọ na-anọchi anya mmadụ ole na ole ahụ kwesiri ntụkwasị obi dị na Tayaṭaịra, ndị na-abanye n’ime mmadụ ole na ole ahụ kwesiri ntụkwasị obi dị na Sadis, ndị nọ na-achịkọta “mkpara abụọ” maka “ọkụ”.

“Osisi” abụọ ahụ na-anọchi anya ụlọ abụọ nke Izrel oge ochie, ndị e zọpụrụ n’okpuru ikpere arụsị, ma emesịa n’okpuru ọchịchị papal, ma a ga-achịkọta ha ọnụ ma jikọta ha dị ka “otu osisi,” n’akụkọ ihe mere eme nke afọ 1798 ruo 1844.

> Okwu nke Onyenwe anyị bịakwutere m ọzọ, sị, Ọzọkwa, gị nwa nke mmadụ, were otu mkpanaka, dee n’elu ya, Maka Juda, na maka ụmụ Izrel ndị òtù ya: emesịa were mkpanaka ọzọ, dee n’elu ya, Maka Josef, mkpanaka Ifrem, na maka ụlọ Izrel niile ndị òtù ya: jikọta ha otu na ibe ya ka ha bụrụ otu mkpanaka; ha ga-aghọkwa otu n’aka gị. Ma mgbe ụmụ nke ndị gị ga-agwa gị okwu, sị, Ì gaghị egosi anyị ihe ihe ndị a pụtara? gwa ha, Otu a ka Onye-nwe-ayi Jehova kwuru; Lee, M ga-ewere mkpanaka Josef, nke dị n’aka Ifrem, na ebo Izrel ndị ya na ha so, tinyekwara ha n’ebe ya nọ, ya bụ, tinyere mkpanaka Juda, mee ka ha bụrụ otu mkpanaka, ha ga-abụkwa otu n’aka m. Mkpanaka ndị ahụ nke ị ga-ede n’elu ha ga-adịkwa n’aka gị n’ihu anya ha. Gwa ha, Otu a ka Onye-nwe-ayi Jehova kwuru; Lee, M ga-ewere ụmụ Izrel n’etiti ndị mba ọzọ, ebe ha gara, chịkọta ha site n’akụkụ nile, kpọbatakwa ha n’ala nke ha: M ga-eme ka ha bụrụ otu mba n’ala ahụ n’elu ugwu Izrel; otu eze ga-abụkwa eze ha niile: ha agakwaghị abụ mba abụọ ọzọ, ha agakwaghị ekewa n’alaeze abụọ ọzọ ma ọlị: ha agakwaghị emerụ onwe ha ọzọ site n’arụsị ha, ma ọ bụ site n’ihe arụ ha ndị jọgburu onwe ha, ma ọ bụ site n’ihe ọjọọ nile ha mere: kama M ga-azọpụta ha n’ebe obibi ha nile, ebe ha mehiere, sachapụkwa ha: otú a ka ha ga-abụ ndị m, M ga-abụkwa Chineke ha. Devid, odibo m, ga-abụkwa eze n’elu ha; ha niile ga-enwekwa otu onye ọzụzụ atụrụ: ha ga-ejekwa ije n’ikpé m nile, debekwa ụkpụrụ m nile, meekwa ha. Ha ga-ebikwa n’ala ahụ nke M nyere Jekọb odibo m, ebe nna unu hà biri; ha ga-ebikwa n’ime ya, ha onwe ha, na ụmụ ha, na ụmụ ụmụ ha ruo mgbe ebighị ebi: Devid odibo m ga-abụkwa onye-isi ha ruo mgbe ebighị ebi. Ọzọkwa, M ga-eme ha ọgbụgba ndụ nke udo; ọ ga-abụ ọgbụgba ndụ ebighị ebi n’etiti m na ha: M ga-edokwa ha, mụbaa ha, tinye ebe nsọ m n’etiti ha ruo mgbe ebighị ebi. Ulo-ikwū m ga-anọnyekwa n’etiti ha: ee, M ga-abụ Chineke ha, ha ga-abụkwa ndị m. Ndị mba ọzọ ga-amatakwa na ọ bụ M bụ Onyenwe anyị na-edo Izrel nsọ, mgbe ebe nsọ m ga-adị n’etiti ha ruo mgbe ebighị ebi. Ezikiel 37:15–28.

Mgbe Ịlaịja hapụrụ Sarepta ịkpọ Ehab na Izrel nile ka ha bịa n’Ugwu Kamel, chọọchị di ya nwụrụ nke gbapụrụ n’ọzara nọ na-achịkọta mkpisi osisi abụọ maka ọkụ ahụ na-eme ka nwanyị di ya nwụrụ dị ọcha tupu agbamakwụkwọ ahụ nke Ọktoba 22, 1844. Ịchịkọta mkpisi osisi abụọ ahụ bụ ịchịkọta mmegharị Millerite nke e mezuru n’ime afọ iri isii na ise ikpeazụ ahụ e kpọrọ aha na Aịzaya isi nke asaa. Alaeze ugwu ahụ tara ọnụ ahụhụ nke ọbụbụ ọnụ Mosis site na 723 BC ruo 1798, alaeze ndịda ahụ kwa tara otu ọbụbụ ọnụ ahụ site na 677 BC ruo 1844. N’afọ 1844, ụmụ ime mmụọ nke mba abụọ ahụ nkịtị, ka a chịkọtara ọnụ dịka otu mkpisi osisi, maọbụ otu mba.

Ọ bụrụ na ọ dịghị ihe ọzọ, Ịzikiel kọwara mkpanaka abụọ ahụ dị ka mba abụọ, ndị na-aghọ otu mba.

> N’ihi na isi Siria bụ Damaskọs, isi Damaskọs bụkwa Rezin; ma n’ime afọ iri isii na ise, a ga-agbaji Efraim, ka ọ ghara ịbụ otu ndị. Isi Efraim bụkwa Sameria, isi Sameria bụkwa nwa Remalaịa. Ọ bụrụ na unu ekweghị, n’ezie, a gaghị eme ka unu guzosie ike. Aịzaya 7:8, 9.

Ọ bụrụ na anyị agaghị ekwere amụma nke afọ iri isii na ise, a gaghị eme ka anyị guzosie ike.

Anyi ga-aga n’ihu ikpughe ihe nnọchianya Ịlaịja pụtara n’isiokwu na-abịa.

Back to Articles