Article

# Akwụkwọ Daniel - Nọmba Iri Atọ na Isii

Ihe Nnọchianya Amụma nke Nebukadneza: Ikpughe Ụzọakara Akụkọ Ihe Mere Eme nke Mmegharị Millerite na Ọhụhụ E Mechiri Echi nke Osimiri Ulai

Author

Jeff Pippenger

Published

December 31, 2023

Formats

PDF
Word
Song MP3

Daniel isi nke mbụ na-anọchi anya akụkọ ihe mere eme nke ndị mmụọ ozi mbụ na nke abụọ site n’ụbọchị Ọgọọst 11, 1840, ruo Ọktoba 22, 1844. Daniel isi nke anọ kwa na-ekwu maka akụkọ ihe mere eme nke ndị mmụọ ozi mbụ na nke abụọ site n’afọ 723 T.K., ruo Ọktoba 22, 1844. N’ezie, nke a agaghị ekwe omume ịhụ ma e wezụga site n’usoro mmiri ozuzo ikpeazụ nke “ahịrị n’elu ahịrị.”

Nebukadneza, n’isi nke anọ, bụ akara amụma dị mgbagwoju anya nke ukwuu. Ọ dị mkpa ka anyị cheta ihe ọ na-anọchi anya ya ka anyị na-amalite ileba anya n’ịmeghe akara nke ọhụụ Osimiri Ulai n’akụkọ ihe mere eme nke William Miller. Nrọ nke abụọ nke Nebukadneza, n’ụzọ yiri nrọ nke abụọ nke William Miller, nọchiri anya “oge asaa” nke Levitikọs iri abụọ na isii, nke bụ eriri amụma nke na-akpa akwụkwọ Daniel dum ọnụ. Mgbe Daniel kọwara nrọ Nebukadneza nke isi nke anọ, ọ dọrọ ya aka ná ntị banyere ikpe na-abịa; ma site n’ime otú ahụ, o gosipụtara n’ụdị ihe oyiyi ozi mmụọ ozi mbụ ahụ nke bịarutere n’akụkọ ihe mere eme n’oge “njedebe” na 1798.

Mgbe ikpe ahụ e dọrọ Nebukadneza aka ná ntị na ọ ga-abịa rutere, mbata ya bụ ihe nnọchianya nke Ọktoba 22, 1844, mgbe ikpe nyocha malitere. N’isi nke anọ, ma ozi ịdọ aka ná ntị Daniel nyere, ma mbata nke ikpe ahụ jikọtara na ozi ịdọ aka ná ntị ahụ, ka e ji okwu “awa” nọchite anya ha. “Awa” nke ikpe Nebukadneza nọchiri anya “awa” nke ikpe Chineke n’ozi nke mmụọ-ozi mbụ. Ọ kọwakwara “awa” nke iwu Sọnde, mgbe ikpe mmejuputa Chineke malitere. Mgbe ahụ, a na-emegharị ma na-agbasawanye akụkụ nke Daniel isi nke anọ nke nọchiri anya mbata nke ozi mmụọ-ozi mbụ n’afọ 1798, na mbata nke mmụọ-ozi nke atọ n’Ọktoba 22, 1844, nke okwu “awa” ji bụrụ ihe nnọchianya ya. Usoro nke imegharị ma gbasaa bụ usoro amụma nke na-apụta ugboro ugboro n’amụma, ma karịsịa n’akwụkwọ Daniel.

Ozugbo Nebukadneza rutere n’“oge” ikpe, ya bụ “oge asaa,” ikpe ya bidoro; ma dịka eze ugwu, ọ nọchiri anya ikpe e wetara n’alaeze ugwu nke Izrel na 723 BC. E nyere ya obi nke anụ ọhịa, ma anụ ọhịa bụ alaeze n’amụma Akwụkwọ Nsọ; sitekwa na 723 BC ruo 1798, ọ nọchiri anya ụdị abụọ nke ikpere arụsị ndị Jentaịl nke na-abụkarị isiokwu nke akwụkwọ Daniel.

Ruo ụbọchị otu puku na narị abụọ na iri isii, nke na-anọchi anya afọ otu puku na narị abụọ na iri isii, ọ nọchiri anya ike mmebi ala nke ndị ọgọ mmụọ; ma emesia ruo ụbọchị otu puku na narị abụọ na iri isii ọzọ, nke na-anọchikwa anya afọ otu puku na narị abụọ na iri isii, ọ nọchiri anya ike mmebi ala nke ndị pope. Obi nke ike mmebi ala abụọ ahụ bụ otu ihe ahụ, n’ihi na papalizim bụ naanị ọgọ mmụọ yi uwe nkwupụta nke Iso Ụzọ Kraịst.

N’“ọgwụgwụ nke ụbọchị,” nke bụ akara a kọwara n’isi nke iri na abụọ nke Daniel, nke na-anọchi anya “oge ọgwụgwụ” na 1798, e weghachiri ya alaeze ya. Àmà nke Daniel 4, na Mmụọ nke Amụma, na-egosi na mgbe e weghachiri ya alaeze ya n’“ọgwụgwụ nke ụbọchị,” ọ ghọrọ nwoke a tọghatara. Mgbe ahụ, ọ ghọọ akara amụma nke eziokwu anọ dị mkpa. Ọ ghọọ njikọ amụma n’etiti ike dragọn nke ikpere arụsị, nke ọ nọchiri anya ya n’ọkara mbụ nke “oge asaa” ya, na ike anụ ọhịa ahụ, nke ọ nọchiri anya ya n’ọkara ikpeazụ nke “oge asaa” ya. Dị ka akara nke ike abụọ ahụ, ebe ọ na-eguzo dịka alaeze e weghachiri n’afọ 1798, ọ na-anọchikwa anya ike nke atọ na-ebibi ihe (onye amụma ụgha), nke ga-achịru afọ iri asaa nke ihe nnọchianya, mgbe akwụna Taịa e chefuru. Dị ka eze Babilọn, Nebukadneza na-anọchi anya njikọ amụma dị n’etiti ike atọ ahụ nke ga-aghọ Babilọn nke oge a n’ụbọchị ikpeazụ, nke n’oge ahụ na-eduga ụwa na Amagedọn.

Ọ kọwakwara ọmụmụ nke United States dịka anụ ọhịa nke ụwa, nke malitere n’afọ 1798 dịka nwa atụrụ, nke e ji ahụmahụ ntughari ya gosi. N’otu oge ahụ, ọ ga-anọchikwa mpi abụọ ahụ dị n’elu anụ ọhịa nke ụwa, nke dịka Republicanism na Protestantism si anọchi anya ike nke United States, nke bụ ihe mere o ji nwee ike ịghọ mba a kacha enweta amara n’ụwa. Ma na njedebe nke afọ iri asaa ndị ahụ nke ihe nnọchianya, a ga-anọchizi mpi abụọ ahụ dịka Republicanism dapụrụ n’ezi okwukwe na Protestantism dapụrụ n’ezi okwukwe, ebe e kewara mpi abụọ ahụ n’ọgbọ abụọ. Mpi nke Republicanism ga-abụ otu Democratic Party nke n’ụzọ doro anya leghaara ụkpụrụ nsọ nke Constitution anya, na otu Republican Party nke kwupụtara na ha bụ ndị na-agbachitere ma bụrụkwa ndị mmeri nke Constitution, ma n’eziokwu na-agọnarị ụkpụrụ nsọ nke Constitution, ebe ha họrọ omenala na ọdịnala ka ha karie ụkpụrụ ndị dị n’ime akwụkwọ nsọ ahụ.

E gosiri akụkụ abụọ ahụ n’ụdị ndị Sadusii na ndị Farisii n’oge Kraịst. A ga-egosikwa mmụọ ndị Sadusii na ndị Farisii n’mpi nke Protestantizim dapụrụ n’ezi okwukwe, ebe otu òtù ga-akwado ofufe Ụbọchị Sọnde, ebe nke ọzọ ga-akwado ofufe Ụbọchị Izuike. Ọnọdụ Nebukadneza e gbanwere obi ya nọ na ya na “njedebe nke ụbọchị ndị ahụ,” n’afọ 1798, na-anọchi anya United States n’ụzọ kwesịrị ekwesị, ya na mpi abụọ nke anụ ọhịa nke ụwa. Akara atọ ahụ niile—anụ ọhịa nke ụwa na mpi abụọ ya—ka e kpebiri ka ha gbanwee site n’ịbụ nwa atụrụ bụrụ dragọn.

Nebukadneza, na ngwụcha nke “oge asaa” ya, nọchiri anya njikọ ahụ nke ji mara alaeze Babilọn ya nkịtị dị ka ihe nnọchianya nke Babilọn nke oge a n’ụbọchị ikpeazụ, nke mejupụtara dragọn ahụ, anụ ọhịa ahụ na onye amụma ụgha ahụ. Ọ nọchikwara anya ihe amụma atọ ahụ nke anụ ọhịa nke si n’ụwa pụta, nke nwere mpi abụọ, nọchiri anya, bụ nke na-agbanwe site na nwa atụrụ bụrụ dragọn n’ime afọ iri asaa nke ihe nnọchianya mgbe a chefuru akwụna Taịa. Ọ bụ ihe miri emi na alaeze ya nkịtị bụ kpọmkwem alaeze ahụ nke na-anọchi anya alaeze ahụ nke na-achị ọchịchị ruo afọ iri asaa nke ihe nnọchianya.

A ga-etinye ihe nnọchianya Nebukadneza nke isi nke anọ n’elu isi nke mbụ. Mgbe e mere ngwa a, ọ na-ejikọta akara-ụzọ nke akụkọ ihe mere eme ndị Millerite, ma na-akwado ọtụtụ eziokwu nke ọhụụ Osimiri Ulai nke e meghere n’oge ahụ. Ntọala na ogidi etiti nke mmegharị Millerite bụ ajụjụ na azịza dị n’isi nke asatọ nke Daniel, n’amaokwu nke iri na atọ na nke iri na anọ. Ajụjụ ahụ bụ, “Ruo ole mgbe ka ọhụụ ahụ ga-adị banyere àjà a na-achụ kwa ụbọchị, na mmehie nke mbibi, nke na-enye ma ebe nsọ ma usuu ndị agha ka a zọda n’okpuru ụkwụ?”

N’ime ọtụtụ narị, ma ọ bụrụ na ọ bụghị ọtụtụ puku, okwu agbakwunyere n’ime Bible, ọ bụ naanị okwu agbakwunyere ahụ bụ “àjà” ka mmụọ nsọ na-akọwapụta dịka nke na-abụghị nke ederede ahụ. Mgbe ewepụrụ okwu ahụ n’ụzọ kwesịrị ekwesị, ọ na-egosi nke ọma na “nke ụbọchị niile na njehie” bụ ike abụọ dị iche iche na-ebute mbibi. Sister White na-akọwapụta kpọmkwem na okwu ahụ bụ “àjà” bụ ihe amamihe mmadụ gbakwunyere nakwa na ọ naghị emetụta ederede ahụ, ma n’otu amaokwu ahụkwa ọ na-akọwapụta na ndị Millerite ziri ezi n’ịkọwa “nke ụbọchị niile” dịka ikpere arụsị. Okwu ụtọasụsụ ndị dị n’ime ajụjụ nke amaokwu nke iri na atọ ka Kraịst jiri nlezianya kọwapụta site n’akwụkwọ Sister White, ma mgbe ederede ndị ahụ na ntụziaka nsọ agbakwunyere na-achịkwa ya, ajụjụ ahụ bụ, “Ogologo oge ole ka ọhụụ ahụ ga-adị banyere ike abụọ ahụ na-ebute mbibi, nke ikpere arụsị na nke popu, ndị ga-azọpịa ma ebe nsọ ahụ ma ndị Chineke?”

Ya mere, mgbe e debere Nebukadneza n’“oge ọgwụgwụ,” n’afọ 1798, ọ na-anọchi anya nwoke a tọghatara, ya mere ọ na-anọchi anya ndị “amamihe” ga-aghọta ogidi etiti na ntọala nke Adventizim. Ntọghata ya na-akọwapụta ndị “amamihe” ahụ na-aghọta “mmụba nke ọmụma” nke e meghegharịrị n’oge ahụ, ma ihe nnọchianya amụma nke ya onwe ya na-egosi ozugbo akụkọ ihe mere eme nke bụ isiokwu nke ajụjụ a, “ruo ole ka ọhụụ ahụ ga-adị banyere ike mbibi nke ikpere arụsị na nke papa nke ga-azọda ndị nke Chineke (ndị agha), na ebe nsọ nke Chineke?” Dị ka ihe nnọchianya nke “amaghị nwaanyị” nke na-aghọta “mmụba nke ọmụma,” ọ na-anọchi anya William Miller, n’ihi na Miller bụ ihe nnọchianya nke ndị ahụ bụ “amamihe” n’akụkọ ihe mere eme nke malitere n’“oge ọgwụgwụ,” n’afọ 1798.

Nebukadneza bụ akara-ụzọ nke “oge ọgwụgwụ,” ma mgbe e tinyere ya n’elu isi nke mbụ, ọ na-anọchikwakwa mbata nke mmụọ-ozi mbụ n’oge ahụ, n’ihi na n’isi nke anọ, “awa” ahụ nke Daniel nyere Nebukadneza ozi ịdọ aka ná ntị, na-akara oge mmụọ-ozi mbụ bịarutere, nke ahụ bụkwa 1798. “Awa” ahụ ikpe Nebukadneza bịarutere, nọchiri anya “awa” mmalite ikpe nyocha nke Chineke na October 22, 1844. Akara-ụzọ ndị a mụtara site n’ihe nnọchianya Nebukadneza dị n’isi nke anọ bụ 723 BC, 538, 1798 (oge ọgwụgwụ) na October 22, 1844.

Akara-ụzọ nke akụkọ ihe mere eme nke ndị Millerite n’isi mbụ nke Daniel na-amalite na Jehoiakim, onye bụ ihe nnọchianya nke inye ike ozi mbụ ahụ nke bịarutere n’“oge ọgwụgwụ,” n’afọ 1798. Inye ike ozi mbụ ahụ, nke Jehoiakim nọchiri anya ya, na-akara Ọgọst 11, 1840. Mmeri e meriri Jehoiakim na-amalite afọ iri asaa nke ọchịchị Babilọn, nke na-agwụ na iwu Saịrọs. Isi mbụ nke Daniel na-akọwapụta usoro ọnwụnwa nke nzọụkwụ atọ, nke e gosiri dịka ọnwụnwa banyere nri, nke e mesịrị soro ọnwụnwa anya nke na-ejedebe na ọnwụnwa litmus. Ọnwụnwa atọ ndị ahụ na-anọchi anya Ọgọst 11, 1840, mgbe mmụọ ozi ahụ dị ike, onye na-erughị onye ọbụla ala karịa Jizọs Kraịst n’onwe Ya, si n’eluigwe rịdata, na obere akwụkwọ n’aka Ya, nke ndị Chineke ga-eri n’oge ahụ, dịka Daniel na ndị atọ ahụ a ma ama họọrọ iri nri mkpụrụakụ, kama iri nri Babilọn.

Nnwale nke abụọ nke usoro ahụ nọchiri anya ngosipụta nke ịjụ ozi Miller (ozi mmụọ ozi mbụ) site n’aka ụka ndị Protestant, mgbe ahụ ka e wee hụ ọdịiche dị n’etiti mmegharị Millerite na ụka ndị Protestant ndị malitere mgbe ahụ ọrụ amụma ha dịka Protestantism nke dapụrụ n’okwukwe. Ọdịiche dị n’etiti òtù abụọ ahụ pụtara ìhè nke ukwuu dị ka anụ ahụ Daniel na ndị enyi ya atọ si pụta na-adị mma ma na-aba ụba karịa n’ihi iri nri nke eluigwe, kama iri nri Babylon. A kpọrọ ọdịiche ahụ akara na njedebe nke afọ Akwụkwọ Nsọ nke 1843 (Eprel 19, 1844), mgbe oge ichere nke ilu ụmụ agbọghọ iri ahụ rutere.

Nnwale nke atọ, nke bụ nnwale mkpebi, nọchitere anya Ọktoba 22, 1844 mgbe, mgbe afọ atọ gachara, “awa” ahụ bịara nke Nebukadneza n’onwe ya kpebiri ma kwupụta na Daniel na ndị ikom atọ ahụ bara uru “ugbo iri” karịa ndị amamihe Babilọn. Ịtụkwasị isi nke anọ nke Daniel n’elu isi nke mbụ na-emepụta ihe ịrịba ama nke akụkọ ihe mere eme nke ndị Millerite, bido na “oge ọgwụgwụ” na 1798; ike inye ozi mmụọ ozi mbụ na Ọgọst 11, 1840; nkụda mmụọ mbụ na Eprel 19, 1844; na nnukwu nkụda mmụọ nke Ọktoba 22, 1844.

E wezụga ịkọwapụta kpọmkwem ihe ịrịba-ama ndị pụrụ iche nke akụkọ ihe mere eme Millerite, isi abụọ ahụ, mgbe a kpọkọtara ha ọnụ “ahịrị n’elu ahịrị,” na-egosi ozi nke mmụọ ozi mbụ, na-akọwapụtakwa ike abụọ na-ebibi ihe bụ isiokwu nke ozizi ntọala nke ụbọchị puku abụọ na narị atọ, tinyekwara usoro ọnwụnwa nke nzọụkwụ atọ nke Daniel iri na abụọ nke na-eme mgbe nile mgbe a na-emeghe akwụkwọ Daniel.

Ha na-akọwakwa na Nebukadneza, dịka akara nke onye-amamihe na 1798, n’ijikọta ya na nrọ ya nke abụọ n’isi nke anọ, na-anọchi anya William Miller, onye mmegharị ya ga-aghọ mpi Protestant eziokwu ahụ. Ọrụ William Miller, nke na-anọchi anya eziokwu ntọala nke Adventism, ka e sere n’elu mbadamba abụọ nke Habakuk, ma Chineke duziri n’ịmepụta mbadamba ndị ahụ dị nsọ abụọ.

E nwere ọtụtụ eziokwu amụma Miller ahụghị nke ọma n’ihi na ebe ọ kwụ n’akụkọ ihe mere eme amụma ekweghị ka ọ mata na e nwere ike atọ na-eme ka e bụrụ ihe tọgbọrọ n’efu; ọ bụghị nanị ikpere arụsị (agwọ ukwu ahụ), ozizi papal (anụ ọhịa ahụ), kama kwa Protestantism dapụrụ n’okwukwe (onye amụma ụgha ahụ). N’ime nduzi amara Chineke, nghọta amụma ndị ahụ nke Miller, ndị ebe ọ kwụ n’akụkọ ihe mere eme kpụchiri ókè, e gosipụtaghị ha n’elu mbadamba nsọ abụọ nke Habakkuk.

Nrọ nke abụọ Nebukadneza n’isi nke anọ nke Daniel, na-anọchi anya nrọ nke abụọ nke William Miller. Nrọ abụọ ahụ na-ekwu banyere “oge asaa,” ma nrọ Miller na-akọwapụta ịjụ ọrụ ya nke malitere n’afọ 1863, ma na-arịwanye elu ruo n’Iti Mkpu Etiti Abalị. Nrọ abụọ ahụ na-ejedebe na alaeze e weghachiri azụ mgbe oge nke ịgbasa gasịrị. N’ihi nke a, anyị ga-atụle nrọ nke abụọ nke Miller, tupu anyị atụlee ozugbo ọhụụ nke Osimiri Ulai nke e kpughere n’afọ 1798.

> “Arọrọ m nrọ na Chineke, site n’aka a na-adịghị ahụ anya, zitere m obere igbe e ji nka pụrụ iche rụọ, nke ogologo ya dị ihe dị ka sentimita iri, obosara ya kwa dị ihe dị ka sentimita isii n’akụkụ anọ, nke e ji osisi ebọni na nkume pel e tinyere n’ime ya n’ụzọ nka dị ịtụnanya rụọ. E tinyere mkpịsị ugodi na igbe ahụ. Ngwangwa ka m weere mkpịsị ugodi ahụ wee meghee igbe ahụ; ma, n’ijuanya na n’ihe ijuanya m, achọpụtara m na o juputara n’ụdị na nha dị iche iche nke ọla dị oké ọnụ ahịa, dayamọnd, nkume dị oké ọnụ ahịa, na mkpụrụ ego ọlaedo na ọlaọcha nke nha na uru nile, ndị a haziri nke ọma nke mara mma n’ebe ha dị iche iche n’ime igbe ahụ; ma ka e si hazie ha otu a, ha na-enwupụta ìhè na ebube nke naanị anyanwụ ka hà nhata na ya.”

> “Echere m na ọ bụghị ọrụ m ịnụrị ọṅụ n’ịhụ ihe ịtụnanya a naanị m, ọ bụ ezie na obi m jupụtara n’ọṅụ n’ihi ịcha ọcha ya, ịma mma ya, na uru nke ihe ndị dị n’ime ya. Ya mere, etinyere m ya n’elu tebụl dị n’etiti ụlọ m, ma mee ka a mara na ndị nile nwere ọchịchọ pụrụ ịbịa hụ ihe ngosi kasị ebube na nke kasị na-egbukepụ egbukepụ nke mmadụ hụworo n’ụwa a.”

> “Ndị mmadụ malitere ịbata, na mbụ ha bụ mmadụ ole na ole, ma ọnụ ọgụgụ ha wee na-abawanye ruo n’ìgwè mmadụ. Mgbe ha lere anya mbụ n’ime igbe ahụ, ha ga-eju anya ma tie mkpu ọṅụ. Ma mgbe ndị na-ekiri ya mụbara, onye ọ bụla malitere ịkpaghasị ọla ndị ahụ, na-ewepụta ha n’ime igbe ahụ ma na-achụsasị ha n’elu tebụl. Amalitere m iche na onye nwe ya ga-achọ ka m nyeghachi ya igbe ahụ na ọla ndị ahụ n’aka m ọzọ; ma ọ bụrụ na m ekwe ka a chụsasịa ha, agaghị m enwe ike itinye ha ọzọ n’ọnọdụ ha n’ime igbe ahụ dịka ọ dị na mbụ; echekwara m na agaghị m enwe ike izute ibu ọrụ ịza ajụjụ ahụ, n’ihi na ọ ga-adị oke ukwuu. Mgbe ahụ amalitere m ịrịọ ndị mmadụ arịrịọ ka ha ghara imetụ ha aka, ma ọ bụ iwepụta ha n’ime igbe ahụ; ma ka m na-arịọsi ha arịrịọ ike, ka ha na-achụsasịkwu ha; ma ugbu a, o yiri ka ha na-achụsasị ha n’ime ụlọ ahụ dum, n’ala na n’elu ngwá ụlọ ọ bụla dị n’ime ụlọ ahụ.”

> “Mgbe ahụ, ahụrụ m na n’etiti ọla dị oké ọnụ ahịa na mkpụrụ ego ndị bụ eziokwu, ha agbasasịwo ọnụ ọgụgụ na-enweghị atụ nke ọla dị oké ọnụ ahịa adịgboroja na mkpụrụ ego ụgha. Iwe juru m nke ukwuu n’ihi omume ọjọọ na ekeleghara ekele ha, m wee baara ha mba ma kwutọọ ha n’ihi ya; ma ka m na-aba ha mba, ka ha na-agbasawanye ọla adịgboroja ahụ na mkpụrụ ego ụgha ahụ n’etiti ndị bụ eziokwu.”

> “Mgbe ahụ, iwe juru m n’ime mkpụrụobi anụ ahụ m, m wee malite iji ike anụ ahụ chụpụ ha n’ụlọ ahụ; ma ka m na-achụpụ otu, mmadụ atọ ọzọ ga-abata, weta unyi na mkpuru osisi a pịrị apị na aja na ụdị ahịhịa niile, ruo mgbe ha kpuchiri nkume ọma niile eziokwu ahụ, dayamọnd ndị ahụ, na mkpụrụ ego ndị ahụ, nke e wepụrụ kpamkpam n’anya. Ha dọkwara igbe m ahụ iberibe ma kpọsaa ya n’etiti ahịhịa ahụ. Echere m na ọ dịghị onye na-elekọta mwute m ma ọ bụ iwe m. Obi dara m kpamkpam, ume kwụsịrịkwa m, m wee nọdụ ala bee ákwá.

> “Mgbe m nọ otú a na-ebe ákwá ma na-eru uju n’ihi nnukwu ọnwụnwa m na ibu ọrụ m, echetara m Chineke, m wee jiri obi m niile kpee ekpere ka O ziteere m enyemaka. Ozugbo ahụ, ụzọ meghere, otu nwoke wee banye n’ime ụlọ ahụ, mgbe ndị mmadụ niile hapụrụ ya; ma ya, ebe o ji ahịhịa ihicha unyi n’aka ya, meghere windo ndị ahụ, wee malite ihichapụ unyi na mkpofu n’ime ụlọ ahụ.”

> “Arịọrọ m Ya ka Ọ kwụsị, n’ihi na e nwere ụfọdụ nkume-ọla dị oké ọnụ ahịa gbasasịrị n’etiti ikpofu ihe ahụ.

> “Ọ gwara m ka m ‘ghara ịtụ egwu,’ n’ihi na ọ ga ‘elekọta ha.’”

> “Mgbe ahụ, ka ọ na-akpọrọ ájá na mkpofu, nkume ọnụ ahịa ụgha na ego adịgboroja, ha niile biliri si na windo pụọ dịka igwe ojii, ifufe wee buru ha laa. N’etiti ọgbaaghara ahụ, emechiri m anya m otu ntabi anya; mgbe m meghere ha, mkpofu ahụ niile apụọla. Nkume ọnụ ahịa ndị dị oké ọnụ, dayamọnd, na mkpụrụ ego ọlaedo na ọlaọcha, dina gbasasịa n’ụba n’ime ụlọ ahụ dum.

> “O wee tinye n’elu tebụl otu igbe, nke ka nke mbụ nnọọ ibu ma maa mma karịa ya, wee kpọkọtaa ọla ndị ahụ, dayamọnd ndị ahụ, mkpụrụ ego ndị ahụ, n’aka njuputa, tụba ha n’ime igbe ahụ, ruo mgbe o nweghị ọbụna otu fọdụrụ, n’agbanyeghị na ụfọdụ n’ime dayamọnd ndị ahụ adịghị ibu karịa isi agịga.”

> “O wee kpọrọ m ka m ‘bịa hụ.’”

> “Eleere m n’ime igbe ahụ, ma ìhè nke ihe ahụ m hụrụ mere ka anya m daa mbà. Ha nwuo ìhè ugboro iri karịa ebube mbụ ha. Echere m na a sachapụrụ ha n’ájá site n’ukwu ndị ajọ mmadụ ahụ ndị gbasasịrị ha ma zọchie ha n’uzuzu. E debere ha n’usoro mara mma n’ime igbe ahụ, onye ọ bụla n’ọnọdụ ya, na-enweghị ihe mgbu anya ọbụla nke nwoke ahụ tụbara ha n’ime ya. Etiworo m mkpu n’ihi ọṅụ dị ukwuu, mkpu ahụ wee kpọtee m n’ụra.” Early Writings, 81–83.

Anyi ga-atụle nrọ Miller n’isiokwu na-esonụ.

Ihe na-esonụ bụ mmeghe nke nrọ nke abụọ nke William Miller, nke James White dere mgbe o bipụtara nrọ Miller n’ime *Advent Herald*.

> “A kọrọ nrọ a so n’akwụkwọ akụkọ *Advent Herald*, ihe karịrị afọ abụọ gara aga. Mgbe ahụ, ahụrụ m na ọ kọwara nke ọma ahụmahụ anyị gara aga banyere Ọbịbịa nke Abụọ, nakwa na Chineke nyere nrọ ahụ maka uru nke ìgwè atụrụ ahụ gbasasịrị agbasa.

> “N’etiti ihe ịrịba ama nke ịbịaru nso nke nnukwu ụbọchị ahụ na ụbọchị ahụ dị egwu nke Onyenwe anyị, Chineke etinyela nrọ. Lee Joel 2:28–31; Ọrụ Ndịozi 2:17–20. Nrọ pụrụ ịbịa n’ụzọ atọ; nke mbụ, ‘site n’ọtụtụ ọrụ.’ Lee Eklisiastis 5:3. Nke abụọ, ndị nọ n’okpuru mmụọ ọjọọ na aghụghọ nke Setan, pụrụ inwe nrọ site n’ike ya. Lee Deuterọnọmi 8:1–5; Jeremaịa 23:25–28; 27:9; 29:8; Zekaraịa 10:2; Jud 8. Nke atọkwa, Chineke anọwo na-akụzi ndị ya mgbe niile, ma ka na-akụzikwa ha, nke ukwuu ma ọ bụ nke nta, site na nrọ, nke na-abịa site n’ozi ndị mmụọ ozi na Mmụọ Nsọ. Ndị na-eguzo n’ìhè doro anya nke eziokwu ga-amata mgbe Chineke nyere ha nrọ; ndị dị otú ahụ agaghịkwa eduhie ha ma duru ha n’ụzọ mgbagwoju anya site na nrọ ụgha.”

> “‘O wee sị, Nụrụnụ ugbu a okwu m; ọ bụrụ na e nwere onye-amụma n’etiti unu, mụ onwe m, Jehova, ga-eme ka m mata onwe m nye ya n’ọhụụ, m ga-agwakwa ya okwu n’nrọ.’ Ọnụ Ọgụgụ 12:6. Jekọb sịrị, ‘Mmụọ-ozi Jehova gwara m okwu n’nrọ.’ Jenesis 31:11. ‘Chineke wee bịakwute Laban, onye Siria, n’nrọ n’abalị.’ Jenesis 31:24. Gụọ nrọ nile Josef rọrọ, [Jenesis 37:5–9], wee soro ya gụọ akụkọ na-adọrọ mmasị banyere mmezu ha n’Ijipt. ‘Na Gibeọn Jehova pụtara Solomon na nrọ n’abalị.’ 1 Ndị Eze 3:5. E nyere nnukwu onyonyo dị oke mkpa nke isi nke abụọ nke Daniel n’nrọ, otu aka ahụkwa anụ ọhịa anọ, wdg. nke isi nke asaa. Mgbe Herọd chọrọ ibibi Onye Nzọpụta ahụ bụ nwa ọhụrụ, a dọrọ Josef aka ná ntị n’nrọ ka ọ gbaga Ijipt. Matiu 2:13.

> “‘Ma ọ ga-eme n’ỤBỌCHI IKPEAZỤ, ka Chineke kwuru, na M ga-awụsa n’ime Mmụọ m n’ahụ́ mmadụ nile: ụmụ unu ndị ikom na ụmụ unu ndị inyom ga-ebu amụma, ụmụ okorobịa unu ga-ahụ ọhụụ, ndị agadi unu ga-arọ nrọ.’ Ọrụ Ndịozi 2:17.

> “Onyinye amụma, site n’arọ na ọhụ, bụ ebe a mkpụrụ nke Mmụọ Nsọ, ma n’ụbọchị ikpeazụ a ga-egosipụta ya nke ọma nke ga-eme ka ọ bụrụ ihe ịrịba ama. Ọ bụ otu n’ime onyinye dị n’ọgbakọ ozioma.”

> “‘O we nyekwara ụfọdụ ka ha bụrụ ndịozi; ụfọdụ ka ha bụrụ NDI-AMUMA; ụfọdụ kwa ka ha bụrụ ndị nkwusa oziọma; ụfọdụkwa ka ha bụrụ ndị nchịkọta atụrụ na ndị ozizi; Maka ime ka ndị nsọ zuo oke, maka ọrụ ije ozi, maka iwulite ahụ Kraịst.’ Ndị Efesọs 4:11–12.

> “‘Ma Chineke edobewo ụfọdụ n’ime nzukọ, nke mbụ ndịozi, nke abụọkwa NDỊ-AMỤMA,’ wdg. 1 Ndị Kọrịnt 12:28. ‘Eledakwala AMỤMA anya.’ 1 Ndị Tesalonaịka 5:20. Hụkwa Ọrụ 13:1; 21:9; Ndị Rom 7:6; 1 Ndị Kọrịnt 14:1, 24, 39. Ndị-amụma ma ọ bụ ibu amụma bụ maka iwulite nzukọ nke Kraịst; ma ọ dịghị ihe akaebe ọbụla a pụrụ isi n’Okwu Chineke wepụta, na ha ga-akwụsị tupu ndị nkwusa ozi-ọma, ndị-ozuzu atụrụ na ndị nkuzi akwụsị. Ma onye na-ajụ sịrị, ‘Ọ dịla ọtụtụ ọhụụ na nrọ ụgha nke na enweghị m ike ịtụkwasị obi n’ihe ọbụla dị otu a.’ Ọ bụ eziokwu na Setan nwere nke ya e mere ka ọ yie nke eziokwu. Ọ na-enwekarị ndị-amụma ụgha, ma n’ezie anyị pụrụ ịtụ anya ha ugbu a n’oge ikpeazụ a nke aghụghọ na mmeri ya. Ndị na-ajụ mkpughe ndị dị otu a pụrụ iche n’ihi na ihe e mere ka ọ yie nke eziokwu dị, nwere ike, n’otu aka ahụ, ịga ntakịrị n’ihu ma gọnarị na Chineke ekpughewo Onwe ya nye mmadụ n’ụzọ nrọ ma ọ bụ ọhụụ, n’ihi na ihe e mere ka ọ yie nke eziokwu anọwo mgbe niile.”

> “Nrọ na ọhụụ bụ ụzọ Chineke si ekpughe onwe ya nye mmadụ. Site n’ụzọ a ka O ji gwa ndị amụma okwu; O tinyewo onyinye amụma n’etiti onyinye nke nzukọ oziọma, ma gụnye nrọ na ọhụụ n’etiti ihe ịrịba ama ndị ọzọ nke ‘ỤBỌCHỊ IKPEAZỤ.’ Amen.

> “Ihe m bu n’obi m n’ihe ndị a m kwuworo n’elu bụ iwepụ ihe mgbochi n’ụzọ nke Akwụkwọ Nsọ si dị, ma kwadebe uche onye na-agụ ya maka ihe ndị na-eso.” James White.

Back to Articles