Article

# Akwụkwọ Joel na Ụka Seventh-day Adventist nke Laodisia — Nọmba Iri Anọ

Nọmba Iri Anọ

Author

Jeff Pippenger

Published

February 3, 2026

Formats

PDF
Word
Song MP3

Pita nọ n’ihe nnọchianya na Sizaria Filipai n’elekere nke atọ, n’ụzọ ya gaa Sizaria Maritima na elekere nke itoolu. Dị ka Matiu na Mak si kwuo, ụbọchị isii ka e mesịrị, Pita, Jems na Jọn nọ n’Ugwu Ntụgharị Ahụ. Luk kwuru na ọ bụ ụbọchị asatọ, n’etiti Panium na Ugwu ahụ. Site n’ọnụ ụzọ ámá nke hel, na Sizaria Filipai, ruo n’ọnwụ nke obe, ebe e nwere nkwụsị n’ụzọ na Ugwu Ntụgharị Ahụ. Nzọụkwụ atọ site na Panium ruo n’iwu ụbọchị Sọnde. Sizaria na mbido, Ugwu ahụ n’etiti, na Sizaria na njedebe. Hel na mbido, ọnwụ na njedebe, na otuto Chineke n’etiti. Nnupụisi alfa nke ọnụ ụzọ ámá nke hel nọchiri anya ya, na nnupụisi omega nke ọnwụ nke Ọkpara Chineke nọchiri anya ya.

Sizaria Filipai bụ ntọala ahụ, n’ihi na ọ bụ n’ebe ahụ ka Kraịst kọwara Nkume ahụ nke Ọ ga-ewukwasị nzukọ-Ya. Ugwu Ntụgharị Ahụ bụ nzọụkwụ nke abụọ, ebe a na-emecha ụlọ nsọ ahụ ma tinye isi nkume ya. Nzọụkwụ nke atọ nke ikpe n’obe sochiri mgbe e mesịrị.

> O wee sị ha, N’ezie asị m unu, na e nwere ụfọdụ n’ime ndị guzo ebe a, ndị na-agaghị atọ ọnwụ ụtọ, ruo mgbe ha hụrụ alaeze Chineke ka ọ na-abịa n’ike. Ma mgbe ụbọchị isii gasịrị, Jizọs kpọọrọ ya Pita, na Jems, na Jọn, duru ha naanị ha rigoro n’ugwu dị elu: e wee gbanwee ọdịdị ya n’ihu ha. Uwe ya wee na-egbukepụ egbukepụ, dị ọcha nke ukwuu dịka snow; nke na-enweghị onye ọbụ ọ bụla n’elu ụwa pụrụ ime ka ha dị ọcha otú ahụ. Ilaịja na Mosis wee pụtara ìhè n’ihu ha: ha na Jizọs wee na-ekwu okwu.

> Pita we zaa sị Jisọs, Nna-ukwu, ọ dị mma ka anyị nọrọ ebe a: ka anyị mee ụlọikwuu atọ; otu maka gị, otu maka Mosis, otu kwa maka Ilaija.

> N’ihi na ọ maghị ihe ọ ga-ekwu; n’ihi na egwu tụrụ ha nke ukwuu. Ma e nwere igwe ojii nke kpuchiri ha: olu wee si n’igwe ojii ahụ pụta, na-asị, Nke a bụ Ọkpara m m hụrụ n’anya: nụrụ ya. Ma ozugbo, mgbe ha lere anya gburugburu, ha ahụkwaghị onye ọ bụla ọzọ, ma e wezụga naanị Jisọs ka ya na ha nọ. Ma ka ha si n’ugwu ahụ na-arịdata, o nyere ha iwu ka ha ghara ịkọrọ onye ọ bụla ihe ndị ha hụrụ, ruo mgbe Nwa nke mmadụ ga-esi n’ọnwụ bilie. Ha wee debe okwu ahụ n’ime onwe ha, na-ajụrịta onwe ha ihe ibili n’ọnwụ pụtara. Mak 9:1–10.

N’ugwu ahụ, Pita tụpụtara iwulite ụlọikwuu maka Mozis, Kraịst, na Ịlaịja.

> “Mozis gabigara n’ọnwụ, ma Maikel siri n’eluigwe bịa nye ya ndụ tupu ahụ ya ahụ mmebi. Setan gbalịrị ijide ahụ ahụ, na-azọrọ ya dịka nke ya; ma Maikel kpọlitere Mozis n’ọnwụ wee kpọga ya n’eluigwe. Setan jiri ilu na iwe dị ukwuu kwuluo Chineke, na-ekwupụta na Ọ bụ onye na-adịghị ezi omume n’ịhapụ ka a napụ ya ihe ọ jidere dịka anụ ọ dọtara; ma Kraịst akatụghị onye iro Ya ahụhụ, ọ bụ ezie na ọ bụ site n’ọnwụnwa ya ka ohu Chineke ahụ dara. O ji ịdị nwayọọ ziga ya n’aka Nna Ya, na-asị, ‘Ka Onyenwe anyị baara gị mba.’”

> “Jizọs agwala ndị na-eso ụzọ Ya na e nwere ụfọdụ n’ime ndị guzoro n’ebe Ya nọ ndị na-agaghị atụrụ ọnwụ ire ruo mgbe ha ga-ahụ alaeze Chineke ka ọ bịaruo n’ike. N’oge mgbanwe ahụ́ Ya, e mezuru nkwa a. N’ebe ahụ, ọdịdị ihu Jizọs gbanwere ma nwukwa dịka anyanwụ. Uwe Ya dị ọcha ma na-egbukepụ egbukepụ. Mozis nọ ebe ahụ iji nọchite anya ndị a ga-ebili n’ọnwụ n’oge ọbịbịa nke abụọ nke Jizọs. Ma Ịlaịja, onye e buliri elu n’enweghị ịhụ ọnwụ, nọchitere anya ndị a ga-agbanwe ka ha bụrụ ndị anwụghị anwụ n’oge ọbịbịa nke abụọ nke Kraịst, ndị a ga-ebukwa gaa eluigwe n’enweghị ịhụ ọnwụ. Ndị na-eso ụzọ ahụ ji ịtụnanya na egwu hụ ebube ịdị elu nke Jizọs na igwe ojii nke kpuchiri ha, ha nụkwa olu Chineke n’ebube dị egwu, na-asị, ‘Nke a bụ Ọkpara m m hụrụ n’anya; nụnụ Ya.’” Early Writings, 164.

Ugwu Nnwogha ahụ na-akọwa ụlọikwuu atọ. Ụlọikwuu nke Mosis n’mmalite Izrel oge ochie, ụlọikwuu nke Kraịst dịka e gosipụtara ya n’ịdị ya mmadụ, na ụlọikwuu ahụ bụ otu narị puku iri anọ na anọ, dịka Elaịja nọchiri anya ya. Otu narị puku iri anọ na anọ ahụ bụ ndị na-anaghị atọ ọnwụ uto ruo mgbe ha ga-ahụ Ọbịbịa nke Abụọ nke Kraịst. Ugwu ahụ na-akọwa ebe a na-apịnye akara ahụ n’ahụ otu narị puku iri anọ na anọ ahụ.

A na-ebuli ụlọikwuu nke otu narị puku iri anọ na anọ ahụ n’emume Ụlọikwuu nke ihe nnọchianya ya mezuru. Ugwu ahụ na-amata ndị na-anụghị ọnwụ uto, ma na-egosipụtakwa ndị àmà atọ na mgbe ha hụrụ ebube Chineke n’ugwu ahụ, ọ bụ emume Ụlọikwuu nke ihe nnọchianya ya mezuru.

A na-ebuli ha dị ka ụlọikwuu Ịlaịja, nke malitere iwuli elu n’afọ 2023, mgbe e mere ka Mosis na Ịlaịja si n’ọnwụ bilie. Nke mbụ, a tọrọ ntọala ahụ, ya bụ, naanị ntọala ahụ pụrụ ịdị, ntọala ahụkwa bụ Kraịst, nkume nkuku na nkume ntọala. Mgbe ahụ, a na-etinye nkume isi ya, nke na-anọchi anya ịkpọchi akara nke puku mmadụ otu narị na iri anọ na anọ, dị ka e gosiri ya n’Ugwu Nnwogha. N’Ugwu ahụ, Pita, Jems na Jọn na-anọchi anya ndị ahụ n’eziokwu na-anọghị ata ọnwụ. Pita mechara dekọọ na alaeze nke ndị nchụàjà bụ ndị ahụ detụrụ na Onyenwe anyị dị mma, na ndị bụ ụlọ ime mmụọ. Ha detụrụ ndụ, ya mere ha adịghị ata ọnwụ.

> Ọ bụrụ n’ezie na unu edetụla aka n’ịma na Onyenwe anyị dị obiọma. N’ịbịakwute Ya, dịka nkume dị ndụ, nke ndị mmadụ jụrụ n’ezie, ma nke Chineke họpụtara, bụrụkwa ihe dị oké ọnụ ahịa, unu onwe unu kwa, dịka nkume dị ndụ, a na-ewuli unu ịbụ ụlọ ime mmụọ, ịbụ ndị nchụàjà dị nsọ, ka unu chụọ àjà ime mmụọ, nke a na-anabata n’ihu Chineke site n’aka Jisọs Kraịst. N’ihi ya kwa, e dere ya n’Akwụkwọ Nsọ sị, Leenụ, etinyewom na Zaịọn nkume isi nkuku, nke a họpụtara, dị oké ọnụ ahịa: onye ọ bụla kweere na Ya agaghị eme ihere. 1 Pita 2:3–6.

Okwu a sụgharịrị dịka “ịdị mgbagwoju anya” pụtara “ime ihere.” A na-anọchi anya ndị fọdụrụ site n’aka Pita, a na-etinyekwa ọṅụ ha n’iche megide ndị jụrụ ozi mmiri ozuzo ikpeazụ ahụ. Otu mkpịsị ugodi nke otu narị puku iri anọ na anọ, n’ihi na e nyere Pita “mkpịsị ugodi” nke alaeze ahụ, bụ “nkume isi nkuku” nke e tọrọ na Saịọn. Nkume ahụ dị ịtụnanya n’anya ndị ezi omume, ma bụrụ nkume ịsụ ngọngọ nye ndị mmanya ji nke Ifreim.

> Nkume ahụ ndị na-ewu ụlọ jụrụ ajụ aghọwo isi nkume nke nkuku. Nke a bụ ọrụ Onyenwe anyị; ọ dị ebube n’anya anyị. Abụ Ọma 118:22, 23.

Jisọs kwuru okwu banyere amaokwu ndị a n’isi ngwụcha ilu ahụ gbasara ubi vaịn.

> Jisọs sịrị ha, Ọ̀ bụ na unu agụbeghị mgbe ọ bụla n’Akwụkwọ Nsọ, Nkume ahụ ndị na-ewu ụlọ jụrụ, otu ahụ ka e mere isi nkuku: nke a bụ ọrụ Onyenwe anyị, ọ dịkwa ịtụnanya n’anya anyị? N’ihi ya ka m ji asị unu, a ga-anapụ unu alaeze Chineke, nye ya mba nke na-amị mkpụrụ ya. Onye ọ bụla ga-ada n’elu nkume a, a ga-agbaji ya: ma onye ọ bụla nkume ahụ ga-adakwasị, ọ ga-egwepịa ya ka ọ bụrụ uzuzu. Ma mgbe ndị isi nchụàjà na ndị Farisii nụrụ ilu ya dị iche iche, ha ghọtara na ọ na-ekwu banyere ha. Ma mgbe ha chọrọ ijide ya, ha tụrụ egwu ìgwè mmadụ ahụ, n’ihi na ha weere ya dịka onye amụma. Matiu 21:42–46.

Onye ọ bụla nabatara ozi ntọala ahụ, a ga-agbaji ya, n’ihi na Nkume ahụ bụ Kraịst, ọrụ nke oziọma bụkwa iweda mmadụ ala ruo n’ájá.

> “Kịnị bụ izi ezi site n’okwukwe? Ọ bụ ọrụ Chineke n’ịtọ ebube mmadụ n’ájá, na imeere mmadụ ihe ahụ nke na-adịghị n’ike ya imeere onwe ya. Mgbe mmadụ hụrụ na ha abụghị ihe ọ bụla n’onwe ha, a na-akwadebe ha ka e yikwasị ha ezi omume nke Kraịst. Mgbe ha malitere ito na ibuli Chineke elu ụbọchị dum, mgbe ahụ site n’ile anya ha na-agbanwe bụrụ otu onyinyo ahụ. Kịnị bụ ime ka a mụọ ọzọ? Ọ bụ ikpugheere mmadụ ihe bụ ezi ọdịdị ya n’onwe ya, na n’ime onwe ya ọ bụ onye na-enweghị uru ọ bụla.” Manuscript Releases, volume 20, 117.

Onye ọbụla jụrụ nkume ntọala ahụ, a na-ebibi ya, dịka o mere n’ebe Izrel oge ochie nọ n’ime mmezu nke itinye n’ọrụ ilu ubi-vine ahụ nke Jizọs mere. Ndị Juu jụrụ Kraịst, ha jụkwara Mozis, n’ihi na ọ bụrụ na ha kweere Mozis, ha gaara ekwekwara Kraịst. Ha jụrụ iwu Chineke, na-akụzi dị ka ozizi iwu ndị mmadụ. Kraịst, Mozis na Iwu ahụ bụcha ihe nnọchianya nke ntọala, ma Kraịst bụ naanị ntọala a pụrụ ịtọ; ma Kraịst dịka ntọala ahụ ka a na-anọchi anya ya site n’ọtụtụ ihe nnọchianya. Mozis na Iwu ahụ bụ ha abụọ ihe atụ nke eziokwu a. Kraịst bụ naanị ntọala ahụ, ma nke a pụtara nanị na ntọala ndị ọzọ dị n’Okwu amụma Ya bụ naanị ihe nnọchianya nke akụkụ ụfọdụ nke agwa Ya.

> N’ihi na ọ dịghị onye pụrụ ịtọ ntọala ọzọ karịa nke a tọrọ, nke bụ Jisọs Kraịst. 1 Ndị Kọrịnt 3:11.

Jizọs bụ Okwu ahụ, ma dịka nke a, iwu ndị dị n’ime Okwu Ya na-anọchitekwa Onwe Ya. Nke a bụ ihe kpatara Nwannaanyị White ji dekọọ na Iwu Iri ahụ bụ ndepụta nke agwa Kraịst. Ọ bụ Mbụ na Ikpeazụ, ma mgbe e gosipụtara Ya n’ụdị a, ọ na-akọwapụta na Kraịst na-egosipụtakwa mgbe niile njedebe nke ihe, ya na mmalite nke ihe ahụ. Dịka Okwu ahụ, Ọ bụkwa “Eziokwu,” ma eziokwu bụ usoro amụma. Ọ bụ Odum sitere n’ebo Juda mgbe Ọ na-akàrà ma na-emeghe akara nke Okwu Ya. Ọ bụkwa nkume nkuku nke na-aghọ nkume isi. Nkume nkuku ahụ bụ naanị ihe atụ nke Ya dịka ntọala, ma ọ bụ mkpụrụedemede mbụ nke okwu Hibru ahụ bụ “eziokwu.” Nkume isi ahụ bụ ọrụ eze na-ekpu ụlọ nsọ ahụ, ma mgbe e kwekọrọ ya na usoro eziokwu, nkume isi ahụ dị ike ugboro iri abụọ na abụọ karịa nkume nkuku ahụ. Ihe dị ịtụnanya n’anya ndị ahụ detụrụla na Onyenwe anyị dị mma, bụ otu ụkpụrụ nke usoro eziokwu ahụ, mgbe e kwekọrọ ya na nkume nkuku na nkume isi ahụ, si akọwapụta otu n’ime mkpịsị ugodi amụma ndị e nyere Pita.

Mkpụrụedemede mbụ, alfa, bụ otu, ma mkpụrụedemede ikpeazụ, omega, bụ iri abụọ na abụọ. Ihe ịchọ mma Miller na-enwu dị ka anyanwụ, ma mgbe nwoke ahụ nke ahịhịa unyi chịkọtara ihe ịchọ mma ahụ, ha na-enwu okpukpu iri karịa. Ịmata na njedebe nke ahịrị amụma bụ otu ihe ahụ, ma sie ike karịa mmalite nke ahịrị amụma, bụ “ihe dị ebube.” Ọ bụ otu akụkụ nke agwa Kraịst; ọ bụ otu n’ime mkpịsị ugodi e nyere Pita iji kee ndị narị puku na puku iri anọ na anọ ahụ.

“Ụlọ ime mmụọ” Pita kwuru maka ya bụ igbe dị nrọ William Miller, ma bụrụkwa ụlọ nkwakọba ụzọ n’ụzọ iri na onyinye nke Malakaị. Mgbe e meghere windo nke eluigwe, a na-achụpụ otu òtù n’ime ụlọ ahụ, a na-atụba kwa òtù nke ọzọ n’ime igbe ahụ, a na-enyekwa ha uwe ọcha nke ákwà ọcha dị nro nke ụka Chineke na-emeri emeri.

> “N’ụzọ dị nsọ ma n’ihu ọha, ndị Juda ekwela nkwa irube isi n’iwu Chineke. Ma mgbe e wepụrụ mmetụta Ezra na Nehemaịa ruo nwa oge, ọtụtụ ndị hapụrụ Onyenwe anyị. Nehemaịa alaghachila Peshịa. N’oge ọ nọghị na Jerusalem, ajọ omume banye nwayọọ nwayọọ nke yitere imebi mba ahụ. Ndị na-ekpere arụsị abụghị naanị na ha nwetara ebe ha ga-adabere n’obodo ahụ, kama ha metọkwara site n’ịnọ ha ọbụna ogige ụlọ nsọ ahụ n’onwe ya. Site n’ịlụ di na nwunye n’etiti ebo dị iche iche, e webatara mmekọrịta enyi n’etiti Elaiashib, nnukwu nchụàjà, na Tobaya onye Amọn, onye iro kachasi njọ nke Izrel. N’ihi njikọ a na-adịghị nsọ, Elaiashib ekwewo ka Tobaya biri n’ime otu ọnụ ụlọ jikọtara na ụlọ nsọ ahụ, nke e jiri na mbụ dị ka ebe a na-edobe otu ụzọ n’ụzọ iri na onyinye ndị mmadụ.”

> “N’ihi obi ọjọọ na aghụghọ ndị Amọn na ndị Moab mere Izrel, Chineke site n’ọnụ Mosis ekwupụtawo na a ga-emechi ha ọnụ ụzọ ruo mgbe ebighị ebi ka ha ghara ịbanye n’ọgbakọ nke ndị Ya. Lee Deuteronomi 23:3–6. N’ime nnupu isi megide okwu a, nnukwu onye nchụàjà atụpụwo onyinye ndị e debere n’ụlọ nchekwa nke ụlọ Chineke, iji kwadebe ebe nye onye nnọchite anya agbụrụ a a jụrụ ajụ. E nweghị ụzọ a ga-esi gosi nlelị ka ukwuu megide Chineke karịa inye onye iro a nke Chineke na eziokwu Ya ụdị amara dị otu a.”

> “Mgbe ọ laghachiri site na Peshịa, Nehemaịa matara banyere nkwulu nsọ ahụ e ji obi ike mee, o wee megharịa ngwa ngwa iji chụpụ onye ahụ batara n’enweghị ikike. ‘O wutere m nke ukwuu,’ ka ọ na-ekwupụta; ‘ya mere, atụfuru m ihe nile nke ụlọ Tobaya n’èzí ụlọ ahụ. Mgbe ahụ, m nyere iwu, ha wee sachapụ ụlọ ndị ahụ: ebe ahụ ka m weghachikwara arịa nile nke ụlọ Chineke, ya na àjà nri na frankinsens.’”

> “Ọ bụghị naanị na e merụrụ ụlọ nsọ ahụ emerụ, kama e jikwaara onyinye ndị ahụ n’ụzọ na-ezighị ezi. Nke a emeela ka a daa mbà n’obi n’ihe gbasara mmesapụ aka nke ndị mmadụ. Ha efunahụwo ịnụ ọkụ n’obi ha na ike mmụọ ha, ha anọgidekwa na-ala azụ ịkwụ otu ụzọ n’ụzọ iri ha. Ụlọ nkwakọba akụ nke ụlọ Jehova enwetaghị ihe zuru ezu; ọtụtụ n’ime ndị na-abụ abụ na ndị ọzọ e ji arụ ọrụ n’ozi ụlọ nsọ, ebe ha na-enwetaghị nkwado zuru oke, ahapụwo ọrụ Chineke ka ha gaa rụọ ọrụ n’ebe ọzọ.

> “Nehẹmaịa bidoro ịrụ ọrụ imezi mmehie ndị a. O kpọkọtara ndị ahụ hapụrụ ọrụ nke ụlọ Onyenwe anyị, ‘ma dozie ha n’ọnọdụ ha.’ Nke a mere ka obi sie ndị mmadụ ike, Juda niile wee weta ‘otu ụzọ n’ụzọ iri nke ọka na mmanya ọhụrụ na mmanụ.’ Ndị ikom ndị ‘a gụrụ dị ka ndị kwesiri ntụkwasị obi’ ka e mere ‘ndị na-elekọta ụlọakụ n’elu ụlọakụ ahụ,’ ‘ọrụ ha bụkwa ikesaara ụmụnne ha.’” Prophets and Kings, 669, 670.

Mgbe Nehemaịa “chụpụrụ Tobaya,” ọ nọ na-egosi n’ihu Kraịst na-achụpụ ndị na-agbanwe ego n’ụlọ nsọ ahụ otu a. Ọ bụghị naanị ụlọ nsọ ahụ, kama ọ bụ kpọmkwem ime ụlọ dị n’ụlọ nsọ ahụ ebe e debere otu ụzọ n’iri. Mgbe Eliakim onye Filadelfịa dochiri Shebna onye Laodisia, Shebna bụ onye na-echekwa akụ nke a tụbara n’ubi dị anya.

> Otú a ka Onyenwe anyị, Chineke nke usuu ndị agha, sị: Gaa, jee n’ebe onye nlekọta akụ a nọ, ọbụna n’ebe Shebna nọ, onye na-elekọta ụlọ, ma kwuo, Gịnị ka i nwere ebe a? Ònye ka i nwere ebe a, nke mere i ji waraara onwe gị ili n’ebe a, dịka onye na-awaraara onwe ya ili n’elu, na onye na-akpụpụtara onwe ya ebe obibi n’oké nkume? Lee, Onyenwe anyị ga-eburu gị pụọ n’agha-mkpọrọ dị ike, ọ ga-ekpuchikwa gị n’ezie. N’ezie, ọ ga-atụgharị gị ike ike ma tụfuo gị dịka bọl n’ala sara mbara; n’ebe ahụ ka ị ga-anwụ, n’ebe ahụkwa ka ụgbọ ịnyịnya nke ebube gị ga-abụ ihere nke ụlọ nna gị ukwu. M ga-achụpụkwa gị n’ọnọdụ gị, a ga-adọkpụkwa gị n’ala site n’ọkwa gị.

> Ọ gēru kwa n’ụbọchị ahụ, na M ga-akpọ ohu M, bụ Eliakim nwa Hilkaịa: M ga-eyikwasa ya uwe-nwuda gị, ma were ihe-ọkiké gị kee ya n’úkwù, M ga-enyekwa ọchịchị gị n’aka ya: ọ ga-abụkwa nna nye ndị bi na Jerusalem, na nye ụlọ Juda. M ga-edebe mkpịsị-igodo nke ụlọ Devid n’ubu ya; ya mere, ọ ga-emepe, ma ọ dịghị onye ga-emechi; ọ ga-emechikwa, ma ọ dịghị onye ga-emepe.

> M ga-eme ka ọ guzosie ike dị ka ntu e kụrụ n’ebe siri ike; ọ ga-abụkwa ocheeze nke ebube nye ụlọ nna ya. Ha ga-ekwukwa n’elu ya ebube niile nke ụlọ nna ya, ụmụ na mkpụrụ, ngwongwo niile dị nta, site n’ngwongwo iko ruo ọbụna ngwongwo niile nke ite-ukwu. N’ụbọchị ahụ, ka Jehova nke ndị agha kwuru, a ga-ewepụ ntu ahụ e kụrụ n’ebe siri ike, a ga-egbutukwa ya, ọ ga-adakwa; ibu ahụ dị n’elu ya ga-ebipụkwa: n’ihi na Jehova ekwuwo ya. Aịzaya 22:15–22.

N’ụbọchị a ga-achụpụ Shebna, onye Laodisia nzuzu ahụ, a na-enye Eliakim ọchịchị nke chọọchị mmeri. Mgbe Kraịst na-asachapụ ụlọ nsọ nke puku mmadụ narị anọ na iri anọ na anọ ahụ, pụọ n’ihe mkpofu ahụ nke kpuchiri ọla dị oke ọnụ ahịa, Ọ na-egosi na Ọ ga-“ekpuchi” ndị ahụ Shebna nọchiri anya ha. Tupu e mepee windo nke eluigwe, e ji ihe mkpofu kpuchie ọla ndị ahụ, ma mgbe a chụpụrụ ihe mkpofu ahụ, a na-ekpuchikwa ihe mkpofu ahụ n’ihere. Nrọ William Miller na-akọwapụta ikwuchi akara nke puku mmadụ narị anọ na iri anọ na anọ ahụ.

Igbe ezu ozu ahụ bụ ụlọ nkwakọba nke Malaki, ụlọ ime mmụọ nke Pita, na ụlọikwuu Elaịja nke Pita chọrọ iwu. Nwoke ji ahịhịa uzuzu na-egosi mmechi akara nke otu narị puku iri anọ na puku anọ mgbe Ọ na-atụnye ọla dị oké ọnụ ahịa n’ime igbe ahụ. Malaki na-akọwapụta ule ahụ nke na-egosi na ndị Chineke alaghachila n’eziokwu n’ebe Ọ nọ.

> Mgbe ahụ, ndị ahụ na-atụ egwu Onyenwe anyị na-agwakarị ibe ha okwu: Onyenwe anyị wee gee ntị, wee nụ ya, e wee dee akwụkwọ ncheta n’ihu Ya maka ndị ahụ na-atụ egwu Onyenwe anyị, na ndị na-eche echiche banyere aha Ya. Ha ga-abụkwa nke M, ka Onyenwe ndị agha kwuru, n’ụbọchị ahụ mgbe M ga-achịkọta ọla dị oké ọnụ ahịa M; M ga-emekwa ha ebere, dịka mmadụ si eme nwa ya nwoke nke na-ejere ya ozi ebere. Mgbe ahụ ka unu ga-alaghachi, ma mata ọdịiche dị n’etiti onye ezi omume na onye ajọ omume, n’etiti onye na-ejere Chineke ozi na onye na-adịghị ejere Ya ozi. Malakai 3:16–18.

Ịlọghachi bụ okwu dị mkpa n’akụkụ Akwụkwọ Nsọ a, n’ihi na Chineke na-akpọ ndị Ya ka ha lọghachikwute Ya, ma Ọ na-akpọkwa ndị ahụ ka ha nwalee Ya, site n’ịlọghachi otu ụzọ n’ụzọ iri na onyinye, e nwekwara oge ndị ezi omume ga “alọghachi,” ma n’ime ime nke a, ha ga “amata ọdịiche” dị n’etiti ndị amamihe na ndị nzuzu. Ndị ahụ tụrụ egwu Onyenwe anyị, na ndị chebara aha Ya echiche, bụ ndị ga-abụ ọkọlọtọ nke otu narị puku iri anọ na anọ ahụ.

Ụjọ nke Onyenweanyị bụ nnwale mbụ; ya mere, mgbe amaokwu nke iri na isii sịrị, “mgbe ahụ” ndị ahụ tụrụ Onyenweanyị ụjọ, ọ na-atụ aka azụ n’ime akụkọ amụma ahụ.

> Okwu unu esiwokwa ike imegide m, ka Onyenwe anyị kwuru. Ma unu na-asị, Gịnị ka anyị kwuru nke ukwuu imegide gị? Unu ekwuwo, Ọ bụ ihe-efu ife Chineke; gịnịkwa bụ uru ya na anyị debere ihe o nyere n’iwu, na na anyị ejeela ije n’iru Onyenwe anyị nke ndị agha n’ụzọ iru uju? Ma ugbu a anyị na-akpọ ndị mpako ndị obi ụtọ; ee, a na-ebulikwa ndị na-arụ ajọ omume elu; ee, ndị na-anwa Chineke ka a na-azọpụtakwa. Malakaị 3:13–15.

Malakaị sịrị, “ma ugbu a anyị na-akpọ ndị mpako ndị a gọziri agọzi.” A na-akpọ ndị mmanya nke Ifrem “okpueze nke mpako,” ha wee nwee ọṅụ mgbe ha chere na Mozis na Ịlaịja, ndị amụma abụọ ahụ ndị nyere ha ahụhụ, anwụọla. Obi ha tọrọ ha ụtọ nke ukwuu, nke mere na ha zitere ibe ha onyinye.

> Ozu ha ndị nwụrụ anwụ ha ga-edina n’okporo ụzọ obodo ukwu ahụ, nke a na-akpọ n’ime mmụọ Sọdọm na Ijipt, ebe a kpọgiderekwa Onyenwe anyị n’obe. Ndị sitere n’etiti ebo dị iche iche, na agbụrụ dị iche iche, na asụsụ dị iche iche, na mba dị iche iche, ga-ele ozu ha anya ụbọchị atọ na ọkara, ha agaghị ekwekwa ka e lie ozu ha n’ili. Ndị bi n’elu ụwa ga-aṅụrị ọṅụ n’ihi ha, mee ememme, zipụkwa ibe ha onyinye; n’ihi na ndị amụma abụọ a tara ndị bi n’elu ụwa ahụhụ. Nkpughe 11:8–10.

Ndị mpako na-enwe obi ụtọ site na Julaị 18, 2020 gaa n’ihu ruo n’afọ 2023. N’ụbọchị Julaị 18, 2020 ozi ahụ bụ “ike” megide “Onyenwe anyị.” N’ụbọchị Julaị 18, 2020 anyị amataghị otú anyị siri kwuo okwu dị njọ nke ukwuu megide Chineke na Okwu Ya. N’ime nkụda mmụọ anyị banyere n’oge ichere ahụ, dịka e gosiri ya site n’akwa ákwá a: “Ọ bụ ihe efu ife Chineke: òlee uru anyị ritere n’ịdebe iwu ya, na n’ijegharị anyị jegharịrị n’iru Jehova nke ụsụụ ndị agha n’ụzọ iru uju?” Nke a yitere akwa ákwá Jeremaya, mgbe ọ na-akọwa nkụda mmụọ mbụ ahụ.

> Anọghị m n’ọgbakọ ndị na-akwa emo, ọ dịghịkwa m aṅụrị; anọdụrọ m naanị m n’ihi aka gị: n’ihi na i mejuwo m n’obi iwe. Gịnị mere ihe mgbu m ji bụrụ nke na-adịgide adịgide, ọnyá m bụrụkwa nke a na-apụghị ịgwọ agwọ, nke na-ajụ ka a gwọọ ya? Ị ga-abụrịrị m kpamkpam dịka onye ụgha, na dịka mmiri ndị na-adaba ada? Jeremiah 15:17, 18.

Okwu anyị siri ike n’amụma e buru banyere July 18, 2020, ma anyị amaghị mgbe ahụ ọ́kè njọ nke nnupụisi anyị. N’oge nkụda mmụọ ahụ, oge ichere ahụ amalitelarị, ebe otu ìgwè nọ na-eru uju, ìgwè nke ọzọ nọkwa na-aṅụrị ọṅụ. N’ọnọdụ ahụ, Malakaị na-ekwu:

> Mgbe ahụ, ndị na-atụ egwu Onyenwe anyị na-agwakarị ibe ha okwu: Onyenwe anyị wee gee nti, nụkwa ya, e wee dee akwụkwọ ncheta n’ihu Ya maka ndị ahụ na-atụ egwu Onyenwe anyị, na ndị na-atụgharị uche n’aha Ya. Ha ga-abụ nke m, ka Onyenwe ndị agha kwuru, n’ụbọchị ahụ mgbe m ga-achịkọta ihe-ndozi m; m ga-emekwa ebere n’ebe ha nọ, dịka mmadụ si eme ebere n’ebe nwa ya nwoke nke na-ejere ya ozi nọ.

> Mgbe ahụ unu ga-alaghachi, wee mata ọdịiche dị n’etiti onye ezi omume na onye ajọ omume, n’etiti onye na-ejere Chineke ozi na onye na-adịghị ejere Ya ozi. Malakaị 3:16–18.

N’afọ 2024, ule ntọala ahụ nke e ji egwu Onyenwe anyị nọchite anya ya bịarutere. E kpughere klaasị abụọ n’ime ule ahụ, ma òtù ahụ nke mejupụtara klaasị abụọ ahụ nọ na-ekwurịta okwu ugboro ugboro n’etiti onwe ha n’ọgbakọ zoom a na-eme mgbe nile, n’ime ụbọchị atọ na ọkara ahụ dum. Onyenwe anyị gere ntị n’ihe ha na-atụle. Klaasị ahụ nke tụrụ Onyenwe anyị egwu chebara aha Ya echiche; Palmoni, Ọdụm nke ebo Juda, Alfa na Omega, Eziokwu ahụ, Okwu ahụ, Ọkàasụsụ Ebube ahụ, nkume nkuku na nkume mmechi, Nwa-aturu ahụ, Nnukwu Onye-nchu-àjà nke Eluigwe, Ụlọ Nsọ ahụ, Okwute ahụ. Ndị ahụ batara n’ime akwụkwọ ahụ ga-abụ ọla dị oke ọnụ n’elu okpueze nke na-anọchite anya ọkọlọtọ nke alaeze ebube ahụ. Mgbe Ọ na-achịkọta ọla ndị ahụ, mgbe ahụ ka ha na-alaghachi, ma chọpụta ọdịiche dị n’etiti onye ezi omume na onye ajọ omume. Mgbe Ọ tụbara ọla ndị ahụ n’ime igbe ọla ahụ, ọ bụ mgbe ahụ ka a ga-achọpụta onye bụ onye nzuzu na onye bụ onye amamihe.

Malakaị dere:

> Laghachikwutem, mụ onwe m alaghachikwutekwa unu,

> Ma unu sịrị, N’ụzọ dị aṅaa ka anyị ga-esi laghachi?

> Wetanụ otùzùzù nile n’ụlọ nkwakọba ihe, ka nri wee dị n’ụlọ m, nyekwanụ m ule ugbu a n’ihe a, ka Onye-nwe ndị agha na-ekwu, ma m̀ gaghị emegheere unu windo eluigwe, wụsaara unu ngọzi nke na ọ gaghị adị ebe ga-ezuru ịnara ya.

Ụlọ nkwakọba ihe bụ igbe, ma ụzọ n’ụzọ iri bụ ụmụ agbọghọ amamihe. Ụlọ nkwakọba ihe ahụ bụ Okwu Chineke etinyere n’ime nhazi ọhụrụ nke eziokwu. Ihe ịchọ mma ndị ahụ a na-atụba n’ime igbe ahụ bụ eziokwu ndị metụtara ozi nke Mkpu Etiti Abalị. A na-edebe ụzọ n’ụzọ iri ahụ n’ime otu ọnụ ụlọ kpọmkwem n’ụlọ nsọ ahụ, dịka e si kọwaa ya n’ime nchacha Nehemaịa. Igbe ahụ na ụlọ nkwakọba ihe ahụ, ma ọ bụ ụlọ ime mmụọ Pita, na-anọchi anya ụlọ nsọ Chineke, ihe ịchọ mma ndị ahụ kwa na-anọchi anya ụlọ nsọ mmadụ bụ ndị ejikọtaworo na Chi n’ebe nzuzo nke Onye Kachasị Elu nọ. A pụghị ikewapụ ndị ozi mmadụ na ozi nke Chineke. Ihe ịchọ mma ndị ahụ bụ ma ndị ozi Chineke, ha bụkwa ozi ahụ nke ha na-ekwusa. Mmụọ nsọ na-akpali ide ihe na-akọwakarị ozi ahụ na onye ozi ahụ n’otu njikọ.

> “Chineke akpọọla nzukọ-Ya n’ụbọchị a, dịka Ọ kpọrọ Izrel oge ochie, ka ha guzo dị ka ìhè n’ụwa. Site n’ike mma nkewa nke eziokwu, ya bụ, ozi ndị mmụọ ozi mbụ, nke abụọ, na nke atọ, O kewapụrụ ha n’ebe ụka dị iche iche nọ na n’ebe ụwa nọ iji kpọbata ha n’ịdị nso dị nsọ n’ebe Ya onwe Ya nọ. O meela ha ndị e tinyere iwu Ya n’aka, ma nyefee ha nnukwu eziokwu nile nke amụma maka oge a. Dị ka e nyefere okwu nsọ ahụ n’aka Izrel oge ochie, otu a kwa, ndị a bụ ntụkwasị obi dị nsọ a ga-ekwusa nye ụwa. Ndị mmụọ ozi atọ nke Mkpughe 14 na-anọchi anya ndị mmadụ ndị nabatara ìhè nke ozi Chineke ma pụta dịka ndị nnọchi anya Ya ịkpọsa ịdọ aka ná ntị ahụ n’ogologo na n’obosara ụwa dum. Kraịst na-ekwupụta nye ndị na-eso ụzọ Ya, sị: ‘Unu bụ ìhè nke ụwa.’ N’obi mmadụ ọ bụla nke nabatara Jizọs, obe Kalvari na-ekwu, sị: ‘Lee uru mkpụrụobi bara: “Gaanụ n’ụwa nile, kwusaanụ ozi ọma nye ihe nile e kere eke.”’ A gaghị ekwe ka ihe ọbụla gbochie ọrụ a. Ọ bụ ọrụ kacha mkpa maka oge a; ọ ga-eru ebe dị anya dịka ebighị ebi. Ịhụnanya ahụ Jizọs gosipụtara n’ebe mkpụrụobi mmadụ nọ site n’àjà Ọ chụrụ maka mgbapụta ha, ga-akpali ndị niile na-eso Ya.” Testimonies, voliumu 5, 455.

Anyị ga-amalite ijikọta echiche ndị a ọnụ n’isiokwu na-esonụ.

> “N’ime afọ iri ise ikpeazụ nke ndụ m, enwewo m ohere ndị dị oké ọnụ ahịa iji nweta ahụmahụ. Enwewo m ahụmahụ n’ozi nke mmụọ-ozi mbụ, nke abụọ, na nke atọ. A na-anọchi anya mmụọ-ozi ndị ahụ dịka ndị na-efe n’etiti eluigwe, na-ekwusara ụwa ozi ịdọ aka ná ntị, ma nwee mmetụ kpọmkwem n’ahụ ndị bi n’ụbọchị ikpeazụ nke akụkọ ụwa a. Ọ dịghị onye na-anụ olu mmụọ-ozi ndị a, n’ihi na ha bụ ihe nnọchianya iji gosipụta ndị nke Chineke bụ ndị na-arụ ọrụ n’ịdị n’otu na mbara eluigwe. Ndị ikom na ndị inyom, bụ ndị Mmụọ nke Chineke mere ka ha nwee ìhè ma doo ha nsọ site n’eziokwu, na-ekwusa ozi atọ ahụ n’usoro ha.”

> “Esorola m òkè n’ọrụ a dị nsọ. Ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ahụmahụ m niile n’ime ndụ Kraịst ka a kpara ya ọnụ na ya. E nwere ndị ka dị ndụ ugbu a ndị nwere ahụmahụ yiri nke m. Ha amatala eziokwu ahụ na-ekpughe onwe ya maka oge a; ha esowo Nnukwu Onye Ndú ahụ na-aga otu nzọụkwụ, bụ Onye-isi agha nke usuu ndị agha Onyenwe anyị.

> “N'ikwusa ozi ndị ahụ, e mezuru nkọwapụta ọ bụla nke amụma. Ndị e nyere ohere isonye n'ọrụ ikwusa ozi ndị a enwetawo ahụmịhe nke bara ha uru nke ukwuu; ma ugbu a, mgbe anyị nọ n'etiti ihe ize ndụ nke ụbọchị ndị ikpeazụ a, mgbe a ga-anụ olu n'akụkụ niile na-asị, ‘Lee Kraịst,’ ‘Lee eziokwu’; ebe ibu nke ọtụtụ mmadụ bụ ime ka ntọala nke okwukwe anyị, nke duru anyị pụọ n’ụlọ ụka dị iche iche na n’ụwa ka anyị guzo dịka ndị pụrụ iche n’ụwa, maa jijiji, dị ka Jọn, a ga-eburu àmà anyị:”

> “‘Nke ahu nke sitere na mbu, nke anyị nụrụ, nke anyị jiri anya anyị hụ, nke anyị lere anya nke ọma, nke aka anyị metụrụ, banyere Okwu nke ndụ; … nke anyị hụworo ma nụkwa ka anyị na-ekwusara unu, ka unu onwe unu kwa nwee mmekọrịta anyị na ya.’”

> “Ana m agba àmà banyere ihe ndị ahụ m hụworo, ihe ndị ahụ m nụworo, na ihe ndị aka m metụrụ banyere Okwu nke ndụ. Ma amaara m na àmà a sitere n’aka Nna na Ọkpara. Anyị ahụwo ma na-agba àmà na ike nke Mmụọ Nsọ sooro n’ịkọpụta eziokwu ahụ, na-adọ aka ná ntị site n’ide ihe na site n’olu, ma na-enye ozi ndị ahụ n’usoro ha. Ijụ ọrụ a ga-abụ ịjụ Mmụọ Nsọ, ma ọ ga-etinye anyị n’otu ìgwè ahụ nke ndị ahụ sitere n’okwukwe dapụ, na-ege mmụọ ndị nduhie ntị.”

> “Onye iro ga-etinye ihe niile n’ọrụ iji kpochapụ ntụkwasị obi nke ndị kwere ekwe n’ogidi nke okwukwe anyị n’ozi ndị gara aga, ndị doro anyị n’elu ikpo okwu dị elu nke eziokwu ebighị ebi, ma ndị guzobekwara ọrụ ahụ ma nye ya àgwà. Onyenwe anyị Chineke nke Izrel eduwo ndị Ya ụzọ, na-ekpughere ha eziokwu nke sitere n’eluigwe. A nụla olu Ya, a ka na-anụkwa ya, ka ọ na-asị, Gaanụ n’ihu site n’ike ruo n’ike, site n’amara ruo n’amara, site n’ebube ruo n’ebube. Ọrụ ahụ na-esiwanye ike ma na-agbasawanye, n’ihi na Onyenwe anyị Chineke nke Izrel bụ ihe nchebe nke ndị Ya.”

> “Ndị ji eziokwu ahụ n’aka n’echiche nanị, dị ka a ga-asị na ha ji ya naanị mkpịsị aka ha, ndị na-ebubatabeghị ụkpụrụ ya n’ime ebe nsọ nke mkpụrụ obi, kama ha edebewo eziokwu ahụ dị ndụ n’èzí ogige, agaghị ahụ ihe ọ bụla dị nsọ n’akụkọ ihe mere eme gara aga nke ndị a, nke mere ka ha bụrụ ihe ha bụ, ma guzobe ha dịka ndị ọrụ ozi ọma n’ụwa, ndị ji ezi obi na-arụsi ọrụ ike, ma sie ike n’obi.”

> “Eziokwu nke oge a dị oké ọnụ ahịa, ma ndị obi ha agbajighị agbaji site n’ịdaba n’elu nkume ahụ, bụ Kraịst Jizọs, agaghị ahụ ma ghọta ihe bụ eziokwu. Ha ga-anabata nke na-atọ echiche ha ụtọ, ma malite iwulite ntọala ọzọ karịa nke ahụ e tọrọ. Ha ga-aja ihe efu na nsọpụrụ nke onwe ha mma, na-eche na ha nwere ike iwepụ ogidi nke okwukwe anyị, ma dochie ha anya site n’ogidi ndị ha chepụtara.”

> “Nke a ga-anọgide ịdị otú a ruo mgbe oge ga-adịgide. Onye ọbụla nke bụ nwaakwụkwọ nso nke Akwụkwọ Nsọ ga-ahụ ma ghọta ọnọdụ dị nsọ nke ndị ahụ na-ebi n’ime ihe nkiri mmechi nke akụkọ ụwa a. Ha ga-enwe mmetụta nke enweghị ike na adịghị ike nke onwe ha, ma ha ga-eme ka ọrụ mbụ ha bụrụ inwe, ọ bụghị naanị ọdịdị nke nsọpụrụ Chineke, kama njikọ dị ndụ na Chineke. Ha agaghị anwa anwa izu ike ruo mgbe e kere Kraịst n’ime ha, olileanya nke ebube. Onwe ga-anwụ; a ga-achụpụ mpako n’ime mkpụrụ obi, ha ga-enwekwa ịdị umeala n’obi na ịdị nwayọọ nke Kraịst.” Notebook Leaflets, 60, 61.

Back to Articles