Article

# Akwụkwọ Daniel - Nke Narị na Iri Asatọ na Otu

Mkpu Etiti Abalị na Ọrụ Amụma Rome: Ikpughe Ụbọchị Ikpeazụ n’Akwụkwọ Daniel

Author

Jeff Pippenger

Published

April 11, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

N’ime Daniel isi nke iri na otu, e nwere ọtụtụ ahịrị amụma nke ha niile kwekọrọ na amaokwu isii ikpeazụ nke isi ahụ. Akụkụ nke kwekọrọ n’akụkọ ihe mere eme nke amaokwu nke iri anọ site n’oge ọgwụgwụ n’afọ 1989 ruo n’iwu Sọnde nke amaokwu nke iri anọ na otu, bụ akụkụ nke amụma ahụ nke e mechiri akara ruo ụbọchị ikpeazụ. Ọ bụ nkwado Daniel nye Mkpughe nke Jizọs Kraịst nke a na-emeghe akara ya obere oge tupu oge amara emechie. Amaokwu nke abụọ na-ewebata Trump, onye isi ala Republican ikpeazụ, Onye isi ala ikpeazụ, Onye isi ala ahụ bụ onye nke asatọ nke sitere n’ime ndị asaa, ma ọ bụkwa onye isi ala kacha baa ụba nke malitere ịkpali ndị globalist mgbe ọ kwupụtara nzọ ọkwa ya n’afọ 2015. Amaokwu nke iri na-egosi 1989, ma amaokwu nke iri na otu na nke iri na abụọ na-egosi Agha Ukraine nke malitere n’afọ 2014, ya na mmeri Putin na mbibi ya sochirinụ.

Amaokwu nke iri na atọ ruo nke iri na ise na-akọwa ọgụ nke atọ n’ime ọgụ atọ nke amaokwu nke iri anọ, malite na ida nke Soviet Union na 1989, emesịa Agha Ukraine, nke Agha Panium sochiri, nke na-anọchi anya ọgụ mpụga nke Protestantism dapụrụ n’ezi okwukwe nọ na United States megide ndị globalist nke ụwa.

Nnupụisi nke Protestant na-emeri, ma na-eguzobe mmekọrịta nke ọchịchị n’usoro nke njikọ atọ ahụ, nke a ga-etinye n’ọrụ n’iwu Sọnde na-abịa n’oge na-adịghị anya. Anụ-ọhịa ahụ bụ Katọlik, ọ bụkwa isi nke ike atọ ahụ, nke a na-anọchi anya dịka Jezebel na ọtụtụ akara ndị ọzọ. Ọ bụ nwanyị akwụna ahụ nke na-achị n’elu ma na-agba anụ-ọhịa ahụ.

Onye-amụma ụgha ahụ bụ United States, nke di ya Ahab nọchiri anya ya, onye bụ isi nke alaeze iri nke dragọn ahụ. Agha Panium n’afọ 200 BC na-anọchi anya mgba nke mpụga n’etiti globalism na Protestantism nke dapụrụ n’okwukwe. Mgba nke ime ụlọ ka nnupụisi nke afọ 167 BC nọchiri anya ya, nke mmịnyegharị nke ụlọ nsọ ahụ e chetara na Hanukkah n’afọ 164 BC soro, nke oge sitere n’afọ 161 BC ruo 158 BC sochiri ya, nke na-anọchi anya ebe United States na-ewuli oyiyi nke njikọta Katọlik n’etiti ụka na steeti, dị ka “league” nọchiri anya ya.

N’amaokwu nke iri na atọ, Uriah Smith na-agwa anyị na afọ iri na anọ mgbe Agha Raphia gasịrị, Ptolemy nwụrụ n’ihi “ịṅụbiga mmanya ókè na omume rụrụ arụ, nwa ya nwoke, Ptolemy Epiphanes, bụ onye nọ n’oge ahụ n’afọ anọ ma ọ bụ ise, wee nọchie ya. Antiochus, n’otu oge ahụ, ebe ọ kwụsịsịrị nnupụisi n’alaeze ya, ma wedata ma dozie akụkụ ndị ọwụwa anyanwụ ka ha nọrọ n’okpuru nrubeisi ya, nọ n’ọnọdụ ezumike iji banye n’ọrụ ọ bụla mgbe Epiphanes nwata rịgoro n’ocheeze Ijipt.” Mgbe mmeri Putin nke ga-adị mkpirikpi gwụchara, Trump ga-adị njikere ime ihe megide eze nwa ọhụrụ nke Ijipt. Tupu o mee otú ahụ, ọ ga-abụ na o “kwụsịsịrị nnupụisi” n’ime United States.

Mgbe a họpụtara Trump, ọ ga-etinye n’ọrụ iwu ndị e jirila Alien and Sedition Acts nke afọ 1798 mee ihe nnọchianya ha, tinyere ịkwụsị “habeas corpus,” dị ka onyeisi ala Republican mbụ mere n’ịzaghachi Agha Obodo. E jirikwala omume ya mee ihe nnọchianya site n’omume onyeisi ala Grant mgbe o mere ihe banyere Ku Klux Klan, na F. D. Roosevelt mgbe o tụrụ ndị Japan na ndị ọzọ mkpọrọ n’Agha Ụwa nke Abụọ, na Patriot Act nke George Bush nke ikpeazụ.

Ya, dị ka o mere n’ihe banyere Seleucus, ga-emegide ma kwụsị nnupụisi dị na United States, ma mesịa tụgharịa anya ya n’ebe “eze-nwata” nke Egypt nọ. N’ime ime nke a, ọ ga-eme nkwekọrịta mmekọrịta na Filip nke Macedon, n’ihi na Smith dere, “N’otu oge ahụ, Filip, eze nke Macedon, banyere n’ọgbụgba ndụ na Antiochus ka ha kewaa ọchịchị Ptolemy n’etiti ha, onye ọ bụla na-atụ aro iwere akụkụ ndị dị ya nso karịa ma dịkwa ya mfe karị. N’ebe a ka e nwere ibili imegide eze nke ndịda nke zuru ezu imezu amụma ahụ, ma bụrụkwa, n’enweghị mgbagha ọ bụla, ihe ndị ahụ n’onwe ha nke amụma ahụ bu n’obi.”

Trump ga-emepụta nkwado siri ike na mba ndị NATO (Mba Ndị Dị N’Otu), iji lebara Russia anya, na mgbagwoju anya nke idozi nsonaazụ mbibi nke ida Putin. N’oge ahụ, dịka amaokwu nke iri na anọ si kwuo, nakwa dịka nkọwa Smith si kwuo, “a na-ewebata ike ọhụrụ.” Ụka Papal ga-etinye aka iji chebe Russia na satịlaịtị ya pụọ n’ike ọchịchị nke NATO na United States, ma ọ bụ dịka nkọwa Smith si kpọọ ya, “Rome kwuru okwu; Siria na Masedonia wee hụ ngwa ngwa na mgbanwe na-abịa n’akụkụ nke nrọ ha. Ndị Rom tinyere aka n’ihu ọma eze ntorobịa nke Ijipt, kpebisie ike na a ga-echebe ya pụọ ná mbibi Antiochus na Philip haziri. Nke a bụ BC 200, ma bụrụ otu n’ime mbata aka mbụ ndị Rom dị mkpa n’ihe omume nke Siria na Ijipt.”

Rom, akwụna Taịa, wee malite ịkpọ abụ ya ma soro ndị eze nke ụwa kwa iko, tupu ndị eze ahụ abịa n’irube isi zuru oke nye ya, naanị amaokwu abụọ ka e mesịrị. N’otu oge ahụ kwa, Agha Panium mere. Afọ 200 T.K. na-egosi na akwụna Taịa amalitela ịkpọ abụ, ọ na-emekwa nke a banyere ichebe Rọshịa, onye United States na United Nations ka kwetara ikewa n’etiti ha maka uru ha abụọ ga-erite. Akwụna ahụ meriri ha abụọ, ma “agha” Panium wee mesịa mee, United States wee merie United Nations.

N’ụzọ ihe nnọchianya si dị, afọ iri atọ na atọ ka e mesịrị, nnupụisi nke Modein na-amalite na United States. N’ụzọ ihe nnọchianya si dị, afọ atọ ka e mesịrị mgbe nke ahụ gasịrị, a na-emeghachi-nsọ nke ihe a na-akpọ Protestantism na Republic nke Iwu Nsọ guzobere, dịka Hanukkah na-anọchi anya ya. N’ụzọ ihe nnọchianya si dị, afọ atọ mgbe nke ahụ gasịrị, oge ahụ nke njikọ ndị Juu na Rome na-anọchi anya ya na-amalite.

Mmegharị ikpeazụ ga-abụ ndị na-eme ngwa ngwa, ya mere akụkọ ihe mere eme nke afọ iri anọ na asatọ nọchiri anya n’amaokwu ndị ahụ na-akọwa usoro ihe omume ndị na-eme ngwa ngwa nke amụma kpọmkwem kọwara dị ka ndị malitere n’oge ọgwụgwụ na 1989, sochiri ya agha nke abụọ nke amaokwu iri na otu na iri na abụọ na 2014, sochiri ya 2015, mgbe Trump kwuputara ọkwa ya maka onye isi ala, ma site n’otu a malite ọrụ amụma ya nke ịkpali imekọ ụwa ọnụ. Ozugbo Trump malitere ọrụ igbochi Agha Obodo nke amalitelarị, ọ ga-anwa ime njikọ aka na Mba Ndị Dị n’Otu (NATO—Philip nke Masedonia), Rome ga-amalite ịbụ abụ. Mgbalị ahụ ime njikọ aka ghọworo ọgụ maka ọchịchị kacha elu n’etiti ike abụọ ahụ nke Agha Panium nọchiri anya ya.

Ya mere, Panium bụ ihe‑akara amaokwu nke iri na atọ, ebe mmegharị ikpeazụ ndị ahụ na‑agba ọsọ ọsọ nke na‑ebu ụzọ bịa tupu iwu Ụka Sọnde amalite. Ndị amụma nile kwuru okwu karịa banyere njedebe nke ụwa karịa oge ha bi n’ime ya, ma, n’ezie, Jizọs bụ onye kasị ukwuu n’etiti ndị amụma niile. Nnọọ nso tupu obe ahụ, nke na-anọchi anya iwu Ụka Sọnde, nke amaokwu nke iri na isii na-anọchite anya ya, Jizọs gara njem ya na ndị na-eso ụzọ Ya gaa Panium. Oge Ọ nọrọ n’ebe ahụ, na nkuzi ndị O gosipụtara n’ebe ahụ, kwekọrọ na Agha Panium nke na-abịa n’oge na-adịghị anya. N’akụkọ ihe mere eme dum, Panium enweela ọtụtụ aha, ma n’oge Kraịst, aha Panium bụ Caesarea Philippi.

> “Jisọs na ndị na-eso ụzọ Ya abatala ugbu a n’otu n’ime obodo ndị dị nso na Sizaria Filipai. Ha agafewo ókèala Galili, banye n’ógbè ebe ikpere arụsị jupụtara. N’ebe a ka e si napụ ndị na-eso ụzọ ahụ n’okpuru mmetụta na-achị achị nke okpukpe ndị Juu, ma mee ka ha bịaruo nso karịa n’imetụta ofufe ndị mba ọzọ. N’akụkụ ha ka e gosipụtara ụdị dị iche iche nke nkwenkwe ụgha ndị dị n’akụkụ ụwa niile. Jisọs chọrọ ka ịhụ ihe ndị a duru ha n’ịghọta ibu ọrụ ha n’ebe ndị mba ọzọ nọ. N’oge Ọ nọ n’ógbè a, Ọ gbara mbọ isi n’ịkụziri ìgwè mmadụ pụọ, ma tinye onwe Ya karịa n’ilekwasị ndị na-eso ụzọ Ya anya.”

> “Ọ nọ na-achọ ịgwa ha banyere ahụhụ ndị nọ na-echere Ya. Ma tupu nke ahụ, Ọ gara naanị Ya iche, kpee ekpere ka e wee dozie obi ha ịnabata okwu Ya. Mgbe Ọ sonyere ha, Ọ gwaghị ha ozugbo ihe ahụ Ọ chọrọ ime ka ha mara. Tupu Ọ mee nke a, Ọ nyere ha ohere ikwupụta okwukwe ha nwere n’ebe Ọ nọ ka e wee mee ka ha sie ike maka ọnwụnwa na-abịa. Ọ jụrụ, ‘Ònye ka mmadụ na-ekwu na Mụ onwe M, Nwa nke mmadụ, bụ?’”

> “N’ụzọ nwute, a manyere ndị na-eso ụzọ ahụ ikweta na Izrel adaala n’ịmata Mesaịa ha. Ụfọdụ n’ezie, mgbe ha hụrụ ọrụ ebube Ya, kwupụtara na Ọ bụ Ọkpara Devid. Ìgwè mmadụ ndị ahụ e nyere nri na Betsaida chọrọ ikwusa Ya dịka eze Izrel. Ọtụtụ dị njikere ịnakwere Ya dịka onye-amụma; ma ha ekweghị na Ọ bụ Mesaịa ahụ.

> “Jisọs wee jụọ ajụjụ nke abụọ ugbu a, nke metụtara ndị na-eso ụzọ ahụ n’onwe ha: ‘Ma onye ka unu na-asị na M bụ?’ Pita zara, ‘Ị bụ Kraịst, Ọkpara nke Chineke dị ndụ.’”

> “Site ná mbido, Pita ekwerewo na Jisọs bụ Mesaya. Ọtụtụ ndị ọzọ ndị ozizi Jọn Onye Na-eme Baptizim mere ka amamikpe baa ha n’obi, ma nabata Kraịst, malitere inwe obi abụọ banyere ozi Jọn mgbe a tụrụ ya mkpọrọ ma gbuo ya; ha wee malitekwa inwe obi abụọ ugbu a na Jisọs ọ̀ bụ Mesaya ahụ ha tụrụ anya ya ogologo oge. Ọtụtụ n’ime ndị na-eso ụzọ ahụ bụ́ ndị ji ịnụ ọkụ n’obi tụrụ anya na Jisọs ga-anọdụ n’ocheeze Devid hapụrụ Ya mgbe ha hụrụ na O nweghị ebumnuche dị otu a. Ma Pita na ndị òtù ya esoghị gbanahụ iguzosi ike n’ihe ha. Ụzọ agbanwe-agbanwe nke ndị toro echi gara aga ma taa katọọ ebibighị okwukwe nke ezi onye na-eso Onye Nzọpụta. Pita kwupụtara, ‘Ị bụ Kraịst, Ọkpara nke Chineke dị ndụ.’ O cheghị ka e nyekwuo Onyenwe ya nsọpụrụ eze ga-ekpu Ya okpueze, kama ọ nabatara Ya n’ime iweda Ya n’ala.”

> “Pita ekwupụtawo okwukwe nke mmadụ iri na abụọ ahụ. Ma ndị na-eso ụzọ ahụ ka dị nnọọ anya n’ịghọta ozi Kraịst. Nmegide na nghọtahie ụgha nke ndị nchụàjà na ndị ọchịchị, ọ bụ ezie na ọ pụghị ime ka ha si n’ebe Kraịst nọ pụọ, ka na-ewetara ha nnukwu mgbagwoju anya. Ha ahụghị ụzọ ha nke ọma. Mmetụta nke ozizi e zụlitere ha na mbụ, nkuzi nke ndị rabaị, ike nke ọdịnala, ka na-egbochi anya ha ịhụ eziokwu. Site n’oge ruo n’oge, ụzarị ọkụ dị oké ọnụ ahịa sitere n’aka Jisọs na-enwukwasị ha, ma ọtụtụ mgbe ha dị ka ndị mmadụ na-agagharị n’etiti onyinyo, na-achọ ụzọ site n’itụ isi aka. Ma n’ụbọchị a, tupu ewebata ha ihu na ihu n’oké ule nke okwukwe ha, Mmụọ Nsọ dakwasịrị ha n’ike. N’oge ntakịrị, e wepụrụ anya ha n’ebe “ihe ndị a na-ahụ anya” nọ, ka ha nwee ike ile anya “ihe ndị ahụ a na-adịghị ahụ anya.” 2 Ndị Kọrịnt 4:18. N’okpuru mkpuchi nke mmadụ, ha hụrụ ebube nke Ọkpara Chineke.”

> Jisọs zara Pita, sị, “Ngọzi nādiri gị, Saimọn Baa-Jona: n’ihi na anụ ahụ na ọbara ekpughere gị nke a, kama Ọ bụ Nna M nke nọ n’eluigwe.”

> “Eziokwu ahụ Pita kwupụtara bụ ntọala okwukwe nke onye kwere ekwe. Ọ bụ ya ka Kraịst Onwe Ya kwupụtara ịbụ ndụ ebighị ebi. Ma inwe ihe ọmụma a abụghị ihe ga-abụ ihe ndabere nke inye onwe onye otuto. Ọ bụghị site n’amamihe ma ọ bụ ịdị mma nke aka ya ka e ji kpughee ya nye Pita. Ọ dịghị mgbe mmadụ, site n’ike nke onwe ya, pụrụ iru n’ịmata ihe nke Chineke. ‘Ọ dị elu dịka eluigwe; gịnị ka ị pụrụ ime? ọ dị omimi karịa hel; gịnị ka ị pụrụ ịmata?’ Job 11:8. Naanị mmụọ nke nkuchi nwere ike ikpughere anyị ihe omimi miri emi nke Chineke, nke ‘anya ahụghị, ntị anụghị, nke na-abatakwabeghị n’obi mmadụ.’ ‘Ma Chineke ekpughewo ha nye anyị site na Mmụọ Ya: n’ihi na Mmụọ na-enyocha ihe niile, ee, ọbụna ihe omimi miri emi nke Chineke.’ 1 Corinthians 2:9, 10. ‘Ihe nzuzo nke Onyenwe anyị dị n’ebe ndị na-atụ egwu Ya nọ;’ ma eziokwu ahụ bụ na Pita ghọtara ebube nke Kraịst bụ ihe àmà na e ‘kuziiri ya site n’aka Chineke.’ Psalm 25:14; John 6:45. Ewoo, n’ezie, ‘ngọzi dịrị gị, Saịmọn Bar-jona: n’ihi na anụ ahụ na ọbara ekpughereghị gị ya.’”

> Jisọs gara n’ihu sị: ‘Ana m asịkwa gị, na gị bụ Pita, n’elu nkume a ka M ga-ewu nzukọ-nsọ M; ọnụ ụzọ ámá nke hel agaghịkwa emeri ya.’ Okwu ahụ bụ Pita pụtara nkume,—nkume na-atụgharị atụgharị. Pita abụghị nkume ahụ nke e tọrọ ntọala nzukọ-nsọ ahụ n’elu ya. Ọnụ ụzọ ámá nke hel meriri ya mgbe o jiri ịbụ ọnụ na iyi gọnarị Onyenwe ya. E wuru nzukọ-nsọ ahụ n’elu Otu onye ọnụ ụzọ ámá nke hel na-apụghị imeri.

> “Ọtụtụ narị afọ tupu ọbịbịa Onye Nzọpụta ahụ, Mozis atụworị aka n’Oké Nkume nke nzọpụta Izrel. Onye ọbụ abụ ọma ahụ abụwo banyere ‘Oké Nkume nke ike m.’ Aịsaịa edewo, ‘N’ihi ya ka Onye-nwe-ayi Jehova ji sị, Leenụ, ana m atọ ntọala n’ime Zayọn nkume, nkume a nwaleworo anwa, nkume nkuku dị oké ọnụ ahịa, ntọala siri ike.’ Deuteronomy 32:4; Psalm 62:7; Isaiah 28:16. Pita n’onwe ya, ka o ji mkpali nke Mmụọ dee, tinyere amụma a n’ọrụ n’ebe Jisọs nọ. Ọ sịrị, ‘Ọ bụrụ na unu atọwo uto na Onye-nwe-ayi bụ onye amara ya dị ụtọ: onye, ka unu na-abịakwute ya, nkume dị ndụ, nke ndị mmadụ jụrụ n’ezie, ma nke a họpụtara n’ebe Chineke nọ, dịkwa oké ọnụ ahịa, unu onwe unu kwa, dịka nkume ndị dị ndụ, a na-ewuli unu elu ka unu bụrụ ụlọ nke mmụọ.’ 1 Peter 2:3–5, R. V.”

> “‘Ọ dịghị onye ọbụla pụrụ ịtọ ntọala ọzọ ma ọ bụghị nke a tọworị, nke bụ Jisọs Kraịst.’ 1 Ndị Kọrịnt 3:11. ‘N’elu nkume a,’ ka Jisọs kwuru, ‘ka M ga-ewu nzukọ-nsọ M.’ N’ihu Chineke, na n’ihu ọgụgụ isi nile nke eluigwe, n’ihu ndị agha a na-adịghị ahụ anya nke ọkụ mmụọ, Kraịst tọrọ ntọala nzukọ-nsọ Ya n’elu Nkume dị ndụ. Nkume ahụ bụ Onwe Ya,—ahụ nke Ya n’onwe ya, nke e nyawara ma merụọ ahụ n’ihi anyị. Megide nzukọ-nsọ e wuru n’elu ntọala a, ọnụ ụzọ ámá nke ọkụ mmụọ agaghị enwe mmeri.”

> “Lee ka ụka si yie ihe na-adịghị ike mgbe Kraịst kwuru okwu ndị a! Ọ bụ nanị obere ìgwè ndị kwere ekwe ka e nwere, ndị ike nile nke ndị mmụọ ọjọọ na nke ndị ajọ mmadụ ga-adịrịrị imegide; ma ndị na-eso ụzọ Kraịst ekwesịghị ịtụ egwu. E wuru ha n’elu Nkume nke ike ha, a pụghị ime ka ha daa.”

> “N’ime puku afọ isii, okwukwe ewulitewo n’elu Kraịst. N’ime puku afọ isii, idei mmiri na oké ifufe nke iwe Setan etigbuwo n’elu Nkume nke nzọpụta anyị; ma ọ na-eguzo n’enweghị mmegharị.

> “Pita ekwupụtala eziokwu ahụ nke bụ ntọala nke okwukwe chọọchị ahụ, ma Jizọs wee sọpụrụ ya ugbu a dịka onye nnọchi anya nke ahụ dum nke ndị kwere ekwe. O sịrị, ‘M ga-enye gị mkpịsị ugodo nke alaeze eluigwe; ihe ọ bụla ị ga-ekekọta n’elu ụwa ga-abụ nke e kekọtaworo n’eluigwe: ihe ọ bụla ị ga-atọpụkwa n’elu ụwa ga-abụ nke a tọpụrụ n’eluigwe.’”

> “‘Mkpịsị-igodo nke alaeze eluigwe’ bụ okwu nile nke Kraịst. Okwu nile nke Akwụkwọ Nsọ Dị Nsọ bụ nke Ya, a gụnyekwara ha ebe a. Okwu ndị a nwere ike imeghe ma mechie eluigwe. Ha na-ekwupụta ọnọdụ ndị a na-adabere na ha anabata ma ọ bụ jụ mmadụ. N’ụzọ dị otu a, ọrụ nke ndị na-ekwusa okwu Chineke bụ isi ísì nke ndụ na-eduga ná ndụ, ma ọ bụ nke ọnwụ na-eduga n’ọnwụ. Nke ha bụ ozi e ji nsonaazụ ebighị ebi tụọ arọ.”

> “Onye Nzọpụta ahụ atụnyegaghị ọrụ nke oziọma n’aka Pita naanị ya. N’oge ọzọ ka e mesịrị, n’ime ikwughachi okwu ndị a gwara Pita, O tinyere ha ozugbo n’ọrụ n’ebe nzukọ ahụ nọ. Ma e kwukwara otu ihe ahụ n’isi ya nye mmadụ iri na abụọ ahụ dịka ndị nnọchiteanya nke òtù ndị kwere ekwe. Ọ bụrụ na Jisọs enyefeela otu n’ime ndị na-eso ụzọ ahụ ikike pụrụ iche karịrị ndị ọzọ, anyị agaghị ahụ ha ugboro ugboro ka ha na-arụrịta ụka banyere onye ga-adị ukwuu karịa. Ha gaara edobe onwe ha n’okpuru ọchịchọ nke Nna ha ukwu, ma sọpụrụ onye ahụ Ọ họpụtara.”

> “Kama ịtụkwasị otu onye ka ọ bụrụ isi ha, Kraịst gwara ndị na-eso ụzọ ya, ‘Unu ekwela ka a kpọọ unu Rabai;’ ‘unu ekwekwala ka a kpọọ unu ndị nna ukwu: n’ihi na otu onye bụ Nna-ukwu unu, ya bụ Kraịst.’ Matiu 23:8, 10.”

> “‘Isi nke nwoke ọ bụla bụ Kraịst.’ Chineke, onye tinyere ihe nile n’okpuru ụkwụ Onye Nzọpụta, ‘nyere Ya ka ọ bụrụ isi n’ihe nile nye nzukọ, nke bụ ahụ́ Ya, izu-okè nke Onye ahụ nke na-emeju ihe nile n’ihe nile.’ 1 Corinthians 11:3; Ephesians 1:22, 23. E wuru nzukọ ahụ n’elu Kraịst dịka ntọala ya; ọ ghaghị irubere Kraịst isi dịka Isi ya. O kwesịghị ịdabere n’aka mmadụ, ma ọ bụ ka mmadụ chịkwaa ya. Ọtụtụ na-ekwu na ọnọdụ ntụkwasị obi n’ime nzukọ na-enye ha ikike ịtụ ndị ọzọ ihe ha ga-ekwere na ihe ha ga-eme. Chineke akwadoghị nkwupụta a. Onye Nzọpụta na-ekwupụta, sị, ‘Unu niile bụ ụmụnna.’ Ha nile nọ n’okpuru ọnwụnwa, ma nwekwa ike idaba n’njehie. Ọ dịghị onye ọbụla e kere eke nke anyị pụrụ ịdabere na ya maka nduzi. Nkume nke okwukwe bụ ọnụnọ dị ndụ nke Kraịst n’ime nzukọ. N’elu nke a ka ọbụna onye kacha adịghị ike pụrụ ịdabere, ma ndị na-eche na ha bụ ndị kacha sie ike ga-egosi na ha bụ ndị kacha adịghị ike, ma ọ bụrụ na ha emeghị Kraịst ike-ha. ‘Onye a bụrụ ọnụ ka nwoke ahụ bụ nke na-atụkwasị mmadụ obi, ma na-eme anụ ahụ ogwe aka ya.’ Onye-nwe-anyị ‘bụ Nkume, ọrụ Ya zuru okè.’ ‘Ngọzị dịrị ha nile nke na-atụkwasị Ya obi.’ Jeremiah 17:5; Deuteronomy 32:4; Psalm 2:12.”

> “Mgbe Pita kwupụtasịrị Ya, Jisọs nyere ndị na-eso ụzọ Ya iwu ka ha ghara ịgwa mmadụ ọbụla na Ọ bụ Kraịst. E nyere iwu a n’ihi mmegide siri ike nke ndị odeakwụkwọ na ndị Farisii. Karịa nke a, ndị mmadụ, ọbụna ndị na-eso ụzọ ahụ, nwere nghọta na-ezighị ezi nke ukwuu banyere Mesaịa, nke mere na nkwupụta ọha banyere Ya agaghị enye ha ezi echiche banyere agwa Ya ma ọ bụ ọrụ Ya. Ma kwa ụbọchị Ọ nọ na-ekpughe Onwe Ya nye ha dịka Onye Nzọpụta, ma n’ụzọ dị otu a Ọ chọrọ inye ha ezi nghọta banyere Ya dịka Mesaịa.”

> “Ndị na-eso ụzọ ahụ ka na-atụ anya na Kraịst ga-achị dịka onye eze nke ụwa a. Ọ bụ ezie na O werela ogologo oge zoo nzube Ya, ha kweere na Ọ gaghị anọgide mgbe niile n’ogbenye na n’amaghị ama; oge ahụ adịla nso mgbe Ọ ga-eguzobe alaeze Ya. Na a gaghị emeri ịkpọasị nke ndị nchụàjà na ndị rabaị, na ndị obodo nke Ya onwe ha ga-ajụ Kraịst, kpee Ya ikpe dịka onye nduhie, ma kpọgide Ya n’obe dịka onye omempụ,—echiche dị otu a abịabeghị n’uche ndị na-eso ụzọ ahụ ma ọlị. Ma awa nke ike nke ọchịchịrị nọ na-abịaru nso, Jizọs aghaghịkwa imeghe n’ihu ndị na-eso ụzọ Ya ọgụ ahụ dị n’ihu ha. O wutere Ya nke ukwuu ka Ọ na-atụ anya ọnwụnwa ahụ.” The Desire of Ages, 411-415.

Amaokwu nke iri na isii nke Daniel iri na otu, na-anọchi anya iwu Sọnde nke na-abịa n’oge na-adịghị anya na United States. Tupu oge nke “ala ọma jijiji” ahụ eruo, a na-akpọte ndị na-achọ ịbụ ndị so n’ime otu narị puku na iri anọ na anọ ahụ n’ụra ha. Ihe na-akpọte ha bụ ozi amụma. N’oge ahụ, a na-egosipụta òtù abụọ, ma dị ka e gosiri ya n’ilu nke ụmụ agbọghọ iri ahụ, otu òtù nwere mmanụ n’ime ite ha, òtù nke ọzọ enweghị ya. Amaokwu nke iri na atọ ruo nke iri na ise nke Daniel iri na otu, abụghị nanị na ha na-anọchi anya akụkọ ihe mere eme nke amụma nke na-ebute ụzọ tupu iwu Sọnde ahụ, ha na-anọchikwa anya “ozi” ahụ, nke, n’ọnọdụ ilu nke ụmụ agbọghọ iri ahụ, bụ “mmanụ” ahụ ndị amamihe ga-enwe ka ha wee nata akara nke Chineke ma bulie elu dị ka ọkọlọtọ n’oge ala ọma jijiji ukwu ahụ. Edemede ndị a eruola ugbu a n’isi njedebe nke edemede niile, n’ihi na ozi ahụ nke a nọchiri anya ya n’ime amaokwu ndị a, bụ mmanụ ọlaedo ahụ nke a na-awụsa ala site n’ime ọkpọkọ ọlaedo abụọ ahụ.

Anyị ga-aga n’ihu n’ọmụmụ a n’isiokwu na-esote.

> “Dị nnọọ ogologo oge ka ndị na-ekwupụta eziokwu na-ejere Setan ozi, onyinyo ala mmụọ ya ga-egbochi ha ịhụ Chineke na eluigwe nke ọma. Ha ga-adị ka ndị ahụ tufuru ịhụnanya mbụ ha. Ha apụghị ile anya n’eziokwu ndị ebighị ebi. A na-anọchi anya ihe ahụ Chineke kwadebere anyị n’akwụkwọ Zekaraya, isi nke 3 na 4, na 4:12–14: ‘M wee zaghachi ọzọ, sị ya, Gịnị ka alaka olive abụọ ndị a bụ, nke na site n’ụkpọ ọlaedo abụọ ahụ na-awụsa mmanụ ọlaedo ahụ n’ime ha pụta? O wee zaa m, sị, Ì maghị ihe ndị a bụ? M wee sị, Mba, Onyenwe m. O wee sị, Ndị a bụ ndị abụọ e tere mmanụ, ndị na-eguzo n’akụkụ Onyenwe nke ụwa niile.’”

> “Onyenwe anyị juputara n’ihe enyemaka niile. Ọ dịghị ihe ọ bụla ọ na-enweghị n’ihe gbasara ihe eji arụ ọrụ. Ọ bụ n’ihi ụkọ okwukwe anyị, ịdị anyị n’ụwa, okwu anyị na-adịghị ọnụ ahịa, ekweghị ekwe anyị, nke a na-egosipụta n’okwu ọnụ anyị, ka onyinyo ọchịchịrị ji achịkọta onwe ha gburugburu anyị. A naghị ekpughe Kraịst n’okwu ma ọ bụ n’agwa dị ka Onye ahụ mara mma nke ukwuu n’ozuzu ya, na onye kachasi elu n’etiti puku iri. Mgbe mkpụrụ obi juputara na afọ ojuju nke iweli onwe ya elu ruo n’ihe efu, Mmụọ nke Onyenwe anyị nwere ike ime ntakịrị ihe maka ya. Ọhụụ mkpirikpi anyị na-ahụ onyinyo ahụ, ma ọ pụghị ịhụ ebube dị n’azụ ya. Ndị mmụọ ozi na-ejide ifufe anọ ahụ, nke a na-anọchi anya ya dị ka ịnyịnya iwe nke na-achọ ịtọpụ onwe ya ma gbaa ọsọ gafee elu ụwa niile, na-eburu mbibi na ọnwụ n’ụzọ ya.”

> “Ànyị ga-ehi ụra n’otu oke nke ụwa ebighị ebi? Ànyị ga-abụ ndị ndinwụ, ndị oyi, na ndị nwụrụ anwụ? Ewoo, ka anyị wee nwee n’ime ụka anyị Mmụọ na ume nke Chineke, ka e kuwere n’ime ndị nke Ya, ka ha wee guzo n’ukwu ha ma dị ndụ. Anyị kwesịrị ịhụ na ụzọ ahụ dị warara, na ọnụ ụzọ ámá ahụ dịkwa warara. Ma dịka anyị na-esi n’ọnụ ụzọ ámá ahụ warara gafee, obosara ya enweghị nsọtụ.” Manuscript Releases, volume 20, 217.

> “Ndị e tere mmanụ guzo n’akụkụ Onyenwe ụwa nile, nwere ọnọdụ ahụ e nyere Setan n’oge gara aga dịka cherub na-ekpuchi. Site n’aka ndị dị nsọ gbara ocheeze Ya gburugburu, Onyenwe anyị na-edobe nkwurịta okwu na-adịgide adịgide na ndị bi n’ụwa. Mmanụ ọlaedo ahụ na-anọchi anya amara nke Chineke ji na-enye oriọna ndị kwere ekwe, ka ha ghara ịma jijiji ma nyụọ. Ọ bụrụ na mmanụ a dị nsọ adịghị asọpụ site n’eluigwe n’ozi nke Mmụọ Chineke, ndị nnọchiteanya nke ihe ọjọọ ga-enwe ọchịchị zuru ezu n’ebe mmadụ nọ.”

> “A na-emebi nsọpụrụ Chineke mgbe anyị na-anabataghị ozi ndị ọ na-ezigara anyị. N’ụzọ dị otu a, anyị na-ajụ mmanụ ọlaedo ahụ nke ọ ga-awụnye n’ime mkpụrụ obi anyị ka e wee kesaa ya nye ndị nọ n’ọchịchịrị. Mgbe oku ahụ ga-abịa, ‘Lee, nwoke na-alụ nwanyị na-abịa; pụtanụ izute ya,’ ndị na-anabataghị mmanụ nsọ ahụ, ndị na-edebeghị amara Kraịst n’ime obi ha, ga-achọpụta, dị ka ụmụ agbọghọ ndị nzuzu ahụ, na ha adịghị njikere izute Onyenwe ha. Ha enweghị, n’ime onwe ha, ike iji nweta mmanụ ahụ, ndụ ha emebikwala emebi. Ma ọ bụrụ na a rịọ Mmụọ Nsọ nke Chineke, ma ọ bụrụ na anyị arịọsie ike, dị ka Mosis mere, ‘Gosi m ebube gị,’ ịhụnanya Chineke ga-awụpụ n’ime obi anyị. Site n’ọkpọkọ ọlaedo ndị ahụ, a ga-ebunye anyị mmanụ ọlaedo ahụ. ‘Ọ bụghị site n’ike, ọ bụghịkwa site n’ọrụ ebube, kama site na Mmụọ m, ka Jehova nke usuu ndị agha kwuru.’ Site n’ịnara ụzarị na-enwu gbaa nke Anyanwụ nke Ezi Omume, ụmụ Chineke na-enwu dịka ọkụ n’ụwa.” Review and Herald, July 20, 1897.

Back to Articles