Article

# Ọdịnihu Maka America na Julaị 18, 2020 - Nke Abụọ

Iri Ozi ahụ

Author

Jeff Pippenger

Published

August 24, 2023

Formats

PDF
Word
Song MP3

Tupu oge nnwale emechie, a na-enye iwu ka a “ghara ịkachi okwu nile nke amụma nke akwụkwọ a.”

> O wee sị m, Akàràla okwu nile nke amụma nke akwụkwọ a: n’ihi na oge ahụ adịwo nso. Onye na-adịghị ezi omume, ka ọ nọgide na-adịghị ezi omume; onye rụrụ arụ, ka ọ nọgide na-adị rụrụ arụ; onye ezi omume, ka ọ nọgide na-eme ezi omume; onye dị nsọ, ka ọ nọgide na-adị nsọ. Mkpughe 22:10, 11.

N’isi nke ise nke Mkpughe, Chineke Nna nọ ọdụ n’oche-eze Ya, ma O ji akwụkwọ n’aka Ya nke e ji akara asaa mechie.

> M wee hụ n’aka nri nke Onye ahụ nọ ọdụ n’ocheeze otu akwụkwọ e dere n’ime ya na n’azụ ya, e jirikwa akara asaa mechie ya. Nkpughe 5:1.

Ka akụkọ ahụ si n’amaokwu nke mbụ na-aga n’ihu ruo n’isi nke asaa, anyị na-ahụ na Jisọs, onye a na-anọchi anya ya dịka Odum nke ebo Juda, bụ Onye ahụ nke na-anata akwụkwọ ahụ n’aka Nna ya ma bido imeghe akàrà ndị ahụ n’usoro n’usoro. Mgbe O meghere akara nke isii ma wepụta ozi nke akara ahụ na-anọchi anya ya, isi nke isii na-akwụsị. Ọ na-akwụsị site n’ajụjụ nke na-eduba n’isi nke asaa, ebe anyị na-ahụ azịza nye ajụjụ ahụ e welitere n’amaokwu ikpeazụ nke isi nke isii.

> N’ihi na ụbọchị ukwu nke iwe ya abịawo; ònye kwa ka ọ ga-enwe ike iguzo? Mkpughe 6:17.

Isi nke asaa na-ewebata otu narị puku na iri anọ na anọ, na “oké ìgwè mmadụ.” Mgbe e gosipụtara ndị nke Chineke n’isi nke asaa, mgbe ahụ ka anyị hụrụ ka a na-ewepụ nke asaa na nke ikpeazụ n’ime akara ndị ahụ. Naanị amụma ọzọ n’akwụkwọ Mkpughe nke e mechiri akara ya bụ égbè eluigwe asaa nke isi nke iri. Isi okwu dị mfe bụ na naanị amụma dị n’akwụkwọ Mkpughe nke e mechiri emechi ma nke a pụrụ imeghe tupu oge amara emechie bụ “égbè eluigwe asaa.”

Ruo ọtụtụ afọ, ma ọ bụrụ na ọ bụghị ọtụtụ iri afọ, Future for America akpọpụtawo ihe “égbè eluigwe asaa” ahụ na-anọchi anya ya. “Égbè eluigwe asaa” ahụ na-anọchi anya akụkọ ihe mere eme nke mmegharị Millerite site n’August 11, 1840 ruo October 22, 1844. Sister White na-akwado eziokwu a ma gbakwụnye na “égbè eluigwe asaa” ahụ na-anọchikwa anya “ihe omume ga-abịa nke a ga-ekpughe n’usoro ha.” A pụrụ ịchọta ngosipụta zuru ezu nke eziokwu ndị a n’akwụkwọ Habakkuk’s Tables, maka onye ọ bụla na-amaghị eziokwu amụma ndị a.

Eziokwu banyere égbè-elu-igwe asaa nke e gosipụtara n’oge gara aga ka bụ eziokwu, ma kemgbe Ọgọst nke afọ a Onyenwe anyị ewepụla aka Ya n’isiokwu ndị a, e meekwa ka nghọta ka ukwuu pụta ìhè. Anyị ga-amalite na isi nke iri nke Mkpughe, mgbe ahụ anyị ga-atụle nkọwa Sister White banyere isi ahụ. Tupu anyị emee nke a, anyị ga-amata isi ihe abụọ na-adịghị metụta nlebara anya e nyere égbè-elu-igwe asaa ahụ.

Isi ihe mbu bu na ichoputa eziokwu nke égbè elu-igwe asaa ahu nke emeghewo ugbua choro otutu uzo nke eziokwu iji dozie ihe nile nke égbè elu-igwe asaa ahu na-anọchi anya ya n’ebe ha kwesiri idi. N’ebe a ka m na-ekpe ekpere, ka ndidi nke ndi nso di. Isi ihe nke abuo ejikọrọ na nke a bu na usoro ihe omume nke na-emepụta ihe ngosi olu nke isiokwu ndia nwere oke n’ogo oge o nwere ike igu ma kwuo. Isiokwu ndia aghaghi ka nke obula daba n’ime oge ahu. Site na mmalite nke ọmụmụ a, ana m eme ka unu mara na o ga-achọ isiokwu ole na ole iji guzobe eziokwu nke égbè elu-igwe asaa ahu na-anọchi anya ya. Ugbua, ka anyi gawa n’isi nke iri.

> Ahụrụ mkwa ọzọ mmụọ-ozi dị ike ka o si n’eluigwe rịdata, yi igwe ojii; egwurugwu dịkwa n’isi ya, ihu ya dịkwa ka anyanwụ, ụkwụ ya dịkwa ka ogidi ọkụ: O nwekwara n’aka ya obere akwụkwọ nke meghere emepe: o debekwara ụkwụ aka nri ya n’elu oké osimiri, na ụkwụ aka ekpe ya n’elu ụwa, Tie mkpu n’oké olu, dị ka mgbe ọdụm na-ebu ufu: mgbe o tiri mkpu, égbè eluigwe asaa kwupụtara olu ha. Mgbe égbè eluigwe asaa ahụ kwupụtasịrị olu ha, m chọrọ ide ya: m wee nụ olu sitere n’eluigwe na-asị m, Kaa akara n’ihe ndị ahụ égbè eluigwe asaa kwupụtara, edekwala ha. Mmụọ-ozi ahụkwa nke m hụrụ ka o guzo n’elu oké osimiri na n’elu ụwa weliri aka ya eluigwe, Were Onye ahụ nke dị ndụ ruo mgbe ebighị ebi, Onye kere eluigwe, na ihe ndị dị n’ime ya, na ụwa, na ihe ndị dị n’ime ya, na oké osimiri, na ihe ndị dị n’ime ya, ṅụọ iyi, na oge agakwaghị adị: Ma n’ụbọchị olu nke mmụọ-ozi nke asaa, mgbe ọ ga-amalite ịkpọ opi, a ga-emezu ihe omimi nke Chineke, dịka O kwusara ya ndị ohu Ya bụ ndị amụma. Olu ahụkwa nke m nụrụ sitere n’eluigwe gwakwara m ọzọ, sị, Gaa were obere akwụkwọ ahụ nke meghere emepe n’aka mmụọ-ozi ahụ nke guzo n’elu oké osimiri na n’elu ụwa. M wee gakwuuru mmụọ-ozi ahụ, sị ya, Nye m obere akwụkwọ ahụ. Ọ sịrị m, Were ya, rie ya kpamkpam; ọ ga-eme ka afọ gị bụrụ ilu, ma n’ọnụ gị ọ ga-atọ ụtọ dịka mmanụ aṅụ. M wee were obere akwụkwọ ahụ n’aka mmụọ-ozi ahụ, rie ya; ọ dịkwara n’ọnụ m ụtọ dịka mmanụ aṅụ: ma ozugbo m richara ya, afọ m wee bụrụ ilu. O wee sị m, I ghaghị ibu amụma ọzọ n’ihu ọtụtụ ndị, na mba dị iche iche, na asụsụ dị iche iche, na ndị eze. Mkpughe 10:1–11.

Na-ekwu banyere isi nke iri, Nwannaanyị White kwuru:

> “Mmụọ-ozi dị ike nke nyere Jọn ntuziaka abụghị onye ọ bụla ọzọ ma e wezụga Jisọs Kraịst. Ịtọ ụkwụ aka nri Ya n’elu oké osimiri, na nke aka ekpe Ya n’elu ala akọrọ, na-egosi akụkụ ọ na-arụ n’ime ihe nkiri mmechi nke nnukwu esemokwu ahụ ya na Setan. Ọnọdụ a na-egosi ike kasịnụ Ya na ikike ọchịchị Ya n’elu ụwa dum. Esemokwu ahụ esiwanyela ike ma bụrụkwa nke siri ike karị site n’ọgbọ ruo n’ọgbọ, ọ ga-anọgidekwa otú ahụ ruo n’ime ihe nkiri ikpeazụ, mgbe ọrụ aghụghọ na arụmọrụ nkà nke ike ọchịchịrị ga-eru ogo ha kachasị elu. Setan, mgbe o jikọtara onwe ya na ndị ajọ mmadụ, ga-eduhie ụwa dum na ụka ndị na-anabataghị ịhụnanya nke eziokwu. Ma mmụọ-ozi ahụ dị ike na-achọ ka e gee Ya ntị. Ọ na-eti mkpu n’oké olu. Ọ ga-egosi ndị ahụ jikọtara onwe ha na Setan imegide eziokwu ike na ikike olu Ya.”

> “Mgbe égbè eluigwe asaa ndị a kwusịrị olu ha, iwu ahụ bịakwutere Jọn dịka o bịakwutere Daniel banyere obere akwụkwọ ahụ: ‘Kachie ihe ndị ahụ égbè eluigwe asaa ahụ kwusịrị.’ Ndị a metụtara ihe ga-eme n’ọdịnihu nke a ga-ekpughe n’usoro ha. Daniel ga-eguzo n’oke ya na njedebe nke ụbọchị ndị ahụ. Jọn hụrụ obere akwụkwọ ahụ ka e meghere. Mgbe ahụ amụma Daniel nwere ọnọdụ ha kwesịriri n’ozi nke mmụọ ozi mbụ, nke abụọ, na nke atọ a ga-enye ụwa. Mmeghe nke obere akwụkwọ ahụ bụ ozi metụtara oge.”

> “Akwụkwọ Daniel na Mkpughe bụ otu. Otu bụ amụma, nke ọzọ bụ mkpughe; otu bụ akwụkwọ e mechiri emechi, nke ọzọ bụ akwụkwọ e meghere. Jọn nụrụ ihe-omimi ndị égbè eluigwe kwuru, ma e nyere ya iwu ka ọ ghara ide ha.”

> “Ìhè ìhè pụrụ iche e nyere Jọn, nke e gosipụtara n’ime égbè eluigwe asaa ahụ, bụ nkọwa doro anya nke ihe ndị ga-eme n’okpuru ozi nke mmụọ-ozi mbụ na nke abụọ. Ọ dịghị mma ka ndị mmadụ mara ihe ndị a, n’ihi na a ghaghị nnọọ ịnwa okwukwe ha. N’usoro Chineke, a ga-ekwusa eziokwu ndị kacha dị ịtụnanya ma dịkwa omimi. A ga-ekwusa ozi nke mmụọ-ozi mbụ na nke abụọ, ma a gaghị ekpughe ìhè ọzọ tupu ozi ndị a arụchaa ọrụ ha pụrụ iche. Nke a ka e ji mmụọ-ozi ahụ na-eguzo otu ụkwụ ya n’elu oké osimiri nọchite anya ya, ka ọ na-eji iyi kasị dị nsọ kwusaa na oge agakwaghị adị ọzọ.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 971.

“Mmụọ-ozi dị ike” ahụ nke si n’eluigwe rịdata na Ọgọst 11, 1840 bụ Kraịst, ma o nwere ozi n’aka ya nke a gwara Jọn ka ọ rie. Ihe Jọn riri bụ ozi, ma o doro anya na ọ bụ ozi a ga-eburu ndị nke Chineke, ọ bụghị ụwa. Ọ dị mkpa ịmata onye e zubere ka amaokwu ahụ rute, n’ihi na ọbụna ọ bụ ezie na Kraịst rịdatara na Ọgọst 11, 1840, na-akara ike e nyere ozi mmụọ-ozi mbụ, ma si otú a na-egosi mgbe a ga-eburu ozi mmụọ-ozi mbụ ahụ n’ụwa niile, obere akwụkwọ ahụ nke Jọn ga-eri na-egosi mgbe Protestantism nyefere uwe-nsọpụrụ nke Protestantism n’aka ndị Millerite. Mgbe Kraịst jiri obere akwụkwọ ahụ rịdata, Ọ na-akwụsị mmekọrịta ọgbụgba ndụ Ya na ụka ahụ sitere n’ọzara ma n’otu oge ahụ na-akọwapụta ndị Millerite dị ka ndị ọhụrụ Ya a họpụtara nke ọgbụgba ndụ. Ndị Millerite bụ ndị mmadụ ndị na mbụ abụghị ndị nke Chineke. Ndị amụma anaghị emegide ibe ha ma ọlị.

> Ọ sịrịkwa m, Nwa nke mmadụ, guzo n’ụkwụ gị, m ga-agwakwa gị okwu. Mmụọ wee banye n’ime m mgbe ọ na-agwa m okwu, o wee mee ka m guzo n’ụkwụ m, ka m wee nụ Onye ahụ na-agwa m okwu. Ọ sịrịkwa m, Nwa nke mmadụ, ezitere m gị n’ebe ụmụ Izrel nọ, n’ebe mba na-enupụ isi nke nnupụisi megidewo m: ha onwe ha na nna ha emehiewo megide m ruo taa. N’ihi na ha bụ ụmụ aka ike na ndị obi siri ike. Ezitere m gị n’ebe ha nọ; ị ga-asịkwa ha, Otu a ka Onyenweanyị Chineke kwuru. Ma ha, ma ha gee ntị ma ọ bụ ma ha jụ ige ntị, (n’ihi na ha bụ ụlọ nnupụisi,) ha ga-amata na onye-amụma anọwo n’etiti ha. Ma gị, nwa nke mmadụ, atụla ha egwu, atụkwala okwu ha egwu, ọ bụ ezie na ogwu na uke nọnyere gị, ma ị na-ebikwa n’etiti akpị: atụla okwu ha egwu, atụkwala ụjọ n’ihu ha, ọ bụ ezie na ha bụ ụlọ nnupụisi. Ị ga-agwakwa ha okwu m, ma ha gee ntị ma ọ bụ ma ha jụ ige ntị: n’ihi na ha na-enupụ isi nke ukwuu. Ma gị, nwa nke mmadụ, nụ ihe m na-agwa gị; enupụkwala isi dịka ụlọ nnupụisi ahụ: meghee ọnụ gị, riekwa ihe ahụ m na-enye gị. Ma mgbe m lere anya, lee, e zitere m aka; ma, lee kwa, mpịakọta akwụkwọ dị n’ime ya; ọ gbasakwara ya n’ihu m; e dekwara ya n’ime na n’azụ: e dekwara n’ime ya iru uju, na ịkwa ákwá, na ahụhụ. Ọzọkwa, ọ sịrị m, Nwa nke mmadụ, rie ihe ọ bụla ị hụrụ; rie mpịakọta a, gaakwara gwa ụlọ Izrel okwu. Ya mere, m meghere ọnụ m, o wee mee ka m rie mpịakọta ahụ. Ọ sịrịkwa m, Nwa nke mmadụ, mee ka afọ gị rie, meekwa ka afọ ime gị jupụta na mpịakọta a nke m na-enye gị. M wee rie ya; o wee dị m n’ọnụ dị ka mmanụ aṅụ n’ịtọ ụtọ ya. Ọ sịrịkwa m, Nwa nke mmadụ, gawa, jee n’ụlọ Izrel, gwa ha okwu m. N’ihi na ezitereghị gị n’ebe ndị asụsụ ha dị iche na ndị okwu ha siri ike nọ, kama n’ebe ụlọ Izrel nọ; ọ bụghị n’ebe ọtụtụ ndị asụsụ ha dị iche na ndị okwu ha siri ike nọ, ndị ị na-apụghị ịghọta okwu ha. N’ezie, a sị na ezitere m gị n’ebe ha nọ, ha gaara ege gị ntị. Ma ụlọ Izrel agaghị ege gị ntị; n’ihi na ha agaghị ege m ntị: n’ihi na ụlọ Izrel niile bụ ndị aka ike na ndị obi siri ike. Lee, emewo m ka ihu gị sie ike megide ihu ha, meekwa ka ọkpọiso gị sie ike megide ọkpọiso ha. Dịka diamond nke siri ike karịa nkume ọkụ ka m mere ọkpọiso gị: atụla ha egwu, atụkwala ụjọ n’ihu ha, ọ bụ ezie na ha bụ ụlọ nnupụisi. Ọzọkwa, ọ sịrị m, Nwa nke mmadụ, nabata n’obi gị okwu m niile nke m ga-agwa gị, werekwa ntị gị nụ ha. Ezekiel 2:1–3:10.

Mgbe Kraịst rịdatara na obere akwụkwọ ahụ Jọn nara ma rie, ọ dị n’“ọnụ” ya “dị ka mmanụ aṅụ n’ihi uto ya.” Jọn Onye Nkpughe na Ezikiel, ha abụọ natara ozi sitere n’“aka” Kraịst. Ezikiel, ya mere kwa Jọn, nwere ozi ha ga-ekwupụtara “ụlọ Izrel,” ọ bụghị ndị nọ n’èzí Izrel. Ọ bụrụ na ndị nọ n’èzí Izrel anụwo ozi ahụ, ha gaara anabata ya, ma ọ bụghị Izrel, n’ihi na “ụlọ” Izrel “niile” “bụ ndị obi tara mmiri na ndị isiike n’obi.” Ụlọ Izrel dum ezuo ezu (“ụlọ niile”) bụ ndị nnupu isi kpamkpam. N’afọ 1840, e gosiri Izrel n’Isi nke iri nke Mkpughe dịka nzukọ-nsọ n’ọzara. Ha emejuola iko nke oge nnwale ha.

N’agbanyeghị na Izrel agaghị anụ ozi ahụ, e nyere onye-amụma iwu ka ọ ka buteere ha ozi nke obere akwụkwọ ahụ, ka e wee jide ha n’ọrụ maka ịjụ ìhè nke mmụọ ozi mbụ. N’akwụkwọ ikpe, a ga-ajụkwa ha ajụjụ n’ihi na ha jụrụ ịnụ ozi nke “onye-amụma” ahụ nke “nọworo n’etiti ha.” Ịjụ onye-amụma bụ ịjụ ozi ahụ e nyere onye-amụma ahụ site n’aka mmụọ ozi Gebriel, onye n’onwe ya natara ozi ahụ n’aka Kraịst, onye natara ya n’aka Nna. Mgbe Kraịst rịdatara na ozi nke obere akwụkwọ ahụ n’aka Ya, ọ dabara na mgbe Mmụọ Nsọ rịdatara n’oge baptizim Ya. E buru nke ahụ ụzọ gosi site n’aka Mosis n’ọhịa ọkụ ahụ, ọ bụkwa otu waymark ahụ dị n’eziokwu n’ime mmegharị mgbanwe ọ bụla.

> “Ọrụ Chineke n’elu ụwa na-egosi, site n’ọgbọ ruo n’ọgbọ, myirịta dị ịrịba ama n’ime mmegharị ukwu ọ bụla nke mgbazigharị ma ọ bụ nke okpukpe. Ụkpụrụ nke Chineke n’otú Ọ si emeso mmadụ ihe na-adị mgbe niile otu. Mmegharị ndị dị mkpa nke oge a nwere ihe ha na ya yiri n’ihe ndị gara aga, ahụmahụ nke chọọchị n’oge ndị mbụ nwekwara nkuzi ndị bara nnukwu uru nye oge anyị ugbu a.” The Great Controversy, 343.

Ọda ike ọchịchị Ottoman na Ọgọst 11, 1840, (nke bụ mgbe Jọn na Izekiel riri obere akwụkwọ ahụ nke dị n’“aka” Kraịst,) na-akara “inye ike” ozi nke mmụọ ozi mbụ ahụ nke “ruru” n’oge “njedebe” na 1798. E “nyere ya ike” site n’ịkwado iwu amụma kachasị mkpa nke ndị Millerite; ụkpụrụ otu afọ maka otu ụbọchị. Mgbe ahụ Kraịst bidoro iwulite ntọala ụlọ nsọ Millerite, dị ka O mere n’oge baptizim Ya.

> “A kwusiri okwukwe Nathanael nke na-ama jijiji ike ugbu a, o wee zaa, sị, ‘Rabbi, Ị bụ Ọkpara Chineke; Ị bụ Eze Izrel.’ Jisọs zara, sị ya, ‘N’ihi na M gwara gị, sị, ahụrụ M gị n’okpuru osisi fig, ị kwere? Ị ga-ahụ ihe ndị ka ukwuu karịa ndị a.’ O wee sị ya, ‘N’ezie, n’ezie, ana M asị unu, site ugbu a gaa n’ihu unu ga-ahụ Eluigwe ka o meghere emepe, na ndị mmụọ ozi nke Chineke ka ha na-arịgo ma na-agbadata n’elu Ọkpara nke Mmadu.’”

> “N’ime ndị a mbụ ole na ole bụ ndị na-eso ụzọ, a na-atọ ntọala nke ụka Ndị Kraịst site n’ọrụ onye n’otu n’otu. Jọn buru ụzọ duzie mmadụ abụọ n’ime ndị na-eso ụzọ ya ka ha bịakwute Kraịst. Mgbe ahụ otu n’ime ndị a chọtara nwanne ya nwoke, wee kpọta ya n’aka Kraịst. Mgbe ahụ Ọ kpọrọ Filip ka o soro Ya, o wee gaa ịchọ Netaniel.” Spirit of Prophecy, volume 2, 66.

Mgbe Kraịst rịdatara n’August 11, 1840, ya na obere akwụkwọ ahụ ghe oghe n’aka Ya, e burula nke a ụzọ gosi ya n’ọganihu mmegharị mgbanwe nke akụkọ ndụ Kraịst n’ụwa, n’ihi na mmegharị mgbanwe ọ bụla nwere otu ihe mgbaàmà ndị ahụ kpọmkwem. Mosis na mmegharị mgbanwe nke ọ duuru pụta nwekwara otu ihe mgbaàmà ahụ. Ahụmahụ Mosis n’ọhịa ọkụ ahụ nke na-erighị ere bụ onyinyo nke Mmụọ Nsọ na-arịdata n’oge baptizim Kraịst, nke, n’aka nke ya, bụkwa onyinyo nke afọ 1840, nke, n’aka nke ya, na-abụ onyinyo nke September 11, 2001 mgbe mmụọ ozi dị ike nke Mkpughe iri na asatọ rịdatara.

“Ọbịbịa” nke ozi mmụọ ozi mbụ, na “ọbịbịa” nke ozi mmụọ ozi nke abụọ, na “ọbịbịa” nke ozi mmụọ ozi nke atọ, a na-anọchi ha niile anya site n’aka ndị mmụọ ozi. Mmụọ ozi mbụ nwere obere akwụkwọ n’aka ya, nke abụọ nwere ihe e dere ede n’aka ya, nke atọkwa nwere mpịakọta akpụkpọ anụ n’aka ya. N’elu àmà nke mmadụ abụọ ma ọ bụ atọ ka a na-eme ka eziokwu guzosie ike. Ndị mmụọ ozi atọ ahụ niile, ma n’oge ọbịbịa ha ma ọ bụ n’oge e nyere ha ike, nwere ozi n’aka ha.

Jọn na Izekiel na-anọchi anya ndị ahụ riri ozi ahụ mgbe e “nyere ozi mmụọ ozi mbụ ike,” nke bụ akara-oge akụkọ ihe mere eme dị iche na mgbe ozi mmụọ ozi mbụ ahụ “rutere” n’afọ 1798.

Ọ dị nnọọ mkpa nke ukwuu ịmara ọdịiche dị n’etiti “ịbịarute” nke ozi na “inye ya ike.” Ka anyị na-atụle akụkụ Akwụkwọ Nsọ na-esonụ, rịba ama na ebumnuche nke mmụọ ozi mbụ ahụ bụ otu ihe ahụ kpọmkwem dịka ebumnuche nke mmụọ ozi ahụ dị na Mkpughe iri na asatọ nke ji ebube ya mee ka ụwa nwee ìhè. Rịba amakwa na ozi nke ọ bụla na-akpata nkewa, nke na-emepụta ụdị abụọ nke ndị na-efe ofufe.

> “E gosiri m mmasị nke eluigwe niile weere n’ọrụ ahụ a na-arụ n’elu ụwa. Jizọs nyere otu mmụọ-ozi dị ike [mmụọ-ozi mbụ ahụ] iwu ka ọ rịdata ma dọọ ndị bi n’ụwa aka ná ntị ka ha kwadebe maka ọbịbịa Ya nke ugboro abụọ. Ka mmụọ-ozi ahụ si n’ihu Jizọs pụọ n’eluigwe, ìhè na-egbuke egbuke nke ukwuu, juputara n’ebube, gara n’ihu ya. A gwara m na ozi ya bụ ime ka ebube ya mee ka ụwa nwuo ìhè na ịdọ mmadụ aka ná ntị banyere iwe Chineke na-abịa. Ọtụtụ ìgwè mmadụ natara ìhè ahụ. Ụfọdụ n’ime ndị a yiri ka ha dị nnọọ njọ n’obi, ebe ndị ọzọ jupụtara n’ọṅụ ma bụrụkwa ndị e buru n’ọṅụ mmụọ. Ndị niile natara ìhè ahụ tụgharịrị ihu ha n’ebe eluigwe nọ ma nye Chineke otuto. Ọ bụ ezie na e mere ka ọ dakwasị mmadụ niile, ụfọdụ bịara naanị n’okpuru mmetụta ya, ma ha anabataghị ya n’obi ha dum. Ọtụtụ jupụtara n’oké iwe. Ndị ụkọchukwu na ndị mmadụ jikọtara onwe ha na ndị ọjọọ ma guzosie ike iguzogide ìhè ahụ nke mmụọ-ozi ahụ dị ike mere ka o pụta ìhè. Ma ndị niile natara ya wepụrụ onwe ha n’ụwa ma bụrụ ndị e jikọtara ọnụ nke ọma.”

> “Setan na ndị mmụọ ozi ya nọ n’ọrụ ike n’ịchọ iduhie uche nke ọtụtụ mmadụ ka o kwere mee ka ha si n’ìhè wezuga. Ìgwè ahụ jụrụ ya ka a hapụrụ n’ọchịchịrị. Ahụrụ m mmụọ ozi nke Chineke ka ọ na-ele ndị ya na-ekwupụta onwe ha dị ka ndị nke Ya anya n’ike mmasị kasịnụ, ka o dekọọ àgwà ha zụlitere mgbe e wetara ha ozi ahụ nke sitere n’eluigwe. Ma dịka ọtụtụ nnọọ n’ime ndị ahụ na-ekwu na ha hụrụ Jisọs n’anya si n’ọchịchịrị, ịkwa emo, na ịkpọasị tụgharịa pụọ n’ozi ahụ nke eluigwe, mmụọ ozi nke ji akwụkwọ akpụkpọ anụ n’aka ya dere akụkọ ihere ahụ. Iwe ziri ezi jupụtara eluigwe nile n’ihi na e leliri Jisọs anya otú a site n’aka ndị na-ekwupụta na ha bụ ndị na-eso ụzọ Ya.”

> “Ahụrụ m nkụda mmụọ nke ndị nwere ntụkwasị obi, n’ihi na ha ahụghị Onyenwe ha n’oge a tụrụ anya ya. Ọ bụ nzube Chineke izochi ihe ga-abịa n’ọdịnihu ma duru ndị nke Ya ruo n’ebe mkpebi dị. E wezụga ikwusa oge doro anya banyere ọbịbịa Kraịst, ọrụ ahụ Chineke zubere agaghịara emezu. Setan na-eduga ọtụtụ nnọọ ka ha lekwasị anya n’ọdịnihu dị anya maka nnukwu ihe omume ndị metụtara ikpe na njedebe nke oge amara. Ọ dị mkpa ka e mee ka ndị mmadụ chọọ nke ukwuu nkwadebe dị ugbu a.

> “Ka oge na-aga, ndị ahụ na-anatabeghị ìhè nke mmụọ-ozi ahụ n’uju jikọtara onwe ha na ndị ledara ozi ahụ anya, ha wee jiri ịkwa emo tụgharịa megide ndị ahụ nwere nkụda mmụọ. Ndị mmụọ-ozi rịbara ama ọnọdụ ndị na-ekwupụta na ha bụ ndị na-eso Kraịst. Ịgafe nke oge ahụ a kapịrị ọnụ anwaleela ha ma gosi ha otú ha dị n’eziokwu, e wee tụọ ọtụtụ nnọọ ọtụtụ n’akpịrịkpa ma hụ na ha ezughị oke. Ha ji olu ike kwuo na ha bụ Ndị Kraịst, ma n’ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ n’akụkụ niile, ha dara ada iso Kraịst. Setan ṅụrịrị ọṅụ n’ihi ọnọdụ ndị ahụ na-ekwupụta na ha bụ ndị na-eso Jisọs.”

> “O jidere ha n’ọ́nyà ọ tọrọ. O dugara ọtụtụ n’ime ha ka ha hapụ ụzọ ahụ kwụ ọtọ, ha na-agbalịkwa ịrịgo eluigwe site n’ụzọ ọzọ. Ndị mmụọ ozi hụrụ ndị dị ọcha na ndị nsọ ka ha na ndị mmehie dị na Zayọn na ndị ihu abụọ hụrụ ụwa n’anya gwakọrọ ọnụ. Ha echekwala ndị na-eso ụzọ Jisọs n’eziokwu; ma ndị rere ure nọ na-emetụta ndị nsọ. Ndị ndị obi ha ji agụụ siri ike ịmasị ịhụ Jisọs ka e gbochiri ikwu okwu banyere ọbịbịa Ya site n’aka ụmụnna ha ndị na-ekwu na ha bụ ndị nke Ya. Ndị mmụọ ozi lere ọnọdụ ahụ anya ma nwee ọmịiko n’ebe ndị fọdụrụnụ nọ, ndị hụrụ ngosipụta nke Onyenwe ha n’anya.”

> “E zigara m ọzọ dị ike [mmụọ ozi nke abụọ] ka o rịdata n’ụwa. Jizọs tinyere otu ihe e dere ede n’aka ya, ma ka ọ na-abịa n’ụwa, o tiri mkpu, sị, ‘Babilọn adaala, adaala.’ Mgbe ahụ, ahụrụ m ndị ahụ nwere nkụda mmụọ ka ha welite anya ha ọzọ eluigwe, na-ele anya n’okwukwe na olileanya maka ọbịbịa nke Onyenwe ha. Ma ọtụtụ dị ka ha nọgidere n’ọnọdụ nzuzu, dị ka ndị na-ehi ụra; ma m nwere ike ịhụ akara nke mwute miri emi n’ihu ha. Ndị ahụ nwere nkụda mmụọ hụrụ site n’Akwụkwọ Nsọ na ha nọ n’oge ichere ahụ, nakwa na ha ga-eji ndidi chere mmezu nke ọhụ ahụ. Otu ihe àmà ahụ nke duru ha ile anya Onyenwe ha na 1843, durukwa ha ịtụ anya Ya na 1844. Ma ahụrụ m na ọtụtụ n’ime ha enweghị ume ahụ nke kpọrọ okwukwe ha ihe pụrụ iche na 1843. Nkụda mmụọ ha emebiela okwukwe ha.”

> “Dịka ndị nke Chineke jikọtara ọnụ n’iti mkpu nke mmụọ-ozi nke abụọ ahụ, ìgwè eluigwe ji mmasị miri emi kacha sie ike hụ mmetụta ozi ahụ. Ha hụrụ ọtụtụ ndị bu aha Ndị Kraịst ka ha jiri nlelị na ịkwa emo tụgharịa megide ndị ahụ e mere ka ha nwee nkụda mmụọ. Ka okwu ndị a si n’egbugbere ọnụ ndị na-akwa emo daa, ‘Ị garubeghị elu!’ otu mmụọ-ozi dere ha. Mmụọ-ozi ahụ sịrị, ‘Ha na-akwa Chineke emo.’ E mere ka m laghachi azụ ịhụ mmehie yiri nke a e mere n’oge ochie. E buliri Elaịja gaa n’eluigwe, uwe mwụda ya wee daa n’aka Elaịsha. Mgbe ahụ, ụmụ okorobịa ajọ omume, ndị mụtara n’aka nne na nna ha ilelị nwoke nke Chineke, soro Elaịsha, ma tie mkpu n’ịkwa emo, sị, ‘Gbagoo, gị isi-isi; gbagoo, gị isi-isi.’ N’ịkparị ohu Ya otu a, ha kparịrị Chineke, ha wee nata ntaramahụhụ ha n’ebe ahụ ozugbo. N’otu aka ahụ, ndị ahụ kparịworo ma kwakwaa emo n’echiche nke ịrịgo elu nke ndị nsọ, a ga-eleta ha site n’iwe Chineke, a ga-emekwa ka ha mata na ọ bụghị ihe dị mfe iji Onye kere ha egwu.”

> “Jisọs nyere ndị mmụọ-ozi ọzọ iwu ka ha fee ọsọ ọsọ iji mee ka okwukwe ndị Ya, nke dara mba, dịghachi ndụ ma sie ike, ma kwadebe ha ka ha ghọta ozi nke mmụọ-ozi nke abụọ na mmegharị dị mkpa nke a gaje ime n’eluigwe n’oge na-adịghị anya. Ahụrụ m ndị mmụọ-ozi a ka ha natara ike na ìhè dị ukwuu n’aka Jisọs, wee fee ọsọ ọsọ bịa n’ụwa imezu ozi e nyere ha, iji nyere mmụọ-ozi nke abụọ aka n’ọrụ ya. Otu nnukwu ìhè mụbara n’ahụ ndị nke Chineke ka ndị mmụọ-ozi ahụ na-eti mkpu, ‘Lee, Nwoke-alụ Nwanyị na-abịa; pụtanụ izute Ya.’ Mgbe ahụ ahụrụ m ndị a nwere ndakpọ olileanya ka ha biliri ma n’otu olu na mmụọ-ozi nke abụọ kwusaa, ‘Lee, Nwoke-alụ Nwanyị na-abịa; pụtanụ izute Ya.’ Ìhè sitere n’aka ndị mmụọ-ozi ahụ banyeere ọchịchịrị n’ebe niile. Setan na ndị mmụọ-ozi ya chọsiri ike igbochi ka ìhè a gbasaa ma mepụta mmetụta e zubere ka o mepụta. Ha lụsoro ndị mmụọ-ozi nke eluigwe ọgụ, na-agwa ha na Chineke eduhiela ndị mmadụ, nakwa na n’agbanyeghị ìhè na ike ha nile, ha apụghị ime ka ụwa kwere na Kraịst na-abịa. Ma n’agbanyeghị na Setan gbalịsiri ike igbochi ụzọ ahụ ma dọpụta uche ndị mmadụ pụọ n’ìhè ahụ, ndị mmụọ-ozi nke Chineke gara n’ihu n’ọrụ ha….”

> “Dịka ije ozi Jisọs nọ na-eme mechiri n’Ebe Nsọ, ma O wee banye n’Ebe Kachasị Nsọ, guzo n’ihu igbe ọgbụgba ndụ nke nwere iwu Chineke, Ọ zitere mmụọ ozi ọzọ dị ike nke nwere ozi nke atọ nye ụwa. E tinyere akwụkwọ akpụkpọ anụ n’aka mmụọ ozi ahụ, ma ka ọ na-agbadata n’ụwa n’ike na ebube, ọ kpọsara ịdọ aka ná ntị dị egwu, nke nwere iyi egwu kachasị njọ a hụworo ewetara mmadụ. E mere ozi a ka o mee ka ụmụ Chineke nọrọ na nche, site n’igosi ha oge ule na ahụhụ nke dị n’ihu ha. Mmụọ ozi ahụ sịrị, ‘A ga-eme ka ha bata n’agha siri ike megide anụ ọhịa ahụ na oyiyi ya. Naanị olileanya ha nke ndụ ebighị ebi bụ ịnọgide bụrụ ndị kwụsiri ike. Ọ bụ ezie na ndụ ha nọ n’ihe ize ndụ, ha aghaghị ijidesi eziokwu ahụ ike.’ Mmụọ ozi nke atọ ahụ mechiri ozi ya otu a: ‘Lee ndidi nke ndị nsọ nọ: lee ndị na-edebe iwu Chineke na okwukwe Jisọs.’ Ka ọ na-ekwughachi okwu ndị a, ọ kpọrọ aka n’ebe nsọ eluigwe. A na-edu uche ndị niile nabatara ozi a gaa n’Ebe Kachasị Nsọ, ebe Jisọs guzo n’ihu igbe ahụ, na-eme arịrịọ ikpeazụ Ya maka ndị niile ebere ka na-adịrị, na maka ndị mebiri iwu Chineke n’amaghị ama. E mere mkpuchi mmehie a maka ndị ezi omume nwụrụ anwụ nakwa maka ndị ezi omume dị ndụ. Ọ gụnyere ndị niile nwụrụ na-atụkwasị Kraịst obi, ma ndị na-anataghị ìhè banyere iwu Chineke, mehiere n’amaghị ama site n’imebi ụkpụrụ ya.” Early Writings, 245–254.

N’ime ibe ole na ole sochirinụ n’otu akwụkwọ ahụ, ka ọ na-ekwu banyere otu echiche ndị ahụ e kwurula ugbu a, Sister White na-akọwapụta na e gosiri n’ihu n’akụkọ ndụ Kraịst ịjụ ozi atọ ahụ n’akụkọ ihe mere eme nke ndị Millerite. N’ebe ahụ, ọ na-enye ihe àmà abụọ nke na-egosi usoro nnwale na-aga n’ihu nke na-achọ mmeri n’oge nnwale nke ọ bụla ka e wee nwee ike ịga n’ihu ruo nnwale na-esote.

> “Ahụrụ m otu ìgwè ndị guzosiri ike nke ọma ma chekwaa nke ọma, ndị na-enyeghị nkwado ọ bụla nye ndị ga-achọ ime ka okwukwe e guzobere nke ahụ ahụ maa jijiji. Chineke lere ha anya n’ịnakwere ha. E gosiri m nzọụkwụ atọ—ozi nke mmụọ-ozi mbụ, nke abụọ, na nke atọ. Mmụọ-ozi ahụ nke so m kwuru, ‘Ahụhụ ga-adịrị onye ọ bụla nke ga-akwagharị otu nkume ma ọ bụ kpalie otu mkpịsị n’ime ozi ndị a. Ezi nghọta nke ozi ndị a dị oke mkpa n’ihi ndụ. Ọdịnihu nke mkpụrụ-obi na-adabere n’ụzọ e si anabata ha.’ E wetarakwara m ọzọ site n’ozi ndị a, ma ahụrụ m otú ndị nke Chineke si zụta ahụmahụ ha n’ọnụ ahịa dị oke elu. E nwetara ya site n’ọtụtụ ahụhụ na ọgụ siri ike. Chineke duuru ha nzọụkwụ site na nzọụkwụ, ruo mgbe O tinyere ha n’elu ikpo okwu siri ike, nke a na-apụghị ịkwaga. Ahụrụ m ndị mmadụ n’otu n’otu ka ha bịarutere n’ebe ikpo okwu ahụ dị ma nyochaa ntọala ya. Ụfọdụ ji ọṅụ kpọmkwem banye n’elu ya. Ndị ọzọ malitere ịchọ mmejọ n’ime ntọala ahụ. Ha chọrọ ka e mee mmezi, mgbe ahụ ka ikpo okwu ahụ ga-aka zuo oke, ndị mmadụ kwa ga-enwekwa obi ụtọ karịa. Ụfọdụ siri n’elu ikpo okwu ahụ pụọ iji nyochaa ya ma kwupụta na e tọrọ ya n’ụzọ na-ezighị ezi. Ma ahụrụ m na ọ fọrọ nke nta ka ha niile guzosie ike n’elu ikpo okwu ahụ ma gbaa ndị ahụ siri n’elu ya pụọ ume ka ha kwụsị mkpesa ha; n’ihi na Chineke bụ Ọkachamara Nrụ ụlọ, ha na-alụkwa ọgụ megide Ya. Ha kọwara ọrụ ebube nke Chineke, nke duru ha ruo n’elu ikpo okwu ahụ siri ike, ma n’ịdị n’otu welie anya ha eluigwe, werekwa olu ike nye Chineke otuto. Nke a metụtara ụfọdụ n’ime ndị ahụ mere mkpesa ma hapụ ikpo okwu ahụ, ha kwa jiri ọdịdị ịdị umeala n’obi laghachi banye ọzọ n’elu ya.”

> “E weghachiri m azụ n’okwusa mbata mbụ nke Kraịst. E zigara Jọn n’ime mmụọ na ike Elaịja [na-anọchi anya ozi mmụọ-ozi mbụ] ka ọ kwadebe ụzọ Jizọs. Ndị jụrụ àmà Jọn anataghị uru n’ozizi Jizọs [na-anọchi anya ozi mmụọ-ozi nke abụọ]. Nmegide ha megide ozi ahụ buru amụma ọbịbịa Ya tinyere ha n’ọnọdụ ebe ha enweghị ike nfe ịnata ihe akaebe kachasị ike na Ọ bụ Mesaịa ahụ. Setan duru ndị jụrụ ozi Jọn ka ha gaa n’ihu karịa, ka ha jụkwa ma kpọgide Kraịst n’obe [na-anọchi anya ozi mmụọ-ozi nke atọ]. N’ime ime nke a ha tinyere onwe ha n’ọnọdụ ebe ha enweghị ike ịnata ngọzi nke ụbọchị Pentikọst, [na-anọchi anya mmụọ-ozi nke Mkpughe iri na asatọ] nke gaara akụzi ha ụzọ banye n’ebe nsọ nke eluigwe. Ịdọka ákwà mkpuchi nke ụlọ nsọ gosiri na a gaghịzi anabata àjà na emume ndị Juu. E tinyewo Àjà Ukwuu ahụ, a nabatakwara Ya, Mmụọ Nsọ nke rịdatara n’ụbọchị Pentikọst wee bufee uche ndị na-eso ụzọ ahụ site n’ebe nsọ nke ụwa gaa n’ebe nsọ nke eluigwe, ebe Jizọs batara site n’ọbara nke Ya, ka ọ wụkwasị ndị na-eso ụzọ Ya uru nke mkpuchi mmehie Ya. Ma a hapụrụ ndị Juu n’ọchịchịrị zuru ezu. Ha tufuru ìhè niile ha gaara enwe banyere atụmatụ nke nzọpụta, ma nọgidekwa na-atụkwasị obi n’àjà na onyinye ha na-abaghị uru. Ebe nsọ nke eluigwe eweworị ọnọdụ nke nke ụwa, ma ha amaghị mgbanwe ahụ. Ya mere ha enweghị ike irite uru n’arịrịọ ọnụ Kraịst n’ebe nsọ ahụ.

> “Ọtụtụ ndị ji ụjọ na-ele usoro ndị Juu n’ịjụ na n’ịkpọgide Kraịst n’obe anya; ma ka ha na-agụ akụkọ mmegbu ihere e mere Ya, ha na-eche na ha hụrụ Ya n’anya, nakwa na ha agaraghị agọnarị Ya dị ka Pita mere, ma ọ bụ kpọgide Ya n’obe dị ka ndị Juu mere. Ma Chineke, Onye na-agụ obi mmadụ niile, ewetala n’ule ịhụnanya ahụ ha kwuru na ha nwere n’ebe Jisọs nọ. Eluigwe niile jiri mmasị miri emi na-ele otú e si anabata ozi nke mmụọ-ozi mbụ anya. Ma ọtụtụ ndị kwuru na ha hụrụ Jisọs n’anya, ndị kwa wụsịrị anya mmiri ka ha na-agụ akụkọ obe ahụ, kparịrị ozi ọma nke ọbịbịa Ya. Kama ịnata ozi ahụ n’ọṅụ, ha kwupụtara na ọ bụ aghụghọ. Ha kpọrọ ndị hụrụ ngosi Ya n’anya asị, ma chụpụ ha n’ụlọ-nzukọ dị iche iche. Ndị jụrụ ozi mbụ ahụ enweghi ike irite uru n’ozi nke abụọ; ha eriteghịkwa uru na mkpu etiti abalị ahụ, nke kwesịrị ịkwadebe ha ka ha site n’okwukwe soro Jisọs banye n’Ebe Kachasị Nsọ nke ebe nsọ nke eluigwe. Ma site n’ịjụ ozi abụọ mbụ ahụ, ha emeela ka nghọta ha gbaa ọchịchịrị nke ukwuu, nke na ha enweghị ike ịhụ ìhè ọ bụla n’ozi nke mmụọ-ozi nke atọ, nke na-egosi ụzọ banye n’Ebe Kachasị Nsọ. Ahụrụ m na dịka ndị Juu kpọgidere Jisọs n’obe, otu a ka ụka ndị a na-akpọ aha naanị kpọgidere ozi ndị a n’obe, ya mere ha amaghị ụzọ banye n’Ebe Kachasị Nsọ, ha apụghịkwa irite uru site n’arịrịọ Jisọs n’ebe ahụ. Dị ka ndị Juu, ndị chụrụ àjà ha na-abaghị uru, otu a ka ha na-ebuli ekpere ha na-abaghị uru elu gaa n’ime ngalaba ahụ Jisọs hapụrụ; ma Setan, nke aghụghọ ahụ na-atọ ya ụtọ, na-ewere àgwà okpukpe, ma na-eduga uche ndị a na-ekwu na ha bụ Ndị Kraịst n’ebe onwe ya nọ, na-arụ ọrụ site n’ike ya, ihe ịrịba ama ya, na ọrụ ebube ụgha ya, iji kee ha nke ọma n’ọnyà ya.” Early Writings, 258–261.

A kụzila akụkụ ndị si n’akwụkwọ *Early Writings* ugboro ugboro site n’ozi Future for America. Ma e nwere eziokwu ụfọdụ nke akụkụ ndị a na-egosi nke a na-ahụbeghị.

Akara ndị a na-akara ụzọ nke akụkọ ihe mere eme nke mmegharị Millerite ka e hiwere n’elu ọtụtụ mmegharị mgbanwe dị n’Akwụkwọ Nsọ. Ma ọ bụrụ na mmadụ amaghị nke ọma akara ndị a na-akara ụzọ a na-ahụ n’ime mmegharị mgbanwe ọ bụla, o yighị ka ọ ga-aghọta mkpa ọ dị n’ịmata ọdịiche dị n’etiti oge ozi “na-abata” na oge a “na-enye ya ike.” O nwekwara ike ịbụ na ọtụtụ n’ime ndị maara mmegharị mgbanwe ndị ahụ yiri ibe ha efunahụwo ụfọdụ àgwà dị oké mkpa nke akara ụzọ dị iche iche nke mmegharị mgbanwe ndị ahụ.

“Égbè ìgwe asaa” nke na-anọchi anya ihe ndị mere na mbido Adventism na ihe ndị ga-eme na njedebe Adventism, bụ ìhè ahụ e mepere emeghe ntakịrị oge tupu oge ebere emechie. A gwara anyị na “égbè ìgwe asaa” ahụ na-anọchi anya ma “nkọwa doro anya nke ihe ndị ga-eme n’okpuru ozi nke mmụọ ozi mbụ na nke abụọ,” ma “ihe ndị ga-eme n’ọdịnihu nke a ga-ekpughe n’usoro ha.” “Égbè ìgwe asaa” ahụ nwere akara ngosipụta nke Alfa na Omega.

“Nkọwapụta nke ihe ndị mere” nke mere “n’okpuru ozi nke mmụọ-ozi mbụ na nke abụọ,” na-anọchi anya ihe ndị na-eme n’okpuru ozi nke mmụọ-ozi nke atọ. Mgbe e nyere Jọn iwu ka ọ ghara ide ihe ụda égbè eluigwe asaa ahụ kwuru, iwu ahụ anọchiela anya site n’iwu e nyere Daniel ka ọ kaa akara n’akwụkwọ ya, n’ihi na a gwara anyị na mgbe “égbè eluigwe asaa ahụ kwusịrị olu ha, iwu ahụ bịara n’ebe Jọn nọ dị ka o bịara n’ebe Daniel nọ banyere obere akwụkwọ ahụ: ‘Kaa akara n’ihe ndị ahụ égbè eluigwe asaa ahụ kwuru.’”

Ezikiel na Jọn abụọ na-egosi ndị nke Chineke ka ha na-eri ozi ahụ n’oge inyeike nke mmụọ ozi mbụ ahụ n’afọ 1840, ma onye amụma Jeremaya na-egosi nkụda mmụọ nke mere n’etiti ndị nke Chineke mgbe ozi mmụọ ozi mbụ ahụ dị ka o dara ada.

> A hụrụ okwu Gị, m wee rie ha; okwu Gị wee bụrụrị m ọṅụ na obi-ụtọ nke obi m: n’ihi na a kpọrọ m aha Gị, O Onyenweanyị Chineke nke ụsụụ ndị agha. Anọghị m n’ọgbakọ ndị na-akwa emo, ma ọ bụ ṅụrịọ ọṅụ; anọ m naanị m n’ihi aka Gị: n’ihi na i mejuwo m iwe dị ọkụ. Gịnị mere ihe mgbu m ji bụrụ ihe na-adịgide adịgide, ọnyá m adịghịkwa agwọ agwọ, nke na-ajụ ka a gwọọ ya? Ì ga-abụrị m kpamkpam dị ka onye ụgha, na dịka mmiri ndị na-ada ada? Ya mere otu a ka Onyenweanyị kwuru, Ọ bụrụ na ị lọghachi, mgbe ahụ ka M ga-eme ka ị laghachi ọzọ, ị ga-eguzokwa n’ihu m: ma ọ bụrụ na i wepụta ihe dị oké ọnụ ahịa n’etiti ihe rụrụ arụ, ị ga-adị ka ọnụ m: ka ha lọghachikwute gị; ma gị onwe gị alaghachikwutela ha. Aga m eme gị ka ị bụrụ n’ebe ndị a nọ mgbidi ọla kọpa e wusiri ike: ha ga-alụso gị ọgụ, ma ha agaghị emeri gị: n’ihi na M nọnyere gị ịzọpụta gị na ịnapụta gị, ka Onyenweanyị kwuru. Aga m anapụta gị n’aka ndị ajọ omume, M ga-agbapụtakwa gị n’aka ndị dị egwu. Jeremaya 15:16–21.

Jeremaịa achọtawo okwu ndị dị n’akwụkwọ nta ahụ dị ka Jọn na Ịzikiel mere, ya onwe ya kwa eriela ozi ahụ; ma ozi ahụ aghọwo ozi (mmiri) nke dara ada. Ọ dị ka a ga-asị na Chineke aghọgbula mmadụ, nke, n’ezie, agaghị ekwe omume; ma ebubo ahụ nke “ụgha” na-enye isi mkpịsị ugodi iji dobe Jeremaịa n’oge mbụ nke nkụda mmụọ ndị Millerite nke e gosipụtara n’akwụkwọ Habakuk.

> Aga m eguzo n’ebe nche m, doo onwe m n’elu ụlọ nche, m ga-elekwa anya ịhụ ihe Ọ ga-agwa m, na ihe m ga-aza mgbe a baara m mba. Onye-nwe-anyị wee zaa m, sị, Dee ọhụ ahụ, meekwa ka ọ doo anya n’elu mbadamba, ka onye na-agụ ya wee gbaa ọsọ. N’ihi na ọhụ ahụ ka bụrịrị maka oge a kara aka, ma n’ọgwụgwụ ya ọ ga-ekwu okwu, ọ gaghịkwa agha ụgha: ọ bụrụgodị na ọ na-egbu oge, chere ya; n’ihi na ọ ga-abịa n’eziokwu, ọ gaghịkwa egbu oge. Habakkuk 2:1–3.

E dere ọhụ nke ozi mmụọ ozi mbụ ahụ n’elu chaatị ndị pionia nke afọ 1843, nke “aka” Chineke duziri.

> “Ahụwo m na aka Onyenwe anyị duziri chaatị nke 1843, na na a gaghị agbanwe ya; na ọnụ ọgụgụ ndị ahụ dị ka O siri chọọ ka ha dị; na aka Ya nọkwasịrị ya ma zoo njehie dị n’ime ụfọdụ n’ime ọnụ ọgụgụ ndị ahụ, nke mere na ọ dịghị onye pụrụ ịhụ ya, ruo mgbe e wepụrụ aka Ya.” Early Writings, 74.

E gosipụtara “oge ahọpụtara” nke 1843 n’elu chaatị ahụ, nke a bụkwa ihe mere a ji akpọ ya chaatị 1843. E bipụtara ya n’afọ 1842, n’ime mmezu nke iwu ahụ dị na Habakkuk ka e “dee ọhụụ ahụ, mee ka o doo anya n’elu tebụl dị iche iche.” A ga-eme ka ọhụụ ahụ doo anya n’elu “tebụl dị iche iche,” n’ụdị ọtụtụ, si otú a na-egosi na mgbe Onyenweanyị wepụrụ aka Ya n’ebe mmejọ ahụ dị na chaatị 1843, a ga-emezi ya n’elu chaatị ndị ọsụ ụzọ nke 1850. Mmejọ ahụ mụrụ nkụda mmụọ mbụ, Jeremaịa na-anọchitekwa ndị ahụ riri akwụkwọ nta ahụ n’August 11, 1840, bụ ndị nwere nkụda mmụọ mgbe oge ahọpụtara nke 1843 dara ada.

Mgbe Jeremaịa erichara obere akwụkwọ ahụ n’afọ 1840, ọ ghọrọ “ọṅụ na ịnụrị-obi” nke obi ya; ma mgbe nkụda-mmụọ ahụ bịara, ọ naghịzi “aṅụrị ọṅụ,” ọ “nọdụkwara naanị ya n’ihi” “aka” Chineke. Aka Chineke ekpuchila “mmejọ dị n’ime ụfọdụ n’ime ọgụgụ ahụ,” ya mere o mere ka Jeremaịa tụlee ohere na Chineke agwala ụgha. Nkwa e nyere Jeremaịa bụ na ọ bụrụ na ọ “alaghachi,” site n’ime nkụda-mmụọ ya, Chineke ga-eme Jeremaịa ka ọ bụrụ “ọnụ” Chineke. Ọ bụrụ na Jeremaịa alaghachi n’ebe Chineke nọ site n’ime nkụda-mmụọ ya ma mata na ọ nọ n’oge ichere nke ilu ụmụ agbọghọ iri ahụ, Chineke ga-eji ya bụrụ onye nkwuputa-ọnụ nke ga-akọwapụta kpọmkwem mgbe ọhụụ ahụ ga-abịa ma ghara ịdọrọ aka ná ntị ọzọ.

Ebumnuche nke ịtọpụta eziokwu ndị a n’ebe a, bụ iguzobe na, n’ihe gbasara ozi nile nke mmụọ-ozi ahụ, “mbata” ha na “inye-ike” ha na-eweta ozi nke ndụ ma ọ bụ ọnwụ nke na-amịpụta òtù abụọ nke ndị na-efe ofufe. Ndị mmụọ-ozi atọ ahụ bụ nzọụkwụ atọ nke usoro nnwale na-aga n’ihu. Ihe ka mkpa nye isi okwu anyị bu n’obi bụ na, ọbụna n’agbanyeghị na a matara nghọta nke égbè eluigwe asaa ahụ obere oge ka “oge ọgwụgwụ” ahụ bịarutere n’afọ 1989 mgbe e meghere akara amaokwu isii ikpeazụ nke Daniel, na-ekwupụta mmechi nke ikpe ahụ, e nwere mmeghe ọzọ nke égbè eluigwe asaa ahụ ná ngwụsị akụkọ ihe mere eme nke mmụọ-ozi nke atọ ahụ.

Akụkọ banyere mmalite nke Adventism na-amalite n’imeghe ozi nke mmụọ ozi mbụ n’afọ 1798, ọ na-agwụkwa n’imeghe eziokwu nke Onyenwe anyị jidere n’okpuru aka Ya ka o wee mepụta nkụda mmụọ. Mgbe nke ahụ gasịrị, O wepụrụ aka Ya (meghee ya), ma kpughee ozi nke oge ịtụrụ anya ahụ.

Akụkọ ihe mere eme nke njedebe nke Adventism malitere n’imeghe akara nke ozi mmụọ ozi nke atọ n’afọ 1989, ma ọ na-ejedebe n’imeghe akara nke eziokwu nke Onyenweanyị jidere aka Ya n’elu ya ka o wee mepụta mmechuihu. Ugbu a Ọ na-ewepụ aka Ya, ya mere Ọ na-emepe akara nke ozi nke mmechuihu mbụ na oge ichere. Ọ na-emepe akara nzube nke July 18, 2020.

> Ya mere, otu a ka Jehova kwuru, Ọ bụrụ na ị lọghachi, mgbe ahụ ka M ga-eme ka ị laghachi ọzọ, ị ga-eguzokwa n’ihu M: ma ọ bụrụ na ị kewapụta ihe dị oké ọnụ ahịa n’ebe ihe rụrụ arụ dị, ị ga-adị ka ọnụ M: ka ha lọghachikwute gị; ma gị onwe gị alaghachikwutela ha. Aga m emekwa ka ị bụrụụrụ ndị a mgbidi ọla e wusiri ike: ha ga-alụso gị ọgụ, ma ha agaghị emeri gị: n’ihi na Mụ na gị nọ ịzọpụta gị na ịnapụta gị, ka Jehova kwuru. Aga m anapụta gị n’aka ndị ajọ omume, M ga-agbapụtakwa gị n’aka ndị dị egwu. Jeremiah 15:19–21.

Back to Articles