Article

# Akwụkwọ Joel na Ụka Seventh-day Adventist nke Laodicea — Nọmba Iri Anọ na Abụọ

Nọmba Iri Anọ na Abụọ

Author

Jeff Pippenger

Published

February 9, 2026

Formats

PDF
Word
Song MP3

Mgbe a kewara Levitikọs iri abụọ na atọ n’ahịrị abụọ hà nhata nke amaokwu iri abụọ na abụọ, n’ịkpọkọta ya na ahịrị nke Kraịst ebe emume oriri mmiri opupu ihe ubi zutere ihe nnọchianya ha zuru oke, a pụrụ igosi ahịrị na-amalite site n’ụzọ nzọụkwụ atọ nke Ngabiga nke mgbede Fraịde, achịcha na-ekoghị eko nke ụbọchị izu ike, na mkpụrụ mbu n’ụbọchị mbụ nke izu. Nke a bụ otu waymark, dịka e gosiri ya site na baptizim Kraịst, ma otu waymark ahụ nwere nzọụkwụ atọ.

Mgbe anyị malitere n’ọnwụbilite n’ọnwụ ma gbasaa ụbọchị iri anọ n’ihu, anyị na-eru n’ebe ntụgharị dị, n’ihi na ọ bụ mgbe ahụ ka Kraịst kwụsịrị izi ihe ihu na ihu ma rigoo n’urukpu igwe ojii. Puku mmadụ narị otu na iri anọ na anọ ahụ kwa na-arigokwa n’urukpu igwe ojii.

> Ha wee nụkwara nnukwu olu si n’eluigwe na-agwa ha, Bilienụ bịa n’ebe a. Ha wee rigoo n’eluigwe n’ime igwe ojii; ndị iro ha wee hụ ha. N’otu awa ahụ kwa, oke ala ọma jijiji mere, otu ụzọ n’ụzọ iri nke obodo ahụ wee daa, e wee gbuo mmadụ puku asaa n’ala ọma jijiji ahụ: ndị fọdụrụ wee tụọ egwu, wee nye Chineke nke eluigwe otuto. Ahụhụ nke abụọ agafewo; ma, lee, ahụhụ nke atọ na-abịa ọsọ ọsọ. Mmụọ ozi nke asaa wee kpọọ opi; e wee nwee nnukwu olu n’eluigwe, na-asị, Alaeze nile nke ụwa a aghọwo alaeze nke Onyenwe anyị, na nke Kraịst ya; ọ ga-achịkwa ruo mgbe ebighị ebi. Mkpughe 11:12–15.

Ahụhụ nke abụọ na nke atọ bụ Islam, ma mmụọ ozi nke asaa bụ ahụhụ nke atọ, nke bụkwa, ọzọkwa, Islam. Ahụhụ nke atọ na-abịa ngwa ngwa n’oge ala ọma jijiji ahụ. Ala ọma jijiji ahụ bụ iwu ụbọchị Sọnde na United States; United States bụ anụ ọhịa nke ụwa nke Mkpughe iri na atọ, iwu ụbọchị Sọnde ahụkwa bụ ịma jijiji ahụ, nke bụkwa ala ọma jijiji. Anụ ọhịa nke ụwa bụ eze mbụ n’etiti eze iri ahụ, ma mgbe a kwaturu United States n’iwu ụbọchị Sọnde ahụ, otu ụzọ n’ụzọ iri nke obodo ahụ ga-adapụwo. N’otu awa ahụ nke iwu ụbọchị Sọnde, e buliri ndị àmà abụọ ahụ, nke Elaịja na Mosis nọchiri anya ha, ndị àmà abụọ ahụ kwa bụ otu ndị ahụ pụtara n’ebube mgbanwe ihu na Kraịst n’ihu Pita, Jemis na Jọn, eluigwe n’ime igwe ojii, ma onye ọ bụla na-ahụ ya, n’ihi na ndị iro ha hụrụ ha.

Ụbọchị iri anọ mgbe mbilite n’ọnwụ gasịrị, Jisọs “rịgoro” n’ime igwe ojii, ụbọchị iri ahụ n’ime ime-ụlọ elu wee malite. Nrịgoro ahụ bụ ule a na-ahụ anya, dịka nke mmụọ ozi nke abụọ n’ime ndị mmụọ ozi atọ ahụ. N’oge nrịgoro Ya, ndị mmụọ ozi kwuru na Ọ ga-eji igwe ojii lọghachi, dịka Ọ si jiri igwe ojii rịgoro ugbu a.

> Ma mgbe o kwuchara ihe ndị a, ka ha nọ na-ele ya anya, e weliri ya elu; igwe ojii wee nata ya pụọ n’anya ha. Ka ha nọkwa na-elekwasị anya ike n’eluigwe ka ọ na-arịgo, lee, ndị ikom abụọ guzoro n’akụkụ ha n’uwe ọcha; ndị ahụ wee sịkwa, Ụmụ nwoke Galili, gịnị mere unu ji guzo na-ele eluigwe anya? Jisọs a n’onwe ya, onye e si n’etiti unu welie gaa n’eluigwe, ga-abịa otu a n’ụzọ ahụ unu hụrụ ya ka ọ na-aga n’eluigwe. Ọrụ Ndịozi 1:9–11.

Nlọghachi Ya n’Ọbịbịa Ya nke Abụọ dị n’“ebube” nke alaeze Ya.

> Ya mere, onye ọbụla ga-eme ihere n’ihi m na n’ihi okwu m n’ime ọgbọ a nke ịkwa iko na mmehie jupụtara; Ọkpara nke mmadụ ga-emekwa ihe ihere n’ihi ya, mgbe Ọ ga-abịa n’ebube nke Nna Ya, ya na ndị mmụọ ozi ndị nsọ. Mak 8:38.

Otu “ebube” a ka Pita, Jemis na Jọn hụrụ n’Ugwu Ntughari Ahụ ahụ. Ugwu Ntughari Ahụ ahụ kwa bụ nzọụkwụ nke abụọ, nke Kesaeria Filipai buru ụzọ tupu ya, Kesaeria Maritima esokwa ya n’azụ n’otu n’otu. Ule nke abụọ kwa bụ ule oyiyi anụ ọhịa ahụ, ule nke na-achọ mmata amụma nke na oyiyi anụ ọhịa ahụ ka a na-akpụ. Ule nke abụọ kwa bụ Melza na-enyocha Daniel na ndị enyi ya iji tụnyere ọdịdị ihu ha na nke ndị na-erighị akwukwo nri. Ọ bụ ule anya. Nzọụkwụ nke abụọ n’ime nzọụkwụ atọ nke ọgbụgba ndụ n’akụkọ ọgbụgba ndụ Ebram bụ “ihe-iriba-ama” nke ibi úgwù. Nzọụkwụ nke abụọ na-anọchi anya ịkàrà ndị nke Chineke ka a na-ebuli ha elu dịka ọkọlọtọ. Nzọụkwụ nke abụọ bụ ebe a na-egosipụta “ebube,” n’ihi na nzọụkwụ atọ nke mmụọ ozi mbụ bụ ịtụ egwu, “ebube,” na ikpe. Ụbọchị nke iri anọ nke oge Pentikọst kwekọrọ n’Ugwu Ntughari Ahụ ahụ. Yipụ akpụkpọ ụkwụ gị, n’ihi na ị nọ n’ala nsọ.

Ịrịgo n’eluigwe ahụ bụ ule a na-ahụ anya, ma n’usoro emume ndị ahụ, ịrịgo n’eluigwe ahụ n’oge ụbọchị iri anọ ka e butere ya ụzọ site n’ụbọchị ise ya na emume Opì. Emume Opì ahụ na-akọwapụta ịdọ aka ná ntị nke opì nke asaa, nke bụ ịdọ aka ná ntị nke Alakụba.

Nrịgogo elu ahụ na-eso opi ndị ahụ mgbe ụbọchị ise gachara, ma mgbe ụbọchị ise gachara ọzọ site na nrịgogo elu ahụ, Ụbọchị Mkpuchi Mmehie na-akara ikpe. Opi ahụ bụ ụzọ ochie ndị ahụ, ọ bụ ozi Laodisia, ọ bụ Alakụba, ọ bụkwa ozi ntọala nke mmụọ ozi mbụ. Ụbọchị ise ka e mesịrị, mgbe nkuzi “ihu-na-ihu” ahụ kwụsịrị, a na-akara ule anya nke abụọ nke mmụọ ozi nke abụọ site na nrịgogo elu ahụ. Ụbọchị ise mgbe nke ahụ gasịrị, ikpe na-akara mmụọ ozi nke atọ.

Ụbọchị ise mgbe ikpe n’elu ụlọ Chineke gwụchara, ikpe na-abịakwute United States dị ka e gosiri ya n’Ụbọchị Pentikọst.

> Ọ gwara Abram, Mara nke ọma na mkpụrụ gị ga-abụ ndị ọbịa n’ala na-abụghị nke ha, ha ga-efekwa ha ozi; ha ga-emegbukwa ha afọ narị anọ; Ma mba ahụ kwa, nke ha ga-efere, ka M ga-ekpe ikpe: ma emechaa ha ga-apụ n’ebe ahụ jiri nnukwu akụ pụta. Jenesis 15:13, 14.

“Akụ̀ dị ukwu” ahụ puku mmadụ narị otu na iri anọ na anọ ahụ nwere n’oge iwu Sọnde, ebe a na-ekpe “mba” United States ikpe, bụ akụ̀ nke isi nke isii nke Aịzaya, nke na-anọchi anya Chi. Amụma ọgbụgba-ndụ Abraham na-ekwu, “nakwa mba ahụ,” si otú a na-egosi na a na-akàrà ndị nke Chineke tupu iwu Sọnde. Mgbe ahụ, n’oge iwu Sọnde, oge nke ụbọchị asaa nke ememme Ụlọikwuu na-anọchi anya, a na-awụsa mmiri ozuzo ikpeazụ n’enweghị tụọ, ka a na-emezu ikpe n’elu oké igwe mmadụ ahụ nọ n’èzí ụlọ Chineke.

N’ụbọchị Julaị 18, 2020, e gburu ndị àmà abụọ ahụ n’okporo ámá nke Sọdọm na Ijipt. Ndị àmà abụọ ahụ bụ Mosis na Elaịja, William Miller kwa bụ Elaịja nke akụkọ ya. N’ọhụụ ya, o mechiri anya ya nwa oge, ma n’ụbọchị Julaị 18, 2020, o mechiri anya ya n’amụma n’ọnwụ. Mgbe o meghere anya ya, ụlọ ahụ tọgbọ chakoo, ọnụ ụzọ na mpio dịkwa oghe. Mgbe ahụ Miller hụrụ ọrụ nwoke ahụ ji ahịhịa uzuzu na-arụzu, o rịọrọ ya ka ọ kpachara anya, nwoke ahụ ji ahịhịa uzuzu wee mee ya obi ike na ihe niile ga-adị mma.

Mgbe Miller tetara n’ọzara, n’ọnwa Julaị nke afọ 2023, emume achịcha na-ekoghị eko bịarutere, obere oge tupu mbilite n’ọnwụ ahụ na Disemba 31, 2023. N’oge ahụ—ozi amụma nke ezi Mkpu Etiti Abalị ahụ, “mkpu” ahụ nke ozi amụma ọ bụla ọzọ e megheworo akara ya mgbe ọ bụla bụ ihe nnọchianya ya, malitere imeghe akara ya, n’ihi na njedebe nke ụbọchị atọ na ọkara ahụ na-akọwapụta “oge ọgwụgwụ,” ma n’“oge ọgwụgwụ” ahụ, e nwere mgbe niile imeghe akara amụma. Nke a bụ mgbe niile otu a, n’ihi na Kraịst bụ otu ihe ahụ ụnyaahụ, taa, na ruo mgbe ebighị ebi. Omume Ya n’ebe mmadụ nọ na-adị mgbe niile otu, n’ihi na Ọ na-arụ ọrụ n’otu “ahịrị” ndị ahụ ugbu a dịka Ọ na-eme kemgbe mgbe niile. Na njedebe nke ụbọchị atọ na ọkara ahụ, e meghewo akara Mkpughe nke Jisọs Kraịst.

E jirila oyiyi ka e sere ya n’ihe atụ site n’aka Adam, onye e buru ụzọ kpụọ, emesịa kwa kuwere ya ume nke ndụ. Ọkpụkpụ akọrọ ndị nwụrụ anwụ nke Ezikiel 37, e bukwa ụzọ chịkọta ha site n’otu amụma, emesịa kwa mee ka ha dị ndụ site n’amụma nke abụọ nke wetara ume nke ndụ n’ahụ ahụ na-enweghị ndụ site n’ozi banyere ifufe anọ ahụ, nke bụ ozi nke ịkàrà akara. N’ihe atụ abụọ ahụ, amụma ahụ a kpọghepere emepe nwere akụkụ abụọ, nke a na-egosi n’ụzọ dị iche iche. Ha bụ nke ime na nke mpụta, ha bụ ọhụụ nke osimiri Ulai na Hiddekel; ha bụ ọhụụ chazon na mareh; ha bụ ndị àmà abụọ ahụ, ọkpọkọ ọlaedo abụọ ahụ, na gaa n’ihu otu a.

N’akụkọ ihe mere eme nke ndị Millerite, Mkpu Etiti Abalị bụ amụma nke sonyere na amụma nke mmụọ ozi nke abụọ. Amụma nwere nzọụkwụ abụọ. Mgbe e mere ka ọkpụkpụ akọrọ ndị nwụrụ anwụ bilie n’ọnwa 2023, n’ihi mkpa amụma, ọ ga-adị mkpa ka a nwalee ha, n’ihi na imeghe akara nke amụma na-amalite mgbe niile usoro ule nke nzọụkwụ atọ. Ule abụọ mbụ ga-abụ ule ntọala, mgbe ahụkwa ule nke ụlọ nsọ.

Ụbọchị ise ka mbilite n’ọnwụ gasịrị—olu ahụ n’ọzara, nke oge achịcha na-ekoghi eko na-anọchi anya ya, na-eru ọgwụgwụ, n’ihi na Ịlaịja, nke Miller na Jọn Baptist na-anọchi anya ya, ha abụọ kwadebere ụzọ nye Onye ahụ ha na-erughị eru ibu akpụkpọ ụkwụ Ya. N’mbilite n’ọnwụ ahụ, Jisọs na-amalite oge nkuzi Ya “ihu na ihu” ruo ụbọchị iri anọ. Nkuzi ahụ “ihu na ihu” malitere n’ụbọchị nke iri abụọ na abụọ nye Daniel n’isi nke iri. N’ebe ahụ ka e ji ya nọchite anya ya dịka nzọụkwụ atọ na mmetụ atọ, tinyere ime ka ịbụ ike dị okpukpu abụọ.

Ụbọchị ise tupu ụbọchị iri anọ ahụ agwụchaa, a na-ada ịdọ aka ná ntị nke opi Alakụba. E ji ịnyịnya ibu nke Kraịst kpọrọ mgbe Ọ na-abanye n’emume mmeri Ya n’ime Jerusalem nọchite anya ịdọ aka ná ntị nke Alakụba. Tupu Ọ si n’ugwu Olive gbadata n’ime Jerusalem, O buru ụzọ nye ndị na-eso ụzọ Ya iwu ka ha gaa tọpụ ịnyịnya ibu ahụ.

> “E nyere ọhụụ a n’afọ 1847 mgbe ọ bụ naanị mmadụ ole na ole n’ime ụmụnna Advent ka na-edebe ụbọchị izu ike, ma n’ime ndị a, ọ bụkwa naanị mmadụ ole na ole chere na idebe ya dị mkpa nke ukwuu iji dọpụta ahịrị nkewa n’etiti ndị nke Chineke na ndị na-ekweghị ekwe. Ugbu a, mmezu nke ọhụụ ahụ amalitela ịpụta ìhè. ‘Mmalite nke oge nsogbu ahụ,’ nke a kpọrọ aha ebe a, anaghị ezo aka n’oge a ga-amalite ịwụsa ọrịa ndị ahụ, kama ọ na-ezo aka n’oge dị mkpirikpi tupu a wụsa ha, mgbe Kraịst ka nọ n’ebe nsọ. N’oge ahụ, ka ọrụ nzọpụta na-abịa na njedebe, nsogbu ga na-abịakwasị ụwa, mba dị iche iche ga-ewe iwe, ma a ga-ejide ha n’aka ka ha ghara igbochi ọrụ nke mmụọ ozi nke atọ. N’oge ahụ ka ‘mmiri ikpeazụ,’ ma ọ bụ ume ọhụrụ sitere n’ihu Onyenwe anyị, ga-abịa, iji nye ike n’oké olu nke mmụọ ozi nke atọ, ma kwadebe ndị nsọ ka ha guzo n’oge a ga-awụsa ọrịa asaa ikpeazụ.” Early Writings, 85.

Na 9/11 O nyere ndị mmụọ ozi Ya iwu ka ha tọhapụ ịnyịnya ibu ahụ, mgbe ahụkwa George Bush nke nta jidere ịnyịnya ibu ahụ. Saịrọs na-anọchi anya mmụọ ozi mbụ ahụ, n’ihi na ọ kpọsara iwu mbụ ahụ. Ya mere, ọ na-anọchi anya ma Ọgọst 11, 1840 na 9/11, ma na 9/11 e wepụtara Alakụba, dịka e si nọchite ya anya site n’“ịkpasu mba dị iche iche iwe,” ma e mesịa debe ya n’okpuru njide. N’oge ahụ ka mmiri ozuzo ikpeazụ malitere ịda. Saịrọs na-anọchi anya ma ihe ịrịba ama abụọ nke Alakụba n’Ụbọchị Ọgọst 11, 1840 na 9/11.

> “Ruo izu atọ niile, Gebriel lụsoro ike nile nke ọchịchịrị ọgụ, na-achọ igbochi mmetụta ndị na-arụ ọrụ n’uche Sairọs; ma tupu ọgụ ahụ agwụ, Kraịst n’onwe Ya bịara inyere Gebriel aka. Gebriel na-ekwupụta, ‘onye-isi nke alaeze Peshịa guzogidere m otu ụbọchị iri abụọ na otu’; ‘ma, lee, Maịkel, otu n’ime ndị-isi ukwu, bịara inyere m aka; m wee nọrọ ebe ahụ n’akụkụ ndị eze Peshịa.’ Daniel 10:13. E mere ihe niile eluigwe pụrụ ime n’ihi ndị nke Chineke. E mechara nweta mmeri; e wee debe ndị agha nke onye-iro n’oke ha n’ụbọchị niile nke Sairọs, nakwa n’ụbọchị niile nke nwa ya nwoke Kambaysis, onye chịrị ihe dị ka afọ asaa na ọkara.” Prophets and Kings, 571.

Saịrọs, Ọgọst 11, 1840, mgbe ọchịchị kacha elu nke Ottoman kwụsịrị, dịka ndị ọsụ ụzọ si kwuo ya, e jidere Alakụba nke ahuhu nke abụọ n’oke. Mgbochi ahụ kpọrọ akara mmechi nke amụma oge nke narị afọ atọ na iri itoolu na otu na ụbọchị iri na ise, nke malitere mgbe e tọhapụrụ ndị mmụọ ozi anọ ahụ, ndị nọchiri anya ndị sultan Alakụba anọ, site n’aka mmụọ ozi nke isii, onye nọchiri anya ahuhu nke abụọ n’ime ahuhu atọ nke Alakụba. N’ụbọchị 9/11 Alakụba tiri ihe, e mechakwara jide ya, dịka e gosiri ya site n’ijide ya n’akụkọ ihe mere eme nke Saịrọs na nke 1840. Ndị àmà atọ ahụ niile na-akọwa ijide ma ọ bụ ịtọhapụ Alakụba, ma na mmalite nke mbata mmeri Kraịst banyere n’obodo ahụ, e tọhapụrụ ịnyịnya ibu ahụ.

Ịtọpụ ịnyịnya ibu ahụ tupu Ọ banye n’ime mmeri Ya na-akọwapụta ozi opi ahụ nke na-abịa ụbọchị ise tupu nrịgoro elu. Ozi ahụ nke na-ekwu na a tọhapụrụ Islam ọzọ, dịka e tọhapụrụ ya na 9/11, nakwa dịka a ga-atọhapụkwa ya ọzọ ụbọchị iri na ise ka e mesịrị n’iwu ụbọchị Sọnde, nke bụ Pentikọst, bụ ozi ahụ nke na-akara mmalite nke Mkpu Etiti Abalị. Ịnyịnya ibu ahụ a tọhapụrụ na-akara mmalite, ma ọ bụ alfa, nke ikwusa ozi nke Mkpu Etiti Abalị; ma n’iwu ụbọchị Sọnde, ebe Mkpu Etiti Abalị na-agbanwe bụrụ oké mkpu, Islam na-akụ anụ ọhịa nke ụwa ahụ ọzọ.

Oge nke Mkpu N’etiti Abalị na-amalite site n’iti alfa sitere n’aka Alakụba, ọ na-ejedebe kwa site n’iti omega sitere n’aka Alakụba. A na-anọchi anya iti ndị Alakụba na-eti United States n’akụkọ àmà Balaam na ịnyịnya ibu ya, nke, n’ezie, e debere n’Ọnụ Ọgụgụ isi nke iri abụọ na abụọ. A na-anọchi anya ọdịnihu ụka Seventh-day Adventist nke Laodisia dị ka mpi Protestant nke anụ ọhịa nke ụwa n’Aịzaya 22:22 (ime), a na-edekwa ọdịnihu mpi Republican n’Ọnụ Ọgụgụ 22:22 (mpụga) gaa n’ihu.

> Iwe Chineke we wee gwa ya iwe n’ihi na ọ gara: mmụọ-ozi nke Onyenwe anyị wee guzo n’ụzọ ịbụ onye iro imegide ya. Ma ọ nọkwasịrị n’elu ịnyịnya ibu ya, ndị ohu ya abụọ sokwa ya.

> Ma ịnyịnya ibu ahụ hụrụ mmụọ-ozi nke Onyenwe anyị ka o guzo n’ụzọ, mma-agha ya amịpụtakwara n’aka ya: ịnyịnya ibu ahụ wee si n’ụzọ ahụ wezuga onwe ya, banye n’ubi: Belam wee tie ịnyịnya ibu ahụ, ka o mee ka ọ laghachi n’ụzọ. Ọnụ Ọgụgụ 22:22, 23.

Na 9/11, Belam, onye amụma ụgha, na-anọchi anya United States na George Bush nke nta, nọ na-achọ imecha ọrụ nna ya George Bush nke mbụ malitere n’mbọ ndị globalist ime ka United States daa ma mejuputa ihe ọ kpọrọ “usoro ụwa ọhụrụ.” Mkpali nke Akwụkwọ Nsọ nke ndị globalist bụ igbu ndị fọdụrụnụ nke Chineke, ma George Bush nke nta na-anọchi anya njedebe nke ihe nketa amụma nna ya nke ibubata “usoro ụwa ọhụrụ” dịka ọ kpọrọ ya. “Usoro ụwa ọhụrụ” nke Bush na-erute n’ọgbakọ atọ nke dragọn ahụ, anụ ọhịa ahụ na onye amụma ụgha ahụ n’iwu ụbọchị Sọnde, ma George Bush nke nta na-akara mmalite nke oge ahụ nke na-ejedebe n’iwu ụbọchị Sọnde, nke bụ oge nke ịkachasị akara, oge nnwale nke oyiyi anụ ọhịa ahụ, oge nke olu mbụ nke Mkpughe iri na asatọ nọchiri anya ya, na ọtụtụ ihe ndị ọzọ. Ịnyịnya ibu Belam tụgharịrị atụmatụ ndị globalist n’akụkụ ruo mgbe a ga-akachasị akara n’egedege ihu nke puku mmadụ narị otu na iri anọ na anọ.

> Abụ ma ọ bụ Ọma Asaf. Emechila nkịtị, Chineke: ejidela udo Gị, emekwala ka Ị nọrọ jụụ, Chineke. N’ihi na, lee, ndị iro Gị na-eme ọgba aghara: ndị kpọrọ Gị asị ewelikwalawo isi. Ha ejirila aghụghọ kparịta izu imegide ndị Gị, kpọkwara ndụmọdụ imegide ndị nzuzo Gị. Ha asịwo, Bịa, ka anyị bibie ha ka ha ghara ịdịkwa bụrụ mba; ka a ghara ichetakwa aha Izrel ọzọ. N’ihi na ha ejikọtawo obi ha n’otu n’iche izu; ha emewokwa onwe ha otu imegide Gị. Abụ Ọma 83:1–5.

Amaokwu nke isii gaa n’ihu na-akọwa “ndị iro” ahụ dị ka mba “iri,” ndị a na-anọchi anya ha dịka ndị eze iri n’Akwụkwọ Mkpughe iri na asaa. N’ebe ahụ ndị eze iri ahụ nwere otu uche, ma Asaf na-asị, “ha ekwuritawo ọnụ n’otu nkwenye: ha ejikọtaworo onwe ha imegide gị.” Ndị eze iri ahụ bụ njikọ ọjọọ nke ndị ndọrọ ndọrọ ụwa ọnụ nke ụbọchị ikpeazụ, ndị kpebisiri ike “ibipụ” “Izrel” “ndị zoro ezo gị” ka ọ ghara “ịbụ mba.” Ọrụ nke njikọ ndị eze iri ahụ, ndị “na-ebuli” ike pope elu dịka “isi” nke njikọ okpukpu atọ ahụ, bụ ikpochapụ “Izrel” nke mmụọ, ndị zoro ezo n’ime “ebe nzuzo nke Onye Kasị Elu.”

N’oge 9/11, ịnyịnya ibu nke Islam wepụrụ atụmatụ dragọn ahụ n’ụzọ ya, n’ihi na mmụọ ozi dị ike nke Mkpughe 18 rịdatara, mma-agha dịkwa n’aka Ya. Nnwale dị n’ime mgbe ahụ bụ ịlaghachi n’ụzọ ochie ndị ahụ. N’oge ahụ ka mmegharị ọzọ nke akụkọ ihe mere eme Millerite nke ma mmụọ ozi mbụ ma nke abụọ malitere ịmegharị onwe ya, dịka e si kọwaa ya n’akụkọ ihe mere eme nke amaokwu atọ mbụ nke Mkpughe iri na asatọ. Amaokwu atọ mbụ ndị ahụ bụ amaokwu ndị Sister White kwuru na a ga-emezu mgbe a ga-ebutu ụlọ ukwu nile nke Obodo New York n’ala.

Na 9/11 ka e mezuru Mkpughe 18:1–3, ma e mesịa jikọta ihe oyiyi nke mmụọ ozi mbụ nke si n’eluigwe rịdata ime ka ụwa nwuo site n’ebube ya na August 11, 1840, na mmụọ ozi nke abụọ nke kpọsara ọdịda Babilọn. Belam bụ ihe nnọchianya nke mmụọ ozi mbụ, ma Belam sooro ndị ohu ya abụọ, ndị nọchiri anya mmụọ ozi nke abụọ.

N’ihe-onyinyo Belam banyere mpi Republican nke onye-amụma ụgha, Belam ga-enwe mwakpo ihu na ihu abụọ ọzọ ya na ịnyịnya ibu nke Islam. N’oge mwakpo ihu na ihu nke atọ ahụ, ịnyịnya ibu ahụ ga-“ekwu okwu,” ma ikwu okwu nke amụma na-akara iwu Sunday. N’ụbọchị Ọktoba 7, 2023, ịnyịnya ibu ahụ tiri ọzọ, ma ọ bụghị ala ebube nke oge a nke mmụọ. O tiri ala ebube nkịtị nke oge ochie, ma Belam na ịnyịnya ibu ya nọ ugbu a n’oge mwakpo ihu na ihu nke abụọ ha.

> Ma mmụọ-ozi nke Onyenwe anyị guzoro n’ụzọ dị n’etiti ubi vaịn, ebe e nwere mgbidi n’akụkụ a, na mgbidi n’akụkụ nke ọzọ. Mgbe ịnyịnya ibu ahụ hụrụ mmụọ-ozi nke Onyenwe anyị, o nyara onwe ya n’akụkụ mgbidi ahụ, ma pịakwaa ụkwụ Belam n’ahụ mgbidi ahụ: o wee tie ya ọzọ. Ọnụ Ọgụgụ 22:24, 25.

Ubi-vain nke Izrel oge ochie na-anọchite anya ubi-vain nke Adventizim Ụbọchị-asaa nke Laodisia. Ha abụọ bụ ndị ọgbụgba ndụ ahụ, ndị e nyere ọrụ ịbụ ndị na-edebe Iwu Chineke, nke a na-anọchite anya ya dị ka “mgbidi,” ma bụrụ otu n’ime akụkụ ndị mejupụtara ubi-vain ahụ.

> Gịnị ka a pụrụ imekwu n’ubi vaịn m, nke m na-emebeghị n’ime ya? Gịnị mere, mgbe m tụrụ anya na ọ ga-amị mkpụrụ vaịn, o ji mịpụta mkpụrụ vaịn ọhịa? Ma ugbu a, bianụ; aga m agwa unu ihe m ga-eme n’ubi vaịn m: Aga m ewepụ ogige ya, a ga-erichapụ ya; mebiekwa mgbidi ya, a ga-azọpịa ya n’okpuru ụkwụ. Aịzaịa 5:4, 5.

Izrel oge ochie nke nkịtị na Izrel nke mmụọ nke oge a abụọ nupụrụ isi wee jụ ibu ọrụ nsọ ha. Site na 9/11 ruo n’iwu Ụka ụbọchị Sọnde, a na-anọchi anya otu okwu amụma site na “mgbidi.” Okwu amụma ahụ bụ mbibi nke “mgbidi” nkewa nke ụka na ọchịchị n’ime Iwu Isi nke United States. Na 9/11 Bush tinyere Patriot Act n’ọrụ, nke bụ nnukwu nzọụkwụ n’ịkagbu Iwu Isi ahụ, n’ihi na ọ bụ n’ebe ahụ ka a tụgharịrị nkà ihe ọmụma nke duru Iwu Isi ahụ isi n’ala elu, mgbe a nabatara ụkpụrụ iwu ndị Rom, nke na-ekwu na mmadụ bụ onye ikpe mara ruo mgbe e gosipụtara na ọ dịghị ikpe ya, karịa ụkpụrụ iwu Bekee nke na-akwado na mmadụ adịghị ikpe ruo mgbe e gosipụtara na o nwere ikpe.

Oge sitere na 9/11 ruo n’iwu Sunday nwere ntụaka amụma banyere “mgbidi.” Islam, n’ịtụgburu mgbidi ndị ahụ dị ka ịnyịnya ibu Balaam, na-egosi na ọ bụ okwu gbasara Islam ga-enye ọgụgụ isi nduhie ahụ e ji agbaji ụkpụrụ ndị dị n’ime Constitution. N’echiche amụma a, Islam, onye amụma ụgha nke Akwụkwọ Nsọ, bụ ihe na-eduhie United States n’oge ule onyinyo nke anụ ọhịa, dịka onye amụma ụgha nke United States si eduhie ụwa nile n’oge ule onyinyo nke anụ ọhịa nke ụwa.

N’ụbọchị Ọktoba 7, 2023, ịnyịnya ibu nke Alakụba wakporo ala ahụ dị ebube nke oge ochie n’eziokwu ya; ma mgbe a tọhapụrụ ịnyịnya ibu ahụ tupu nkwusa nke Mkpu Etiti Abalị, Alakụba ga-akụkwa United States ọzọ, bụ ala dị ebube nke oge a n’ụzọ mmụọ, dị ka o mere n’ụbọchị 9/11. Oge nke abụọ Belam kụrụ ịnyịnya ibu ahụ, ọ bụ mmụọ ozi nke abụọ, ma mmụọ ozi nke abụọ na-emepụta mgbe niile ime okpukpu abụọ, dịka e si anọchi anya ya site n’“ụzọ ubi-vaini” nke nwere mgbidi abụọ.

> Mmụọ-ozi nke Onyenwe anyị gakwuuru n’ihu, guzokwa n’ebe dị warara, ebe ọ dịghị ụzọ isi gbaghaa ma n’aka nri ma ọ bụ n’aka ekpe. Mgbe ịnyịnya-ibu ahụ hụrụ mmụọ-ozi nke Onyenwe anyị, ọ dara n’ala n’okpuru Belam: iwe Belam wee mụọọ ọkụ, o jiri mkpara tie ịnyịnya-ibu ahụ. Onyenwe anyị meghekwara ọnụ ịnyịnya-ibu ahụ, ọ sịrị Belam, Gịnị ka m mere gị, nke mere i jiri tie m ugboro atọ ndị a? Ọnụ Ọgụgụ 22:26–28.

Mgbe anyị lebara amaokwu nke iri abụọ na abụọ na nke na-esote ya abụọ anya nke ọma, anyị na-achọpụta na n’ezie, ọ bụ n’amaokwu nke iri abụọ na atọ ka e tiri ịnyịnya ibu ahụ nke mbụ.

> Iwe Chineke wee mụa ọkụ n’ihi na ọ gara: mmụọ-ozi nke Onyenwe anyị wee guzo n’ụzọ dị ka onye iro imegide ya. Ugbu a, ọ nọkwasịrị n’ịnyịnya-ibu ya, ndị ohu ya abụọ sokwa ya.

> Ma inyinya-ibu ahụ hụrụ mmụọ-ozi nke Onyenwe anyị ka ọ guzo n’ụzọ, mma-agha ya adọpụtara n’aka ya; inyinya-ibu ahụ wee si n’ụzọ wepu onwe ya, banye n’ọhịa: Belam wee tie inyinya-ibu ahụ, iji mee ka ọ laghachi n’ụzọ. Ọnụ Ọgụgụ 22:22, 23.

Iwe Chineke megide Belam n’ihi ịnakwere arịrịọ ahụ ka ọ bụrụ onye-amụma ụgha bụ ihe yiri nke Kraịst n’ịkwụsị mkparịta ụka Ya na ndị Juu na-ekwughari okwu n’amaokwu ikpeazụ nke Matiu 22. Amaokwu nke iri abụọ na atọ nke Ọnụ Ọgụgụ 22 kwekọrọ na Matiu isi nke iri abụọ na atọ, ma amaokwu nke iri abụọ na anọ na nke iri abụọ na ise nke Ọnụ Ọgụgụ kwekọrọ na isi nke iri abụọ na anọ na nke iri abụọ na ise nke Matiu. Amaokwu nke iri abụọ na isii, nke iri abụọ na asaa, na nke iri abụọ na asatọ kwekọrọ na Matiu isi nke 26, 27, 28.

Matiu 23 bụ mmụọ-ozi mbụ, 24 na 25 bụ mmụọ-ozi nke abụọ, ma 26, 27 na 28 bụ mmụọ-ozi nke atọ. N’Ọnụ Ọgụgụ 22, amaokwu nke 23 bụ mmụọ-ozi mbụ, amaokwu 24 na 25 bụ mmụọ-ozi nke abụọ, ma amaokwu 26, 27, na 28 bụ mmụọ-ozi nke atọ. Matiu na-agwa ndị nke ọgbụgba ndụ okwu, ndị ochie na ndị ọhụrụ: Ọnụ Ọgụgụ na-akọwapụta ọrụ Alakụba dị ka ngwá ọrụ Chineke ji ahụhụ na-ata ofufe ụbọchị Sọnde nke malitere na United States ma mesịa gbasaa n’ụwa. Mgbe ntaramahụhụ nke atọ gasịrị, mgbe ịnyịnya ibu ahụ kwuru okwu, e mere ka Bilam nwee nghọta banyere ihe ahụ nke ka mere.

> Mgbe ahụ, Onyenwe anyị meghere anya Belam, o wee hụ mmụọ-ozi nke Onyenwe anyị ka o guzo n’ụzọ, mma-agha ya amịpụtaara n’aka ya: o wee kpọọ isi ya ala, daa n’ihu ya n’ala kpamkpam. Mmụọ-ozi nke Onyenwe anyị wee sị ya, Gịnị mere i ji tie nne-ibu gị ugboro atọ ndị a? lee, a pụrụ m iguzogide gị, n’ihi na ụzọ gị bụ nke gbagọrọ agbagọ n’ihu m: nne-ibu ahụ hụkwara m, si n’ihu m wezuga onwe ya ugboro atọ ndị a: ọ bụrụ na o sighị n’ihu m wezuga onwe ya, n’eziokwu, ugbu a kwa, agara m egbu gị, ma hapụ ya ndụ. Belam wee sị mmụọ-ozi nke Onyenwe anyị, Emehiewo m; n’ihi na amaghị m na i guzo n’ụzọ imegide m: ya mere ugbu a, ọ bụrụ na ọ dị gị njọ, aga m alaghachi azụ ọzọ. Ọnụ Ọgụgụ 22:31–34.

Beliam na-anọchite anya onye amụma ụgha, nke bụ United States, onye na-ekwu okwu dị ka dragọn n’oge iwu ụbọchị Sọnde. N’oge iwu ụbọchị Sọnde, mgbe e mere ka ọ ghọta eziokwu, ọ na-anọchite anya ndị ahụ ka nọ n’ime Babilọn, ndị a na-emecha kpọte n’ihe gbasara iwu ụbọchị Sọnde ma kpọọ ha ka ha si na Babilọn pụta.

Ụbọchị ise nke izi ozi banyere achịcha na-ekoghị eko sitere n’aka Miller, wee bụrụ ụbọchị iri atọ nke Kraịst na-ezi ndị nchụàjà Ya ihe, nke iri atọ ahụ na-anọchi anya ha, nke na-eduga n’ozi ịdọ aka ná ntị nke opi banyere ịtọpụ ịnyịnya ibu ahụ, nke na-ebute n’ihu site n’ụbọchị ise ibuli elu nke ọkọlọtọ ahụ, nke na-ebute n’ihu site n’ụbọchị ise ọnụ ụzọ emechiri emechi n’ilu ụmụ agbọghọ iri ahụ, nke na-ebute n’ihu site n’ụbọchị ise iwu ụbọchị Sọnde nke Pentikọst, nke na-ebute oge ụbọchị asaa nke Ụlọikwuu, nke bụ mwụsa zuru ezu nke mmiri ozuzo ikpeazụ n’oge nsogbu iwu ụbọchị Sọnde, n’ihi na ule nke oge ahụ dị n’ụbọchị nke asaa.

Ọnụọgụ ise bụ ihe nnọchianya nke ụmụ agbọghọ na-amaghị nwoke, ma ndị amamihe ma ndị nzuzu. Ọnụọgụ iri atọ bụ ihe nnọchianya nke ndị nchụàjà, nke ahụ ka aha Levitikọs na-egosi. Ọnụọgụ asaa bụ Ụbọchị Izuike Nsọ. Levitikọs iri abụọ na atọ na-akọwa akụkọ ihe mere eme nke ndị nchụàjà, ndị Livaị nke Malakaị atọ, ụmụ agbọghọ na-amaghị nwoke ndị amamihe na otu narị puku iri anọ na anọ n’oge ule nke Ụbọchị Izuike Nsọ.

Anyị ga-aga n’ihu n’ihe ndị a n’isiokwu na-esonụ.

Back to Articles