Article

# Mkpughe nke Jisọs Kraịst - Nke Abụọ

Aha Ọgbụgba-ndụrịta```

Author

Jeff Pippenger

Published

August 10, 2023

Formats

PDF
Word
Song MP3

Etinyewo m ọtụtụ ihe n’ime edemede ndị gara aga n’ịgbalị idobe ụfọdụ isi ntụaka ndị bụ isi n’mbido. Ugbu a, aga m anwa ilekwasị anya karịa n’isiokwu dị n’ihu anyị. Daalụ maka ndidi unu.

Site na mmalite, Chineke anọwo na-agbalị ime ka nghọta anyị bawanye banyere onye Ọ bụ na ihe Ọ bụ. N’ọrụ ahụ, O jirila usoro dị iche iche nyere mmadụ aka ịghọta ihe e kpugheere banyere Ya, otu n’ime usoro ndị ahụ bụ iji “aha,” ma ọtụtụ aha e nyere Chineke n’Akwụkwọ Nsọ, ma kwa aha e nyere ndị nnọchiteanya Ya ndị Ọ họpụtara. Ọ na-ahọpụta ndị nnọchiteanya nke ihe ọjọọ na nke ihe ọma.

O jikwa mgbanwe nke usoro oge dị iche iche nke ndị ọgbụgba-ndụ ya a họpụtara mee ka nghọta banyere agwa Ya too nwayọọ nwayọọ n’ime akụkọ ihe mere eme. Ya mere, akụkọ ihe mere eme nke mgbanwe ndị ahụ n’usoro oge nke ọgbụgba-ndụ, n’ụzọ dị iche iche, na-ekwukwa maka ime ka eziokwu nke agwa na ọdịdị Ya pụta ìhè karịa.

Ọ bụrụ na anyị abịaruo Mkpughe isi nke mbụ dịka mmeghe na mkpịsị-igodo nke isi ndị na-esote ya, anyị ga-achọta ụfọdụ eziokwu n’isi mbụ ahụ nke na-emetụta akụkụ ndị ọzọ niile nke akwụkwọ ahụ. Otu n’ime eziokwu ndị ahụ metụtara onye Jisọs Kraịst bụ, ọ bụghịkwa nanị na Ọ bụ Alfa na Omega. Ọ bụrụ na e gosipụtara eziokwu n’isi nke mbụ nke Mkpughe, n’ezie ọ bụ eziokwu dị ugbu a nke na-anwale, nye ọgbọ ikpeazụ, ebe ọgbọ ikpeazụ ahụ bụ “ọgbọ a họpụtara ahọpụta” nke Pita kọwara.

Otu n’ime àgwà nke agwa Kraịst nke anyị nọ na-enyocha bụ na Kraịst na-akọwapụta mbido site na ọgwụgwụ. Oge ahụ Kraịst kwadoro ọgbụgba ndụ ahụ ya na ọtụtụ mmadụ maka otu izu na-anọchi anya mgbanwe nkewa oge nke ọgbụgba ndụ site n’Izrel nkịtị gaa n’Izrel nke mmụọ. Mgbanwe nkewa oge ndị ahụ a na-achọpụta n’Akwụkwọ Nsọ, ndị ha niile na-ekwu maka mmụba n’amamihe gbasara agwa na ịdị adị nke Kraịst, bụ nke Ebram, Aịzik, Jekọb, Josef, Mosis, Kraịst, William Miller na otu puku narị anọ na iri anọ na anọ ahụ. E nwere ọzọ ahịrị mgbanwe nkewa oge nke e debere n’elu ahịrị ahụ nke na-akọwa nkewa oge asaa nke nzukọ Chineke nke ụka asaa nke Mkpughe isi nke abụọ na nke atọ na-anọchi anya, ma anyị agaghị emetụ ha aka ugbu a. E nwere mgbanwe nkewa oge na Adam na Iv nke a nọchiri anya ya site n’oge tupu ọdịda ha na mgbe ọdịda ha gasịrị, ma n’ezie e nwekwara mgbanwe nkewa oge site n’oge tupu iju mmiri ruo mgbe iju mmiri gasịrị n’oge Noa. Ahịrị ndị a niile na-enye onyinye nye ìhè anyị na-arụtụ aka na ya, ma anyị ugbu a na-elekwasị anya n’ebe ndị a họpụtara nọ.

Mgbe Kraịst malitere ozi Ya n’mmalite izu ọgbụgba-ndụ ahụ, e mere Ya baptizim.

> Ma Jisọs, mgbe e mere Ya baptizim, O we si n’ime mmiri ahụ pụta ozugbo: ma lee, e meghere Ya eluigwe, O wee hụ Mmụọ nke Chineke ka Ọ na-arịdata dị ka nduru, ma bịakwasi Ya: ma lee, olu si n’eluigwe na-asị, Nke a bụ Ọkpara m m hụrụ n’anya, Onye ihe Ya na-atọ m ezi ụtọ. Matiu 3:16, 17.

Okwu mbụ Chineke kwuru, ka Jizọs si n’ime mmiri pụta, si otú a malite izu ọgbụgba-ndụ ahụ, bụ nkwupụta nke Nna, na Jizọs bụ Ọkpara Chineke. Ọ bụrụ na anyị aghọta “iwu nke mbụ e kwuru okwu ya,” eziokwu ahụ dị ike nke ukwuu. Ma ọ bụrụ na anyị aghọtaghị ya, ọ bụghị nke ukwuu.

> Na mbido Chineke kere eluigwe na ụwa. Ụwa ahụ enweghị ọdịdị, ọ tọgbọrọ n'efu; ọchịchịrị dịkwa n'elu ihu omimi ahụ. Mmụọ nke Chineke na-efegharịkwa n'elu ihu mmiri nile. Jenesis 1:1, 2.

Dịka ọ dị na Jenesis, emume mmanye mmanụ ahụ nwere mmadụ atọ nke ịdị nsọ nke Chineke e gosipụtara.

Eziokwu ahụ bụ na Jizọs bụ Ọkpara Chineke, Ọkpara Devid na Ọkpara nke Mmadụ na-akpasu ndị odeakwụkwọ na ndị Farisii iwe ugboro ugboro n’ime afọ atọ na ọkara sochirinụ. N’amụma, Jizọs gbanwere site na Jizọs bụrụ Jizọs Kraịst n’oge baptizim Ya. Mgbe e mere Jizọs baptizim, Ọ ghọrọ “Kraịst,” nke pụtara “onye e tere mmanụ” ma bụrụkwa okwu “Mesaịa” n’asụsụ Hibru. Ma n’ezie, ndị Hibru na-atụ anya Mesaịa, ha makwaara na ọ ga-abụ Ọkpara Devid. Mgbe e “tere Ya mmanụ” ka Ọ malite afọ atọ na ọkara kachasị nsọ n’akụkọ ụwa, Ọ hụrụ Mmụọ Nsọ ka Ọ na-arịdata ma nụkwa Nna Ya ka Ọ na-ekwu okwu.

Ọ bụ emume ite mmanụ nke miri emi nke ukwuu, nke ozi e kwusara banyere Ya na ọrụ Ya n’ime ya bụ na, “Ọ bụ Ọkpara Chineke.” Ihe ka tụrụ ndị Juu ụjọ, abụghị naanị na Ọ bụ Ọkpara Chineke, kama ọ bụkwa na Ọ kwuru na, dịka Ọkpara Chineke—na n’ezie Ọ bụ Chineke. Ndị Juu enweghị ike ịnabata ihe ha ghọtara dị ka nkwulu Chineke dị otú ahụ! Ihe isi ike ndị Juu nwere, bụ ihe isi ike nke Ebreham—n’ihi na Ebreham bụ nna ndị Juu, nna ọgbụgba-ndụ ahụ, bụrụkwa akara nke okwukwe a chọrọ iji debe usoro ọgbụgba-ndụ ahụ.

Ihe atụ Abraham banyere okwukwe dị mkpa iji banye n’ime mmekọrịta ọgbụgba ndụ na Chineke na-achọ ka a nwalee okwukwe gị. Nnwale Abraham, nke ga-egosi ma okwukwe ya bụ eziokwu ma ọ bụ na ọ bụ nkwubi-uche efu, dabere n’igosipụta ma ọ ga-eso okwu Chineke—ọbụna ma ọ bụrụ na o yiri ka ọ na-emegide okwu Chineke nke mbụ. Abraham maara na ịchụ mmadụ àjà bụ igbu ọchụ, nakwa na ọ na-anọchi anya omume ikpere arụsị nke ndị mmadụ na-ekpere arụsị ndị ọ bi n’etiti ha n’oge ahụ. Ndị odeakwụkwọ na ndị Farisii maara site n’akụkọ mbụ nke ọgbụgba ndụ ha na Chineke bụ naanị otu Chineke, ha makwaara na Jisọs na-azọrọ na ọ bụ Chineke nke abụọ. A na-anwale ha site na nnwale ikpeazụ ha.

> Nụrụ, O Izrel: Onyenwe anyị Chineke anyị bụ otu Onyenwe anyị. Deuterọnọmi 6:4.

N’akụkọ ihe mere eme ebe Mosis dere amaokwu gara aga, Chineke agwalarị Mosis na a ga-amata Ya site n’oge ahụ gaa n’ihu dịka Jehova. Ọ bụghịzi naanị na a ga-amata Ya dịka Onyenwe Chineke Pụrụ Ime Ihe Nile, kama site n’oge ahụ gaa n’ihu a ga-amata Ya dịka Jehova. N’otu akụkọ ahụ n’onwe ya ebe Ọ na-akwalitewanye nghọta banyere agwa Ya dịka e si n’aha Ya na-anọchi anya ya, Ọ na-ezikwa Izrel oge ochie ozi doro anya nke ukwuu na Chineke bụ otu Chineke. Gịnị ka ndị Juu nke ụbọchị na oge Kraịst ga-eche?

N’oge na-adịbeghị anya n’ozi Ya, mgbe o rutere n’ókè kachasị elu nke Mbata Mmeri Ya n’ime Jerusalem, ndị Juu juru ọzọ nnọọ anya na Jisọs na-ekwe ka ụmụntakịrị na-abụ abụ otuto Ya.

> Ìgwè mmadụ ndị gara n’ihu, na ndị sochiri n’azụ, tiri mkpu, sị: Hosanna diri Nwa Devid; Ngọzi nādiri Onye ahụ nke nābịa n’aha Onyenwe anyị; Hosanna n’ebe kachasị elu. Matiu 21:9.

Akụkụ nke abụ ahụ nke mere ka ndị Farisii kpuo iwe nke ukwuu bụ akụkụ ahụ nke na-akọwa Jisọs dịka Ọkpara Devid, ma na-akọwakwa na Ọkpara Devid bụ aha nke Onyenweanyị. N’mmalite ozi Ya, n’ịbanye Ya n’ime obodo n’otuto, nakwa n’eziokwu, n’obe, esemokwu ahụ gụnyekwara mkpasu iwe banyere aha Jisọs.

> Ya mere, ndị isi nchụàjà nke ndị Juu sịrị Paịlet, Edela, Eze ndị Juu; kama na ọ sịrị, Abụ m Eze ndị Juu. Jọn 19:21.

N’ezie, ọ ga-abụ nnọọ ihe ziri ezi ka Paịlet gbanwee ihe e dere ka ọ bụrụ, “Abụ m, Eze ndị Juu,” n’ihi na “Abụ M” bụ aha Jisọs kọwara onwe Ya ugboro ugboro. N’ezie, iji ụdị mgbagha ezughị okè ahụ gbanwee Okwu Chineke, ọkachasị mgbe ọ bụ akụkọ banyere obe, bụ ihe ndị mmadụ agaghị eme ma ọlị, ọ̀ bụghị ya? Jisọs bụ “Eze ndị Juu,” ma Ọ bụkwa “Abụ M,” ya mere okwu ahụ, “Abụ m, Eze ndị Juu” ziri ezi n’otu nghọta, ma nke a abụghị isi ihe.

Site na mmalite, ma n’ogologo etiti, ruo kwa na ọgwụgwụ nke afọ atọ na ọkara ahụ, aha Ya bụ ihe kpatara mkpali na ọgbaaghara. E nwere ọtụtụ ihe a ga-aghọta banyere ahịrị aha ọgbụgba-ndụ ahụ, ma n’ebe a, ihe m na-achọ igosi bụ na e nwere ịma jijiji na njedebe nke Izrel oge ochie n’ime nzukọ ndị Juu nke metụtara aha Kraịst. Dị ka Ọkpara Devid, O nwere ihe-àmà na ikike ndị na-egosi na Ọ bụ Mesaịa ahụ; dịkwa ka Ọkpara Chineke, (n’echiche nke ịbụkwa Chineke) nakwa dị ka Ọkpara nke Mmadụ, Jisọs tinyere ule dị ukwuu n’ihu ndị a họpụtara. Olee otú nwoke a ga-esi ekwu na Ọ bụ Chineke, ma bụrụkwa Ọkpara Chineke, ebe Mosis, na mmalite akụkọ ọgbụgba-ndụ ha, kpọmkwem kwusiri ike na Chineke bụ otu Chineke?

Ma nke ahụ bụ ebumnobi Kraịst ji jeegharị n’etiti mmadụ. Chineke nọ n’ime Ya na-eme ka mmadụ na Onwe Ya dị n’udo ọzọ, Ọ nọkwa na-eme nke a site n’ịhapụ ka mmadụ hụ Jisọs, onye kụziri n’ụzọ doro anya ma kpọmkwem na ọ bụrụ na unu ahụwo Ya—unu ahụwo Nna ahụ. Akụkọ ihe mere eme a na-anọchi anya njedebe nke Izrel nkịtị dịka ndị Chineke họpụtara, ma n’mmalite ya, e nwere esemokwu pụtara ìhè banyere onye Chineke bụ na ihe Chineke bụ.

> Fero wee sị, Ònye bụ Onyenweanyị, nke m ga-erubere olu Ya isi ka m hapụ Izrel ka ọ laa? Amaghị m Onyenweanyị, ọ dịghịkwa m ahapụ Izrel ka ọ laa. Ọpụpụ 5:2.

Fero na-egosipụta ọ bụghị naanị akara nke nnupụisi ekweghị-na-Chineke megide ọmụma Chineke, kama ọ na-egosipụtakwa nghọta ndị Ijipt banyere Chineke nke Abraham. Ma ugboro ugboro Onyenwe anyị ekwuwo na ọrụ ebube Ya dị ịtụnanya n’Ijipt bụ ka e mee ka ụmụ mmadụ mara onye Ọ bụ. Akụkọ ihe mere eme nke mmalite Izrel nkịtị dịka ndị Chineke họpụtara bụ ụdị na-egosi ọgwụgwụ.

N’akụkọ ihe mere eme abụọ ahụ, e nwere ụkọ nghọta banyere onye na ihe Chineke bụ, nke jikọtara ya na aha Ya dị iche iche, ma nke ka mkpa nye echiche anyị bụ na akụkọ ihe mere eme nke Kraịst n’oge njedebe nke Israel dịka ndị a họpụtara, na-egosi na otu n’ime isi ihe kpatara ndị Juu jiri sụọ ngọngọ n’ịnara Mesaya ha bụ na ha maara na Okwu Chineke n’mmalite nke akụkọ ọgbụgba ndụ ha mere ka a mata na Ọ bụ otu Chineke. Lee nnukwu nsogbu!

> Ma mgbe ahụ gasịrị, ha enweghịkwa obi ike ịjụ Ya ajụjụ ọbụla ọzọ. O wee sị ha, Olee otú ha si ekwu na Kraịst bụ Ọkpara Devid? N’ihi na Devid n’onwe ya kwuru n’akwụkwọ Abụ Ọma, Onye-nwe-anyị sịrị Onyenwe m, Nọdụ ala n’aka nri m, Ruo mgbe m ga-eme ka ndị iro gị bụrụ ihe mgbakwasị ụkwụ gị. Ya mere Devid na-akpọ Ya Onyenwe, olee otú Ọ ga-esi bụrụkwa Ọkpara ya? Luk 20:40–44.

Nke a bụ oge ikpeazụ nke ajụjụ na azịza maka ndị Juu, n’ihi na mgbe mkparịta ụka ahụ gasịrị, “ha anwaakwaghị ịjụ Ya ajụjụ ọ bụla ma ọlị.” Ọ ka zara ajụjụ ikpeazụ nke ọrụ ozi Ya maka ụlọ furu efu ahụ (ma e nwere ụlọ furu efu mgbe niile n’akụkọ amụma), ma mgbe ahụ Ọ welitere isiokwu nke aha Ya dịka “Nwa Devid,” ya mere kwa dịka Mesaya ahụ. N’ime afọ atọ na ọkara ahụ nile, esemokwu ahụ gụnyere aha Ya dị iche iche, ndị na-anọchi anya agwa na ọdịdị Ya. A na-ekwu maka aha Ya na mbido, n’oge baptizim Ya, ma e mesịa kwa n’ime mkparịta ụka ikpeazụ Ya na ụlọ furu efu ahụ n’oge mbata mmeri ahụ nakwa n’obe, tinyere akụkụ ndị ọzọ n’Oziọma ndị ahụ.

> “Ndị Farisii zukọrọ n’akụkụ Jisọs mgbe Ọ na-aza ajụjụ onye odeakwụkwọ ahụ. Ugbu a, n’ịtụgharị, Ọ jụrụ ha ajụjụ, sị: ‘Gịnị ka unu chere banyere Kraịst? nwa onye ka Ọ bụ?’ E bu n’obi ajụjụ a ka e jiri nwalee okwukwe ha banyere Mesaịa ahụ,—iji gosi ma ha lere Ya anya nanị dịka mmadụ ma ọ bụ dịka Ọkpara Chineke. Otu olu ọtụtụ mmadụ zara, sị, ‘Ọkpara Devid.’ Nke a bụ aha amụma nyere Mesaịa ahụ. Mgbe Jisọs gosipụtara ịdị nsọ Ya site n’ọrụ ebube Ya ndị dị ike, mgbe Ọ gwọrọ ndị ọrịa ma kpọlite ndị nwụrụ anwụ, ndị mmadụ jụrụ onwe ha, sị, ‘Ọ bụghị Nke a bụ Ọkpara Devid?’ Nwanyị Siro-Fonisia, Batimeọs onye kpuru ìsì, na ọtụtụ ndị ọzọ tiri Ya mkpu maka enyemaka, sị, ‘Meere m ebere, Onyenwe anyị, Gị Ọkpara Devid.’ Matiu 15:22. Mgbe Ọ na-abanye na Jerusalem n’elu ịnyịnya, e ji mkpu ọṅụ kele Ya, sị, ‘Hosanna diri Ọkpara Devid: Ngọzi nādiri Onye ahụ nke nābia n’aha Onyenwe anyị.’ Matiu 21:9. N’ụbọchị ahụkwa, ụmụntakịrị nọ n’ụlọ nsọ kwughachiri otuto ahụ jupụtara n’ọṅụ. Ma ọtụtụ ndị kpọrọ Jisọs Ọkpara Devid amataghị ịdị nsọ Ya. Ha aghọtaghị na Ọkpara Devid bụkwa Ọkpara Chineke.”

> “N’ịza okwu ahụ nke na-ekwu na Kraịst bụ Ọkpara Devid, Jisọs sịrị, ‘Olee otú Devid, site na Mmụọ [Mmụọ nke Nsọpụrụ sitere n’aka Chineke], ji kpọọ Ya Onyenwe ya, na-asị, Onye-nwe-anyị gwara Onyenwe m, Nọdụ n’aka nri M, ruo mgbe M ga-eme ndị iro Gị ihe ndina ụkwụ Gị? Ya mere, ọ bụrụ na Devid akpọọ Ya Onyenwe ya, olee otú Ọ ga-esi bụrụ nwa ya? Ọ dịghịkwa onye ọbụla pụrụ ịza Ya otu okwu; ọ dịghịkwa onye ọbụla site n’ụbọchị ahụ gawa nwee obi ike ịjụ Ya ajụjụ ọzọ.’” The Desire of Ages, 609.

Mmanụ-nsọ Ya dịka Mesaya na mmekọrịta ikpeazụ Ya na ndị Ọ bịara ịzọpụta gbasara ịdị chi Ya, ihe nnọchianya nke aha Ya dị iche iche, nakwa, n’ezie, iwu nke mbụ a kpọrọ aha. Jizọs ji akụkọ Devid nkịtị mechie ọrụ Ya kpọmkwem n’etiti ndị Juu, ka O jiri ya kụzie banyere Devid nke mmụọ. Gịnị mere Devid ga-eji kwuo okwu banyere oge Onyenwe anyị gwara Onyenwe anyị ka Ọ nọdụ n’ocheeze Ya ọnụ? N’ihi na eze Devid na mbido na-anọchi anya Eze Devid nke mmụọ na njedebe. Naanị ụzọ a ga-esi ghọta nke ọma okwu ikpeazụ Jizọs gwara ụlọ ahụ furu efu bụ inwe ike itinye iwu nke mbụ a kpọrọ aha n’ọrụ, nke a na-apụghị ime ma ọ bụrụ na ị maghị iwu ahụ.

Nkwupụta ikpeazụ Ya nye ụlọ ahụ furu efu chọrọ nghọta nke iwu nke mbu a kpọrọ aha ka e wee ghọta ya. Jizọs jiri Devid na Ọkpara Devid gosi eziokwu ahụ nye ụlọ ahụ furu efu n’okwu ikpeazụ Ya. N’ihi na, ka emechara, ha bụ ụlọ Devid. Ya mere, Jizọs were nna ahụ (Devid) tụgharịa ya n’ebe Ọkpara ahụ (Ọkpara Devid) nọ; Ọ bukwaara were ọkpara ahụ (nke Devid) tụgharịa ya n’ebe nna ya (Devid) nọ. O mere ka Nna ahụ laghachikwute Nwa ahụ, dịka e buru amụma na ozi Ịlaịja ga-eme n’“ụbọchị ikpeazụ.” Nke ahụ bụ ozi ikpeazụ Ya nye Izrel oge ochie n’eziokwu nkịtị, ọ bụkwa ozi Ịlaịja, n’ihi na e hiwere ya n’elu iwu nke mbu a kpọrọ aha. Ya mere, iwu nke mbu a kpọrọ aha na-emekwa ka ozi Jizọs bụrụ nke a kwadoro dịka ozi Ịlaịja nke dabeere n’iwu ahụ n’onwe ya. Iwu nke mbu a kpọrọ aha na-achọ ka, ọ bụrụ na ozi Ịlaịja nke Jọn Baptist bụ nke mbụ n’ozi ịdọ aka ná ntị ikpeazụ nye ụlọ Izrel ahụ furu efu, mgbe ahụ ozi ikpeazụ e nyere ha ga-abụkwa ozi Ịlaịja. O wee bụrụ otu ahụ…

Mgbe e kwuchara ihe ndị a niile, aga m ugbu a wepụta isi okwu sitere n’ihe niile a, nke dabere n’iwu nke ikwu mbụ—Alfa na Omega. E nwere esemokwu banyere nghọta nke onye Chineke bụ na ihe Chineke bụ na mmalite Izrel oge ochie, nke gosipụtara n’onyinyo amụma otu esemokwu ahụ n’ọgwụgwụ Izrel oge ochie. N’ọgwụgwụ Izrel oge ochie, ọrụ Kraịst gụnyere ịkụziri ụlọ Izrel furu efu onye Chineke bụ na ihe Chineke bụ. N’akụkọ ihe mere eme nke ọgwụgwụ, e nwere nguzogide megide Kraịst nke e guzobere n’elu eziokwu mbụ e mere ka ọ guzosie ike na mmalite. Izrel ime mmụọ nke oge a ga-enwekwa otu àgwà amụma ahụ n’akụkọ ihe mere eme ha.

Ná mmalite nke Adventism, ndị odeakụkọ ihe mere eme na-agwa anyị na ndị Millerite bụ nke e wuru n’ụzọ bụ isi site n’otu abụọ nke ụka Ndị Kraịst; Methodist na Christian Connection. Nkwenkwe bụ isi nke Methodism dabeere n’ibi ndụ ziri ezi nke Onye Kraịst. Ha nwere “usoro” ahụ. Nkwenkwe bụ isi nke Christian Connection pụrụ ịbụ nke a chịkọtara dịka mmegide megide ozizi Katọlik banyere Atọ n’Ime Otu.

Dị ka nnyocha m siruru gosi, ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ndị isi nile nke ndị Millerite jidesiri ozizi ahụ nke Christian Connection ike. E nwere ọtụtụ ngalaba nke Seventh-day Adventist Reform Movement (SDARM), ndị ka na-ejide ma na-akwalite nghọta mbụ nke ndị Millerite banyere “mgbochi ozizi Atọ n’Ime Otu.” Nsogbu siri ike (nakwa isi iyi nke esemokwu n’oge a) nye ndị na-edebe nghọta nke ndị pioneer bụ ma ga-adịkwa mgbe niile, otu e si aza ọtụtụ akụkụ Akwụkwọ dị iche iche ebe Sister White na-emegide ozizi ahụ nke ha na-ejide ma na-akwalite ozugbo?

> “A kuziri m ikwu, E kwesịghị ịtụkwasị obi n’echiche ndị nke ndị na-achọ echiche sayensị dị elu na-ejide. A na-eme ụdị nnọchianya ndị a dịka ndị a: ‘Nna dị ka ìhè a na-adịghị ahụ anya: Ọkpara dị ka ìhè ahụ e mere ka ọ pụta n’ahụ; Mmụọ bụ ìhè ahụ a gbasasịrị n’ebe niile.’ ‘Nna dị ka igirigi, alụlụ a na-adịghị ahụ anya; Ọkpara dị ka igirigi a kpọkọtara n’ụdị mara mma; Mmụọ dị ka igirigi adaala n’oche nke ndụ.’ Nnọchianya ọzọ bụ nke a: ‘Nna dị ka alụlụ a na-adịghị ahụ anya; Ọkpara dị ka igwe ojii dị arọ dịka ndu; Mmụọ bụ mmiri ozuzo dara ma na-arụ ọrụ n’ike na-enye ume ọhụrụ.’”

> “Ndị a nile a na-egosi n’ụzọ ime mmụọ abụghị ihe ọ bụla ma ọ bụghị naanị ihe efu. Ha ezughị oke, ha abụghị eziokwu. Ha na-eme ka ịdị ukwuu ahụ dị nsọ daa mba ma belata ya, nke na ọ nweghị ọdịdị ọ bụla nke ụwa pụrụ iji tụnyere ya. A pụghị iji ihe ndị aka Ya mepụtara tụnyere Chineke. Ndị a bụ naanị ihe ụwa, ndị nọ n’okpuru ọbụbụ ọnụ Chineke n’ihi mmehie nke mmadụ. A pụghị iji ihe ndị nke ụwa kọwaa Nna ahụ. Nna ahụ bụ juputara nile nke isi-Chineke n’anụ ahụ, ma anya nke mmadụ na-anwụ anwụ apụghị ịhụ Ya.”

> “Ọkpara ahụ bụ izu-okè nile nke Isi-Chineke e gosipụtara n’ihu. Okwu Chineke na-ekwupụta Ya ịbụ ‘onyinyo doro anya nke onye Ya bụ.’ ‘N’ihi na Chineke hụrụ ụwa n’anya nke ukwuu, nke mere na O nyere Ọkpara Ọ mụrụ naanị Ya, ka onye ọ bụla nke kwere na Ya ghara ịla n’iyi, kama ka o nwee ndụ ebighị ebi.’ N’ebe a ka e gosiri ọdịdị onye Nna bụ.”

> “Onye Nkasi Obi ahụ Kraịst kwere nkwa iziga mgbe Ọ rịgoro n’eluigwe bụ Mmụọ ahụ n’izu oke nile nke Isi Chineke, na-eme ka ike nke amara Chineke pụta ìhè nye ndị nile na-anabata ma kwere na Kraịst dịka Onye Nzọpụta nke onwe ha. E nwere mmadụ atọ dị ndụ nke atọ ahụ nke eluigwe; n’aha ike ukwu atọ ndị a—Nna, Ọkpara, na Mmụọ Nsọ—a na-eme ndị na-anabata Kraịst site n’okwukwe dị ndụ baptism, ma ike ndị a ga-arụkọ ọrụ na ndị isiokwu nke eluigwe na-erube isi n’ọrụ ha ịdị ndụ ọhụrụ ahụ n’ime Kraịst.” Special Testimonies, Series B, number 7, 62, 63.

Akụkụ ahụ na-akọwapụta “echiche nke ndị ahụ” ndị ji “ihe ndị dị n’ụwa” akọwa Nna, Ọkpara na Mmụọ. Mgbe ahụ ọ sịrị, “A pụghị ịkọwa Nna site n’ihe ndị dị n’ụwa.” Rịba ama isi ihe abụọ ọ na-eme ka ha doo anya, ọ bụ ezie na otu n’ime ha pụrụ iyi ka ọ bụ mmegide. Ọ na-akọwapụta nkọwa ụgha banyere Isi nke Chineke nke, ma ọ bụrụ na ịchọrọ ikwu ya otu a, na-eme ka chi atọ pụta. Ọ bụ nkọwa ụgha banyere Isi nke Chineke, ma ọ naghị ekwu ihe ọ bụla banyere eziokwu ahụ na nkọwa ụgha ahụ banyere Isi nke Chineke ezighị ezi kwa n’ihi na o nwere ọnụ ọgụgụ chi na-ezighị ezi n’ime Isi nke Chineke.

Kwesịkwara ịrịba ama na ọ na-ekwu na a pụghị iji ihe ndị dị n’ụwa kọwaa Nna ahụ. N’ime okwu ahụ n’onwe ya, ọ n’onwe ya na-eji ihe ndị dị n’ụwa. Ọ bụ ụmụ mmadụ ka nwere ụmụ, nne, nna, nwanne nne, na ụmụnna. Ma Jizọs gwara anyị na agaghịzi enwe ịlụ nwanyị ma ọ bụ ịlụ di n’eluigwe, n’ụwa ahụ emere ọhụrụ, n’ihi na anyị ga-adị ka ndị mmụọ ozi. Enweghị ndị mmụọ ozi nwoke na ndị mmụọ ozi nwanyị. Okwu ụmụ mmadụ na-eji akọwa mmekọrịta ha na ibe ha ka Chineke jiri kuziere anyị banyere ọdịdị na agwa Ya, ma ọbụna “ihe ndị dị n’ụwa” ahụ nke mkpughe nsọ ji kuziere ụmụ mmadụ banyere agwa na ọdịdị Chineke ezughị okè.

A gwala anyị na, “E nwere mmadụ atọ dị ndụ nke òtù atọ nke eluigwe” … “Nna, Ọkpara, na Mmụọ Nsọ.” Ọ bụ arụ ka e jikọta mmetụta ime mmụọ nke ndị spiritist nke ụwa na mmadụ atọ ndị a, ma ọ bụghị arụ ijikọ “aha nke ike ukwu atọ ndị a” na nkọwa nke Akwụkwọ Nsọ banyere Isi-Chineke.

Onye amụma nwanyị ahụ na-ekwu na “aha” nke ike ukwu atọ ahụ nke mejupụtara Isi nke Chineke bụ Nna, Ọkpara na Mmụọ Nsọ. Dịka ọ dị n’eziokwu ọ bụla nke Akwụkwọ Nsọ, mgbe a kpọkọtara ya ọnụ ahịrị n’elu ahịrị, akaebe zuru ezu ga-enwerịrị ihe ịrịba ama ọ bụla e kpughere. A ga-ejikọta akaebe ndị amụma. Daniel na-enye Kraịst aha Palmoni (n’etiti aha ndị ọzọ, ma nke a bụ naanị ihe atụ). Jọn na-akpọ Ya Alfa na Omega, Mosis na-akpọkwa Ya Jehova. Dị ka Ellen White si kwuo, aha Ya bụ Nna, Ọkpara na Mmụọ Nsọ.

> “Setan bụ... na-etinyekarị ihe ụgha n’ọrụ mgbe niile—iji dọpụta mmadụ pụọ n’eziokwu. Nnọọ aghụghọ ikpeazụ nke Setan ga-abụ ime ka àmà nke Mmụọ nke Chineke ghara ịdị irè. ‘Ebe ọhụụ na-adịghị, ndị mmadụ na-ala n’iyi’ (Ilu 29:18). Setan ga-eji aghụghọ rụọ ọrụ nke ọma, n’ụzọ dị iche iche na site n’aka ndị ọrụ dị iche iche, iji mebie ntụkwasị obi nke ndị fọdụrụnụ nke Chineke nwere n’ebe ezi àmà ahụ dị.”

> “A ga-eme ka ịkpọasị bilie megide Ihe Àmà ndị ahụ, nke bụ nke Setan. Ọrụ Setan ga-abụ ime ka okwukwe ụka dị iche iche nwere n’ime ha maa jijiji; n’ihi nke a: Setan apụghị inwe ụzọ doro anya otú ahụ isi webata aghụghọ ya ma kee mkpụrụ obi agbụ n’ime nduhie ya ma ọ bụrụ na aṅaa ntị n’ịdọ aka ná ntị, na mba, na ndụmọdụ nke Mmụọ nke Chineke.” Selected Messages, book 1, 48.

Obere isi okwu ngwa ngwa sitere n’akụkụ amaokwu a. A chụpụrụ Jọn gaa Patmọs n’ihi Okwu Chineke na àmà nke Jisọs. E nwere ìgwè mmadụ abụọ e bu n’obi maka ozi nke mmụọ ozi nke atọ. Ndị nọ n’èzí Adventizim na ndị nọ n’ime Adventizim. Jọn na-anọchite Adventist nke a na-akpagbu ọ bụghị naanị site n’aka ụwa n’ihi nrubeisi ya nye Bible, kama a na-akpagbukwara ya n’ihi nrubeisi ya nye ihe odide nke Mmụọ nke Amụma. Mkpagbu a na-ebuso Mmụọ nke Amụma na-apụta site n’ime, ọ bụghị site n’èzí.

Ná mmalite Izrel oge ochie, mgbe afọ anọ narị gasịrị n’Ijipt, ndị ahụ ga-abụ ndị a họọrọ nke ọgbụgba ndụ ahụ akwụsịworị idebe Ụbọchị Izuike. Ha amaghị agwa ma ọ bụ ọdịdị Kraịst. Ha jidesiri nghọtahie banyere Chineke nke ha mịrịpụta n’ime ha mgbe ha nọ n’ndọrọ n’agha. Ihe otiti iri ahụ; nzọpụta site n’Oké Osimiri Uhie; manna nke si n’eluigwe; ebe nsọ ahụ na ihe ndozi ya niile; emume nsọ dị iche iche; ogige ahụ, Ebe Nsọ na Ebe Kachasị Nsọ; iwu Chineke; Nkume ahụ nke soro ha; mmiri nke si na Nkume ahụ nke soro ha pụta, ọbụna agwọ ahụ e buliri n’osisi, ihe ndị a niile bụ ndị e zubere ka ha mụbaa ihe ọmụma banyere Chineke n’ime ndị Ya a họọrọ. Ọ bụ agụmakwụkwọ na-aga n’ihu n’usoro. Agụmakwụkwọ ahụ na-aga n’ihu n’usoro gara n’ihu ruo mgbe ndị odeakwụkwọ ahụ “enwekwaghị obi ike ịjụ ya ajụjụ ọzọ,” ma O wee kọwaa isiokwu ikpeazụ ahụ nke ha ga-enwe n’ime mkparịta ụka meghere emeghe na Ya, ọ metụtara aha Devid na onye Kraịst bụ na ihe Kraịst bụ.

Ná mmalite nke Izrel ime mmụọ nke oge a, mgbe afọ 1260 gachara n’ime Babilọn ime mmụọ, ndị ahụ kwesiri ịbụ ndị a họpụtara nke ọgbụgba ndụ ahụ akwụsịla idebe ụbọchị Izuike. Ha amaghị agwa ma ọ bụ ọdịdị Kraịst. Ha jidesiri nghọtahie banyere Chineke ike, nke ha kụnyere n’ime ha mgbe ha nọ n’ịdọkpụ n’agha. Akụkọ ihe mere eme nke Adventism, ya na akara-ụzọ ya nile, ndapụ-okwukwe ya, nkwekọrịta ya na ọgụ ime ụlọ ya, rutere n’otu ọnọdụ n’afọ iri nke 1880 mgbe e bipụtara The Desire of Ages. E debere n’akwụkwọ ahụ na ibe nke 671, nghọta banyere Isi-nsọ-Chineke nke etolitela nke ukwuu karịa nghọta ahụ nke si na narị afọ nke iri na asatọ pụta.

Izrel ogee nwere esemokwu n’ọgwụgwụ ya nke sitere n’ịghọta Chineke n’ụzọ pere mpe, nke dabere n’ịghọta e si n’akụkọ mmalite ha nweta. Akaebe Jizọs na-ekwu na, ma ọ bụrụ na ọ bụ Nna, ma ọ bụ Ọkpara, ma ọ bụ Mmụọ Nsọ, ha niile bụ “uju nke ịdị-nsọ nke Chineke n’anụ ahụ” (Ndị Kọlọsi 2:9). Akaebe Akwụkwọ Nsọ na-ekwu, “Nụrụ, O Izrel: Onyenweanyị bụ Chineke anyị, Onyenweanyị bụ otu” (Deuteronomi 6:4).

Izrel nke oge a na-ejidesi echiche dị iche iche banyere Isi-nsọ Chineke ike, ma ọ bụ naanị otu n’ime ha bụ eziokwu. N’ọgwụgwụ Izrel nke oge a, Chineke ga-emecha ọrụ nke ikpughe agwa Ya site n’ime nke a mgbe oge nnwale ka na-adigide. Nke ahụ bụ ihe O mere nye ndị Juu, ma Ọ dịghị agbanwe agbanwe mgbe ọ bụla. O doro anya na anyị ga-anọgide na-eto n’amamihe anyị banyere ọdịdị na agwa Chineke n’oge ebighị ebi dum, ma e nweela ahịrị amụma nke eziokwu e ji ebumnuche doo anya na-egosi mgbalị Chineke na-agba iji kuziere ndị Ya banyere Onwe Ya, ma akụkọ ihe mere eme ahụ bụ akụkụ nke nkuzi Ọ na-achọ ịkụzi ugbu a, ozi a na-achọta n’okwu amụma banyere usoro agụmakwụkwọ ahụ na-egosikwa njedebe nke mkparịta ụka ahụ nke kwekọrọ na mmechi oge nnwale.

> “Kraịst bụ Ọkpara Chineke nke dị tupu ihe niile, nke sitere n’Onwe Ya dịrị adị…. N’ịkpọsa ịdị-adị Ya tupu oge amalite, Kraịst na-eburu uche laghachi n’oge ndị na-enweghị ụbọchị a pụrụ ịkọwa. Ọ na-emesi anyị obi ike na ọ dịghị mgbe ọbụla ọ bụla Ọ nọghị n’ime mmekọrịta chiri anya na Chineke ebighị ebi. Onye ahụ ndị Juu nọ n’oge ahụ na-ege olu Ya ntị anọwo na Chineke dịka onye e zụlitere n’ebe Ya nọ.” Signs of the Times, August 29, 1900.

> “Ọ hà na Chineke hà, bụrụ onye enweghị nsọtụ na Onye Pụrụ Ime Ihe Niile…. Ọ bụ Ọkpara ebighị ebi, onye dị adị n’onwe Ya.”

> “N’agbanyeghị na Okwu Chineke na-ekwu banyere ịdị mmadụ nke Kraịst mgbe Ọ nọ n’elu ụwa a, ọ na-ekwukwa n’ụzọ doro anya gbasara ịdị adị Ya tupu nke a. Okwu ahụ dị adị dịka Onye dị nsọ, ọbụna dịka Ọkpara Chineke ebighị ebi, n’ịdị n’otu na njikọta ya na Nna Ya. Site na mgbe ebighị ebi Ọ bụ Onye Ogbugbo nke ọgbụgba ndụ ahụ, Onye ahụ n’ime Ya ka a ga-agọzi mba niile nke ụwa, ma ndị Juu ma ndị mba ọzọ, ma ọ bụrụ na ha anabata Ya. ‘Okwu ahụ na Chineke nọkọrọ, Okwu ahụ bụkwa Chineke.’ Tupu e kee mmadụ ma ọ bụ ndị mmụọ ozi, Okwu ahụ nọ na Chineke, bụrụkwa Chineke.” Review and Herald, April 5, 1906.

N’akụkụ Akwụkwọ Nsọ ahụ, ọ na-ehota n’okwu mbụ Jọn kwuru.

> Na mbido ka Okwu ahụ dị, Okwu ahụ nọkwa n’ebe Chineke nọ, Okwu ahụ bụrụkwa Chineke. Onye ahụ nọ na mbido n’ebe Chineke nọ. E sitere n’aka ya kee ihe niile; ọ dịghịkwa ihe ọbụla e kere eke e kere na-enweghị ya. Jọn 1:1–3.

Na mbido, e nwere ma ọ dịkarịa ala Chi abụọ, n’ihi na Jọn ka kwusịrị sị, “Okwu ahụ bụ Chineke, ya na Chineke nọkwa.” N’amaokwu mbụ nke Jenesis, a sụgharịrị okwu Hibru ahụ bụ “Elohim” dịka Chineke. Ọtụtụ mgbe n’Okwu Chineke, a na-edobe “Elohim” n’usoro ụtọasụsụ nke na-egosi otu Chineke, ma n’agbanyeghị nke ahụ, ọ bụ ọtụtụ. Jọn wepụrụ echiche ahụ nke ịbụ “Elohim” n’amaokwu ahụ dịka otu Chineke site n’akaebe nke abụọ ya banyere isiokwu ahụ. Akaebe ya na-eguzobe ma ọ dịkarịa ala Chi abụọ.

Nke ka na-enye ndị na-emegide Atọ n’Ime Otu, ndị na-ekwupụta na ha na-akwado Mmụọ nke Amụma, nsogbu karịa bụ na ná mmalite “Mmụọ nke Chineke nēfegharị n’elu mmiri nile.” “Mmụọ” ahụ nke nēfegharị n’elu mmiri ọ̀ bụ Nna ma ọ bụ Ọkpara, ma ọ bụ na Ọ bụ onye nke atọ n’ime atọ nke eluigwe dịka Sister White si kpọọ Ya? A na-esote amaokwu atọ mbụ Jọn dere n’ozi ọma ya site n’okwu ndị a.

> N’ime Ya ka ndụ dị; ndụ ahụ bụkwa ìhè nke mmadụ. Ìhè ahụ na-enye n’ọchịchịrị; ọchịchịrị ahụ amataghị ya. Jọn 1:4, 5.

Nrụtụ aka a na-eme banyere ìhè na ọchịchịrị kwekọrọ n'ụzọ zuru ezu na mmalite nke Jenesis nke na-asị.

> Chineke wee sị, Ka ìhè dị: ìhè wee dị. Chineke wee hụ ìhè ahụ, na ọ dị mma: Chineke wee kewaa ìhè ahụ n’ọchịchịrị. Jenesis 1:3, 4.

Anyị ga-alaghachi n’oge na-adịghị anya n’akụkụ amaokwu abụọ ndị a yiri ibe ha gbasara ìhè nke bụ isiokwu dị n’akụkọ okike nke na-esochi mmalite e nyere banyere Isi nke Chineke. Na mbido, eziokwu mbụ a tụlere bụ nhazi, ma ọ bụ ọdịdị, nke Isi nke Chineke. Ma amaokwu ahụ akwụsịghị ruo n’isi nke abụọ amaokwu nke atọ, ebe anyị hụrụ na okwu atọ ikpeazụ n’akụkọ okike na-amalite site n’akwụkwọ ozi Hibru atọ nke, mgbe ejikọtara ha ọnụ, na-emepụta okwu a sụgharịrị dịka “eziokwu.”

Mmalite nke akụkọ okike na-ewebata Isi nke Chi, emesịa ọ na-egosipụta ike okike nke okwu Ya, ma mechie akụkụ ahụ site n’akara aka nsọ nke na-anọchi anya eziokwu, ozi nke mmụọ ozi nke atọ, na aha Chineke dịka e si anọchi ya anya site n’Alpha na Omega.

> N’ụbọchị nke asaa ka Chineke gwụchara ọrụ Ya nile O mere; O wee zuo ike n’ụbọchị nke asaa site n’ọrụ Ya nile O mere. Chineke wee gọzie ụbọchị nke asaa, doo ya nsọ: n’ihi na n’ime ya ka O zuru ike site n’ọrụ Ya nile nke Chineke kere ma mee. Jenesis 2:2, 3.

Njedebe nke eziokwu mbụ ndị a kụziri n’Okwu Chineke bụ isi ngwụcha nke akụkụ Akwụkwọ Nsọ ahụ. Ọ na-ejedebe n’okwu atọ ndị a: “Chineke,” “kere,” na “mee,” si otu a na-emesi mmalite nke akụkụ ahụ ike, ma n’otu aka ahụ dịkwa oke mkpa, na-emesikwa Ụbọchị Izu Ike nke ụbọchị nke asaa ike. Ụbọchị Izu Ike ahụ, n’eziokwu, bụ akara nke okike na ihe ịrịba ama dị n’etiti Chineke na ndị Ya Ọ họpụtara. “Eziokwu” ka e gosipụtara n’ime mkpụrụedemede atọ ndị na-amalite nke ọ bụla n’ime okwu atọ ikpeazụ ndị ahụ gbasara okike. Àmà ahụ na-emesi ike otú eziokwu nke Ụbọchị Izu Ike si bụrụ ihe dị mkpa ma dịkwa oké mkpa, ma nke dịkwa miri emi otu aka ahụ bụ na mkpụrụedemede atọ ndị ahụ na-anọchikwakwa anya nzọụkwụ atọ nke ozi ndị mmụọ ozi mbụ, nke abụọ, na nke atọ. N’ihi ya, ọbụna n’ime akụkụ mbụ nke Akwụkwọ Nsọ, a makwaara Ụbọchị Izu Ike dị ka ihe ịrịba ama nke ike okike Chineke dịka isi okwu ule n’ọgwụgwụ oge. Akwụkwọ ikpeazụ nke Akwụkwọ Nsọ na-enye àmà nke atọ iji soro àmà Jọn n’oziọma ya.

> Jọn nye ọgbakọ asaa ndị dị n’Eshia: Ka amara dịrị unu, na udo, site n’aka Onye ahụ nke dị adị, nke dịrịrị adị, nke ga-abịakwa; na site n’aka Mmụọ asaa ndị dị n’ihu ocheeze ya; Na site n’aka Jisọs Kraịst, Onyeàmà ahụ kwesịrị ntụkwasị obi, na onye mbụ a mụrụ n’etiti ndị nwụrụ anwụ, na Onyeisi nke ndị eze nke ụwa. Nye Onye ahụ hụrụ anyị n’anya, ma jiri ọbara nke aka ya sachapụ anyị site na mmehie anyị, Ma meekwa anyị ndị eze na ndị nchụàjà nye Chineke na Nna ya; ka otuto na ọchịchị bụrụrịrị ya ruo mgbe ebighị ebi ebi. Amen. Lee, ọ na-abịa n’ígwé ojii; anya niile ga-ahụkwa ya, ha kwa ndị ahụ mara ya ube: agbụrụ niile nke ụwa ga-akwa ákwá n’ihi ya. Otu a ka ọ dị, Amen. Abụ m Alfa na Omega, mmalite na ọgwụgwụ, ka Onyenwe anyị kwuru, Onye ahụ nke dị adị, nke dịrịrị adị, nke ga-abịakwa, Onye Pụrụ Ime Ihe Nile.

> Mụ onwe m, Jọn, onye bụkwa nwanna unu na onye òtù unu n’ihe mkpagbu, nakwa n’alaeze ahụ na ntachi-obi nke Jisọs Kraịst, nọ n’agwaetiti a na-akpọ Patmọs n’ihi okwu Chineke na n’ihi àmà Jisọs Kraịst. Anọ m n’ime Mmụọ n’ụbọchị nke Onyenwe anyị, ma nụrụ n’azụ m nnukwu olu, dị ka nke opi, na-asị, Abụ m Alfa na Omega, onye mbụ na onye ikpeazụ; ma, ihe ị na-ahụ, dee ya n’akwụkwọ, ziga ya kwa chọọchị asaa ndị dị n’Esia; nye Efesọs, na nye Sụmirna, na nye Pegamọs, na nye Tayaṭaira, na nye Sadis, na nye Filadelfia, na nye Laodisia. Mkpughe 1:4–11.

Amaokwu atọ mbụ nke Mkpughe isi nke mbụ na-akọwapụta ozi ịdọ aka ná ntị ikpeazụ na otú e si ebufe ozi ahụ site n’aka Chineke ruo n’aka mmadụ. Ọ na-ekwukwa na ọ bụ Mkpughe nke Jizọs Kraịst, si otu a gosi ọdịiche dị n’etiti akwụkwọ Mkpughe na akwụkwọ Daniel. Otu bụ amụma, nke ọzọ bụ mkpughe.

> “N’Akwụkwọ Mkpughe ka akwụkwọ nile nke Baịbụl na-ezukọ ma kwụsị. N’ebe a ka mmezu nke akwụkwọ Daniel dị. Otu bụ amụma; nke ọzọ bụ mkpughe. Akwụkwọ ahụ e mechiri emechi abụghị Mkpughe, kama ọ bụ akụkụ ahụ nke amụma Daniel nke metụtara ụbọchị ikpeazụ. Mụọ-ozi ahụ nyere iwu, sị, ‘Ma gị onwe gị, O Daniel, mechie okwu ndị a, ma kaa akwụkwọ ahụ akara, ruo n’oge ọgwụgwụ.’ Daniel 12:4.” Acts of the Apostles, 585.

N’akwụkwọ Mkpughe, e nwere ahịrị amụma ndị a ga-amata ma chịkọta, ahịrị n’elu ahịrị. Ahịrị amụma ndị ahụ niile na-ejedebe n’akwụkwọ Mkpughe, ma akwụkwọ e mechiri emechi abụghị akwụkwọ Mkpughe, ọ bụghịkwa naanị akwụkwọ Daniel ka e mechiri emechi, kama ihe e mechiri n’akwụkwọ Daniel bụ “akụkụ ahụ nke amụma Daniel nke metụtara ụbọchị ikpeazụ.”

A pụrụ ịghọta “ụbọchị ikpeazụ” n’ozuzu ya, ma ịghọta ha dịka okwu sitere n’ike mmụọ nsọ, (nke ha bụ) na-achọkwa ka anyị nyochaa ma okwu ahụ bụ “ụbọchị ikpeazụ” nwere ihe nnọchianya amụma jikọtara ya. “Ụbọchị ikpeazụ” bụ otu oge pụrụ iche n’akụkọ ihe mere eme nke amụma nke nwere ọtụtụ ahịrị nkwado. Enwere m olileanya ịkọwapụta akụkọ ihe mere eme ahụ n’oge na-adịghị anya. Ọ bụ kpọmkwem akụkọ ihe mere eme sitere n’afọ 1798 ruo na mmechi nke oge ebere. Otu ụzọ isi amata nke a bụ na, n’ọrụ ofufe nke ebe nsọ nkịtị, e nwere otu ụbọchị n’afọ nke nọchiri anya ikpe, nke ahụkwa bụ Ụbọchị Mkpuchi Mmehie. Emume nkịtị ahụ nọchiri anya ihe Nwanyị White kpọrọ Ụbọchị Mkpuchi Mmehie nke mgbochi-nọchiteanya. Ụbọchị Mkpuchi Mmehie nke amụma ma ọ bụ nke mmụọ na-anọchi anya “ụbọchị ikpeazụ” nke oge ebere, ọ na-anọchi anya oge ikpe ikpeazụ.

Amụma ahụ dị n’akwụkwọ Daniel nke e mechiri emechi bụ nke akụkụ abụọ. E nwere amụma metụtara ụbọchị ikpeazụ ndị Millerite ghọtara, nke kwusara mmeghe nke ikpe. A na-anọchi anya akụkụ ahụ nke Daniel site n’ọhụụ Osimiri Ulai nke isi nke asatọ na nke itoolu. Amụma nke ọzọ e mechiri emechi n’akwụkwọ Daniel na-ekwusa mmechi nke ikpe, na njedebe nke Adventizim, na njedebe nke United States, na njedebe nke ụwa. Ọhụụ ahụ ka e ji Osimiri Hiddekel nọchie anya.

> “Ìhè ahụ Daniel natara n’aka Chineke ka e nyere ya n’ụzọ pụrụ iche maka ụbọchị ikpeazụ ndị a. Ọhụụ ndị ọ hụrụ n’akụkụ osimiri Ulai na Hiddekel, nnukwu osimiri Shaina, na-eru ugbu a n’ime mmezu ha, ihe omume niile e buru n’amụma ga-emezukwa n’oge na-adịghị anya.” Testimonies to Ministers, 112, 113.

E kpughere ọhụụ Ulai na 1798, ọ na-ekwu banyere ebe nsọ nke Chineke na ndị Ya. E kpughere ọhụụ Hiddekel na 1989 mgbe, dịka e kọwara na Daniel isi nke iri na otu, amaokwu nke iri anọ, mba ndị nọchiri anya nke bụbu Soviet Union ka e wepụrụ site n’aka papacy na United States, ọ na-ekwukwa banyere ndị iro nke ndị Chineke. Ọhụụ abụọ ahụ na-arụ ọrụ dịka ụka asaa na akara asaa dị n’akwụkwọ Mkpughe si arụ ọrụ. Otu bụ akụkọ ime nke ụka, nke ọzọ bụ akụkọ mpụta nke ụka, ha abụọ na-agakwa n’ogologo oge ha nile ma bụrụkwa “karịsịa maka” “ụbọchị ikpeazụ ndị a.”

Ma ọ bụ ezie na a gwara anyị na akwụkwọ Mkpughe abụghị akwụkwọ e mechiri emechi, a gwakwara anyịkwa na ọ bụ akwụkwọ e mechiri emechi.

> “Mkpuo ekpughere bụ akwụkwọ e mechiri emechi, ma ọ bụkwa akwụkwọ e meghere emeghe. Ọ na-edekọ ihe omume dị ịtụnanya ndị ga-eme n’ụbọchị ikpeazụ nke akụkọ ụwa a. Ozizi ndị dị n’akwụkwọ a doro anya nke ọma, ọ bụghị ndị omimi na ndị a na-apụghị ịghọta. N’ime ya ka e weghachiri otu ahịrị amụma ahụ e ji n’Akwụkwọ Daniel. Ụfọdụ amụma ka Chineke kwughachiri, si otú a na-egosi na a ghaghị inye ha mkpa. Onyenwe anyị anaghị ekwughachi ihe ndị na-enweghị nnukwu isi.” Manuscript Releases, volume 9, 8.

Akwụkwọ Mkpughe ahụ e meghere akara ya n’ihi na e meghere amụma ndị dị na Daniel, ma otu ahịrị ndị ahụ nke amụma ndị e meghere akara ha na Daniel bụkwa otu ahịrị ndị a na-ahụ na Mkpughe. Ihe e mechiri akara n’Akwụkwọ Mkpughe bụ akụkụ nke Mkpughe nke metụtara karịsịa ndị nke Chineke n’“ụbọchị ikpeazụ.” Mgbe Sister White dere nkwupụta a, “égbè eluigwe asaa” ahụ ka bụ ihe e mechiri akara n’oge ọ dere ya, ya mere o dere na “ọ bụ akwụkwọ e mechiri akara.” O kwukwara na akwụkwọ Daniel bụ “akwụkwọ ahụ e mechiri akara,” n’oge gara aga. N’ebe ya nọ, e meghere akara ya n’afọ 1798.

Ihe e mechiri emechi banyere égbè-elu-igwe asaa ahụ n’oge ndụ ya abụghị naanị ihe omume ga-eme n’ọdịnihu nke égbè-elu-igwe asaa ahụ na-anọchi anya ya, kama ọkachasị na “égbè-elu-igwe asaa” ahụ na-anọchi anya na mmalite Adventizim kwekọrọ na njedebe Adventizim. “Égbè-elu-igwe asaa” ahụ na-ekpughe iwu amụma kachasị mkpa a chọrọ iji ghọta Mkpughe nke Jisọs Kraịst, n’otu oge ahụkwa na-ekpughe otu àgwà nke ọdịdị na agwa Chineke, na Ọ bụ mmalite na njedebe nke ihe niile. Amụma na-egosi na e nwere mmepe e bu n’obi mee nke eziokwu ndị ahụ metụtara ọdịdị na agwa Chineke.

Jisọs, mgbe a na-anọchi anya Ya dịka “Ọdụm nke ebo Juda”, na-egosi ọrụ Ọ na-arụ ka Ọ na-ekpughe eziokwu n’ụzọ na-abawanye nwayọọ nwayọọ ma bụrụkwa nke a haziri nke ọma n’ime akụkọ ihe mere eme. Ọ na-emechi okwu amụma akara, ruo n’oge ahụ e tụrụ ya ka a ghọta ya. Ọ na-emechi ma na-emeghe eziokwu akara maka nzube nke nkuzi. Dịka Palmoni, Jisọs bụ Onye Nọmba Ebube, Nna-ukwu nke oge nke na-achị akụkọ Ya. Dịka Alfa na Omega, Ọ bụ, n’etiti ihe ndị ọzọ, Nna-ukwu nke asụsụ. Dịka Ọdụm nke ebo Juda, Ọ bụ Onye ahụ na-achịkwa mgbe a ga-ekpughe eziokwu nye mmadụ.

N’akwụkwọ Mkpughe isi nke mbụ, mgbe amaokwu atọ mbụ gasịrị, e gosipụtara Isi-chi ahụ dịka ndị dị iche iche atọ.

> Jọn nye ụka asaa ndị dị n’Eshia: Ka amara dịrị unu, na udo,

> site n’aka Ya bụ, Onye dịrịwo, Onye nọkwa n’ịbịa;

> na site n’aka Mmụọ asaa ndị ahụ nọ n’ihu ocheeze Ya;

> Na site n’aka Jisọs Kraịst, onye ahụ bụ onyeàmà kwesịrị ntụkwasị obi, na ọkpara sitere n’ọnwụ bilie, na onye-isi nke ndị eze nke ụwa. Mkpughe 1:4, 5.

Okwu mmeghe nke akwụkwọ ikpeazụ nke Bible na-ezipụ ekele n’ụzọ doro anya nye nzukọ Chineke, nke na-akọwapụta Nna, Mmụọ, na Ọkpara. Ngwụcha Okwu Chineke na-ekwughachi mmalite ya, ma n’ime ime nke a, ọ na-emesi ịdị mkpa nke nghọta ziri ezi banyere Isi-chi ike. Ọ na-eme nke a n’ihi ndị ga-abụ ndị Filadelfịa ma mejupụta otu narị puku iri anọ na anọ ahụ. Ha bụ ndị ọgbụgba ndụ ikpeazụ, ndị e gosiri n’ụdị n’akụkụ ahịrị nile nke akụkọ ihe mere eme nke ọgbụgba ndụ. Ndị akaebe ahụ, tinyere eziokwu ndị ọzọ, na-eguzobe na Chineke anọwo na-achọ nwayọ nwayọ ịbawanye ọmụma banyere ọdịdị na agwa Ya n’ime akụkọ amụma nile.

Nnukwu ihe nnọchianya n’ime Bible nke igosi enweghị amamihe mmadụ banyere Chineke bụ Fero, onye nọchiri anya Ijipt, ihe nnọchianya nke ụwa nile dum, ya mere nke mmadụ nile. Akara ụzọ ahụ na-amalite usoro ahụ ná mmalite nke Izrel nkịtị, ebe Chineke nọ na-achọ ime ka a mara aha Ya. N’ọgwụgwụ nke Izrel nkịtị, esemokwu gbasara aha Chineke ka e kwughachiri ọzọ. N’ọgwụgwụ nke Izrel nkịtị, Jisọs jiri ịkọwapụta akụkọ Devid ma jiri “iwu nke nkwupụta mbụ” kaa njirimara mmekọrịta Ya na ndị Juu, iji nọchite anya nkwupụta ikpeazụ banyere ìsì Laodisia nke ndị Juu. Ha enweghị ike ịghọta ihe Ọ na-ekwu, n’ihi na ha amataghị iwu nke Alfa na Omega, ha amaghịkwa Alfa na Omega nke guzoro n’ihu ha.

Ná mmalite nke Izrel ime mmụọ, a na-eme ka esemokwu ahụ e gosipụtara n’akụkọ ihe mere eme nke Moses yie ihe kwekọrọ na ya. Dịka Adventizim si jee njem n’ime akụkọ ihe mere eme nke “ụbọchị ikpeazụ,” e nyewo ọtụtụ ohere iji ghọta karịa banyere Alfa na Omega, dịka o merekwa n’ihe banyere Izrel oge ochie. A ga-enwe oge nke a gaghị ajụkwa ajụjụ ọzọ n’ọgwụgwụ Adventizim, dịka ọ dị n’ụbọchị Kraịst.

N’ịlaghachikwute akụkụ ahụ dị na Mkpughe isi nke mbụ, anyị na-ahụ na amara na udo sitere n’aka Onye ahụ dị adị, Onye dịrị adị, na Onye na-abịa, nakwa site n’aka Mmụọ asaa ahụ, nakwa site n’aka Jisọs. A na-anọchite Isi Chineke anya dịka Jisọs, Mmụọ asaa ahụ, na Onye ahụ dị adị, Onye dịrị adị, na Onye na-abịa; si otu a mee ka anyị mata na ọ bụ Nna ahụ nwere àgwà ndị ahụ a na-anọchi anya ha dịka Onye dị adị, Onye dịrị adị, na Onye na-abịa. Àgwà ndị a na-anọchi anya ọdịdị ebighị ebi nke Chineke. Ọ dịwo adị mgbe niile, ma n’amaokwu nke asatọ na nke itoolu, e kenyere otu àgwà ahụ kpọmkwem nye Jisọs.

> Abụ m Alfa na Omega, mmalite na njedebe, ka Onyenwe anyị kwuru, Onye dị adị, Onye dịrị adị, na Onye na-abịa, Onye Pụrụ Ime Ihe Nile. Mụ onwe m Jọn, onye bụkwa nwanne unu, na onye so unu n’ahụhụ, nakwa n’alaeze na ndidi nke Jisọs Kraịst, nọ n’agwaetiti a na-akpọ Patmọs n’ihi okwu Chineke, na n’ihi àmà Jisọs Kraịst. Anọ m na Mmụọ n’ụbọchị nke Onyenwe anyị, anụkwara m n’azụ m nnukwu olu, dị ka nke opi, na-asị, Abụ m Alfa na Omega, onye mbụ na onye ikpeazụ: ma, Ihe ị na-ahụ, dee ya n’akwụkwọ, zigakwara ya ụka asaa ndị dị n’Eshịa; nye Efesọs, na Smaina, na Pegamọs, na Taiataira, na Sadis, na Filadelfia, na Laodisia. Mkpughe 1:8–11.

Ndị nwere Baịbụl nke na-ede okwu Jisọs n’acha uhie uhie maara na n’amaokwu nke asatọ na nke iri na otu, ọ bụ Jisọs na-ekwu okwu. N’amaokwu ndị ahụ, Jisọs na-egosi na Ọ nwere otu ọdịdị ebighị ebi ahụ́ na Nna ahụ mgbe Ọ kpọrọ Onwe Ya “Onyenweanyị, onye dị, na onye dịrịrị adị, na onye na-abịa,” Jisọs kpọkwakwara na Ọ bụ “Onye pụrụ ime ihe nile.”

Ihe mbụ Jizọs kwuru n’mbido akwụkwọ Mkpughe, akwụkwọ nke na-akọwapụta na ọ bụ Mkpughe nke Jizọs Kraịst, bụ na Ọ bụ Alfa na Omega, na Ya onwe Ya kwa bụ onye ebighị ebi dịka Nna ahụ dị, nakwa na Ya onwe Ya kwa bụ Chineke Pụrụ Ime Ihe Niile. Àgwà nke ọdịdị Chineke bụ okwu ndị mbụ Jizọs kwuru n’akwụkwọ Mkpughe. Àgwà ndị ahụ bụ ihe ịsụ ngọngọ kpọmkwem nye ndị Adventist ka na-agbachitere ọnọdụ mbụ banyere Isi-Chineke ahụ. Ha kwenyere na e nwere oge Nna ahụ mụtara Ọkpara Ya.

Ọgwụgwụ nke akwụkwọ Mkpughe kwekọrọ na mbido nke akwụkwọ Mkpughe.

Ọbịbịa nke Abụọ sochiri nkọwa nke Isi-chi. N’isi nke iri abụọ na abụọ, anyị hụrụ na njedebe nke akwụkwọ ahụ kwekọrọ na mmalite nke akwụkwọ ahụ, ma amaokwu nke iri na abụọ na-adakọ na amaokwu nke asaa nke isi nke mbụ site n’ịkpọtụrụ Ọbịbịa nke Abụọ.

> Ma, lee, ana m abịa ọsọsọ; ụgwọ ọrụ m sokwa m, inye onye ọ bụla dịka ọrụ ya ga-adị. Abụ m Alfa na Omega, mmalite na ọgwụgwụ, onye mbụ na onye ikpeazụ. Ngọzi nādịrị ndị na-eme ihe nile O nyere n’iwu, ka ha wee nwee ikike n’elu osisi nke ndụ, ma site n’ọnụ ụzọ ámá banye n’obodo ahụ. N’ihi na n’èzí nọ nkịta, na ndị na-eme mgbaasị, na ndị na-akwa iko, na ndị na-egbu mmadụ, na ndị na-ekpere arụsị, na onye ọ bụla hụrụ ụgha n’anya ma na-eme ya. Mu onwem, Jizọs, ezitewo mmụọ-ozi m ka ọ gbaa unu ama ihe ndị a n’ime nzukọ nile. Abụ m mgbọrọgwụ na nwa David, na kpakpando na-enwu enwu nke ụtụtụ. Ma Mmụọ na Nwunye ọhụrụ ahụ na-asị, Bịa. Ka onye na-anụ ya kwukwa, Bịa. Ka onye akpịrị na-akpọ nkụ bịa. Ma onye ọ bụla chọrọ, ka o were mmiri nke ndụ n’efu. Mkpughe 22:12–17.

Mgbe o kwuchara maka Ọbịbịa nke Abụọ, Jisọs, dị ka ọ dị na Mkpughe isi nke mbụ, kọwara Onwe ya dịka Alfa na Omega. Mgbe ahụ, ọ gbakwụnyere ọdịiche dị n’etiti ndị ga-anụ na ndị na-agaghị anụ ihe Mmụọ ahụ kwuru nye ụka dị iche iche. O zoro aka n’usoro nkwurịta okwu e gosiri n’amaokwu nke mbụ ruo nke atọ n’isi nke mbụ, site n’ịkọwa na o zitere Gebriel ozi ahụ ka o were ruo Jọn.

Mgbe ahụ Ọ laghachiri na nkwupụta ikpeazụ ahụ O kwuru nye ndị odeakwụkwọ na ndị Farisii n’ọgwụgwụ Izrel oge ochie. Ọ jikọtara ọgwụgwụ abụọ ahụ nke Izrel nkịtị na nke mmụọ ọnụ, site n’ịza n’Akwụkwọ Mkpughe maka ndị nọ n’“ụbọchị ikpeazụ” ihe ndị Juu nọ n’“ụbọchị ikpeazụ” ha enweghị ike ịghọta. Ọ na-ekwu na Ọ bụ mgbọrọgwụ (mmalite) na mkpụrụ (ọgwụgwụ) nke Devid. Isiokwu banyere Devid na Onyenwe ya bụ nkwupụta ikpeazụ Jizọs gwara ndị Juu na-ese okwu, ọ na-anọchikwa nkwupụta ikpeazụ ahụ maka ndị nọ n’ụbọchị ikpeazụ ndị, dịka ozi e zigara nzukọ Filadelfia, na-ekwu na ha bụ ndị Juu, ma ha abụghị.

> Lee, aga m eme ka ndị si n’ụlọ nzukọ Setan, ndị na-asị na ha bụ ndị Juu ma ha abụghị, kama ha na-ekwu okwu ụgha; lee, aga m eme ka ha bịa kpọọ isiala n’ihu ụkwụ gị, ma mara na ahụwo m gị n’anya. N’ihi na i debewo okwu nke ndidi m, mụ onwe m ga-echebekwa gị pụọ n’oge nke ọnwụnwa ahụ, nke ga-abịakwasị ụwa niile, iji nwalee ndị bi n’elu ụwa. Mkpughe 3:9, 10.

Ndị na-efe ofufe n’ụkwụ ndị nsọ bụ ndị Adventist Laodisia a tọgbọpụrụla n’ọnụ Onyenwe anyị.

> “I chere, na ndị ahụ na-efe ofufe n’ihu ụkwụ ndị nsọ, (Mkpughe 3:9), ga-emesịa nweta nzọpụta. N’ebe a, aghaghị m ịdị iche na gị; n’ihi na Chineke gosiri m na òtù a bụ ndị na-ekwupụta na ha bụ ndị Adventist, ndị dapụrụ azụ, ma ‘kpọgidere Ọkpara Chineke n’obe ọzọ n’ime onwe ha, ma mee ka e mee ya ihere n’ihu ọha.’ Ma n’ime ‘oge awa nke ọnwụnwa,’ nke ka ga-abịa, iji gosi àgwà eziokwu nke onye ọ bụla, ha ga-ama na ha efuwo ruo mgbe ebighị ebi; ma, ebe ihe mgbu nke mmụọ jupụtara ha, ha ga-akpọ isi ala n’ihu ụkwụ ndị nsọ.” Word to the Little Flock, 12.

Dị ka Akwụkwọ Nsọ na Mmụọ Amụma si kwuo, ndị ahụ na-efe ofufe n’ụkwụ ndị nsọ bụ ndị òtù ụlọ nzukọ Setan. Ha na-ekwu na ha bụ ndị Juu, ma ha abụghị. A na-agwa ndị Adventist ezi omume okwu n’ime ụka Filadelfia. Ndị otu narị puku na iri anọ na anọ bụ ndị Filadelfia, ma ndị Juu ndị na-ekwu na ha bụ ndị Juu, ma ha abụghị—bụ ndị Laodisia. E nwere ìgwè mmadụ abụọ nke ndị kwesị ntụkwasị obi n’“ụbọchị ikpeazụ,” ndị otu narị puku na iri anọ na anọ na ndị ahụ bụ ndị e gburu n’ihi okwukwe ha. Naanị ụka abụọ n’ime asaa ahụ ka enweghị nkatọ ọ bụla. Otu bụ Filadelfia nke na-anọchi anya ndị na-anwụghị anwụ, nke ọzọkwa bụ Smina, nke na-anọchi anya ndị martịa kwesị ntụkwasị obi. Ndị martịa na ndị ahụ na-anwụghị anwụ, Smina na Filadelfia, bụ naanị ụka abụọ n’ime asaa ahụ nke enweghị ikpe ọmụma ọ bụla ejikọtara na ozi e nyere ha. Ma, ụka abụọ ahụ ga-emekọrịta ihe na ndị ahụ na-ekwu na ha bụ ndị Juu, ma ha abụghị. Nke a dị otu a, n’ihi na ha niile bụ ndị òtù otu ụka ahụ n’“ụbọchị ikpeazụ,” na-eche otu ọnọdụ ndị ahụ ihu, otu ìgwè e kpebiri ka ha jiri ọbara ha gbaa ama, nke Moses nọchiri anya ya n’Ugwu Mgbanwe Ahụ, ma ìgwè nke ọzọ Elija nọchiri anya ya, onye na-anwụghị anwụ.

> Dee onye-mọ-ozi nke nzukọ dị na Smena, dee; Ihe ndị a ka Onye Mbụ na Onye Ikpeazụ na-ekwu, onye nwụrụ anwụ, ma dịkwa ndụ; Amaara m ọrụ gị, na mkpagbu, na ịda ogbenye, (ma ị bara ụba) amakwa m nkwulu nke ndị na-asị na ha bụ ndị Juu, ma ha abụghị, kama ha bụ ụlọ nzukọ nke Setan. Atụla egwu n’ihi ihe ọbụla i ga-ata ahụhụ: lee, ekwensu ga-atụba ụfọdụ n’ime unu n’ụlọ mkpọrọ, ka e wee nwalee unu; unu ga-enwekwa mkpagbu ụbọchị iri: bụrụ onye kwesịrị ntụkwasị obi ruo ọnwụ, m ga-enyekwa gị okpueze nke ndụ. Mkpughe 2:8–10.

Ka Jisọs na-akọwa ọnọdụ dị egwu nke nzukọ ụka nke Smaina, Ọ na-ekwu naanị otu okwu ọma mgbe Ọ sịrị, “ma i bara ụba,” si otú a na-eme ka ọdịiche dị n’etiti ha na ndị òtù ụlọ nzukọ Setan ahụ ndị na-abụghị ndị bara ụba. Ndị ahụ nọ n’Akpughe bụ́ ndị Adventist ma na-eche na ha bara ụba, ma ha abụghị, bụ ndị Juu ahụ na-asị na ha bụ ndị Juu, ma ha abụghị—n’ihi na ha bụ ndị Seventh-day Adventist nke Laodisia.

N’mbido nke Mkpughe, a na-egosi Chi n’ime mmadụ atọ; ma n’isi njedebe nke akwụkwọ Mkpughe, a kpọmkwem na-akpọ Jisọs na Mmụọ ahụ aha, ma ọ bụghị Nna ahụ. Nke a adịghị emetụta ihe, n’ihi na ụkpụrụ nke ahịrị n’elu ahịrị, jikọtara ya na nke mbụ na-akọwa nke ikpeazụ, na-achọ ka e mata Nna ahụ n’amaokwu ikpeazụ nke Mkpughe, n’ihi na e meela ka amata na Ọ nọ ebe ahụ n’amaokwu mbụ. Ọ dịghị iche na oziọma Jọn isi nke mbụ, ebe Jọn adịghị akpọ Mmụọ ahụ aha kpọmkwem, ma a ghọtara na Mmụọ ahụ nọ ebe ahụ, n’ihi na Mmụọ ahụ nọ ebe ahụ oge mbụ e dere okwu a, “na mbido.” Akaebe oziọma Jọn n’isi nke mbụ na-amalite site n’otu ahịrịokwu ahụ kpọmkwem: “na mbido.”

“Mbido” ahụ bụ ihe nnọchianya amụma, a ga-enyochakwa ya site n’iwu amụma, tinyere ahịrị n’elu ahịrị. Mbido Mozis bụ mbido nke Oziọma Jọn, bụkwa mbido nke akwụkwọ Mkpughe, ọ bụkwa njedebe nke Mkpughe. N’ime ahịrị anọ ahụ, ugboro abụọ ka a na-akọwapụta mmadụ atọ nile nke atọ ime mmụọ nke eluigwe, n’otu ahịrịkwa (Oziọma Jọn) Mmụọ ahụ nwere ike ịbụ na ọ dịghị, ma n’ahịrị nke anọ Nna ahụ adịghị; ma mgbe a kpọkọtara ha ọnụ, a na-anọchi anya Mmadụ atọ ahụ dị nsọ n’ahịrị anọ ahụ nile.

Kraịst bịara ime ka a mara Nna, Mụọ Nsọ bịakwara ime ka a mara Ọkpara ahụ. Ha atọ niile chụrụ àjà ebighị ebi. Nna hụrụ ụwa n’anya nke ukwuu nke na O nyere Jisọs, Jisọs hụkwara ụwa n’anya nke ukwuu nke na O kwetara iburu n’ahụ nke Ya, ruo mgbe ebighị ebi, anụ ahụ nke ndị O kere. Olee ụdị inye onwe onye ka a na-anọchi anya n’omume ahụ nke Onye Okike họọrọ ịghọ akụkụ nke ihe O kere eke? Onye nke atọ n’ime ịdị n’otu nke Chineke nyere Onwe Ya, n’ihi na Ọ nabatara ọnọdụ nke ibi n’ime ihe e kere eke a na-akpọ mmadụ—ruo mgbe ebighị ebi.

Ọ pụrụ ịbụ na ọ bụ n’ihi nke a ka a na-ejikọ Mmụọ Nsọ ugboro ugboro na ihe nnọchianya nke ndị nke Chineke. Ọ bụ Onye ahụ n’ime Isi-Chineke nke ga-anọgide na okike mmadụ. Ya mere, ihe nnọchianya nke Mmụọ Nsọ n’Akwụkwọ Nsọ, karịa mgbe na-erughị, na-anọchi anya site n’ihe nnọchianya nke na-anọchite ma Mmụọ Nsọ ma ọ bụ mmadụ. Na mbido Mmụọ ahụ kpaliri n’elu mmiri.

> O wee si m, Mmiri ndị ahụ i hụrụ, ebe nwanyị akwụna ahụ nọ ọdụ, bụ ndị mmadụ, na ìgwè mmadụ, na mba dị iche iche, na asụsụ dị iche iche. Mkpughe 17:15.

Naanị ihe arụ ụlọ nsọ ahụ Mosis wuru nke a na-enyeghị ụkpụrụ ya n'ụzọ pụrụ iche n'ụzọ zuru ezu ka ndị ọrụ soro bụ oriọna ọlaedo ahụ nwere alaka asaa. Oriọna ahụ na-anọchi anya njikọta nke mmadụ na ịdị Chineke. N’ihi nke a, imewe oriọna ahụ bụ naanị ihe dị n’ụlọ nsọ ahụ a hapụrụ ka mmadụ tinye aka na ya. A kọwara oriọna asaa ahụ Kraịst na-ejegharị n’etiti ha dịka ụka asaa ahụ; ma a na-eji mmanụ enye oriọna ahụ ike, nke na-anọchi anya Mmụọ Nsọ, ebe eriri oriọna ndị na-akwado ire ọkụ ahụ ka o nye ìhè ka e si n’uwe ọcha linin nke ndị nchụàjà yiworo mee ha, nke na-anọchi anya ezi omume Kraịst nke na-enwu dịka ìhè nke ụwa. Ndị nke Chineke bụ ìhè nke ụwa, ma ìhè ahụ na-enweta naanị mmanụ Mmụọ Nsọ ka ọ na-enwu. A na-ejikọtakarị Mmụọ Nsọ na ndị mmadụ n’otú e si kọwaa Ya n’Akwụkwọ Nsọ.

> Site n’ocheeze ka égbè-elu-igwe ahụ ka àmụ̀mà na èbùm-eluigwe na olu dị iche iche si apụta: ma oriọna ọkụ asaa nọ na-ere ọkụ n’ihu ocheeze ahụ, nke bụ Mmụọ asaa nke Chineke. Mkpughe 4:5.

A kọwara oriọna asaa ndị a ebe a dị ka “Mmụọ asaa nke Chineke,” ma a gwara anyị na ihe-oriọna asaa ahụ bụ ụka asaa ahụ.

> Ihe omimi nke kpakpando asaa ndị ahụ ị hụrụ n’aka nri m, na ihe-oriọna ọlaedo asaa ahụ. Kpakpando asaa ndị ahụ bụ ndị mmụọ ozi nke ụka asaa ahụ; ihe-oriọna asaa ndị ahụ ị hụrụ bụkwa ụka asaa ahụ. Mkpughe 1:20.

Ihe ndọba oriọna asaa ahụ bụ ma Mmụọ asaa ahụ, ha kwa bụ Nzukọ Chineke.

> M wee le, ma, n’etiti ocheeze ahụ na ihe anọ ahụ dị ndụ, nakwa n’etiti ndị okenye ahụ, otu Nwa-aturu guzo, dị ka a ga-asị na e gburu ya, nwekwaa mpi asaa na anya asaa, ndị bụ Mmụọ asaa nke Chineke e zigara n’ụwa nile. Mkpughe 5:6.

Mpi asaa na anya asaa ahụ bụkwa Mmụọ Nsọ nke e zigara n’ụwa nile, ma mgbe e mere onye Kraịst baptizim, a na-ezigakwa ya n’ụwa nile, n’ihi na e mere ya baptizim n’aha nke Nna, na nke Ọkpara, na nke Mmụọ Nsọ. N’ime ngọzi ahụ e kwupụtara n’elu ndị martịa nke nsogbu iwu Ụbọchị-Izu-ike, na ndị niile nwụrụ n’okwukwe n’ime Izrel ime mmụọ nke oge a kemgbe 1844, ọ bụ Mmụọ ahụ na-enye otuto olili ha mgbe Ọ na-ekwu, “Ee,” “ka ha wee zuo ike pụọ n’ọrụ ike ha,” n’ihi na Ọ nọnyere ha n’ọrụ ike ha nile ruo mgbe ha tọgbọrọ ndụ ha.

> M wee nụrụ olu sitere n’eluigwe na-asị m, Dee, Ngọzị ka ndị nwụrụ anwụ bụ ndị na-anwụ n’ime Onyenweanyị site ugbu a gaa n’ihu: Ee, ka Mụọ ahụ na-ekwu, ka ha wee zuo ike pụọ n’ọrụ ike ha; ọrụ ha na-esokwa ha. Mkpughe 14:13.

Mgbe a na-atụle njedebe na mmalite nke akwụkwọ Mkpughe, mmalite nke Akwụkwọ Nsọ na mmalite nke oziọma Jọn, anyị na-achọpụta na a nọchiri anya Ndị ahụ atọ nke Ịbụ Chineke, ọ bụ ezie na Nna ahụ nọ ebe ahụ, dabere n’itinye ahịrị n’elu ahịrị. Ọkpara ahụ nọ ebe ahụ, na-akọwa Onwe Ya dịka Alfa na Omega.

Ọ bụrụ na anyị aghọta na njikọta nke mmadụ na ịdị nsọ Chineke bụ njikọta nke Mmụọ Nsọ na mmadụ, anyị nwere ike mgbe ahụ ịghọta ihe kpatara e ji ejikọ ihe nnọchianya nke Mmụọ Nsọ na ihe nnọchianya nke mmadụ. N’ịbụ ndị ji echiche a n’obi, anyị na-alaghachi n’ime “na mmalite” abụọ ahụ anyị na-ekwu banyere ha ugboro ugboro.

> Na mbido, Chineke kere eluigwe na ụwa. Ụwa ahụ enweghị ọdịdị, bụrụkwa ihe efu; ọchịchịrị dịkwa n’elu ihu omimi. Mmụọ nke Chineke na-awagharịkwa n’elu ihu mmiri. Chineke wee sị, Ka ìhè dị: ìhè wee dị. Chineke wee hụ ìhè ahụ, na ọ dị mma: Chineke wee kewaa ìhè ahụ n’ebe ọchịchịrị nọ. Jenesis 1:1–4.

> Na mbu ka Okwu ahụ dị, Okwu ahụ na Chineke dịkwa, Okwu ahụ bụkwa Chineke. Okwu ahụ nọ na mbu n’ebe Chineke nọ. Emere ihe niile site n’aka Ya; ọ dịghịkwa ihe ọbụla e mere nke e meghị site n’aka Ya. Ndụ dị n’ime Ya; ndụ ahụ bụkwa ìhè nke mmadụ. Ìhè ahụ na-enwu n’ọchịchịrị; ọchịchịrị ahụ aghọtaghịkwa ya. Jọn 1:1–5.

N’iji ndị àmà abụọ a nke “na mbu;” Chineke Okwu ahụ, Onye kere ihe niile, nyekwara ndụ Ya, n’ihi na “nime Ya ka ndụ dị,” ndụ Ya bụkwa “ìhè” nke ụmụ mmadụ. “Ìhè” nke mmadụ e kere eke bụ ezi omume nke Onye Okike. Ezi omume nke Onye Okike bụ okpiri oriọna ndị dị n’ebe nsọ.

> E wee nyekwara ya ka o yi uwe linin dị mma, dị ọcha ma na-acha ọcha: n’ihi na uwe linin ahụ bụ ezi omume nke ndị nsọ. Mkpughe 19:18.

Mmanụ nke na-eme ka eriri oriọna na-enwu na-anọchi anya ọrụ nke Mmụọ Nsọ n’ime ndụ onye kwere ekwe. Ná mmalite, ụwa gbara ọchịchịrị, ìhè adịghịkwa. Jisọs wee nye ndụ Ya, ndụ ahụ nke dị n’ime Ya, ka ìhè wee dịrị mmadụ.

> Ndị niile bi n’elu ụwa ga-akpọkwa ya isiala ofufe, bụ ndị edeghị aha ha n’akwụkwọ nke ndụ nke Nwa Atụrụ ahụ e gburu site na ntọala ụwa. Mkpughe 13:8.

Mgbe Jisọs họọrọ ịbụ àjà maka mmadụ nile, O nyere ndụ Ya ka mmadụ wee nwee ìhè. Dịka ọ dị n’akụkụ amaokwu abụọ a, oge ọ bụla a kpọbatara ìhè, ìhè ahụ na-emepụta òtù ndị na-efe ofufe abụọ dị ka ìhè na ọchịchịrị nọchiri anya ha, ụmụ nke ehihie ma ọ bụ ụmụ nke abalị.

> Ma unu onwe-unu, umu-nna, anọghị n’ọchịchịrị, ka ụbọchị ahụ wee jide unu dịka onye ohi. Unu nile bụ ụmụ nke ìhè, na ụmụ nke ehihie: anyị abụghị ndị nke abalị, ma ọ bụ nke ọchịchịrị. 1 Thessalonians 5:4, 5.

Mgbe anyị ghọtara mmekọrịta ebighị ebi dị nnọọ nso Mmụọ Nsọ nwere na ụmụ nke ehihie, anyị nwere ike ịghọta ihe kpatara na ihe nnọchianya nke ụmụ Chineke na nke Mmụọ Nsọ ji nwee njikọ dị nnọọ chiri anya. N’akụkụ ikpeazụ nke Mkpughe, anyị na-ahụ Jisọs dịka Alfa na Omega, anyị na-ahụ Nna site n’itinye ahịrị n’elu ahịrị, ma Mmụọ Nsọ na-enye nnọchianya ikpeazụ Ya banyere Onwe Ya, n’ihi na ndị nsọ nke oge ochie kwuru okwu dịka Mmụọ Nsọ kpaliri ha. Nkwupụta mbụ Ya banyere Onwe Ya n’ime Jenesis na-egosi Ya ka Ọ na-agagharị n’elu mmiri, ma ọ bụ na-agagharị n’elu mmadụ, ma ntụaka ikpeazụ Ya banyere Onwe Ya bụ dịka ndị a.

> Mmụọ ahụ na nwunye ahụ na-asị, Bịa. Ka onye na-anụkwa kwuo, Bịa. Ka onye akpịrị na-akpọ nkụ bịa. Onye ọbụla nke chọrọ, ka ọ were mmiri nke ndụ n’efu. Mkpughe 22:17.

Site na mmalite ruo na ọgwụgwụ, a na-amata Mmụọ Nsọ n’ịdị n’otu ya na mmadụ, n’ihi na ụmụ nke ehihie na-anọchi anya njikọta nke ịdị nsọ Chineke na ịdị mmadụ. Pọl na-akọwa, dịka Aịsaịa na-emekwa, na mmadụ bụ arịa; ma ihe ndọba oriọna ndị ahụ n’ebe nsọ nwere arịa ebe a na-edobe eriri oriọna, mmanụ wee na-adarute n’arịa ndị ahụ iji nye mmanụ ọkụ dị mkpa iji gosipụta ìhè ahụ nke bụ ezi omume nke Kraịst. Anyị bụ arịa nke Mmụọ Nsọ, Onye nke atọ n’ime Chineke, dịka e si amata ya site na mmalite ruo na njedebe nke Okwu Chineke, nakwa dịka e si kọwaa ya n'ụzọ doro anya n’akwụkwọ nile nke Mmụọ nke Amụma.

N’ozi nke mmụọ ozi nke abụọ, nke mezuru n’mmalite nke Adventism na na njedebe, e nwere ozi abụọ doro anya; otu maka ụka, otu maka ụwa.

Back to Articles