Article

# Akwụkwọ Daniel — Nọmba Iri Anọ na Ise

Mgbanwe Ihe Nnọchianya Ya: Ikpughe Ihe Omimi nke “Ihe A Na-eme kwa Ụbọchị” n’Akwụkwọ Daniel

Author

Jeff Pippenger

Published

January 9, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

A matara “nke kwa ụbọchị” n’akwụkwọ Daniel bụ nke William Miller ghọtara dịka ihe nnọchianya nke Rom nke ndị mba ọzọ ma ọ bụ ikpere arụsị, ma n’ụbọchị ikpeazụ ọ bụ ihe nnọchianya nke ịjụ eziokwu ntọala William Miller. Ọ na-anọchi anya njedebe nke nnupụisi nke malitere n’afọ 1863, site n’ịjụ nghọta Miller banyere “oge asaa” nke Moses n’akwụkwọ Levitikọs iri abụọ na isii. Mgbe ndị Adventist jụrụ njirimara ziri ezi nke “nke kwa ụbọchị” dịka ikpere arụsị, ha gbanwere ihe nnọchianya Setan ka ọ bụrụ ihe nnọchianya Kraịst. Aịzaya na-egosi na ọrụ a bụ ime ka ihe bụrụ nke atụgharịrị ala na elu. A kwadoro ịjụ “nke kwa ụbọchị” n’afọ iri nke 1930 (ọgbọ nke atọ nke Adventism), ma ọ bụrụworị ihe arụmụka kemgbe afọ 1901 (ọgbọ nke abụọ nke Adventism). Dị ka ọ dị na Izrel oge ochie, ịjụ eziokwu nwayọọ nwayọọ dugara n’ịnara njehie nke nwere akụkụ nke mmehie a na-apụghị ịgbaghara.

Mmehie a na-apụghị ịgbaghara n’aka ndị Juu na-achọ esemokwu, ka e gosipụtara mgbe ha kpọrọ ọrụ ndị Kraịst rụrụ ọrụ Setan. Izrel oge ochie bụ ihe nnọchianya kachasị mkpa nke Izrel nke oge a, ma Izrel nke oge a mere kpọmkwem otu ihe ahụ, naanị n’ụzọ atụgharịrị azụ. Ha were ọrụ Setan (ikpere arụsị), wee kwuo na ọrụ ndị ahụ bụ nke Kraịst. Nnupụisi nke Izrel oge ochie gụnyere ịhọrọ Setan dịka eze ha.

> Ya mere, mgbe Paịlet nụrụ okwu ahụ, o mere ka e kpọpụta Jisọs, wee nọdụ ala n’oche ikpe n’ebe a na-akpọ Pavement, ma n’asụsụ Hibru, Gabbatha. Ma ọ bụ ụbọchị nkwadebe Ememme Ngabiga, ihe dị ka elekere nke isii: ọ sịrị ndị Juu, Lee Eze unu! Ma ha tiri mkpu, Wepụ ya, wepụ ya, kpọgide ya n’obe. Paịlet sịrị ha, Ọ̀ bụ Eze unu ka m ga-akpọgide n’obe? Ndị isi nchụàjà zara, Anyị enweghị eze ọzọ ma e wezụga Siza. Ya mere, o nyefere ya n’aka ha ka a kpọgide ya n’obe. Ha wee kpọrọ Jisọs, duru ya pụọ. Jọn 19:13–16.

Paịlet bụ onye nnọchi anya Rom nke ndị ọgọ mmụọ, ma Nwanyị White na-akọwa na dragọn ahụ nke a chụpụrụ n’eluigwe na Mkpughe isi nke iri na abụọ bụ Setan; ma n’echiche nke abụọ, dragọn ahụ bụkwa Rom nke ndị ọgọ mmụọ. Ya mere, a na-anọchi anya dragọn ahụ site n’“ihe a na-eme kwa ụbọchị.” Ọgwụgwụ nnupụisi Izrel oge ochie, mgbe ha kwupụtara n’ihu ọha, “Anyị enweghị eze ọ bụla ma e wezụga Siza,” nọchiri anya nkwupụta ha n’ihu ọha na ha bụ ndị nọ n’okpuru eze ha, ma eze ha bụ Setan. Nnupụisi ahụ megide Chineke dịka Eze malitere n’ụbọchị Samuel onye amụma, mgbe ha jụrụ Chineke dịka eze ha ma chọọ ka e nye ha eze mmadụ ka ha wee dị ka mba ndị ọzọ.

> Mgbe ahụ, ndị okenye Izrel niile zukọrọ onwe ha, bịakwutekwa Samuel na Rema, sị ya, Lee, ị kaala agadi, ụmụ gị adịghịkwa eje ije n’ụzọ gị: ya mere ugbu a, mee anyị eze ka o kpee anyị ikpe dịka mba niile. Ma okwu ahụ jọrọ Samuel njọ, mgbe ha sịrị, Nye anyị eze ka o kpee anyị ikpe. Samuel wee kpee ekpere nye Onyenwe anyị. Onyenwe anyị wee sị Samuel, Gee olu ndị a ntị n’ihe niile ha na-agwa gị: n’ihi na ọ bụghị gị ka ha jụrụ, kama ọ bụ m ka ha jụrụ, ka m ghara ịbụ eze n’elu ha. Dịka ọrụ niile ha rụrụ kemgbe ụbọchị m kpọpụtara ha n’Ijipt ruo taa, nke ha ji ahapụ m, fee chi ọzọ ofufe, otu a ka ha na-emekwa gị. 1 Samuel 8:4–8.

Izrel ogee ahụ amataghị mgbe ọ bụla na ha ajụla Chineke, maọbụ na ọchịchọ ha maka eze nke ụwa ga-eru n’ókè nke na ha kpọgidere Mesaịa n’obe, họrọkwa Setan dịka eze ha. E kpuchiri nnupụisi ha n’anya ha site n’echiche nke onwe-ha-ziri-ezi, nke mere ka ha chee na n’agbanyeghị na ha jụrụ Chineke, ha ka bụ ndị a họpụtara, n’ihi na, ka ha siri tụgharịa uche, Chineke ka nọgidere na-edobe ozi amụma dị nsọ, ọbụna mgbe Samuel gasịrị.

Ha ghọtaghị nke ọma ozi amụma nke ndị amụma, na-ekwere na ịdị adị nke ndị amụma Chineke bụ ihe na-egosi na ha bụ ndị Chineke họpụtara. Ha ahụghị na ha nọ ebe dị anya n’ebe Chineke nọ, nakwa na ndị amụma ahụ nọ na-achọ iduzi ha laghachi n’ebe Chineke nọ, n’ihi na ha kọwara ọrụ ndị amụma ahụ dịka ihe àmà nke nduzi Chineke. Nke a bụ n’agbanyeghị na ha nọgidere na-ajụ ozi niile nke ndị amụma e zitere ha. Otu aghụghọ ahụ bịakwara n’elu Adventism n’afọ 1863.

Ụzọ okwukwe Adventist jụrụ ngagharị ahụ e jikọtara ọnụ site n’ije-ozi William Miller, ma họrọ ịbụ ụka e debanyere n’akwụkwọ n’iwu n’afọ ahụ ka ha jụrụ ozi Mozis banyere “oge asaa,” dịka Ịlaịja (William Miller) nyefere ya. N’afọ ahụ kwa ka ha mepụtara eserese amụma adịgboroja, nke a na-apụghịzi ịgụ, nke a na-apụghịzikwa “ikwu okwu” dị ka Habakuk 2, amaokwu nke 3 siri dị, n’ihi na ọ chọrọ akwụkwọ nkọwa iji kọwaa ya. Eserese Habakuk pụrụ ịgụ dịka ha dị n’onwe ha, ya mere ha pụrụ “ikwu okwu”.

Ndị Adventist jụrụ ime nnyocha ọ bụla n’ime onwe ha banyere nhọrọ ha mere na 1863, n’ihi na, ka o sina dị, ha nwere onye amụma nwaanyị n’etiti ha, nke na-egosi na ha bụ ndị fọdụrụnụ ahụ e kpọrọ aha n’akwụkwọ Mkpughe, ndị nwere Mmụọ nke Amụma. Ha gosipụtara otu mmụọ na àgwà ahụ nke Izrel oge ochie, ma nnupụisi ahụ nke malitere site n’ịjụ ọla dị oke ọnụ mbụ nke Miller chọpụtara, mesịrị duru ha n’ịjụkwa njirimara Miller banyere ọla dị oke ọnụ nke “the daily” kwa.

Izrel nke oge a jụrụ nghọta Miller banyere “ihe a na-eme kwa ụbọchị,” nke bụ ihe nnọchianya nke Rom nke ndị ọgọ mmụọ, nke n’aka nke ya bụkwa ihe nnọchianya nke Setan, ma kwuo na “ihe a na-eme kwa ụbọchị” bụ ihe nnọchianya nke Kraịst. N’okwu ọzọ, Izrel nke oge a họọrọ ịnakwere ihe nnọchianya nke Setan dị ka ihe nnọchianya nke Kraịst. Dị nnọọ ka Izrel oge ochie kwupụtara na ha enweghị eze ọzọ ma e wezụga Siza, onye nnọchi anya Rom nke ndị ọgọ mmụọ, nke bụ ihe nnọchianya nke Setan.

N’ihe gbasara itinye amụma n’ọrụ, nhọrọ ahụ chọrọ ka Izrel nke oge a gbanwee nkọwa nke isi nke asaa, nke asatọ na nke itoolu nke Daniel, bụ́ isi ndị ahụ n’onwe ha ka Osimiri Ulai nọchiri anya ha, ma bụrụkwa mmụba nke ihe ọmụma n’akụkọ ihe mere eme nke ndị Millerite. A ga-amanye ha ịgbanwe isi ndị ahụ, n’ihi na isi nke asatọ kpọmkwem na-ezo aka na “ihe a na-eme kwa ụbọchị” ugboro atọ.

N’ịbụ ndị akụkọ ihe mere eme nke ebe e meghere ọhụụ nke Osimiri Ulai manyere, ndị Millerite enweghị ike ịhụ alaeze ụwa ọzọ ọ bụla tupu Kraịst alọta ma guzobe alaeze Ya ebighị ebi, dị ka e sere ya na Daniel isi nke abụọ. Ya mere, ha lere alaeze nke anọ, ya bụ Rom, anya dịka otu alaeze nwere akụkụ abụọ. E gosipụtara akụkụ abụọ ahụ kpọmkwem na isi nke asaa na nke asatọ nke Daniel. Daniel na-akọwapụta na a ga-aghọta ọhụụ ọ natara n’isi nke asatọ n’ihe metụtara ọhụụ nke isi nke asaa.

> N’afọ nke atọ nke ọchịchị eze Belshazza, ọhụụ pụtara ìhè nye m, ọbụna mụ onwe m Daniel, mgbe nke pụtara ìhè nye m na mbụ gasịrị. Daniel 8:1.

Ọhụ “nke pụtara n’ihu” Daniel “na mbụ,” bụ ọhụ nke isi nke asaa.

> N’afọ mbụ nke Belshazza, eze Babilọn, Daniel hụrụ nrọ na ọhụụ nke isi ya mgbe ọ nọ n’elu ihe ndina ya: mgbe ahụ o dere nrọ ahụ, ma kọwaa nchikọta nke okwu ndị ahụ. Daniel 7:1.

Ọhụụ abụọ ahụ na-anọchi anya akụkụ abụọ nke alaeze ndị ahụ nke amụma Akwụkwọ Nsọ, bụ ndị e buru ụzọ gosi n’isi nke abụọ nke Daniel. Ala-eze anọ nke Babilọn, Midia na Peasia, Gris, na Rom ka e kwughachiri n’isi nke asaa, ma mesịa kwa n’isi nke asatọ, ma e jiri ọdịiche dị n’etiti akụkụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke alaeze anọ ahụ na akụkụ okpukpe nke alaeze anọ ahụ mee ya. N’isi nke asaa nke Daniel, a na-anọchi anya alaeze ndị ahụ site n’anụ ọhịa ndị na-eri anụ, ma n’isi nke asatọ, a na-egosi otu alaeze ndị ahụ site n’anụmanụ nke ebe nsọ. Daniel chọrọ ịghọta ọhụụ nke isi nke asaa, Gabriel wee bịakwute ya ịkọwara ya.

> Mụ onwe m, Daniel, mmụọ m wutere n’ime ahụ m, ọhụụ nile nke isi m we mekwaa ka m nwee nkụda-mmụọ. M bịaruru nso n’otu n’ime ndị ahụ guzo n’akụkụ, jụọ ya eziokwu nke ihe ndị a nile. Ya mere ọ gwara m, meekwa ka m mata nkọwa ihe ndị ahụ. Anụ ọhịa ukwu ndị a, nke bụ anọ, bụ ndị eze anọ, ndị ga-esi n’ụwa bilie. Ma ndị nsọ nke Onye Kachasị Elu ga-anara alaeze ahụ, ha ga-enwekwa alaeze ahụ ruo mgbe ebighị ebi, ee, ruo mgbe ebighị ebi ebighị ebi. Daniel 7:15–18.

A gwara Daniel na anụ ọhịa anọ ahụ bụ alaeze anọ nke ụwa ga-adị ruo mgbe a ga-eguzobe alaeze ebighị ebi nke Chineke, n’ịkwekọ n’ihe e kwuru na isi nke abụọ nke Daniel. A ga-enwe alaeze anọ nke ụwa ga-ebute mbata alaeze ebighị ebi nke Chineke, dịka okwute ahụ e bepụrụ n’ugwu ma juo ụwa dum e si gosipụta ya na isi nke abụọ.

Nwannaanyị White weere nghọta ndị Millerite banyere alaeze anọ ahụ gafee nnọọ nghọta ndị Millerite, mgbe ọ kpọrọ okwu banyere anụ ọhịa nke ụwa dị na Mkpughe isi nke iri na atọ.

> “N’ebe a ka webata akara ọzọ. Onye amụma ahụ kwuru, sị: ‘Ahụrụ m anụ ọhịa ọzọ ka ọ na-arịgo n’ala; o nwekwara mpi abụọ dị ka nke nwa atụrụ.’ Amaokwu 11. Ma ọdịdị nke anụ ọhịa a, ma ụzọ o si bilie, na-egosi na mba ahụ ọ na-anọchi anya ya adịghị ka ndị e gosipụtara n’okpuru akara ndị bu ya ụzọ. E gosipụtara alaeze ukwu ndị ahụ nile nke chịrị ụwa nye onye amụma Daniel dịka anụ ọhịa na-eri anụ, ndị biliri mgbe ‘ifufe anọ nke eluigwe na-akpalite oké osimiri ukwu ahụ.’ Daniel 7:2. N’Akwụkwọ Mkpughe iri na asaa, otu mmụọ ozi kọwara na mmiri na-anọchi anya ‘ndị mmadụ, na ìgwè mmadụ, na mba dị iche iche, na asụsụ dị iche iche.’ Mkpughe 17:15. Ifufe bụ akara nke ọgụ. Ifufe anọ nke eluigwe na-akpalite oké osimiri ukwu ahụ na-anọchi anya ihe nkiri ndị ahụ dị egwu nke mmeri na mgbanwe ọchịchị, nke site na ha ka alaeze dị iche iche nwetara ike.” The Great Controversy, 439.

Anụ ọhịa ndị ahụ bụ ihe nnọchianya nke mmeri ndị e mezuru ka alaeze ndị ahụ na-abata n’ike ọchịchị. N’amụma, anụ ọhịa na-eri anụ na-anọchi anya ike ndọrọ ndọrọ ọchịchị, akụ na ụba, na agha nke otu alaeze. Otu alaeze ndị ahụ e gosipụtara n’isi nke abụọ na nke asaa nke Daniel ka e gosipụtakwara n’isi nke asatọ, ma n’ebe ahụ, a na-ejikọta ha niile na akụkụ ndị sitere n’ebe nsọ nke Chineke; site n’ime nke a, ha na-anọchi anya akụkụ okpukpe nke alaeze ndị ahụ, n’ihi na ha niile bụ njikọ nke Chọọchị na Ọchịchị.

> N’afọ nke atọ nke ọchịchị eze Belshaza, ọhụụ pụtara ìhè nye m, ọbụna nye m Daniel, mgbe nke mbụ ahụ pụtara ìhè nye m gasịrị. Ahụrụ m n’ọhụụ; o wee ruo, mgbe m hụrụ, na anọ m na Shushan n’obí eze, nke dị n’ógbè Elam; ahụrụkwa m n’ọhụụ, ma anọ m n’akụkụ osimiri Ulai. Mgbe ahụ, eweliri m anya m elu, hụrụ, ma lee, otu ebule nke nwere mpi abụọ guzo n’ihu osimiri ahụ: mpi abụọ ahụ dị elu; ma otu dị elu karịa nke ọzọ, nke dị elu karị wee pụta ikpeazụ. Ahụrụ m ebule ahụ ka ọ na-agba ike gawa ọdịda anyanwụ, na ugwu, na ndịda; nke mere na ọ dịghị anụ ọhịa ọbụla nwere ike iguzo n’ihu ya, ọ dịghịkwa onye nwere ike ịnapụta n’aka ya; kama o mere dịka ọchịchọ ya si dị, wee dị ukwuu. Ka m na-atụgharị uche, lee, otu ewu nwoke si n’ọdịda anyanwụ bịa n’ihu ụwa nile, ọ metụghịkwa ala aka: ewu ahụ nwekwara otu mpi a ma ama n’etiti anya ya abụọ. O wee bịakwute ebule ahụ nke nwere mpi abụọ, nke m hụrụ ka o guzo n’ihu osimiri ahụ, gbaakwuru ya n’oke iwe nke ike ya. Ahụrụ m ya ka ọ bịaruo ebule ahụ nso, iwe wee jupụta ya megide ya, o tigburu ebule ahụ, gbajiekwa mpi ya abụọ: ebule ahụ enweghịkwa ike iguzo n’ihu ya, kama o tụdara ya n’ala, zọchakwa ya ụkwụ: ọ dịghịkwa onye nwere ike ịnapụta ebule ahụ n’aka ya. Ya mere, ewu nwoke ahụ wee too nke ukwuu: ma mgbe ọ siri ike, e gbajiri mpi ukwu ahụ; ma n’ọnọdụ ya pụta anọ ndị a ma ama n’ebe ifufe anọ nke eluigwe dị iche iche. Daniel 8:1–8.

Isi nke asatọ na-amalite site n’ịkwado Daniel na n’oge ahụ ọ ka bi n’akụkọ ihe mere eme nke alaeze mbụ nke amụma Bible (Babylon), ma ọhụụ ya apụtaghị akara ọ bụla nke ga-anọchi anya Babylon, n’ihi na ọ malitere site n’ebule ahụ nke nọchiri anya alaeze nke abụọ nke ụwa, ya bụ Medo-Persia. Enweghị akara nke Babylon ahụ bụ ihe e mere n’uche, n’ihi na otu njirimara bụ isi nke Babylon bụ na ọ na-anọchi anya alaeze a na-ewepụ, ma emesịa weghachi ya, dịka e si nọchite ya anya n’“oge asaa” Nebukadneza biri dịka anụ ọhịa. N’ime “oge asaa” ahụ, a na-anọchi anya otu akụkụ nke Babylon ime mmụọ (ọchịchị ndị papa), n’ihi na ọchịchị ndị papa bụ alaeze ahụ e chefuru echefu ruo afọ iri asaa nke ihe nnọchianya, n’oge nke ahụ o nwere ọnyá na-egbu egbu. Eziokwu ahụ bụ na Daniel na-akọwa na ọ natara ọhụụ ahụ “n’afọ nke atọ nke ọchịchị eze Belshaza,” na-egosi Babylon dịka alaeze ahụ na-ebute tupu alaeze nke abụọ nke Medo-Persia, ma ọ na-emesi Babylon ike dịka alaeze zoro ezo, ma ọ bụ e chefuru echefu, nke e chefuru echefu n’ụbọchị otu eze.

Anụmanụ dị n’isi nke asatọ abụghị anụ ọhịa na-eri anụ; ha bụ anụmanụ ndị e ji achụ àjà n’ọrụ nke ebe nsọ. A na-anọchi anya alaeze nke anọ dị ka “obere mpi,” ọ bụghị dịka anụmanụ, ma mpi bụ akụkụ nke ebe nsọ Chineke, n’ihi na ebe ịchụàjà dị n’ebe nsọ Chineke nwere mpi dịka akụkụ nke nhazi ha.

Ọ bụghị naanị na Daniel jiri okwu ndị metụtara ebe nsọ nọchite alaeze anọ nke amụma ahụ, kama akụkọ dị n’isiakwụkwọ ahụ nwekwara ọtụtụ okwu e wepụtara ozugbo n’ozi ije ozi nke ebe nsọ nke Chineke. E gosipụtara akụkọ dị n’isiakwụkwọ ahụ site n’okwu Hibru e si n’ozi ije ozi nke ebe nsọ were, ma e wurukwa omume nke iweta àjà n’ozi ije ozi nke ebe nsọ n’ime nhazi nke isiakwụkwọ ahụ. Eziokwu ahụ bụ na Daniel kpachaara anya jikọtara isiakwụkwọ asaa na asatọ ọnụ, na-enye ndị chọrọ ịhụ ohere ịhụ na isiakwụkwọ asaa na-akọwapụta ọchịchị ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke alaeze dị na amụma Baịbụl, ebe isiakwụkwọ asatọ na-akọwapụta ọchịchị ụka nke alaeze dị na amụma Baịbụl.

A manyela ndị Adventist ikpuchi eziokwu a site n’akụkọ ifo Setan, n’ihi na nnabata a na-ekpughe na nkume ọnụ ahịa Miller dị nnọọ ka Chineke siri hazie ha ka ha bụrụ. Ịjụ ha jụrụ nghọta Miller banyere “ihe a na-eme kwa ụbọchị,” ka a na-anọchi anya ya dịka nkwupụta na “Chineke enweghị nghọta,” n’ihi na ha na-ekwu na mgbe Chineke nyere Miller usorochịkọta ahụ (site n’ozi ọrụ ndị mmụọ ozi nsọ), ọ bụghị nke ziri ezi.

> N’ezie, a ga-ewere ịtụgharị unu ihe n’elu ala dị ka ụrọ onye ọkpụ ite; n’ihi na ọrụ ọ̀ ga-asị onye mere ya, Ọ meghị m? ma ọ bụ ihe ahụ a kpụrụ akpụ ọ̀ ga-asị onye kpụrụ ya, O nweghị nghọta? Aịsaịa 29:16.

Usoro nhazi nke Miller bụ ihe owuwu amụma ahụ ọ ghọtara ma jiri rụọ ọrụ; ma site n’afọ 1863 gawa n’ihu, Adventizim laghachiri n’itinye nkuzi okpukpe n’ọrụ dịka Protestantizim dara n’ọkwa na Katọlik si eme, iji zoo akụ ndị dị oké ọnụ ahịa nke nrọ Miller. Adventizim nabatara usoro ụgha (ihe ahụ e kpụrụ akpụ), ka o wee jụ ọrụ ahụ, nakwa Onye-kere ọrụ ahụ. N’ime ime nke a, ha na-ekwukwa na Onye-kere ọrụ ahụ enweghị nghọta. Ịjụ usoro nhazi ahụ bụ, ma ka bụkwa, ịjụ mmụba nke ihe ọmụma ahụ e kpughere mgbe e mepere ya n’afọ 1798. Ndị na-ajụ mmụba nke ihe ọmụma ahụ na-ajụ ọrụ ahụ na Onye-kere ọrụ ahụ, ma n’okwu Daniel, ha bụ “ndị ajọ omume”.

> A ga-eme ka ọtụtụ ndị dị ọcha, mee ka ha bụrụ ndị na-acha ọcha, ma nwalee ha; ma ndị ajọ omume ga-eme ajọ omume: ọ dịghịkwa onye ọ bụla n’ime ndị ajọ omume ga-aghọta; ma ndị amamihe ga-aghọta. Daniel 12:10.

“Ndị ajọ omume ga-eme ajọ omume,” n’ụzọ dị otu a na-egosi ịjụ eziokwu nke na-aga n’ihu ma na-arị elu n’ike. Ịjụ nke ndị ajọ omume jụrụ ụkpụrụ nhazi ahụ bụ ịjụ Chineke, ma n’aka nke ọzọ Chineke na-ajụ ndị ajọ omume n’ihi ịjụ ahụ ha na-achọ imezu site n’ụkpụrụ nhazi adịgboroja.

> Ndị m na-ala n’iyi n’ihi enweghị ọmụma: n’ihi na ị jụrụ ọmụma, M ga-ajụkwa gị, ka ị ghara ịbụ onye nchụàjà n’ihu m: ebe ị chefuru iwu nke Chineke gị, M ga-echezọkwa ụmụ gị. Hosea 4:6.

Ndị nke Chineke, ndị bụ “ndị nchụàjà” nke Chineke site n’afọ 1844 ruo n’afọ 1863, ka a jụrụ n’ihi enweghị ha nke “ihe ọmụma” ahụ e mere ka ọ bawanye site n’ozi William Miller. Ọ dị mkpa ilebara ọnọdụ nke amaokwu nke isii n’akwụkwọ Hosea anya, n’ihi na ọnọdụ ahụ na-akọwa nnupụisi na-arị elu megide eziokwu, nke a na-anọchi anya ya dịka “ihe ọmụma.”

> Nụrụnụ okwu nke Onyenwe anyị, unu ụmụ Izrel: n’ihi na Onyenwe anyị nwere esemokwu megide ndị bi n’ala ahụ, n’ihi na eziokwu adịghị, ebere adịghịkwa, ọ dịghịkwa ihe ọmụma banyere Chineke n’ala ahụ. Site n’ịṅụ iyi ụgha, na ịgha ụgha, na igbu mmadụ, na izu ohi, na iko, ha na-emebi iwu niile, ọbara na-esokwa ọbara. N’ihi ya ala ahụ ga-eru uju, onye ọ bụla nke bi n’ime ya ga-ala n’iyi, ya na anụ ọhịa nke ubi, ya na nnụnụ nke eluigwe; ee, a ga-ewepụkwa azụ nke oke osimiri. Ma ka mmadụ ọbụla ghara ịlụ ụka, ma ọ bụ baara onye ọzọ mba: n’ihi na ndị gị dị ka ndị na-alụ ụka megide onye nchụàjà. N’ihi ya ị ga-ada n’ehihie, onye amụma kwa ga-ada n’abalị soro gị, m ga-ebibikwa nne gị. E bibiela ndị m n’ihi ụkọ ihe ọmụma: n’ihi na ị jụla ihe ọmụma, mụ onwe m ga-ajụkwa gị, ka ị ghara ịbụ onye nchụàjà nye m: ebe ị chefuworo iwu nke Chineke gị, mụ onwe m ga-echezọkwa ụmụ gị. Ka ha na-amụba, otu a ka ha mehieworo megide m: n’ihi ya m ga-agbanwe ebube ha ka ọ bụrụ ihere. Ha na-eri mmehie ndị m, ha etinyekwala obi ha n’ajọ omume ha. Ọ ga-adịkwa, dịka ndị mmadụ, otu a ka onye nchụàjà ga-adị: m ga-ata ha ahụhụ n’ihi ụzọ ha, kwụọkwa ha ụgwọ dịka omume ha dị. N’ihi na ha ga-eri, ma ha agaghị enwe afọ ojuju: ha ga-akwa iko, ma ha agaghị amụba: n’ihi na ha akwụsịwo ilekọta Onyenwe anyị anya.

> Akwụna na mmanya na mmanya ọhụrụ na-anapụ obi. Ndi m na-ajụ ndụmọdụ n’aka arụsị osisi ha, mkpara ha na-agwakwa ha okwu: n’ihi na mmụọ nke akwụna emeela ka ha kpafuo, ha esikwokwa n’okpuru Chineke ha jee ịgba akwụna. Ha na-achụ aja n’elu ugwu, na-esurekwa ihe-ísì ụtọ n’elu nta ugwu, n’okpuru osisi oak na popla na elm, n’ihi na ndò ha dị mma: ya mere ụmụnwaanyị unu ga-agba akwụna, nwunye unu ga-akwa iko. Agaghị m ahụ ụmụnwaanyị unu ahụhụ mgbe ha na-agba akwụna, ma ọ bụ nwunye unu mgbe ha na-akwa iko: n’ihi na ndị ahụ onwe ha na ndị akwụna na-apụ iche, ha na ndị nwanyị na-ere ahụ na-achụkwa aja: ya mere ndị na-adịghị aghọta ga-ada. Ọ bụ ezie na gị, Izrel, na-agba akwụna, ma ka Juda ghara imehie; unu abịakwala Gịgal, unu arịgokwakwala Betaven, unu aṅụkwala iyi, sị, Dị ka Jehova dị ndụ. N’ihi na Izrel na-alaghachi azụ dịka nne ehi na-enupu isi: ugbu a Jehova ga-azụ ha dịka nwa atụrụ n’ebe sara mbara. Ifrem ejikọtara onwe ya na arụsị: hapụ ya. Ihe-ọṅụṅụ ha agbarụla: ha anọgidewo na-agba akwụna mgbe niile: ndị-isi ya jiri ihere hụ n’anya, sị, Nyenụ. Ikuku ejikọtawo ya n’akụkụ nku ya, ihere ga-emekwa ha n’ihi aja ha. Hosia 4:1–19.

Ịdọ aka ná ntị nke Hosea bụ na, “Onyenwe anyị nwere esemokwu megide ndị bi n’ala ahụ, n’ihi na ọ dịghị eziokwu, ọ dịghị ebere, ọ dịghịkwa ọmụma banyere Chineke n’ala ahụ.” Adventism bụ ndị nke Chineke n’ụbọchị ikpeazụ. N’ụbọchị nwoke ji ahịhịa unyi abanye n’ụlọ Miller, Adventism, tinyere ndị mmadụ, ndị nchụàjà, na ndị amụma “onye na-adịghị aghọta ga-ada,” n’ihi na ha ga-abụ “ndị ejikọtara na arụsị.” Arụsị ha bụ ozizi ụgha ha, ndị a kpara akpa n’ime usoro ụgha.

Nnupụisi ahụ nke e sere anya ya site n’ịjụ ịnakwere mmụba nke ihe ọmụma bụ nkwalite nwayọọ nwayọọ nke nnupụisi nke na-eru n’ókè ebe oge amara ha na-akwụsị site n’ịkpọpụta nkwupụta na e jikọtara ha na ozizi ụgha ndị a kpochapụrụ n’ụlọ Miller. E sere nnupụisi ha anya dịka ime ịkwa iko mgbe niile. Site n’afọ 1863 gawa ruo na mmechi nke oge amara, ha na-anọgide na-enupụ isi mgbe niile ruo mgbe a ga-awụpụ ha n’ọnụ Onyenwe anyị.

Nnupụisi nke ịjụ ihe ọmụma ka e gosipụtara site n’ịkwa iko ha “mgbe nile”; ma ọ bụ ezie na ọ bụghị otu mkpụrụokwu Hibru ahụ, ihe ọ pụtara bụ otu ihe ahụ dị ka mkpụrụokwu Hibru “tamid,” nke pụtara “na-adịgide adịgide” ma ọ bụ “mgbe nile,” nke a sụgharịrị dịka “ihe a na-eme kwa ụbọchị” n’akwụkwọ Daniel.

Anyị ga-aga n’ihu n’ọmụmụ anyị banyere alaeze anọ nke amụma Akwụkwọ Nsọ n’isiokwu na-esonụ.

> “Mgbe ahụ, ahụrụ m banyere ‘Nke Kwa Ụbọchị,’ na okwu ahụ bụ ‘àjà’ bụ ihe amamihe mmadụ tinyere, ọ dịghịkwa n’ime ederede ahụ; nakwa na Onyenwe anyị nyere echiche ziri ezi banyere ya ndị ahụ kpọrọ mkpu awa ikpe. Mgbe ịdị n’otu dị, tupu afọ 1844, ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ mmadụ niile nọkọtara n’echiche ziri ezi banyere ‘Nke Kwa Ụbọchị;’ ma kemgbe 1844, n’etiti mgbagwoju anya ahụ, a nabatala echiche ndị ọzọ, ọchịchịrị na mgbagwoju anya esokwa ya.” Review and Herald, November 1, 1850.

Back to Articles