Article

# Akwụkwọ Daniel - Nke Iri Abụọ na Asaa

Nrọ Nzuzo Ọzọ

Author

Jeff Pippenger

Published

December 22, 2023

Formats

PDF
Word
Song MP3

Nrọ nke abụọ Nebukadneza hụrụ n’ọnwụ na-akara “oge ọgwụgwụ,” mgbe a kpọrọ ìgwè abụọ nke ndị na-efe ofufe ka ha bịa nyochaa “mmụba nke ihe ọmụma” nke e meghegharịrị na 1798. A na-akpọkwa Daniel mgbe ahụ Belteshaza, si otu a kọwaa ya dịka ndị ọgbụgba ndụ Chineke, n’ihi na mgbanwe aha na-egosi n’amụma mmekọrịta ọgbụgba ndụ. Nebukadneza kwetara na Daniel nwere ọnụnọ nke Mmụọ Nsọ, ma dabere n’ahụmahụ ya gara aga ya na Daniel, o chere na “ọ dịghị ihe nzuzo” ga-enye Daniel nsogbu, ma ihe nzuzo nke nrọ a nyere Daniel nsogbu.

> O Belteshaza, onye-isi ndị dibịa anwansi, n’ihi na amaara m na mmụọ nke chi ndị dị nsọ dị n’ime gị, nakwa na ọ dịghị ihe omimi ọbụla na-enye gị nsogbu, gwa m ọhụụ nile nke nrọ m nke m hụrụ, na nkọwa ya. Otú a ka ọhụụ nke isi m dị n’elu ihe ndina m; ahụrụ m, ma le, osisi dị n’etiti ụwa, ịdị elu ya dịkwa ukwuu. Osisi ahụ toro, sie ike, ịdị elu ya rutekwara n’eluigwe, a na-ahụkwa ya ruo na nsọtụ ụwa nile: Akwụkwọ ya mara mma, mkpụrụ ya dị ukwuu, nri dịkwa n’ime ya nye mmadụ nile: ụmụ anụmanụ nke ọhịa nwere ndò n’okpuru ya, nnụnụ nke eluigwe bikwa n’alaka ya, anụ ahụ nile wee na-eri nri site na ya. Ahụrụ m n’ọhụụ nke isi m n’elu ihe ndina m, ma, le, onye nche na onye dị nsọ si n’eluigwe rịdata; O tiri mkpu n’olu ukwu, sị otu a, Gbutuo osisi ahụ, bee alaka ya, fopụ akwụkwọ ya, chụsasịa mkpụrụ ya: ka ụmụ anụmanụ si n’okpuru ya pụọ, ka nnụnụ pụọkwa n’alaka ya: Ma hapụ ogwe mgbọrọgwụ ya n’ala, ọbụna ya na agbụ ígwè na ọla kọpa, n’ime ahịhịa ọhụrụ nke ubi; ka igirigi nke eluigwe mee ka ọ dị mmiri, ka òkè ya so kwa ụmụ anụmanụ n’ahịhịa nke ụwa: Ka obi ya gbanwee pụọ n’obi mmadụ, ka e nye ya obi anụmanụ: ka oge asaa gafee ya. Okwu a sitere n’iwu nke ndị nche, arịrịọ ahụ sikwa n’okwu nke ndị dị nsọ: ka ndị dị ndụ wee mara na Onye Kasị Elu na-achị n’alaeze mmadụ, na O na-enye ya onye ọbụla Ọ chọrọ, na O na-eme ka onye dị ala karịa mmadụ nile guzoro n’elu ya. Nrọ a ka mụ onwe m, eze Nebukadneza, hụrụ. Ugbu a gị, O Belteshaza, kọwaa nkọwa ya, ebe ọ bụ na ndị amamihe niile nke alaeze m enweghị ike ime ka m mata nkọwa ya: ma gị onwe gị nwere ike; n’ihi na mmụọ nke chi ndị dị nsọ dị n’ime gị. Mgbe ahụ Daniel, onye aha ya bụ Belteshaza, tụrụ ya n’anya ruo otu awa, echiche ya wee nye ya nsogbu. Eze kwuru, sị, Belteshaza, ekwela ka nrọ a, ma ọ bụ nkọwa ya, nye gị nsogbu. Belteshaza zara, sị, Onyenwe m, ka nrọ a bụrụ nke ndị kpọrọ gị asị, ka nkọwa ya bụrụkwa nke ndị iro gị. Daniel 4:9–19.

Daniel “nwere nsogbu” n’ihi nrọ ahụ na nkọwa ya, n’ihi na ọ pụrụ ịghọta otú Nebukadneza pụrụ isi were nkọwa ahụ iwe, ma ozugbo Nebukadneza gbara ya ume ka o kwuo okwu, Daniel nyere Nebukadneza ịdọ aka ná ntị banyere ikpe ga-abịa. Ịdọ aka ná ntị a banyere ikpe ga-abịa bụ ihe nnọchianya nke ịdọ aka ná ntị nke mmụọ-ozi mbụ nke bịara n’oge ọgwụgwụ, n’afọ 1798.

> Mgbe ahụ, Daniel, onye aha ya bụ Belteshazzar, juru ya anya ruo otu awa, echiche ya wee na-enye ya nsogbu. Eze ahụ kwuru sị, Belteshazzar, ka nrọ ahụ ma ọ bụ nkọwa ya ghara inye gị nsogbu. Belteshazzar zara sị, Onyenwe m, ka nrọ ahụ bụrụ nke ndị kpọrọ gị asị, ka nkọwa ya bụrụkwa nke ndị iro gị. Daniel 4:19.

Daniel nọ “n’iju-anya otu awa.” “Awa” ahụ bụ otu n’ime ugboro ise okwu ahụ, “awa,” pụtara n’akwụkwọ Daniel, a hụkwaghị ya ebe ọzọ n’Agba Ochie. N’ebe a, ọ na-anọchi anya oge nke Daniel, na-anọchite anya “ndị amamihe” ahụ na-aghọta mmụba nke ihe ọmụma, ji akwadebe inye ịdọ aka ná ntị nke mmụọ ozi mbụ, nke na-ekwusa mmeghe nke ikpe nyocha n’ụbọchị Ọktoba 22, 1844. Nkọwa Daniel banyere nrọ ahụ gụnyere, ọ bụghị naanị ikwupụta ikpe na-abịa, kama ọ gụnyekwara oku a kpọrọ Nebukadneza ka ọ kwụsị nmehie, nke na-anọchi anya oziọma ebighị ebi nke mmụọ ozi mbụ. “Awa” ahụ ga-adị, n’amụma, n’oge ọgwụgwụ, na 1798, mgbe mmụọ ozi mbụ batara n’akụkọ ihe mere eme. Mmụọ ozi mbụ batara n’akụkọ ihe mere eme na 1798, na njedebe nke “oge asaa” nke ọ́bọ Chineke wetara megide alaeze ugwu, nke malitere na 723 BC.

> N’ihi na ụbọchị ndị a bụ ụbọchị mmegwara, ka e wee mezuo ihe niile e dere. Ma ahụhụ dịịrị ndị dị ime, na ndị na-enye nwa ara, n’ụbọchị ndị ahụ! n’ihi na a ga-enwe nnukwu mkpagbu n’ala ahụ, na iwe n’ahụ ndị a. Ha ga-ada site n’ọnụ mma agha, a ga-akpọrọkwa ha n’agha n’etiti mba niile: a ga-azọkwa Jerusalem n’okpuru ụkwụ ndị mba ọzọ, ruo mgbe oge ndị mba ọzọ ga-ezu. Luk 21:22–24.

Nebukadneza ga-eji obi anụ ọhịa dịrị ndụ n’oge mmegwara Chineke, nke e wetara n’elu alaeze ugwu nke Izrel, n’ihi na Nebukadneza bụ eze nke ugwu. Luk na-akọwa otu oge ahụ dịka “oge” (“oge ndị mba ọzọ”), n’ụdị ọtụtụ, mgbe ọ na-egosi ebe njedebe nke ịzọda Jerusalem n’okpuru ụkwụ.

> Ha ga-ada n’ọnụ mma-agha, a ga-ebukwa ha n’agha n’etiti mba niile: a ga-azọchakwa Jerusalem n’okpuru ụkwụ ndị mba ọzọ, ruo mgbe oge ndị mba ọzọ ga-ezu. Luk 21:24.

N’akwụkwọ Mkpughe, a kọwara nanị oge ndị mba ọzọ na-azọda ebe nsọ na ìgwè mmadụ nsọ dị ka otu puku afọ narị abụọ na iri isii, n’ihi na ọ bụ nanị iji mesie oge mkpagbu nke ọchịchị popu ike.

> Ma ogige nke dị n’èzí ụlọ nsọ ahụ, hapụ ya, atụkwala ya; n’ihi na e nyewo ya n’aka ndị mba ọzọ: ha ga-azọkwa obodo nsọ ahụ n’okpuru ụkwụ ọnwa iri anọ na abụọ. M ga-enyekwa ike nye ndị àmà m abụọ, ha ga-ebukwa amụma otu puku ụbọchị narị abụọ na iri isii, yikwasị uwe mkpe. Mkpughe 11:2, 3.

Ozi ịdọ aka ná ntị Daniel nyere Nebukadneza na-anọchi anya ozi ịdọ aka ná ntị banyere ikpe ga-abịa. Ọbịbịa nke ozi ịdọ aka ná ntị ahụ ka e debere n’ụzọ ihe nnọchianya n’afọ 1798, nke bụ mgbe mmụọ ozi mbụ bịarutere ịdọ aka ná ntị banyere ikpe nyocha na-abịanụ. Ikpe ahụ e buru amụma ya megide Nebukadneza mere n’iji okwu “awa” eme ihe nke ugboro nke abụọ n’isi nke anọ.

> Ihe ndị a niile bịara n’ahụ eze Nebukadneza. Mgbe ọnwa iri na abụọ zuru, ọ na-ejegharị n’ụlọeze nke alaeze Babilọn. Eze ahụ kwuru, sị, Ọ bụghị nke a bụ Babilọn ukwu ahụ, nke m wuru ka ọ bụrụ ụlọ nke alaeze site n’ike nke ọchịchị m, nakwa maka nsọpụrụ nke ebube m? Ka okwu ahụ ka dị n’ọnụ eze, olu si n’eluigwe daa, na-asị, Gị, eze Nebukadneza, ka a na-agwa okwu a; alaeze ahụ apụwo n’aka gị. A ga-achụpụkwa gị n’etiti mmadụ, ebe obibi gị ga-adịkwa n’etiti anụ ọhịa nke ubi: ha ga-eme ka ị taa ahịhịa dịka ehi, oge asaa ga-agafekwa n’elu gị, ruo mgbe ị matara na Onye Kachasị Elu na-achị n’alaeze mmadụ, na na ọ na-enye ya onye ọbụla ọ chọrọ. N’otu awa ahụ ka e mezuru okwu ahụ n’ahụ Nebukadneza: e wee chụpụ ya n’etiti mmadụ, o wee taa ahịhịa dịka ehi, e wee mee ka igirigi nke eluigwe na-amị ya, ruo mgbe ntutu isi ya toro dịka nku ugo, mbọ aka ya dịka mkpịsị anụ ufe. Daniel 4:28–33.

Ikpe nke a buru n’amụma bịara n’otu “awa” ahụ Nebukadneza weliri obi ya elu n’nganga. Ikpe nnyocha nke a buru n’amụma bịara mgbe “awa” nke ikpe nnyocha Chineke malitere.

“Oge” ikpe Chineke n’ụbọchị Ọktoba 22, 1844, mụtara ìgwè abụọ nke ndị na-efe ofufe, ndị e gosipụtara dị ka “ndị amamihe” na “ndị ajọ omume” n’isi nke iri na abụọ nke Daniel, bụ́ ndị a kọwakwara dị ka “ndị amamihe” ma ọ bụ “ndị nzuzu” n’ilu nke ụmụ agbọghọ iri ahụ, bụ́kwa ndị a kọwakwara dịka ndị e gụrụ n’ezi omume site n’okwukwe n’isi nke abụọ nke Habakuk, ndị a tụnyere ndị ahụ gosipụtara otu àgwà ahụ Nebukadneza nwere n’“oge” ikpe ya bịara.

> Lee, mkpụrụ-obi ya nke e weliri elu adịghị ezi n’ime ya: ma onye ezi omume ga-adị ndụ site n’okwukwe ya. Habakkuk 2:4.

E gosipụtara òtù abụọ ahụ dị n’akụkụ nke ọ bụla n’ime ahịrị atọ ahụ mgbe “oge awa” ikpe Ya rutere n’October 22, 1844, nke bụ ihe “oge awa” ikpe Nebukadneza nọchiri anya ya. Afọ 1798 bụ njedebe nke iwe mbụ ahụ nke “oge asaa,” mgbe ọchịchị ndị popu kwụsịrị ịga nke ọma, n’ihi na e nyere ya ọnya na-egbu egbu.

> Eze ga-eme dị ka ọchịchọ ya si dị; ọ ga-ebulikwa onwe ya elu, meekwa onwe ya ka ọ dị ukwuu karịa chi ọ bụla, ọ ga-ekwukwa okwu dị ịtụnanya megide Chineke nke chi niile, ọ ga-agakwa nke ọma ruo mgbe iwe ahụ ga-emezu: n’ihi na ihe ahụ e kpebisiri ga-emezu. Daniel 11:36.

1844, bụ ọgwụgwụ nke iwe “ikpeazụ” ahụ:

> O wee si, Lee, aga m eme ka ị mata ihe ga-adị n’oge ikpeazụ nke iwe ahụ: n’ihi na n’oge a kara aka ka ọgwụgwụ ga-adị. Daniel 8:19.

Ojiji mbụ e jiri okwu a bụ “awa,” n’isi nke anọ nke Daniel, na-anọchi anya afọ 1798; nke bụ njedebe nke “oge” mbụ nke iwe Chineke nke “oge asaa” ya megide alaeze ugwu nke Izrel; mbata ozi mmụọ ozi mbụ n’oge ọgwụgwụ; na njedebe nke “oge asaa” Nebukadneza n’“ngwụcha ụbọchị ndị ahụ.”

Ojiji nke ugboro abụọ e ji okwu ahụ bụ “awa” mee ihe, n’isi nke anọ nke Daniel, na-anọchi anya afọ 1844; nke bụ njedebe nke iwe “ikpeazụ” nke “oge asaa,” megide alaeze ndịda nke Juda. Ọ bụkwa mbata nke ikpe nyocha, nakwa ikpe nke onwe Nebukadneza.

Isi nke mbụ na-akọwa akụkọ ihe mere eme nke usoro ọnwụnwa nke nzọụkwụ atọ, ma na-egosi inye ike nke ozi mmụọ-ozi mbụ n’ụbọchị Ọgọọst 11, 1840. Isi nke anọ na-anọchi anya mbata nke ozi mmụọ-ozi mbụ n’oge ọgwụgwụ na 1798, a ga-edokwakwara ya n’elu isi nke mbụ. Isi nke anọ na-emesi ozi mmụọ-ozi mbụ na ịdọ aka ná ntị ya banyere ikpe na-abịa nso ike, ma na-akara Ọktoba 22, 1844, na mbata nke ozi mmụọ-ozi nke atọ.

Ha n’otu, ha na-anọchi anya mmalite ọ bụghị naanị nke Adventism, kama nke United States kwa. Isi nke mbụ ruo nke atọ na-ekwu kwa banyere akụkọ ihe mere eme na njedebe nke Adventism, na njedebe nke United States. Isi nke ise, na àmà Belshazzar, kwekọrọkwa na isi atọ mbụ ahụ.

Isi nke mbụ, nke kwekọrọ na isi nke anọ, na-anọchi anya mmegharị nke mmụọ ozi mbụ, na akụkọ ihe mere eme nke oge e mepere akwụkwọ Daniel mgbe ọgwụgwụ oge bịarutere n’afọ 1798. A na-anọchi anya ozi e mepere mgbe ahụ site n’ọhụụ nke Osimiri Ulai, nke na-anọchi anya mmụba nke ọmụma dị n’ime isi nke asaa, nke asatọ, na nke itoolu nke Daniel.

> N’afọ nke atọ nke ọchịchị eze Belshaza, ọhụụ pụtara ìhè nye m, bụ m Daniel, mgbe nke ahụ pụtara nye m na mbụ. Ahụrụ m n’ọhụụ; o wee ruo, mgbe m hụrụ ya, na anọ m na Shushan n’obí eze, nke dị na ógbè Elam; ahụrụ m n’ọhụụ, anọkwa m n’akụkụ osimiri Ulai. Daniel 8:1, 2.

Isi nke mbụ ruo nke atọ, nke kwekọrọ na isi nke ise; na-anọchi anya mmegharị nke mmụọ-ozi nke atọ, na akụkọ ihe mere eme nke oge e mepere akwụkwọ Daniel na 1989. Ozi ahụ e meghere n’oge ahụ ka e ji ọhụụ nke Osimiri Hiddekel na-anọchi anya ya, nke na-anọchi anya mmụba nke ihe ọmụma dị n’ime isi nke iri, iri na otu, na iri na abụọ.

> N’ụbọchị nke iri abụọ na anọ nke ọnwa mbụ, ka m nọ n’akụkụ nnukwu osimiri ahụ, nke a na-akpọ Hiddekel. Daniel 10:4.

Anyị ga-aga n’ihu na-atụle ahịrị ọmụmụ Nebukadneza na Belshaza n’isiokwu na-esonụ.

> “Ọ dị mkpa ka e nwee ọmụmụ Okwu Chineke nke ka nso nke ukwuu. Karịsịa, a ga-enye Daniel na Mkpughe nlebara anya dịka e nyebeghị ya mbụ n’akụkọ ihe mere eme nke ọrụ anyị. Anyị pụrụ inwe ntakịrị ihe anyị ga-ekwu n’ụfọdụ akụkụ gbasara ike Rom na ọchịchị pope, ma anyị kwesịrị ịdọ uche gaa n’ihe ndị amụma na ndịozi dere n’okpuru mmụọ nsọ nke Mmụọ Chineke. Mmụọ Nsọ ahaziela ihe dị otu a, ma n’inye amụma ahụ ma n’ihe omume ndị e sere n’ime ya, iji kuzie na a ga-eme ka onye ọrụ mmadụ ghara ịdị n’ihu anya, ka e zoo ya n’ime Kraịst, nakwa na a ga-ebuli Onyenwe anyị Chineke nke eluigwe na iwu Ya elu.

> “Gụọ akwụkwọ Daniel. Kpọpụta, n’otu isiokwu n’otu isiokwu, akụkọ ihe mere eme nke alaeze ndị e sere onyinyo ha n’ebe ahụ. Lee ndị ọchịchị amamihe, kansụl, ndị agha dị ike, hụkwa otú Chineke siri rụọ ọrụ iji weda mpako nke mmadụ ala, ma tụfuo otuto mmadụ n’ájá. Ọ bụ naanị Chineke ka e ji gosi dị ka Onye dị ukwuu. N’ọhụhụ onye amụma ahụ, a hụrụ Ya ka Ọ na-atụda otu onye ọchịchị dị ike ala ma na-ebuli onye ọzọ elu. E kpughere Ya dịka Eze nke eluigwe na ụwa dum, Onye dị njikere iguzobe alaeze Ya ebighị ebi—Onye Ochie nke Ụbọchị, Chineke dị ndụ, Isi Iyi nke amamihe niile, Onye na-achị ugbu a, Onye na-ekpughe ihe ga-abịa n’ọdịnihu. Gụọ ma ghọta otú mmadụ si bụrụ ogbenye, otú o si adịghị ike, otú ndụ ya si adị mkpụmkpụ, otú o si emehie, otú o si bụrụ onye ikpe mara, mgbe ọ na-ebuli mkpụrụobi ya elu n’ebe ihe efu dị.”

> “Mụọ Nsọ site n’ọnụ Aịzaịa na-atụ aka anyị n’ebe Chineke nọ, bụ Chineke dị ndụ, dịka ihe kacha mkpa a ga-elebara anya anya—n’ebe Chineke nọ dịka e kpughere Ya n’ime Kraịst. ‘N’ihi anyị ka a mụrụ nwa, n’ihi anyị ka e nyere nwa nwoke: ọchịchị ga-adịkwa n’ubu Ya: a ga-akpọkwa aha Ya Onye Ebube, Onye Ndụmọdụ, Chineke Dị Ike, Nna Ebighị Ebi, Onyeisi Udo’ [Aịzaịa 9:6].”

> “Ìhè ahụ Daniel natara ozugbo n’aka Chineke ka e nyere nke pụrụ iche maka ụbọchị ndị ikpeazụ a. Ọhụụ ndị ọ hụrụ n’akụkụ osimiri Ulai na Hiddekel, nnukwu osimiri nke Shinar, na-aga ugbu a n’ime mmezu ha, ma ihe omume niile e buru amụma ha ga-emezu n’oge na-adịghị anya.”

> “Chebara ọnọdụ mba ndị Juu mgbe e nyere amụma Daniel. Ụmụ Izrel nọ n’agha mbula, e bibiela ụlọ nsọ ha, a kwụsịkwala ọrụ ofufe ụlọ nsọ ha. Okpukpe ha gbadoro ụkwụ n’emume nile nke usoro àjà. Ha emewo ka ụdịdị mpụta bụrụ ihe kachasị mkpa, ebe ha tufuru mmụọ nke ofufe eziokwu. E mebiela ọrụ ofufe ha site n’omenala na omume nke ikpere arụsị, ma n’ime ime emume àjà, ha eleghị anya gafee onyinyo ahụ ruo n’ezi ihe ahụ n’onwe ya. Ha amataghị Kraịst, onyinye eziokwu maka mmehie nke mmadụ. Onyenwe anyị rụrụ ọrụ iji mee ka ndị ahụ baa n’agha mbula, na iji kwụsị ọrụ ndị ahụ n’ụlọ nsọ, ka emume mpụta ndị ahụ ghara ịghọ mkpokọta zuru ezu nke okpukpe ha. A ghaghị ime ka ụkpụrụ na omume ha dị ọcha pụọ n’ikpere arụsị. A kwụsịrị ọrụ emume ka e wee mee ka ọrụ obi dịghachi ndụ. E wepụrụ ebube mpụta ka e wee kpughee nke mmụọ.” Manuscript Releases, volume 16, 333, 334.

Back to Articles