Article

# Rom Na-Eguzobe Ọhụụ Ahụ — Nọmba Iri na Atọ

Esemokwu ndị Rom: Ịghọta Ọnwụnwa Ikpeazụ nke Onyinyo nke Anụ-Ọhịa ahụ

Author

Jeff Pippenger

Published

September 1, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Ka anyị na-achịkọtakọta n’otu n’otu, ahịrị n’elu ahịrị, echiche gbasara esemokwu dị iche iche ndị mere n’akụkọ ihe mere eme nke Adventist iji mechie nghọta anyị banyere okwu a dị ugbu a, anyị ewerela àgwà ụfọdụ a họpụtara n’ime ahịrị amụma ise. Ahịrị mbụ ahụ bụkwa ahịrị ikpeazụ, n’ihi na esemokwu abụọ ahụ dabere kpọmkwem n’elu amaokwu nke iri na anọ nke Daniel iri na otu, nke “ndị ohi nke ndị gị.” Anyị tụlere esemokwu ndị metụtara Uriah Smith na James White, na esemokwu banyere “ihe a na-achụ kwa ụbọchị,” n’akwụkwọ Daniel. Anyị tụlekwara esemokwu nke bilitere mgbe e mepere akara nke amaokwu isii ikpeazụ nke Daniel iri na otu na 1989, banyere eze nke ugwu. Anyị wee tụlekwa ụmụ ahụhụ anọ nke akwụkwọ Joel. E nwere ọtụtụ ihe ndị ọzọ a pụrụ itinye n’ahịrị ndị a nke ọ bụla, ma anyị na-ekewa naanị ụfọdụ njirimara nke nyere aka n’ịkpụpụta ọnọdụ ndị jụrụ eziokwu ndị jikọtara na isiokwu gbasara Rome.

Akụkọ ihe mere eme ise, ma nke mbụ bụkwa nke ikpeazụ, na-anọchite anya ahịrị isii. Ebe amụma maka ahịrị esemokwu ndị a bụ ụbọchị ikpeazụ, ya mere, n’ihi nke a, a ga-etinye ahịrị ndị a n’ọrụ n’oge ule nke oyiyi nke anụ ọhịa ahụ.

> “Onyenwe anyị egosila m nke ọma na a ga-eme onyinyo nke anụ ọhịa ahụ tupu oge amara agwụ; n’ihi na ọ ga-abụ nnukwu ule nye ndị nke Chineke, nke a ga-ekpebi ọdịnihu ha ebighị ebi site na ya....”

> “Nke a bụ ule ahụ ndị nke Chineke ga-enwerịrị tupu e dechie ha akara.” Manuscript Releases, volume 15, 15.

Nnwale nke imepụta onyinyo anụ ọhịa ahụ bụ, dịka o dịkwa n’akụkụ ahịrị esemokwu isii ndị ọzọ, nnwale gbasara isiokwu amụma nke Rome. Nnukwu nnwale nke na-eme tupu e mechie ndị nke Chineke akara bụ banyere imepụta onyinyo nke anụ ọhịa Rom ahụ. Anụ ọhịa ahụ bụ ike papal, ma United States na-emeputa onyinyo nke ike papal ka ọ na-aga n’ihu ruo n’iwu Ụka na-abịa n’oge na-adịghị anya.

> “Iji ka United States wee mepụta onyinyo nke anụ ọhịa ahụ, ike okpukpe ga-achịkwa ọchịchị obodo nke ọma nke mere na a ga-ejikwa ikike nke steeti, sitekwa n’aka ụka, mezuo nzube nke ya.” The Great Controversy, 443.

Iwu Sọnde ahụ dị na United States na-egosi na e mepụtara onyinyo nke anụ ọhịa ahụ nke ọma n’uju na United States.

> “Ma n’ime nnọọ omume ahụ nke iji ike ọchịchị ụwa mee ka a rube isi n’ọrụ okpukpe, ụka dị iche iche ga-emepụta ihe oyiyi nye anụ ọhịa ahụ n’onwe ha; ya mere, ime ka a debe Ụbọchị Sọnde na United States ga-abụ ime ka e fee anụ ọhịa ahụ na ihe oyiyi ya ofufe.” The Great Controversy, 449.

N’oge iwu Sọnde, a ga-abụwo kpụrụ oyiyi nke anụ ọhịa ahụ n’uzuzu ya n’ime United States, ma n’oge ahụ United States ga-abụwo kewapụrụ kpamkpam n’ebe Chineke nọ, ọ ga-amalitekwa ọrụ amụma ya nke ime ka ụwa nile kpụọ oyiyi nke anụ ọhịa ahụ. N’oge iwu Sọnde n’ime United States, Setan na-amalite ọrụ ya dị ịtụnanya n’idu mba nile nke ụwa ka ha megharịa usoro nke ikpụ oyiyi nke anụ ọhịa ahụ nke na-agụnye mba nile nke ụwa.

> “Site n’iwu e nyere n’iwu na-amanye idobe ụlọọrụ nke Pọp n’ime mmebi iwu Chineke, mba anyị ga-ekewapụ onwe ya kpamkpam n’ezi omume. Mgbe Okpukpe Protestant ga-agbatị aka ya gafee olulu nkewa ahụ iji jide aka ike Rom, mgbe ọ ga-agafe n’elu ọgba miri emi ahụ iji ikwunye aka na Mmọoism, mgbe, n’okpuru mmetụta nke njikọ atọ a, obodo anyị ga-ajụ ụkpụrụ ọ bụla nke Iwu Ntụziaka ya dịka ọchịchị Protestant na nke ndị mmadụ, ma kwadebe ụzọ maka ịgbasa ụgha na aghụghọ ndị popu, mgbe ahụ anyị pụrụ ịmata na oge eruola maka ọrụ ebube ahụ Setan na-arụ, nakwa na ọgwụgwụ adịla nso.” Testimonies, volume 5, 451.

N’iwu Sọnde nke na-abịanụ n’oge na-adịghị anya na United States, Setan, n’ịrụkọ ọrụ ọnụ na United States, ga-amanye mba niile ka ha soro ihe atụ nke United States n’ịkpụpụta usoro ụka na ọchịchị, nakwa n’ime ka ife ofufe ụbọchị Sọnde bụrụ iwu.

> “Setan ga-arụ ọrụ ebube ndị ahụ iji duhie ndị bi n’elu ụwa. Ime mmụọ ga-arụ ọrụ ya site n’ime ka e were ndị nwụrụ anwụ dochie anya. Ụdị òtù okpukpe ndị ahụ jụrụ ịnụ ozi ịdọ aka ná ntị nke Chineke ga-anọ n’okpuru aghụghọ siri ike, ha ga-ejikọkwa na ike ọchịchị ime obodo iji kpagbuo ndị nsọ. Ụka Protestant ga-ejikọta na ike ndị Popu n’ịkpagbu ndị nke Chineke na-edebe iwu Ya. Nke a bụ ike ahụ nke na-emepụta nnukwu usoro mkpagbu ahụ nke ga-eme ọchịchị aka ike nke mmụọ n’elu akọ na uche nke mmadụ.”

> “‘O nwere mpi abụọ dị ka nwa atụrụ, o wee kwuo okwu dịka dragọn.’ N’agbanyeghị na ha na-ekwupụta na ha bụ ndị na-eso Nwa Atụrụ nke Chineke, ụmụ mmadụ na-ejupụta n’mmụọ dragọn ahụ. Ha na-ekwupụta na ha dị nwayọọ ma dị umeala n’obi, ma ha na-ekwu okwu ma na-eme iwu n’mmụọ Setan, na-egosi site n’omume ha na ha bụ ihe megidere ihe ha na-ekwupụta na ha bụ. Ike a yiri nwa atụrụ na-ejikọta onwe ya na dragọn ahụ n’ịlụ agha megide ndị na-edebe ihe nile Chineke nyere n’iwu, ma nwekwaa àmà nke Jisọs Kraịst. Setan na ndị Protestant na ndị papist na-ejikọkwa aka, na-arụkọ ọrụ ọnụ na ha dịka chi nke ụwa a, na-enye ụmụ mmadụ iwu dịka a ga-asị na ha bụ ndị n’okpuru ọchịchị alaeze ya, ka e wee na-emeso ha, na-achịkwa ha, ma na-achị ha n’ụzọ ọ chọrọ.”

> “Ọ bụrụ na mmadụ ekwenyeghị ịzọda n’okpuru ụkwụ iwu nile nke Chineke, a na-ekpughe mmụọ nke dragọn ahụ. A na-atụ ha mkpọrọ, a na-ebute ha n’ihu ndị kansụl, a na-akwụkwa ha ụgwọ ntaramahụhụ. ‘Ọ na-eme ka mmadụ niile, ma ndị nta ma ndị ukwu, ma ndị ọgaranya ma ndị ogbenye, ma ndị nwere onwe ha ma ndị ohu, nata akara n’aka nri ha, ma ọ bụ n’egedege ihu ha’ [Mkpughe 13:16]. ‘E nyekwara ya ike inye onyinyo nke anụ ọhịa ahụ ndụ, ka onyinyo nke anụ ọhịa ahụ wee kwuo okwu, meekwa ka a gbuo ndị niile na-agaghị akpọ isiala nye onyinyo nke anụ ọhịa ahụ’ [amaokwu 15]. N’ụzọ dị otú a, Setan na-anara onwe ya ikike pụrụ iche nke Jehova. Nwoke mmehie ahụ nọ ọdụ n’oche Chineke, na-ekwusa onwe ya ịbụ Chineke, ma na-eme ihe dị n’elu Chineke.” Manuscript Releases, volume 14, 162.

Ike nke papal bụ anụ ọhịa ahụ, United Nations bụ dragọn ahụ, ma United States bụ onye amụma ụgha ahụ. Ndị na-enwe mgbagwoju anya n’ihe antichrist pụtara, onye bụ ma Setan ma onye nnọchi anya Setan n’ụwa, pope nke Rome, ga-emecha nọ n’akụkụ antichrist.

United States abụghị nwoke nke mmehie. Nwoke nke mmehie ahụ bụ onye na-emegide Kraịst, ọ bụkwa onye nnọchi anya Setan n’ụwa. Ịkpọgharịa ike ahụ nke na-edobe ọchịchị papacy n’ocheeze nke ụwa ya na papacy n’onwe ya, Pọl na-egosi ya dịka ihe àmà nke enweghị ịhụ eziokwu n’anya. Ịjụ mmekọrịta amụma nke Rom ndị ọgọ mmụọ, bụ nke jidere ike papal aka, ruo mgbe e wepụrụ Rom ndị ọgọ mmụọ, ka e wee kpughee ike papal ahụ, dịka e si kọwaa ya na Isi nke abụọ nke 2 Ndị Tesalonaịka, bụ ịjụ mmụsa nke Mmụọ Nsọ ma nakwere mmụsa nke mmụọ na-adịghị nsọ, nke Pọl kpọrọ aghụghọ siri ike. N’ihi ya, onye amụma ọ bụla n’ime ndị amụma oge ochie kwuru kpọmkwem karịa banyere ụbọchị ikpeazụ karịa ụbọchị ndị ha biri n’ime ha.

> “Onye ọ bụla n’ime ndị amụma oge ochie ekwughị okwu nke ukwuu maka oge nke ha karịa maka oge anyị, nke mere na amụma ha ka dị irè nye anyị. ‘Ma ihe ndị a niile mere ha dịka ihe atụ: e dekwara ha maka ịdọ aka ná ntị anyị, ndị ọgwụgwụ nke ụwa bịakwutere.’ 1 Ndị Kọrint 10:11. ‘Ọ bụghị nye onwe ha, kama ọ bụ nye anyị ka ha ji eje ozi n’ihe ndị ahụ, nke ugbu a ka ndị kwusara unu ozi-ọma site n’aka Mmụọ Nsọ e si n’eluigwe zite, kọọrọ unu; ihe ndị a bụ ndị mmụọ ozi na-achọsi ike ileba anya n’ime ha.’ 1 Pita 1:12....”

> “Akwụkwọ Nsọ achịkọtala ma kekọtakwaa ọnụ akụ ya niile maka ọgbọ ikpeazụ a. Ihe omume ukwu niile na omume dị nsọ nke akụkọ ihe mere eme nke Agba Ochie abụwo, ma na-abụkwa, ihe a na-emegharị n’ime chọọchị n’ụbọchị ikpeazụ ndị a.” Selected Messages, book 3, 338, 339.

Rom na-ekpere arụsị na nwoke nke mmehie a kpọrọ aha n’Akwụkwọ Nsọ nke Abụọ Ndị Tesalonaịka na-anọchi anya United States na Rom ndị poopu nke ụbọchị ikpeazụ. Ịghọta eziokwu a n’ụzọ na-ezighị ezi bụ igosi, n’etiti ihe ndị ọzọ, na ọbụna ma ọ bụrụ na mmadụ ekwuo na ọ na-adabere nkọwa nzuzo nke onwe ya n’elu ụkpụrụ nke “ụdị na mmezu ya,” n’ezie ọ naghị aghọta “ụdị na mmezu ya.” E gosila United States n’ihu site n’ike ọchịchị dị iche iche n’akụkọ ihe mere eme dị nsọ. Ike ọchịchị ọ bụla nwere mpi abụọ na-anọchi anya United States n’ụbọchị ikpeazụ, ma ọ bụrụ na ọ bụ alaeze ugwu na alaeze ndịda nke Izrel, ma ọ bụ Alaeze Medo-Persia, ma ọ bụ France na-ekweghị na Chineke, nke Sọdọm na Ijipt na-anọchi anya ya.

Oge ahụ mgbe United States ga-akpụ onyinyo nke anụ ọhịa ahụ ma nye ya nsọpụrụ, e gosipụtala ya n’ụdị ígwè na ụrọ nke Daniel isi nke abụọ, na mpi nta ahụ nke na-apụta dịka nwoke na nwanyị na Daniel isi nke asatọ, yana ndị amụma Bel na ndị nchụàjà nke ogige arụsị n’akaebe Ịlaịja n’Ugwu Kamel. Salome na-anọchi anya United States n’akaebe oriri ọmụmụ Herod nke mmanya mere ka o ṅụjuo. Pergamos na-anọchi anya United States ma na-akọwapụta nkwekọrịta ahụ nke na-eduga na Taịataịra, nke na-anọchi anya ike papal nke ụbọchị ikpeazụ.

Clovis, eze ndị Franks n’afọ 496, bụ ihe nnọchianya nke United States n’oge Ronald Reagan. Justinian n’afọ 533 na-anọchite anya Donald Trump tupu iwu Sunday. N’ime ihe nnọchianya nke ọ bụla, United States na-anọchite anya ike ahụ nke na-ehulata n’okpuru n’okwukwe nye ike papal nke ụbọchị ikpeazụ. Ike ahụ nke na-ehulata n’okpuru n’okwukwe ka a na-anọchi anya ya dịka onye na-akwụ Rome ugwu. Omume nke “ịkwụ ugwu” gụnyere ihulata nye eze, onye bụ isi.

> “E gosiwo na United States bụ ike ahụ a na-anọchi anya ya site n’anụ ọhịa nke nwere mpi dịka nke nwa atụrụ, nakwa na amụma a ga-emezu mgbe United States ga-amanye idebe ụbọchị Sọnde, nke Rome na-ekwu na ọ bụ nnabata pụrụ iche nke ọchịchị kasị elu ya. Ma n’ịsọpụrụ a e nyere ọchịchị popu, United States agaghị anọ naanị ya. Mmetụta Rome n’ime mba ndị n’oge gara aga kwetara ọchịchị ya ka dị anya n’ịla n’iyi. Amụma kwa na-ebu amụma banyere mweghachi nke ike ya. ‘Ahụrụ m otu n’ime isi ya dị ka a ga-asị na e merụrụ ya ruo ọnwụ; ma a gwọrọ ọnya ya na-egbu egbu: ụwa niile wee ju anya soro anụ ọhịa ahụ.’ Amaokwu 3. Ibutere ọnya ahụ na-egbu egbu na-ezo aka n’ịda nke ọchịchị popu na 1798.

> Mgbe nke a gasịrị, ka onye amụma ahụ kwuru, “a gwọrọ ọnya ya na-egbu egbu: ụwa nile wee ju anya soro anụ ọhịa ahụ.” Pọl na-ekwupụta n’ụzọ doro anya na “nwoke mmehie” ahụ ga-adịgide ruo n’ọbịbịa nke abụọ. 2 Ndị Tesalonaịka 2:3-8. Ruo nnọọ na njedebe oge ka ọ ga-aga n’ihu n’ọrụ aghụghọ. Onye mkpughe ahụ na-ekwupụtakwa, ebe ọ na-ezo kwa aka na popu: “Ndị niile bi n’elu ụwa ga-efe ya ofufe, ndị a na-edeghị aha ha n’akwụkwọ nke ndụ.” Mkpughe 13:8. N’ime ma Ụwa Ochie ma Ụwa Ọhụrụ, popu ga-anata nsọpụrụ n’ime nsọpụrụ a na-enye ụlọikpe ụbọchị Sọnde, nke dabere naanị n’elu ikike Chọọchị Rom.” The Great Controversy, 578.

Ahịrịokwu ikpeazụ ahụ na-enye ihe àmà ọzọ na Nwannaanyị White ghọtara okwu a, “ụwa ochie” ka ọ na-anọchite anya Europe, na “ụwa ọhụrụ” ka ọ na-anọchite anya ndị America. Ebe nke a dị otu a, ọ bụ United States na-asọpụrụ ike papal ma na-amanye ụwa ndị ọzọ ka ha meekwa otu ahụ. Nke a na-akọwa United States dịka nke nọ n’okpuru nrubeisi nye ntụziaka nke ike papal. Njirimara Aịzaya nyere, na nkwusioru ike ya banyere ịghọta “isi” ka e wee mee ka mmadụ guzosie ike, na-achọta ebumnuche ya sitere n’aka Chineke n’ihi na akara ahụ bụ “isi” na-aghọ mkpịsị ugodi iji ghọta ahịrị amụma dị n’èzí, nakwa ahịrị amụma dị n’ime.

> N’ihi na isi Siria bụ Damaskọs, isi Damaskọs bụkwa Rezin; ma n’ime afọ iri isii na ise, a ga-agbaji Ifrem, ka ọ ghara ịbụ ndị mmadụ. Isi Ifrem bụkwa Sameria, isi Sameria bụkwa nwa Remalaịa. Ọ bụrụ na unu ekweghị, n’ezie, a gaghị eme ka unu guzosie ike. Aịsaịa 7:8, 9.

N’ụbọchị ikpeazụ, nke bụ mgbe àmà nke onye amụma ọ bụla nọ n’ike, “ndị na-apụnara mmadụ nke ndị gị” na-eme ka ọhụụ ahụ guzobe. N’okpuru ikike nke Mmụọ nke Amụma, ma n’ịkwekọ n’eziokwu ntọala nke Adventism, dịka e gosiri ya n’elu chaatị nsọ abụọ nke Habakkuk, “ndị na-apụnara mmadụ” bụ ihe nnọchianya nke Rom. Mgbe Rom nke ndị ọgọ mmụọ tinyere onwe ya n’akụkọ ihe mere eme nke mbụ ya n’afọ 200 BC, ha bụ ụdị Rom ọgbara ọhụrụ nke ụbọchị ikpeazụ. Eziokwu amụma a bụ ihe na-eme ka ọhụụ amụma nke ụbọchị ikpeazụ guzobe, ma ọ bụrụ na ị jụ ịhụ na “isi” nke Rom ọgbara ọhụrụ bụ ike papal, n’ezie, a gaghị eme ka ị guzobe.

> “Ụwa jupụtara n’oke ifufe na agha na esemokwu. Ma n’okpuru otu isi—ike papal—ndị mmadụ ga-ejikọta onwe ha imegide Chineke n’ime mmadụ nke ndị àmà Ya.” Testimonies, volume 7, 182.

Ọ bụrụ na unu nwere ntị ịnụ, mgbe ahụ unu pụrụ ịghọta na otu isi ọdịda nke ndị Juu n’oge Kraịst bụ na ha kpọrọ “onyinyo” ahụ “ezigbo ihe” ahụ. Ndị Juu tupu obe na mgbe obe gasịrị tụkwasịrị obi n’ụdị dị iche iche nke usoro ofufe ha, ma jụ Antitype ahụ. Ha rụrụ ụka na “onyinyo” ahụ bụ “ezigbo ihe” ahụ, ma n’ime ime otú ahụ, ha hapụrụ n’akụkọ e dere site n’mmụọ nsọ, otu ndị n’ụbọchị ikpeazụ ndị ga-akọwapụtakwa onyinyo ahụ dịka ezigbo ihe ahụ.

Mgbe United States mepụtara oyiyi nye anụ ọhịa ahụ, ha na-emepụta onyinyo nke anụ ọhịa ahụ. Ha na-emepụta onyinyo nke ihe ahụ n’onwe ya, n’ihi na oyiyi bụ ihe nnọchianya atụ. Ịkọwa United States, mgbe ọ mepụtara oyiyi nke anụ ọhịa ahụ, dịka akara nke Rom Ọgbara Ọhụrụ, bụ ime ka o kwekọọ na ịjụ na ikpọgide n’obe nke Nnukwu Antitype nke Izrel oge ochie.

Ndị na-akụzi echiche ezighị ezi ahụ na-ekwu na United States bụ ndị na-apụnara ndị gị ihe, na-ekwu ọtụtụ okwu banyere otú ha si eji ụdị na mmezu‑ụdị, ma ha na‑akọwakarị United States dịka oyiyi nke anụ ọhịa ahụ, wee chee n’ụzọ ụfọdụ na, site n’ịkọwa United States dịka oyiyi nke anụ ọhịa ahụ, nke ahụ n’onwe ya na‑egosi na United States bụ “ndị na-apụnara mmadụ ihe.” Ọ bụrụ na ha ekwe ka a chịkwaa ha n’ezie site n’ụkpụrụ ndị bụ isi nke “ụdị na mmezu‑ụdị,” ha ga-ahụ ngwa ngwa na ọrụ amụma nke United States, nke e ji ụdị ya gosi ugboro ugboro n’Okwu Chineke, na‑akọwa United States dịka ike ahụ nke nọ n’okpuru idobe onwe ya n’okpuru ọchịchị ndị popu. Ha ga-ahụ na, ma ọ bụrụ na anụ ọhịa ahụ adịghị dịka isi ebe e si atụnyere ihe, ọ bụ ihe na-enweghị isi ịkọwa oyiyi nye anụ ọhịa ahụ nke na-adịbeghị adị. Naanị ihe nwere ike ịkọwa oyiyi nke anụ ọhịa ahụ bụ anụ ọhịa ahụ n’onwe ya, n’ihi na ike ndị popu bụ ihe na-eme ka e guzobe oyiyi ahụ n’ọhụụ enyo ahụ.

Ahịrị amụma nke kwekọrọ na nke na-ekwu maka United States imepụta oyiyi nke anụ ọhịa ahụ bụ mgbe mpi nke ezi Protestantism na-emepụta oyiyi nke Kraịst. A kọwara mmepụta ahụ kpọmkwem na Daniel isi nke iri, mgbe Daniel hụrụ “marah,” ọhụ, nke bụ ọhụ “enyo.” Daniel nọchiri anya ndị na-ele Kraịst anya, ma n’ime ime otú ahụ ha na-egosipụta agwa Kraịst. Ọ bụrụ na e meghị ka e gosipụta ọhụ nke Kraịst nye Daniel, ọ gaghị enwe ike igosipụta agwa Kraịst. Ka otu narị puku na iri anọ na anọ ahụ, ndị Daniel nọchiri anya ha na isi nke iri n’ihe banyere imepụta oyiyi nke Kraịst n’ime, wee nwee ike ime nke ahụ, ha ga-ele agwa Ya anya. Site n’ile Ya anya ka a na-agbanwe ha.

> Ma anyị niile, ebe e wepụrụ ihe mkpuchi n’ihu anyị, na-ele dịka n’enyo ebube nke Onyenwe anyị, a na-agbanwekwa anyị ka anyị bụrụ otu onyinyo ahụ site n’ebube ruo n’ebube, dịka site n’Mmụọ nke Onyenwe anyị. 2 Ndị Kọrịnt 3:18.

Nkọwa Hibru nke ọhụụ “marah” nke Daniel hụrụ n’isi nke iri bụ “ọhụụ; kwa (n’ụzọ na-akpata ya) enyo: —enyo ile anya, ọhụụ.” Okwu Grik a sụgharịrị dị ka enyo n’amaokwu gara aga pụtara ile onwe onye anya n’enyo, ya bụ, ịhụ ihe a na-egosipụta azụ (n’ụzọ ihe atụ): —ile anya dịka n’enyo.

Jems na-akọwakwara otu ahịrị eziokwu metụtara enyo.

> N’ihi na ọ bụrụ na onye ọ bụla bụ onye na-anụ okwu ahụ, ma ọ bụghị onye na-eme ya, ọ dị ka mmadụ na-ele ihu ọdịdị ya n’enyo: n’ihi na ọ na-ele onwe ya, wee laa ụzọ ya, ozugbo ahụ o chefuo ụdị mmadụ ọ bụ. Ma onye ọbụla nke na-elebanye anya n’iwu zuru okè nke nnwere onwe, ma nọgide n’ime ya, onye a ebe ọ bụghị onye na-anụ ma chefuo, kama onye na-eme ọrụ ahụ, a ga-agọzi nwoke a n’omume ya. Jems 1:23–25.

Ọ bụrụ na anyị ahụ eziokwu n’anya, ma bụrụkwa ya mere ndị na-eme Okwu ahụ, mgbe ahụ enyo anyị na-ele bụ iwu zuru okè nke nnwere onwe; ma ọ bụrụ na anyị ahụghị eziokwu n’anya, ma emesịa soro ụzọ nke anyị, dịka ndị ahụ ha na Daniel nọ mere mgbe ha gbapụrụ ọsọ, mgbe ahụ enyo ahụ bụ naanị ngosipụta nke onwe anyị.

> “Iwu Chineke bụ enyo nke na-egosi onyonyo zuru oke nke mmadụ dịka ọ dị, ma na-ebuli n’ihu ya oyiyi ziri ezi. Ụfọdụ ga-esi n’ebe ahụ pụọ ma chefuo ihe oyiyi a, ebe ndị ọzọ ga-eji aha mkparị kwuo iwu ahụ, dị ka a ga-asị na nke a ga-agwọ ntụpọ dị n’agwa ha. Ma ndị ọzọkwa, ndị iwu ahụ mara ikpe, ga-echegharị maka mmehie ha, ma site n’okwukwe n’uru Kraịst, ha ga-eme ka agwa Onye Kraịst zuo oke.” Faith and Works, 31.

Daniel ahụghị onwe ya n’ọhụụ enyo ahụ; ọ hụrụ Kraịst, Onye bụ nnọchite zuru oke nke iwu zuru oke nke nnwere onwe nke Jemis.

> “Ndụ Kraịst n’elu ụwa bụ ngosipụta zuru oke nke iwu nsọ ahụ. N’ime Ya ka ndụ na olileanya na ìhè dị. Lezienụ Ya anya, a ga-agbanwekwa unu ka unu bụrụ n’otu oyiyi ahụ, site n’àgwà ruo n’àgwà.” Signs of the Times, May 10, 1910.

Onyinyo nke anụ ọhịa ahụ na-egosipụta anụ ọhịa ahụ, ma imepụta onyinyo nke anụ ọhịa ahụ bụ nnukwu ule maka ndị nke Chineke, nke a ga-ekpebi site na ya ebe ebighị ebi ha ga-adị. Mgbe ụka Protestant ga-achịkwa ọchịchị nke United States, ha gaara emepụtala onyinyo nke usoro ụka na steeti nke ike papal ji eme ihe mgbe niile. N’otu oge ahụ ka a ga-emepụta onyinyo nke Kraịst n’ime ndị Ya nke ụbọchị ikpeazụ. Ma ndị ahụ nọnyere Daniel ahụghị ọhụụ ahụ, n’ihi na ha gbapụrụ n’ihu ọhụụ ahụ.

Ịkpụpụta onyinyo nke Kraịst na-amụpụta ngosipụta nke ụdị abụọ nke ndị na-efe ofufe. Otu ụdị na-ajụ ụkpụrụ nke ntụgharị uche. A na-anọchi anya ụkpụrụ nke ntụgharị uche ahụ site n’enyo, n’ihi na Kraịst na-eji ihe nkịtị nke ụwa a na-ahụ anya anọchi anya eziokwu ime mmụọ nke eluigwe.

> “N’ozizi ilu nke Kraịst, a hụrụ otu ụkpụrụ ahụ a hụrụ n’ozi nke Ya n’onwe ya nye ụwa. Ka anyị wee mata agwa na ndụ nke Ya dị nsọ, Kraịst were ọdịdị anyị wee biri n’etiti anyị. E kpughere chi n’ime mmadụ; ebube ahụ a na-apụghị ịhụ anya n’ụdị mmadụ a pụrụ ịhụ anya. Ndị mmadụ pụrụ ịmụta banyere ihe a na-amaghị site n’ihe a maara; e kpughere ihe nke eluigwe site n’ihe nke ụwa; e mere ka Chineke pụta ìhè n’oyiyi mmadụ. Otu a ka ọ dịkwa n’ozizi Kraịst: a kọwara ihe a na-amaghị site n’ihe a maara; eziokwu dị nsọ site n’ihe nke ụwa nke ndị mmadụ kacha mara nke ọma.”

> “Akwụkwọ Nsọ na-asị, ‘Jizọs gwara ìgwè mmadụ ahụ okwu ndị a niile n’ụfọdụ ilu; … ka e wee mezuo ihe e kwuru site n’ọnụ onye amụma, sị, Aga m emeghe ọnụ M n’ilu; aga m ekwupụta ihe ndị e zoro ezo kemgbe tọrọ ntọala ụwa.’ Matiu 13:34, 35. Ihe ndị sitere n’okike bụ ụzọ e si egosi nke ime mmụọ; e jikọtara ihe ndị sitere n’okike na ahụmahụ ndụ nke ndị na-ege Ya ntị na eziokwu nke okwu ahụ e dere ede. N’ịdu ha otu a site n’ihe nke okike banye n’alaeze nke ime mmụọ, ilu Kraịst bụ njikọ dị n’usoro eziokwu ahụ nke na-eme ka mmadụ na Chineke, na ụwa na eluigwe, bụrụ otu.” Christ’s Object Lessons, 17.

A na-emezu ụkpụrụ ime mmụọ nke ngosipụta site n’ile anya n’enyo nke na-anọchi anya Kraịst, ma n’ihi na ọhụụ “marah” bụ ọhụụ na-akpata ihe, onyinyo Kraịst dị n’enyo ahụ na-emepụta onyinyo Kraịst n’ime mmadụ.

Ikwu na United States bụ ihe na-eme ka ọhụụ ahụ guzobe, bụ ikwu na oyiyi ahụ nke Daniel bụ ihe na-eme ka Kraịst guzobe. Kraịst bụ ihe na-eme ka ọhụụ nke agwa Ya na ọrụ Ya guzobe, ma onye ahụ na-emegide Kraịst bụ ihe na-eme ka ọhụụ nke agwa ya na ọrụ ya guzobe. Ọhụụ ahụ bụ ihe a na-egosipụta site n’enyo, ma ọhụụ ahụ ka ndị ohi na-eme ka o guzobe. Ighọtahie oyiyi nke anụ ọhịa, site n’ịkọwa oyiyi ahụ dịka anụ ọhịa ahụ n’onwe ya, na-amịpụta ahịrị ndị yiri ibe ha.

Onye a na-agbanweghị agbanwe na-ahụ onwe ya n’enyo, ma ọ bụ, ọ bụrụ na ọ hụ iwu Chineke, ọ na-elelị iwu ahụ n’ịgbalị izere ihe ọ na-achọ n’aka ya. Onye a gbanwere agbanwe na-ahụ Kraịst na iwu Ya n’enyo. United States na-akpụ oyiyi nke ike papal site n’ile anya n’ike papal ahụ ma megharịa ya. United States na-eme ka onye na-emegide Kraịst bụrụ ihe a kpọrọgharị.

Lusifa chọsiri ike ịnọdụ n’ocheeze ndọrọ ndọrọ ọchịchị na nke okpukpe nke Chineke.

> Lee ka i si dapụ n’eluigwe, O Lusifa, nwa nke ụtụtụ! Lee ka e si gbuda gị ala n’ala, gị onye na-eme ka mba dị iche iche bụrụ ndị na-adịghị ike! N’ihi na i kwuru n’obi gị, Asịrị m, m ga-arịgo n’eluigwe, m ga-ebuli ocheeze m karịa kpakpando nke Chineke: m ga-anọdụkwa n’ugwu nke nzukọ, n’akụkụ ugwu nke ugwu: m ga-arịgo karịa ebe dị elu nke ígwé ojii; m ga-adị ka Onye Kasị Elu. Ezekiel 14:12–14.

Setan bụ onye-emegide Kraịst, ma ike papal kwa bụkwa otu ahụ. E debere ike papal n’ime nzukọ, ọ chịrịkwa ocheeze ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke Europe. Enyo na-akpata ihe nke Daniel isi nke iri, mgbe a hụrụ ya n’ọrụ mmụọ ya, na-agbanwe ndị na-ele ya anya ka ha bụrụ oyiyi Kraịst. Eziokwu ahụ na-achị ahịrị onye-emegide Kraịst. Mgbe mba ma ọ bụ onye ọbụla lere anya n’ọhụụ enyo ahụ, ọ na-emepụta mmetụta na-akpata ihe, n’ihi na ọ na-amụgharị oyiyi ya n’ime ma onye ahụ ma ọ bụ mba ahụ nke na-ele ya anya, nke ahụ wee mụpụta ma oyiyi Kraịst ma ọ bụ oyiyi anụ ọhịa ahụ. Ọ na-adakọ na otu mmetụta ahụ nke Daniel nọchiri anya ya. Kraịst bụ onye guzobere ọhụụ ahụ nye Daniel, onye-emegide Kraịstkwa na-eguzobe ọhụụ ahụ nye United States mgbe ọ na-emepụta oyiyi anụ ọhịa ahụ.

Anyi ga-aga n’ihu na echiche ndị a n’isiokwu na-esote.

Back to Articles