Article

# Akwụkwọ Daniel - Nke Iri Itoolu na Asatọ

Ngwa Atọ nke Ịlaịja na Ikpe Ụbọchị Ikpeazụ: Ịghọta Ọgbọ Nnyocha na Ọgbọ Mmezu ya

Author

Jeff Pippenger

Published

February 29, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Ngwa atọ e si tinye Elaịja na-egosi na n’ụbọchị ikpeazụ a ga-enwe Elaịja n’mbido ụbọchị ikpeazụ ahụ, nakwa na ngwụcha ụbọchị ikpeazụ ahụ. “Ụbọchị ikpeazụ” bụ ụbọchị ikpe, nke na-aga n’ihu n’usoro ma kewakwa ya n’ụdị ikpe abụọ. Ikpe nyocha, nke bidoro na mbido ụbọchị ikpeazụ ahụ, na ikpe mmezu, nke na-eme n’ngwụcha ụbọchị ikpeazụ ahụ. Ngwa atọ e si tinye Elaịja bụ, n’isi, nnọchite nke akụkọ ihe mere eme nke ikpe mmezu, nke na-amalite na iwu Sọnde na-abịa ngwa ngwa.

Ikpe ikpe nchọpụta ahụ bụ nke e debere nanị n’ebe ndị kwupụtarala na ha bụ ndị na-eso ụzọ Chineke nọ; n’isi, site n’ikwupụta ya ozugbo, ma n’ọnụ ọgụgụ dị nta nke ọnọdụ ụfọdụ, site n’ikwupụta ya n’ụzọ na-apụtaghị ozugbo site n’ụdị ndụ ha.

> (N’ihi na ọ bụghị ndị na-anụ iwu ka a na-agụ na ha bụ ndị ezi omume n’ihu Chineke, kama ndị na-eme iwu ka a ga-agụ n’ọnọdụ ezi omume. N’ihi na mgbe ndị mba ọzọ, ndị na-enweghị iwu, na-eme site n’okike ihe ndị dị n’iwu, ndị a, ebe ha enweghị iwu, bụ iwu nye onwe ha: Ndị na-egosi ọrụ iwu ahụ edere n’obi ha, ebe akọ na uche ha na-agbakwa àmà, na echiche ha n’otu oge ahụ na-ebo ibe ha ebubo ma ọ bụkwa na-agbachitere ibe ha.) Ndị Rom 2:13–15.

Ikpe ikpe nyocha ahụ nwere nkewa isi abụọ, n’ihi na ọ malitere site n’inyocha ndụ ndị nwụrụ anwụ (site n’ụbọchị Adam gaa n’ihu), ndị kwupụtara na ha kwenyere n’ezi Chineke, ma n’ụbọchị Septemba 11, 2001, ọ malitere usoro nke “ikpe ikpe nyocha nke ndị dị ndụ.” Ikpe ikpe nyocha ahụ nwekwara nkewa ọzọ nke karịrị nke ndị nwụrụ anwụ ruo n’ebe ndị dị ndụ nọ, n’ihi na ikpe na-amalite n’ụlọ Chineke, ma n’ụbọchị ikpeazụ ụlọ Chineke bụ Adventizim Laodisia. Ozugbo ikpe nke ụlọ Chineke gwụchara n’iwu Sọnde nke na-abịa n’oge na-adịghị anya, mgbe ahụ a na-ekpe ìgwè atụrụ ọzọ nke Chineke, ndị nọ mgbe ahụ na Babilọn, ikpe.

Ikpe ikpe mmezu bụ ntaramahụhụ Chineke n’ahụ ndị jụrụ onyinye nzọpụta Ya. Ikpe ikpe mmezu na-amalite n’iwu ụbọchị Sọnde nke na-abịa n’oge na-adịghị anya. N’oge ahụ, United States ga-emejuola iko iwe ya, nke bụkwa iko oge nnwale amara ya, ma ndapụ n’ezi ofufe nke mba ahụ ga-esochi mbibi nke mba ahụ. Mba ọ bụla dị n’elu ụwa a ga-eso ihe atụ nke United States n’itinye n’ọrụ iwu ụbọchị Sọnde, ma mgbe ahụ, nke ọ bụla n’ime mba ndị ahụ ga-emeju kwa iko ha ma taa ahụhụkwa mbibi nke mba ha.

> “Mgbe America, ala nke nnwere onwe okpukpe, ga-ejikọta onwe ya na ọchịchị Pọp na mmanye akọnuche na ime ka mmadụ sọpụrụ sabbath ụgha ahụ, a ga-eduga ndị mmadụ nke mba ọ bụla n’ụwa niile ka ha soro ihe nlereanya ya.” Testimonies, volume 6, 18.

Ikpe-ikpé-nsọ mmejuputa-ekewakwa n’akụkụ abụọ. Site n’iwu ụbọchị Sọnde dị na United States ruo mgbe oge e nyere mmadụ maka nchegharị ga-emechi mgbe Maịkel ga-ebili, ikpé Chineke na-adị ngwakọta na ebere; ma mgbe Maịkel ga-ebili, iwe Chineke, dịka e si anọchi ya anya site n’ịwụsa ọrịa asaa ikpeazụ ahụ, agaghị enwe ebere ọ bụla. N’oge nsogbu iwu ụbọchị Sọnde ahụ, ikpé-nsọ mmejuputa nke na-abịakwasị mmadụ na mba dị iche iche ga-abụ nke e jikọtara na ebere, n’ihi na a ka ga-enwe ụfọdụ nọ na Babịlọn ndị a ka na-enye ohere n’oge ahụ ka ha ghọta ọdịiche dị n’etiti ofufe ụbọchị Izu Ike na nke Sọnde.

> “Ó, a sị na ndị mmadụ ga-ama oge nleta ha! E nwere ọtụtụ ndị na-anụbeghị eziokwu nnwale nke oge a. E nwekwara ọtụtụ ndị Mmụọ nke Chineke na-adọ aka ná ntị. Oge ikpe mbibi nke Chineke bụ oge ebere nye ndị ahụ na-enwetabeghị ohere ịmụta ihe bụ eziokwu. N’ịdị nro ka Onyenwe anyị ga-elekọta ha. Obi ebere Ya emetụla Ya; aka Ya ka ka esetịrị iji zọpụta, ebe a mechiri ụzọ nye ndị na-achọghị ịbanye.

> “A na-egosi ebere Chineke n’ime ogologo ntachi-obi Ya. Ọ na-egbochi ikpe Ya, na-eche ka e mee ka ozi ịdọ aka ná ntị daa n’ụwa niile. Ewoo, ọ bụrụ na ndị anyị ga-enwe mmetụta dịka ha kwesịrị banyere ibu ọrụ dị n’elu ha, nke bụ inye ụwa ozi ikpeazụ nke ebere, lee ọrụ dị ebube nke a ga-arụ!” Testimonies, volume 9, 97.

“Oge ikpe mbibi nke Chineke bụ oge ebere nye ndị na-enwetabeghị ohere ịmụta ihe bụ eziokwu.” “Oge” abụọ ahụ na-amalite ọnụ mgbe “a mechiri ụzọ” n’ihu ndị Adventist Laodisia “ndị na-achọghị ịbanye.”

> “Ahụrụ m na ụbọchị izu-ike nsọ dị, ma ga-abụkwa, mgbidi nkewa dị n’etiti ezi Izrel nke Chineke na ndị na-ekweghị ekwe; nakwa na izu-ike ahụ bụ nnukwu ajụjụ ahụ nke ga-ejikọta obi ndị nsọ Chineke ọ hụrụ n’anya, ndị na-eche nche. Ma ọ bụrụ na onye ọ bụla kwere, debe izu-ike ahụ, nata kwa ngọzi na-eso ya, mesịa hapụ ya, wee mebie iwu nsọ ahụ, ha ga-emechi ọnụ ụzọ ámá nke Obodo Nsọ megide onwe ha, dika o ji n’aka na e nwere Chineke nke na-achị n’eluigwe n’elu. Ahụrụ m na Chineke nwere ụmụ, ndị na-adịghị ahụ ma ọ bụ debe izu-ike ahụ. Ha ajụghị ìhè dị banyere ya. Ma na mmalite nke oge nsogbu, e juputara anyị na Mmụọ Nsọ ka anyị na-apụ gawa ma na-ekwusa izu-ike ahụ n’uju karịa. Nke a kpasuru ụka na ndị Adventist aha naanị, iwe, ebe ha enweghị ike ịgọnarị eziokwu izu-ike ahụ. Ma n’oge a, ndị Chineke họrọrọ, ha niile hụrụ nke ọma na anyị nwere eziokwu ahụ, ha wee pụta ma soro anyị tachie obi n’okpuru mkpagbu ahụ.” A Word to the Little Flock, 18, 19.

A na-emechi ọnụ ụzọ ahụ n’iwu Sọnde nke na-abịa n’oge na-adịghị anya, nke na-eme ka oge nke na-ebute iwu Sọnde bụrụ “oge” nke “nleta” nke ndị Chineke Ya.

> Olee otú unu si asị, Anyị bụ ndị maara ihe, iwu nke Onyenwe anyị dịkwa n’aka anyị? Lee, n’ezie, n’efu ka o ji mee ya; mkpịsị odeakwụkwọ dị n’efu. Ndị maara ihe emewo ihere, ụjọ tụọla ha, e jidekwara ha: lee, ha ajụwo okwu nke Onyenwe anyị; amamihe dịkwa aṅaa n’ime ha? Ya mere aga m enye ndị ọzọ nwunye ha, na ubi ha nye ndị ga-eketa ha: n’ihi na onye ọbụla site n’onye kacha nta ruo n’onye kacha ukwuu enyefewo onwe ya n’anyaukwu, sitekwa n’aka onye amụma ruo n’aka onye nchụàjà, onye ọbụla na-eme aghụghọ. N’ihi na ha gwọrọ mmerụ nke ada ndị m n’ụzọ dị ntakịrị, na-asị, Udo, udo; mgbe udo na-adịghị. Ha mere ihere mgbe ha meworo arụ? Mba, ihere emeghị ha ma ọlị, ha apụghịkwa ịcha ihu uhie: ya mere ha ga-ada n’etiti ndị na-ada: n’oge nleta ha, a ga-akwatu ha, ka Onyenwe anyị kwuru. Jeremiah 8:8–12.

Dịka o siri dị nye Izrel oge ochie, otu a ka o dịkwa nye Izrel nke oge a; a na-ebibi ha abụọ, n’ihi na ha amataghị oge nleta ha. Oge nleta Chineke nye Adventizim Laodisia malitere na Septemba 11, 2001, ma ọ ga-agwụ n’iwu ụbọchị Sọnde nke na-abịa n’oge na-adịghị anya.

> Ma mgbe Ọ bịarutere nso, Ọ hụrụ obodo ahụ, wee kwaa ákwá n’ihi ya, sị, Ọ bụrụ na ị maaraara, ee, ọbụna gị onwe gị, n’ụbọchị a nke gị, ihe ndị metụtara udo gị! ma ugbu a, ezorola ha n’anya gị. N’ihi na ụbọchị ga-abịakwasị gị, mgbe ndị iro gị ga-awụnye mgbidi mgbachibido gburugburu gị, gbaa gị gburugburu, ma gbochie gị n’akụkụ niile, ha ga-emekwa ka i ruo ala, gị na ụmụ gị ndị nọ n’ime gị; ha agaghị ahapụkwa n’ime gị nkume ọbụla n’elu ibe ya; n’ihi na ị maghị oge nleta gị. Luk 19:41–44.

N’oge nleta Chineke, a na-ekewa ndị amamihe na ndị nzuzu ruo mgbe ebighị ebi.

> “Anyị maara na ndị Seventh-day Adventist ndị a na-edoghị nsọ, ndị nwere ihe ọmụma nke eziokwu, ma ndị jikọtara onwe ha na ndị nke ụwa, ga-apụ kpamkpam n’okwukwe, na-ege mmụọ aghụghọ ntị. Onye iro ahụ ga-eji obi ụtọ setịpụ ihe ndọrọ n’ihu ha, iji duga ha ịga n’ihu n’agha megide ndị nke Chineke. Ma ndị ahụ bụ eziokwu ma sie ike ga-enwe nchekwa siri ike na nke dị ike n’ime Chineke.” Manuscript Releases, volume 7, 186.

Oge nleta ha malitere n’ụbọchị Septemba 11, 2001, dịka e sere ya onyinyo n’oge nleta bịara n’elu ụka Protestant n’ụbọchị Ọgọst 11, 1840, ma dịka oge nleta ahụ malitere nye Izrel oge ochie mgbe Mmụọ Nsọ rịdatara n’oge baptizim Kraịst.

Ikpe ikpe mmezu-amalite mgbe United States jupụtara iko nke oge nnwale ya n’iwu Sọnde nke na-abịa n’oge na-adịghị anya, nke bụkwa mgbe ụka Adventist Laodisia jupụtara iko ha. Ikpe na-amalite n’ụlọ Chineke, na iko nke oge nnwale maka mpi abụọ ahụ rụrụ arụ nke United States. Mpi Protestantism ahụ rụrụ arụ nke e burula ụzọ nọchite anya ya site n’ụka Adventist Laodisia na-akwụsị mgbe ahụ, ma mmegharị Filadelfia nke mmụọ ozi nke atọ abụrụ mgbe ahụ ezi mpi nke Protestantism, na Jerusalem nke mmụọ nke a na-ebuli elu dịka ọkọlọtọ. N’oge ahụ Jerusalem na-agbanwe site n’ụka na-alụ agha gaa n’ụka na-emeri emeri.

Ikpe ziri ezi nke mmezu na-amalite, ya na oge ikpe mbibi nke Chineke, nke bụkwa oge ebere nye ìgwè atụrụ ọzọ nke Chineke nke ka nọ na Babilọn. Ọ na-amalite mgbe oge nleta Chineke n’elu Adventizim Laodisia gwụsịrị. Ikpe ziri ezi nke mmezu ahụ na-aga n’ihu ruo na Ihe Otiti Asaa Ikpeazụ ebe a naghịzi agwakọta ikpe ahụ na ebere, mgbe ahụ Jisọs na-alọghachi.

Mgbe Jizọs lọghachiri, puku afọ ahụ (otu puku afọ), nke Mkpughe isi nke iri abụọ, na-egosi na a tụrụ Setan agbụ n’elu ụwa a tọgbọrọ n’efu, naanị ya na naanị ndị mmụọ ozi nnupụisi ahụ ndị sonyere n’ịwakpo Chineke.

> Ahụrụ m otu mmụọ-ozi ka o si n’eluigwe rịdata, o ji mkpịsị ugodi nke olulu enweghị ngwụcha na nnukwu agbụ n’aka ya. O wee jide dragọn ahụ, agwọ ochie ahụ, nke bụ Ekwensu na Setan, kee ya agbụ otu puku afọ, tụba ya n’ime olulu enweghị ngwụcha ahụ, mechie ya, ma tee akara n’elu ya, ka o wee ghara iduhie mba dị iche iche ọzọ ruo mgbe otu puku afọ ahụ ga-ezu: ma mgbe nke ahụ gasịrị, a ga-atọhapụ ya nwa oge nta. Nkpughe 20:1–3.

N’ime puku afọ ahụ, ndị a gbapụtara ga-eme ikpe nchọpụta n’ebe ndị furu efu nọ, ndị ka na-ehi ụra n’ili ha, na-eche ngwụcha nke ikpe nke onye n’otu n’otu. Ndị a gbapụtara ga-enyocha ndụ na ọnọdụ nke ndị furu efu, tinyere Setan na ndị mmụọ ozi ya, iji kpebie onye kwesịrị ntaramahụhụ ka ukwuu na ngwụcha nke puku afọ ahụ.

> Ahụkwara m ocheeze dị iche iche, ha wee nọdụkwasị ha, e nyekwara ha ikpe: ahụkwara m mkpụrụ obi ndị e gbupụrụ isi n’ihi àmà Jisọs, na n’ihi okwu Chineke, na ndị na-efeghị anụ ọhịa ahụ ofufe, ma ọ bụ onyinyo ya, ndị na-anatakwaghị akara ya n’egedege ihu ha, ma ọ bụ n’aka ha; ha wee dị ndụ, soro Kraịst chịa otu puku afọ. Mkpughe 20:4.

Ya mere, puku afọ ahụ nwere ikpe nyocha, nke mgbe e mechara ya na-eweta ikpe mmezu ikpeazụ ahụ mgbe a ga-eme ka ndị ajọ omume nwụrụ anwụ bilie, ma Setan, onye mgbe ahụ nwere njikwa zuru ezu n’ebe ha nọ, na-eme ka ndị ajọ omume kwenye ịwakpo Jerusalem, nke n’ọgwụgwụ puku afọ ahụ na-esi n’eluigwe rịdata. Ka ndị ajọ omume na-ebuso agha ha agha, ọkụ si n’eluigwe rịdata, a na-emezukwa ikpe mmezu ikpeazụ ahụ.

> Mgbe puku afọ ahụ gasịrị, a ga-atọhapụ Setan n’ụlọ mkpọrọ ya, ọ ga-apụkwa i duhie mba ndị nọ n’akụkụ anọ nke ụwa, Gog na Magog, ka o kpọkọta ha ọnụ maka agha; ọnụ ọgụgụ ha dịkwa ka ájá dị n’akụkụ oké osimiri. Ha we rigoro n’obosara ụwa, gbaa ogige ndị nsọ na obodo a hụrụ n’anya gburugburu: ọkụ wee si n’eluigwe si n’ebe Chineke nọ rịdata, repịa ha. Mkpughe 20:7–9.

N’agbanyeghị na ngwa atọ ahụ nke Ịlaịja na nke onye-ozi ahụ nke na-akwadebe ụzọ ka Onye-ozi nke Ọgbụgba-ndụ wee bịakwute n’ụlọ nsọ Ya na mberede nwere njikọ chiri anya, a pụrụ ịhụ ọdịiche dị n’ọrụ ha n’ihi na Ịlaịja bụ, nke mbụ, onye na-akọwapụta ọrụ onye-ozi ahụ, na mmegharị ahụ e jikọtara ya na ozi nke onye-ozi ahụ, nke a na-arụzu n’oge ikpe mmezu nke na-amalite mgbe iwu Ụka gasị na-abịa n’oge na-adịghị anya. Onye-ozi ahụ nke na-akwadebe ụzọ maka Onye-ozi nke Ọgbụgba-ndụ bụ, nke mbụ, onye na-akọwapụta ọrụ a na-arụzu n’oge ikpe nyocha. Adventizim nke Laodisia amaghị oge nleta ha, nke na-anọchi anya oge ikpe pụrụ iche.

Ha aghọtaghịkwa ozi “eziokwu nke ugbua” nke a na-ekwusa n’oge nleta ha. A chọrọ ka ha mara ma ikpe ahụ, ma ozi nke ụbọchị ndị ahụ. A chọkwara ka ha mara onye ozi nke oge ahụ. N’ìsì Laodisia ha, ha na-emegide ozi nke oge ahụ, na-agọnarị oge nleta ha site n’ozi nke “udo na nchekwa,” ma ha amaghị nke ọma onye bụ ozi a họpụtara nke oge ahụ. E mere ka eziokwu a pụta ìhè nke ọma n’akaebe nke Ịlaịja nke abụọ, bụ Jọn Onye Na-eme Baptizim.

Ndị Juu maara na amụma gosiri na onye-ozi ga-abịa, ma Jizọs kuziiri kpọmkwem na Jọn bụ onye-ozi ahụ nke ga-abịa.

> N’ihi na ndị amụma nile na iwu buru amụma ruo n’oge Jọn. Ma ọ bụrụ na unu ga-anabata ya, onye a bụ Ịlaịja, nke ga-abịa. Onye nwere ntị ịnụ ihe, ya nụ. Matiu 11:13–15.

N’isi ngwụcha oge nleta ha (oge dị n’akụkọ ihe mere eme nke Kraịst nke na-anọchite anya iwu Sọnde na-abịa n’oge na-adịghị anya), mgbe Kraịst kwụgidere n’obe, ndị Juu chere ma Ịlaịja ọ̀ ga-abịa mgbe ahụ ịzọpụta Jizọs. Ọ bụrụ na ha amataghị onye ozi ahụ e nyere ka ọ kwadebe ụzọ maka Onye Ozi nke Ọgbụgba Ndụ ahụ, onye n’oge ahụ na-eme ka ọgbụgba ndụ ahụ sie ike site n’ọbara nke Ya onwe Ya, ha apụghị ịmata Mesaịa ha. A na-achọ ka Adventizim Laodisia n’ụbọchị ikpeazụ mara ikpe ha, nke bụ oge nleta ha. A na-achọkwa ka ha mata ozi nke oge ahụ, a na-achọkwa ka ha mata onye ozi a họpụtara ahọpụta nke oge ahụ. Nnupụisi nke 1888, nọchiri anya Septemba 11, 2001, mgbe mmụọ ozi nke Mkpughe isi nke iri na asatọ si n’eluigwe rịdata. Ndị nnupụisi nke 1888 jụrụ ikweta ndị ozi a họpụtara ahọpụta nke akụkọ ihe mere eme ahụ nke nọ na-anọchite anya ụbọchị ikpeazụ.

Anyị ga-aga n’ihu na ọmụmụ a n’isiokwu na-esonụ.

> N’ihi na otu a ka Onyenweanyị Chineke nke Izrel kwuru m, sị: Nara iko mmanya nke iwe a n’aka m, mee ka mba niile, ndị m zitere gị n’ebe ha nọ, ṅụọ ya. Ha ga-aṅụkwa, maa jijiji, meekwa ara, n’ihi mma-agha nke m ga-eziga n’etiti ha. Mgbe ahụ, anaram m iko ahụ n’aka Onyenweanyị, mee ka mba niile ṅụọ ya, ndị Onyenweanyị zitere m n’ebe ha nọ: ya bụ, Jerusalem, na obodo nile nke Juda, na ndị eze ya, na ndị isi ya; ime ka ha bụrụ ihe tọgbọrọ n’efu, na ihe ijuanya, na ihe a na-afụ mkpu nlelị, na ihe ọbụbụ ọnụ; dị ka ọ dị taa; Fero, eze Ijipt, na ndị ohu ya, na ndị isi ya, na ndị mmadụ ya niile; na ndị mmadụ niile a gwakọtara agwakọta, na ndị eze niile nke ala Uz, na ndị eze niile nke ala ndị Filistia, na Ashkelon, na Azzah, na Ekron, na ndị fọdụrụ nke Ashdod, Edom, na Moab, na ụmụ Amọn, na ndị eze niile nke Taịa, na ndị eze niile nke Zaidọn, na ndị eze nke agwaetiti nile ndị dị n’ofè oké osimiri, Dedan, na Tema, na Buz, na ndị niile nọ n’akụkụ kachasị anya, na ndị eze niile nke Arebia, na ndị eze niile nke ndị mmadụ a gwakọtara agwakọta bi n’ọzara, na ndị eze niile nke Zimri, na ndị eze niile nke Elam, na ndị eze niile nke Midia, na ndị eze niile nke ugwu, ndị dị anya na ndị dị nso, otu na ibe ya, na alaeze niile nke ụwa, ndị dị n’elu ụwa dum: eze Sheshak ga-aṅụkwa ya n’azụ ha. Ya mere, ị ga-agwa ha, Otu a ka Onyenweanyị nke ndị agha, Chineke nke Izrel, kwuru: Ṅuọnụ, kụbiga mmanya ókè, kpọọ asị, daa, unu ebilikwala ọzọ, n’ihi mma-agha nke m ga-eziga n’etiti unu. Ọ ga-erukwa, ma ọ bụrụ na ha ajụ ịnara iko ahụ n’aka gị ka ha ṅụọ, mgbe ahụ ị ga-agwa ha, Otu a ka Onyenweanyị nke ndị agha kwuru: N’eziokwu, unu ga-aṅụ. N’ihi na, lee, amalitela m iweta ihe ọjọọ n’obodo a na-akpọ aha m n’elu ya, ọ̀ bụkwa na unu ga-anọ kpamkpam na-enweghị ntaramahụhụ? Unu agaghị anọ na-enweghị ntaramahụhụ: n’ihi na m ga-akpọ mma-agha ka ọ bịakwute ndị niile bi n’elu ụwa, ka Onyenweanyị nke ndị agha kwuru. Ya mere, buo amụma megide ha okwu ndị a niile, sị ha, Onyenweanyị ga-ebigbọ site n’elu, si n’ebe obibi nsọ ya mee ka olu ya pụta; ọ ga-ebigbọ nke ukwuu megide ebe obibi ya; ọ ga-eti mkpu dịka ndị na-azọ mkpụrụ vaịn, megide ndị niile bi n’elu ụwa. Ụzụ ga-eru ọbụna nsọtụ niile nke ụwa; n’ihi na Onyenweanyị nwere okwu esemokwu megide mba dị iche iche, ọ ga-ekpe ikpe n’etiti anụ ahụ nile; ndị ajọ omume ka ọ ga-enye n’aka mma-agha, ka Onyenweanyị kwuru. Otu a ka Onyenweanyị nke ndị agha kwuru, Lee, ihe ọjọọ ga-esi n’otu mba ruo n’otu mba ọzọ, a ga-ewelitekwa oké ifufe ukwu site n’ókè niile nke ụwa. Ndị Onyenweanyị gburu ga-adịkwa n’ụbọchị ahụ site n’otu nsọtụ ụwa ruo n’ọzọ nsọtụ ụwa: a gaghị arịrị ha arịrị, a gaghị achịkọta ha, a gaghị elikwa ha; ha ga-adị ka nsị n’elu ala. Jeremiah 25:15–33.

Back to Articles