Article

# Akwụkwọ Daniel - Nọmba Itoolu na Ise

Ikpughe Ihe Ọma-ama N’ime Ozi Mmadụ-ozi nke Abụọ

Author

Jeff Pippenger

Published

February 28, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

N’akụkọ ihe mere eme nke mmegharị nke ma mmụọ ozi mbụ ma nke atọ, a pụrụ ịchịkọta ozi ahụ n’ozi mmụọ ozi nke abụọ.

> Mmụọ-ozi ọzọ soro ya, na-asị, Babilọn adaala, adaala, obodo ukwu ahụ, n’ihi na o mere ka mba niile ṅụọ mmanya nke iwe nke ịkwa iko ya. Mkpughe 14:8.

Mmụọ-ozi nke abụọ na-akọwapụta itinye amụma n’ọrụ ugboro atọ, maka ndị chọrọ ịhụ. Mmụọ-ozi nke abụọ na-eweta ozi amụma, ma ozi ahụ bụ na Babilọn adaala ugboro abụọ. Ọ na-akọwa Babilọn dịka “obodo ukwu” ahụ nke a kọwara n’isi nke iri na asaa na nke iri na asatọ dịka Babilọn nke Oge A. Babilọn nke Oge A adaala ugboro abụọ, ma ọdịda ya sitere n’ihi na o mere ka mba niile “ṅụọ mmanya nke iwe nke ịkwa iko ya.” E mezuru ịkwa iko ya na ndị eze nke ụwa. Mmekọrịta ahụ kwere ka o jiri ike nke ndị eze ndị ya na ha kwara iko mee ka “iwe” ya pụta ìhè, nke bụ mkpagbu ọ na-ewetara ndị Chineke kwesị ntụkwasị obi.

Mmanya bụ ozizi, ozizi ahụkwa nke ọ na-eduga mba nile ka ha ṅụọ bụ ozizi ụgha nke na-ekwu na ife anyanwụ ga-eweta udo. Mba nile na-anabata “akara” nke ikike ya, nke bụ ife anyanwụ, dịka a na-anọchi anya ya n’ofufe ụbọchị Ụka. Nnabata nke mba nile nke “akara” ahụ bụ site n’ike nke United States ka e si eweta ya, ma a na-eme ya n’oge agha na-arịwanye elu nke Ahụhụ nke atọ nke Islam na-eweta n’elu ụwa a. Mba ndị ahụ na-anabata “mmanya” nke ọnụma ya, dabere n’okwukwe nkwa nke “udo na nchekwa.”

> “Ugbu a, ò sitere ebee bịa okwu a nke m kwuputara na a ga-eji ebili-mmiri ukwu sachapụ New York? Nke a abụghị ihe m kwuru mgbe ọ bụla. Ekwuwo m, dịka m lere nnukwu ụlọ ndị ahụ a na-ewu n’ebe ahụ, ala n’elu ala, anya, sị, ‘Lee ihe nkiri dị egwu ga-eme mgbe Onyenwe anyị ga-ebili ịma jijiji ụwa nke ukwuu! Mgbe ahụ ka a ga-emezu okwu ndị dị na Mkpughe 18:1–3.’ Isi nke iri na asatọ dum nke Mkpughe bụ ịdọ aka ná ntị banyere ihe na-abịa n’elu ụwa. Ma enweghị m ìhè pụrụ iche banyere ihe na-abịa n’elu New York, naanị na amaara m na otu ụbọchị, a ga-akwatu nnukwu ụlọ ndị dị n’ebe ahụ site n’ịtụgharị na ntughari nke ike Chineke. Site n’ìhè e nyere m, amaara m na mbibi dị n’ụwa. Otu okwu sitere n’ọnụ Onyenwe anyị, otu mmetụ nke ike ya dị ukwuu, ụlọ ndị a dị arọ nke ukwuu ga-ada. Ihe nkiri ga-eme nke egwu ha karịrị ihe anyị pụrụ iche n’echiche.” Review and Herald, July 5, 1906.

E kwughachiri ozi nke mmụọ ozi nke abụọ na Septemba 11, 2001, mgbe a tụdara nnukwu ụlọ ndị dị n’Obodo New York n’ala site n’imetụ aka Chineke.

> “Onye amụma ahụ sịrị, ‘Ahụrụ m mmụọ-ozi ọzọ ka o si n’eluigwe rịdata, nwee ike dị ukwuu; e wee mee ka ebube ya nye ụwa ìhè. O wee tiri mkpu n’olu ike, sị, Babilọn ukwu ahụ adawo, adawo, ọ ghọwokwa ebe obibi ndị mmụọ ọjọọ’ (Mkpughe 18:1, 2). Nke a bụ otu ozi ahụ nke e nyere site n’aka mmụọ-ozi nke abụọ. Babilọn adawo, ‘n’ihi na o mere mba niile ka ha ṅụọ mmanya nke iwe nke ịkwa iko ya’ (Mkpughe 14:8). Gịnị bụ mmanya ahụ?—Ozizi ụgha ya. O nyela ụwa ụbọchị izu ike ụgha n’ọnọdụ ụbọchị izu ike nke iwu nke anọ, ma kwughachi ụgha ahụ Setan buru ụzọ gwa Iv n’Iden—na mkpụrụ obi anaghị anwụ anwụ n’ụzọ nkịtị. Ọtụtụ njehie ndị ọzọ yiri nke a ka ọ gbasara ebe nile, ‘na-akụzi iwu mmadụ dịka ozizi’ (Matiu 15:9).

> “Mgbe Jisọs malitere ozi ọha ya, Ọ sachapụrụ Ụlọ Nsọ ahụ pụọ n’ime mmetọ arụ-ịsọ-chi ya. N’etiti omume ikpeazụ nke ozi ya bụ nsachapụ nke abụọ nke Ụlọ Nsọ ahụ. Otu a kwa, n’ọrụ ikpeazụ a na-arụ iji dọọ ụwa aka ná ntị, a na-akpọku ụka dị iche iche ugboro abụọ pụrụ iche. Ozi nke mmụọ ozi nke abụọ bụ, ‘Babịlọn adaala, adaala, obodo ukwu ahụ, n’ihi na o meela ka mba niile ṅụọ mmanya nke iwe nke ịkwa iko ya’ (Mkpughe 14:8). Ma n’oké mkpu nke ozi nke mmụọ ozi nke atọ, a na-anụ olu sitere n’eluigwe na-asị, ‘Pụtanụ n’ime ya, ndị nke m, ka unu ghara iketa òkè na mmehie ya, ka unu ghara anata ihe otiti ya. N’ihi na mmehie ya eruola ruo n’eluigwe, Chineke echetakwala ajọ omume ya’ (Mkpughe 18:4, 5).” Selected Messages, book 2, 118.

N’agbata Septemba 11, 2001, na iwu Sọnde nke na-abịa n’oge na-adịghị anya na United States, amaokwu atọ mbụ nke Mkpughe iri na asatọ na-emezu, n’ihi na ọ bụ n’iwu Sọnde ahụ ka oku ịpụ na Babilọn na-amalite.

> “Mkpughe 18 na-atụ aka n’oge ahụ mgbe, n’ihi ịjụ ịdọ aka ná ntị okpukpu atọ nke Mkpughe 14:6–12, nzukọ ụka ga-eruola n’ozuzu oke ọnọdụ ahụ mmụọ ozi nke abụọ buru amụma ya, a ga-akpọkwa ndị nke Chineke ka nọ n’ime Babilọn ka ha kewapụ onwe ha n’otú ha si enwekọrịta ya. Ozi a bụ nke ikpeazụ a ga-enye ụwa mgbe ọ bụla; ọ ga-arụzu kwa ọrụ ya. Mgbe ndị ahụ ‘ekweghị eziokwu, kama ha nwere obi ụtọ n’ajọ omume’ (2 Ndị Tesalonaịka 2:12), a ga-ahapụ ha ka ha nata aghụghọ siri ike ma kwere ụgha, mgbe ahụ ìhè nke eziokwu ga-enwu n’ahụ ndị niile obi ha meghere ime ya, ụmụ nke Onyenwe anyị niile fọdụrụ n’ime Babilọn ga-anụkwa olu ahụ: ‘Sị na ya pụta, ndị m’ (Mkpughe 18:4).” The Great Controversy, 389, 390.

N’iwu Sọnde nke na-abịa n’oge na-adịghị anya, ndị bụbu ndị nke ọgbụgba ndụ ga-anata aghụghọ siri ike. Site na Septemba 11, 2001, ruo mgbe a ga-awụpụ aghụghọ ahụ siri ike n’iwu Sọnde, a na-emegharị ozi nke mmụọ-ozi nke abụọ, ma ịjụ ya na-anọchi anya ịjụ “ịdọ aka ná ntị okpukpu atọ nke Mkpughe iri na anọ, amaokwu isii ruo iri na abụọ.” N’echiche a, a na-anọchi anya ndị mmụọ-ozi atọ site n’ozi nke mmụọ-ozi nke abụọ. Ozi nke mmụọ-ozi nke abụọ bụ, Babilọn adawo, adawo, a na-etinyekwa ozi nke mmụọ-ozi nke abụọ n’etiti ozi nke mbụ na nke atọ.

Nkwupụta nke olu mbụ ahụ dị na Mkpughe isi nke iri na asatọ, bụ nkwughachi nke ozi nke mmụọ ozi nke abụọ, ma ọ na-anọchi anya ịjụ ozi ndị mmụọ ozi atọ niile nke Mkpughe iri na anọ. Ozi nke mmụọ ozi nke abụọ na-anọchi anya ozi atọ ahụ niile, ọ nwekwara akara nke Alfa na Omega, n’ihi na a kpọsara ya n’akụkọ ihe mere eme nke mmegharị nke mmụọ ozi mbụ, ma e mesịa a ga-akpọsakwa ya ọzọ n’ime mmegharị nke mmụọ ozi nke atọ. Ozi ahụ na-egosi na Babilọn adaala ugboro abụọ, ma n’echiche amụma a, ọ na-akọwapụta “ngwa ugboro atọ nke amụma.”

Ugboro abụọ mbụ Babilọn dara, dịka e sere ya n’onyinyo site na Bebel na Babilọn, na-anọchi anya ọdịda ikpeazụ nke Babilọn nke oge a. Mkwupụta ugboro abụọ banyere ọdịda Babilọn ka e ji ozi mbụ na ozi ikpeazụ nke ndị mmụọ ozi atọ kee ókè ya. Nhazi nke ndị mmụọ ozi atọ ahụ nwere akara nke Alfa na Omega, n’ihi na a kọwara ozi mbụ ahụ dịka “ozi-ọma ebighị ebi,” nke n’ụzọ nkọwa ya pụtara na ọ bụ ozi-ọma nke mgbe ebighị ebi, ma ọ bụ otu ozi-ọma ahụ maka oge niile. Ozi nke mmụọ ozi nke atọ bụ ozi-ọma ahụ nke na-adọ aka ná ntị megide ịnara akara nke anụ ọhịa ahụ, ya mere ozi mbụ na ozi nke atọ, nke bụ ozi mbụ na ozi ikpeazụ, bụ otu ozi ahụ, n’ihi na ha abụọ bụ ozi-ọma.

Alfa na Omega debere akara aka Ya nke “Eziokwu” n’elu ozi atọ ahụ, n’ihi na okwu Hibru a sụgharịrị dịka “eziokwu” ka Onye Ọkàasụsụ Dị Ebube ahụ kere site n’ịjikọta mkpụrụedemede mbụ, nke iri na atọ, na nke ikpeazụ nke mkpụrụedemede Hibru. “Iri na atọ” dịka ihe nnọchianya na-anọchi anya nnupụisi, ọ bụkwa n’ozi nke abụọ ka a na-akọwapụta nnupụisi Babilọn, dịka ozizi ụgha ya na ịkwa iko ya si nọchite anya ya. Dịka e kwuworị, ozi nke abụọ nwekwara akara aka Alfa na Omega, n’ihi na ozi ahụ e kwusara n’akụkọ ihe mere eme ndị Millerite iji kpọsaa mmeghe nke ikpe, ka a na-ekwughachi n’ime mmegharị nke mmụọ ozi nke atọ iji kọwaa mmechi nke ikpe.

Ọdịda Bebel n’akwụkwọ Jenesis isi nke iri na otu, bụ ntụaka mbụ banyere ọdịda Babilọn, ma àmà nke nnupụisi ike Nimrod nwere akara njirimara nke ozi mmụọ ozi mbụ. Dị ka e gosiri n’isiokwu ndị gara aga, ozi atọ niile nke ndị mmụọ ozi atọ dịkwa n’ime ozi mmụọ ozi mbụ. N’ozi mmụọ ozi mbụ, okwu a, “tụọnụ Chineke egwu,” na-anọchi anya ozi mbụ, ma okwu a, “nyenu Ya otuto,” na-anọchi anya ozi mmụọ ozi nke abụọ. A na-ahụ ozi nke atọ n’ime nke mbụ, mgbe ọ na-ekwupụta na “oge ikpe Ya eruola.”

N’odida Nimrọd, nke bụ odida mbụ nke Babilọn, a na-akọwapụtakwa nzọụkwụ atọ nke ndị mmụọ ozi atọ. A na-anọchi ya anya site n’okwu a, “gaa na.”

> Ụwa nile kwa bụ nke otu asụsụ, na nke otu olu okwu. O wee ruo, ka ha na-eme njem site n’ọwụwa anyanwụ, na ha hụrụ ala dị larịị n’ala Shaịna; ha wee biri n’ebe ahụ. Ha wee sị ibe ha, Bịanụ, ka anyị kpụọ brik, suokwa ha nke ọma n’ọkụ. Ha nwekwara brik kama nkume, ma ụrọ-ọkụ ka ha jiri bụrụrọ ha ngwa nkedo. Ha wee sị, Bịanụ, ka anyị wuo onwe anyị obodo na ụlọ elu, nke isi ya ga-eru n’eluigwe; ka anyị meekwa onwe anyị aha, ka a ghara ịkpọsa anyị n’elu ụwa nile. Jehova wee rịdata ịhụ obodo ahụ na ụlọ elu ahụ, nke ụmụ mmadụ nọ na-ewu. Jehova wee sị, Lee, ndị a bụ otu, ha niile nwekwara otu asụsụ; nke a kwa bụ ihe ha malitere ime: ma ugbu a, ọ dịghị ihe ọbụla ha chere ime ga-egbochi ha. Bịanụ, ka Anyị rịdata, gbagwojuekwa asụsụ ha n’ebe ahụ, ka ha ghara ịghọta olu okwu ibe ha. Ya mere Jehova si n’ebe ahụ kpọsaa ha n’elu ụwa nile: ha wee kwụsị iwu obodo ahụ. N’ihi nke a ka a na-akpọ aha ya Bebel; n’ihi na n’ebe ahụ ka Jehova gbagwojuru asụsụ ụwa nile, ma site n’ebe ahụ ka Jehova kpọsaara ha n’elu ụwa nile. Jenesis 11:1–9.

Nda mbụ nke Babilọn, nke e gosipụtara dịka Bebel, ka e si egosipụta na “bịanụ,” ugboro atọ. A na-anọchi anya ndị mmụọ ozi atọ ahụ niile n’ime mmụọ ozi mbụ ahụ. Daniel isi nke mbụ na-anọchikwa anya ozi nke mmụọ ozi mbụ ahụ, ma dịka e gosipụtara na mbụ n’ime akụkọ ndị a, a hụrụ usoro ule nke nzọụkwụ atọ nke ozi ọma ebighị ebi n’nzọụkwụ nke mbụ, mgbe Daniel jụrụ iri nri Babilọn, kama o họrọ inye Chineke otuto. Ule mbụ ya bụ ule nke mmụọ ozi mbụ ahụ nke rịdatara n’akụkọ ihe mere eme nke ndị Millerite n’August 11, 1840, ya na obere akwụkwọ, nke e nyere Jọn iwu ka o rie.

E mechara enye ya ule a na-ahụ anya nke ụbọchị iri, nke gosiri ọdịiche dị n’etiti ndị riri nri Babilọn, na ndị, dịka Daniel, họọrọ iri mkpụrụ nri. Ule nke abụọ ahụ mụpụtara òtù mmadụ abụọ, dị nnọọ ka ọ dịkwa mgbe mmụọ ozi nke abụọ bịarutere n’afọ 1844. Ule nke abụọ ahụ sochiri ule ahụ n’ọgwụgwụ afọ atọ, ebe Nebukadneza gosipụtara ikpe ya, dịka e sere ya n’onyinyo site n’ịbịarute nke mmụọ ozi nke atọ n’October 22, 1844.

Mgbe iju-mmiri ahụ gachara, e nyere Noa iwu ka o wuo ebe ịchụàjà, ma mgbe ọ na-eme nke a, e kwesịghị ka ọ bee maọbụ dozie nkume ndị ọ ji arụ ya, ma o kwesịghịkwa iji aja-nrapado rụọ ebe ịchụàjà ya. Nímrọd onye nnupụisi jiri brik na aja-nrapado, na-eme ihe ụgha yiri ebe ịchụàjà nke mmekọrịta ọgbụgba-ndụ ahụ nke e nyere ntụziaka ka ndị ga-eme ka ụwa jupụta ọzọ jiri ya. “Ka anyị” mbụ n’akaebe Nímrọd na-anọchi anya “ọgbụgba-ndụ nke ọnwụ” nke e guzobere n’inupụrụ ozi mbụ isi. “Ka anyị” nke abụọ na-anọchi anya iwu ụlọ elu (Ụka) na obodo (Alaeze). “Ka anyị” nke abụọ n’akaebe Nímrọd bụ njikọta nke Ụka na Ala, nke bụ ịkwa iko nke ozi mmụọ ozi nke abụọ. “Ka anyị” nke atọ na-anọchi anya ikpe nke ịgbasa ndị mmadụ na ịgbagwoju asụsụ ahụ.

Ọdịda mbụ nke Babịlọn bụ ihe nnọchianya nke ozi mmụọ ozi mbụ, ma ọdịda nke abụọ nke Babịlọn n’ime ngosipụta abụọ ahụ nke na-eguzobe ihe mejupụtara ọdịda Babịlọn nke oge a, bụ ihe nnọchianya nke ozi mmụọ ozi nke abụọ. Nke a dị otu a n’ihi na ọdịda Babịlọn dịka e dekọrọ ya n’akwụkwọ Daniel na-anọchi anya mmalite na ọgwụgwụ, dịka kwa ozi mmụọ ozi nke abụọ nke a na-ekwusa na mmalite na ọgwụgwụ nke Adventizim. Nwanneanyị White kpọmkwem gosiri na ikpe e kpebiri megide Belshaza bụ nke e jirila ikpe e kpebiri megide Nebukadneza mee ihe nnọchianya ya.

> “Nye onye-isi ikpeazụ nke Babilọn, dị ka e gosiri n’onyinyo nye onye mbụ ya, ka ikpe nke Onye Nche nke eluigwe bịara: ‘Eze, ... a gwala gị ya; alaeze-eze ahụ esipụla n’aka gị.’ Daniel 4:31.” Prophets and Kings, 533.

Ọdịda nke ugboro nke abụọ nke Babilọn nwere akara nke Alfa na Omega, dịkwa ka ozi nke mmụọ ozi nke abụọ si nwee ya. A na-anọchi akara ahụ anya site n’ọdida nke eze mbụ na nke ikpeazụ nke Babilọn. A na-anọchi ikpe na ọdịda Nebukadneza anya dịka “oge asaa,” nke bụ ntụaka nye “oge asaa” nke Levitikọs iri abụọ na isii; “ịgbasa” ahụ n’ikpe na ọdịda Nimrọd bụkwa ntụaka nye “oge asaa” nke Levitikọs iri abụọ na isii. A na-anọchi ikpe na ọdịda Belshaza anya site n’akwụkwọ ozi ndị na-enwu ọkụ nke ngụkọta ha bụ puku abụọ narị ise na iri abụọ, nke na-egosikwa ntụaka nye “oge asaa” nke Levitikọs iri abụọ na isii.

A na-eguzobe “ọrụ amụma nke ugboro atọ” site n’aka ndị akaebe abụọ mbụ, ndị na-amata ma na-eguzobe àgwà nke mmezu nke atọ na nke ikpeazụ. Site n’ọdịda atọ nke Babilọn, ozi ahụ n’onwe ya nke na-amata ọdịda Babilọn, na-amatakwa ụkpụrụ nke e ji wulite ọrụ amụma nke ugboro atọ. Ọdịda abụọ mbụ nke Babilọn na-amata àgwà amụma nke ọdịda nke atọ na nke ikpeazụ.

A na-emegharị akụkọ ihe mere eme nke ndị Milerait kpọmkwem n’akwụkwọ ozi ọ bụla n’akụkọ ihe mere eme nke Future for America. N’akụkọ ihe mere eme nke ndị Milerait, nchịkọta nke iwu ndị William Miller bịara ịmara nke ọma ma jiri wuo nhazi eziokwu nke ọ jiri kụziere ozi nke mmụọ ozi mbụ, bụ akara-ụzọ nke akụkọ ihe mere eme ahụ. “Ngwa ugboro atọ nke amụma” bụ otu n’ime iwu ndị a chịkọtara n’ụbọchị ikpeazụ ndị a iji wuo nhazi eziokwu nke a na-achọpụta ozi nke mmụọ ozi nke atọ n’ime ya.

Ngosipụta atọ nke Rom, jikọtara ọnụ na ngosipụta atọ nke ọdịda Babilọn, nwere mmekọrịta chiri anya, ma ha nwekwara ọdịiche. Akwala iko Taịa, maọbụ Babilọn, nke ya na ndị eze nke ụwa na-akwa iko, bụ otu anụ ahụ na ha, ma ọ na-achị ndị eze ahụ dịka Jezebel siri chịa eze Ehab. Rom nke oge a bụ anụ ọhịa ahụ nke Mkpughe iri na asaa nke akwụna Babilọn nke oge a na-agba n’elu ya ma na-achịkwa ya.

Anyị ga-aga n’ihu n’ọmụmụ a n’isiokwu na-esonụ.

> “Mgbe ahụ, e wepụrụ anya m n’ebube ahụ, a kpọrọkwa m ka m lee ndị fọdụrụnụ nọ n’ụwa. Mụọ-ozi ahụ sịrị ha, ‘Ùnu ga-ezere ọrịa asaa ikpeazụ ahụ? Ùnu ga-aga n’ebube ma nwee ọṅụ n’ihe nile Chineke kwadebere maka ndị hụrụ Ya n’anya na ndị dị njikere ịta ahụhụ n’ihi Ya? Ọ bụrụ otu a, ùnu aghaghị ịnwụ ka ùnu wee dị ndụ. Kwadonụ onwe unu, kwadonụ onwe unu, kwadonụ onwe unu. Ùnu aghaghị inwe nkwadebe ka ukwuu karịa nke ùnu nwere ugbu a, n’ihi na ụbọchị Onyenwe anyị na-abịa, dị obi ọjọọ ma n’iwe ma n’oké iwe, ime ka ala ahụ bụrụ ọhọrọ ma ibibi ndị mmehie dị n’ime ya. Chụọnụ ihe nile àjà nye Chineke. Tụkwasịnụ ihe nile n’elu ebe-ichu-àjà Ya—onwe unu, akụnụba unu, na ihe nile, àjà dị ndụ. Ihe nile ga-adị mkpa iji banye n’ebube. Kpokọtanụ maka onwe unu akụ n’eluigwe, ebe onye ohi ọ bụla na-apụghị ịbịaru nso ma ọ bụ ebe nchara na-apụghị imebi. Ùnu aghaghị ịbụ ndị so n’ịta ahụhụ nke Kraịst ebe a ma ọ bụrụ na ùnu chọrọ isoro Ya kerịta ebube Ya n’ọdịnihu.’”

> “Eluigwe ga-adị ọnụ ala nke ukwuu, ma ọ bụrụ na anyị enweta ya site n’ahụhụ. Anyị aghaghị ịgọnarị onwe anyị n’ụzọ niile, nwụọ n’ebe onwe anyị nọ kwa ụbọchị, kwe ka naanị Jisọs pụta ìhè, ma debe ebube Ya n’ihu anyị mgbe niile. Ahụrụ m na ndị nke n’oge na-adịbeghị anya nakweere eziokwu ahụ ga-amata ihe ọ bụ ịta ahụhụ n’ihi Kraịst, na ha ga-enwe ule ndị ha ga-agafe nke ga-adị nkọ ma na-egbu mgbu, ka e wee mee ka ha dị ọcha ma kwadebe ha site n’ahụhụ ka ha nata akara nke Chineke dị ndụ, gafee oge nsogbu ahụ, hụ Eze ahụ n’ịma mma Ya, ma biri n’ihu Chineke na n’ihu ndị mmụọ ozi dị ọcha, ndị nsọ.”

> “Mgbe m hụrụ ihe anyị ga-abụ ka anyị wee keta otuto, ma emesịa hụkwa otú Jisọs tara ahụhụ nke ukwuu iji nwetaara anyị ihe nketa bara ụba dị otu a, ekpe ekpere m ka e mee anyị baptizim n’ime ahụhụ nile nke Kraịst, ka anyị ghara ịla azụ n’ihu ọnwụnwa, kama ka anyị were ndidi na ọṅụ buru ha, ebe anyị maara ihe Jisọs tara ahụhụ ka e wee mee anyị ndị bara ụba site n’ogbenye na ahụhụ Ya. Mmụọ-ozi ahụ sịrị, ‘Gọnarị onwe unu; unu aghaghị ịga ngwa ngwa.’ Ụfọdụ n’ime anyị enweela oge iji nweta eziokwu ahụ na ịga n’ihu nzọụkwụ site n’nzọụkwụ, nzọụkwụ ọ bụla anyị mere emeekwala ka anyị nwee ike iji mee nke na-esote. Ma ugbu a oge fọdụrụ nta ka ọ gwụ, ihe anyị mụtara n’ime ọtụtụ afọ, ha ga-amụta ya n’ime ọnwa ole na ole. Ha ga-enwekwa ọtụtụ ihe ha ga-amụgharịa ma ọtụtụkwa ihe ha ga-amụ ọzọ. Ndị na-agaghị anabata akara anụ ọhịa ahụ na onyinyo ya mgbe iwu ahụ ga-apụta, aghaghị inwe mkpebi ugbu a ikwu, Mba, anyị agaghị elekọta ụlọọrụ anụ ọhịa ahụ.” Early Writings, 67.

Back to Articles