Article

# Akwụkwọ Daniel - Nọmba Itoolu

Ozi Nke Mbụ nke Ndị Mmụọ Ozi atọ

Author

Jeff Pippenger

Published

December 4, 2023

Formats

PDF
Word
Song MP3

Daniel isi nke mbụ, na-anọchi anya ozi nke mmụọ ozi mbụ nke Mkpughe isi nke iri na anọ. Jehoiákim n’ụzọ ihe nnọchianya na-egosi na ọ bụ inye ike nye ozi nke mmụọ ozi mbụ, ọ bụghị mbata ya n’“oge ọgwụgwụ.” Ndị amụma niile na-akọwapụta “ụbọchị ikpeazụ” nke ikpe nyocha, ya mere isiokwu a na-anọchi anya Septemba 11, 2001, mgbe usoro nnwale nke narị puku otu na iri anọ na anọ malitere. N’ime Malakaị isi nke atọ, a kpọrọ usoro ahụ usoro ime ka ọ dị ọcha mgbe onye ozi na-akwadebe ụzọ maka onye ozi nke ọgbụgba ndụ ka ọ bịa na mberede n’ụlọ nsọ ya. Onye ozi ahụ nke na-akwadebe ụzọ, onye kwa bụ “olu” nke na-eti mkpu n’ọzara, bụkwa ule, nke bụ akụkụ nke usoro ime ka ọ dị ọcha. N’ime Malakaị isi nke atọ, a na-anọchi anya narị puku otu na iri anọ na anọ dịka ụmụ Levi. Ụmụ Levi na-anọchi anya ndị ahụ guzoro n’akụkụ onye ozi ahụ bụ Mosis, n’ime nnupụisi nke nwa ehi ọlaedo ahụ nke nọchiri anya oyiyi nke anụ ọhịa ahụ.

Ịgafe ule nke oyiyi anụ ọhịa ahụ bụ ihe atụ ọzọ nke Akwụkwọ Nsọ banyere ule nke abụọ n’ime ule atọ ndị mejupụtara usoro nsacha ahụ. Ụmụ Levi aghaghị ịgafe ule ahụ tupu a kaa ha akara.

Ịkàrà ákwàrá àmà nke Ezikiel isi nke asatọ na nke itoolu bụkwa ihe atụ ọzọ nke usoro ime ka e dị ọcha nke malitere n’ụbọchị Septemba 11, 2001. N’isi nke asatọ, ndị nọ na Jerusalem ndị n’ikpeazụ na-akpọ isiala nye anyanwụ, na-anọchi anya ọgbọ anọ nke Adventism Laodicea. N’isi nke itoolu, ndị natara akara ahụ na-asụ ude ma na-akwa ákwá n’ihi arụ arụ niile a na-eme n’ime Jerusalem. Jerusalem bụ nzukọ Chineke.

Ozi ndị mmụọ ozi atọ ahụ bụkwa ihe atụ nke usoro ime ka a dị ọcha. Ozi atọ ahụ na-anọchi anya usoro ule nke nzọụkwụ atọ, a na-achọkwa ka ụmụ ndị Livai gafee ule mbụ ahụ tupu ha etinye aka ọbụna n’ule nke abụọ. Ule nke atọ bụ ụdị ule dị iche, n’ihi na ọ na-anọchi anya ule nke na-achọpụta ma ụmụ ndị Livai agafewo ule abụọ mbụ ahụ nke ọma. Ọ bụ ule amụma nke na-egosi eziokwu nke ihe. Ule mbụ ahụ bụ ule banyere nri (n’ihe ime mmụọ), n’ihi na a na-agafe ya ma ọ bụ daa ya dabere n’ụzọ ụmụ ndị Livai si anabata ozi nke Mmụọ Nsọ nyere site n’aka Elaija, onye-ozi ahụ nke na-akwadebe ụzọ maka onye-ozi nke ọgbụgba ndụ.

Amaokwu mbụ nke akwụkwọ Mkpughe na-emesi ịdị arọ nke ozi ahụ ike. Ọ na-akọwa n’ụzọ a tụrụ n’uche na ozi ahụ nke onye ozi mmadụ, onye a na-anọchi anya ya dịka Jọn, zitere ụka dị iche iche, bụ nke e nyere ya site n’aka Gebriel, onye natara ya n’aka Kraịst, onye n’aka nke ya natara ya n’aka Nna. Ozi Elaịja nwere ikike nke ịdị nsọ chi, ma ịjụ ozi Jọn, ma ọ bụ Elaịja, ma ọ bụ “olu nke onye na-eti mkpu n’ọzara”, bụ ịjụ Mkpughe nke Jizọs Kraịst.

Nnwale nke abụọ bụ nnwale anya, n’ihi na ozugbo ụmụ Levi eriela ozi Ịlaịja, nke dị n’aka mmụọ ozi ahụ nke sitere n’eluigwe rịdata ime ka ụwa nwee ìhè site n’ebube ya, ha anabatala usoro Akwụkwọ Nsọ nke na-enye ha ohere ịmata ihe ịrịba ama nke oge ndị a n’ezi ụzọ. Usoro ahụ na-enye ụmụ Levi ike ịghọta na ihe ịrịba ama ndị ahụ nke oge ndị a na-egosi na ụka na ọchịchị na-abịakọta ọnụ na United States, n’imezu nke nnwale nke oyiyi anụ ọhịa ahụ. Nke ka mkpa, ihe ịrịba ama ndị ahụ nke oge ndị a, mgbe etinyere ha n’ime ọnọdụ nke ahịrị ndozigharị nsọ, bụ isi ihe nke Alfa na Omega, mmalite na-akọwa ọgwụgwụ. Ahịrị ndozigharị nsọ ahụ na-egosi na ndị Chineke ga-eme ihe niile dị n’ike ha imekọrịta ọnụ n’ọrụ nke ịkwadebe onwe ha maka akara nke Chineke.

> Ya mere, ndị m hụrụ n’anya, dị ka unu na-erubere isi mgbe niile, ọ bụghị naanị mgbe m nọ n’ihu unu, kama ugbu a ka ukwuu karịa mgbe m na-anọghị, were egwu na ịma jijiji na-arụpụta nzọpụta nke unu. N’ihi na ọ bụ Chineke na-arụ ọrụ n’ime unu, ma ime ka unu chọọ, ma ime ka unu mee, dịka ihe na-atọ ya ezi ụtọ si dị. Meenụ ihe niile na-enweghị ntamu na esemokwu: Ka unu wee bụrụ ndị na-enweghị ụta na ndị na-adịghị emerụ emerụ, ụmụ Chineke, ndị na-enweghị ịta ụta, n’etiti ọgbọ gbagọrọ agbagọ na nke mebiri emebi, n’etiti ndị unu na-enwu dịka ìhè n’ụwa. Ndị Filipaị 2:12–15.

Daniel, Hananaịa, Mishael na Azaraịa, mmadụ anọ n’ọnụ ọgụgụ, na-anọchi anya ndị Adventist nke Ụbọchị Asaa n’ụwa niile, ndị na-amata Septemba 11, 2001 dịka njirimara nke ọdịda nke mmụọ-ozi ahụ nke Mkpughe iri na asatọ, ha họrọkwa ịnara mana ahụ zoro ezo nke dị n’aka ya rie ya. Mana ahụ zoro ezo nke a ga-eri, dịka Pọl onyeozi ka kpọtụrụla, na-anọchi anya Chineke (mana ahụ zoro ezo), onye na-arụ ọrụ n’ime ndị Ya ime uche Ya na ezi obi ụtọ Ya. Pọl na-anọchi anya onyeozi ahụ e zigara ndị Filadelfịa, ma ịjụ ozi ya bụ ọnwụ. Daniel, Hananaịa, Mishael na Azaraịa na-anọchi anya ndị ahụ họọrọ iri mana ahụ zoro ezo.

> Ma n’etiti ndị a ka e nwere ụfọdụ n’ime ụmụ Juda, bụ́ Daniel, Hananaịa, Mishael, na Azariah: onye-isi ndị ọnaozi eze nyere ha aha: n’ihi na ọ kpọrọ Daniel Belteshaza; Hananaịa, Shedrak; Mishael, Mishak; Azariah, Abednego. Ma Daniel kpebiri n’obi ya na ọ gaghị emerụ onwe ya site n’òkè nri eze, ma ọ bụ site na mmanya ahụ ọ na-aṅụ: ya mere o rịọrọ onye-isi ndị ọnaozi eze ka o wee ghara imerụ onwe ya. Daniel 1:6–8.

Daniel kpebiri na ọ chọrọ iri ozi ahụ e sitere n’eluigwe wetara n’ụbọchị Septemba 11, 2001, ma jụkwa ozi ahụ a nọchiri anya ya dịka nri na ihe-ọṅụṅụ nke Babilọn. Ashpenaz ahọpụtala ndị n’agha a dọtara si Juda ndị a ga-ebute n’ihu eze.

> Eze wee gwa Ashpenaz, onye-isi ndị ọnaozi ya, ka o wetara ụfọdụ n’ime ụmụ Izrel, na ụfọdụ n’ime mkpụrụ eze, na nke ndị-isi; ụmụ okorobịa ndị na-enweghị ntụpọ ọ bụla, kama bụrụ ndị mara mma n’ile anya, ndị nwere ọgụgụ isi n’amamihe nile, na ndị nwere nkà n’ihe ọmụma, na ndị na-aghọta sayensị, na ndị dịkwa ike n’ime ha iguzo n’obí eze, na ndị a ga-akụziri ọmụmụ na asụsụ ndị Kaldia. Daniel 1:4, 5.

Ọ bụrụ na anyị esoro usoro iwu ahụ e gosipụtara na Mkpughe isi nke mbụ, amaokwu nke mbụ, Nebukadneza nyere Ashpenaz iwu ka ọ họrọ ụmụaka ndị mezuru amụma ahụ Aịzaya kpọsara Hezekaịa. Ashpenaz natara ozi ahụ ma nyefee ya n’aka Melza, onye-isi nke ndị ọnaozi. Nebukadneza na-anọchi anya Nna nke eluigwe; Ashpenaz na-anọchi anya Kraịst, Melza kwa na-anọchi anya Gebriel. Ashpenaz maara ụmụaka ndị ọ ga-ahọrọ, ma ọ maara na Daniel ga-eme mkpebi ziri ezi banyere nri, tupu o duzie ya n’ihu eze.

> Ugbu a, Chineke emewo ka Daniel nweta amara na ịhụnanya dị nro n’ihu onye-isi ndị ọnaozi. Onye-isi ndị ọnaozi wee sị Daniel, Ana m atụ egwu eze, bụ onyenwe m, onye họpụtara nri unu na ihe ọṅụṅụ unu; n’ihi gịnị ka ọ ga-eji hụ ihu unu ka ọ jọrọ njọ karịa ụmụ okorobịa ndị dị ka unu? mgbe ahụ unu ga-eme ka m tinye isi m n’ihe ize ndụ n’ihu eze. Daniel 1:9, 10.

N’ebe a Melza na-akọwapụta nzọụkwụ mbụ nke ozi ndị mmụọ ozi atọ ahụ. Nzọụkwụ mbụ ahụ bụ ịtụ egwu Chineke, dịka e si gosi ya n’ịtụ egwu Nebukadneza nke Melza. E gosipụtalarị n’ime edemede ndị a na okwu Hibru ahụ bụ “eziokwu,” nke e kere site n’ịjikọta mkpụrụedemede mbụ, nke iri na atọ, na nke ikpeazụ nke mkpụrụedemede Hibru, na-anọchi anya usoro ọnwụnwa nke nzọụkwụ atọ nke ndị mmụọ ozi atọ ahụ. N’ime ime nke a, e ji ọtụtụ ndị akaebe guzosie ike na ozi mmụọ ozi mbụ ahụ nwere ule atọ niile n’ime ule atọ ahụ ndị ozi ndị mmụọ ozi atọ ahụ na-anọchi anya ha. A na-amata ozi mmụọ ozi mbụ ahụ dịka ozioma ebighị ebi, nke na-akọwa ya dịka otu ozioma ahụ sitere n’ụbọchị Adam ruo n’Ọbịbịa nke Abụọ nke Kraịst.

> M wee hụkwara mmụọ-ozi ọzọ ka ọ na-efe n’etiti eluigwe, ebe o nwere ozi ọma ebighị ebi ka ọ kpọsaa ya nye ndị bi n’ụwa, na nye mba niile, na agbụrụ niile, na asụsụ niile, na ndị nile; na-asị n’oké olu, Tụọnụ Chineke egwu, nyekwanụ ya otuto; n’ihi na oge ikpe ya eruola: kpọọkwanụ isiala nye onye ahụ nke kere eluigwe, na ụwa, na oké osimiri, na isi iyi nile nke mmiri. Mkpughe 14:6, 7.

Nzọụkwụ mbụ nke ozi mmụọ-ozi mbụ ahụ bụ ịtụ egwu Chineke. Nzọụkwụ nke abụọ bụ inye Ya otuto, nke atọkwa bụ mbata nke awa ikpe Ya. N’ihe gbasara ozi ndị mmụọ-ozi abụọ ndị ọzọ, ozi mmụọ-ozi mbụ ahụ bụ, “tụọ egwu Chineke.” Ozi mmụọ-ozi nke abụọ wee kpọsaa ọdịda Babilọn, ma ma n’ime mmegharị Millerite nke mmụọ-ozi mbụ, ma ọ bụ mmegharị nke mmụọ-ozi nke atọ, ọ bụ n’ọkpụkpọ oku ka a pụta na Babilọn ka e si eme ka ngosipụta nke ịwụsa Mmụọ Nsọ pụta ìhè. N’oge ahụ, ma a na-anọchi ya anya dịka Mkpu Etiti Abalị, mkpu ike, ma ọ bụ mmiri ozuzo ikpeazụ, ndị na-ekwusa ozi ahụ na-enye Chineke otuto. Ozi mmụọ-ozi nke abụọ bụ ebe e nyere Chineke otuto, oge ahụkwa na-eduga ruo n’otu mgbe ikpe nyocha malitere n’akụkọ ihe mere eme nke Millerite, ma ọ bụ ikpe nke akwụna Babilọn nke na-eme n’oge nsogbu iwu Sọnde.

Ụjọ Melza na-anọchi anya ozi nke mmụọ ozi mbụ, ọ bụkwa ya na-amalite ule iri ụbọchị banyere nri, ebe ọnụọgụ iri na-egosikwa ule. Okwu Melza kwuru banyere ịtụ egwu eze bụ otu ihe ahụ dị ka Daniel ịtụ egwu Chineke karịa eze, na ikwubi n’obi ya na a gaghị emerụ ya site n’iri nri Babilọn. Oge ule Daniel na ndị atọ ahụ kwesịrị ntụkwasị obi were bụ afọ atọ, si otu a na-anọchi anya nzọụkwụ atọ nke ozi ndị mmụọ ozi atọ.

> Eze we nyekwara ha òkè nri eze kwa ụbọchị, na mmanya ahụ ọ na-aṅụ; otu a ka a ga-esi zụlite ha afọ atọ, ka n’ọgwụgwụ ya, ha wee guzo n’ihu eze. Daniel 1:5.

Daniel isi nke mbụ nọchiri anya inye ike nke ozi mmụọ ozi mbụ ahụ, ma n’ebe ahụ ka mmalite nke ule nri ahụ dị, nke e jiri iri obere akwụkwọ ahụ nọchite anya ya n’akụkọ ihe mere eme ndị Millerite. Oge ule maka Daniel na ndị nsọ atọ ahụ mezuru n’ime ụbọchị iri mbụ ahụ nke afọ atọ ahụ. Iri bụ akara nke usoro ule, dịka e gosiri ya n’Israel oge ochie mgbe ha jụrụ ule nke iri, nke ozi Joshua na Caleb nọchiri anya ya. A na-anọchikwa ya anya n’oge mkpagbu ahụ n’ime ụka nke Smyrna.

> Atụla egwu ihe ndị ahụ ị ga-ata ahụhụ n’ihi ha: lee, ekwensu ga-atụba ụfọdụ n’ime unu n’ụlọ mkpọrọ, ka e wee nwalee unu; unu ga-enwekwa mkpagbu ụbọchị iri: bụrụ onye kwesịrị ntụkwasị obi ruo n’ọnwụ, m ga-enyekwa gị okpueze nke ndụ. Mkpughe 2:10.

Ndụmọdụ e nyere ụka dị na Smaina bụ ka ha ghara ịtụ egwu usoro ọnwụnwa ahụ, n’ihi na ọ bụrụ na ha atụ egwu Chineke, Ọ ga-eji okpueze nke ndụ kwụọ ha ụgwọ n’ihi egwu nsọ ha tụrụ Ya. A na-anọchi anya egwu nsọ ahụ site n’ọchịchọ Daniel nwere iri mana nke eluigwe.

> Mgbe ahụ Daniel gwara Melza, onye onye-isi ndị ọnaozi ahụ tinyere ilekọta Daniel, Hananaịa, Mishael, na Azaraịa, sị: Biko, nwalee ndị ohu gị ụbọchị iri; ka e nyekwa anyị akwụkwọ nri ka anyị rie, na mmiri ka anyị ṅụọ. Mgbe ahụ ka a leba anya n’ihu anyị n’ihu gị, na ihu ụmụ nwoke ndị na-eri akụkụ nri eze; ma dịka i si hụ, mee ndị ohu gị otú ahụ. Ya mere o kwetara ha n’ihe a, wee nwalee ha ụbọchị iri. Daniel 1:10–14.

Nnwale mbụ bụ ịtụ egwu Chineke, dịka e gosiri ya n’aka Melza na Daniel, onye kpebiri n’obi ya na ọ gaghị emerụ onwe ya site n’ihe-oriri na ihe-ọṅụṅụ nke Babilọn. Ihe nke abụọ dị n’ozi mmụọ ozi mbụ ahụ bụ inye Chineke otuto, nke na-anọchi anya ngosipụta a na-ahụ anya nke mmetụta nri ahụ. N’ọgwụgwụ ụbọchị iri ahụ, Daniel na ndị ikom atọ ahụ kwesịrị ntụkwasị obi nyere Chineke otuto site n’otú ọdịdị ahụ́ ha si dị.

> Ma ná ngwụcha nke ụbọchị iri, ihu ha pụtara ìhè karịa, anụkwa ha juru eju karịa ụmụaka niile ndị riri akụkụ nri eze ahụ. Ya mere, Melza wepụrụ akụkụ nri ha, na mmanya ahụ ha kwesịrị ịṅụ; o wee nye ha mkpo. Banyere ụmụaka anọ ndị a, Chineke nyere ha ọmụma na nkà n’ihe ọmụmụ na amamihe niile: Daniel nwekwara nghọta n’ọhụụ niile na nrọ niile. Daniel 1:15–17.

Ụmụaka anọ ahụ gafere ule mbụ nke nri, nke bụ ebe Adam na Iv dara, nke nọchikwara anya ule mbụ Kraịst lebara anya ozugbo mgbe e mechara ya baptizim. Baptizim Kraịst bụ inye ike ozi mbụ dị n’ahịrị amụma Ya. Ọ nyere ike ma kwado ozi ahụ e kwusara site n’aka “olu nke onye na-eti mkpu n’ọzara”. Mgbe ahụ, dịka o mere Daniel na ndị ikom atọ ahụ kwesịrị nsọpụrụ, a nwara Kraịst n’ihe gbasara nri ụbọchị iri anọ, dịka e siri nwaa Daniel ụbọchị iri. Daniel na Kraịst nọ na-anọchite ule nke manna zoro ezo ahụ dị n’aka mmụọ ozi nke rịdatara na Septemba 11, 2001. Ule abụọ ga-esote maka Kraịst, na maka Daniel. Ule nke abụọ bụ ebe Daniel na ndị ikom atọ ahụ kwesịrị nsọpụrụ nyere Chineke otuto site n’ihu ha. Ule nke sochiri ule nri ahụ maka Kraịst nọchikwara anya ebube.

> Ekwensu wee sị ya, Ọ bụrụ na Ị bụ Ọkpara Chineke, gwa nkume a ka ọ bụrụ achịcha. Jisọs wee zaa ya, sị, E dere ya n’Akwụkwọ Nsọ, na mmadụ agaghị adị ndụ naanị site n’achịcha, kama site n’okwu nile nke Chineke. Ekwensu wee kpọrọ ya rigoro n’elu ugwu dị elu, gosi ya alaeze niile nke ụwa n’otu ntabi anya. Ekwensu wee sị ya, Ike a niile ka m ga-enye Gị, na ebube ha: n’ihi na e nyefewo ya n’aka m; onye ọbụla m chọrọ, ọ bụ ya ka m na-enye ya. Ya mere, ọ bụrụ na Ị ga-efe m ofufe, ihe niile ga-abụ nke Gị. Jisọs wee zaa, sị ya, Laa m azụ, Setan: n’ihi na e dere ya n’Akwụkwọ Nsọ, Onyenwe anyị Chineke gị ka ị ga-efe ofufe, ọ bụkwa naanị Ya ka ị ga-ejere ozi. Matiu 4:3–8.

Mgbe Kraịst gafere ule nke nri, Setan wee nye Ya “ebube” nke alaeze niile nke ụwa, ma Kraịst họọrọ kama inye Eze nke ndị eze niile otuto. Adam na Iv dara ule mbụ ahụ, ozugbo kwa ha malitere ịchọ ụzọ isi zoo ihu ha site n’akwụkwọ fig, n’ihi na ha egosikwaghị ebube nke Chineke, dịka a nọchiri ya anya n’uwe ìhè ahụ ha yi na mbụ. Mgbe Daniel na ụmụokorobịa atọ ahụ a ma ama gafere ule nke nri, e mesịrị nye ha “ihe ọmụma na nkà n’ihe mmụta niile na amamihe: ma Daniel nwere nghọta n’ọhụụ niile na nrọ niile.”

Ha gafere ule nke abụọ, nke bụ ule anya nke Melza nyere. N’akụkọ ihe mere eme nke ndị Millerite, ozi mmụọ ozi nke abụọ kpọpụtara ọdịiche dị n’etiti ndị nabatara na ndị jụrụ ozi nke “olu” ahụ na-eti mkpu n’ọzara, dịka e si nọchie ya anya site n’aka William Miller. N’ụzọ amụma, mmegharị ndị Millerite wee bụrụzi mpi a na-ahụ anya ma bụrụkwa naanị ezi mpi nke Protestantism, ndị jụrụkwa ozi ahụ na mmegharị ahụ ghọrọ ụmụnwaanyị Rom. Ha ahọrọla iri nri ahụ na ịṅụ mmanya Babilọn, megidere obere akwụkwọ ahụ. N’ọgwụgwụ afọ atọ, e webatara Daniel na ndị ọma ibe ya ka Nebukadneza kpee ha ikpe.

> Ma n’ọgwụgwụ ụbọchị ndị ahụ eze kwuru ka a kpọbata ha, onye-isi nke ndị ọnaozi kpọbatara ha n’ihu Nebukadneza. Eze wee gwa ha okwu; ma n’etiti ha niile, a hụghị onye ọbụla dị ka Daniel, Hananaịa, Mishael, na Azaraịa: ya mere ha guzoro n’ihu eze. N’ihe nile gbasara amamihe na nghọta nke eze jụrụ ha, ọ chọpụtara na ha karịrị ndị dibịa afa na ndị na-agụ kpakpando niile nọ n’alaeze ya ugboro iri. Daniel wee nọgide ruo n’afọ mbụ nke eze Saịrọs. Daniel 1:18–21.

Daniel na ndị ikom atọ ahụ a ma ama gafere ule nke ụbọchị “iri”, e mesịa hụ na ha nwere amamihe ugboro “iri” karịa ndị ọzọ niile mgbe ha gafere ule/nnwale ikpeazụ ha.

Isi nke mbụ nke Daniel bụ ntụaka mbụ banyere ozi mmụọ-ozi mbụ ahụ n’akwụkwọ nke mejupụtara akwụkwọ Daniel na Mkpughe. Ọ nwere otu njirimara ndị ahụ kpọmkwem dịka mmụọ-ozi mbụ nke Mkpughe isi nke iri na anọ. Ọ na-akwado eziokwu ahụ e buru ụzọ kwuo na amaokwu mbụ nke Mkpughe, n’ihi na Nebukadneza nyere Ashpenaz ozi, onye nke ya nyekwara Melzar ozi ahụ, onye mesịrị soro Daniel nwee mmekọrịta. Nna ahụ nyere Kraịst ozi, onye nke ya nyekwara Gebriel ozi ahụ, onye mesịrị soro Jọn nwee mmekọrịta.

Ozi nke a na-ebufe, nke bụ ozi a na-emeghe ugbu a, na-akọwapụta usoro nkwurịta okwu nke Nna nye nzukọ Ya. Ihe mbụ Nna họrọ ịkọwapụtara nzukọ Ya bụ usoro ọnwụnwa nke nzọụkwụ atọ nke ndị mmụọ ozi atọ. Okwu amụma nke Chineke akọwawo usoro ahụ nke ọma nke ukwuu site n’ọtụtụ ahịrị amụma, nakwa site n’akụkọ ihe mere eme nke ndị Millerait. Eziokwu ndị a bụ ihe dị mkpa nke mana ahụ zoro ezo nke dị n’aka mmụọ ozi ahụ, mgbe ọ rịdatara na Septemba 11, 2001.

Ọ gaghị ekwe omume iso na ya, ya mere ịgafe ule nke abụọ, ma ọ bụrụ na ịgafebeghị ule nke mbụ. E gosipụtara eziokwu a n’ụzọ doro anya n’akụkọ ihe mere eme nke Kraịst na ndị Mịlàrait. Daniel isi nke abụọ bụ ule nke abụọ, nke, dịka Sister White kwuru, “a ga-ekpebi ọdịnihu ebighị ebi anyị” site na ya. Ọ gara n’ihu kwuo na ọ bụ ule anyị ga-“agafe, tupu e mee anyị akara.” Ule ahụ fọrọ nke nta ka o ruo n’ọgwụgwụ ugbu a.

Daniel isi nke abụọ bụ banyere ule nke oyiyi anụ ọhịa ahụ, ma ọ dabara nnọọ adaba na isi ahụ bụ banyere nnukwu oyiyi, nakwa na ọ bụ naanị n’ihi na Daniel emeriela ule nri ahụ, ma bụrụ onye e gọziri site n’inwe “ugboro iri” karịa na “nghọta” na “amamihe,” ka o ji nwee ike ịmata ule ahụ. Dịka ọ dịkwa na ịdọ aka ná ntị banyere ule ahụ n’akwụkwọ Ellen White, ule oyiyi ahụ dị na Daniel isi nke abụọ bụ ule nke na-anọchi anya nsonaazụ ndụ ma ọ bụ ọnwụ.

> N’ihi nke a, eze wee were iwe ma kpasuo oke iwe, wee nye iwu ka e bibie ndị amamihe niile nke Babilọn. Iwu ahụ wee pụta na a ga-egbu ndị amamihe ahụ; ha wee chọọ Daniel na ndị ibe ya ka e gbuo ha. Daniel 2:12, 13.

E nwere ihe amụma ole na ole ọzọ n’isi nke mbụ nke Daniel nke anyị kwesịrị ilebara anya, anyị ga-aga n’ihu na okwu ndị ahụ n’isiokwu na-esote.

> “Ahụrụ m otu ìgwè mmadụ ndị guzosiri ike nke ọma ma bụrụ ndị e chebere nke ọma, ndị na-enyeghị ndị ga-achọ ime ka okwukwe e hiwere n’ahụ ahụ ghara ịdịgide ohere ọ bụla. Chineke lere ha anya n’ịnakwere ha. E gosiri m nzọụkwụ atọ—ozi nke mmụọ ozi mbụ, nke abụọ, na nke atọ. Mmụọ ozi ahụ nke so m wee sị, ‘Ahụhụ ga-adịrị onye ọ bụla ga-eme ka otu nkume kwaga ma ọ bụ kpalie otu ntụtụ n’ozi ndị a. Ezi nghọta nke ozi ndị a dị oke mkpa nye ndụ. Ọdịnihu nke mkpụrụ obi na-adabere n’ụzọ e si anabata ha.’ E mekwara ka m gafee ozi ndị a ọzọ, m wee hụ ọnụ ahịa dị ukwuu ndị mmadụ Chineke jiri zụta ahụmahụ ha. E nwetara ya site n’oke ahụhụ na ọgụ siri ike. Chineke duru ha nzọụkwụ site na nzọụkwụ, ruo mgbe O tinyere ha n’elu ikpo okwu siri ike, nke na-apụghị ịkwagharị agagharị. Ahụrụ m ụfọdụ mmadụ ka ha bịarutere n’akụkụ ikpo okwu ahụ ma nyochaa ntọala ya. Ụfọdụ jiri ọṅụ ozugbo zọkwasịrị ya. Ndị ọzọ malitere ịchọ mmejọ n’ntọala ahụ. Ha chọrọ ka e mee mmezi, mgbe ahụ ikpo okwu ahụ ga-aka zuo oke, ndị mmadụ ga-enwekwa obi ụtọ karịa. Ụfọdụ siri n’elu ikpo okwu ahụ pụọ iji nyochaa ya ma kwupụta na e tọrọ ya n’ụzọ na-ezighị ezi. Ma ahụrụ m na ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ha niile guzoro siri ike n’elu ikpo okwu ahụ ma gbaa ndị ahụ si n’elu ya pụọ ume ka ha kwụsị mkpesa ha; n’ihi na Chineke bụ Ọka-ewu Ukwu ahụ, ha na-alụkwa ọgụ megide Ya. Ha kọrọ ọrụ ịtụnanya nke Chineke, nke duru ha ruo n’elu ikpo okwu ahụ siri ike, ha wee n’otu obi bulie anya ha eluigwe ma jiri olu ukwu nye Chineke otuto. Nke a metụtara ụfọdụ n’ime ndị ahụ mere mkpesa ma hapụ ikpo okwu ahụ, ha wee jiri ọdịdị obi umeala zọkwasịkwa ya ọzọ.”

> “E gosiri m azụ n’ikwusa ọbịbịa mbụ nke Kraịst. E zitere Jọn n’mmụọ na n’ike Elaịja ka o dozie ụzọ Jizọs. Ndị jụrụ àmà Jọn eriteghị uru n’ozizi Jizọs. Nmegide ha megide ozi nke buru amụma banyere ọbịbịa Ya mere ka ha nọrọ n’ọnọdụ ebe ha apụghị ịnabata n’ụzọ dị mfe ihe akaebe kachasị ike na Ọ bụ Mesaịa. Setan duru ndị jụrụ ozi Jọn ka ha gaa n’ihu n’ime mmegide ha, ruo n’ókè nke ịjụ na ịkpọgide Kraịst n’obe. N’ime ime nke a, ha tinyere onwe ha n’ọnọdụ ebe ha apụghị ịnata ngọzi n’ụbọchị Pentikọst, nke gaara akụziri ha ụzọ banye n’ebe nsọ nke eluigwe. [Ịdọwa] ákwà mgbochi nke ụlọ nsọ gosiri na a gaghịzi anabata aja na emume ndị Juu. E tinyela Àjà ukwu ahụ n’ihu, a nakwerekwa Ya, ma Mmụọ Nsọ nke rịdatara n’ụbọchị Pentikọst bupụrụ uche ndị na-eso ụzọ ahụ site n’ebe nsọ nke ụwa gaa n’ebe nsọ nke eluigwe, ebe Jizọs jiri ọbara nke Ya bata, ka O wee wụkwasị ndị na-eso ụzọ Ya uru nile nke mgbaghara mmehie Ya. Ma a hapụrụ ndị Juu n’ọchịchịrị zuru ezu. Ha tufuru ìhè nile nke ha pụrụ inwe banyere atụmatụ nzọpụta, ma ka na-atụkwasị obi n’aja ha na onyinye ha na-abaghị uru. Ebe nsọ nke eluigwe anọchiela ebe nke ụwa, ma ha amaghị mgbanwe ahụ. Ya mere, ha apụghị irite uru n’ịrụrịta ọrụ Kraịst n’ebe nsọ.”

> “Ọtụtụ na-ele anya n’ụzọ ndị Juu si jụ Kraịst ma kpọgide Ya n’obe n’egwu dị ukwuu; ma ka ha na-agụ akụkọ mmegbu ihere e mere Ya, ha na-eche na ha hụrụ Ya n’anya, na ha agaghị agọnahụ Ya dịka Pita mere, ma ọ bụ kpọgide Ya n’obe dịka ndị Juu mere. Ma Chineke, onye na-agụ obi mmadụ nile, emeela ka a nwalee ịhụnanya ahụ ha kwuru na ha nwere n’ebe Jisọs nọ. Eluigwe nile jiri mmasị miri emi nke ukwuu lelee otu e si nabata ozi mmụọ-ozi mbụ. Ma ọtụtụ ndị kwuru na ha hụrụ Jisọs n’anya, ndị kwa bere ákwá mgbe ha na-agụ akụkọ banyere obe ahụ, kparịrị ozi ọma nke ọbịbịa Ya. Kama ịnabata ozi ahụ n’ọṅụ, ha kwupụtara na ọ bụ aghụghọ. Ha kpọrọ ndị hụrụ ịpụta Ya n’anya asị, ma mechie ha ụzọ n’ụlọ ụka dị iche iche. Ndị jụrụ ozi mbụ ahụ apụghị irite uru n’ozi nke abụọ; e meghịkwa ka ha rite uru n’iti mkpu etiti abalị ahụ, nke ga-akwado ha ka ha site n’okwukwe soro Jisọs banye n’Ebe Kachasị Nsọ nke ebe nsọ nke eluigwe. Ma site n’ịjụ ozi abụọ mbụ ahụ, ha emeela ka nghọta ha gbaa ọchịchịrị nke ukwuu nke na ha apụghị ịhụ ìhè ọbụla n’ozi mmụọ-ozi nke atọ, nke na-egosi ụzọ banye n’Ebe Kachasị Nsọ. Ahụrụ m na dịka ndị Juu kpọgidere Jisọs n’obe, otu a ka ụka ndị aha ha bụ naanị nke Kraịst si kpọgide ozi ndị a n’obe, ya mere ha amaghị ụzọ banye n’Ebe Kachasị Nsọ, ha enweghịkwa ike irite uru n’arịrịọ Jisọs na-arịọ ebe ahụ. Dịka ndị Juu, bụ ndị na-achụ aja ha na-abaghị uru, ha na-ebuli ekpere ha na-abaghị uru elu gaa n’ime ngalaba ahụ Jisọs hapụrụ; ma Setan, n’ịbụ onye aghụghọ ahụ na-atọ ya ụtọ, na-eyikwasị onwe ya agwa okpukpe, ma na-eduba uche ndị a na-ekwu na ha bụ Ndị Kraịst n’ebe onwe ya nọ, na-eji ike ya, ihe ịrịba ama ya, na ọrụ ebube ụgha ya arụ ọrụ, iji kee ha nke ọma n’ọnyà ya.” Early Writings, 258–261.

Back to Articles