Article

# Akwụkwọ Jọel na Ụka Seventh-day Adventist nke Laodisia - Nọmba Iri Atọ na Asaa

Nọmba Iri Atọ na Asaa

Author

Jeff Pippenger

Published

January 29, 2026

Formats

PDF
Word
Song MP3

N’ọhụụ William Miller, “mkpọtụ” ahụ nke dị ná mmalite, mgbe ndị mmadụ malitere ịkpasu ihe ịchọ mma ndị ahụ nsogbu, bụ nke Miller iburu ụzọ chịkọta ihe ịchọ mma ndị ahụ ma kpọọ sị, “bịa hụ.” Kraịst, dị ka nwoke ahụ ji ahịhịa ihicha unyi, ji broom ahụ sachapụ mkpofu, chịkọta ihe ịchọ mma ndị ahụ n’ime akpa nchekwa ka ukwuu karịa, ma O wee kpọọ Miller sị, “bịa hụ.” Mgbe Kraịst malitere ọrụ broom Ya, ụlọ ahụ tọgbọ chakoo, n’ihi na Miller dere na “ọnụ ụzọ meghere, otu nwoke abanye n’ụlọ ahụ, mgbe ahụ ndị mmadụ niile hapụrụ ya; ma ya onwe ya, ebe o ji ahịhịa ihicha unyi n’aka ya, mepere windo ndị ahụ, ma malite ịsa unyi na mkpofu n’ụlọ ahụ.”

Nwoke ahịhịa-unyi na-abanye n’ime ụlọ ahụ mgbe mmadụ niile apụla n’ime ya. N’afọ 2023, nwoke ahịhịa-unyi ahụ banyere n’ime ụlọ efu ahụ, n’ihi na mmegharị nke puku iri na anọ na narị anọ na iri anọ na anọ ahụ agbajiela ma gbasasịa. E liri eziokwu ndị a nọchiri anya ya site na Tebụl Habakkuk nke 2012 n’ime mkpofu, ụlọ ahụ wee bụrụ efu. Nwoke ahịhịa-unyi ahụ bụ Ya Onye bịara mgbe Jọn Onye Na-eme Baptizim gachara, Onye Jọn kwuru na O ji nza-ikụ, nakwa na Ọ ga-eji nza-ikụ ahụ sachapụ ebe ịkụ ọka Ya kpamkpam.

> N’eziokwu, ana m eji mmiri eme unu baptizim ruo na nchegharị; ma Onye ahụ nke na-abịa n’azụ m karịrị m n’ike, onye akpụkpọ ụkwụ ya na-erughị m eru iburu: Ọ ga-eji Mmụọ Nsọ na ọkụ mee unu baptizim: Onye ihe ịtụ ọka ya dị n’aka Ya, Ọ ga-asachapụkwa ebe ịsụ ọka Ya nke ọma kpamkpam, ma chịkọkọta ọka wit Ya n’ọba; ma Ọ ga-eji ọkụ a na-apụghị imenyụ emenyụ kpọọ afụ n’ọkụ. Mgbe ahụ Jisọs si Galili bịa Jọdan, bịakwute Jọn, ka e mee Ya baptizim site n’aka ya. Matiu 3:11–13.

Galili bụ ihe nnọchianya nke ebe mgbanwe na-atụgharị, ma a na-akpọ ebe dị na Jọdan ebe Jizọs bịara ka e mee Ya baptizim Betabara, nke pụtara “ngafe ụgbọ mmiri,” ma ọ na-akara ebe Izrel oge ochie siri gafee banye n’Ala Nkwa ahụ. Mgbe e mere Jizọs baptizim, O wee bụrụ Jizọs Kraịst. Galili, Jọdan, Betabara na Jizọs ịghọ Kraịst, ha nile na-emesi mgbanwe nke oge nlekọta Chineke ike, nke ahụkwa bụkwa ihe ọnụ ụzọ na-anọchi anya ya, karịsịa nye ndị Filadelfia e nyere mkpịsị ugodi nke ọnụ ụzọ mepere emepe na mechiri emechi.

> Dee degaara mmụọ-ozi nke nzukọ dị na Filadelfia akwụkwọ, sị; Ihe ndị a ka Onye ahụ dị nsọ na-ekwu, Onye ahụ bụ eziokwu, Onye ahụ ji mkpịsị ugodi Devid, Onye na-emepe, ọ dịghịkwa onye na-emechi; ma na-emechi, ọ dịghịkwa onye na-emeghe; Amaara m ọrụ gị nile: le, edobewo m n’ihu gị ụzọ e meghere emeghe, ọ dịghịkwa onye pụrụ imechi ya: n’ihi na i nwere ntakịrị ike, ma debe okwu m, ma gọnarịghị aha m. Mkpughe 3:7, 8.

Mgbe Kraịst “meghechara” “ọnụ ụzọ” ma “bata n’ime ụlọ ahụ,” ụlọ ahụ bụ “ụlọ Ya,” n’ihi na Ọ na-asachapụ “ebe ịzọ ọka Ya” kpamkpam. Ọ bụrụ na ọ bụ ebe ịzọ ọka Ya, ọ bụ ụlọ Ya.

> “Na Kapanọm ka Jisọs biri n’oge ndị dị n’etiti njem Ya ịga ije na ịlọghachi, wee bụrụ nke a maara dịka ‘obodo nke Ya n’onwe Ya.’ Ọ dị n’akụkụ osimiri Galili, ma dịkwa nso n’ókèala ala dị larịị mara mma nke Genesaret, ma ọ bụrụgodị na ọ bụghị n’elu ya n’ezie.” The Desire of Ages, 252.

Ọ na-abanye n’ụlọ Ya imekọta ọka wit Ya na ịchịkọta ma kpọọ ahịhịa ọjọọ ahụ ọkụ. Mgbanwe nke ọchịchị oge nke Galili, Jọdan, Betabara, baptizim, ntụgharị site n’aka Jọn gaa n’aka Jisọs kwekọrọ na ntụgharị nke nzukọ agha nke Laodisia gaa n’aka nzukọ mmeri nke Filadelfia. Ọ banyere n’ụlọ Ya n’ọnwa Julaị nke afọ 2023. Miller mechiri anya ya n’etiti mkpọtụ na ngaghari nke Julaị 18, 2020, ma mgbe o meghere anya ya, ụlọ ahụ tọgbọ chakoo n’enweghị ndị mmadụ; e liri eziokwu n’okpuru njehie, mgbe ahụ nwoke na-ehicha uzuzu meghere windo ndị ahụ ma malite ịsa ahịhịa mkpofu ahụ pụta.

> “‘Onye ifufe-ịfụcha ya dị n’aka Ya, Ọ ga-asachapụkwa ebe ịzọcha ọka Ya nke ọma kpamkpam, wee chịkọta ọka wit Ya n’ọba.’ Matiu 3:12. Nke a bụ otu n’ime oge ndị ahụ nke ịsachasị. Site n’okwu nke eziokwu, a na-ekewa afụ na ọka wit. N’ihi na ha juputara n’efu na n’ịtụkwasị onwe ha n’ezi omume nke onwe ha iji nabata ịdọ aka ná ntị, ma na-ahụ ụwa n’anya nke ukwuu iji anabata ndụ ịdị umeala n’obi, ọtụtụ hapụrụ Jisọs. Ọtụtụ ka na-eme otu ihe ahụ ugbu a. A na-anwale mkpụrụobi taa dịka e siri nwalee ndị ahụ na-eso ụzọ n’ụlọ nzukọ dị na Kapaniọm. Mgbe e mere ka eziokwu metụta obi ha kpọmkwem, ha na-ahụ na ndụ ha adịghị dakọtara na uche Chineke. Ha na-ahụ mkpa ọ dị ka mgbanwe zuru ezu mee n’ime ha; ma ha adịghị njikere iburu ọrụ ahụ nke ịgọnahụ onwe onye. Ya mere, iwe na-ewe ha mgbe a kpughere mmehie ha. Ha na-apụ n’ihi iwe, dịka ndị na-eso ụzọ ahụ si hapụ Jisọs, na-atamu ntamu, ‘Nke a bụ okwu siri ike; onye pụrụ ịnụ ya?’” The Desire of Ages, 392.

N’ụbọchị ikpeazụ nke afọ 2023, nke na-erute ụbọchị mbụ nke afọ 2024, Ọdụm nke agbụrụ Juda malitere nwayọọ nwayọọ imeghe mkpughe nke Onwe Ya. Dịka usoro ule nke nzọụkwụ atọ nke imeghe e kwuru na Daniel iri na abụọ si dị, a ga-enwekwa ule atọ, nke a na-anọchi anya ya dịka “a ga-eme ka ha dị ọcha, mee ka ha dị ọcha ọcha, ma nwalee ha.”

> O wee sị, Gaa ụzọ gị, Daniel: n’ihi na e mechiri okwu ndị a ma kaa ha akara ruo oge ọgwụgwụ. A ga-eme ka ọtụtụ dị ọcha, mee ka ha dị ọcha dịka ọcha, ma nwalee ha; ma ndị ajọ omume ga-eme ajọ omume: ọ dịghịkwa onye ọbụla n’ime ndị ajọ omume ga-aghọta; ma ndị nwere amamihe ga-aghọta. Daniel 12:9, 10.

Mmụọ-ozi mbụ na-anọchi anya ime ka a dị ọcha, dịka onye mmehie ahụ a mara ikpe na-etinye mmehie ya n’elu àjà ahụ n’ogige mpụta, ebe a na-agụ ya n’ọnọdụ ezi omume site n’ọbara ahụ.

A na-eburu ọbara ahụ banye n'ebe nsọ, ebe a na-anọchi anya usoro ido-nsọ nke ịdị nsọ dịka ime ka ọ dị ọcha dị ka ọcha site n'ịsacha n'ọbara sitere n'ogige. N'ebe ahụ ka a na-egosipụta ezi omume n'ime ndị na-emeri site n'ọbara ahụ na okwu nke àmà ha.

A na-anwale ha ule, ma n’ụbọchị ikpeazụ a hụrụ ha na ha ka mma ugboro iri karịa ndị amamihe ndị ọzọ nile nke Babilọn. Nnwale nke atọ bụ ebe a na-enye ha otuto n’Ọnọdụ Kachasị Nsọ, ma kewapụ ha iche n’aka òtù ọzọ nke ndị na-ekwu na ha bụ ndị amamihe. Nnwale nke atọ ahụ bụ iwu ụbọchị Sọnde, ma nnwale nke mbụ bụ oku nke mmụọ ozi mbụ ka a laghachi n’ntọala ndị ahụ, n’ihi na n’ụzọ na-esote ya ka a na-ewu ụlọ nsọ ahụ. Nzọụkwụ na-esote ahụ bụ ozi nkewa nke mmụọ ozi nke abụọ, nke nnwale kachasi egosi ezi ọnọdụ ya nke mmụọ ozi nke atọ na-esochi.

N’afọ 2023, mmụọ-ozi mbụ ahụ bịara dịka O mere n’ụbọchị Ọgọọst 11, 1840, mgbe O si n’elu rịdata na ozi banyere Islam nke ahụhụ nke abụọ. O rịdatara dịka O mere n’oge 9/11, na ozi banyere Islam nke ahụhụ nke atọ, na oku ịlaghachi n’ụzọ ochie ndị ahụ. E guzobere ntọala nke akụkọ ihe mere eme Millerite ozugbo emezuru ozi ahụ nke ahụhụ nke abụọ n’ụbọchị Ọgọọst 11, 1840. Mmụọ-ozi nke Mkpughe isi nke iri wee rịdata, si otú a na-anọchi anya n’ụdị amụma nridata nke mmụọ-ozi nke Mkpughe isi nke iri na asatọ na ọbịbịa nke ahụhụ nke atọ.

Josaya Litch bụ onye a ma ama n’akụkọ ihe mere eme a na-ejikọta na ntọala ndị e guzobere n’ụbọchị Ọgọst 11, 1840. Aha ahụ bụ “Josaya” pụtara “ntọala nke Chineke,” ma eze Josaya n’akụkọ nsọ na-anọchi anya ndozigharị nke Josaya, nke gụnyere nchọpụta ọbụbụ ọnụ nke Mozis, nke e liri n’etiti ihe mkpofu dị n’ebe nsọ, dị nnọọ ka e liri ọla dị oké ọnụ ahịa nke Miller n’ime ụlọ ahụ.

Eze Josaya nwụrụ na Megido, nke bụ Amagedọn nke Mkpughe isi nke iri na isii. Ndozigharị nke Josaya bụ mmezu nke amụma nke onye-amụma ahụ na-anụghi isi kwupụtara, mgbe Jeroboam guzobere ebe-ichụ-àjà abụọ ahụ na Betel na Dan. Onye-amụma ahụ na-anụghi isi nwụrụ n’etiti ịnyịnya ibu na ọdụm. E buru amụma banyere Eze Josaya, kpọmkwem n’aha, ma ndozigharị ya bụ akụkụ nke amụma ahụ, nke gụnyekwara na Eze Josaya nke ga-abịa n’ọdịnihu ga-akụda kpọmkwem ebe-ichụ-àjà ahụ ebe onye-amụma ahụ na-anụghi isi chere eze ọjọọ Jeroboam ihu.

Josaya pụtara ntọala Chineke, eze Josaya mezukwara amụma e nyere ihe dị ka afọ 340 tupu ọchịchị ya. O duuru n’ime mgbake na mmezigharị nke n’ikpeazụ rutere n’ebe ịchụàjà ahụ nọ ebe onye amụma si Juda zutere eze Jeroboam. Mgbe o rutere n’ebe ahụ, Josaya kwaturu ebe ịchụàjà ahụ, dị ka amụma ahụ kwuru na ọ ga-eme. Ebe ịchụàjà abụọ ahụ nke Jeroboam bụ ụgha e kpachara anya chepụta ka ha yie ụlọ nsọ dị na Jerusalem, ruo ọbụna n’ókè nke na Jeroboam guzobere ụbọchị ememme ndị ụgha. N’ime ime nke a, ọ bụ naanị ihe Erọn mere na nwa ehi ọlaedo ka ọ na-eme. Nnupụisi Erọn dị n’ntọala akụkọ nsọ nke Izrel oge ochie. Ọ mere mgbe Mozis na-anata Iwu ahụ, nke bụ ntọala ọchịchị Chineke.

Nnupụisi Erọn bụ nnupụisi ntọala, e megharịrịkwa ya mgbe Jeroboam guzobere ebo iri nke ugwu dịka Izrel. Mosis baara Erọn mba, Mosis bụkwa alfa, ma ọ bụ ntọala, n’ihe metụtara Kraịst bụ́ omega. Erọn na Mosis nọchiri anya klaasị abụọ n’ime nnupụisi ntọala ahụ, klaasị nke atọkwa bụ ndị dike ndị guzooro Mosis—ndị Livai. Eze Jeroboam na onye-amụma si Juda bụ klaasị abụọ ahụ n’ime nnupụisi ntọala nke alaeze ugwu, ọzọkwa ndị Livai bụ ndị dike ahụ.

N’ime nnupu-isi ntọala Jeroboam, onye-amụma sitere na Juda baara ya mba ma buru amụma banyere eze a ga-akpọ “ntọala nke Chineke”—Josaya. Mmezu nke mmeghari a buru n’amụma gụnyere na mgbe Josaya malitere nlọghachi-ndụ na mgbanwe ya, a chọpụtara ọbụbụ ọnụ Mosis, ma ịgụ okwu nsọ nke Mosis nyere ike nlọghachi-ndụ na mgbanwe nke amalitelarị. Josaya, nke doro anya na ọ bụ akara amụma, na-anọchi anya nlọghachi-ndụ na mgbanwe nke a na-enye ike mgbe a chọpụtara amụma sitere n’ihe odide Mosis.

Nnupu-isi nke nnupụisi n’akụkọ eze Jeroboam ka eze Izrel nọchiri anya ya, nakwa kwa amụma ahụ si Juda, onye e zitere na nkwupụta sitere n’aka Chineke megide nnupụisi ntọala Jeroboam, tinyere ntụziaka e nyere amụma ahụ nke na-akọwa ụzọ ọ ga-ezere mgbe ọ na-alaghachi Juda. Amụma ahụ si Juda jụrụ arịrịọ Jeroboam ka ọ nọrọ, ma emesia ọ nakwere òkù nke amụma ụgha nke Betel, wee mechie akara aka ya. Amụma ahụ nke nupụrụ isi ga-anwụ n’etiti ịnyịnya ibu na ọdụm, e mesịa e lie ya n’ili nke amụma ụgha ahụ.

N’ụbọchị Ọgọst 11, 1840, amụma nke ahụhụ nke abụọ mezuru, e wee tọ ntọala nke Adventism. Josiah Litch gosipụtara amụma ahụ n’afọ 1838, ma ụbọchị iri tupu Ọgọst 11, 1840, ọ haziri mgbakọ ya nke ọma ma buru amụma na Ọgọst 11, 1840, ga-abụ ụbọchị ọchịchị-elu nke Ottoman ga-akwụsị, dịka mmezu nke amụma banyere Islam nke ahụhụ nke abụọ.

Eze Josaya na-anọchi anya nloghachi na mmezigharị ikpeazụ, n’ihi na onye amụma ọ bụla na-ekwu kpọmkwem banyere ụbọchị ikpeazụ karịa ụbọchị ọ bụla gara aga. Eze Josaya na-anọchi anya nloghachi na mmezigharị ikpeazụ, e wee debe mmezigharị ahụ n’ime Baịbụl site n’amụma. Akwụkwọ Joel na-akọwapụta nloghachi na mmezigharị ikpeazụ nke na-eme n’etiti ndị ga-abụ otu narị na puku iri anọ na anọ. Nloghachi Josaya bụ nzọụkwụ abụọ; ọ malitere, mgbe ahụ e meghere otu amụma nke gbakwụnyere ike n’ọrụ ahụ. Nzọụkwụ abụọ ahụ bụ mmiri izizi na mmiri ikpeazụ, dịka e siri gosipụta ya n’akwụkwọ Joel, ma mezuo ya n’akwụkwọ Ọrụ Ndịozi, emesịa mezuokwa ya ọzọ n’akụkọ ihe mere eme nke ndị Millerite.

N’ime nnupu-isi ndị ntọala nke Erọn, Eze Jeroboam na onye-amụma ahụ sitere na Juda ruo n’oge Eze Josaya, ma site n’ebe ahụ ruo n’aka Josiah Litch, a na-achọpụta ahịrị akaebe gbasara ule ntọala. Ule ntọala bụ ule mbụ, nke ule ụlọ nsọ na-esote mgbe a tụrụ nkume isi n’ọnọdụ ya. Mgbe nke ahụ gasịrị, ule nke atọ, ya bụ ule litmus, na-abịa.

Site n’ehi nwa-ehi ọlaedo ahụ, rue n’ebe ịchụàjà Jeroboam dị na Betel na Dan, ruo n’aka eze Josaya, ruo n’aka Josiah Litch, na-anọchi anya usoro nzọụkwụ amụma nke na-eduga n’ule ntọala nke 9/11. Mgbe nnukwu ụlọ ndị dị na New York dara n’ụbọchị 9/11, amụma banyere ahụhụ nke atọ kọwara ule ahụ nke na-akpọ ka a laghachi n’ụzọ ochie ndị bụ ntọala, n’ihi na myirịta nke August 11, 1840 na 9/11 pụrụ ịhụrịrị site n’aka Onye Adventist nke Ụbọchị Nke Asaa nke Laodisia ọ bụla nke họọrọ ịhụ ya. A na-ajụkarị ajụjụ banyere itinye aka Al Qaeda n’ihe omume 9/11 n’ụbọchị ndị a nke echiche izu nzuzo ndị, n’ozuzu ha, bụ eziokwu, ma Al Qaeda pụtara “ntọala,” ha malitekwara dịka otu nzukọ otu afọ tupu oge ọgwụgwụ ahụ n’afọ 1989, n’ezie, na August 11, 1988.

Ọ bụrụ na a naghị ahụ nkọwa ndị a banyere ihe nnọchianya amụma nke ntọala ahụ, a na-efunahụ ọtụtụ ihe. N’ụbọchị 9/11 ka e tọrọ ntọala ahụ n’ụzọ nke nzọụkwụ mbụ. N’ụzọ nke nzọụkwụ nke abụọ, a na-emecha ụlọ nsọ ahụ mgbe a dọrọ nkume isi nkuku n’ọnọdụ ya. Nzọụkwụ nke atọ bụ ọnụ ụzọ mechiri emechi nke iwu Sunday. Site na 9/11 ruo n’iwu Sunday, ozi ahụ bụ n’ụzọ kachasị mkpa ka e zigaara ndị Seventh-day Adventist nke Laodisia, n’ihi na ikpe na-amalite n’ụlọ Chineke, ọ na-ejedebekwa maka ụlọ Chineke n’iwu Sunday. N’ebe ahụ na n’oge ahụ ka a na-agafe Seventh-day Adventism nke Laodisia; dị ka e si gafee ndị Protestant n’akụkọ ihe mere eme nke Millerite, na ndị Juu n’akụkọ ihe mere eme nke Kraịst, na dịka e si gafee ndị nwụrụ n’ime afọ iri anọ karịrị na akụkọ ihe mere eme nke Mozis.

Ahụhụ nke atọ nke 9/11 ka e ji ahụhụ nke abụọ nke Ọgọst 11, 1840 kọwaa dịka ihe atụ, ma n’ogo ahụ, a na-anọchi anya waymark abụọ ahụ site n’inyịnya ibu, nke bụ akara mbụ nke Alakụba n’amụma Akwụkwọ Nsọ. Iwu ụbọchị Sọnde bụ akara anụ ọhịa ahụ, a na-anọchikarịkwa anụ ọhịa ahụ anya dịka ọdụm, si otú a na-eme ka ọ bụrụ ihe adịgboroja nke Ọdụm nke agbụrụ Juda. Iwu ụbọchị Sọnde bụ ọdụm ahụ, ma onye-amụma si Juda nke nupuru isi nwụrụ n’etiti inyịnya ibu ahụ na ọdụm ahụ, e wee lie ya n’otu ili ahụ ahụ ya na onye-amụma ụgha nke Betel. Ọ nwụrụ n’oge amụma ahụ site na 9/11 ruo n’iwu ụbọchị Sọnde, nke bụ oge amụma ahụ site n’inyịnya ibu ahụ ruo n’ọdụm ahụ. Oge ule ahụ bụ ili nke onye-amụma ụgha nke Betel, onye mere ka e lie onye-amụma si Juda nke nupuru isi n’ili nke ya onwe ya.

Alaeze Jeroboam, nke e gosipụtara dịka adịgboroja nke alaeze Juda, ebe Jerusalem na ụlọ nsọ dị, nọchiri anya ndị Protestant nke akụkọ ihe mere eme Millerite, ndị na-abụghịzị ndị Chineke. Ha tụfuru aha ọgbụgba ndụ ha n’etiti Ọgọọst 11, 1840 na ọnụ ụzọ emechiri emechi nke Ọktoba 22, 1844. Akụkọ ihe mere eme ahụ na-adakọ na 9/11 ruo n’iwu Ụka, ma n’ihi nke a ka a na-eli onye amụma Juda na-enupụ isi n’otu ili ahụ e liri ndị Protestant dapụrụ n’ezi okwukwe, ndị onye amụma ụgha nke Betel nọchiri anya ha.

N’ozuzu, eze Josaịa bụ ezigbo eze, ma ọ nwụrụ n’ezie na Megido, nke bụ itinye ya n’ọrụ n’ụzọ doro anya na nke kpọmkwem n’ihe banyere Amagedọn. O jehie ụzọ site n’ịjụ ozi ịdọ aka ná ntị nke Neko. Neko, eze Ijipt, ya merekwa eze ndịda, nọ n’ụzọ ya ịga lụọ ọgụ megide Babilọn, eze ugwu. Josaịa na-anọchite anya ndị Judia ndị na-anwụ na Amagedọn, n’ihi na ha jụrụ ozi ịdọ aka ná ntị banyere agha dị n’etiti eze ndịda na eze ugwu n’ime Daniel 11:40–45. Ozi ahụ ghọrọ ntọala n’oge 9/11.

Nnwale mbụ bụ ọkpụkpọ nke mmụọ ozi mbụ ka e laghachi n’ọtọala ndị ahụ.

Nnwale nke abụọ bụ ọkpụkpọ nke mmụọ ozi nke abụọ ka e kewapụ onwe ha ma mezue ụlọ nsọ ahụ.

Nnwale nke atọ bụ ule nke mmụọ-ozi nke atọ ji anwale akara-mkpọchi ma ọ bụ akara ahụ.

Nnwale mbụ bụ nnwale n’elu ntọala ndị ahụ, ma n’afọ 2024, ihe dị ka ọkara n’ime ndị sonyere n’ọgbakọ Zoom nke Sabbath hapụrụ n’ihi naanị esemokwu ozizi nke e gosiri n’elu chaatị 1843 ahụ. Esemokwu ahụ bụ banyere akara nke na-eguzobe ọhụụ nke ndị Chineke n’ụbọchị ikpeazụ. Esemokwu nke ndị Millerite mere ka ndị Protestant kwuo na Antiochus Epiphanes, ma ọ bụ Islam, bụ ike ahụ nke na-ebuli onwe ya elu, ma daa, iji guzobe ọhụụ ahụ n’amaokwu nke iri na anọ nke Daniel iri na otu.

> N’oge ndị ahụ, ọtụtụ ga-ebili imegide eze nke ndịda: ndị ohi n’etiti ndị gị ga-ebulikwa onwe ha elu iji me ka ọhụụ ahụ guzosie ike; ma ha ga-ada. Daniel 11:14.

Ọ̀ bụ̀ Alakụba ma ọ bụ Antiochus Epiphanes ka ha bụ ndị na-apụnara ndị gị ihe, ka ọ bụkwa Rom, dịka Miller kọwara ya. Miller aghọtala na ike ndị na-ebibi ihe nke ikpere arụsị na nke ọchịchị ndị popu bụ ha abụọ bụ ike ahụ nke buliri onwe ha elu, ndị dara ada, na ndị bụ ndị na-apụnara ndị nke Chineke ihe. A na-anọchi anya nkwubi okwu ahụ n’elu chaatị ahụ nke “aka Chineke duziri, na-ekwesịghị ịgbanwe,” ma ọ bụkwa naanị ihe nnọchianya dị n’ime tebụl abụọ Habakuk nke ọ bụla nke na-akọwapụta ihe omume nke na-enweghị ntụaka kpọmkwem n’Okwu amụma. Ntúaka ahụ dị n’elu chaatị ahụ bụ iji mee ka nkwubi okwu ahụ nke ntọala pụta ìhè dịka akara nke ike nkewa nke Okwu amụma nke Chineke.

N’afọ 2024, ihe dị ka ọkara nke òtù Zoom ahụ hapụrụ n’ihi nghọtahie ụgha ahụ na ọ bụ United States na-eguzobe ọhụụ ahụ, ọ bụghị Rome, dịka ndị Millerite siri chebe ya nke ọma.

Nnụcha ahụ nke malitere n’afọ 2023 malitere mgbe Kraịst ji ịkwà ya banye n’ụlọ ahụ, ma ịkwà ahụ bụ okwu Ya nke eziokwu. Mgbe Ọ banyere n’ụlọ Ya, ọ tọgbọ chakoo n’enweghị mmadụ, ya mere O welitere olu n’ọzara iji kwadebe ụzọ nke Onyenwe anyị. Olu ahụ ga-akwadebe ụzọ maka Onye-ozi nke Ọgbụgba-ndụ ka O wee bịakwute ụlọ nsọ Ya na mberede; ụlọ nsọ Ya nke ndị otu narị puku iri anọ na anọ ahụ.

Mgbe ahụ, n’afọ 2024, ule mbụ bịara—ule nke ntọala, ule nke onye na-eguzobe ọhụụ ahụ—ọhụụ ahụ nke na-akàrà ndị fọdụrụ. Ọhụụ ime ahụ nke na-akàrà ndị fọdụrụ bụ ọhụụ nke Kraịst n’isi nke iri, ma ọhụụ mpụta ahụ bụ ọhụụ nke onye na-emegide Kraịst guzobere, onye na-emegide Kraịst ahụ bụkwa Rom. Ọhụụ ime nke Kraịst na ọhụụ mpụta nke onye na-emegide Kraịst. Ịkàrà ahụ bụ ịtọ ntọala n’eziokwu, ma n’ime mmụọ ma n’uche; ma ọhụụ ime nke isi nke iri bụ nke ime mmụọ, ebe ọhụụ mpụta nke isi nke iri na otu bụ nke uche. Nghọta na ahụmịhe kwekọrọ na ọhụụ abụọ ahụ bụ ụkpụrụ a chọrọ n’aka onye ọbụla ga-akàrà, dịka Daniel nọchiri anya ya n’amaokwu mbụ nke Daniel isi nke iri.

> N’afọ nke atọ nke Saịrọs, eze Peshia, e kpughere Daniel otu ihe, onye aha ya a na-akpọ Belteshaza; ihe ahụ bụkwa eziokwu, ma oge e kenyere ya dị ogologo: o wee ghọta ihe ahụ, wee nwee nghọta nke ọhụụ ahụ. Daniel 10:1.

Nnwale mbido nke ntọala ahụ bụ n’elu amaokwu nke iri na anọ nke Daniel iri na otu, ma ọ bụ ihe yiri nnwale ntọala ahụ nke ndị Millerite, ma nnwale ahụ bụ naanị esemokwu sitere n’akụkọ ihe mere eme nke ndị Millerite nke e gosiri n’elu tebụl e nyere onye nche Habakuk iwu ide ma mee ka o doo anya. Nnwale ntọala nke 2024 bụ ọdịda nke mmụọ ozi mbụ, dịka e gosiri ya site n’August 11, 1840, 1888 na 9/11.

Mmụọ-ozi ahụ sikwa kwa dịka Maịkel, n’ihi na Maịkel bụ onye kpọlitere Mozis n’ọnwụ, onye a kpọlitere ya na Ịlaịja n’ụbọchị ikpeazụ nke afọ 2023. A na-anọchi anya mbilite n’ọnwụ ahụ site n’aka Ịzikiel dịka ihe e mere site n’amụma nke ifufe anọ ahụ, nke Sista White kpọrọ ịnyịnya iwe e jidere, nke bụ Alakụba nke Ọgọst 11, 1840 na 9/11. Nnwale alfa ahụ bụ nnwale ntọala nke ọhụụ mpụga. Nnwale omega ahụ ga-abụ ọhụụ okpueze ime.

Gịnị mere a ga-eji nwee alpha na omega a ga-esochi ule nke atọ? Nke a bụ nnọọ okwu m na-akọwapụta. Ọhụụ ule mpụga alpha nke afọ 2024 bụ nke mbụ n’ime ule atọ. A ga-agafe ule ntọala ahụ ka e nwee ike isonye n’ule omega nke isi nkuku. Ule abụọ ahụ nwere ọdịdị amụma dị iche na nke ule nke atọ. Ule nke atọ bụ ule litmus nke na-egosi ma onye a na-anwale agafewo n’ezie nzọụkwụ abụọ ndị gara aga.

Nnwale mbụ bụ ntọala, nnwale nke abụọ bụkwa ụlọ nsọ e mezuchara. A tọrọ ntọala ụlọ nsọ ahụ n’akụkọ ihe mere eme nke iwu mbụ ka e si na Babilọn pụta. N’akụkọ ihe mere eme nke iwu nke abụọ, e mezuchara ụlọ nsọ ahụ. Iwu nke atọ dị iche, n’ihi na n’iwu ahụ, e weghachiri ọchịchị onwe mba Juda, na-enye ha ikike ịkpọ ndị mere mpụ obodo na mpụ okpukpe ikpe. E weghachiri ikpe n’iwu nke atọ. N’afọ 2024, nnwale alpha nke ntọala kewapụrụ ndị nọ n’ime ọnụ ụlọ ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ efu nke nwoke ahịhịa unyi.

Nnwale omega bụ ebe a na-emecha ụlọ nsọ ahụ, dịka e gosiri ya site n’itinye nkume isi ya n’ọnọdụ. Mmezu nke ụlọ nsọ ahụ bụ nzukọ mmeri ahụ e guzobere mgbe a na-ewepụ ahịhịa ọjọọ ahụ. Mmezu nke ụlọ nsọ ahụ n’ime nrọ Miller bụ mgbe a tụbara ọla ndị ahụ azụ n’ime igbe ka ibu “na-enweghị ahụhụ anya ọ bụla nke nwoke ahụ tụbara ha n’ime ya.” Mgbe Miller kpọpụtara nwoke onye ji brọsh sachapụ unyi ahụ dịka onye na-atụba ọla ndị ahụ n’ime igbe ka ibu, ọ kwụsịrị akaebe ya n’okwu ndị a, “E ji oke ọṅụ mee ka m tie mkpu, mkpu ahụ kpọtekwa m n’ụra.”

Rịba ama na oké mkpu Miller nke na-eteta mmadụ, ka e nyere ike site n’“ọṅụ.” Ọṅụ bụ akara nke ndị ahụ nọ n’akwụkwọ Joel ndị nwere “mmanya ọhụrụ,” ma “ihere” dịkwasịrị ndị na-aṅụ mmanya ndị ọzọ ahụ bụ ndị e kewapụrụ n’ebe mmanya ọhụrụ ahụ nọ. Mkpu Etiti Ụra Abalị nke na-eteta Miller, na-esochi mgbe nwoke ahụ ji ahịhịa na-ekpochapụ unyi tụbara ọla ndị ahụ n’ime igbe ka ukwuu. Igbe ka ukwuu ahụ jupụtara n’ọla ndị ahụ e kewapụrụ n’ebe ihe mkpofu ahụ nọ ma tụba ha n’ime igbe ahụ, nke bụ ma ụlọ nsọ nke narị puku mmadụ iri anọ na anọ, ma ozi nke Mkpu Etiti Ụra Abalị. E mechara ụlọ nsọ ahụ n’iwu nke abụọ, ma ọ bụ mmụọ ozi nke abụọ, ma ọ bụ ule nke abụọ na omega. Nrọ Miller, a na-anọchi anya ule omega mgbe e meghere windo nke eluigwe.

> Anụrụ m kwa dịka olu nke oké ìgwè mmadụ, na dịka olu nke ọtụtụ mmiri, na dịka olu nke oke égbè eluigwe, na-asị, Haleluia: n’ihi na Onyenweanyị Chineke onye pụrụ ime ihe nile na-achị. Ka anyị ṅụrịa ọṅụ ma nwee obi ụtọ, nyekwa ya nsọpụrụ: n’ihi na agbamakwụkwọ nke Nwa-aturu ahụ eruola, nwunye ya akwadokwaala onwe ya. E nyekwara ya ka o yi ákwà ọcha dị mma, dị ọcha ma na-enwu enwu: n’ihi na ákwà ọcha ahụ dị mma bụ ezi omume nke ndị nsọ. O wee sị m, Dee, Ngọzi nādiri ndị a kpọrọ ka ha bịa n’oriri agbamakwụkwọ nke Nwa-aturu ahụ. O wee sị m, Ndị a bụ okwu eziokwu nke Chineke. Mkpughe 19:6–9.

N’ụbọchị Ọktoba 22, 1844, e mezuru “ọbịbịa anọ nke Kraịst,” ma nke ọ bụla n’ime ọbịbịa anọ ahụ ka a ga-emezu n’ụzọ zuru oke karị n’iwu Sọnde na-abịa nso. Ọ bịara dịka Onye-Ozi nke Ọgbụgba-ndụ, n’ime mmezu nke ịsachasị na ime ka ndị Livai dị ọcha dị ka e kwuru na Malakaị isi atọ. Ọ bịara ịnara alaeze, n’ime mmezu nke Daniel 7:13. Ọ bịara ime ka ebe nsọ dị ọcha, n’ime mmezu nke Daniel 8:14, Ọ bịakwara n’alụmdi na nwunye. Alụmdi na nwunye ahụ na-ewere ọnọdụ mgbe nwunye a lụrụ ọhụrụ emeela onwe ya njikere.

> “‘Mgbe mkpụrụ ahụ mịrịpụta, ozugbo ahụ ọ na-etinye mma owuwe ihe ubi, n’ihi na owuwe ihe ubi eruola.’ Kraịst ji agụụ na-ere ọkụ na-eche ngosi nke Onwe Ya n’ime nzukọ Ya. Mgbe a ga-eme ka àgwà Kraịst mụpụta nke ọma n’ime ndị nke Ya, mgbe ahụ Ọ ga-abịa ịkpọrọ ha dịka ndị nke Ya.” Christ’s Object Lessons, 69.

Dịka mmụọ nsọ si kwuo, a pụrụ naanị ịdọ “ụwa” aka ná ntị site n’“ịhụ ndị nwoke na ndị nwanyị” nwere akara Chineke n’oge nsogbu iwu ụbọchị Sọnde.

> “Ọrụ nke Mmụọ Nsọ bụ ime ka ụwa kwenye banyere mmehie, banyere ezi omume, na banyere ikpe. Ụwa nwere ike ịdọ aka ná ntị naanị site n’ịhụ ndị kwere eziokwu ahụ ka e doro nsọ site n’eziokwu ahụ, na-eme ihe dabere n’ụkpụrụ ndị dị elu ma dị nsọ, na-egosipụta, n’ụzọ dị elu ma dị ebube, akara nkewa dị n’etiti ndị na-edebe iwu nile nke Chineke, na ndị na-azọ ya n’okpuru ụkwụ ha. Ịdo nsọ nke Mmụọ na-eme ka ọdịiche dị n’etiti ndị nwere akara nke Chineke, na ndị na-edebe ụbọchị izuike ụgha, pụta ìhè. Mgbe ule ahụ bịara, a ga-egosi nke ọma ihe akara nke anụ ọhịa ahụ bụ. Ọ bụ idebe ụbọchị Sọnde. Ndị, mgbe ha nụchara eziokwu ahụ, ka na-aga n’ihu ile ụbọchị a anya dịka ụbọchị dị nsọ, na-eburu mbinye aka nke nwoke mmehie ahụ, onye chere ịgbanwe oge na iwu.” Bible Training School, December 1, 1903.

Mgbe nwunye ahụ kwadebere onwe ya, owuwe ihe ubi eruola. Owuwe ihe ubi ahụ na-amalite site n’ịkpọkọta onyinye ọka wit nke mkpụrụ mbu a na-ebuli elu dịka onyinye ifegharị, bụ ọkọlọtọ. Nke mbụ, a na-akpọkọta mkpụrụ mbu ahụ, ndị bụ otu narị puku iri anọ na anọ dịka e dere n’Akwụkwọ Mkpughe, emesịa kwa atụrụ ndị ọzọ, ndị bụ nnukwu igwe mmadụ. Ọkọlọtọ ahụ bụ ndị agha ya dị ike, ndị agha ya ndị dị ike yi uwe linin ọcha dị mma. N’oge agbamakwụkwọ ahụ, a rụzuchara ụlọ nsọ nke otu narị puku iri anọ na anọ tupu ikpe nke iwu ụbọchị Sọnde, ụlọ nsọ ahụ abụghị naanị nnukwu igbe Miller, kama ọ bụ nzukọ mmeri nke nwere onyinye nile, tinyere mmụọ amụma.

> M’ada m n’ụkwụ ya iji kpọọ ya isiala. Ma ọ sịrị m, Lezie anya ka i megharịa ya: abụ m onye ọrụ ibe gị, na nke ụmụnne gị ndị nwere àmà Jisọs: kpọọ Chineke isiala: n’ihi na àmà Jisọs bụ mmụọ amụma. Mkpughe 19:10.

Ndị ahụ otu narị puku na iri anọ na anọ bụ ndị nwere àmà Jisọs, a na-egosipụtakwa àmà Jisọs ahụ “ahịrị n’elu ahịrị” n’ime ma Akwụkwọ Nsọ ma Mmụọ nke Amụma. Mgbe mmegharị Laodisia nke ndị ahụ otu narị puku na iri anọ na anọ gbanwere bụrụ mmegharị Filadelfia nke ndị ahụ otu narị puku na iri anọ na anọ, ha niile ga-eji usoro “ahịrị n’elu ahịrị” gosipụta àmà ha. Àmà ahụ bụ ngwakọta nke ọbara Chineke na àmà mmadụ.

> Ha we meriri ya n’ọbara Nwa Atụrụ ahụ, na site n’okwu àmà ha; ha ahụghịkwa ndụ ha n’anya ruo n’ọnwụ. Mkpughe 12:11.

Àmà nke mmadụ jikọtara ọnụ na ọbara nke Chịbụchi bụ àmà nke Mozis na Nwa-aturu ahụ. Mozis bụ mmadụ, alfa nye ọbara nke chi nke Nwa-aturu ahụ, bụ́ omega. A na-eweghachi onyinye niile ozugbo nwunye ahụ mere onwe ya njikere, ma dịka ndị agha dị ike e ji ákwà ọcha dị mma yikwasị, ọ na-ewere ọnọdụ ya dịka ọkọlọtọ nke ndị agha nke Onyenwe anyị na-aga n’ihu. Ije agha ahụ na-amalite mgbe e mere nwunye ahụ njikere ma yikwasị ya ọcha, nke bụ mgbe e meghere windo nke eluigwe, dịka e meghere ha n’ọhụ Miller.

> M wee hụkwara eluigwe ka e meghere, ma lee, ịnyịnya ọcha; onye ahụ nke nọkwasịrị ya ka a kpọrọ Onye Kwesịrị Ntụkwasị Obi na Onye Eziokwu, ọ bụkwa n’ezi omume ka ọ na-ekpe ikpe ma na-ebu agha. Anya ya dị ka ire ọkụ, n’isi ya kwa ka e nwere ọtụtụ okpueze; o nwekwara aha e dere, nke ọ dịghị onye ọbụla maara, ma ọ bụghị naanị ya onwe ya. E yikwara ya uwe a mikpuru n’ọbara: a na-akpọkwa aha ya Okwu Chineke. Ma usuu ndị agha nke nọ n’eluigwe soro ya n’elu ịnyịnya ọcha, yi ezi ákwà ọcha, dịkwa ọcha ma dị ọcha. N’ọnụ ya ka mma agha dị nkọ si apụta, ka o jiri ya tie mba niile: ọ ga-eji mkpara ígwè chịa ha: ọ na-azọkwa ebe a na-apịkọta mmanya nke oke iwe na ọnụma nke Chineke Pụrụ Ime Ihe Niile. O nwekwara aha e dere n’uwe ya nakwa n’apata ụkwụ ya, EZE NKE NDỊ EZE, NA ONYENWE NKE NDỊ ONYENWE. Mkpughe 19:11–16.

Mgbe nwoke ahụ ji ahịhịa nsacha unyi banye n’ime ụlọ efu ahụ ma meghee windo ndị ahụ, ọ na-achịkọta ọla dị oké ọnụ ahịa ndị ahụ ma tụba ha n’ime igbe omega ka ukwuu. James White ga-akọwa ọla ndị ahụ dị ka ndị nke Chineke, ma William Miller ga-agwa gị na ihe nnọchianya nwere ihe karịrị otu ihe ha pụtara, na ọla ndị ahụ na-anọchi anya ọ bụghị naanị eziokwu ndị ntọala e gbasasịrị agbasasị, kama kwa ọla ndị gbasasịrị agbasasị ndị dị n’elu okpueze ahụ e weliri elu nke na-anọchi anya alaeze nke ebube nke Kraịst.

> Onyenwe ha Chineke ga-azọpụtakwa ha n’ụbọchị ahụ dịka ìgwè atụrụ nke ndị Ya; n’ihi na ha ga-adị ka nkume dị n’okpueze eze, ndị a na-ebuli elu dịka ọkọlọtọ n’elu ala Ya. Zekaraya 9:16.

Ọmega na ule nke abụọ mgbe ule alfa nke ntọala, nke bụ nke Rome guzobere ọhụụ ahụ, bụ ule ọmega nke nkume isi. Ọ bụ mmezu nke ule ụlọ nsọ ahụ, nke na-ebute ule nke atọ, bụ ule nyocha nke ikpe. Ule ahụ na-asachapụ klaasị abụọ nke ndị na-efe ofufe ka ha si n’ebe ibe ha nọ pụọ, na-ekewa ndị amamihe na ndị nzuzu dabere n’elu mmanụ ahụ, nke bụ ozi ahụ, ma ọ bụ dịka Sister White kọwara ya n’akwụkwọ nkọwa ya banyere ụlọ nzukọ dị na Kapanọm—“okwu nke eziokwu.”

Kapanọm bụ ebe, dịka e dere na Jọn 6:66, Jizọs tufuru ọnụ ọgụgụ kasịnụ nke ndị na-eso ụzọ ya n’otu oge, ndị na-eso ụzọ ahụ alaghachighịkwa ọzọ. Dị ka ule kachasị ukwuu nke ịbụ onye na-eso ụzọ n’oge Kraịst, Kapanọm bụ ihe nnọchianya nke ule omega nke ịbụ onye na-eso ụzọ n’oge Kraịst, nke n’aka nke ya ga-abụ ụdị nke ule omega nke ịbụ onye na-eso ụzọ n’usoro ule nke nzọụkwụ atọ nke malitere n’afọ 2023. Na Kapanọm, e ji Achịcha nke Eluigwe nọchite ule ahụ, ọ kpọpụtakwa ọdịda ndị Juu n’ọnọdụ nke enweghị ike ha ịghọta amụma, n’ihi na ha achọghị ịnakwere na mgbe Jizọs kwuru okwu banyere ihe ndị sitere n’okike, a ghaghị ịghọta ya n’ọrụ ime mmụọ.

Anyị ga-aga n’ihu n’ihe ndị a n’isiokwu na-esonụ.

> “Okwu Kraịst kwuru n’ụlọ nzukọ banyere achịcha nke ndụ bụ oge mgbanwe n’akụkọ ndụ Judas. Ọ nụrụ okwu ndị a, ‘Ọ bụrụ na unu erighị anụ ahụ nke Nwa nke mmadụ, ma ṅụọ ọbara Ya, unu enweghị ndụ n’ime unu.’ Jọn 6:53. Ọ hụrụ na Kraịst na-enye ezi ihe nke mmụọ karịa nke ụwa. O weere onwe ya dịka onye na-ahụ anya n’ihu, ma chee na ọ pụrụ ịhụ na Jizọs agaghị enweta nsọpụrụ ọ bụla, nakwa na Ọ gaghị enye ndị na-eso ụzọ Ya ọnọdụ dị elu ọ bụla. O kpebiri na ya agaghị ejikọta onwe ya na Kraịst nke ọma nke ukwuu nke na ọ gaghị enwe ike ịdọpụ onwe ya. Ọ ga-elekọta anya. O wee lekọta anya.”

> “Site n’oge ahụ gawa n’ihu, o gosipụtara obi abụọ ndị mere ka ndị na-eso ụzọ ahụ gbagwojuo anya. …” The Desire of Ages, 719.

## Nnwale Mbụ

> “Ile anya Jizọs tụkwasịrị Judas onye ịchọ onwe ya naanị mere ka o kwenye na Nna-ukwu ahụ aghọtala aghụghọ ya, ma gụọkwa àgwà ya dị ala, nke a na-elelị anya. Nke a bụ ịba mba kpọmkwem karịa nke Judas natara na mbụ. Nke a kpasuru ya iwe, ya mere e meghere ọnụ ụzọ nke Setan si banye ijide echiche ya. Kama ichegharịa, o kpara imegwara. N’ịma mgbu site n’ịmara mmehie ya, ma kpasuo ya ruo n’ókè ara n’ihi na a maara ikpe ọmụma ya, o biliri n’oche nri ahụ, gaa n’obí nnukwu onye nchụàjà, ebe ọ hụrụ ka nzukọ ahụ zukọrọ. E juputara ya n’mmụọ Setan, o meekwa dịka onye uche ya adịghị. Ụgwọ e kwere ya nkwa maka inyefe Nna-ukwu ya bụ mkpụrụ ego ọlaọcha iri atọ; ma maka ego dị nnọọ obere karịa nke igbe manu-otite ahụ ruru, o rere Onye Nzọpụta.”

> “N’ime mmụọ na n’omume, ọtụtụ yiri Judas. Ọ bụrụhaala na a na-agbachi nkịtị banyere ọnya ahụ nke agwa ha, a naghị ahụ iro doro anya; ma mgbe a baara ha mba, obi ilu na-ejupụta n’obi ha.” Youth Instructor, July 12, 1900.

## Ule nke Abụọ

> “Tupu Emume Ngabiga, Judas ezutewo ndị nchụàjà na ndị odeakwụkwọ ugboro nke abụọ, ma mechie nkwekọrịta ahụ iji nyefee Jizọs n’aka ha.... Judas wee were iwe n’ihi omume Kraịst nke ịsa ụkwụ ndị na-eso ụzọ Ya. O chere na ọ bụrụ na Jizọs nwere ike iweda Onwe Ya ala otu a, Ọ pụghị ịbụ eze Izrel. Olileanya nile banyere nsọpụrụ nke ụwa n’alaeze nke oge a ebibiela. Judas kwenyesiri ike na ọ dịghị ihe a ga-erite site n’iso Kraịst. Mgbe ọ hụchara Ya ka Ọ wedara Onwe Ya ala, dịka o chere, e mere ka o guzosie ike n’ebumnobi ya ịgọnarị Ya, ma kwupụta na a ghọgburu ya. Mmụọ ọjọọ jidere ya, o wee kpebie imezu ọrụ ahụ ọ kwetara ime n’ịrara Onyenwe ya nye.” The Desire of Ages, 645.

## Mkpebi Ikpeazụ

> “N’iju-anya na mgbagwoju anya n’ihi ikpughe ebumnobi ya, Judas biliri ngwa ngwa ịpụ n’ụlọ ahụ. ‘Ya mere Jisọs sịrị ya, Ihe ị na-eme, mee ya ọsọ ọsọ.... Ya onwe ya, ebe ọ natara iberibe nri ahụ, pụtara ozugbo: ọ bụkwa abalị.’ Abalị ka ọ bụ nye onye ahụ na-arara mmadụ nye ka ọ si n’ebe Kraịst nọ tụgharịa banye n’ọchịchịrị dị n’èzí.”

> “Ruo mgbe e mere nzọụkwụ a, Judas agafebeghị oke nke ohere nchegharị. Ma mgbe ọ hapụrụ ọnụnọ nke Onyenwe ya na nke ndị na-eso ụzọ ibe ya, mkpebi ikpeazụ ahụ e mewoala. Ọ agafeela akara ókè ahụ.”

> “Ịtụnanya ka ndidi ogologo nke Jisọs dịworo n’otú O si emeso mkpụrụobi a a nwara anwa. Ọ dịghị ihe ọbụla a pụrụ ime iji zọpụta Judas ka ahapụrụ emeghị. Mgbe o mesịrị gbaa ndụmọdụ ugboro abụọ ịrara Onyenwe ya nye, Jisọs ka nyere ya ohere ichegharị. Site n’ịgụ nzube zoro ezo nke obi onye nrara ahụ, Kraịst nyere Judas ihe àmà ikpeazụ, nke na-eme ka o doo anya, banyere ịdị Chineke Ya. Nke a bụ oku ikpeazụ a kpọrọ onye na-eso ụzọ ụgha ahụ ka o chegharịa. Arịrịọ ọbụla nke obi Kraịst, nke bụ nke Chineke na nke mmadụ, pụrụ ime, ahapụghị. Ebili mmiri nke ebere, nke nganga isi ike jụrụ ma kpọghachi azụ, lọghachiri ọzọ n’osimiri ka ukwuu nke ịhụnanya na-emeri emeri. Ma ọ bụ ezie na nchọpụta nke mmehie ya tụrụ Judas n’anya ma kpasuo ya ụjọ, o mere ka o sie ike karị n’obi ya. Site na nri nsọ nke oriri nsọ, ọ pụrụ gaa imezu ọrụ nrara ahụ.”

> “N’ịkpọpụta ahụhụ ahụ megide Judas, Kraịst nwekwara ebumnobi ebere n’ebe ndị na-eso ụzọ Ya nọ. N’ụzọ a ka O nyere ha ihe àmà kachasị elu nke ịbụ Mesaịa Ya. ‘Ana m agwa unu tupu o mee,’ ka O kwuru, ‘ka, mgbe o mezuru, unu wee kwere na ABỤ M.’ Ọ bụrụ na Jisọs nọrọrịrị nkịtị, dịka onye na-amaghị ihe ga-abịakwasị Ya, ndị na-eso ụzọ ahụ gaara eche na Nna-ukwu ha enweghị ịhụ ihe n’ihu nke Chineke, na e jidere Ya n’amaghị ama ma rara Ya nye n’aka ìgwè mmadụ na-egbu mmadụ. Otu afọ tupu nke a, Jisọs agwala ndị na-eso ụzọ ahụ na Ọ họrọla mmadụ iri na abụọ, nakwa na otu n’ime ha bụ ekwensu. Ugbu a okwu Ya gwara Judas, nke na-egosi na a maara aghụghọ ya nke ọma nke ọma nye Nna-ukwu ya, ga-eme ka okwukwe nke ndị na-eso ụzọ Kraịst ezi-okwu sie ike n’oge mmechuihu Ya. Ma mgbe Judas ga-abịaruo ọgwụgwụ ya dị egwu, ha ga-echeta ahụhụ ahụ Jisọs kpọpụtara megide onye raara Ya nye.” The Desire of Ages, 653–655.

Back to Articles