Article

# Akwụkwọ Daniel—Nọmba Otu-Narị na Iri na Asaa

Ikpughe Iwu Ụka Sọnde Nke Na-abịa N’oge Na-adịghị Anya: Nyocha Tàịpòlòjị Nke Ihe-Ịrịbama Iji Gbaa Ọsọgwụgwọ

Author

Jeff Pippenger

Published

March 5, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Nwanyị White na-akọwa iwu ụbọchị Sọnde nke na-abịa n’oge na-adịghị anya dịka “ihe ịrịba ama” ahụ, nke ndị agha Rom gbara Jerusalem gburugburu n’afọ 66 sere onyinyo ya; n’ime ime otú a, ọ na-akọwapụtakwa otu ìgwè ndị nwere anya ma ha anaghị ahụ ụzọ, ma nwee ntị ma ha anaghị anụ ihe.

> “Ebighị ebi nāgbarịrị n’ihu anyị. Ákwà mgbochi ahụ dị njikere ka e bulie ya. Anyị ndị nọ n’ọnọdụ a dị nsọ ma juputa n’ọrụ na ibu ọrụ, gịnị ka anyị na-eme, gịnịkwa ka anyị na-eche banyere ya, nke na-eme ka anyị jidesie ịhụnanya ịchọ udo na ịdị mfe nke onwe anyị ike, ebe mkpụrụ obi na-ala n’iyi gburugburu anyị? Obi anyị aghọwo ndị kpọnwụrụ akpọnwụ kpamkpam? Anyị enweghị ike ịnụ ma ọ bụ ghọta na anyị nwere ọrụ anyị ga-arụ maka nzọpụta nke ndị ọzọ? Ụmụnna, ọ̀ bụ unu so n’otu ìgwè ahụ nke, ebe unu nwere anya, unu adịghị ahụ ụzọ, ebe unu nwekwara ntị, unu adịghị anụ ihe? Ọ̀ bụ n’efu ka Chineke nyere unu ihe ọmụma nke uche Ya? Ọ̀ bụ n’efu ka O zitere unu ịdọ aka ná ntị ugboro ugboro? Ùnu kwere okwu ndị ahụ nke eziokwu ebighị ebi banyere ihe na-achọ ịbịakwasị ụwa, ùnu kwere na ikpe Chineke na-adakwasị ndị mmadụ n’elu, ma unu ka pụrụ ịnọdụ n’udo, bụrụ ndị umengwụ, ndị akpachapụghị anya, ndị hụrụ ihe ụtọ n’anya?”

> “Ugbu a abụghị oge ka ndị nke Chineke na-etinye ịhụnanya obi ha ma ọ bụ na-akpakọba akụ ha n’ụwa. Oge ahụ adịghị anya, mgbe, dịka ndị mbụ so na ndị na-eso ụzọ Kraịst, a ga-amanye anyị ịchọ ebe mgbaba n’ebe ndị tọgbọrọ n’efu na ndị naanị ha nọ. Dịka nnọchibido nke Jerusalem site n’aka ndị agha Rom bụ ihe mgbaàmà mgbapụ nye Ndị Kraịst bi na Judia, otu a ka iweghara ike n’aka mba anyị n’iwu nke na-eme ka e debe sabbath nke ndị popu ga-abụ ịdọ aka ná ntị nye anyị. N’oge ahụ ka ọ ga-abụ oge ịhapụ nnukwu obodo dị iche iche, dị ka nkwadebe maka ịhapụ ndị nta, gaa n’ụlọ obibi ndị zoro ezo n’ebe ndị dịpụrụ adịpụ n’etiti ugwu.” Testimonies, volume 5, 464.

Iwu ụbọchị Sọnde nke na-abịa n’oge na-adịghị anya na United States bụ akara ịdọ aka ná ntị (ama), “ka a pụọ n’obodo ukwu ndị ahụ, dịka nkwadebe tupu a ahapụ ndị nta maka ụlọ obibi dị jụụ n’ebe ndị zoro ezo n’etiti ugwu.” Adventizim Laodisia n’ozuzu ya amaghị nke ọma na nsogbu iwu ụbọchị Sọnde dị na United States na-emezu “ama” ahụ e kwuru maka ya n’akwụkwọ The Great Controversy. E ji ya atụ “ama” ahụ dị na mmalite nke afọ atọ na ọkara ahụ. “Ama” ahụ nke mezuru n’oge mbido nnọchibido Jerusalem nke bịara n’afọ 66, ma ọ na-anọchi anya “ensign” ahụ a na-ebuli elu n’oge iwu ụbọchị Sọnde nke na-abịa n’oge na-adịghị anya.

E mezuru n’eziokwu nke Jerusalem ka Taitọs rụzuru n’afọ 70 AD, ma e buru ụzọ gosipụta nnọchibido Taitọs n’ụdị amụma site na nnọchibido Cestius n’afọ 66 AD, n’ihi na Jizọs na-eji mbido ihe akọwa ọgwụgwụ ihe. Ọ bụ nnọchibido mbụ nke Cestius ka bụ “ihe-iriba-ama” Jizọs nyere ka e jiri gbapụ, ọ bụghị nnọchibido Taitọs. Otu bụ nnọchibido dị na mbido, nke ọzọ bụ nnọchibido dị na ọgwụgwụ.

> “Ọ dịghị ọbụna otu Onye Kraịst lara n’iyi n’mbibi nke Jerusalem. Kraịst enyewo ndị na-eso ụzọ Ya ịdọ aka ná ntị, ndị nile kwekwara n’okwu Ya nọ na-eche ihe ịrịba ama ahụ e kwere ná nkwa. ‘Mgbe unu ga-ahụ Jerusalem ka ndị agha gbara ya gburugburu,’ ka Jisọs kwuru, ‘mgbe ahụ maranụ na mbibi ya adịla nso. Mgbe ahụ ka ndị nọ na Judia gbaga n’ugwu; ka ndị nọkwa n’etiti ya pụọ n’ime ya.’ Luk 21:20, 21. Mgbe ndị Rom n’okpuru Cestius gbara obodo ahụ gburugburu, ha n’atụghị anya hapụrụ nnọchibido ahụ mgbe ihe nile yiri ka ọ dị mma maka mwakpo ozugbo. Ndị a na-anọchibido, n’ihi na ha enweghịzi olileanya na ha ga-eguzogide nke ọma, nọ n’ọnụ ịrara onwe ha nye, mgbe ọchịagha Rom ahụ wepụrụ ndị agha ya n’enweghị ọbụna ntakịrị ihe kpatara ya pụtara ìhè. Ma nlekọta ebere nke Chineke nọ na-edu ihe omume nile maka ọdịmma nke ndị nke Ya. E nyere ihe ịrịba ama ahụ e kwere ná nkwa nye Ndị Kraịst ahụ nọ na-eche nche, ma ugbu a e nyere ohere ka ndị nile chọrọ ime nke a rubere ịdọ aka ná ntị nke Onye Nzọpụta isi. E mere ka ihe omume dị otu a n’okpuru ọchịchị Chineke nke na ndị Juu ma ọ bụ ndị Rom agaghị egbochi mgbapụ nke Ndị Kraịst. N’oge Cestius laghachiri azụ, ndị Juu, ebe ha si na Jerusalem pụta ibuso ya agha, chụpụrụ ndị agha ya na-alaghachi azụ; ma mgbe ndị agha abụọ ahụ nọ n’ịrụsi ọrụ ike otu a, Ndị Kraịst nwetara ohere isi n’obodo ahụ pụọ. N’oge a kwa, e meela ka ala ahụ dị ọcha n’aka ndị iro ndị nwere ike ịnwa igbochi ha. N’oge nnọchibido ahụ, ndị Juu zukọtara na Jerusalem ime Emume Ụlọikwuu, ma n’ụzọ dị otu a Ndị Kraịst n’ala ahụ dum nwere ike ịgbapụ n’enweghị onye na-enye ha nsogbu. N’enweghị oge ọ bụla ha tufuru, ha gbapụrụ gaa n’ebe nchekwa—obodo Pella, n’ala Perea, n’ofe Jọdan.” The Great Controversy, 30.

Mgbachi Jerusalem site n’aka Cestius n’afọ 66 mezuru “ihe‑àmà” ịdọ aka ná ntị ahụ nke Kraịst depụtara maka Ndị Kraịst nke akụkọ ihe mere eme ahụ, ma mgbachi obodo ahụ n’aka Titus n’afọ 70 AD enyeghị “ihe‑àmà” ọ bụla ka a gbapụ. N’ime mgbachi ahụ, ọ dịghị Ndị Kraịst fọdụrụ n’obodo ahụ, mgbachi ikpeazụ ahụ wee duga ná mbibi Jerusalem, ma n’ime mbibi Jerusalem ahụ “ọ dịghị otu Onye Kraịst nwụrụ,” n’ihi na Ndị Kraịst ahụ agbapụla ná mmalite nke akụkọ ihe mere eme ahụ.

> “Ndị agha ndị Juu, ebe ha na-achụ Cestius na ndị agha ya n’azụ, dakwasịrị ndị nọ n’azụ ha n’ike na oke iwe dị otú a nke na o yiri ka a ga-ebibi ha kpamkpam. Ọ bụ naanị site n’oké ihe isi ike ka ndị Rom ji nwee ihe ịga nke ọma n’ịlaghachi azụ ha. Ndị Juu gbapụrụ ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ na ha enweghi mfu ọbụla, ma were ihe nkwata ha laghachi na mmeri gaa Jerusalem. Ma ihe ịga nke ọma a nke pụtara ìhè wetara ha naanị ihe ọjọọ. O kpaliri n’ime ha mmụọ ahụ nke iguzogide ndị Rom n’isi ike, nke n’oge na-adịghị anya wetara ahụhụ a na-apụghị ikwu n’ọnụ n’elu obodo ahụ a kara aka ibibi.”

> “Ọdachi ndị dị egwu dakwasịrị Jerusalem mgbe Taịtọs maliteghachiri nnọchibido ahụ. E mechibidoro obodo ahụ n’oge Emume Ngabiga, mgbe ọtụtụ nde ndị Juu zukọtara n’ime mgbidi ya.” The Great Controversy, 31.

Site n’oriri Ngabiga n’afọ 66 ruo n’Ista Ngabiga n’afọ 70 bụ afọ atọ na ọkara, nke n’ụzọ amụma bụ otu puku narị abụọ na ụbọchị iri isii. Site n’afọ 66 ruo n’afọ 70, Rom nke ndị na-ekpere arụsị zọpịara ebe nsọ na usuu ahụ n’okpuru ụkwụ, dịka Rom nke ndị popu zọpịrị obodo nsọ n’okpuru ụkwụ ruo ọnwa iri anọ na abụọ site n’afọ 538 ruo n’afọ 1798.

> Ma ogige nke dị n'èzí ụlọ nsọ ahapụ ya, atụkwala ya; n’ihi na e nyere ya ndị mba ọzọ: ha ga-azọkwa obodo nsọ ahụ n’okpuru ụkwụ ruo ọnwa iri anọ na abụọ. Mkpughe 11:2.

Ma Rom nke ndị ọgọ mmụọ ma Rom nke ndị popu zọtọsịrị Jerusalem ụkwụ ruo otu puku ụbọchị narị abụọ na iri isii (afọ), si otú a na-akọwapụta na Rom nke oge a ga-azọda Jerusalem nke mmụọ nke ụbọchị ikpeazụ ụkwụ n’oge ihe nnọchianya nke otu puku ụbọchị narị abụọ na iri isii. Oge ihe nnọchianya ahụ ga-amalite n’iwu Sọnde nke na-abịa n’oge na-adịghị anya na United States, mgbe a gwọchara ọnya ahụ na-egbu egbu.

> M hụkwara otu n’ime isi ya dịka e merụrụ ya ruo ọnwụ; a gwọrọkwa ọnya ọnwụ ya: ụwa dum wee ju anya soro anụ ọhịa ahụ. Ha kpọkwara dragọn ahụ isiala nke nyere anụ ọhịa ahụ ike: ha kpọkwara anụ ọhịa ahụ isiala, sị, Ònye ka anụ ọhịa ahụ hà? ònye pụrụ ibu agha megide ya? E nyekwara ya ọnụ na-ekwu okwu ukwu na nkwulu; e nyekwara ya ike ịga n’ihu ọnwa iri anọ na abụọ. Mkpughe 13:3–5.

Ọnwa iri anọ na abụọ nke mkpagbu nke papacy n’ihe nnọchianya bụ “awa” nke nsogbu iwu ụbọchị Sọnde. “Awa” ahụ na-amalite site n’“ihe ịrịba ama” (ọkọlọtọ), ma ọ na-ejedebe n’“ihe ịrịba ama” dị iche iche. “Ihe ịrịba ama” nke ọkọlọtọ ahụ n’oge iwu ụbọchị Sọnde ga-eme ka Ndị Kraịst ọ bụla ka nọ na Babilọn gbapụ gaa n’ugwu dị ebube, ugwu nsọ ahụ nke e buliri elu karịa ugwu nta ndị ọzọ.

> Ọ ga-erukwa n’ụbọchị ikpeazụ, na a ga-eme ka ugwu nke ụlọ Jehova guzosie ike n’elu ugwu niile, a ga-ebulikwa ya karịa nta ugwu; mba niile ga-asọbata n’ime ya. Ọtụtụ ndị mmadụ ga-aga kwa sị, Bịanụ, ka anyị rigoo n’ugwu Jehova, n’ụlọ Chineke nke Jekọb; ọ ga-akụziri anyị ụzọ Ya, anyị ga-ejegharịkwa n’ụzọ Ya: n’ihi na n’ihe si na Zayọn ka iwu ga-apụta, na okwu Jehova site na Jerusalem. Aịzaya 2:2, 3.

Ịgbapụ n’obodo ukwu n’oge iwu nke na-amanye ife ofufe ụbọchị Sọnde ka e ji mee ihe nnọchianya ma n’ịgbapụ ndị Kraịst n’afọ 66, ma n’ịgbapụ ụka ahụ n’afọ 538 nke gbara ọsọ gbaba n’ọzara.

> Nwanyị ahụ gbagara n’ọzara, ebe o nwere ebe Chineke kwadobere, ka e wee zụọ ya nri n’ebe ahụ otu puku ụbọchị narị abụọ na iri isii. Mkpughe 12:6.

Mbibi nke Jerusalem site n’ogige mgbochi mbụ ruo n’ogige mgbochi ikpeazụ were afọ atọ na ọkara, ma e nyere ozi ịdọ aka ná ntị banyere mbibi na-abịa ruo afọ asaa, afọ atọ na ọkara tupu ogige mgbochi mbụ na afọ atọ na ọkara mgbe e mesịrị.

> “Amụma niile Kraịst nyere gbasara mbibi nke Jerusalem mezuru kpọmkwem dịka e kwuworo ha. Ndị Juu nwetara eziokwu nke okwu ịdọ aka ná ntị Ya: ‘N’otú unu si atụ, a ga-atụkwara unu ọzọ.’ Matiu 7:2.

> “Ọtụtụ ihe ịrịba ama na ihe ịtụnanya pụtara, na-ebu amụma banyere ọdachi na mbibi. N’etiti abalị, ìhè na-abụghị nke nkịtị mụbara n’elu ụlọ nsọ ahụ na ebe ịchụàjà ahụ. N’elu ígwé ojii n’oge ọdịda anyanwụ e sere ụgbọ ịnyịnya agha na ndị agha ka ha na-achịkọta onwe ha maka ọgụ. Ndị nchụàjà ndị na-eje ozi n’abalị n’ebe nsọ ahụ jidere egwu n’ihi ụda ndị omimi; ụwa maa jijiji, a nụkwara ọtụtụ olu ka ha na-eti mkpu, sị: ‘Ka anyị si n’ebe a pụọ.’ Nnukwu ọnụ ụzọ ọwụwa anyanwụ ahụ, nke dị oke arọ nke na o siri ike ka mmadụ iri abụọ mechie ya, nke e jikwa nnukwu mgbodo ígwè ndị e gbanyesiri miri emi n’okpuru ala nkume siri ike chekwaa, meghere n’etiti abalị, na-enweghị ihe a hụrụ anya mere ya.—Milman, The History of the Jews, book 13.

> “Ruo afọ asaa, otu nwoke nọgidere na-agagharị n’okporo ámá Jerusalem, na-ekwupụta ahụhụ ndị ga-abịakwasị obodo ahụ. Ehihie na abalị ọ na-abụ abụ iru uju ahụ dị egwu, sị: ‘Olu sitere n’ọwụwa anyanwụ! olu sitere n’ọdịda anyanwụ! olu sitere n’ifufe anọ! olu imegide Jerusalem na imegide ụlọ nsọ! olu imegide ndị na-alụ ọhụrụ na ndị a na-alụ ọhụrụ! olu imegide mmadụ nile!’—Ibid. E tinyere ihe a dị ịtụnanya n’ụlọ mkpọrọ ma pịa ya ihe, ma ọ dịghị mkpesa ọbụla si n’egbugbere ọnụ ya pụta. N’ịza mkparị na mmegbu, naanị ihe ọ na-ekwu bụ: ‘Ahụhụ, ahụhụ diri Jerusalem!’ ‘ahụhụ, ahụhụ diri ndị bi n’ime ya!’ Mkpu ịdọ aka ná ntị ya akwụsịghị ruo mgbe e gburu ya n’oge nnọchibido ahụ ọ buru amụma banyere ya.” The Great Controversy, 29, 30.

Mbibi ikpeazụ nke Jerusalem nkịtị n’afọ 70 bu ụzọ nwee “ihe ịrịba ama na ihe ịtụnanya” ndị gosiri “ọdachi na mbibi.” E gosipụtara “ihe ịrịba ama” ịdọ aka ná ntị ahụ ruo afọ atọ na ọkara tupu nnọchibido mbụ ahụ, nakwa n’ime afọ atọ na ọkara ahụ nke dugara n’mbibi ahụ. “Ihe ịrịba ama” ndị ahụ (n’ụdị ọtụtụ) nke kpọrọ mbibi na-abịa abụghị “ihe ịrịba ama” nke ịdọ aka ná ntị ka a gbapụ, kama ọ bụ nkwupụta na oge amara na-eru nso ikpochie.

N’ihe gbasara ịzọpịakwa Jerusalem nke mmụọ site n’afọ 538 ruo 1798, “ihe-ịrịba-ama” nke ịdọ aka ná ntị ka a gbapụ bụ mgbe ihe arụ nke mbibi pụtara, mgbe “nwoke ahụ nke mmehie” ka e “kpughere,” dị ka “nwa nke ịla n’iyi; Onye na-emegide ma na-ebuli onwe ya elu karịa ihe niile a na-akpọ Chineke, ma ọ bụ nke a na-efe ofufe; nke mere na ya, dị ka Chineke, na-anọdụ n’ụlọ nsọ Chineke, na-egosi onwe ya na ọ bụ Chineke.”

> Ya mere, mgbe unu ga-ahụ ihe arụ nke mbibi ahụ, nke e kwuru maka ya site n’ọnụ Daniel onye amụma, ka o guzo n’ebe nsọ, (onye ọ bula na-agụ ya, ya ghọta.) Matiu 24:15.

Mgbe Ndị Kraịst nke akụkọ ahụ matara “ihe ịrịba ama” ahụ, ha gbara ọsọ gaa n’ọzara ruo otu puku afọ abụọ na narị afọ isii.

> “Ọ chọrọ ọgụ siri ike nke ukwuu ka ndị ga-abụ ndị ntụkwasị obi nwee ike iguzo sie ike megide aghụghọ na arụ arụ ndị e zoro n’okpuru uwe ndị nchụàjà ma webata ha n’ime ụka. A naghị anabata Akwụkwọ Nsọ dị ka ụkpụrụ nke okwukwe. A kpọrọ ozizi nke nnwere onwe n’okpukpe ịjụ okwukwe, e wee kpọọ ndị na-akwado ya asị ma chụpụ ha.

> “Mgbe ọgụ dị ogologo ma sie ike gasịrị, mmadụ ole na ole ahụ kwesịrị ntụkwasị obi kpebiri ịkwụsị njikọ nile ha nwere na chọọchị ahụ dapụrụ n’ezi okwukwe ma ọ bụrụ na ọ ka jụ ịtọhapụ onwe ya n’ụgha na ikpere arụsị. Ha hụrụ na nkewa bụ mkpa zuru oke ma ọ bụrụ na ha ga-erube isi n’okwu Chineke. Ha agaghị anwa anabata njehie ndị na-eweta ọnwụ nye mkpụrụ obi nke ha, ma setịkwa ihe atụ nke ga-etinye okwukwe ụmụ ha na ụmụ ụmụ ha n’ihe ize ndụ. Iji nweta udo na ịdị n’otu, ha dị njikere ime nkwenye ọ bụla kwekọrọ n’ịbụ ndị kwesị ntụkwasị obi nye Chineke; ma ha chere na ọbụna udo ga-adị oke ọnụ ma ọ bụrụ na a zụtara ya site n’àjà ụkpụrụ. Ọ bụrụ na a ga-enweta ịdị n’otu naanị site n’ime nkwekọrịta n’eziokwu na ezi omume, mgbe ahụ ka ọdịiche dịrị, ọbụna agha.” The Great Controversy, 45.

Mgbe a na-eru ná njedebe nke afọ otu puku abụọ na iri isii nke mkpagbu ndị popu, e nwere “ihe ịrịba ama” (n’ọtụtụ), ma dịka ọ dịkwa na “ihe ịrịba ama” ndị ahụ n’ọgwụgwụ nke ụbọchị otu puku abụọ na iri isii mgbe Rome ndị ọgọ mmụọ zọchara Jerusalem nkịtị n’okpuru ụkwụ; “ihe ịrịba ama” ndị ahụ abụghị ihe ịrịba ama nke ịgbapụ.

> “Onye Nzọpụta ahụ na-enye ihe ịrịbama nke ọbịbịa Ya, ma karịa nke a, Ọ na-akọwapụta oge nke nke mbụ n’ime ihe ịrịbama ndị a ga-apụta: ‘Ozugbo mgbe mkpagbu nke ụbọchị ndị ahụ gasịrị, a ga-eme ka anyanwụ gbaa ọchịchịrị, ọnwa agaghị enyekwa ìhè ya, kpakpando ga-esi n’eluigwe dapụ, a ga-emekwa ka ike nke eluigwe maa jijiji: mgbe ahụ ka ihe ịrịbama nke Nwa nke mmadụ ga-apụta n’eluigwe: mgbe ahụkwa ka ebo niile nke ụwa ga-akwa ákwá, ha ga-ahụkwa Nwa nke mmadụ ka Ọ na-abịa n’ígwé ojii nke eluigwe n’ike na ebube dị ukwuu. Ọ ga-ezigakwa ndị mmụọ ozi Ya na nnukwu ụda opi, ha ga-achịkọtakwa ndị a họpụtara Ya site n’akụkụ anọ nke ụwa, site n’otu nsọtụ eluigwe ruo na nke ọzọ.’”

> “N’ọgwụgwụ nke nnukwu mkpagbu nke ọchịchị ndị pope, Kraịst kwupụtara, anyanwụ ga-agba ọchịchịrị, ọnwa agaghị enye ìhè ya. Mgbe ahụ, kpakpando ga-ada site n’eluigwe. Ọzọkwa, Ọ sịrị, ‘Mụtanụ ilu sitere n’osisi fig; Mgbe alaka ya ka dị nro, ma ọ na-amịpụta akwụkwọ ndụ, unu maara na oge okpomọkụ adịla nso: otu a kwa, unu, mgbe unu ga-ahụ ihe ndị a nile, maranụ na Ọ nọ nso, ọbụna n’ọnụ ụzọ.’ Matiu 24:32, 33, margin.”

> “Kraịst enyela ihe-ịrịba-ama nke ọbịbịa Ya. Ọ na-ekwupụta na anyị pụrụ ịmata mgbe Ọ nọ nso, ọbụna n’ọnụ ụzọ. O kwuru banyere ndị na-ahụ ihe-ịrịba-ama ndị a, sị, ‘Ọgbọ a agaghị agabiga, ruo mgbe ihe ndị a niile ga-emezu.’ Ihe-ịrịba-ama ndị a apụtawo. Ugbu a anyị matara n’ezie na ọbịbịa nke Onyenwe anyị dị nso. ‘Eluigwe na ụwa ga-agabiga,’ ka Ọ na-ekwu, ‘ma okwu M agaghị agabiga.’” The Desire of Ages, 631, 632.

Mgbe “afọ atọ na ọkara nke a na-azọda Jerusalem n’okpuru ụkwụ” site n’aka Rom nke popu na-eru ọgwụgwụ, e nwere usoro nke “ihe ịrịba ama,” ndị kọwara ọbịbịa Kraịst ma meghee akụkọ ihe mere eme nke ndị Millerite. A ga-emegharị akụkọ ihe mere eme nke ndị Millerite n’ụbọchị ikpeazụ kpọmkwem n’akwụkwọ ozi ya. “Ihe ịrịba ama” ndị ahụ, nke pụtara “na njedebe nke nnukwu mkpagbu nke popu,” ka e ji “ihe ịrịba ama” ndị pụtara dị ka mmechi nke afọ atọ na ọkara nke ịzọda Jerusalem n’okpuru ụkwụ site n’afọ 66 ruo 70 site n’aka Rom na-ekpere arụsị mee ihe atụ. Ya mere, dabere n’ọnụ ndị àmà abụọ, a ga-enwe “ihe ịrịba ama” nke ọkọlọtọ ahụ a na-ebuli elu n’oge ala ọma jijiji ukwu ahụ, nke bụ ihe ịrịba ama nke ịdọ aka ná ntị ka a gbaa ọsọ n’akụkọ ihe mere eme nke Rom nke oge a, ma a ga-enwekwa “ihe ịrịba ama” n’ọtụtụ, nke ga-apụta na mmechi nke oge mkpagbu nke Rom nke oge a n’ụbọchị ikpeazụ.

Anyị ga-aga n’ihu na ọmụmụ a n’isiokwu na-esonụ.

> “Gụọ isi nke iri abụọ na otu nke Luk. N’ime ya Kraịst na-enye ịdọ aka ná ntị a, ‘Lezienụ onwe unu anya, ka obi unu ghara ibu arọ n’oge ọ bụla site n’iribiga nri ókè, na ịṅụbiga mmanya ókè, na nchegbu nke ndụ a, ka ụbọchị ahụ wee ghara ịbịakwasị unu na mberede n’amaghị unu. N’ihi na dịka ọnyà ka ọ ga-abịakwasị ndị niile bi n’elu ụwa dum. Ya mere, mụụrụ anya unu, na-ekpekwa ekpere mgbe niile, ka e wee gụọ unu na ndị kwesiri ịgbanahụ ihe ndị a niile, na iguzo n’ihu Nwa nke mmadụ’ (Luk 21:34–36).”

> “Ihe ịrịba ama nke oge ndị a na-emezu n’ụwa anyị, ma a na-anọchi ụka dị iche iche n’ozuzu ha anya dị ka ndị na-ehi ụra. Ò kwesịghị ka anyị were ahụmahụ nke ụmụ agbọghọ amaghị ihe ahụ dọọ aka na ntị, ndị, mgbe oku ahụ bịara, ‘Lee, nwoke ahụ a na-alụ nwaanyị na-abịa; pụtanụ izute ya,’ chọpụtara na ha enweghị mmanụ n’ọkụ ha? Ma ka ha gara ịzụ mmanụ, nwoke ahụ a na-alụ nwaanyị soro ụmụ agbọghọ ndị amamihe banye n’oriri alụmdi na nwunye, e mechikwara ụzọ. Mgbe ụmụ agbọghọ amaghị ihe ahụ rutere n’ụlọ oriri ahụ, a jụrụ ha n’ụzọ ha na-atụghị anya ya. Nna ukwu nke oriri ahụ kwupụtara, ‘Amaghị m unu.’ A hapụrụ ha ka ha guzo n’èzí n’okporo ụzọ tọgbọrọ n’efu, n’oké ọchịchịrị nke abalị.” Manuscript Releases, mpịakọta nke 15, 229.

Back to Articles