Article

# Akwụkwọ Joel na Ụka Adventist Ụbọchị-Izu nke Asaa nke Laodisia — Nọmba Iri Anọ na Anọ

Nọmba Iri Anọ na Anọ

Author

Jeff Pippenger

Published

February 10, 2026

Formats

PDF
Word
Song MP3

N’afọ 1844, e kpughere ozizi nke Sabbath ụbọchị nke asaa, e mesịakwa kwusie ya ike nye Sister White mgbe ọ lere anya n’ime igbe ọgbụgba-ndụ ahụ. O dekọrọkwa na n’ụbọchị ikpeazụ ozizi nke mbata Kraịst n’anụ ahụ nwere otu nkwusioru ike nke eluigwe ahụ. Sabbath ụbọchị nke asaa na-anọchi anya ìhè pụrụ iche sitere n’igbe ahụ mgbe Ụbọchị Mkpuchi Mmehie nke ihe oyiyi ya na-emezu malitere, ma Sabbath afọ nke asaa na-anọchi anya ìhè pụrụ iche sitere n’igbe ahụ mgbe Ụbọchị Mkpuchi Mmehie nke ihe oyiyi ya na-emezu ruru ngwụcha ya.

Ozizi nke mbata n’anụ ahụ ka e jiri mee ihe nnọchianya ya n’ọgbakọ nsọ ikpeazụ nke Levitikọs iri abụọ na atọ; ọ bụ omega nke ụbọchị-izu ike nke asaa, nke bụ ọgbakọ nsọ mbụ ná mmalite Levitikọs iri abụọ na atọ. Ụbọchị-izu ike mbụ ahụ na-anọchi anya ike okike nke Chineke, ụbọchị-izu ike ikpeazụ ahụ kwa na-anọchi anya ike Ya nke imegharị ihe ọhụrụ. Ụbọchị-izu ike mbụ ahụ ka a na-anọchi anya ya site na ọnụọgụ “23,” nke ikpeazụ kwa site na ọnụọgụ “252.”

Akara ngosi abụọ ahụ bụ nkwụnye-akwụkwọ nke Levitikọs iri abụọ na atọ, ha bụkwa nkwụnye-akwụkwọ nke akụkọ ihe mere eme ndị Millerite. Afọ 1798 bụ mmezu nke afọ 2,520 e kpebiri imegide alaeze ugwu nke Izrel, ma afọ 2,300 mezuru n’October 22, 1844. Mgbe a duru Nwanyị White banye n’ebe nsọ ma o legide Iwu Iri ahụ anya, ọ nọ na-anọchi anya ndị Chineke nke ụbọchị ikpeazụ, ndị na-eso Kraịst banye n’Ebe Kachasị Nsọ mgbe Ọ na-emecha ọrụ Ya nke ime ka mmadụ na Chineke dịrị n’otu. Nnwale nke ụlọ nsọ bụ nnwale nke iso Nwa Atụrụ ahụ ebe ọbụla Ọ na-aga.

> Ndị a bụ ndị a na-emetọghị na ndị inyom; n’ihi na ha bụ ndị na-amaghị nwoke. Ndị a bụ ndị na-eso Nwa-atụrụ ahụ ebe ọ bụla Ọ na-aga. A gbapụtara ndị a n’etiti mmadụ, bụrụ mkpụrụ mbu nye Chineke na nye Nwa-atụrụ ahụ. Mkpughe 14:4.

Nwanneanyị White, dị ka onye amụma, nọ na-egosi ndị kwesịrị ntụkwasị obi na mbido bụ́ ndị jiri okwukwe banye n’Ebe Kachasị Nsọ, ma n’ime ime otú ahụ ọ nọ na-enye ihe nlereanya nke ndị kwesịrị ntụkwasị obi na njedebe bụ́ ndị jiri okwukwe banye n’Ebe Kachasị Nsọ ma mesịa lekwasị Anya n’ime igbe ọgbụgba ndụ ahụ. Ihe ha na-ahụ ebe ahụ ka e mere ka o doo ìhè bụ ozizi nke nnabata anụahụ, mmezu nke ime ka mmadụ na Chineke bụrụ otu. Ha na-ahụ cherubim mkpuchi abụọ ahụ ka ha na-anọchi anya Ụbọchị Izu Ike abụọ nke okike na nke imepụta ọzọ. Ha na-ahụ 252 n’otu akụkụ nke igbe ahụ na 23 n’akụkụ nke ọzọ ma mata na, n’ịdị n’otu na okike na imepụta ọzọ, 23 na-anọchi anya alụmdi na nwunye nke Chi na mmadụ, ha na-ahụkwa 252 dịka akara nke mgbanwe mmadụ n’ime mmadụ a jikọtara ya na Chi.

A gaghị ewepu ebe ebere ahụ, ya mere ka Sister White leba n’ime ya bụ mkpughe pụrụ iche, ma n’ụzọ amụma ihe osise ahụ bụ nke ụbọchị ikpeazụ karịa ụbọchị ndị ọ dịrị ndụ n’ime ha. Site n’ile anya ka a na-agbanwe anyị. Nnwale nke ụlọ nsọ bụ Kraịst na-eduga ndị ya bụ ndị na-amaghị nwoke n’ụlọ nsọ Ya, nzọụkwụ site n’nzọụkwụ. Eziokwu amụma na-anọchi anya nzọụkwụ ndị dị n’ụzọ ahụ nke ozi Mkpu Etiti Abalị na-eme ka o doo ìhè.

Ụlọ nsọ ndị Millerite nke afọ iri anọ na isii bụ nzọụkwụ.

Ụlọ nsọ nke mmadụ nke “23,” (nwoke na nwanyị, O kere ha) bụ nzọụkwụ.

Kraịst ịkpọlite ụlọ nsọ Ya n’ime ụbọchị atọ bụ otu nzọụkwụ.

Ụlọ nkwakọba ihe bụ ụlọ nsọ nke Malakaị.

Nehemaịa sachara ụlọ nkwakọba ihe ahụ site n’imebi nsọ nke Tobaya.

Ụlọ nsọ ahụ bụ ebe Hilkaya, onye isi nchụàjà, chọpụtara akwụkwọ ihe odide Moses n’oge mmegharị mmụọ nke eze Josaya.

Ụlọ nsọ Nehemaịa sachara pụọ n’ịmerụ nsọ bụ otu ụlọ nsọ ahụ Kraịst sachara ugboro abụọ pụọ n’“ịmerụ ya n’ụzọ nsọ-ịkwa arụ” dịka Sista White kwuru.

Igbe ihe nke nrọ Miller bụ otu nzọụkwụ.

Ozugbo Kraịst duru ndị Ya kwere ekwe banye n’Ebe Kachasị Nsọ, Ọ na-edukwa ha, dịka Nwannaanyị White nọchiri anya ha, ruo n’ebe igbe ọgbụgba ndụ ahụ dị, na-ebuli oche ebere elu ma kwe ka ha lee n’ime ya. Mgbe ha lere n’ime ya, ha na-ahụ na ma ozizi nke ịbịanụ n’anụ ahụ nke Kraịst ma kwa Sabbath nke ụbọchị nke asaa ka eji ìhè nro gbaa gburugburu. Ahịrị n’elu ahịrị, ndị na-amata ozizi ndị ahụ nke “eji ìhè nro gbaa gburugburu” na-esonyere Nwannaanyị White, na-abanye n’Ebe Kachasị Nsọ site n’okwukwe ma na-ele n’ime igbe ọgbụgba ndụ ahụ.

Ndị amụma oge ochie kwuru okwu kpọmkwem karịa maka ụbọchị ikpeazụ karịa ụbọchị ndị ha biri n’ime ha. Mgbe ndị amụma oge ochie ahụ n’onwe ha ghọrọ akụkụ nke àmà ahụ, ha na-anọchite anya ndị Chineke n’ụbọchị ikpeazụ, ndị Chineke n’ụbọchị ikpeazụ kwa bụ ndị ahụ otu narị na iri anọ na anọ puku. Nwanyị White bụ ikekwe onye amụma oge ochie kachasị mkpa, n’ihi na ihe atụ ya niile na-anọchite anya akụkọ alpha nke akụkọ omega nke ndị ahụ otu narị na iri anọ na anọ puku. Ndị amụma niile na-egosi ndị fọdụrụ, ma Nwanyị White na-anọchitekwa anya akụkọ mmalite nke a na-emezu n’akụkọ njedebe—ruo n’akwụkwọ ozi ọ bụla.

N’akụkọ mmalite nke alpha, a kpọgara Sister White n’ọhụụ ya banye n’Ebe Kachasị Nsọ nke ebe nsọ eluigwe. Mgbe ọ nọ ebe ahụ, a buliri oche ebere ahụ nke dị n’elu igbe ọgbụgba ndụ, oche a na-ekwesịghị iwepụ, ka Sister White wee leba anya n’ime, ebe ọ hụrụ Iwu Iri ahụ.

> “N’Ebe Kachasị Nsọ ka m hụrụ otu igbe; n’elu ya na n’akụkụ ya nile ka e ji ọlaedo kachasị ọcha kpuchie ya. N’ọnụ abụọ nke igbe ahụ ka e nwere otu cherub mara mma, n’otu n’otu akụkụ, nku ha gbasasịrị n’elu ya. Ihu ha tụgharịrị ibe ha n’ebe ibe ha nọ, ha na-elekwa anya n’ala. N’etiti ndị mmụọ ozi ahụ ka e nwere otu ihe nsure-ọkụ ọlaedo. N’elu igbe ahụ, n’ebe ndị mmụọ ozi ahụ guzoro, ka e nwere ebube na-enwu nke ukwuu, nke yiri ocheeze ebe Chineke bi. Jizọs guzoro n’akụkụ igbe ahụ, ma mgbe ekpere ndị nsọ na-arịgo ruo n’ebe Ọ nọ, ihe nsure-ọkụ dị n’ime ihe nsure-ọkụ ahụ na-ese anwụrụ, Ọ na-ejikwa anwụrụ ihe nsure-ọkụ ahụ arịgo ekpere ha n’ihu Nna Ya. N’ime igbe ahụ ka e nwere ite ọlaedo nke mana, mkpanaka Erọn nke pulitere, na mbadamba nkume ndị ahụ a na-apịkọta ọnụ dịka akwụkwọ. Jizọs meghere ha, m wee hụ Iwu Iri ahụ ka e ji mkpịsị aka Chineke dee ha n’elu ha. N’otu mbadamba ka e dere iwu anọ, n’elu nke ọzọkwa ka e dere isii. Iwu anọ ndị ahụ dị n’elu mbadamba mbụ na-enwu karịa isii ndị ọzọ. Ma nke anọ, iwu nke Ụbọchị Izuike, na-enwu karịa ha nile; n’ihi na e kewapụrụ Ụbọchị Izuike iche ka e debe ya n’ịsọpụrụ aha nsọ nke Chineke. Ụbọchị Izuike nsọ ahụ yiri nke jupụtara n’ebube—okirikiri ebube gbara ya gburugburu dum. Ahụrụ m na a kpọgideghị iwu nke Ụbọchị Izuike n’obe. Ọ bụrụ na a kpọgidere ya, a kpọgiderekwa iwu itoolu ndị ọzọ; ma anyị nweere onwe anyị imebi ha nile, dịka imebi nke anọ. Ahụrụ m na Chineke agbanweghị Ụbọchị Izuike, n’ihi na Ọ dịghị agbanwe agbanwe. Ma poopu agbanweela ya site n’ụbọchị nke asaa mee ka ọ bụrụ ụbọchị mbụ nke izu; n’ihi na ọ ga-agbanwe oge na iwu.” Early Writings, 32.

Ozizi nke Sabat nke ụbọchị nke asaa bụ ozizi alpha nke akụkọ ntọala nke mmegharị Millerite nke malitere dịka mmegharị Millerite nke Filadelfia, mesịa gbanwee bụrụ mmegharị Millerite nke Laodisia n’afọ 1856, ma mesịa bụrụ Chọọchị Adventist nke Ụbọchị nke Asaa nke Laodisia n’afọ 1863. Nwanneanyị White na-akọwapụtakwa ozizi omega n’akụkọ ihe mere eme nke ụbọchị ikpeazụ, mgbe mmegharị Laodisia nke puku mmadụ narị anọ na iri anọ na anọ gbanwere bụrụ mmegharị Filadelfia nke puku mmadụ narị anọ na iri anọ na anọ. Ìhè alpha na omega na-anọchi anya ya site n’ozizi nke Sabat nke ụbọchị nke asaa na ozizi nke ịbịanụ n’anụ ahụ́.

> “Ndị na-enwe mmekọrịta nsọ na Chineke na-eje ije n’ìhè nke Anyanwụ nke Ezi Omume. Ha adịghị emebi nsọpụrụ nke Onye Nzọpụta ha site n’imerụ ụzọ ha n’ihu Chineke. Ìhè nke eluigwe na-enwupụta n’ahụ ha. Ka ha na-eru nso na mmechi nke akụkọ ihe mere eme nke ụwa a, ọmụma ha banyere Kraịst, na banyere amụma ndị metụtara ya, na-abawanye nke ukwuu. Ha bụ ndị bara uru na-enweghị ngwụcha n’anya Chineke; n’ihi na ha nọ n’otu na Ọkpara ya. N’ebe ha nọ, okwu Chineke jupụtara n’ịma mma na ịhụnanya nke karịrị akarị. Ha na-ahụ mkpa ọ dị. A na-ekpughere ha eziokwu. A na-eyikwasị ozizi banyere ịbịa Kraịst n’anụ ahụ n’ìhè dị nro na-enwu. Ha na-ahụ na Akwụkwọ Nsọ bụ mkpịsị ugodi nke na-emepe ihe omimi niile ma na-edozi ihe isi ike niile. Ndị na-achọghị ịnabata ìhè ma jee ije n’ìhè agaghị enwe ike ịghọta ihe omimi nke nsọpụrụ Chineke, ma ndị na-atụghị egwu ibuli obe ahụ ma soro Jisọs, ga-ahụ ìhè n’ìhè Chineke.” The Southern Watchman, Eprel 4, 1905.

A na-akpọkwa “ozizi nke mbata n’anụ ahụ” “ihe omimi nke nsọpụrụ Chineke.”

> N’ezie, n’enweghị mgbagha ọ bụla, ihe omimi nke nsọpụrụ Chineke dị ukwuu: e mere ka Chineke pụta ìhè n’anụ ahụ, e gosiwo na Ọ bụ ezi omume n’ime Mmụọ, ndị mmụọ ozi hụkwara Ya, e kwusara Ya n’etiti ndị mba ọzọ, e kweere na Ya n’ụwa, e welikwara Ya elu n’ebube. 1 Timoti 3:16.

A na-ezo “ihe omimi” ahụ ruo n’ọgbọ ikpeazụ, mgbe ndị kwere ekwe ga-ahụ na ozizi nke ịnọchi anụ ahụ bụ omega nke Sabbath nke ụbọchị nke asaa.

> Ọbụna ihe omimi ahụ nke ezoro ezo kemgbe ọtụtụ oge na site n’ọgbọ dị iche iche, ma ugbu a ka emewo ka o pụta ìhè nye ndị nsọ ya: ndị Chineke chọrọ ime ka ha mara ihe bụ ụba nke ebube nke ihe omimi a n’etiti ndị mba ọzọ; nke bụ Kraịst n’ime unu, olileanya nke ebube. Ndị Kọlọsi 1:26, 27.

Ọ dabara adaba na ọ bụ Ndị Kọlọsi 1:26 na-ekwu maka “ihe omimi” nke “e zoro ezo,” ma a “na-eme ka ihe omimi ahụ pụta ìhè” n’ụbọchị ikpeazụ. A na-eme ka ìhè amụma pụta ìhè mgbe a na-emeghe amụma ahụ, dịka e si nọchite anya ya na Daniel iri na abụọ, ebe, na ngwụcha ụbọchị 1,260, n’oge ọgwụgwụ, a na-emeghe otu amụma. A na-emeghe amụma ahụ nke ezorola ezo ruo ọgbọ dị iche iche, amụma ahụkwa bụ eziokwu nke, mgbe e meghere ya, bụrụ “ebube” nke a na-eme ka a mara ndị mba ọzọ n’iwu Sọnde. Ihe omimi ahụ bụ Kraịst n’ime unu, olileanya nke ebube, nke a na-emezu n’ụbọchị olu opi nke mmụọ ozi nke asaa.

> Ma n’ụbọchị olu nke mmụọ ozi nke asaa, mgbe ọ ga-amalite ịfụ opi, a ga-emezu ihe omimi nke Chineke, dịka O kwusara ya ndị ohu Ya, bụ ndị amụma. Mkpughe 10:7.

Ọ bụ naanị ihe kwesị ekwesị na olu nke mmụọ-ozi nke asaa bidoro ịda n'ụbọchị nke iri nke ọnwa nke asaa, dịka e si gosipụta ya n’Ọkpughe 10:7. A na-egosikwa mmụọ-ozi nke asaa dịka ahụhụ nke atọ, ma ahụhụ abụọ mbụ bụ Islam, ya mere na-enye ndị akaebe abụọ na ahụhụ nke atọ bụ Islam. A na-emecha ihe omimi nke Chineke mgbe opì Islam na-afụ.

N’akụkọ ihe mere eme nke opi nke asaa, ozizi nke mbata n’anụ ahụ, nke bụ ihe omimi nke Kraịst n’ime unu, ma ọ bụ njikọta nke Chi na mmadụ, dịka e gosiri ya site na Kraịst mgbe O were anụ ahụ mmadụ n’ahụ Ya; a ga-anwale ndị na-achọ ịbụ n’etiti otu narị puku iri anọ na anọ ahụ ma ha nwere mmanụ na okwukwe dị mkpa iji banye n’Ebe Kachasị Nsọ. Ọ bụrụ na ha egbu oge, ọchịchịrị ga-adakwasị ha; ọ bụrụ na ha soro Nwa-aturu ahụ ebe ọbụla Ọ na-aga, a ga-edu ha ileba anya n’ime igbe ahụ. N’ime igbe ahụ ha ga-achọta ozizi nke Sabbath ụbọchị nke asaa na ozizi nke mbata n’anụ ahụ.

N’agbanyeghị ịdị mkpa nke ozizi abụọ a, ihe m na-elekwasị anya abụghị ìhè alfa na omega, kama ọ bụ na nwanyị amụma ahụ gosipụtara ndị nke Chineke ka ha na-abanye n’ebe nsọ nke eluigwe ma na-eleba anya n’ime igbe ọgbụgba ndụ ahụ. A ghaghị inwe otu oge n’akụkọ ihe mere eme nke otu narị puku na iri anọ na anọ ahụ, n’ime ụbọchị ikpeazụ ndị a, ebe a na-eburu otu narị puku na iri anọ na anọ ahụ banye n’Ebe Kachasị Nsọ ka ha lekwasị anya n’igbe ahụ e meghere emepe.

Ọ bụrụ na i nwere okwukwe ikwere na ndị amụma na-anọchi anya ndị nke Chineke n’ụbọchị ikpeazụ, tinyere okwukwe na Nwanyị White sitere n’ike mmụọ nsọ n’otu ntule zuru ezu, n’ụzọ niile, dịka amụma ọ bụla ọzọ dị na Bible—mgbe ahụ, a ghaghị ịnakwere itinye ya n’ọrụ nke m ka kwupụtara dịka eziokwu. Puku mmadụ otu narị na iri anọ na anọ ahụ aghaghị iso Kraịst, site n’okwukwe, banye n’Ebe Kachasị Nsọ, dịka Nwanyị White kwuru na ndị kwere ntụkwasị obi mere n’October 22, 1844. N’oge ahụ, e gosipụtara òtù mmadụ abụọ, ndị jụrụ iji okwukwe banye n’ime ya, na ndị banyere n’ime ya.

> “A kpọghachiri m n’azụ n’ikwusa ọbịbịa mbụ nke Kraịst. E zigara Jọn n’mmụọ na ike nke Ịlaịja iji dozie ụzọ Jisọs. Ndị jụrụ ịnakwere àmà Jọn enwetaghị uru n’ozizi Jisọs. Mmegide ha megide ozi ahụ nke buru amụma banyere ọbịbịa Ya mere ka ha nọrọ n’ọnọdụ ebe ha enweghị ike ịnata n’ụzọ dị mfe ihe akaebe kachasị ike na Ọ bụ Mesaya. Setan duru ndị ahụ jụrụ ozi Jọn ka ha gaa n’ihu karịa, jụkwa Kraịst ma kpọgide Ya n’obe. Site n’ime nke a, ha tinyere onwe ha n’ọnọdụ ebe ha enweghị ike ịnata ngọzi ahụ n’ụbọchị Pentikọst, nke gaara akụzi ha ụzọ banye n’ụlọ nsọ nke eluigwe. Ịdọwa ákwà mkpuchi nke ụlọ nsọ ahụ gosiri na agaghịzi anabata àjà na emume ndị Juu ọzọ. E tinyela Àjà ukwu ahụ ma anabatakwa ya, Mmụọ Nsọ nke gbadara n’ụbọchị Pentikọst wee duru uche ndị na-eso ụzọ ahụ pụọ n’ụlọ nsọ nke ụwa gaa n’ụlọ nsọ nke eluigwe, ebe Jisọs batara site n’ọbara nke Ya onwe Ya, ka O wee wụkwasị ndị na-eso ụzọ Ya uru nke mkpuchi mmehie Ya. Ma a hapụrụ ndị Juu n’oké ọchịchịrị. Ha tufuru ìhè niile ha pụrụ inwe banyere atụmatụ nzọpụta, ma ka na-atụkwasị obi n’àjà na onyinye ha na-abaghị uru. Ụlọ nsọ nke eluigwe anọchiwo nke ụwa, ma ha amaghi mgbanwe ahụ. Ya mere, ha enweghị ike irite uru n’ọrụ mgbasa nke Kraịst n’ebe nsọ ahụ.

> “Ọtụtụ ndị ji oke ụjọ ele ụzọ ndị Juu siri jụ ma kpọgide Kraịst n’obe; ma ka ha na-agụ akụkọ mmegbu ihere e mere Ya, ha na-eche na ha hụrụ Ya n’anya, nakwa na ha agaghị agọnahụ Ya dịka Pita mere, ma ọ bụ kpọgide Ya n’obe dịka ndị Juu mere. Ma Chineke, Onye na-agụ obi mmadụ niile, emeela ka e nwalee ịhụnanya ahụ ha kwuru na ha nwere n’ebe Jizọs nọ. Eluigwe niile jiri mmasị miri emi lelee nnabata ozi mmụọ-ozi mbụ ahụ. Ma ọtụtụ ndị na-ekwu na ha hụrụ Jizọs n’anya, ndị kwa wụsara anya mmiri mgbe ha na-agụ akụkọ obe, jiri nkwutọ nabata ozi ọma nke ọbịbịa Ya. Kama ịnara ozi ahụ n’ọṅụ, ha kwuru na ọ bụ aghụghọ. Ha kpọrọ ndị hụrụ ịpụta Ya n’anya asị, ma chụpụ ha n’ime ụka dị iche iche. Ndị jụrụ ozi mbụ ahụ enwetaghị uru site n’ozi nke abụọ; ma ọ bụghịkwa na ha nwetara uru site n’iti mkpu etiti abalị, nke e nyere iji kwadebe ha ka ha jiri okwukwe soro Jizọs banye n’Ebe Kasị Nsọ nke ebe nsọ nke eluigwe. Ma site n’ịjụ ozi abụọ mbụ ahụ, ha emewo ka nghọta ha gbaa ọchịchịrị nke ukwuu, nke mere na ha enweghị ike ịhụ ìhè ọbụla n’ozi mmụọ-ozi nke atọ, nke na-egosi ụzọ na-abanye n’Ebe Kasị Nsọ. Ahụrụ m na dịka ndị Juu kpọgidere Jizọs n’obe, otu a ka ụka ndị nkịtị kpọgidere ozi ndị a n’obe, ya mere ha enweghị ihe ọmụma banyere ụzọ na-abanye n’Ebe Kasị Nsọ, ha enweghịkwa ike inweta uru site n’arịrịọ Jizọs na-eme n’ebe ahụ. Dịka ndị Juu, ndị na-achụ àjà ha na-abaghị uru, ha na-ebuli ekpere ha na-abaghị uru elu gaa n’ime ụlọ nsọ ahụ Jizọs hapụrụ; ma Setan, onye aghụghọ ahụ na-atọ ya ụtọ, na-eyikwasị onwe ya àgwà okpukpe, ma na-eduba uche ndị a na-ekwu na ha bụ Ndị Kraịst n’ebe onwe ya nọ, na-eji ike ya, ihe ịrịba ama ya, na ọrụ ebube ụgha ya, mee ka o kee ha nke ọma n’ọnyà ya.” Early Writings, 259–261.

Nwannaanyị White na-akọwapụta usoro ule na-aga n’ihu nke akụkọ Jọn Onye Na-eme Baptizim na Kraịst, nke mechara kpatara ka ndị Juu nọrọ n’ọchịchịrị zuru ezu, iji gosipụta otu akụkọ ahụ n’oge ndị Millerite, nke bụ akụkọ alpha nke Nwannaanyị White; nwanyị amụma oge ochie nke ụbọchị ikpeazụ. Ule ndụ ma ọ bụ ọnwụ n’mbido ahụ gbasara ịbanye n’Ebe Kachasị Nsọ ma ọ bụ ịjụ ime nke ahụ. Ịjụ ime nke ahụ wetara otu ọchịchịrị ahụ n’ahụ ndị nnupụisi nke akụkọ ndị Millerite nke bịara n’ahụ ndị Juu nnupụisi n’akụkọ Kraịst.

Jizọs na-eji mmalite nke ihe akọwa njedebe ya mgbe niile; ya mere, mgbe e butere Sister White banye n’Ebe Kachasị Nsọ ma o lekwasị Anya n’arọk e meghere, n’ihe metụtara ule nke Ọktoba 22, 1844, ọ na-egosi na a ga-anwale otu narị puku iri anọ na puku anọ ahụ ma ha ga-eso Nwa Atụrụ ahụ banye n’Ebe Kachasị Nsọ ma ọ bụ banye n’ọchịchịrị ebighị ebi zuru oke. Eziokwu a dabeere n’okwukwe nke na-aghọta na ndị amụma oge ochie na-anọchi anya ndị nke Chineke n’ụbọchị ikpeazụ, mgbe ha onwe ha ghọrọ akụkụ nke àmà e dere ede. Sister White na-anọchi anya klas abụọ ahụ.

> “N’oge m nọ n’ọnọdụ a nke nkụda mmụọ, ahụrụ m nrọ nke mere ka uche m nwee miri emi mmetụta. Ahụrụ m nrọ na m hụrụ ụlọ nsọ, nke ọtụtụ mmadụ nọ na-asọba na ya. Naanị ndị gbabara n’ụlọ nsọ ahụ ka a ga-azọpụta mgbe oge ga-emechi. Ndị niile fọdụrụ n’èzí ga-efunahụ ruo mgbe ebighị ebi. Ìgwè mmadụ ndị nọ n’èzí, ndị na-aga n’ụzọ ha dị iche iche, nọ na-akparị ma na-akwa ndị na-abanye n’ụlọ nsọ ahụ emo, na-agwa ha na atụmatụ nchekwa a bụ aghụghọ amamihe ọjọọ, na n’eziokwu ọ dịghị ihe ize ndụ ọbụla dị nke a ga-ezere. Ha ọbụna jidere ụfọdụ n’ime ha iji gbochie ha ime ngwa banye n’ime mgbidi ahụ.

> “N’ịtụ egwu ka a kwaa m emo, echere m na ọ ga-akacha mma ichere ruo mgbe ìgwè mmadụ ahụ ga-agbasasị, ma ọ bụ ruo mgbe m ga-enwe ike ịbanye n’amaghị ha. Ma ọnụ ọgụgụ ha rịbawanyere elu kama ibelata, ma n’ịtụ egwu na m ga-abịa akaha, eji m ọsọ hapụ ụlọ m wee sụchaa ụzọ n’etiti ìgwè mmadụ ahụ. N’oke nchegbu m iji ruo n’ụlọ nsọ, ahụghị m ma ọ bụ lekọta igwe mmadụ ahụ nke gbara m gburugburu. Mgbe m banyere n’ụlọ ahụ, ahụrụ m na nnukwu ụlọ nsọ ahụ dum ka otu nnukwu ogidi dị nnọọ ukwu na-akwado, ewerekwa atụrụ e jikọtara na ya, nke e merụsịrị ahụ nke ukwuu ma na-agba ọbara. Anyị ndị nọ ebe ahụ yiri ka anyị maara na atụrụ a adọwawo ma zọpịa ya n’ihi anyị. Ndị niile na-abanye n’ụlọ nsọ ahụ aghaghị ịbịa n’ihu ya ma kwupụta mmehie ha.

> “Nanị obere oge tupu E Nwa-aturu ahụ ka e nwere oche ndị e buliri elu, n’elu ha ka otu ìgwè mmadụ nọ ọdụ, na-egosi nnọọ ọṅụ. Ìhè nke eluigwe dị ka ọ na-enwu n’ihu ha, ha wee na-eto Chineke ma na-abụ abụ ekele nke ọṅụ, nke yiri ụda egwu nke ndị mmụọ ozi. Ndị a bụ ndị bịara n’ihu E Nwa-aturu ahụ, kwupụta mmehie ha, nata mgbaghara, ma ugbu a na-echere n’olileanya ọṅụ maka ihe omume ụfọdụ nke ga-eweta aṅụrị.”

> “Ọbụna mgbe m batara n’ụlọ ahụ, egwu dakwasịrị m, na mmetụta nke ihere na aghaghị m iweda onwe m n’ihu ndị a. Ma o yiri ka a manyere m ịga n’ihu, ma nwayọ nwayọ ka m na-eme ụzọ m gburugburu ogidi ahụ ka m wee chee nwa atụrụ ahụ ihu, mgbe opi dara, ụlọ nsọ ahụ maa jijiji, mkpu mmeri si n’aka ndị nsọ ahụ zukọrọ bilie, ìhè dị egwu wee mee ka ụlọ ahụ nwuo n’ọkụ, emesịa ihe niile ghọọ ọchịchịrị kpụ ọkụ n’ọnụ. Ndị ahụ nwere ọṅụ niile furu efu ọnụ na ìhè ahụ, a hapụkwara m naanị m n’ime ịtụnanya jọgburu onwe ya nke abalị ahụ jụụ. Etetara m n’ihe mgbu nke uche, o sikwa m ike nke ukwuu ikwenye onwe m na naanị nrọ ka m rọrọ. O yiri m na e kpebiela mbibi m, na Mmụọ nke Onyenwe anyị ahapụla m, ghara ịlọghachikwute m ọzọ.”

> “N’oge na-adịghị anya ka nke a gasịrị, enwere m nrọ ọzọ. O yiri m ka m nọ ọdụ n’obi nkoropụ miri emi, ihu m dị n’aka m, na-atụgharị uche otu a: Ọ bụrụ na Jizọs nọ n’elu ụwa, agaara m agakwuru Ya, tụba onwe m n’ụkwụ Ya, ma gwa Ya nhụjuanya m niile. Ọ gaghị achụpụ m, Ọ ga-emere m ebere, ma m ga-ahụ Ya n’anya ma fee Ya ozi mgbe niile. N’otu ntabi anya ahụ, ọnụ ụzọ mepere, mmadụ nke ọdịdị na ihu mara mma batara. O legidere m anya n’obi ebere, sị: ‘Ị chọrọ ịhụ Jizọs? Ọ nọ ebe a, ị pụkwara ịhụ Ya ma ọ bụrụ na ị chọrọ ya. Were ihe niile i nwere, soro m.’”

> “Ejiri m ọṅụ a na-apụghị ikwupụta n’ọnụ nụ nke a, wee jiri obi ụtọ chịkọta obere ihe onwunwe m niile, ihe ịchọ mma nta ọ bụla m ji kpọrọ ihe, ma soro onye ndu m. O duru m gaa n’ebe steepụ dị nnọọ nkọ ma yie nke na-esighị ike. Mgbe m malitere ịrịgo nzọụkwụ ndị ahụ, o dọrọ m aka ná ntị ka m debe anya m n’elu mgbe niile, ka isi ghara ịtụ m ma m daa. Ọtụtụ ndị ọzọ ndị na-arịgo ịrịgo ahụ dị nkọ dara tupu ha eruo n’elu.”

> “N’ikpeazụ anyị rutere n’ọkwa ikpeazụ, ma guzoro n’ihu ọnụ ụzọ. N’ebe a onye ndu m gwara m ka m hapụ ihe niile m wetara soro m. Eji m obi ụtọ dobe ha; mgbe ahụ o meghere ọnụ ụzọ ahụ ma gwa m ka m bata. N’otu ntabi anya, akwụsịrị m n’ihu Jisọs. Enweghị ike imehie ọdịdị ihu ahụ mara mma. Nkwupụta ahụ nke ịdị mma na ịdị ebube apụghị ịbụ nke onye ọzọ ọ bụla. Ka anya Ya zuru ike n’ebe m nọ, amatara m ozugbo na Ọ maara ọnọdụ niile nke ndụ m na echiche na mmetụta niile dị n’ime m.”

> “Anụrụ m ka m na-agbalị ichebe onwe m pụọ n’ile anya Ya, ebe m na-eche na enweghị m ike idi anya-ya nke na-enyocha m, ma Ọ bịakwutere nso n’ịmụmụ ọnụ ọchị, ma, ka Ọ tọkwasịrị aka Ya n’isi m, sị: ‘Atụla egwu.’ Ụda olu Ya dị nro mere ka obi m maa jijiji n’ụtọ ọṅụ nke ọ dịtụbeghị mbụ hụ. Obi ụtọ juru m nke ukwuu nke na enweghị m ike ikwu okwu ọbụla, ma, ebe mmetụta jidere m n’ike, adara m n’ala n’ihu ụkwụ Ya. Ka m nọ ebe ahụ, enweghị enyemaka, ihe nkiri nke ịma mma na ebube gara n’ihu m, ma o yiri m ka m eruola n’ebe nchekwa na udo nke eluigwe. N’ikpeazụ ike m laghachiri, m wee bilie. Anya ịhụnanya nke Jizọs ka nọkwasịrị m, ma ịmụmụ ọnụ ọchị Ya juputara mkpụrụ obi m n’ọṅụ. Ịnọ nso Ya jupụtara m n’nsọpụrụ dị nsọ na ịhụnanya nke a na-apụghị ịkọwa akọwa.”

> “Onye ndu m meghere ọnụ ụzọ ahụ ugbu a, anyị abụọ wee si n’ime ya pụta. O nyere m iwu ka m bulie ọzọ ihe niile m hapụrụ n’èzí. Mgbe emechara nke a, o nyere m eriri ndụ akwụkwọ ndụ a tụkọrọ nke ọma. O nyere m ntụziaka ka m debe ya n’akụkụ obi m, ma mgbe ọ bụla m chọrọ ịhụ Jisọs, ka m wepụta ya n’ime uwe obi m ma gbatịa ya ruo n’ókè kachasị. O dọrọ m aka ná ntị ka m ghara ikwe ka ọ nọọ na ntụkọrọ ruo ogologo oge ọ bụla, ka ọ ghara ịghọ nke jikọtara agbakọta ma sie ike ịtọgharịzie ya. Etinyere m eriri ahụ n’akụkụ obi m, wee jiri ọṅụ gbadaa steepụ dị warara ahụ, na-eto Onyenwe anyị ma na-agwa ndị niile m zutere ebe ha pụrụ ịchọta Jisọs. Nrọ a nyere m olileanya. N’uche m, eriri ndụ akwụkwọ ndụ ahụ nọchiri anya okwukwe, ịma mma na ịdị mfe nke ịtụkwasị Chineke obi wee malite ịbịara mkpụrụobi m ìhè.” Testimonies, volume 1, 27–29.

Site na njedebe nke nzukọ ogige Exeter n’ụbọchị August 17 ruo October 22 n’afọ 1844 bụ ụbọchị iri isii na isii. Ụbọchị iri isii na isii ahụ na-anọchi anya oge nkwusa nke Mkpu Etiti Abalị, ma n’usoro ilu nke ụmụ agbọghọ iri ahụ, ndị n’oge ahụ kwusara ozi ahụ na-anọchi anya ndị nwere mmanụ, ma ndị na-ekwusaghị ozi ahụ n’oge ahụ enweghị mmanụ.

N’ilu a, alụmdi na nwunye ahụ mere na mmalite nke oge ichere ahụ. Emume alụmdi na nwunye nke iwu kwadoro mere, emesịa onye ọ bụla laghachiri n’ụlọ ya chere ruo mgbe nna nwoke na-alụ nwanyị ọhụrụ kpebiri ma o kwesịrị ekwesị imezu alụmdi na nwunye ahụ n’ezigbo mmekọrịta di na nwunye. Ekwesịghị ntụkwasị obi n’etiti alụmdi na nwunye mbụ ahụ na emume nke abụọ n’etiti abalị ka a na-ewere dị ka ịkwa iko. Oge ichere ahụ dabere n’aka nna nwoke na-alụ nwanyị ọhụrụ ka ọ na-eche ịhụ ihe ga-eme nwanyị a na-alụ ọhụrụ n’ime oge ụfọdụ. Ọ dị ime?

Mgbe nna kpebiri na ihe niile adịla mma, ngagharị etiti abalị ahụ malitere, ọ malitekwara n’abalị iji zere okpomọkụ na-emegbu mmadụ nke ehihie na Palestine. N’ihi nke a, a chọrọ ka ndị na-eje ozi nye nwunye a ga-alụ, ụmụ agbọghọ-amaghị nwoke nke ilu ahụ, nwee oriọna nke ha na mmanụ nke ha kwadebere, na-echere mkpu etiti abalị nke na-ekwupụta na ngagharị ahụ gaa n’alụmdi na nwunye amalitela, n’ihi na ọ ga-eme n’abalị. Na Exeter, mkpu etiti abalị ahụ bịarutere, ma ị nwere mmanụ zuru ezu e kwadebere maka ngagharị ahụ, ma ọ bụ na ịnweghị ya.

Mgbe ha hapụrụ Exeter na ozi ahụ, ha na-egosi ndị a kara akara. Ụfọdụ nwere mmanụ zuru ezu iji banye n’oriri alụmdi na nwunye ahụ n’ụbọchị Ọktoba 22, 1844, ma ụfọdụ enweghị ya. Ụbọchị iri isii na isii ahụ na-anọchi anya oge mgbe a na-akara ndị Chineke akara ruo n’ọnụ ụzọ mechiri emechi nke iwu Ụka. Ọ bụrụ na ha nwere oke mmanụ kwesịrị ekwesị, ha sitere n’okwukwe banye n’Ebe Kachasị Nsọ. Nwanyị White gosiri ndị Chineke ka ha na-abanye n’Ebe Kachasị Nsọ n’ụbọchị ikpeazụ, ma n’akụkọ alpha ya, ọ bụ ule nke ndụ ma ọ bụ ọnwụ ka o metụtara ịbanye n’Ebe Kachasị Nsọ site n’okwukwe. N’ụbọchị ikpeazụ, a ga-anwale otu narị puku na iri anọ na anọ ahụ ma ha ga-abanye n’Ebe Kachasị Nsọ site n’okwukwe ma ọ bụ na ha agaghị abanye. Ọ bụkwa ọzọ ule nke ndụ ma ọ bụ ọnwụ.

Anyị ga-aga n’ihu n’ihe ndị a n’isiokwu na-esote.

> “N’ime ime ka e dị ọcha nke ụlọ nsọ ahụ, Jisọs na-ekwupụta ozi Ya dịka Mesaịa, ma na-abanyekwa n’ọrụ Ya. Ụlọ nsọ ahụ, nke e wuru ka ọ bụrụ ebe Obibi nke Ịnọnụ nke Chineke, ka e mere ka ọ bụrụ ihe ọmụmụ anya maka Izrel na maka ụwa. Site n’oge ebighị ebi, ọ bụ nzube Chineke na ihe nile e kere eke, site n’aka seraf ndị ahụ na-enwu ma dị nsọ ruo n’aka mmadụ, ga-abụ ụlọ nsọ maka ibi n’ime ya nke Onye Okike. N’ihi mmehie, mmadụ kwụsịrị ịbụ ụlọ nsọ maka Chineke. Ebe ọchịchịrị kpuchiri ya ma ihe ọjọọ merụọ ya, obi mmadụ apụkwaghị igosipụta ebube nke Onye Dị Nsọ. Ma site n’ịghọ mmadụ nke Ọkpara Chineke, a mezuru nzube nke Eluigwe. Chineke na-ebikwa n’ime mmadụ, ma site n’amara nzọpụta, obi mmadụ aghọkwa ọzọ ụlọ nsọ Ya. Chineke họpụtara na ụlọ nsọ dị na Jerusalem ga-abụ àmà na-adịgide adịgide banyere nnukwu akara aka ahụ e meghere mkpụrụobi ọ bụla. Ma ndị Juu aghọtaghị ihe ụlọ ahụ, nke ha ji nganga dị ukwuu ele, pụtara. Ha enyefeghị onwe ha dịka ụlọ nsọ dị nsọ nye Mmụọ Nsọ nke Chineke. Ogige ụlọ nsọ dị na Jerusalem, nke juputara n’ọgbaaghara nke azụmahịa na-adịghị nsọ, nọchiri anya n’eziokwu zuru oke ụlọ nsọ nke obi, nke ọnụnọ nke agụụ anụahụ na echiche na-adịghị nsọ merụrụ emerụ.”

> “N’ịsachapụ ụlọ nsọ ahụ pụọ n’aka ndị na-azụ ahịa na ndị na-ere ahịa nke ụwa, Jizọs kwusara ozi Ya nke ịsachapụ obi pụọ n’ime mmetọ nke mmehie,—site n’agụụ ụwa, agụụ ịchọ ọdịmma onwe onye, na omume ọjọọ ndị na-emebi mkpụrụ obi. Malakai 3:1–3 ka e hotara.” The Desire of Ages, 161.

> “Onye amụma ahụ sịrị, ‘Ahụrụ m mmụọ ozi ọzọ ka ọ na-esi n’eluigwe arịda, nwere ike dị ukwuu; ebube ya wee mee ka ụwa nwuo ìhè. O wee tie mkpu n’ike site n’oké olu, sị, Babilọn ukwu adaala, adaala, ghọọkwara ebe obibi nke ndị mmụọ ọjọọ’ (Mkpughe 18:1, 2). Nke a bụ otu ozi ahụ nke e nyere site n’aka mmụọ ozi nke abụọ. Babilọn adaala, ‘n’ihi na o mere ka mba niile ṅụọ mmanya nke iwe nke ịkwa iko ya’ (Mkpughe 14:8). Gịnị bụ mmanya ahụ?—Ozizi ụgha ya. O nyere ụwa ụbọchị izu ike ụgha n’ọnọdụ ụbọchị izu ike nke iwu nke anọ, ma kwughachikwara ụgha ahụ Setan buru ụzọ gwa Iv n’Iden—anwụghị anwụ ebumpụta ụwa nke mkpụrụobi. Ọ gbasasịla ọtụtụ njehie ndị yiri nke a n’ebe dị anya na nso, ‘na-akụzi dị ka ozizi iwu ndị mmadụ’ (Matiu 15:9).”

> “Mgbe Jisọs malitere ozi Ọha ya, Ọ sachara Ụlọ Nsọ ahụ pụọ na mmebi nsọ nkwulu ya. N’etiti omume ikpeazụ nke ozi ya bụ nsacha nke abụọ nke Ụlọ Nsọ ahụ. Ya mere, n’ọrụ ikpeazụ nke ịdọ ụwa aka ná ntị, a na-eme oku abụọ pụrụ iche nye ụka dị iche iche. Ozi nke mmụọ ozi nke abụọ bụ, ‘Babịlọn adala, adala, obodo ukwu ahụ, n’ihi na o mere ka mba nile ṅụọ mmanya nke iwe nke ịkwa iko ya’ (Mkpughe 14:8). Ma n’oké mkpu nke ozi mmụọ ozi nke atọ, a na-anụ olu sitere n’eluigwe na-asị, ‘Sitenụ n’ime ya pụta, ndị m, ka unu ghara ịbụ ndị na-eketa òkè na mmehie ya, ka unu gharakwa ịnara n’ihe otiti ya. N’ihi na mmehie ya eruola ruo n’eluigwe, Chineke echetakwala ajọ omume ya’ (Mkpughe 18:4, 5).” Selected Messages, book 2, 118.

Back to Articles