Article

# Akwụkwọ Daniel - Nke Iri Itoolu na Isii

Ngwaọrụ Amụma Nke Ugboro Atọ: Imeghe Usoro Amụma Maka Ụbọchị Ikpeazụ

Author

Jeff Pippenger

Published

February 29, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Ntọala ozi amụma nke William Miller bụ ike abụọ na-ebibi ihe nke ikpere arụsị, nke papalism sochiri; ma ntọala ozi amụma nke Future for America bụ ike atọ na-ebibi ihe nke ikpere arụsị, nke papalism sochiri, nke Protestantism ndapụ-okwukwe sochiri, ma ha niile na-arụkọ ọrụ ọnụ n’oge ọgwụgwụ. Otu isi igodo amụma maka nghọta amụma Miller bụ na “ihe a na-eme kwa ụbọchị” n’akwụkwọ Daniel bụ akara nke ikpere arụsị, n’ihi na ọ guzobere njikọ nke ike abụọ ahụ na-ebibi ihe nke ghọrọ ntọala nghọta amụma ya. Otu isi igodo amụma maka nghọta amụma nke Future for America bụkwa na “ihe a na-eme kwa ụbọchị” n’akwụkwọ Daniel bụ akara nke ikpere arụsị, n’ihi na mmezu akụkọ ihe mere eme nke ikpere arụsị guzobere usoro ihe omume dị na Daniel iri na otu amaokwu iri anọ na iri anọ na otu, nke ghọrọ ntọala nghọta amụma nke Future for America.

Dị ka ọ na-adị mgbe nile n’ihe banyere ìhè ọhụrụ, ọtụtụ olu dị iche iche lụsoro ọgụ megide ọganihu nke eziokwu ahụ e kpughere site n’imeghe akara ya n’afọ 1989, n’oge ndakpọ nke Soviet Union. Mgbochi e wetara megide eziokwu ahụ na-adịkarị eme ka a ghọta eziokwu ahụ nke ọma karịa. N’ime esemokwu ndị ahụ mbụ a lụsoro eziokwu ahụ dị n’amaokwu isii ikpeazụ nke Daniel iri na otu, a matara ọtụtụ iwu amụma ndị dị n’Akwụkwọ Nsọ dịka ihe akaebe ndị dị oké mkpa iji kwado mmụba nke ọmụma ahụ mere mgbe e mepere akwụkwọ Daniel n’afọ 1989. Ugbu a, anyị na-atụle otu n’ime iwu ndị ahụ, nke anyị na-akpọ “ngwa ugboro atọ nke amụma.”

Anyi malitere site n’ileba anya n’ọrụ abụọ nke ngwa ugboro atọ, ndị n’otu ọkwa bụ otu ahịrị ahụ, ma n’ọkwa ọzọ ha dị iche. Ngosipụta abụọ mbụ nke Rom (nke ndị ọgọ mmụọ na nke ndị popu), guzobere ngosipụta nke atọ, ya bụ Rom Ọgbara Ọhụrụ. Ngosipụta abụọ mbụ nke Babilọn (Bebel na Babilọn), guzobere ngosipụta nke atọ, ya bụ Babilọn Ọgbara Ọhụrụ. Rom Ọgbara Ọhụrụ bụ anụ ọhịa nke Mkpughe iri na asaa nke Babilọn Ọgbara Ọhụrụ na-agba n’elu ya ma na-achịkwa ya. Ha dị iche iche doro anya dịka onye na-azụ ehi si dị iche n’ịnyịnya ya, ma ha na ibe ha na-akwa iko ime mmụọkwa, ya mere n’ọkwa ahụ ha bụ otu. E nwekwara ngwa amụma ugboro atọ abụọ ọzọ nke nwere mmekọrịta yiri nke a.

Ngosipụta mbụ abụọ nke Ịlaịja (Ịlaịja na Jọn Onye-nsọ Baptizim), na-eguzobe Ịlaịja nke atọ nke ụbọchị ikpeazụ. Tinyere nke ahụ, ndị ozi mbụ abụọ ndị na-akwadebe ụzọ nye Onyeozi nke Ọgbụgba-ndụ (Jọn Onye-nsọ Baptizim na William Miller), na-eguzobe onyeozi ahụ nke na-akwadebe ụzọ nye Onyeozi nke Ọgbụgba-ndụ n’ụbọchị ikpeazụ. E nwere isi ihe atọ dị mkpa a ga-amata n’ime ahịrị abụọ ndị a nke itinye amụma n’ọrụ ugboro atọ.

Isi ihe mbụ bụ na ndị nnọchi anya akụkọ ihe mere eme n’eziokwu nke ahịrị abụọ ahụ nke itinye amụma n’ọrụ ugboro atọ bụ n’ụzọ bụ isi otu ndị odide akụkọ ihe mere eme ahụ; ma ebumnuche ha n’ihe nnọchianya abụọ ahụ dị iche nke ọma. Isi ihe nke abụọ bụ ịghọta ihe dị iche n’etiti itinye amụma abụọ ahụ n’ọrụ ugboro atọ nke nwere njikọ chiri anya. Ihe dị iche ahụ bụ na Ịlaịja na-anọchi anya ọrụ mpụga n’ụbọchị ikpeazụ, ebe onye ozi ahụ nke na-akwadebe ụzọ maka Onye Ozi nke Ọgbụgba-ndụ ahụ na-anọchi anya ọrụ dị n’ime n’ụbọchị ikpeazụ.

Ihe nke atọ a ga-arịba ama bụ na Jizọs, dịka Alfa na Omega, na-akọwapụta Ịlaịja nke atọ, na kwa onye-ozi nke atọ nke na-akwadebe ụzọ, dịka onye-ozi Ịlaịja nke mbụ na nke ikpeazụ, na kwa dịka onye-ozi mbụ na onye-ozi ikpeazụ nke na-akwadebe ụzọ maka Onye-ozi nke Ọgbụgba-ndụ. Onye-ozi Ịlaịja nke mmụọ-ozi mbụ na onye-ozi Ịlaịja nke mmụọ-ozi nke atọ na-emekọ ọnụ mejupụta mmezu nke atọ nke Ịlaịja, a na-anọchitekwa onye-ozi nke na-akwadebe ụzọ anya dịka onye-ozi nke mmegharị nke ma mmụọ-ozi mbụ ma nke atọ.

Elaịja onye amụma na-enye ihe atụ nke ọgụ ikpeazụ nke ụbọchị ikpeazụ n’etiti ndị Chineke na njikọ atọ nke Rom nke Oge A n’ọgụ ahụ dị n’Ugwu Kamel.

Ugwu Kamel dị n’ugwu Israel, nso n’akụkụ oke osimiri Mediterenian. Ọ na-agba ihe dị ka n’ụzọ ugwu ọdịda anyanwụ ruo ndịda ọwụwa anyanwụ, ma mepụta ugwu ogologo a ma ama nke na-agbatị ihe dị ka maịl iri atọ na itoolu (kilomita iri isii na atọ). Ndagwurugwu Megido, nke a makwaara dị ka Ndagwurugwu Jezril, dị n’akụkụ ndịda ọwụwa anyanwụ nke Ugwu Kamel. Ugwu Kamel na Ndagwurugwu Megido dị nnọọ nso ibe ha n’ihe gbasara anya dị n’etiti ha. Anya dị n’etiti ha, n’ahịrị kwụ ọtọ (dị ka nnụnụ si efe), bụ ihe dị ka maịl iri abụọ ruo iri abụọ na ise (kilomita iri atọ na abụọ ruo iri anọ). N’ọdịda anyanwụ Ugwu Kamel ka Oke Osimiri Mediterenian dị, ma n’ọwụwa anyanwụ Ndagwurugwu Megido na Ndagwurugwu Jezril ka Osimiri Galili dị, nke a makwaara dị ka Ọdọ Tiberias ma ọ bụ Ọdọ Kineret.

N’ime Mkpughe ahụ, agha Amagedọn na-achọpụta Ndagwurugwu Megido, ma mmụọ nsọ nke mkpali amaghị atụ anya ka ndị na-amụ amụma kweere na akwụkwọ Mkpughe ahụ na-akọwa ozi ya n’ụzọ nkịtị; ya mere, mgbe o kọwara Amagedọn (Megido) dị ka Amagedọn, o jiri okwu ahụ bụ “har,” nke pụtara ugwu, mee ka o doo anya na agha ahụ bụ nnọchianya ime mmụọ nke agha ikpeazụ nke dragọn ahụ, anụ ọhịa ahụ, na onye amụma ụgha ahụ na-eduga ụwa dum na ya.

Site n’ịkpọ Megiddo Amagedọn, Jọn mere ka o doo anya na a gaghị aghọta ya dịka ebe nkịtị dị n’akụkụ ụwa, n’ihi na Megiddo bụ ndagwurugwu ma o nweghị ugwu. N’ebe dị ya nso ka Ugwu Kamel dị, ebe mkparịta ụka ọgụ nke Ịlaịja megide Ehab na ndị amụma Jezebel mere; ya mere, ma Megiddo ma Ugwu Kamel abụọ bụ ihe osise nke ọgụ ikpeazụ nke Amagedọn.

Ọ bụrụ na ị ga-adọta otu triangle nke nwere Jerusalem, Ugwu Kamel, na Ndagwurugwu Megiddo, Jerusalem ga-adị n’akụkụ ndịda-ọwụwa anyanwụ nke triangle ahụ, ebe Ugwu Kamel dị n’akụkụ ugwu-ọdịda anyanwụ, ma Ndagwurugwu Megiddo dị n’akụkụ ugwu-ọwụwa anyanwụ. Ebe ahụ nke na-anọchi anya agha Amagedọn n’ụzọ ihe nnọchianya ka oke osimiri abụọ na-agbachi, ma eze nke ugwu ahụ (anyị nwanyị akwụna nke Babilọn Ọgbara Ọhụrụ) na-abịa n’ọgwụgwụ ya n’etiti oke osimiri ndị ahụ na ugwu nsọ ahụ dị ebube. Ma n’oge ahụ, oge amara mmadụ na-emechi.

> Ma ozi sitere n’ọwụwa anyanwụ na nke sitere n’ugwu ga-enye ya nsogbu: ya mere ọ ga-apụta n’oke iwe ibibi, na ikpochapụ ọtụtụ mmadụ kpamkpam. Ọ ga-akụkwa ụlọikwuu nke obí ya n’etiti oke osimiri ndị ahụ n’ugwu nsọ ahụ nke ebube; ma ọ ga-eru ọgwụgwụ ya, ọ dịghịkwa onye ga-enyere ya aka. N’oge ahụ Maịkel ga-ebili, onye-isi ukwu ahụ nke na-eguzo n’ihu ụmụ nke ndị gị: a ga-enwekwa oge mkpagbu, nke na-adịtụbeghị kemgbe e nwere mba ruo n’oge ahụ: ma n’oge ahụ ka a ga-anapụta ndị gị, onye ọbụla a ga-ahụ ka e dere aha ya n’akwụkwọ. Daniel 11:44–12:1.

Ngosi ugboro atọ nke Ịlaịja na-anọchite anya ọgụ mpụga nke ndị nke Chineke na eze ugwu, onye bụ isi nke njikọ ugboro atọ nke dragọn ahụ, anụ ọhịa ahụ, na onye-amụma ụgha ahụ nke na-eduga ụwa gaa Amagedọn. Ndị iro atọ nke Ịlaịja, ndị bụ ihe atụ nke njikọ ugboro atọ ahụ, bụ Ehab, onye bụ eze nke ebo iri nke ugwu, na-anọchite anya ndị eze iri nke Mkpughe iri na asaa, ndị ha na akwụna Babilọn na-akwa iko, ma kwekwa ka ha nye alaeze ha n’aka akwụna ahụ ruo “otu awa,” nke bụ “awa ahụ” nke nsogbu iwu Ụbọchị-Sọnde. Akwụna Babilọn bụ Jezebel nọchiri anya ya, ndị-amụma Beal Jezebel na ndị nchụàjà nke ogige arụsị ahụ na-anọchitekwa anya onye-amụma ụgha ahụ.

Nsogbu iwu ụbọchị Sọnde na-amalite site n’iwu ụbọchị Sọnde nke na-abịa n’oge na-adịghị anya na United States ma kwụsị mgbe Maịkel guzoro. Mgbe iwu ụbọchị Sọnde ahụ rutere, olu nke abụọ nke Mkpughe isi nke iri na asatọ na-akpọ ìgwè atụrụ ọzọ nke Chineke ka ha si na Babilọn pụta. Oge dị n’etiti ọkpụkpọ ahụ nke ịpụta na Babilọn ruo na mmechi nke oge amara bụ oge ikpe nke akwụna Babilọn. Ọ bụkwa oge a na-awụsa Mmụọ Nsọ n’enweghị atụ. Ọ bụ “awa” ahụ, nke ndị eze iri ahụ kwekọrọ ịchịkọ ọnụ na akwụna Taịa, onye a na-echefughịzi. Ọ bụ “awa” ahụ nke nnukwu “ala ọma jijiji” nke Mkpughe iri na otu, mgbe a na-ebuli puku mmadụ narị anọ na iri anọ na anọ elu dịka ọkọlọtọ.

> Ndị eze nke ụwa, ndị ha na ya kwaara iko ma biri ndụ n’ọṅụnụ na okomoko, ga-akwa ya ákwá ma tie mkpu n’ihi ya, mgbe ha ga-ahụ anwụrụ ọkụ nke ọku ya, ka ha na-eguzo n’ebe dị anya n’ihi egwu ahụ́hụ́ ya, na-asị, Ewoo, ewoo, obodo ukwu ahụ, Babilọn, obodo ahụ dị ike! n’ihi na n’otu awa ka ikpe gị bịaruworo. Mkpughe 18:9, 10.

Dịka Jọn siri kpọọ Megido ugwu (“har”) nke Megido iji gosi eziokwu ime mmụọ, ọ bụghị nke nkịtị, otu a ka e si akọwa ikpe a ga-ekpe nwanyị akwụna nke Babilọn na Taịa dịka ihe ga-eme n’oge “awa,” nakwa n’ime “ụbọchị” otu.

> N’ihi ya, ihe otiti ya ga-abịa n’otu ụbọchị, ọnwụ, na iru uju, na oké ụnwụ; a ga-ejikwa ọkụ kpọọ ya kpamkpam: n’ihi na Onye-nwe Chineke nke na-ekpe ya ikpe dị ike. Mkpughe 18:8.

Mgbe October 22, 1844 gasịrị, a gaghịzi etinye oge amụma n’ọrụ dịka amụma, ya mere a na-anọchi anya ikpé nke ike ọchịchị pope dị ka nke na-eme n’ime “otu awa,” nakwa dị ka nke na-eme n’ime “otu ụbọchị.” “Awa” nke ikpé ya bụ oge amụma ahụ sitere n’iwu ụbọchị Sọnde na United States ruo mgbe oge amara ga-emechi. Ọ dị mkpa ịmata oge a mgbe a na-atụle Ịlaịja nke ụbọchị ikpeazụ, n’ihi na ọgụ Ịlaịja nke Ugwu Kamel na-esochi ule dị n’ime nke ndị nke Chineke nke ụbọchị ikpeazụ na-agabiga, oge ule ahụ kwa nke ụka na nke ụwa nwekwara otu mmalite na otu ọgwụgwụ n’amụma.

Ụda abụọ nke Mkpughe iri na asatọ na-anọchi anya oku abụọ dị iche iche e nyere ụka abụọ. Ụka mbụ bụ puku iri na anọ na puku anọ nke Mkpughe isi nke asaa, ma ụka nke abụọ a kpọrọ bụ nnukwu igwe mmadụ nke Mkpughe isi nke asaa. A na-eme oku ahụ nye puku iri na anọ na puku anọ mgbe a na-awụsa Mmụọ Nsọ n’ogo, ma a na-eme oku ahụ nye nnukwu igwe mmadụ mgbe a na-awụsa Mmụọ Nsọ n’enweghị ókè.

> “Onye amụma ahụ sịrị, ‘Ahụrụ m mmụọ-ozi ọzọ ka ọ si n’eluigwe rịdata, nke nwere ike dị ukwuu; e wee mee ka ụwa nwupụta ìhè site n’ebube ya. O wee tie mkpu n’ike dị ukwuu n’oké olu, sị, Babilọn ukwu adaala, adaala, ọ ghọwokwa ebe obibi ndị mmụọ ọjọọ” (Mkpughe 18:1, 2). Nke a bụ otu ozi ahụ e nyere site n’aka mmụọ-ozi nke abụọ. Babilọn adaala, “n’ihi na o meela ka mba niile ṅụọ mmanya nke iwe nke ịkwa iko ya” (Mkpughe 14:8). Gịnị bụ mmanya ahụ?—Ozizi ụgha ya. O nyela ụwa sabbath ụgha n’ọnọdụ Sabbath nke iwu nke anọ, ma kwughachikwara ụgha ahụ Setan gwara Iv mbụ n’Iden—anwụghị anwụ sitere n’okike nke mkpụrụ obi. Ọtụtụ njehie ndị ọzọ nke otu agbụrụ ahụ ka ọ gbasara n’ebe dị anya na nso, “na-akụzi iwu mmadụ dịka ozizi” (Matiu 15:9).

> “Mgbe Jisọs malitere ozi ọhaneze Ya, O sachapụrụ Ụlọ Nsọ ahụ pụọ n’ime mmerụ-emerụ nke nsọtụ-ala ya. N’etiti omume ikpeazụ nke ozi Ya bụ nchacha nke abụọ nke Ụlọ Nsọ ahụ. N’otu aka ahụ kwa, n’ọrụ ikpeazụ a na-arụ iji dọọ ụwa aka ná ntị, a na-eme oku abụọ pụrụ iche nye ụka dị iche iche. Ozi mmụọ ozi nke abụọ bụ, ‘Babịlọn adaala, adaala, obodo ukwu ahụ, n’ihi na o mere ka mba niile ṅụọ mmanya nke iwe nke ịkwa iko ya’ (Mkpughe 14:8). Ma n’oké mkpu nke ozi mmụọ ozi nke atọ, a nụrụ olu sitere n’eluigwe ka ọ na-asị, ‘Sitenụ n’ime ya pụta, ndị m, ka unu ghara isonyere na mmehie ya, ka unu wee ghara ịnara ihe n’ime ihe otiti ya. N’ihi na mmehie ya eruola eluigwe, Chineke echetakwala ajọ omume ya’ (Mkpughe 18:4, 5).” Selected Messages, book 2, 118.

Mụọ-ozi ahụ dị ike siri n’eluigwe bịa n’ime mmezu nke Mkpughe isi nke iri na asatọ, mgbe e wedara nnukwu ụlọ ndị dị na New York City n’ala n’ụbọchị Septemba 11, 2001, site n’ịbịarute nke “ifufe ọwụwa-anyanwụ” nke Alakụba. O wee tie mkpu “n’ike n’oké olu, na-asị, Babilọn ukwu ahụ adaala, adaala, ma ọ ghọwo ebe obibi nke ndị mmụọ ọjọọ.” Ma n’amaokwu nke anọ, a “nụrụ olu ọzọ si n’eluigwe na-asị, ‘Sitenụ n’ime ya pụta, ndị m.’” Olu abụọ ahụ bụ “oku abụọ dị iche e mere nye ụka dị iche iche.” Ụka abụọ ndị ahụ dị iche iche nke Chineke n’ụbọchị ikpeazụ ka e ji mara dị ka otu narị na iri anọ na anọ puku na oké igwe mmadụ ahụ.

Oge ule nke otu narị puku iri anọ na anọ ahụ na-amalite site na Islam nke Ahụhụ nke atọ, nke Aịsaịa kpọrọ “ụbọchị ifufe ọwụwa anyanwụ.” Oge ule ahụ na-ejedebe na iwu Sunday na-abịa n’oge na-adịghị anya na United States na itinye n’ọrụ akara nke anụ ọhịa ahụ. Anụ ọhịa ahụ bụ eze ugwu adịgboroja, isi Babilọn nke oge a. Babilọn bụ ọdụm ahụ n’isi nke asaa nke Daniel, na onye-amụma ahụ na-enupụ isi sitere na Juda, onye na-anọchi anya Adventism nke Laodisia, onye na-anwụ n’oge ahụ nke na-amalite site n’“ịnyịnya ibu” nke Islam (September 11, 2001), ma kwụsị na “ọdụm ahụ” (Babilọn nke oge a).

N’oge oge a na-anọchi anya dị ka “ili” nke onye-amụma na-enupụ isi nke Adventizim Laodisia, a na-atụpụta mmiri ozuzo ikpeazụ n’ókè, dịka a na-eme oku pụrụ iche nye nzukọ-ukwu nke puku mmadụ iri na anọ na narị anọ na anọ. Mgbe oge ahụ gwụsịrị, n’oge “awa” nke “nnukwu ala ọma jijiji”, nke na-anọchi anya iwu ụbọchị Sọnde na United States; oge olu nke abụọ nke Mkpughe iri na asatọ na-abịa site n’itinye akara nke anụ ọhịa ahụ n’ọrụ, nke bụ akara nke eze ugwu. N’otu oge ahụ, a na-eji Islam nke Ahụhụ nke atọ eweta ikpe na-abawanye n’ọganihu n’elu ụwa dapụrụ n’ezi ofufe. Ozi a na-ekwusa site n’aka “ọkọlọtọ” nke puku mmadụ iri na anọ na narị anọ na anọ n’oge oku nke abụọ ahụ pụrụ iche nye nzukọ-ukwu nke “oké ìgwè mmadụ” na-akọwapụta “akara” nke “eze ugwu”, na ọrụ Islam nke Ahụhụ nke atọ, nke a na-anọchi anya dị ka “ụmụ nke ọwụwa anyanwụ”.

Ozi nke na-ewe iwe n’ike papal n’amaokwu nke iri anọ na anọ nke Daniel isi nke iri na otu, na ozi nke na-ebute mwụfu ọbara papal ikpeazụ, a na-anọchi anya ya dịka “akụkọ si n’ọwụwa anyanwụ” (Islam) na “ugwu” (akara nke anụ ọhịa ahụ). N’oge ahụ, dị ka ọ dịkwa n’oge gara aga, Islam nke “ifufe ọwụwa anyanwụ” na-eweta ikpe n’elu United States iji malite oge ahụ, oge ahụ agwụkwa mgbe eze nke ugwu rutere na njedebe ya, “n’etiti osimiri dị iche iche na ugwu nsọ ahụ dị ebube”, n’ndagwurugwu Megiddo na n’Ugwu Kamel.

Oge ikpe maka Babilọn nke oge a, nke na-anọchite anya akwa ọnwụ ya (ili), na-amalite site na akara nke ọwụwa anyanwụ ma na-ejedebe na akara nke ugwu, dịka akwa ọnwụ nke onye amụma Laodisia na-erubeghị isi kwụsịrị n’oku mbụ pụrụ iche a kpọrọ nye ụka ndị ahụ. A na-anọchite ili ahụ (akwa ọnwụ ahụ) nke e liri ma onye amụma ụgha nke Betel ma onye amụma Juda nke na-erubeghị isi n’ime ya n’etiti “ịnyịnya ibu” na “ọdụm”.

Ịlaịja na-anọchi anya ndị Chineke n’ụbọchị ikpeazụ, ndị zutere onye-iro atọ nke Ahab, Jezebel, na ndị amụma Jezebel nọchiri anya ha. Jezebel bụ akara nke ike papal n’ụlọ-nsọ nke anọ, Tayaịtọra, ma ndị amụma ya nọ na Kamel ka e ji ndị amụma Bel na ndị nchụàjà nke ọhịa nọchite anya ha. Bel na-anọchi anya chi nwoke, ndị nchụàjà nke ọhịa wee nọchite anya Ashtaroth, chi nwanyị; ya mere, ndị amụma ụgha Jezebel gụnyere nwoke na nwanyị, na-anọchi anya njikọta nke Ụka na Ọchịchị nke e ji oyiyi nke anụ ọhịa ahụ nọchite anya ya n’akwụkwọ Mkpughe.

Ọ bụ United States ka mbụ na-ewu ihe oyiyi nke anụ ọhịa ahụ n’ime United States, ma emesịa n’ụwa, ọ bụkwa United States ka bụ onye amụma ụgha nke njikọ atọ ahụ. Ahab, eze nke ebo iri ahụ, na-anọchi anya ndị eze iri nke Mkpughe iri na asaa, ya bụ dragọn ahụ, Jezebel bụkwa anụ ọhịa ahụ. Elaịja nọ n’esemokwu megide njikọ atọ nke Babilọn nke Oge A, n’Ugwu Kamel, ebe akwụna Babilọn na-abịa na njedebe ya, na-enweghị onye ga-enyere ya aka. Ngwaọrụ atọ nke Elaịja na-anọchi anya esemokwu mpụga a na-ebuso ndị Chineke nke ụbọchị ikpeazụ agha, Elaịja na-anọchikwa anya onye amụma ahụ nke nọ n’esemokwu kpọmkwem megide ike atọ ahụ.

Otu ihe dị mkpa n’akụkọ Ịlaịja bụ “mmiri ozuzo,” nke na-anọchi anya mmiri ozuzo ikpeazụ a na-awụsa n’akụkọ ihe mere eme nke esemokwu ahụ. Tupu esemokwu ahụ eruo Ugwu Kamel, Ịlaịja ekwupụtala n’ụzọ doro anya na mmiri ozuzo agaghị adị, ma e wezụga n’okwu ya. Oge na-eduga n’“awa” nke ikpe Jezebel bụ oge a na-anọchi anya ya site n’“olu” mbụ pụrụ iche e nyere ụka dị iche iche. “Olu” ahụ bịara na Septemba 11, 2001, ma n’oge ahụ, a na “atụ” naanị “mmiri ozuzo” ahụ; ma n’oge ahụ kwa, e nwere ozi abụọ na-asọ mpi gbasara mmiri ozuzo ikpeazụ bụ́ ndị so n’arụmụka Habakuk. Otu bụ ozi ụgha nke ịkwa ákwá n’ihi Tammuz, nke na-anọchi anya “ozi udo na nchekwa,” nke ọzọkwa bụ ezi ozi nke Ahụhụ nke atọ nke Islam.

Ezi ozi “mmiri ikpeazụ” nke bụ eziokwu dabere n’ọrụ Alakụba nke Ahụhụ nke atọ. Ozi ahụ sitere n’otu isi mmalite (nke bụ Future for America), ma ozi abụọ ahụ lụrụ ọgụ maka ịdị elu ruo mgbe akụkọ ihe mere eme kwadoro izi ezi nke ozi ahụ nke bụ eziokwu, ma kwadokwa nzuzu nke ozi “udo na nchekwa” n’oge dị ka nke a.

> “A ga-aghọta amụma Daniel na nke Jọn. Ha na-akọwapụta ibe ha. Ha na-enye ụwa eziokwu ndị onye ọ bụla kwesịrị ịghọta. Amụma ndị a ga-abụ àmà n’ime ụwa. Site n’imezu ha n’ụbọchị ikpeazụ ndị a, ha ga-akọwa onwe ha.” Kress Collection, 105.

Mmezu mbụ nke Ịlaịja n’ime itinye n’ọrụ atọ nke Ịlaịja, ka e ji Ịlaịja nke abụọ, onye Jisọs kpọrọ Jọn onye na-eme baptizim, kwado ya. Ọnụ, ndị àmà abụọ ahụ na-eguzobe Ịlaịja nke atọ.

> Ma ka ha na-apụ, Jisọs malitere ịgwa ìgwè mmadụ okwu banyere Jọn, sị, Gịnị ka unu pụrụ gaa n’ọzara ịhụ? Ọ̀ bụ ahịhịa amị nke ifufe na-efegharị? Ma gịnị ka unu pụrụ gaa ịhụ? Ọ̀ bụ mmadụ yi uwe dị nro? Lee, ndị na-eyi uwe dị nro nọ n’ụlọ ndị eze. Ma gịnị ka unu pụrụ gaa ịhụ? Ọ̀ bụ onye-amụma? Ee, asị m unu, na ọbụna karịa onye-amụma. N’ihi na onye a bụ onye e dere banyere ya, sị, Lee, ezipụ m onye ozi m n’ihu gị, onye ga-edozi ụzọ gị n’ihu gị. N’ezie asị m unu, N’etiti ndị nwanyị mụrụ, ọ dịghị onye ka Jọn Onye-nbaptizim ukwuu bilitere: ma n’agbanyeghị nke ahụ, onye kacha nta n’alaeze eluigwe ka ya ukwuu. Sitekwa n’ụbọchị Jọn Onye-nbaptizim ruo ugbu a, alaeze eluigwe na-ata ahụhụ ime ihe ike, ndị na-eme ihe ike na-anarakwa ya n’ike. N’ihi na ndị-amụma niile na iwu buru amụma ruo mgbe Jọn bịara. Ma ọ bụrụ na unu chọrọ ịnakwere ya, onye a bụ Elaịja, onye ahụ ga-abịa. Onye nwere ntị ịnụ ihe, ya nụ. Matiu 11:7–15.

Anyị ga-aga n’ihu n’ọmụmụ a n’isiokwu na-esonụ.

> “Taa, n’ime mmụọ na ike nke Ịlaịja na nke Jọn Onye-nbapụta, ndị ozi Chineke họpụtara na-adọ uche nke ụwa e kpebiri maka ikpe aka ná ntị n’ihe omume ndị ahụ dị nsọ nke na-adịghị anya imezu, n’ihe metụtara awa ikpeazụ nke ohere ebere na mpụta nke Kraịst Jizọs dịka Eze nke ndị eze na Onyenwe nke ndị nwe. N’oge na-adịghị anya, a ga-ekpe mmadụ ọ bụla ikpe n’ihi ọrụ ndị e mere n’anụ ahụ. Awa ikpe Chineke abịawo, ma n’elu ndị otu nzukọ-Ya n’ụwa ka ibu ọrụ dị nsọ dị nke inye ịdọ aka ná ntị nye ndị ahụ guzo, dị ka a sị na ha nọ kpọmkwem n’ọnụ ọnụ mbibi ebighị ebi. Nye mmadụ ọ bụla n’ụwa sara mbara nke ga-aṅa ntị, a ghaghị ime ka ụkpụrụ ndị ahụ a na-alụ ọgụ banyere ha n’ime nnukwu esemokwu ahụ doo anya, bụ ụkpụrụ ndị akara aka nke mmadụ niile kpọrọ n’elu ha.”

> “N’oge ikpeazụ ndị a nke ohere nnwale maka ụmụ mmadụ, mgbe a ga-ekpebi ọdịnihu nke mkpụrụobi ọ bụla ruo mgbe ebighị ebi n’oge na-adịghị anya, Onyenwe eluigwe na ụwa na-atụ anya ka nzukọ-Ya bilie ime ihe dị ka ọ dịtụbeghị mbụ. Ndị a tọhapụrụ n’ime Kraịst site n’ịma eziokwu ahụ dị oké ọnụ ahịa, ka Onyenwe anyị Jisọs na-ele dịka ndị Ọ họpụtara, ndị e mere amara karịa mmadụ niile ọzọ n’elu ụwa; Ọ na-adaberekwa na ha ka ha gosi otuto nke Onye ahụ kpọrọ ha si n’ọchịchịrị pụta banye n’ìhè ya dị ebube. Ngọzi ndị ahụ a na-enyekarị n’ụba ka a ga-eme ka ha ruo ndị ọzọ. Ozi ọma nke nzọpụta ga-eru mba nile, agbụrụ nile, asụsụ nile, na mmadụ nile.”

> “N’ọhụụ ndị amụma nke oge ochie, e gosiri Onyenwe ebube ahụ dịka Onye na-awụkwasị nzukọ Ya ìhè pụrụ iche n’ụbọchị ọchịchịrị na ekweghị ekwe nke na-ebute ọbịbịa Ya nke ugboro abụọ. Dị ka Anyanwụ nke Ezi Omume, Ọ ga-ebili n’elu nzukọ Ya, ‘nwere ọgwụgwọ n’akụkụ nku Ya.’ Malakaị 4:2. Ma site n’aka ezi onye na-eso ụzọ ọ bụla ka a ga-agbasa mmetụ nke ndụ, obi ike, inye aka, na ezi ọgwụgwọ.”

> “Ọbịbịa nke Kraịst ga-eme n’oge kacha ọchịchịrị n’akụkọ ihe mere eme nke ụwa a. Ụbọchị Noa na nke Lot na-egosi ọnọdụ ụwa dịrị nnọọ nso tupu ọbịbịa nke Ọkpara nke mmadụ. Akwụkwọ Nsọ, na-atụ aka n’ihu n’oge a, na-ekwupụta na Setan ga-arụ ọrụ n’ike niile na ‘n’aghọgbu nile nke ajọ omume.’ 2 Ndị Tesalonaịka 2:9, 10. E kpughere ọrụ ya nke ọma site n’ọchịchịrị na-arịwanye elu ngwa ngwa, ọtụtụ njehie, ozizi ụgha, na aghụghọ nke ụbọchị ikpeazụ ndị a. Ọ bụghị naanị na Setan na-eduga ụwa n’agha n’agbụ, kama aghụghọ ya na-eko achịcha n’ime ụka ndị na-azọrọ na ha bụ nke Onyenwe anyị Jisọs Kraịst. Nnukwu ndapụ n’ezi okwukwe ga-etolite bụrụ ọchịchịrị miri emi dịka etiti abalị. Nye ndị nke Chineke, ọ ga-abụ abalị nke ọnwụnwa, abalị nke ịkwa ákwá, abalị nke mkpagbu n’ihi eziokwu. Ma site n’abalị ọchịchịrị ahụ ìhè Chineke ga-enwu.” Prophets and Kings, 716, 717.

Back to Articles