Article

# Akwụkwọ Daniel—Nọmba Otu Narị na Iri na Ise

Ikpughe Njirimara Akwụkwọ-amụma nke Ọgbọ Ikpeazụ a azụ

Author

Jeff Pippenger

Published

March 4, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

N’ọgbọ ikpeazụ nke ndị a na-agabiga agabiga, a na-achọpụta ụfọdụ njirimara amụma. Ha bụzi ọgbọ nke ajụala, n’ihi na ha emewo agwa Setan ka ọ bụrụ nke ha. Ha bụ ọgbọ ndị na-akwa iko, n’ihi na ha emewo mmekọrịta ndị na-adịghị edo nsọ na ndị iro nke Chineke. Ha eruola n’ọnọdụ ebe ha na-ahụ, ma ha enweghị ike ịghọta; ha na-anụ, ma ha enweghị ike ịmata, n’ihi na a gbanweghị ha, nke e ji egosi dịka obi ha ibu abụba. Mozis bu ụzọ kwuo kpọmkwem banyere ihe omume a.

> Mozis wee kpọkuo Izrel niile, sị ha, Unu ahụwo ihe niile Onyenwe anyị mere n’ihu unu n’ala Ijipt nye Fero, na nye ndị ohu ya niile, na nye ala ya niile; nnukwu ọnwụnwa ndị anya unu hụrụ, ihe ịrịba ama ndị ahụ, na ọrụ ebube ukwu ndị ahụ: Ma Onyenwe anyị enyebeghị unu obi ịghọta, na anya ịhụ, na ntị ịnụ, ruo taa. Diuteronomi 29:2–4.

N’akwụkwọ mbụ a kpọrọ ihe gbasara ihe omume ndị Laodisia nke ịhụ na ịnụ, ihe ndị ndị nke Chineke na-apụghị ịhụ bụ ihe ịrịba ama na ihe ịtụnanya nke akụkọ ntọala ha. Jeremiah na-akọwa ihe omume a dịka àgwà nke “amaghị ama ndị ahụ na-amaghị ihe,” n’ụbọchị ikpeazụ, nakwa dịka nnọchianya nke ịjụ nke amaghị ama ndị ahụ na-amaghị ihe ịnakwere ozi ndị mmụọ ozi atọ, nke na-amalite site n’ikwupụta nke mmụọ ozi mbụ ka a tụọ egwu Chineke Onye Okike. N’ihi nnupụisi a, ha anaghị anata mmiri ozuzo ikpeazụ.

> Kwusaanụ nke a n’ụlọ Jekọb, kpọsaanụkwa ya na Juda, sị: Nụnụ ihe a ugbu a, unu ndị nzuzu, ndị na-enweghị nghọta; ndị nwere anya ma ha adịghị ahụ ụzọ; ndị nwere ntị ma ha adịghị anụ ihe: Ùnu agaghị atụ egwu m? ka Onyenwe anyị kwuru; ọ̀ bụ na unu agaghị ama jijiji n’ihu m, m bụ onye tinyere aja ka ọ bụrụ ókè osimiri site n’iwu ebighị ebi, ka o wee ghara ịgafe ya; ma ọ bụ ezie na ebili mmiri ya na-akwọkọ onwe ha, ha apụghị imeri; ọ bụ ezie na ha na-ada ụda, ha apụghịkwa ịgafe ya? Ma ndị a nwere obi na-enupụ isi na obi nnupu isi; ha enwupụla isi, ha apụwokwa. Ha anaghịkwa asị n’obi ha, Ka anyị tụọ egwu Onyenwe anyị Chineke anyị ugbu a, onye na-enye mmiri ozuzo, nke mbụ na nke ikpeazụ, n’oge ya: ọ na-edobere anyị izu ndị ahọpụtara nke owuwe ihe ubi. Ajọ omume unu ewepụwo ihe ndị a, mmehie unukwa egbochila ezi ihe n’ebe unu nọ. Jeremaya 5:20–25.

Ezikiel na-akọwapụta ndị ahụ na-egosipụta àgwà ndị e ji “ịhụ ma ghara ịghọta” nọchianya dị ka ụlọ nnupụisi. Ha bụ ụlọ nnupụisi nke na-agaghị ahụ akụkọ ihe mere eme nke ntọala ha, ndị bụ ụmụ agbọghọ amaghị ihe, ndị a na-agbanwabeghị n’ihi na ha jụrụ ozi mmụọ ozi mbụ, nke bụ ịjụ ha niile, n’ihi na ọ bụrụ na ị naghị anabata ozi mmụọ ozi mbụ, ị gaghị enwe ike ịnabata nke abụọ ma ọ bụ nke atọ. N’ọnọdụ a, a na-ejide mmiri ozuzo ikpeazụ n’aka ụmụ agbọghọ ndị a n’oge mmiri ozuzo ikpeazụ. Mgbe Jisọs lebara àgwà a anya n’akụkọ Ya, Ọ gara n’ihu igosi ilu onye na-agha mkpụrụ.

> Ma ngọziri agọzi ka anya unu dị, n’ihi na ha na-ahụ ụzọ; na ntị unu, n’ihi na ha na-anụ ihe. N’ihi na n’ezie asị m unu, na ọtụtụ ndị amụma na ndị ezi omume agụsiwo agụụ ike ịhụ ihe ndị unu na-ahụ, ma ha ahụghị ha; na ịnụ ihe ndị unu na-anụ, ma ha anụghị ha. Ya mere, nụrụnụ ilu onye na-agha mkpụrụ. Mgbe onye ọbụla nụrụ okwu nke alaeze ahụ, ma ọ ghọtaghị ya, mgbe ahụ onye ajọ ahụ na-abịa, werepụkwa ihe ahụ a kụrụ n’obi ya. Nke a bụ onye ahụ natara mkpụrụ n’akụkụ ụzọ. Ma onye ahụ natara mkpụrụ n’ebe nkume dị, ọ bụ ya bụ onye na-anụ okwu ahụ, ma ozugbo o ji ọṅụ nata ya; ma o nweghị mgbọrọgwụ n’ime onwe ya, kama ọ na-adịgide naanị nwa oge: n’ihi na mgbe mkpagbu ma ọ bụ nchụso biliri n’ihi okwu ahụ, ozugbo ahụ ọ na-asọ ngọngọ. Onye ahụkwa natara mkpụrụ n’etiti ogwu bụ onye na-anụ okwu ahụ; ma nchegbu nke ụwa a, na aghụghọ nke akụnụba, na-akpagbu okwu ahụ, ọ bụrụkwa onye na-amịghị mkpụrụ. Ma onye ahụ natara mkpụrụ n’ala ọma bụ onye na-anụ okwu ahụ, ma ghọta ya; onye ahụkwa na-amị mkpụrụ, na-ebukwa ya, ụfọdụ otu narị ugboro, ụfọdụ iri isii, ụfọdụ iri atọ. O tinyere ha ilu ọzọ n’ihu, sị, A na-eme alaeze eluigwe ka ọ dị ka otu nwoke kụrụ ezi mkpụrụ n’ubi ya: ma mgbe ndị mmadụ nọ n’ụra, onye iro ya bịara, kụọkwa ahịhịa ọjọọ n’etiti ọka wit, wee laa. Ma mgbe ome ahụ pụtara ma mịa mkpụrụ, mgbe ahụ ahịhịa ọjọọ ahụ pụtakwara. Ya mere, ndị ohu nke nna-ụlọ ahụ bịara sị ya, Nnaanyị, ọ̀ bụghị ezi mkpụrụ ka i kụrụ n’ubi gị? ọ̀ bụ ebeezi ka ahịhịa ọjọọ a si bịa? Ọ sịrị ha, Onye iro mere nke a. Ndị ohu ahụ sịrị ya, Ì chọrọzi ka anyị gaa chịkọta ha? Ma ọ sịrị, Mba; ka o wee ghara ime na mgbe unu na-achịkọta ahịhịa ọjọọ ahụ, unu efopụtakwa ọka wit ya na ha ọnụ. Hapụnụ ka ha abụọ too ọnụ ruo oge owuwe ihe ubi: ma n’oge owuwe ihe ubi ahụ, aga m asị ndị na-egbute ihe ubi, Buru ụzọ chịkọta ahịhịa ọjọọ ahụ ọnụ, kee ha n’ùkwùùkwù ka e wee kpọọ ha ọkụ: ma chịkọta ọka wit ahụ n’ọba m. Matiu 13:16–30.

Ndị nzuzu bụ ahịhịa-ọjọọ, ndị amamihe bụkwa ọka wit. N’ilu ahụ gbasara ụmụ agbọghọ iri ahụ na-amaghị nwoke, inwe mmanụ bụ ihe na-egosi ọdịiche dị n’etiti klaasị abụọ ahụ; ma n’ihe metụtara ọka wit na ahịhịa-ọjọọ, ọ dabere n’ịghọta ma a ghọtara mkpụrụ ahụ, nke bụ okwu ahụ. Mkpọtụ mbụ Mozis kwuru banyere otu klaasị nke agaghị ahụ ma, ya mere, ghọta, na-etinye ozi a ga-aghọta dịka ihe ịrịba ama na ihe ịtụnanya nke akụkọ ntọala ahụ. Ntụaka amụma ikpeazụ Ellen White mere banyere akụkụ ndị mejupụtara ìsì nke ụlọ nnupụisi ahụ na-akọwapụta na anya ndị ahụ a gọziri agọzi ịhụ ihe ndị ezi omume niile chọsiri ike ịhụ bụ akụkọ ihe mere eme nke mmegharị Millerite.

> “A ga-eme ka ozi nile e nyere site n’afọ 1840–1844 bụrụ ndị siri ike ugbu a, n’ihi na e nwere ọtụtụ mmadụ ndị tufuru ntụziaka ha. Ozi ndị ahụ ga-agara ụka nile.

> “Kraịst sịrị, ‘Ngọzi nādiri anya unu, n’ihi na ha na-ahụ; na ntị unu, n’ihi na ha na-anụ. N’ihi na n’ezie asị m unu, na ọtụtụ ndị amụma na ndị ezi omume chọsiri ike ịhụ ihe ndị unu na-ahụ, ma ha ahụghị ha; na ịnụ ihe ndị unu na-anụ, ma ha anụghị ha’ [Matthew 13:16, 17]. Ngọzi nādiri anya ndị ahụ hụrụ ihe ndị a hụrụ n’afọ 1843 na 1844.” Manuscript Releases, volume 21, 436, 437.

Jizọs na-eji mgbe niile akọwa ọgwụgwụ site na mmalite, ma ntụaka mbụ banyere ndị nwere anya ma ha adịghị ahụ ma ọ bụ aghọta, na ntụaka ikpeazụ, na-egosi na akụkọ ntọala nke ụlọ nnupụisi ahụ bụ ihe a na-adịghị ahụ anya, ya mere a na-ajụ ya, ma n’ụzọ dị otu a ọ na-egbochi ndị nzuzu ịmata mmiri ozuzo ikpeazụ. E jiri nnwere onwe Izrel oge ochie pụta n’ọlụ ohu Ijipt mee ihe nnọchianya nke akụkọ ihe mere eme nke 1840–1844. Mmejọ Izrel oge ochie n’ịgafe usoro ule mbụ ahụ dugara ha na Kadesh, ebe ha nabatara akụkọ ụgha nke ndị nledo iri ahụ ma họpụta onye-isi agha ọhụrụ ka o duru ha laghachi n’Ijipt. Afọ iri anọ ka e mesịrị, e weghachiri ha na Kadesh, ma Mozis dara ada site n’ịkpọpụ Nkume ahụ ugboro nke abụọ.

Ọ bụ ezie na Mozis dara, Joshua gara n’ihu idu ha banye n’Ala Nkwa ahụ. Ule ikpeazụ ahụ dị na Kadesh nwere nnupụisi dị oké njọ jikọtara ya na ya, n’ihi na Jisọs na-egosi mgbe niile ọgwụgwụ site na mmalite, ma nnupụisi nke ndị nledo iri ahụ na Kadesh ná mmalite nke afọ iri anọ ahụ, nakwa ná ngwụcha nke afọ iri anọ ahụ, na-egosikwa nnukwu nnupụisi na Kadesh. Ma n’agbanyeghị nnupụisi Mozis mere na Kadesh, ọhụụ nke ịbanye n’Ala Nkwa ahụ akwụsịkwaghịkwa igbu oge.

Nnupu-isi nke 1863, nke duru gaa n’nnupu-isi ka ukwuu nke 1888, nke duru gaa n’nnupu-isi ka ukwuu nke 1919, nke mezuru n’nnupu-isi nke 1957, Jizọs weghachiri Adventizim Laodisia azụ na Kedesh. O weghachiri ha azụ n’akụkọ ihe mere eme ebe mmụọ ozi nke atọ bịarutere ma malite usoro nnwale nke n’ikpeazụ gosipụtara nnupu-isi nke 1863, na ịchụpụ nke ịwagharị n’ọzara nke Laodisia. Mmụọ ozi nke atọ banyere n’akụkọ ihe mere eme ikpeazụ nke Adventizim Laodisia na Septemba 11, 2001 mgbe mmụọ ozi dị ike nke Mkpughe iri na asatọ, nke bụ mmụọ ozi nke atọ, siri n’eluigwe rịdata. O wee kpọsa na Babilọn adaala, dịka e gosiri ya n’onyonyo site n’ịtụda ụlọ elu Nimrọd, mgbe e wedara ụlọ elu nke New York City n’ala.

> “A gaghị aghọta ozi nke mmụọ ozi nke atọ; ìhè ahụ nke ga-eji ebube ya mee ka ụwa nwuo ìhè, ndị jụrụ ịga n’ije n’ime ebube ya na-aga n’ihu ga-akpọ ya ìhè ụgha.” Review and Herald, Mee 27, 1890.

Dịka o si dịrị Izrel oge ochie, otu a ka ọ dịkwa Izrel nke oge a. Ọgbọ nke hụrụ Septemba 11, 2001 bụ ọgbọ ikpeazụ. Jizọs kwuru n’isi nke iri abụọ na otu nke Luk na “ọgbọ a,” ma Ọ kọwara ọgbọ ahụ dịka ndị dị ndụ mgbe eluigwe na ụwa ga-agabiga, nke na-eme na Ọbịbịa nke Abụọ. Ọgbọ ahụ ndị ga-adị ndụ ịhụ nlọghachi nke Kraịst ga-amatawo ihe ịrịba ama nke na-egosi ha na ha bụ ọgbọ ikpeazụ. Ha ga-ama ma ghọta na ha bụ ndị dị ndụ mgbe “mmetụta nke ọhụụ ọ bụla” anaghịzi “agbatị oge.”

Ka Jizọs na ụmụazụ Ya si n’ụlọ nsọ pụọ, ha rịọrọ Ya ka Ọ kọwaara ha ihe Ọ pụtara site n’ịkọwa mbibi nke ụlọ nsọ ahụ. Mkparịta ụka ahụ nọchiri anya mkparịta ụka ụmụazụ Ya ga-enwe n’ime ọgbọ ikpeazụ. Ụmụazụ ahụ chọsiri ike ịghọta ihe Ọ pụtara mgbe Ọ na-akụziri ugboro ugboro na nzukọ Adventist nke Laodisia ga-ekpochapụ na iwu Sọnde nke na-abịa n’oge na-adịghị anya, dịka a ga-agbụpụ ndị na-efe ofufe nọ n’ime ya n’ọnụ Ya, ha agakwaghị abụ ndị na-ekwu n’ọnụ Ya.

N’ịza ndị na-eso ụzọ Ya, Jisọs kọwara mbibi nke Jerusalem na akụkọ ihe mere eme sochirinụ, ruo kpamkpam na njedebe nke ụwa. Mgbe O wepụtachara nkọwa nchịkọta akụkọ ihe mere eme ruo n’amaokwu nke iri na itoolu, O wee laghachi n’ihe banyere mbibi nke Jerusalem, mbibi nke pụrụ ime n’obe, ma nke, n’amara na ndidi ogologo nke Chineke, e yigharịrị ihe dị ka afọ iri anọ. N’ọgwụgwụ afọ iri anọ ahụ, a ga-enwe ndị fọdụrụnụ ga-agbanahụ mbibi ahụ, ma ọ bụ naanị ma ọ bụrụ na ha amata akara ahụ nke O nyere mgbe ahụ.

Ná mmalite Izrel oge ochie, e nwere oge afọ iri anọ, nke malitere site n’ikpé e kpebiri megide nnupu-isi nke ndị nledo iri ahụ, bụ nke e yigharịrị ruo afọ iri anọ n’ihi arịrịọ Mosis. Ná njedebe Izrel oge ochie, e nwere ikpé e kpebiri megide nnupu-isi nke obe ahụ, bụ nke e yigharịrị ruo afọ iri anọ n’ihi ndidi ogologo na ebere nke Kraịst. N’akụkọ abụọ ahụ, e nwere ndị fọdụrụ nke gbapụrụ. Jisọs na-eji mmalite ihe akọwa njedebe ihe mgbe niile.

Jizọs kwuru banyere ihe ịrịba ama e jikọtara na mbibi Jerusalem, wee kpọọ ya “ụbọchị ịbọ ọ́bọ̀.”

> Ma mgbe unu ga-ahụ Jerusalem ka ndị agha gbara ya gburugburu, mgbe ahụ maranụ na mbibi ya adịla nso. Mgbe ahụ, ka ndị nọ na Judia gbalaga n’ugwu; ka ndị nọ n’etiti ya pụọ; ka ndị nọkwa n’ime ime obodo ghara ịbanye n’ime ya. N’ihi na ndị a bụ ụbọchị ịbọ ọ́bọ̀, ka e wee mezuo ihe niile e dere. Luk 21:20–22.

“ụbọchị ịbọ ọ́bọ̀” ahụ bụ ọrịa asaa ikpeazụ ahụ, ma n’ihi nke a ka Nwanyị White ji kwekọọ mbibi Jerusalem na ikpe mmezu nke Chineke n’ụbọchị ikpeazụ.

> Bịanụ nso, unu mba dị iche iche, ka unu nụ; ge ntị, unu ndị mmadụ: ka ụwa nụ, na ihe niile dị n’ime ya; ụwa niile, na ihe niile si na ya apụta. N’ihi na iwe nke Onyenwe anyị dịkwasịrị mba niile, na ọnụma ya dịkwasịrị usuu agha ha niile: o bibiela ha kpamkpam, o nyefewo ha ka e gbuo ha. A ga-atụpụkwa ndị ha gburu n’èzí, isi ozu ha ga-arịgokwa elu site n’ime ozu ha, ugwu nile ga-agbazekwa n’ọbara ha. Usuu nile nke eluigwe ga-agbaze, a ga-apịakọta eluigwe ọnụ dịka akwụkwọ mpịakọta: usuu ha niile ga-adakwa, dịka akwụkwọ vine si ada, na dịka mkpụrụ fig na-adapụ n’osisi fig. N’ihi na mma-agha m ga-aṅụju onwe ya n’eluigwe: lee, ọ ga-adakwasị Idumea, na n’elu ndị m bụrụ ọnụ, maka ikpe. Mma-agha nke Onyenwe anyị jupụtara n’ọbara, e meela ya ka o buru abụba, ya na ọbara ụmụ atụrụ na ewu, na abụba akụrụ ebulu: n’ihi na Onyenwe anyị nwere àjà na Bozrah, na nnukwu mgbuchapụ n’ala Idumea. Unicorns ga-esorokwa ha daa, na ụmụ ehi na oke ehi; a ga-emikpu ala ha n’ọbara, uzuzu ha ga-aba ụba n’abụba. N’ihi na ọ bụ ụbọchị ọbọ nke Onyenwe anyị, na afọ nkwụghachi ụgwọ maka esemokwu Zayọn. Aịsaịa 34:1–8.

Jizọs nyere ngosipụta ọha mbụ Ya na Nazaret, na-ekwupụta Onwe Ya dị ka Mezaya. E ji iwu nke nkwupụta mbụ duzie ngosipụta ahụ n’amụma. Ihe agụgụ Ọ họọrọ mere ka a mata na ọrụ Ya gụnyere ikwusa “ụbọchị nke ọbọ Jehova.” Nke, dịka Aịzaya si kwuo, bụkwa “afọ nke nkwụghachi ụgwọ n’ihi okwu ịlụ ọgụ nke Zayọn.”

Ọ bụ na Nazaret ka Kraịst malitere ozi ọha Ya ma kwupụta Onwe Ya dịka Mesaịa. Ọ bụkwa mgbe ahụ ka ndị nụrụ okwu Ya, ma ha aghọtaghị, nwara igbu Ya site n’ịtụfu Ya n’elu ugwu. Mmalite nke ozi Ya ka e ji mara ya bụ na ndị obodo Ya nwara igbu Ya, ma njedebe nke ozi Ya bụ na ndị Ya gburu Ya. Ozi Ya bụ ime ka amata Onwe Ya dịka Mesaịa, nke Ọ ghọrọ mgbe e tere Ya mmanụ n’oge baptizim Ya. N’oge baptizim Ya, akara nsọ sitere n’eluigwe rịdata iji kwado mmezu nke amụma banyere ọbịbịa Mesaịa. N’August 11, 1840, akara nsọ sitere n’eluigwe rịdata iji kwado amụma banyere ozi nnwale nke akụkọ ihe mere eme ahụ. Ma n’September 11, 2001, akara nsọ si n’elu bịa iji kwado ozi e buru amụma banyere akụkọ ihe mere eme ahụ, nke bụ ozi nke mmiri ozuzo nke ikpeazụ.

> “Mgbe Jisọs rụsịrị ọrụ ụbọchị abụọ n’etiti ndị Sameria, Ọ hapụrụ ha ka Ọ gaa n’ihu n’ụzọ ya gaa Galili. O meghị ka Ọ nọrọ oge ọ bụla na Nazaret, ebe Ọ nọrọ oge nwata ya na mmalite nke ịbụ nwoke ya. Nnabata e nyere Ya n’ụlọ nzukọ dị n’ebe ahụ, mgbe O kwupụtara Onwe ya dị ka Onye E Tere Mmanụ, bụ ihe jọgburu onwe ya nke ukwuu, nke mere ka O kpebie ịchọ ubi ndị ga-amị mkpụrụ karịa, ikwusa ozi n’ụdị ntị ga-anụ, na n’obi ndị ga-anabata ozi Ya. O kwuputara nye ndị na-eso ụzọ Ya na onye amụma enweghị nsọpụrụ n’ala nke ya. Okwu a na-egosi n’ezie ịla azụ nke sitere n’ụdị mmadụ nke ọtụtụ ndị mmadụ nwere n’ịnakwere mmepe ọ bụla pụrụ nnọọ iche ma dị ịtụnanya n’ime onye biri n’etiti ha n’enweghị nganga ọ bụla, onye kwa ha matara nke ọma kemgbe ọ bụ nwata. N’otu oge ahụ, otu ndị a ahụ nwere ike ịda n’ụjọ na mkpali n’ihi ịzọ onwe onye nke onye mba ọzọ na onye na-eme njem aghụghọ.” The Spirit of Prophecy, volume 2, 151.

N’isi nke iri abụọ na otu nke Luk, Kraịst kọwara ndị narị puku iri anọ na anọ ahụ, ọgbọ ikpeazụ nke na-adịghị anwụ anwụ. O mere nke a site n’ịkọwa akụkọ ihe mere eme nke malitere n’ọbịbịa ikpeazụ Ya n’ebe ahụ nke bụbu ụlọ Nna Ya, ma nke mgbe ahụ aghọwo ụlọ ndị Juu. N’akụkọ ihe mere eme nke Jizọs malitere ịkọwa, Ọ rutere n’ebe Jerusalem, na ụlọ nsọ ahụ ndị na-eso ụzọ ahụ chọrọ ịma banyere ya, ga-ebibi (70 AD). Ọ kọwara mbibi ahụ dị ka ụbọchị ịbọ ọbọ, nke bụ akụkụ nke nkwupụta mbido Ya banyere ozi Ya. “Ụbọchị ịbọ ọbọ” ahụ nọchitere anya ọ bụghị naanị mbibi Jerusalem n’afọ 70, kamakwa oge iwe Chineke dịka e siri nọchite ya anya n’ihe otiti asaa ikpeazụ ahụ.

> N’ihi na nke a bụ ụbọchị nke Onye-nwe Chineke nke ụsụụ ndị agha, ụbọchị ịbọ ọ́bọ̀, ka O wee meere onwe Ya ọ́bọ̀ n’aka ndị iro Ya: mma-agha ga-eripịa, ọ ga-eju afọ, a ga-emekwa ka ọ ṅụọbiga mmanya ókè site n’ọbara ha: n’ihi na Onye-nwe Chineke nke ụsụụ ndị agha nwere àjà n’ala ugwu n’akụkụ osimiri Yufretis. Jeremiah 46:10.

“ụbọchị ịbọ̀ ọ́bọ̀” megide Babilọn, nke e ji “àjà dị n’ala ugwu n’akụkụ osimiri Yufretis” nọchianya ya, na-amalite n’iwu Sọnde nke na-abịa n’oge na-adịghị anya.

> N’ihi iwe Jehova ka a gaghị ebikwa ya, kama ọ ga-abụ ebe tọgbọrọ n’efu kpamkpam: onye ọbụla na-agafe Babilọn ga-eju anya, ọ ga-afụkwa mkpu n’ihi ọrịa ya nile. Dozienụ onwe unu n’usoro agha imegide Babilọn gburugburu: unu niile na-akpọ ụta, tụọnụ ya àkụ́; enwekwala àkụ́ unu ebere: n’ihi na o mewo Jehova mmehie. Tienụ mkpu imegide ya gburugburu: o wepụtala aka ya; ntọala ya adakwo, mgbidi ya atụdawokwa: n’ihi na nke a bụ ịbọ ọbọ Jehova: bọọrọ ya ọbọ; dị ka o mere, meenụ ya otu ahụ. Bepụnụ onye na-agha mkpụrụ n’ala n’ime Babilọn, na onye na-ejide mma owuwe ihe ubi n’oge owuwe ihe ubi: n’ihi egwu mma-agha onye mmegbu ha ga-alaghachi onye ọbụla n’ebe ndị nke ya nọ, ha ga-agbakwa ọsọ, onye ọbụla, n’ala nke aka ya. Israel bụ atụrụ a chụsasịrị achụsa; ọdụm achụpụwo ya: mbụ, eze Asiria loro ya; n’ikpeazụkwa, Nebukadneza eze Babilọn a agbajiwo ọkpụkpụ ya. Ya mere otú a ka Jehova nke ndị agha, Chineke nke Israel, kwuru; Lee, aga m ata eze Babilọn na ala ya ahụhụ, dị ka m tara eze Asiria ahụhụ. Aga m eweghachikwa Israel n’ebe obibi ya, ọ ga-atakwa nri n’elu Kamel na Beshan, afọ ga-ejukwa mkpụrụ obi ya n’elu ugwu Ifrem na Gilead. N’ụbọchị ndị ahụ, na n’oge ahụ, ka Jehova kwuru, a ga-achọ ajọ omume Israel, ma a gaghị ahụ ya; na mmehie Juda, ma a gaghị ahụkwa ha: n’ihi na aga m agbaghara ndị m na-edebe. Rigonụ imegide ala Merataim, ọbụna imegide ya, na imegide ndị bi na Pekod: laanụ ha n’iyi, bibiekwanụ ha kpamkpam n’azụ ha, ka Jehova kwuru, meekwa dịka ihe nile m nyere gị n’iwu si dị. Ụda agha dị n’ala ahụ, na mbibi dị ukwuu. Lee otú e si gbutuo ma gbajie nkume-ọkụ́ nke ụwa nile! Lee otú Babilọn si ghọọ ebe tọgbọrọ n’efu n’etiti mba dị iche iche! Etinyewo m ọnyà nye gị, e jidekwokwa gị, O Babilọn, ma ị maghị ya: achọtawo gị, jidekwa gị, n’ihi na i so Jehova see okwu. Jehova emeghewo ụlọ agha ya, o wepụtakwala ngwá agha nke iwe ya: n’ihi na nke a bụ ọrụ nke Onyenweanyị Jehova nke ndị agha n’ala ndị Kaldia. Sitenụ n’ókè ya kasị anya bịakwute ya, mepeenụ ụlọ nkwakọba ihe ya: kọnụ ya ka ọ bụrụ ikpo ikpo, bibiekwa ya kpamkpam: ekwela ka ihe ọbụla n’ime ya fọdụrụ. Gbuonụ oke ehi ya nile; ka ha rituo n’ebe a na-egbu mmadụ: ahụhụ dịrị ha! n’ihi na ụbọchị ha abịawo, oge nleta ha. Olu ndị na-agba ọsọ ma na-agbanahụ n’ala Babilọn, ikwusa na Zaịọn ịbọ ọbọ Jehova Chineke anyị, ịbọ ọbọ nke ụlọ nsọ ya. Kpọkọtanụ ndị na-akụ ụta imegide Babilọn: unu niile na-akpọ ụta, maa ụlọikwuu imegide ya gburugburu; ekwela ka onye ọbụla n’ime ya gbanahụ: kwụghachinụ ya dị ka ọrụ ya si dị; dịka ihe nile o mere si dị, meenụ ya otu ahụ: n’ihi na o meela mpako imegide Jehova, imegide Onye Nsọ nke Israel. Jeremiah 50:13–29.

Mbibi nke Jerusalem n’afọ 70 AD na-anọchi anya ikpe mmezu a ga-ekpe akwụna nke Babilọn, nke na-amalite n’iwu Ụka nke Sọnde na-abịa n’oge na-adịghị anya na United States. Jisọs maara na Ọ na-akọwapụta afọ 70 AD dịka iwu Ụka nke Sọnde na-abịa n’oge na-adịghị anya, n’ihi na Ọ bụ Onye dere Okwu Ya, Ọ bụkwa Okwu ahụ. Ọ dị mkpa ịmata ọnọdụ amụma ahụ Jisọs na-ewepụta na Luk isi nke iri abụọ na otu, ka e wee ghọta ihe ịrịba ama ahụ nke na-egosi na ọgbọ ikpeazụ ahụ eruola.

Anyi ga-aga n’ihu n’ọmụmụ a n’isiokwu na-esonụ.

> “Ọbịbịa Kraịst ga-eme n’oge kacha ọchịchịrị n’akụkọ ihe mere eme nke ụwa a. Ụbọchị Noa na nke Lọt na-egosi ọnọdụ ụwa ahụ kpọmkwem tupu ọbịbịa Nwa nke mmadụ. Akwụkwọ Nsọ, ebe ọ na-atụ aka n’oge a n’ihu, na-ekwupụta na Setan ga-arụ ọrụ site n’ike nile na ‘n’ihe aghụghọ nile nke ajọ omume.’ 2 Ndị Tesalonaịka 2:9, 10. A na-ekpughe ọrụ ya n’ụzọ doro anya site n’ọchịchịrị na-abawanye ngwa ngwa, na ọtụtụ njehie, ozizi ụgha, na aghụghọ nile nke ụbọchị ikpeazụ ndị a. Ọ bụghị naanị na Setan na-eduba ụwa n’agha ka o wee bụrụ ohu, kama aghụghọ ya na-efe efe n’ime chọọchị ndị na-ekwupụta Onyenwe anyị Jizọs Kraịst. Nnukwu ndapụ n’ezi okwukwe ga-etolite bụrụ ọchịchịrị miri emi dịka etiti abalị. Nye ndị nke Chineke, ọ ga-abụ abalị nke ọnwụnwa, abalị nke ịkwa ákwá, abalị nke mkpagbu n’ihi eziokwu. Ma site n’abalị ahụ nke ọchịchịrị, ìhè Chineke ga-enwu.”

> “Ọ na-eme ka ‘ìhè si n’ọchịchịrị nwụọ.’ 2 Ndị Kọrịnt 4:6. Mgbe ‘ụwa enweghị ọdịdị, ọ dịkwa efu; ọchịchịrị dịkwa n’elu ihu omimi ahụ,’ ‘Mmụọ nke Chineke fegharịrị n’elu ihu mmiri ahụ. Chineke wee sị, Ka ìhè dị: ìhè wee dị.’ Jenesis 1:2, 3. Otú ahụ ka, n’abalị nke ọchịchịrị ime mmụọ, okwu Chineke na-apụta, ‘Ka ìhè dị.’ Nye ndị Ya Ọ na-asị, ‘Bilie, nwukwasi ìhè; n’ihi na ìhè gị abịala, ebube nke Onyenwe anyị ebiliwokwa n’elu gị.’ Aịzaya 60:1.”

> “‘Lee,’ ka Akwụkwọ Nsọ na-ekwu, ‘ọchịchịrị ga-ekpuchi ụwa, na nnukwu ọchịchịrị ga-ekpuchikwa ndị mmadụ: ma Jehova ga-ebili n’elu gị, a ga-ahụkwa ebube Ya n’elu gị.’ Amaokwu nke 2. Kraịst, onye bụ nchapụta nke ebube Nna ahụ, bịara n’ụwa dịka ìhè ya. Ọ bịara ịnọchite anya Chineke n’ebe mmadụ nọ, e dekwara banyere Ya na e tere Ya mmanụ ‘na Mmụọ Nsọ na ike,’ nakwa na Ọ ‘na-agagharị na-eme ezi ihe.’ Ọrụ 10:38. N’ụlọ nzukọ dị na Nazaret Ọ sịrị, ‘Mmụọ nke Onyenwe anyị dị n’elu M, n’ihi na O teela M mmanụ ikwusa ozi ọma nye ndị ogbenye; O zitela M ịgwọ ndị obi ha tiworo etiwa, ikwusa nnwere onwe nye ndị e dọtara n’agha, na ime ka ndị kpuru ìsì nata ịhụ ụzọ ọzọ, ịtọhapụ ndị a zọpịara, ikwusa afọ nke Onyenwe anyị nabatara.’ Luk 4:18, 19. Nke a bụ ọrụ ahụ O nyere ndị na-eso ụzọ Ya iwu ka ha rụọ. ‘Unu bụ ìhè nke ụwa,’ ka O kwuru. ‘Ka ìhè unu si otú a na-enwu n’ihu mmadụ, ka ha wee hụ ezi ọrụ unu, ma nye Nna unu nke nọ n’eluigwe otuto.’ Matiu 5:14, 16.” Prophets and Kings, 217, 218.

Back to Articles