Article

# Akwụkwọ Daniel—Nọmba Otu Narị na Iri ise na Abụọ

Ihe Nnọchianya nke Mkpanaka Abụọ Ezekiel: Njem Site n’Amụma na Mgbapụta

Author

Jeff Pippenger

Published

March 22, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Anyị na-atụle ahịrị nke isi nke iri atọ na asaa nke Ezikiel, nke mbụ na-akọwapụta ịfụ opi nke asaa na ozi a na-eziga Laodisia, nke na-eweta agha nke otu narị puku iri anọ na anọ ahụ. Mgbe ahụ Ezikiel na-ekwughachi ahịrị ahụ ma na-agbasawanye n’elu ya site n’ịwebata njikọta nke osisi abụọ nke alaeze ugwu na nke ndịda nke Izrel, dị ka ihe atụ nke usoro e si ejikọta ịdị Nsọ na ọdịmma mmadụ n’oge ịfụ Opi nke Asaa. Ozugbo e jikọtara mba abụọ ahụ ọnụ dị ka otu mba, Ezikiel na-akọwapụta na ha nwere eze n’elu ha, mgbe ahụkwa ọ na-atụle ọgbụgba ndụ ebighị ebi ahụ, nke bụ ọgbụgba ndụ e mezuru ya na otu narị puku iri anọ na anọ ahụ, ebe ọ na-eme ka o doo anya na ndị ahụ bụ ndị ọgbụgba ndụ nke ụbọchị ikpeazụ ga-enwe ebe nsọ nke Chineke n’etiti ha ruo mgbe ebighị ebi.

Anyị etinyela n’ahịrị ahụ ọrụ Jọn nke ịtụ ụlọ nsọ n’afọ 1844, si otú a na-anọchi anya ịtụ ikpeazụ nke malitere na Septemba 11, 2001. A na-ekwukwa banyere ịtụ ahụ site n’ọnụ Zekaraya, onye tinyekwara na ịtụ ahụ na-eme n’oge Chineke ọzọ na-ahọpụta Jerusalem dị ka obodo a ga-etinye aha Ya. Anyị na-adọta myiri n’etiti ihe ndị mejupụtara ụlọ nsọ ahụ na mkpanaka abụọ nke alaeze ugwu na alaeze ndịda nke Izrel. A na-anọchi anya ọrụ Kraịst n’ịkụkọ ọnụ Chineke Ya na mmadụ nke puku iri na anọ na narị anọ na iri anọ na anọ n’amụma abụọ ahụ nke afọ puku abụọ narị ise na iri abụọ nke ịgbasa nke e wetara n’elu alaeze ugwu na alaeze ndịda, n’ijikọta ya na amụma nke afọ puku abụọ narị atọ.

Iji chọpụta ihe mkpara ndị ahụ nke Ezekiel na-anọchi anya ha n’ọrụ nke oziọma chọrọ nghọta bụ isi banyere oziọma ahụ. Kraịst nara anụ arụ anyị dara ada mgbe puku afọ anọ nke adịghị ike e ketara eketa gasịrị, nke e sitere n’aka Meri nyefee Ya. Dị ka Ihe Nlereanya anyị, O gosiri na site n’itinye uche nke ọchịchọ anyị n’ọrụ, ka e were nyefee ya n’okpuru ọchịchọ nke Nna Ya, anyị pụrụ imeri dịka O meriri, site n’itinye ọchịchọ anyị n’ọrụ n’okpuru ọchịchọ Ya. A na-eji ọchịchọ anyị arụ ọrụ, ma ọ bụ maka ezi ihe ma ọ bụ maka ihe ọjọọ, n’ime ụbụrụ anyị, nke bụ nnukwu ebe e wusiri ike nke mkpụrụ obi.

> “A gaghị ekwe ka nwaakwụkwọ nke na-achọ itinye ọrụ nke oge ọmụmụ abụọ n’ime otu, mee ihe dịka uche ya si dị n’ihe a. Ibu n’obi ime ọrụ okpukpu abụọ pụtara, n’ebe ọtụtụ nọ, ibubiga uche ókè, na ileghara mmega ahụ ziri ezi anya. Ọ bụghị ihe ezi uche dị na ya iche na uche pụrụ ijide ma gbarie ihe oriri nke uche karịrị akarị, ma ọ bụkwa mmehie dị ukwuu ibufee uche ihe ókè dịka ọ dị ibuputara akụkụ ahụ mgbari nri ibu, na-enyeghị afo oge izuike ọ bụla. Ụbụrụ bụ nnukwu ebe e wusiri ike nke mmadụ dum, ma àgwà ọjọọ n’ihe banyere iri nri, iyi uwe, ma ọ bụ ihi ụra, na-emetụta ụbụrụ, ma gbochie iru ihe nwaakwụkwọ ahụ na-achọ,—ọzụzụ ezi uche dị mma. Akụkụ ọ bụla nke ahụ a na-eleghị anya n’ụzọ kwesịrị ekwesị ga-ezipu ozi mmerụ ahụ ya n’ụbụrụ. Ekwesịrị igosi ndidi na ntachi obi dị ukwuu n’ịkụziri ndị ntorobịa otu esi echekwa ahụ ike ha. Ha kwesịrị ịghọ ndị a kụziiri nke ọma n’ihe a, ka akwara ọ bụla na akụkụ ahụ ọ bụla wee sie ike ma nwee ọzụzụ nke ọma, ka n’omume nke a na-ama ụma ma ọ bụ nke a na-amaghị ama, ahụ ike kacha mma wee pụta, a ga-emekwa ka ụbụrụ sie ike iji kwado ibu ọrụ nke ọmụmụ.” Christian Education, 124.

Ọrụ nke ọgbụgba ndụ ebighị ebi bụ ide iwu Chineke n’obi anyị na n’uche anyị, ma obi anyị ma uche anyị dịkwa n’ebe a na-akpọ “ụlọ nche nke mkpụrụobi anyị,” nke bụ ụbụrụ anyị.

> “Uche nwoke ma ọ bụ nwaanyị adịghị esi n’ịdị ọcha na nsọpụta ada n’otu ntabi anya ruo n’ime mmehie jọrọ njọ, nrụrụ aka, na mpụ. Ọ na-ewe oge ịgbanwe ihe bụ mmadụ ka ọ bụrụ nke Chineke, ma ọ bụ iweda ndị e kere n’onyinyo nke Chineke ala ka ha bụrụ ndị obi ọjọọ ma ọ bụ ndị nke Setan. Site n’ile anya ka anyị na-agbanwe. Ọ bụ ezie na e kere mmadụ n’onyinyo nke Onye kere ya, mmadụ pụrụ ịzụlite uche ya n’ụzọ nke na mmehie ahụ ọ kpọrọ asị n’oge gara aga ga-atọ ya ụtọ. Ka ọ na-akwụsị ile nche ma na-ekpe ekpere, ọ na-akwụsị ichekwa nnukwu ebe siri ike ahụ, bụ obi, ma na-abanye n’ime mmehie na mpụ. A na-eweda uche ala, ọ gaghịkwa ekwe omume ibuli ya elu pụọ na nrụrụ aka mgbe a ka na-azụ ya ka ọ dọọrọ ikike omume na nke ọgụgụ isi n’ohu ma weta ha n’okpuru agụụ mmekọahụ na agụụ anụ arụ ndị ka njọ. A ghaghị ịnọgide na-alụ ọgụ mgbe niile megide uche nke anụ arụ; a ghaghịkwa inyere anyị aka site n’ike mmụọ nsọ nke amara nke Chineke na-eme ka mmadụ dị ọcha, nke ga-adọta uche elu ma mee ka ọ bụrụ ihe a na-eme kwa mgbe ichebara ihe ndị dị ọcha na ndị nsọ echiche.” Adventist Home, 330.

“Uche,” “obi,” “ụbụrụ” bụ “ụlọ nche nke mkpụrụ obi.” Ụlọ nche bụ ebe e wusiri ike nke a ga-echebe ka mmehie ghara isi n’ọnụ ụzọ ya bata.

> “N’ekpere Ya nye Nna, Kraịst nyere ụwa nkuzi nke kwesịkwara ka e dee ya n’uche na n’obi. ‘Nke a bụ ndụ ebighị ebi,’ ka O kwuru, ‘ka ha mara Gị, naanị ezi Chineke ahụ, na Jisọs Kraịst, Onye Ị zitere.’ Jọn 17:3. Nke a bụ ezi agụmakwụkwọ. Ọ na-enye ike. Ihe ọmụma sitere n’ahụmahụ banyere Chineke na banyere Jisọs Kraịst, Onye O zitere, na-agbanwe mmadụ ka o yie onyinyo Chineke. Ọ na-enye mmadụ ikike ijide onwe ya, na-edobe mkpali na agụụ niile nke ọdịdị ala ya n’okpuru nchịkwa nke ike ndị ka elu nke uche. Ọ na-eme ka onye nwere ya bụrụ nwa Chineke na onye nketa nke eluigwe. Ọ na-ebute ya n’ime mmekọrịta ya na uche nke Onye Na-enweghị Ọgwụgwụ, ma megheere ya akụnụba bara ụba nke eluigwe na ala.” Christ’s Object Lessons, 114.

A ga-eji “ike ndị ka elu” chịkwaa ma mee ka “mkpali na agụụ nke ọdịdị dị ala” bụrụ ndị e doro n’okpuru. Ike ndị ka elu dị n’uche, ọ bụkwa “mmekọrịta ya na uche nke Onye Enweghi Oke” ka “na-agbanwe mmadụ ka ọ bụrụ n’onyinyo Chineke.” N’oge ime akara nke puku narị na iri anọ na anọ ahụ, a na-akpụ onyinyo anụ ọhịa ahụ n’ime otu òtù, a na-akpụkwa onyinyo Kraịst n’ime òtù nke ọzọ. Ihe na-emezu mgbanwe ahụ bụ njikọta nke uche dị iche iche. Ndị nwere uche anụ ahụ ma ọ bụ uche nke anụ-aru, dị ka Pọl si kọwaa ya, na-akpụ onyinyo nke anụ-aru—anụ ọhịa ahụ. Ndị ruteworo n’uche Kraịst na-akpụ onyinyo Kraịst. Nkwa nke ọgbụgba-ndụ ahụ bụ na anyị pụrụ iru n’uche Kraịst n’oge ntọghata, ọ bụ ezie na a mụrụ anyị niile na uche anụ ahụ.

> Ka echiche a dịrị n’ime unu, nke dịkwa n’ime Kraịst Jizọs: Onye, ebe ọ nọ n’ụdị Chineke, agụghị ịdị ka Chineke ihe a ga-anapụ n’ike: ma o mere onwe ya ihe efu, were n’elu ya ọdịdị ohu, e wee mee ya n’oyiyi mmadụ: ma ebe a hụrụ ya n’ọnọdụ dịka mmadụ, o wedara onwe ya ala, ghọọkwa onye na-erube isi ruo n’ọnwụ, ọbụna ọnwụ nke obe. Ndị Filipai 2:5–8.

A ga-enwe n’ime anyị uche nke Kraịst, dịka ọ dịkwa n’ime Kraịst, n’ihi na e kere anyị n’onyinyo Ya. Ma anyị enweghị uche ahụ; anyị nwere uche anụ ahụ, nke e rere n’okpuru mmehie.

> Ya mere, ikpe ọmụma adịghịzi ugbu a n’ahụ́ ndị nọ n’ime Kraịst Jizọs, ndị na-adịghị eje ije dịka anụ ahụ si dị, kama dịka Mmụọ si dị. N’ihi na iwu nke Mmụọ nke ndụ n’ime Kraịst Jizọs emewo ka m bụrụ onye a tọhapụrụ n’iwu nke mmehie na ọnwụ. N’ihi na ihe iwu ahụ enweghị ike ime, n’ihi na ọ dara ogbenye site n’anụ ahụ, Chineke, site n’izite Ọkpara nke ya n’oyiyi nke anụ ahụ mmehie, na n’ihi mmehie, mara mmehie ikpe n’anụ ahụ: Ka e wee mezuo ezi omume nke iwu n’ime anyị, ndị na-adịghị eje ije dịka anụ ahụ si dị, kama dịka Mmụọ si dị. N’ihi na ndị bụ nke anụ ahụ na-eche ihe ndị nke anụ ahụ; ma ndị bụ nke Mmụọ na-eche ihe ndị nke Mmụọ. N’ihi na iche echiche nke anụ ahụ bụ ọnwụ; ma iche echiche nke Mmụọ bụ ndụ na udo. N’ihi na uche anụ ahụ bụ iro megide Chineke: n’ihi na ọ naghị edobe onwe ya n’okpuru iwu Chineke, ọ pụghịkwa ime ya n’ezie. Ya mere, ndị nọ n’anụ ahụ apụghị ime Chineke ihe na-atọ Ya ụtọ. Ma unu anọghị n’anụ ahụ, kama n’ime Mmụọ, ma ọ bụrụ na Mmụọ Chineke bi n’ime unu. Ugbu a, ọ bụrụ na onye ọbụla enweghị Mmụọ Kraịst, onye ahụ abụghị nke Ya. Ma ọ bụrụ na Kraịst nọ n’ime unu, ahụ ahụ nwụrụ anwụ n’ihi mmehie; ma Mmụọ bụ ndụ n’ihi ezi omume. Ndị Rom 8:1–10.

Ịbụ nke Mmụọ bụ ndụ, ma ịdị nke anụ ahụ bụ ọnwụ. Anụ ahụ bụ ọdịdị dị ala, ọ bụ isi iyi nke mmetụta anyị. Ọdịdị dị ala nke anụ ahụ aghaghị ịdị n’okpuru ọchịchị nke ọdịdị dị elu, nke a na-emezu site n’iji ọchịchọ-obi anyị arụ ọrụ n’okpuru ido onwe ya n’okpuru Mmụọ Nsọ. Uche anụ ahụ anyị dị elu nwere ike ịgbanwe ebe a na ugbu a, ma ọdịdị anyị dị ala aghaghị ichere Ọbịbịa nke Abụọ ka e gbanwee ya.

Osisi abụọ nke Ezikiel na-akọwapụta otu osisi nke e ji anọchi anya ogige ime ụlọ nsọ, ma osisi ahụ ruru njedebe ya n’afọ 1798. E kewara ya nke ọma site n’afọ puku abụọ na narị isii na iri isii nke ikpere arụsị na-azọda usuu ahụ, na afọ puku abụọ na narị isii na iri isii nke ọchịchị papal na-azọda usuu ahụ. Osisi ahụ anọchiteghị anya ịzọda ebe nsọ nke Chineke, n’ihi na ebe nsọ nke Chineke dị n’alaeze ndịda. Usuu ahụ nke ikpere arụsị na ọchịchị papal zọdatara bụ ụlọ nsọ mmadụ, ma n’ihe metụtara alaeze ndịda, ọ bụ ahụ, alaeze ndịda kwa bụ ebe Chineke họọrọ idobe isi. Alaeze ugwu bụ ahụ, alaeze ndịda bụ isi.

Nkewa abụọ nke alaeze ugwu ahụ nke afọ puku abụọ na narị atọ na iri isii, nọchiri anya agwa abụọ dị iche iche nke mmehie n’ime ụlọ nsọ nke ahụ, dịka e si anọchi anya ha site n’agwa mmehie e ketara eketa na ndị a zụlitere. Ikpere arụsị bụ ihe nnọchianya nke agwa mmehie e ketara eketa n’ime ụlọ nsọ nke ahụ, ma nnabata papalism nke okpukpe nke ikpere arụsị, na-anọchi anya agwa mmehie ndị a zụlitere. N’ọnọdụ ọbụla, a pụghị ime ka ụlọ nsọ nke ahụ gbanwee ruo n’Ọbịbịa nke Abụọ, ya mere mkpisi nke alaeze ugwu ahụ ruru naanị ruo 1798, ma mgbe a gwara Jọn ka o tụọ ụlọ nsọ ahụ, a ga-ahapụ mkpisi ahụ.

Okwu ahụ bụ “ntughari,” pụtara mgbanwe ma ọ bụ ịgbanwee site n’otu ọnọdụ ma ọ bụ ọnọdụ ịdị adị gaa n’ọzọ. Mgbe Adam na Iv mehieworo, e “gbanwere” ha site n’ọnọdụ mbụ ha, n’ihi na e kere ha n’izu oke, n’oyiyi Chineke, ebe ike ndị dị elu na-achịkwa ike ndị dị ala. Mgbe ha mehieworo, e “gbanwere” ha bụrụ ụdị ịdị adị ebe ike ndị dị ala nwetara ọchịchị n’elu ike ndị dị elu. Ha bufere ọnọdụ ahụ nye ụmụ ụmụ ha niile.

N’ihe gbasara njikọ amụma nke osisi abụọ Ezikiel, Onyenwe anyị họọrọ Jerusalem ka ọ bụrụ isi, isi obodo ebe eze bi. Ọ ga-abụ ike ka elu. N’ilu osisi abụọ ahụ, alaeze ndịda bụ ike ka ala n’ihe metụtara alaeze ka elu nke ugwu. Ntụgharị ahụ nke a na-anọchi anya ya mgbe a ga-ejikọta osisi abụọ ahụ, chọrọ ka e weghachi alaeze ndịda n’ọnọdụ ya dịka isi. A ga-atụgharị ya gaa n’ebe alaeze ugwu nọ, n’ihi na n’oge ahụ e jikọtara ya na ezi eze nke ugwu, ma mee ka ọ bụrụ nke ejikọtara na ụlọ ocheeze nke ezi alaeze ugwu.

N’ihi nke a, alaeze ugwu ahụ rutere naanị ruo n’afọ 1798, a gwakwara Jọn ka ọ hapụ ogige mpụta, nke rutekwara naanị ruo n’afọ 1798. A ga-ejikọta alaeze ndịda ahụ na nkpa nke afọ puku abụọ na narị atọ site n’ịbịarute nke mmụọ ozi nke atọ, ma alaeze ugwu ahụ ga-abịa ná njedebe ka e mezuru njikọta nke ịdị Chineke na ịdị mmadụ n’ime ime ụlọ abụọ nke ụlọ nsọ ahụ Jọn wee tụọ. E jikọtara alaeze ugwu ahụ na alaeze ndịda ahụ site na njikọ nke iri anọ na isii n’oge mbata nke mmụọ ozi nke atọ, ma o jikọtaghị ozugbo na 1844, dịka alaeze ndịda ahụ siri jikọta.

Ejikọtara alaeze ndịda na ma ụlọ nsọ nke afọ iri anọ na isii, yana njikọ nke ịdị chi na ịdị mmadụ nke afọ narị abụọ na iri abụọ nọchiri anya ya. Alaeze ugwu, n’afọ 1798, kara akara ntọala nke ụlọ nsọ nke afọ iri anọ na isii ahụ, ma ọ kwụsịrị ebe ahụ, n’ihi na dịka ntọala, ọ nọchiri anya anụ ahụ Kraịst were n’ahụ Ya, ma e gburu anụ ahụ Ya site na ntọala ụwa. Ụlọ nsọ niile bụ ihe nnọchianya ndị a pụrụ iji gbanwee ibe ha, ma ntọala nke afọ iri anọ na isii ahụ n’afọ 1798 na-akọwa anụ ahụ mmadụ Ya, ebe mmechi nke afọ iri anọ na isii ahụ n’afọ 1844 na-akọwa ịdị Chi Ya.

Ndị agha ahụ a zọpịara n’okpuru ruo n’afọ 1798 abụghị ebe nsọ nke Chineke, ọ bụ ezie na e gosiri ebe nsọ nke Chineke dịka ihe a na-azụpịarị n’oge ahụ; ma a na-emezigharị ịzọpịarị ahụ n’alaeze ndịda, ebe Chineke họọrọ Jerusalem ka O debe ebe nsọ Ya na aha Ya. Ndị agha ahụ a zọpịara n’okpuru nọchiri anya ndị mba ọzọ, ha nọchiri anya ahụ.

Mgbe Adam na Iv mehiere, “ugboro asaa” nke puku afọ asaa nke mmehie na-azọda mmadụ malitere. N’oge ahụ, Nwa Atụrụ ahụ e gburu site na ntọala ụwa nyere akpụkpọ nke nwa atụrụ iji kpuchie ịgba ọtọ nke mmehie nke mmadụ. Mgbe ịzọda mmadụ ahụ bịarutere na njedebe ya n’afọ 1798, e gbukwara Nwa Atụrụ ahụ ọzọ, onye bụ ntọala na onye na-ewu ihe nnọchianya nsọ nile nke ụlọ nsọ. N’ebe ahụ ka alaeze ugwu ahụ, na ụlọ nsọ mmadụ e gosiri n’ime ya, kwụsịrị.

1798 bụ mgbe e gburu onye ahụ bụ antikraịst adịgboroja ahụ, mgbe o nyesịrị àmà ya nke satan nyere n’ime afọ amụma atọ na ọkara, nke malitere site n’inye ya ike n’afọ 538, nke afọ iri atọ nke nkwadebe gara n’ihu ya, malite n’afọ 508. Nke ahụ bụ adịgboroja satan nke afọ iri atọ nke nkwadebe Kraịst, nke malitere n’oge a mụrụ Ya, nke kwụsịrị n’oge e nyere Ya ike, mgbe e mere Ya baptizim, ma mgbe nke ahụ gasịrị O nyere àmà Ya ruo afọ nkịtị atọ na ọkara, ruo mgbe O rutere n’ebe a kpọgidere Nwa-aturu ahụ e gburu kemgbe ntọala ụwa n’obe. Mgbe ahụ ka e mezuru nkwa Ya na ozugbo e bibiri ụlọ nsọ ahụ, Ọ ga-ebili ya n’ime ụbọchị atọ.

Ọ ga-abụ Onye ga-eme ka ụlọ nsọ nke ahụ Ya bilie, n’ihi na ọ bụ ike nke ịdị-nsọ Chineke Ya mere ka mbilite n’ọnwụ ahụ pụta, n’ihi na ịdị-nsọ Chineke Ya anwụghị n’obe, kama ọ bụ ọdịdị mmadụ Ya nwụrụ n’elu obe, n’ihi na ọ gaghị ekwe omume ka Chineke nwụọ.

> “‘Abụ m mbilite n’ọnwụ, na ndụ’ (Jọn 11:25). Onye ahụ kwuru, ‘Ana m atụkwasị ndụ m ala, ka m wee were ya ọzọ’ (Jọn 10:17), si n’ili pụta bịa na ndụ nke dị n’ime Onwe Ya. Mmadụ nwụrụ; chi adịghị anwụ anwụ. N’ịbụ chi Ya, Kraịst nwere ike ịgbaji agbụ ọnwụ. Ọ na-ekwupụta na O nwere ndụ n’ime Onwe Ya iji nye ndụ onye ọ bụla Ọ chọrọ.” Selected Messages, book 1, 301.

N’afọ 1798, ụlọ nsọ nke mmadụ, ndị agha nke “alaeze ugwu,” bịara n’ókè ngwụcha, n’ihi na dị ka ihe nnọchianya nke ọdịdị dị ala, a pụghị ịgbanwe ya ruo n’mbilite n’ọnwụ n’oge Ọbịbịa Nke Abụọ. Ma, ọ kpọpụtara ntọala nke afọ iri anọ na isii ahụ mgbe Kraịst weliri ụlọ nsọ ahụ elu nke a pụrụ ịgbanwe, nke alaeze ndịda nọchiri anya ya, nke bụ ihe nnọchianya nke ike dị elu nke uche, nke a na-agbanwe n’oge ahụ ka a na-agụ onye mmehie n’onye ezi omume.

> “N’elu ntọala ahụ Kraịst N’onwe Ya tọrọ, ndịozi wuru ụka nke Chineke. N’Akwụkwọ Nsọ, a na-ejikarị ihe oyiyi nke iwuli ụlọ nsọ kọwaa iwuli ụka ahụ. Zekaraya na-ekwu maka Kraịst dịka Alaka ahụ nke ga-ewu ụlọ nsọ nke Onyenwe anyị. Ọ na-ekwukwa banyere ndị mba ọzọ dịka ndị na-enyere aka n’ọrụ ahụ: ‘Ndị nọ n’ebe dị anya ga-abịa, ha ewukwa n’ụlọ nsọ nke Onyenwe anyị;’ ma Aịsaịa na-ekwupụta, ‘Ụmụ ndị ọbịa ga-ewukwa mgbidi gị.’ Zekaraya 6:12, 15; Aịsaịa 60:10.”

> “N’ide banyere iwu ụlọ nsọ a, Pita na-ekwu, ‘N’ịbịakwute Onye ahụ, dịka nkume dị ndụ, nke mmadụ jụrụ n’ezie, ma nke Chineke họpụtara, nke dịkwa oké ọnụ ahịa, unu onwe unu kwa, dịka nkume dị ndụ, ka a na-ewuli elu bụrụ ụlọ ime mmụọ, ọkwa nchụàjà dị nsọ, iji chụọ àjà ime mmụọ, ndị Chineke na-anabata site n’aka Jizọs Kraịst.’ 1 Pita 2:4, 5.”

> “N’ebe a na-egwupụta nkume nke ụwa ndị Juu na nke ndị mba ọzọ ka ndịozi rụsịrị ọrụ, na-ewepụta nkume iji tọkwasị n’elu ntọala ahụ. N’akwụkwọ ozi ya o degaara ndị kwere ekwe nọ n’Efesọs, Pọl sịrị, ‘Ya mere ugbu a unu abụghịzi ndị ọbịa na ndị ala ọzọ, kama unu na ndị nsọ bụ ụmụ amaala ibe ha, bụrụkwa ndị ezinụlọ Chineke; e wukwasiwokwa unu n’elu ntọala nke ndịozi na ndị amụma, ebe Jisọs Kraịst n’onwe Ya bụ Nkume Nkụzi nke isi; n’ime Ya ka ụlọ ahụ dum, ebe e jikọtara ya nke ọma, na-etolite bụrụ ụlọ nsọ n’ime Onyenwe anyị: n’ime Ya ka a na-ewukwakwa unu ọnụ ka unu bụrụ ebe obibi Chineke site na Mmụọ.’ Ndị Efesọs 2:19–22.”

> “O dekwara ndị Kọrint, sị: ‘Dị ka amara Chineke nke enyere m, dịka onye-ọkụzụ ụlọ maara ihe, atụkwasịwo m ntọala, onye ọzọ na-ewukwasịkwa ya. Ma ka onye ọ bụla lezienụ anya otú o si ewukwasị ya. N’ihi na ọ dịghị onye ọbụla pụrụ ịtọ ntọala ọzọ karịa nke a tọgbọrọla, nke bụ Jisọs Kraịst. Ma ọ bụrụ na onye ọbụla ewukwasị n’elu ntọala a ọlaedo, ọlaọcha, nkume ndị dị oké ọnụ ahịa, osisi, ahịhịa, okpete akọrọ; a ga-eme ka ọrụ onye ọ bụla pụta ìhè: n’ihi na ụbọchị ahụ ga-ekwupụta ya, ebe a ga-ekpughe ya n’ọkụ; ọkụ ahụ ga-anwale kwa ọrụ onye ọ bụla ụdị ọ bụ.’ 1 Ndị Kọrint 3:10–13.”

> “Ndịozi ahụ wuru n’elu ntọala siri ike, ya bụ, Okwute Ebighị Ebi. N’ebe ntọala a nọ ka ha wetara nkume ndị ha kpọpụtara n’ụwa. Ọ bụghị n’enweghị ihe mgbochi ka ndị na-ewu ụlọ ahụ rụrụ ọrụ. E mere ka ọrụ ha sie ike nke ukwuu n’ihi mmegide nke ndị iro Kraịst. Ha aghaghị ịlụso ikwubiga okwukwe ókè, ajọ mbunobi, na ịkpọasị nke ndị na-ewu n’elu ntọala ụgha ọgụ. Ọtụtụ n’ime ndị rụrụ ọrụ dịka ndị na-ewu nzukọ a pụrụ iji ha tụnyere ndị na-ewu mgbidi n’ụbọchị Nehemaịa, ndị e dere banyere ha, sị: ‘Ndị na-ewu n’elu mgbidi, na ndị na-ebu ibu, na ndị na-ebukwa ihe a ga-ebu, onye ọbụla jiri otu aka ya rụọ ọrụ ahụ, jiri aka nke ọzọ jide ngwa ọgụ.’ Nehemaịa 4:17.” Ọrụ Ndịozi, 595, 596.

Anyị ga-aga n’ihu n’ọmụmụ ihe a n’isiokwu na-esonụ.

> “Ọdịda nke mmadụ mere ka eluigwe nile juputa n’iru újú. Ụwa ahụ nke Chineke kere mebiri emebi site n’ọnụ Chineke nke mmehie ma ndị e kere eke bi n’ime ya bụrụ ndị a kpebiri maka nhụjuanya na ọnwụ. O nweghị ụzọ mgbapụ pụtara ìhè nye ndị mehiere iwu ahụ. Ndị mmụọ ozi kwụsịrị abụ otuto ha. N’ogige nile nke eluigwe, e nwere iru újú n’ihi mbibi ahụ mmehie kpatara.”

> “A kpaliri Ọkpara Chineke, Onye-isi agha nke eluigwe jupụtara n’ebube, ebere n’ihi agbụrụ dara ada kpaliri Ya. Obi Ya we metụta site n’obi ebere na-adịghị ngwụcha ka ahụhụ nke ụwa furu efu siri bilie n’ihu Ya. Ma ịhụnanya nke Chukwu etinyelarị uche n’atụmatụ nke a ga-esi gbapụta mmadụ. Iwu Chineke e tiwara emebi chọrọ ndụ onye mmehie. N’ime eluigwe na ụwa niile, e nwere naanị Otu onye pụrụ, n’ọnọdụ mmadụ, imeju ihe ọ na-arịọ. Ebe iwu Chineke dị nsọ dịka Chineke N’onwe Ya, naanị Onye hà Chineke nha ka o nwere ike ime mkpuchi mmehie maka mmebi ya. Ọ dịghị onye ọzọ ma e wezụga Kraịst pụrụ ịgbapụta mmadụ dara ada n’ọbụbụ ọnụ nke iwu ma mee ka o laghachikwa n’ime nkwekọ na Eluigwe. Kraịst ga-eburu n’Onwe Ya ikpe ọmụma na ihere nke mmehie—mmehie nke na-akpasu Chineke dị nsọ iwe nke ukwuu ruo n’ókè na ọ ga-ekewapụ Nna na Ọkpara Ya. Kraịst ga-eru ala nke omimi nke ahụhụ iji napụta agbụrụ e bibiri ebibi.”

> “N’ihu Nna Ya ka Ọ rịọrọ arịrịọ n’ọnọdụ onye mmehie, ebe ìgwè nile nke eluigwe nọ na-eche nsonaazụ ya n’oke agụụ mmasị nke okwu na-apụghị ịkọwa. Ogologo oge ka mkparịta ụka omimi ahụ gara n’ihu—‘ndụmọdụ udo’ (Zakaraịa 6:13) maka ụmụ mmadụ dara ada. E debere atụmatụ nzọpụta tupu e kee ụwa; n’ihi na Kraịst bụ ‘Nwa-aturu ahụ e gburu site na ntọala ụwa’ (Mkpughe 13:8); ma ọ bụkwa ọgụ, ọbụna nye Eze nke eluigwe na ala, inyefe Ọkpara Ya ka Ọ nwụọ n’ihi agbụrụ ikpe mara. Ma ‘Chineke hụrụ ụwa n’anya otu a, na O nyere Ọkpara Ọ mụrụ naanị ya, ka onye ọbụla nke kwere na Ya ghara ila n’iyi, kama ka o nwee ndụ ebighị ebi.’ Jọn 3:16. Ewoo, ihe omimi nke mgbapụta! ịhụnanya Chineke nwere n’ebe ụwa nke na-ahụghị Ya n’anya nọ! Ònye pụrụ ịma ịdị omimi nke ịhụnanya ahụ nke ‘karịrị ihe ọmụma’? N’ime afọ ebighị ebi na-adịghị akwụsị akwụsị, uche ndị na-adịghị anwụ anwụ, ka ha na-achọ ịghọta ihe omimi nke ịhụnanya ahụ a na-apụghị ịghọta aghọta, ga-eju anya ma fee ofufe.”

> “A ghaghị ime ka Chineke pụta ìhè n’ime Kraịst, ‘na-eme ka ụwa dị n’udo na Onwe Ya.’ 2 Ndị Kọrịnt 5:19. Mmadụ adịwoala nke mmehie weturu nke ukwuu nke na ọ gaghị ekwe omume ka ọ, n’onwe ya, bata n’ime nkwekọrịta ya na Onye ọdịdị Ya bụ ịdị ọcha na ịdị mma. Ma Kraịst, mgbe Ọ gbasịrị mmadụ site n’ikpe ọmụma nke iwu ahụ, pụrụ inye ike nke Chineke ka o sonyere mgbalị mmadụ. Ya mere, site n’ichegharị n’ebe Chineke nọ na okwukwe n’ime Kraịst, ụmụ dara ada nke Adam pụrụ ọzọ ịbụ ‘ụmụ Chineke.’ 1 Jọn 3:2.” Patriarchs and Prophets, 63, 64.

Back to Articles