Article

# Akwụkwọ Juel na Ụka Seventh-day Adventist nke Laodisia—Nọmba Iri Abụọ na Atọ

Nọmba Iri Abụọ na Atọ

Author

Jeff Pippenger

Published

January 4, 2026

Formats

PDF
Word
Song MP3

N’isiokwu nke iri abụọ na abụọ, edere m, “Mgbe ahụ n’isi nke iri na otu, e ji aha iri gosi usoro ọmụmụ nke ndị ahọpụtara site n’aka Shem ruo n’aka Abram. Isi nke iri na otu bụ akụkọ ụlọ elu Babel, ma ọ bụkwa usoro ọmụmụ nke ndị ahọpụtara, dịka e si nọchie ya na Abraham. Isi nke iri na otu na-ebute ndị ahọpụtara ga-abanye n’ọgbụgba ndụ okpukpu atọ ha na Chineke. Nzọụkwụ nke atọ na nke ikpeazụ bụ àjà Aịzik n’isi nke iri abụọ na abụọ. Isi nke “iri na otu” bụ mmalite alpha, isi nke “iri abụọ na abụọ” bụ ngwụcha omega. Okwukwe a chọrọ iji nụ olu Chineke n’ihe aha pụtara, adịghị iche na okwukwe a chọrọ iji nụ olu Ya n’ọnụọgụgụ nke Okwu Ya.”

Isi nke iri na otu na-enye ọgbụgba-ndụ nke Kain, na ọgbụgba-ndụ nke Ebel. Anyị egosila ugboro ugboro n’ime afọ ndị gara aga na àgwà amụma nke ụlọ elu Bebel na-anọchi anya ọgbụgba-ndụ adịgboroja. Mgbe iju mmiri gasịrị, e nwere mgbanwe nke usoro oge site n’ịkpọ isi ala n’ọnụ ụzọ Iden tupu iju mmiri ahụ, ma mgbe iju mmiri ahụ gasịrị, ofufe ga-adị n’elu ebe ịchụàjà. Ebe ịchụàjà ahụ nwere ihe ndị a kapịrị ọnụ Akwụkwọ Nsọ chọrọ. A ghaghị iwulite ya site na nkume eke, na-enweghị ka aka mmadụ kpaa ma ọ bụ tụọ nkume ahụ. Ọ ghaghị ịbụ nkume n’elu nkume, na-enweghị ngwa nkịtị.

Ebumnuche nke ụlọ elu ahụ bụ ime ka ndị otu Nimrọd nwee aha, nke na-anọchi anya agwa. N’ụlọ elu ahụ, anyị na-ahụ mmadụ ka ha na-agbalị ịzọpụta onwe ha, ma na-ebuli onwe ha elu dịka chi nke eluigwe. Ụlọ elu ahụ bụ ihe nnọchianya nke ụka nke na-eche na ọ pụrụ ịzọpụta onwe ya, ma na-echekwa na e kwesịrị ibuli ya elu, dịka ndị eze iri ahụ na-eme n’Abụ Ọma 83, mgbe ha na-ebuli isi papal elu n’ime njikọ ọjọọ ahụ nke amụma Akwụkwọ Nsọ, nke na-eme n’oge iwu Ụka.

> Abụ ma ọ bụ Abụ Ọma nke Asaf. Emechila nkịtị, O Chineke: ejidela udo Gị, akwụsịkwala ịnọ jụụ, O Chineke. N’ihi na, lee, ndị iro Gị na-eme ọgba aghara: ndị kpọrọ Gị asị ewelitela isi ha. Abụ Ọma 83:1, 2.

E bibiela ụwa site na iju mmiri Noa bibiri ya, ihe mere Chineke ji kọwaa mmechi nke oge amara n’elu ụwa tupu Iju Mmiri bụ na echiche mmadụ aghọwo ihe ọjọọ mgbe niile. Akwụkwọ Nsọ na-ekwu banyere ịdị n’otu n’ụzọ dị iche iche, otu n’ime ha bụ ịhụ “anya na anya.” Ọ̀ ga-ekwe omume ka mmadụ abụọ soro jee ije ọnụ, ma ọ bụrụ na ha ekwenyeghị?

> Ugbu a, ana m arịọ unu, ụmụnna, n’aha nke Onyenwe anyị Jisọs Kraịst, ka unu niile kwuo otu ihe ahụ, ka nkewa ọ bụla ghara ịdị n’etiti unu; kama ka e jikọta unu nke ọma n’otu uche na n’otu ikpe. 1 Ndị Kọrịnt 1:10.

Mgbe Chineke gbagwojuru asụsụ ahụ anya n’ikpe ahụ e kpebiri megide alaeze Nimrọd, nke a na-egosi na tupu mgbagwoju-anya ahụ, ha niile nọ n’otu ịdị n’otu, ya mere ha niile bụ otu agwa; agwa ahụkwa bụ okpukpe dabere n’ọrụ mmadụ—nke dị iche na ndị ahụ nọ n’otu isiakwụkwọ ahụ, ndị Aịbraham nọchiri anya ha. Shem bụ mkpụrụobi kwesịrị ntụkwasị obi n’oge Nimrọd. Ndị na-ede akụkọ ihe mere eme na-atụ aka na Shem dị ka onye gburu Nimrọd, onye nnupụisi dike n’ihu Onyenwe anyị. Isi okwu ahụ ka dị, ọbụna n’enweghị echiche ndị ọkà mmụta akụkọ ihe mere eme, n’ihi na Shem bụ nwoke ọgbụgba ndụ, onye na-esite n’ọbara ya ruo Noa, nwoke ọgbụgba ndụ, onye na-esite n’ọbara ya laghachi ruo Set, nwoke ọgbụgba ndụ ọzọ, onye batara n’akụkọ ihe mere eme nke ọgbụgba ndụ iji dochie nwanne ya nwoke Ebel, onye bụkwa nwoke ọgbụgba ndụ ọzọ nke bụ nwa sitere ozugbo n’aka Adam.

Jenesis iri na otu bụ nnukwu esemokwu dị n’etiti Kraịst na Setan, n’ọnọdụ nke ọgbụgba ndụ nke ndụ na ọgbụgba ndụ nke ọnwụ. Nimrọd na-anọchi anya nnukwu dinta n’ihu Onyenwe anyị, n’ihi na ọ na-anọchi anya chọọchị nke nwere ọtụtụ ndị na-efe ya. Ebreham, site n’aka Shem, na-anọchi anya chọọchị nke nwere nanị mmadụ ole na ole na-efe ya. Shem bụ nwoke ọgbụgba ndụ ahụ mgbe Nimrọd na-ewu ụlọ elu ya, ma ọ bụghị Shem na Nimrọd ka e ji anọchi anya ọgbụgba ndụ abụọ ahụ dị n’isi nke iri na otu, kama ọ bụ Nimrọd na Ebreham. Pọl na-akọwapụta iwu amụma a nke ọma.

> N’ihi na Melkizedek a, eze Salem, onye-nchu-àjà nke Chineke Onye Kasị Elu, onye zutere Abraham mgbe ọ na-alọta site n’ịgbuchapụ ndị eze ahụ, wee gọzie ya; onye Abraham nyekwara otu ụzọ n’ụzọ iri nke ihe nile; nke, n’ịkọwa aha ya, bụ mbụ Eze nke ezi omume, ma mesịa kwa bụrụ Eze Salem, nke bụ, Eze nke udo; na-enweghị nna, na-enweghị nne, na-enweghị usoro ọmụmụ, na-enweghị mmalite nke ụbọchị, ma ọ bụ njedebe nke ndụ; kama e mere ya ka ọ dị ka Ọkpara Chineke; ọ na-anọgide bụrụ onye-nchu-àjà ruo mgbe ebighị ebi. Ugbu a, tulee otú nwoke a siri bụrụ nnukwu mmadụ, onye ọbụna nna ochie Abraham nyere otu ụzọ n’ụzọ iri nke ihe a napụtara n’agha.

> N’ezie, ndị bụ n’ime ụmụ Levi, ndị na-anata ọfịs nke nchụàjà, nwere iwu ịnata otu ụzọ n’ụzọ iri n’aka ndị mmadụ dịka iwu si dị, ya bụ, n’aka ụmụnne ha, ọ bụ ezie na ha sitere n’úkwù Abraham pụta:

> Ma onye agbụrụ ya na-adịghị agụnye onwe ya n’etiti ha natara otu ụzọ n’ụzọ iri n’aka Abraham, gọziekwa onye ahụ nke nwere nkwa nile. Ma n’enweghị esemokwu ọbụla, onye ka nta ka onye ka ukwuu na-agọzi. N’ebe a kwa, ndị mmadụ na-anwụ anwụ na-anata otu ụzọ n’ụzọ iri; ma n’ebe ahụ, ọ bụ ya na-anata ha, onye e gbara àmà banyere ya na ọ dị ndụ. Ma, dịka m pụrụ isi kwuo ya, Livaị kwa, onye na-anata otu ụzọ n’ụzọ iri, kwụrụ otu ụzọ n’ụzọ iri n’ime Abraham. N’ihi na ọ ka nọ n’úkwù nna ya, mgbe Melkizedek zutere ya. Ndị Hibru 7:1–10.

E nwere nnukwu oke eziokwu dị ugbu a n’isiokwu nke Melkizedek, ma naanị ihe m na-eme bụ ịkọwapụta na Pọl na-akụzi kpọmkwem na àgwà amụma nke ndị mmadụ nke ọgbụgba ndụ ahụ, ma site n’ihe ahụ, ihe m na-ekwu bụ, ndị nwoke na ndị nwanyị nọ n’amaokwu e sitere n’ike mmụọ nsọ, ndị àmà Akwụkwọ Nsọ ha na-egosi ihe ịrịba ama n’ụzọ amụma nke ọgbụgba ndụ Chineke na mmadụ. Pọl na-akụzi na Melkizedek, onye biri tupu e guzobe nchụàjà ndị Livaị na Saịnaị, ya mere ihe karịrị narị afọ anọ tupu e nwee nchụàjà ndị Livaị, anabatala otu ụzọ n’ụzọ iri site n’aka Livaị. Iji bụrụ n’ime nchụàjà ndị Livaị, ị ga-abụ onye Livaị nke pụrụ igosi na ọbara nna nna ya sitere n’aka Livaị. Melkizedek enweghị ike igosi na mgbọrọgwụ ọmụmụ ya sitere n’ahịrị Livaị, n’ihi na a mụbeghị Livaị n’oge ahụ.

Ahịrị amụma nke na-anọchi anya ọgbụgba ndụ Chineke na Adam na Iv bụ n’ezie ọgbụgba ndụ abụọ. Nke mbụ bụ ọgbụgba ndụ nke ndụ nke nwere ule dị mfe. Mgbe ọdịda ahụ gasịrị na ule ahụ dara, ọgbụgba ndụ na-esonụ gụnyere ọbara nwa atụrụ iji nye uwe mkpuchi. E mesịa, e nwere ọgbụgba ndụ Chineke na mmadụ nile, nke egwurugwu, Noa, na ofufe ebe ịchụàjà nọchiri anya ya. E mesịakwa, e nwere Jenesis iri na otu, ebe ọgbụgba ndụ Chineke na ndị a họọrọ, ndị a ga-akpọ Ndị Hibru, bidoro. N’ime akụkọ ndị ahụ niile, ndị odide Akwụkwọ Nsọ ahụ bụ ndị ikom ma ọ bụ ndị inyom nke ọgbụgba ndụ.

N’ime Jenesis iri na otu, a na-egosipụta mmalite ọgbụgba ndụ nke ndụ ya na ndị a họpụtara; a na-egosipụtakwa ya kpọmkwem n’ebe Nimrọd guzobere ọgbụgba ndụ nke ọnwụ, dị ka e si anọchi anya ya site n’brik na ụrọ njikọ, ndị bụ adịgboroja nke nkume a naghị akpụ akpụ na enweghị ụrọ njikọ nke ebe ịchụàjà ahụ nọchiri anya ya. Nwannaanyị White na-agwa anyị na ebe ịchụàjà ahụ na-anọchi anya Kraịst; ya mere, okpukpe Nimrọd, nke bụ okpukpe adịgboroja, na-anọchi anya Kraịst adịgboroja.

> Ha wee gwa ibe ha, Bịanụ, ka anyị kpụọ brik, ma kpọọ ya ọkụ nke ọma. Ha wee jiri brik dochie nkume, ma jiri bitumen dochie ụrọ nrapado. Jenesis 11:3.

> Ọ bụrụkwa na ị ga-emere m ebe-ịchụàjà nke nkume, ị gaghị eji nkume a wara awa wuo ya: n’ihi na ọ bụrụ na i welie ngwá ọrụ gị n’elu ya, i merụọla ya. Ọpụpụ 20:25.

> “Anyi nọ n’ihe ize ndụ nke ịgwakọta ihe dị nsọ na ihe nkịtị. A ga-eji ọkụ nsọ nke sitere n’aka Chineke mee ihe n’ọrụ anyị. Ebe-ichu-àjà nke eziokwu bụ Kraịst; ezi ọkụ ahụ bụ Mmụọ Nsọ. Nke a bụ mkpali anyị. Ọ bụ naanị ka Mmụọ Nsọ na-edu ma na-eduzi mmadụ ka ọ bụrụ onye ndụmọdụ a pụrụ ịtụkwasị obi. Ọ bụrụ na anyị ewee hapụ Chineke na ndị Ọ họọrọ ka anyị jụọ ajụjụ n’ebe-ichu-àjà ndị ọzọ, a ga-aza anyị dịka ọrụ anyị si dị.” Selected Messages, book 3, 300.

N’etiti eziokwu ndị ọzọ, otu n’ime nkuzi ndị a na-enweta n’amụma site na Jenesis iri na otu bụ na ọ na-anọchi anya mmalite nke ahịrị amụma. Idei mmiri Noa na-akara nkewa amụma. Mgbe Noa si n’ụgbọ ahụ pụta, e kwesịkwara ịdị usoro ofufe ọhụrụ, ma usoro ofufe ahụ na-amụpụta mgbe niile ụdị abụọ nke ndị na-efe ofufe, dịka e gosiri ya n’akụkọ Ken na Ebel. Jenesis iri na otu bụ ụwa ọhụrụ, nke nwere akụkọ mmalite nke na-aghọ akụkọ ntọala nke akụkọ ọgwụgwụ, mgbe ndị ọgbụgba ndụ nke ụbọchị ikpeazụ nke Chineke na-akpọ ndị ọrụ elekere iri na otu ka ha si na Babilọn pụta n’oge nsogbu iwu ụbọchị Sọnde. Nimrọd bụ nwoke nke mmehie n’oge nsogbu iwu ụbọchị Sọnde, ma Shem, onye bụ Ebreham, bụ nwoke nke Chineke n’otu nsogbu ahụ kpọmkwem. Ịchụsasị na mgbagwoju anya nke asụsụ dị na Jenesis iri na otu malitere obere oge mgbe Noa si n’ụgbọ ahụ pụta. Isiokwu nke isi nke iri na otu bụ ọgbụgba ndụ abụọ ahụ, ma akụkọ ahụ na-eru ọgwụgwụ ya mgbe a na-egosi nzọụkwụ nke atọ nke ọgbụgba ndụ Ebreham n’isi nke iri abụọ na abụọ.

Isi nke iri na otu bụ akụkọ alfa nke ahịrị Abraham nke na-erute akụkọ omega n’isi nke iri abụọ na abụọ. Akụkọ mbido nke Bebel Nimrod na akụkọ ngwụcha nke ịchụ aja Aịzik, ha abụọ na-anọchite ikpe ikpeazụ a ga-ekpe mmadụ nile. Ahịrị ahụ na-amalite n’ụlọ elu Nimrod, ma na-agbatị ruo n’ịchụ aja Aịzik, ma ahịrị ahụ na-ejedebe n’àjà abụọ na-emegiderịta ibe ha. Àjà Nimrod na-anata ikpe nchịkwa nke Chineke, ma ikpe Abraham na-anata ngọzi Chineke. Nimrod bụ alfa nke isi nke iri na otu, Abraham kwa bụ omega nke isi nke iri abụọ na abụọ. Omega na-adị ukwuu mgbe niile, ma ọ dịkarịa ala ugboro iri abụọ na abụọ dịka mkpụrụedemede Hibru si dị, ike ahụ e gosipụtara n’ịmegharị asụsụ dị iche iche na n’ịchụsasị mba nile n’ụwa dum, ka ike nke obe karịrị nnọọ ukwuu. Ụlọ elu Nimrod na-anọchite Ụlọ Elu Ejima nke 9/11, ịchụ aja Aịzik kwa na-anọchite iwu ụbọchị Sọnde.

Ahịrị ọgbụgba-ndụ na ndị a họpụtara na-amalite site n’akara nke ọnụọgụgụ iri na otu, ma ọ na-ejedebe n’akara nke iri abụọ na abụọ. Ahịrị ahụ na-ejedebe n’oge mmechi nke ohere amara n’akụkọ alfa nke Nimrọd, nakwa n’akụkọ omega nke Ebreham. A na-egosipụta akụkọ Nimrọd na Ebreham n’onwe ya n’akwụkwọ mbụ nke Akwụkwọ Nsọ, a na-etinyekwa ya n’ọdịnaya nke ikpokọta iberibe ihe fọdụrụ site n’mbibi ọhụrụ nke iju mmiri Noa wetara. N’akwụkwọ mbụ nke Akwụkwọ Nsọ, ihe atụ nke ọgbụgba-ndụ abụọ ahụ na-enye ndị àmà abụọ nke na-egosipụta mmechi nke ohere amara n’ahịrị sitere n’isi nke iri na otu ruo n’isi nke iri abụọ na abụọ.

> Onye na-ezighị ezi, ka ọ nọgide na-ezighị ezi: onye rụrụ arụ, ka ọ nọgide na-adị rụrụ arụ: onye ezi omume, ka ọ nọgide na-eme ezi omume: onye dị nsọ, ka ọ nọgide na-adị nsọ. Mkpughe 22:11.

Nimrọd ka bụ onye ajọ omume ma bụrụkwa onye rụrụ arụ ka o siri dị, Abraham ka bụkwa onye ezi omume ma dị nsọ ka e gosiri ya n’alpha nke Jenesis 11–22, nakwa n’omega nke Mkpughe 22:11. Tupu oge amara emechie, e kwuru mkpọsa n’amaokwu nke 10 ka a ghara ịkpụchi okwu nile nke amụma nke akwụkwọ a. Tupu oge amara emechie n’amaokwu sochirinụ ozugbo, a ga-enwe amụma n’ime Mkpughe nke a ga-emepe. Amaokwu abụọ ka e mesịrị mgbe amaokwu nke iri na otu gasịrị, Kraịst na-enye mkpịsị ugodi iji mepee amụma ahụ.

> O wee sị m, Akachila okwu amụma nke akwụkwọ a akara: n’ihi na oge ahụ dị nso. Onye na-ezighị ezi, ka ọ nọgide na-ezighị ezi; onye rụrụ arụ, ka ọ nọgide na-rụrụ arụ; onye ezi omume, ka ọ nọgide na-ezi omume; onye nsọ, ka ọ nọgide na-adị nsọ. Ma, lee, ana m abịa ọsọsọ; ụgwọ ọrụ m sokwa m, iji nye onye ọ bụla dị ka ọrụ ya ga-adị.

> Abụ m Alfa na Omega, mmalite na njedebe, onye mbụ na onye ikpeazụ. Mkpughe 22:10–13.

Isi nke iri abụọ na abụọ bụ isi nke omega nke Bible dum, ma ụkpụrụ nke bụ igodo imeghe amụma ahụ e mechiri emechi n’Akwụkwọ Mkpughe bụ ụkpụrụ Kraịst kọwara karịa ihe ndị ọzọ niile n’isi nke mbụ nke Akwụkwọ Mkpughe. Isi nke mbụ bụ mkpụrụedemede mbụ nke alifabet Hibru, isi nke iri abụọ na abụọ bụkwa nke ikpeazụ. N’amaokwu nke itoolu ruo nke iri na otu nke isi nke mbụ, Jọn na-ewebata onwe ya, ma kọwaa Kraịst dịka Alfa na Omega.

> Mụ onwe m, Jọn, onye bụkwa nwanne unu, na onye mụ na unu na-ekere òkè n’ihe mkpagbu, na n’alaeze, na ntachi-obi nke Jisọs Kraịst, nọ n’agwaetiti a na-akpọ Patmọs, n’ihi okwu Chineke, na n’ihi àmà Jisọs Kraịst. Anọ m n’ime Mmụọ n’ụbọchị nke Onyenwe anyị, ma nụ n’azụ m olu ukwu, dị ka nke opi, Na-asị, Abụ m Alfa na Omega, onye mbụ na onye ikpeazụ: ma, ihe ị na-ahụ, dee ya n’akwụkwọ, zipụkwa ya nye nzukọ asaa ndị dị n’Eshia; nye Efesọs, na nye Sịmena, na nye Pegamọs, na nye Taịataịra, na nye Sọdis, na nye Filadelfia, na nye Laodisia. Mkpughe 1:9-11.

N’amaokwu nke iri na otu, Jọn nọ na Patmọs, ma n’amaokwu nke iri na abụọ ọ tụgharịrị, sitekwa n’ebe ahụ gaa n’ihu, ọ nọ n’ebe nsọ eluigwe. Ya mere, n’amaokwu 9/11, anyị na-ahụ ịgba-ama nke Jọn, nke na-akọwa Jisọs dị ka Alfa na Omega, ihe Jisọs n’onwe Ya akọwaworị banyere Onwe Ya n’amaokwu nke 8:

> Abụ m Alfa na Omega, mmalite na ọgwụgwụ, ka Onyenwe anyị kwuru, onye dị adị, onye dịrị adị, na onye na-abịa, Onye pụrụ ime ihe nile. Nkpughe 1:8.

N’amaokwu nke asatọ, Jọn na-ede ihe ọ nụrụ Kraịst ka Ọ na-ekwu banyere Onwe Ya. N’amaokwu nke itoolu ruo nke iri na otu, ọ bụ Jọn na-ekwu banyere onwe ya. Nke a na-anọchi anya ndị àmà abụọ n’ime amaokwu iri na otu mbụ ndị na-akọwa Kraịst dịka Alfa na Omega. Amaokwu nke itoolu ruo nke iri na otu na-anọchi anya otu ngalaba echiche nke ya. Ọ bụ ezie na ha jikọtara na isi ahụ dum, n’amaokwu ndị a Jọn na-ekwu banyere onwe ya, ebe n’amaokwu nke anọ ruo nke asatọ, Jọn na-ekwu n’aha Isi-chi-ukwu nye ụka Ya dị iche iche. Amaokwu nke anọ na-amalite otu ngalaba echiche nke na-ejedebe n’amaokwu nke asatọ. A na-amata nke a site n’àgwà mmeghe nke Kraịst, Onye dịbu, Onye dị, na Onye ga-abịa kwa, ebe a kọwara ya n’amaokwu nke anọ, ma mesịa kwa ọzọ n’amaokwu nke asatọ.

> Jọn nye ụka asaa ndị dị n’Eshịa: Ka amara dịrị unu, na udo, site n’aka Onye ahụ nke dị adị, na nke dịbu adị, na nke ga-abịa; na site n’aka Mmụọ asaa ndị nọ n’ihu ocheeze ya; Na site n’aka Jisọs Kraịst, onye bụ onye àmà kwesịrị ntụkwasị obi, na onye mbụ a mụrụ site n’ọnwụ, na onye-isi ndị eze nke ụwa. Nye Ya onye hụrụ anyị n’anya, ma were ọbara nke Ya saa anyị pụọ ná mmehie anyị, Ma mekwaa anyị ndị eze na ndị nchụàjà nye Chineke na Nna Ya; ka otuto na ọchịchị dịrị Ya ruo mgbe ebighị ebi. Amen. Lee, Ọ na-abịa n’igwe ojii; anya nile ga-ahụkwa Ya, ndị ahụ kwa dọwara Ya agịga: agbụrụ nile nke ụwa ga-akwa ákwá n’ihi Ya. Otú a ka ọ dị, Amen.

> Abụ m Alfa na Omega, mmalite na ọgwụgwụ, ka Onyenwe anyị kwuru, onye dị, na onye bụrịrị, na onye ga-abịa, Onye Pụrụ Ime Ihe Niile. Mkpughe 1:4–8.

Amaokwu atọ mbụ nke isi nke mbụ na-egosi mkpughe nke Jisọs Kraịst, nke a na-emeghe akara ya ntakịrị tupu oge amara emechie, n’ihi na amaokwu nke atọ na-ekwu, “oge ahụ adịla nso.” “Oge ahụ adịla nso” bụ otu nkwupụta ahụ dị kpọmkwem nke amaokwu nke iri, nke isi nke iri abụọ na abụọ, nke na-ekwu, “emeghela akara okwu amụma nke akwụkwọ a, n’ihi na oge ahụ adịla nso.” Amụma a na-emeghe akara ya bụ Mkpughe nke Jisọs Kraịst.

Amaokwu nke anọ na-amalite mmeghe nke akara ahụ, ma amaokwu nke anọ na-amalite site n’ịgba-ama Jọn, sị, “Mụ onwe m, Jọn,” ma mgbe ahụ n’amaokwu nke asatọ, ọ bụ Kraịst na-akọwa onwe Ya onye Ọ bụ. Onye àmà mmadụ n’amaokwu mbụ n’ime amaokwu ise ahụ, ma Onye àmà dị nsọ n’ọgwụgwụ ya. Amaokwu nke anọ na-akọwa Nna nke Eluigwe dịka Onye ahụ “dị adị, ma dịbu adị, ma na-abịa.” Amaokwu nke asatọ na-akọwa Kraịst dịka Onye ahụ “dị adị, ma dịbu adị, ma na-abịa.”

Igodo imeghe Mkpughe nke Jisọs Kraịst bụ ụkpụrụ nke Alfa na Omega. Dị ka Onye Mbụ na Onye Ikpeazụ, Kraịst nọkwa ugbu a, ọ bụ ezie na Ọ nọrịrị n’oge gara aga, ọ ga-adịkwa n’oge na-abịa. Eziokwu ahụ bụ na Jisọs na Nna ahụ bụkwa Chineke ahụ nke dịrịrị adị, nke dị, na nke ka ga-abịa bụ ngosipụta ọzọ nke Kraịst dịka Alfa na Omega. Ọ bụ Alfa na Omega, Onye Mbụ na Onye Ikpeazụ, Mbido na Ọgwụgwụ, Ọ nọkwa na mbido, Ọ ga-adịkwa n’ọgwụgwụ. “Mkpịsị ugodi” nke alaeze ahụ, nke e nyere nzukọ-ukwu ahụ dị na Sisaria Filipai, bụkwa “mkpịsị ugodi” ahụ e debere n’ubu Eliakim n’Aịzaya 22:22. Alfa nke akwụkwọ Mkpughe bụ isi nke mbụ, Omega ya bụkwa isi nke iri abụọ na abụọ, ya mere anyị na-ahụ mkpụrụedemede Hibru niile n’isi ndị dị n’akwụkwọ Mkpughe. Isi nke iri na atọ na-anọchi anya nnupụisi nke United States, ma emesịa nke ụwa. Isi nke mbụ na-egosi Kraịst dịka Alfa na Omega, isi nke iri abụọ na abụọ na-akọwakwa otu eziokwu ahụ, ma n’ihe jikọrọ ya na imeghe ahụ e kwuru banyere ya n’isi nke mbụ. Isi nke mbụ, nke iri na atọ, na nke iri abụọ na abụọ na-anọchi anya mkpụrụedemede Hibru atọ ahụ nke ọnụ ha na-etolite okwu ahụ bụ “eziokwu.”

N’isi nke iri abụọ na atọ nke Matiu, Jisọs kpọpụtara ahụhụ asatọ megide ndị Farisii na ndị Sadusii. N’amaokwu ikpeazụ nke isi nke iri abụọ na abụọ, mkparịta ụka Kraịst na ndị Juu na-arụ ụka kwụsịrị na ilu omimi Devid, ilu omimi nke a pụrụ idozi naanị ma ọ bụrụ na ị ghọta ụkpụrụ nke alfa na omega.

> Mgbe ndị Farisii zukọtara ọnụ, Jisọs jụrụ ha ajụjụ, sị, Gịnị ka unu chere banyere Kraịst? nwa onye ka ọ bụ?

> Ha si ya, Nwa Devid.

> Ọ sịrị ha, Gịnịzi mere Devid, n’ime Mmụọ, ji kpọọ ya Onyenweanyị, na-asị, Onyenweanyị sịrị Onyenwe m, Nọdụ n’aka nri m, ruo mgbe m ga-eme ka ndị iro gị bụrụ ihe mgbakwasị ụkwụ gị? Ọ bụrụkwa na Devid kpọọ ya Onyenweanyị, olee otú ọ ga-esi bụrụ nwa ya?

> Ọ dịghịkwa onye ọbụla pụrụ ịza ya otu okwu, ọ dịghịkwa onye ọbụla nwekwara obi ike site n’ụbọchị ahụ gaa n’ihu ịjụ ya ajụjụ ọzọ. Matiu 22:41–46.

Mmechi nke isi nke iri abụọ na abụọ na-achọpụta ihe-àmà nke akụkọ ihe mere eme nke ọgbụgba-ndụ. Jeremaịa na-ekwu kwa banyere ahịrị eziokwu a:

> Okwu nke sitere n’aka Onyenwe anyị bịakwutere Jeremaya, sị, Guzoro n’ọnụ ụzọ ụlọ Onyenwe anyị, kwusakwa okwu a n’ebe ahụ, sị, Nụrụ okwu Onyenwe anyị, unu niile nke Juda, ndị na-esi n’ọnụ ụzọ ndị a aba n’ime ife Onyenwe anyị. Otu a ka Onyenwe ndị agha, Chineke nke Izrel, kwuru: Dozienụ ụzọ unu na omume unu, m ga-emekwa ka unu bie n’ebe a. Unu atụkwasịla obi n’okwu ụgha, na-asị, Ụlọ nsọ Onyenwe anyị, Ụlọ nsọ Onyenwe anyị, Ụlọ nsọ Onyenwe anyị, bụ ndị a.

> N’ihi na ọ bụrụ na unu emezie ụzọ unu na omume unu nke ọma; ma ọ bụrụ na unu kpee ikpe n’etiti mmadụ na onye agbata obi ya n’ezi omume n’ezie; Ọ bụrụ na unu emegbuo onye mba ọzọ, nwa-enweghị nna, na nwanyị di ya nwụrụ, ma unu awụsịghị ọbara na-enweghị ikpe n’ebe a, ma unu esoghị chi ọzọ maka mmebi unu: Mgbe ahụ ka m ga-eme ka unu biri n’ebe a, n’ala nke m nyere nna nna unu, ruo mgbe ebighị ebi. Lee, unu na-atụkwasị okwu ụgha obi, bụ nke na-adịghị aba uru. Ùnu ga-ezu ohi, gbuo mmadụ, kwaa iko, ṅụọ iyi ụgha, kpọọ Baal aja nsure ọkụ, ma soro chi ọzọ ndị unu na-amaghị; Ma bịa guzo n’ihu m n’ụlọ a, nke a na-akpọ aha m, ma sị, A zọpụtala anyị ka anyị wee mee ihe arụ ndị a niile?

> Ụlọ a, nke akpọrọ n’aha m, ọ ghọwo n’anya unu ọgba ndị ohi? Lee, ọbụna m onwe m ahụwo ya, ka Onyenwe anyị kwuru. Ma gaanụ ugbu a n’ebe m nọ nke dị na Shilo, ebe m debere aha m na mbụ, hụnụkwa ihe m mere ya n’ihi ajọ omume nke ndị m, Izrel.

> Ma ugbu a, n’ihi na unu emeela ọrụ ndị a niile, ka Onyenwe anyị kwuru, m wee gwa unu okwu, na-ebili n’isi ụtụtụ ma na-ekwu okwu, ma unu anụghị; akpọkwara m unu, ma unu azaghị; ya mere, aga m eme ụlọ a, nke a na-akpọ aha m n’elu ya, nke unu tụkwasịrị obi na ya, na ebe ahụ nke m nyere unu na nna unu ha, dịka m mere Shailo. Aga m achụpụkwa unu n’ihu m, dịka m chụpụrụ ụmụnne unu niile, ọbụna mkpụrụ niile nke Ifrem. Ya mere, ekpekwala ekpere maka ndị a, ebulikwala akwa ákwá ma ọ bụ arịrịọ maka ha, emekwala arịrịọ n’ihu m maka ha: n’ihi na agaghị m anụ gị. Jeremiah 7:1–16.

A gwara Jeremiah ka ọ ghara ikpe ekpere maka Izrel oge ochie, n’ihi na ha eruola n’ọnọdụ a na-apụghị isi na ya laghachi azụ, dịka ndị Juu ndị ahụ na-akpata esemokwu mere na njedebe nke isi nke iri abụọ na abụọ. Mgbe Moses, (onye ọgbụgba ndụ) zutere mkpebi Chineke ikpochapụ ndị ahọpụtara nke ọgbụgba ndụ ahụ, Moses jiri ekpere rịọchitere ha arịrịọ. N’isi nke asaa, a gwara Jeremiah ka ọ ghara ikpe ekpere maka otu ndị ahụ nke ọgbụgba ndụ ahụ. A kọwara akụkọ amụma nke Shiloh dị ka ihe àmà, ahịrị n’elu ahịrị, nke ịjụ Chineke jụrụ ndị a họpụtara nke ọgbụgba ndụ mgbe mmehie ha ruru ebe a na-apụghị mgbapụta, dịka e gosipụtara ya n’otu amaokwu.

> Efrayim ejikọwo ya na arụsị: hapụ ya. Hosea 4:17.

N’akụkọ ihe mere eme nke ọgbụgba ndụ, ebe Chineke na-akwụsị mmekọrịta ọgbụgba ndụ Ya bụ akara ụzọ pụrụ iche. Ịjụ akụkọ Joshua na Caleb, nke na-akara ọnwụnwa nke iri, bụkwa ihe atụ ọzọ. A gwakwara Jeremiah, isi ole na ole ka e mesịrị, ka ọ ghara ikpe ekpere maka ndị a.

> Ya mere, ekpela ekpere maka ndị a, ewelakwa olu-eti mkpu ma ọ bụ arịrịọ bulieere ha; n’ihi na agaghị m anụ ha n’oge ha ga-eti m mkpu n’ihi nsogbu ha. Jeremiah 11:14.

N’isi nke asaa, ịchụpụ ndị Laodisia n’ọnụ n’oge iwu ụbọchị Sọnde, dịka a na-anọchi anya ya site n’akara amụma nke Shiloah, na-egosi ihe Ọ “ga-eme” n’oge na-adịghị anya.

> Ya mere, aga m eme ụlọ a, nke a na-akpọ aha m n’elu ya, nke unu tụkwasịrị obi na ya, na ebe a nke m nyere unu na ndị nna unu, dịka m mere Shaịlo. Aga m achụpụtakwa unu n’ihu m, dịka m chụpụrụ ụmụnne unu niile, ọbụna mkpụrụ niile nke Ifrem. Ya mere, ekpela ekpere n’ihi ndị a; ebulikwa iti mkpu ma ọ bụ ekpere n’ihi ha, emekwala m arịrịọ n’ihi ha: n’ihi na agaghị m anụ gị. Jeremiah 7:14–16.

N’isi nke iri na otu, iwu a na-enye ka a ghara ikpe ekpere bụ banyere ụjọ nke ga-erikpu ndị Laodisia mgbe ha hụrụ onwe ha n’oge nsogbu nke na-esote iwu ụbọchị Sọnde. Ụjọ ha na-ahụ bụ nke etinyere n’ime akụkọ ihe mere eme nke ịjụ ọgbụgba ndụ ahụ ha jụrụ.

> Nụrụnụ okwu nke ọgbụgba ndụ a, gwa kwa ndị ikom Juda na ndị bi na Jerusalem; ị ga-asịkwa ha,

> Otú a ka Onye-nwe anyị Chineke nke Izrel kwuru;

> Onye a bụrụ ọnụ bụ nwoke ahụ nke na-adịghị ege okwu nile nke ọgbụgba-ndụ a nti, nke M nyere nna unu ha iwu n’ụbọchị ahụ M kpọpụtara ha n’ala Ijipt, n’ime ọkụ igwe ahụ, na-asị, Geenụ olu M nti, meekwa ha, dịka ihe nile M na-enye unu n’iwu si dị: otú a ka unu ga-abụ ndị nke M, M onwe M ga-abụkwa Chineke unu: ka M wee mezuo iyi ahụ nke M ṅụrịrị nna unu ha, inye ha ala nke mmiri ara ehi na mmanụ aṅụ na-asọba, dịka ọ dị taa.

> M wee zaa, si, Ka ọ dị otu a, O Onyenwe anyị. Mgbe ahụ Onyenwe anyị sịrị m,

> Kpọsaanụ okwu ndị a niile n’obodo nile nke Juda, nakwa n’okporo ámá nile nke Jerusalem, sị: Nụrụnụ okwu nke ọgbụgba ndụ a, meekwa ha. N’ihi na ejiwo m ike dọọ nna unu aka ná ntị site n’ụbọchị ahụ m kpọpụtara ha n’ala Ijipt ruo taa, na-ebili n’isi ụtụtụ na-adọ aka ná ntị, na-asị: Nụrụ olu m. Ma ha egeghị ntị, ha akpọghịkwa ntị ha n’ebe ọ dị, kama onye ọ bụla gara ije n’echiche obi ọjọọ ya: ya mere, m ga-eme ka okwu niile nke ọgbụgba ndụ a bịakwute ha, nke m nyere ha iwu ka ha mee; ma ha emeghị ha.

> Onyenwe anyị wee sị m, A chọtara nkwekọ ọjọọ n’etiti ndị ikom Juda, na n’etiti ndị bi na Jerusalem. Ha alaghachila n’ime ajọ omume nke nna nna ha ndị jụrụ ịnụ okwu m; ha esokwaala chi ọzọ jee ozi n’ihu ha: ụlọ Izrel na ụlọ Juda emebiela ọgbụgba ndụ m nke mụ na nna ha hà gbara.

> Ya mere, otu a ka Onyenwe anyị kwuru, Lee, aga m ewetara ha ihe ọjọọ nke ha na-agaghị enwe ike ịgbanarị; ma ọ bụ ezie na ha ga-akpọku m, agaghị m anụ ha. Mgbe ahụ, obodo nile nke Juda na ndị bi na Jerusalem ga-aga, tie mkpu kpọkuo chi ndị ahụ ha na-esurere ihe nsure ọkụ na-esi ísì ụtọ; ma ha agaghị azọpụta ha ma ọlị n’oge nsogbu ha. N’ihi na dịka ọnụ ọgụgụ obodo gị si dị ka chi gị dị, O Juda; ma dịka ọnụ ọgụgụ okporo ámá Jerusalem si dị ka unu guzobere ebe ịchụàjà nye ihe ihere ahụ, ya bụ, ebe ịchụàjà iji kpọọ Baal ihe nsure ọkụ na-esi ísì ụtọ.

> Ya mere, ekpela ekpere n’ihi ndị a, ewelikwala mkpu ma ọ bụ arịrịọ n’ihi ha; n’ihi na agaghị m anụ ha n’oge ha ga-akpọku m n’ihi nsogbu ha. Jeremiah 11:1–14.

A na-amata mbilite n’ọnwụ nke ndị a họpụtara, ka ha soro bụrụ n’etiti otu narị na puku iri anọ na anọ, na Mkpughe 11:11; a na-amatakwa nzukọ ikpeazụ ha na Aịzaya 11:11; a na-amatakwa ahịrị mpụga nke dragọn ahụ, anụ ọhịa ahụ, na onye amụma ụgha ahụ na Daniel 11:11; A na-amata ikpe iwu Ụka nke ụbọchị Sọnde megide ata na Ezikiel 11:11, a na-amatakwa ntaramahụhụ na ụjọ nke na-abịakwasị ụmụ agbọghọ-amaghị-ama na Jeremaya 11:11.

Iwu a na-enye ka a ghara ikpere ndị a ekpere bụ akara ụzọ dị n’amaokwu ikpeazụ nke Matiu isi nke iri abụọ na abụọ, ma isi nke iri abụọ na atọ na-akọwapụta ahụhụ asatọ megide Adventism. Isi nke iri abụọ na atọ bụ ma Ọktoba 22, 1844, ma ọ bụ iwu Ụka. Akara ụzọ abụọ ahụ bụ mmezu nke alụmdi na nwunye, alụmdi na nwunye ahụkwa dị n’etiti nwunye na di, ndị na-abịakọta ọnụ bụrụ otu anụ ahụ. Mmezu zuru ezu nke alụmdi na nwunye ahụ na-anọchi anya mkpuchido mmehie, ma ọ bụ “ịbụ otu.” E kere mmadụ n’onyinyo Chineke, Ọ we kee nwoke na nwanyị. A na-anọchi anya ụmụ ha site na kromosom iri abụọ na atọ sitere n’aka nwoke na iri abụọ na atọ sitere n’aka nwanyị. N’otu, kromosom iri anọ na isii ha na-emepụta ụlọ nsọ ahụ. Onye ọ bụla n’otu n’otu bụ ụlọ nsọ, n’ihi na ọ̀ bughị na unu maara na unu bụ ụlọ nsọ nke Onyenwe anyị?

Mmezu nke alụmdi na nwunye, mgbe mmadụ abụọ ahụ ghọrọ otu, bụ njikọta nke ụlọ nsọ abụọ nke iri abụọ na atọ, iji mepụta otu ụlọ nsọ nke iri anọ na isii. Kraịst bụ Onye na-ewu ụlọ nsọ ahụ, Ọ na-ewukwa nzukọ-Ya dịka ụlọ nsọ nwanyị nke ga-ejikọta na ụlọ nsọ nwoke Ya. Njikọ ahụ bụ mgbe ụlọ nsọ mmadụ jikọtara na nke Chukwu n’Ebe Kachasị Nsọ nke ụlọ nsọ Chineke. “Iri abụọ na atọ” bụ akara nke ịkpọchi akara nke otu narị na puku iri anọ na anọ ahụ, ọrụ ahụ wee malite na njedebe nke amụma afọ puku abụọ na narị atọ ahụ. Matiu iri abụọ na atọ bụ nkwupụta ikpe megide ndị Seventh-day Adventists nke Laodisia, ndị bụ adịgboroja nke otu narị na puku iri anọ na anọ ahụ.

Ndị otu narị puku iri anọ na anọ bụ nke asatọ nke sitere n’ime asaa ahụ, ha bụkwa ndị a ga-eme ka ha bilie n’ọnwụ n’ụbọchị nke asatọ; ha bụ mkpụrụobi asatọ ndị nọ n’ụgbọ mmiri Noa, ha bụkwa ụmụazụ asatọ nke Set; e gosikwara akara ahụ dị n’egedege ihu ha n’onyinyo site n’ibi úgwù, nke e mere n’ụbọchị nke asatọ. Ha bụ ndị nchụàjà a na-ete mmanụ maka ije ozi n’ụbọchị nke asatọ, ma ikwupụta ahụhụ asatọ megide Adventism n’isi nke iri abụọ na atọ bụ ikwupụta ikpe megide asatọ adịgboroja ahụ.

Mmegharị nke okwu ahụhụ n’elu ụmụ agbọghọ amaghị ihe bụ nke a bu ụzọ mee site n’ịkpọchi akara n’elu ndị nke Chineke n’amaokwu ikpeazụ nke isi nke iri abụọ na abụọ. Isi nke iri abụọ na abụọ kwekọrọ na isi nke iri abụọ na abụọ n’Akwụkwọ Jenesis, n’ihi na akwụkwọ mbụ nke Agba Ochie na-anọchi anya akwụkwọ mbụ nke Agba Ọhụrụ. N’etiti akara amụma nke Matiu iri na otu ruo isi nke iri abụọ na abụọ, nke na-anọchi anya isi iri na abụọ, isi nke isii n’ime isi iri na abụọ ahụ bụ isi nke iri na isii, ebe e gbanwere aha Saimọn Bájona ka ọ bụrụ Pita.

> Ọzọkwa, asị m gị, na gị bụ Pita, ọ bụkwa n’elu nkume a ka M ga-ewu nzukọ Kraịst M; ọnụ ụzọ ámá nke hel agaghị emeri ya. Matiu 16:18.

E nwere amaokwu 459 n’ime Matiu isi nke iri na otu ruo nke iri abụọ na abụọ. Amaokwu dị n’etiti bụ amaokwu nke iri na asaa, nke isi nke iri na isii, ma a pụghị ikewapụ amaokwu ahụ n’aka amaokwu nke iri na asatọ na nke iri na itoolu, n’ihi na ha bụ otu okwu.

> Jisọs wee zaa ya sị, Ngọzi nādiri gị, Saimọn Bạ-Jona: n’ihi na anụ ahụ́ na ọbara ekpughereghị gị nke a, kama ọ bụ Nna m nke nọ n’eluigwe. M wee na-asịkwa gị, na ị bụ Pita, ọ bụkwanụ n’elu nkume a ka m ga-ewu nzukọ m; ọnụ ụzọ ámá nke hel agaghịkwa emeri ya. M ga-enyekwa gị mkpịsị ugodi nke alaeze eluigwe: ihe ọ bụla ị ga-ekekọta n’ụwa ga-abụ nke e kekọtaworo n’eluigwe: ihe ọ bụla ị ga-atọghe n’ụwa ga-abụkwa nke e tọgheworo n’eluigwe. Matiu 16:17–19.

Etiti isi nke ukwuu nke isi nke iri na otu ruo iri abụọ na abụọ bụ nkwupụta ọgbụgba-ndụ ntọala nke Iso Ụzọ Kraịst. N’ime nkwupụta ahụ, a gbanwere aha Saịmọn ka ọ bụrụ Pita; nke, mgbe i tinyere ọnọdụ ọnụọgụ mkpụrụedemede ọ bụla n’asụsụ Bekee na-ejide; dịka “a” bụ otu, na “z” bụ iri abụọ na isii—ị ga-achọpụta na “p” bụ 16, “e” bụ 5, na “t” bụ 20, na “e” ọzọ bụ 5, na “r” bụ 18. Mgbe i mụbara 16 X 5 X 20 X 5 X 18, ọ hà 144,000, ma ebe e zoro aka n’ịgbanwe aha Pita, ihe nnọchianya nke mmekọrịta ọgbụgba-ndụ, dị n’isi nke 16 amaokwu nke 18, ma mkpụrụedemede mbụ nke Pita bụ ọnụọgụ 16, mkpụrụedemede ikpeazụ ya bụkwa ọnụọgụ 18. Ihe ndị a niile dị n’etiti isi iri na abụọ nke malitere na ihe nnọchianya nke iri na otu ma kwụsị na ihe nnọchianya nke iri abụọ na abụọ.

A hụrụkwa ahịrị ahụ n’ime isi nke iri na otu ruo iri abụọ na abụọ nke Jenesis, ma n’ahịrị ahụ, e nwere amaokwu 305, nke na-egosi isi nke iri na asaa na amaokwu nke iri na otu dịka etiti ahịrị ahụ. Ahịrị ahụ nke isi iri na abụọ nke akwụkwọ mbụ nke Agba Ochie na-akọwapụta ọgbụgba-ndụ ahụ na Abraham, ma na-anọchite anya ahịrị alfa nke na-ezute ahịrị omega n’ime otu isi ndị ahụ nke akwụkwọ mbụ nke Agba Ọhụrụ. Etiti ahịrị omega dị na Matiu bụ ebe kachasị elu nke mmekọrịta ọgbụgba-ndụ nke narị puku iri anọ na anọ ahụ, ndị bụ ihe ịrịba ama nke ọgbụgba-ndụ a na-ebuli elu n’oge iwu Sọnde. Amaokwu etiti nke ahịrị Jenesis na-akọwapụta ọ bụghị naanị amaokwu etiti ahụ, kama ọ na-akọwapụtakwa nzọụkwụ nke abụọ ma ọ bụ nke etiti n’ime ọgbụgba-ndụ atọ ahụ a gbara Abraham, nakwa, n’otu aka ahụ dị oke mkpa, ihe ịrịba ama nke ọgbụgba-ndụ ahụ.

> Unu ga-ebikwa kwa anụ nke apị gị; ọ ga-abụkwa ihe ịrịba ama nke ọgbụgba ndụ dị n’etiti mụ na unu. Jenesis 17:11.

Anyị ga-aga n’ihu n’ihe ndị a n’isiokwu na-esonụ.

> “Mgbe ahụ, ka ọ na-azacha unyi na ihe mkpofu, ọla ndị na-abụghị eziokwu na mkpụrụ ego adịgboroja, ha niile biliri si na windo pụọ dị ka ígwé ojii, ifufe wee buru ha pụọ. N’etiti mkpọtụ na ngagharị ahụ, emechiri m anya m otu ntabi anya; mgbe m meghere ha, ihe mkpofu ahụ nile apụla. Ọla ndị dị oké ọnụ ahịa, dayamọnd, na mkpụrụ ego ọlaedo na ọlaọcha, gbasasịrị n’ụba n’ala ụlọ ahụ dum.”

> “O wee debekwa n’elu tebụl igbe akụ, nke buru ibu karịa nke mbụ ma maa mma karị; o wee kpochikọta ọla ndị ahụ, dayamọnd ndị ahụ, ego mkpụrụ ego ndị ahụ, n’aka njuputa, tụba ha n’ime igbe akụ ahụ, ruo mgbe o nweghị ọbụna otu fọdụrụ, ọ bụ ezie na ụfọdụ n’ime dayamọnd ndị ahụ adịghị ibu karịa isi agịga.”

> “O wee kpọrọ m ka m ‘bịa hụ.’”

> “Elelere m anya n’ime igbe ahụ, ma ihe m hụrụ kpuchiri anya m ìhè. Ha na-enwu n’otuto ji okpukpu iri karịa nke mbụ ha. Echere m na a sachapụwo ha n’ájá site n’ụkwụ ndị ajọ mmadụ ahụ bụ́ ndị gbasasịrị ha ma zọda ha n’uzuzu. A chịkọtara ha n’usoro mara mma n’ime igbe ahụ, nke ọ bụla n’ọnọdụ ya, na-enweghị ihe ọbụla a pụrụ ịhụ nke na-egosi mgbalị nke nwoke ahụ tụbara ha n’ime ya. Etiiri m mkpu n’ọṅụ dị ukwuu, mkpu ahụ wee kpọtee m.” Early Writings, 83.

> “Unu na-eme ka ọbịbịa nke Onyenwe anyị dị anya karịa ka ọ dị n’eziokwu. Ahụrụ m na mmiri ozuzo ikpeazụ ahụ na-abịa dịka [n’ụzọ mberede dịka] mkpu etiti abalị, na ike ya bụrụ okpukpu iri karịa.” Spalding and Magan, 5.

> N’ihe nile metụtara amamihe na nghọta, nke eze jụrụ ha ajụjụ banyere ya, ọ hụrụ na ha karịrị ndị dibịa afa na ndị na-enyocha kpakpando niile nọ n’alaeze ya dum ugboro iri. Daniel 1:20.

Back to Articles