Article

# Panium — Ọnụ ọgụgụ iri na asaa

Ihe ahụ na Ọhụhụ ahụ: Ahịrị Akwụkwọ Amụma Abụọ nke Daniel na Mmeghe nke Mkpughe

Author

Jeff Pippenger

Published

February 22, 2026

Formats

PDF
Word
Song MP3

N’ụbọchị Julaị 18, 2020, ndakpọ olileanya mbụ nke mmegharị ahụ nke otu narị puku iri anọ na anọ bịara. O mere n’ime “akụkọ ihe mere eme zoro ezo” nke amaokwu nke iri anọ nke Daniel iri na otu. Ndakpọ olileanya ahụ mere mgbe “akụkọ ihe mere eme zoro ezo” ahụ agafewo nke ọma—akụkọ ihe mere eme nke malitere site n’ịdaba nke Soviet Union n’afọ 1989. Amaokwu nke iri anọ na otu na-anọchi anya iwu Ụka n’Ụbọchị Ụka (Sunday law) na United States, nke a na-anọchikwa anya ya n’amaokwu nke iri na isii nke otu isi ahụ. “Mmeghe” nke eziokwu ndị mejupụtara “akụkọ ihe mere eme zoro ezo” nke amaokwu nke iri anọ n’afọ 2023 ka Daniel na-egosi n’isi nke iri na abụọ. Isi nke iri ruo nke iri na abụọ bụ otu ọhụụ ahụ, ma ọhụụ ahụ na-amalite site n’ịkọwapụta na Daniel na-anọchi anya “ndị maara ihe” ndị na-aghọta ma ozi ime ma ozi mpụta nke amụma, nke e ji “ihe ahụ” na “ọhụụ ahụ” nọchite anya ya n’ebe ahụ.

> N’afọ nke atọ nke Saịrọs, eze Peasia, e kpughere Daniel okwu; onye a na-akpọ aha ya Beltishaaza; okwu ahụ bụkwa eziokwu, ma oge e kenyere ya dị ogologo: ọ ghọtara okwu ahụ, nwekwaa nghọta banyere ọhụụ ahụ. Daniel 10:1.

## Ọhụ abụọ

“Ihe” na “ọhụ” ahụ na-anọchi anya ọhụ ime na ọhụ mpụta nke amụma, Daniel kwa na-anọchi anya otu ndị na-aghọta ha abụọ, n’ihi na ma “ihe” ahụ ma “ọhụ” ahụ ka “ekpughere” Daniel n’isi nke iri. N’isi ahụ, n’ụbọchị nke iri abụọ na abụọ, e “kpughere” Daniel ọhụ Kraịst nọ n’ebe nsọ ahụ. Okwu Hibru a sụgharịrị dịka “ihe” ka a sụgharịrị dịka “okwu” n’isi nke itoolu, a na-egosikwa ya ebe ahụ n’ịbụ nke e jikọtara ya na “ọhụ” ahụ.

> Ná mmalite nke arịrịọ gị nile ka iwu ahụ si pụta, m wee bịa igosi gị ya; n’ihi na a hụrụ gị n’anya nke ukwuu: ya mere ghọta okwu a, chebakwa ọhụ ahụ echiche. Daniel 9:23.

Okwu ahụ bụ “ihe” n’isi nke iri bụ otu okwu ahụ a sụgharịrị dịka “okwu” n’amaokwu nke iri abụọ na atọ nke isi nke itoolu. N’ọhụụ ikpeazụ Daniel nke isi nke iri ruo iri na abụọ; “ihe” nke isi nke iri na otu ma ọ bụ “okwu” nke isi nke iri, ha abụọ jikọtara na “ọhụụ.” “Ọhụụ” ahụ bụ okwu Hibru, “mareh,” ma ọ pụtara “mpụta.” Daniel na-akọwa “ọhụụ” abụọ n’akwụkwọ ya, ọ bụ ezie na e gosipụtara otu n’ime “ọhụụ” abụọ ahụ n’ụdị nwanyị, ma emesịa kwa n’ụdị nwoke. Daniel, n’amaokwu nke mbụ nke isi nke iri, na-anọchi anya ndị na-aghọta “ọhụụ” nke mpụta ahụ, nakwa “okwu” ahụ ma ọ bụ “ihe” ahụ. N’isi nke asatọ Daniel na-akọwapụta “ọhụụ” abụọ ndị jikọtara onwe ha. N’asụsụ Bekee a hụrụ okwu ahụ bụ vision ugboro asatọ n’isi ahụ, otu n’ime okwu Hibru ndị a sụgharịrị dịka “ọhụụ” bụ “mareh,” nke ọzọ bụ “chazon.” Mareh pụtara “mpụta,” chazon pụtara “nrọ, mkpughe, ma ọ bụ okwu amụma.” Ihe gbara isi nke asatọ gburugburu na-egosi na mgbe a sụgharịrị okwu ahụ bụ “mareh” dịka “ọhụụ” ọ na-anọchi anya “mpụta nke Kraịst.”

Dịka ọmụmaatụ, ọ bụ “mareh” ma ọ bụ “ọhụ‑ọdịdị” dị na Daniel 8:14, nke pụtara na n’ụbọchị Ọktoba 22, 1844, Kraịst ga-apụta na mberede n’ụlọ nsọ n’ime mmezu nke Onye‑Ozi nke Ọgbụgba‑ndụ nke Malakaị isi nke atọ, nke Nwanyị White kwuru na e mezuru n’ụbọchị Ọktoba 22, 1844. Mgbe Nwanyị White na-akọwa na mmụọ ozi nke Mkpughe iri, onye rịdatara ma tụọ otu ụkwụ n’elu ala na otu n’elu oké osimiri, bụ “ọ bụghị onye ọzọ dị ala karịa Jisọs Kraịst n’onwe ya,” ọ na-egosi ihe‑àmà n’ime amụma ebe Kraịst na-apụta. Ọ bụ otu n’ime ọtụtụ ọdịdị‑apụta Ya. O pụtara n’oge mbilite n’ọnwụ nke Mozis dịka Jud kwuru. N’ebe ahụ O pụtara dịka Maịkel onyeisi mmụọ ozi, ma n’agbanyeghị nke ahụ, ọ bụ ọdịdị‑apụta amụma. A na-asụgharịkwa ọhụ‑mareh dị n’isi nke asatọ dịka “ọdịdị‑apụta,” n’ịkwado ihe ọ pụtara.

> O wee ruo, mgbe mụ onwe m, bú Daniel, hụrụ ọhụụ ahụ, ma chọọ ịmata ihe ọ pụtara, lee, e guzoro n’ihu m onye yiri ọdịdị mmadụ. Daniel 8:15.

Ihe gbara ya gburugburu n’ebe a na-akọwapụta na ọ bụ mmụọ-ozi Gebriel ka nwere “ọdịdị nke mmadụ,” ma okwu ahụ bụ “ọdịdị” bụ ọdịdị nke ọhụụ *mareh* nke Kraịst; n’ihi na dịka a na-anọchi anya Kraịst site n’aka Maịkel, onyeisi ndị mmụọ-ozi, nakwa site n’aka mmụọ-ozi ahụ dị ike nke Mkpughe iri, n’ụzọ amụma, Kraịst na-anọchi ibe ya na nnọchianya nke ndị mmụọ-ozi, ọbụna nke mmadụ. Ma ọ bụrụ na ọ bụ Gebriel n’amaokwu ahụ, ma ọ bụ Kraịst na Mkpughe iri, ma ọ bụ dịka Maịkel onyeisi ndị mmụọ-ozi, onye ọbụla n’ime ha na-anọchi anya ozi; ma n’ihi nke a ka Nwanyị White ji atụnyere ndị mmụọ-ozi nke Mkpughe ma ozi ahụ ha na-anọchi anya ya, ma ndị ahụ na-ekwusa ozi ahụ nke ndị mmụọ-ozi ahụ na-anọchi anya ya. Eziokwu a dị oke mkpa nke na, n’ime amaokwu atọ mbụ nke Mkpughe isi nke mbụ, amaokwu atọ ahụ nke na-ekwupụta mmeghe nke Mkpughe nke Jizọs Kraịst, ozugbo tupu oge amara emechie, n’ihi na “oge ahụ dị nso,” a na-akọwapụta kpọmkwem usoro nkwurịta okwu nke Chineke nye mmadụ dịka ozi si n’aka Nna pụta, nke e nyere Nwa ahụ, onye ahụ wee nyefee ozi ahụ n’aka mmụọ-ozi, onye ahụ wee buru ya gakwuru mmadụ, onye ahụ n’aka nke ya wee ziga ya n’ebe chọọchị dị iche iche nọ. Nzọụkwụ ọ bụla n’ime usoro nkwurịta okwu ahụ dị nsọ ma dịkwa ọcha, ma a na-anọchi anya ịdị nsọ ahụ e doro nsọ ahụ n’ebe akara-ụzọ amụma dị iche iche nọ ebe Kraịst na-apụta dịka Onwe Ya, ma ọ bụ site n’aka mmụọ-ozi, mmadụ, ma ọ bụ ozi. Mgbe Ọ na-ejikọta Onwe Ya kpọmkwem n’otu akara-ụzọ, ọ bụ “ọhụụ ọdịdị” *mareh*.

> Mkpughe nke Jisọs Kraịst, nke Chineke nyere ya, igosi ndị ohu ya ihe ndị ga-emezu n’oge na-adịghị anya; o zipụrụ ya, ma site n’aka mmụọ ozi ya mee ka a mara ya ohu ya Jọn: onye gbara ama banyere okwu Chineke, na banyere àmà Jisọs Kraịst, na banyere ihe niile ọ hụrụ. Ngọzi dịrị onye ahụ na-agụ, na ndị ahụ na-anụ okwu nile nke amụma a, ma na-edebe ihe ndị e dere n’ime ya: n’ihi na oge ahụ adịla nso. … O wee sị m, Akachiela okwu nile nke amụma nke akwụkwọ a akara: n’ihi na oge ahụ adịla nso. Onye na-adịghị ezi omume, ka ọ nọgide na-adịghị ezi omume: onye rụrụ arụ, ka ọ nọgide na-rụrụ arụ: onye ezi omume, ka ọ nọgide na-eme ezi omume: onye dị nsọ, ka ọ nọgide na-adị nsọ. Mkpughe 1:1–3; 22:10, 11.

N’isi nke asatọ, “chazon” bụ okwu Hibru nke ọzọ a sụgharịrị dịka “ọhụ.” N’ihe metụtara “ọdịdị,” ọhụ “marah” na-akọwa ihe ịrịba ama nke ụzọ, ebe ọhụ “chazon” na-akọwa oge amụma. E nwere nhazi zuru oke nke Chukwu n’okwu abụọ a sụgharịrị dịka “ọhụ” n’isi nke asatọ, n’echiche na Daniel jikwa okwu Hibru “mareh” n’ụdị nwanyị ya nke bụ “marah.” Banyere chazon, Daniel na-anọchite ya n’ụzọ abụọ, ma ọ bụghị site n’iche dị n’etiti nwoke na nwanyị, kama site n’okwu abụọ na-akọwa otu ihe ọ pụtara ahụ, ma n’ime ime otú a, ha na-amụba nke ukwuu.

Chazon pụtara ọhụụ, ma ọ bụ amụma a kpọpụtara n’ọnụ, ma ọ bụ amụma; ma okwu a sụgharịrị n’asụsụ Bekee dịka ma “matter” ma ọ bụ “thing” bụ okwu Hibru ahụ “dabar,” nke pụtara “okwu.” Mgbe a ghọtara na “chazon,” bụ ọhụụ, Daniel na-anọchikwakwa ya anya site n’okwu “dabar,” mgbe ahụ ọnụ ha abụọ na-anọchi anya ozi amụma nke Okwu Chineke. Daniel na-etinye “dabar” ma ọ bụ “chazon” n’iche megide “mareh” mgbe niile. Mgbe a tụlere ya n’ogo amụma, “ozi amụma nke Okwu Chineke,” dịka “dabar” na “chazon” na-anọchi anya ha, mgbe e jikọtara ha na ọhụụ “marah” nke ọdịdị Kraịst, mgbe ahụ i nwere ihe ịrịba ama ndị nsọ nke akụkọ ihe mere eme amụma nke Okwu Chineke. Mgbe ahụ, ọ bụrụ na i tinye “marah,” nke bụ usoro nwanyị nke okwu “mareh,” n’usoro nkọwa nke ọhụụ n’akwụkwọ Daniel, ị ga-enwe ọhụụ enyo nke izi ezi site n’okwukwe.

N’ọhụụ ikpeazụ Daniel, nke a nọchiri anya ya n’isi atọ ikpeazụ nke akwụkwọ ya, Daniel na-anọchi anya otu ndị mmadụ n’ụbọchị ikpeazụ bụ ndị na-aghọta “ọhụụ amụma” nke “Okwu Chineke,” na nsọpụrụ dị nsọ nke ihe-iriba-ama ndị dị nsọ nke na-emeju ngagharị ndozigharị nke otu narị puku na iri anọ na anọ, n’ihi na ha bụ ndị ahụ na-eso Nwa-Atụrụ ahụ ebe Ọ bụla Ọ na-aga n’Okwu amụma ya dị nsọ. Ka ha na-eso Nwa-Atụrụ ahụ, Ọ na-eduga ha n’ọhụụ enyo nke Daniel 10:7 ebe ha ma ọ bụ gbaba izochi n’okpuru njehie, ebe a na-eli ha ruo mgbe ebighị ebi, ma ọ bụ a na-eme ka ha dị umeala n’obi n’ájá, mee ka ha bụrụ ndị ezi omume ma nye ha ike ikwusa ozi amụma nke ụbọchị ikpeazụ.

Gebriel nyere Daniel iwu ka ọ “ghọta” ma “okwu ahụ” ma “ọhụhụ” ahụ. Okwu Hibru a sụgharịrị dịka “ghọta” pụtara “ime ka e nwee ọdịiche n’uche.” E nyere Daniel, onye na-anọchi anya gị na m, ezigbo onye na-agụ akwụkwọ, iwu ka ọ ghọta ihe dị iche na nkewa dị n’etiti “okwu ahụ” na “ọhụhụ” ahụ. Ọhụhụ chazon na-anọchi anya ahịrị mpụta nke akụkọ amụma, ebe ọhụhụ mareh na-anọchi anya mpụta nke Kraịst. “Okwu ahụ” na “ihe ahụ” bụ okwu Hibru “dabar,” nke pụtara okwu. Jizọs bụ “dabar,” n’ihi na Ọ bụ Okwu ahụ. “Ihe ahụ” na “okwu ahụ,” ha abụọ bụ “dabar,” ka e gosiri n’ihe gbasara ọhụhụ nke mpụta ahụ.

Dabā, nke bụ okwu ahụ na ihe ahụ, bụkwa ọhụụ chāzōn nke isi nke asatọ, ọ na-anọchikwa ọhụụ nke akụkọ ihe mere eme amụma. Nke ọ bụla n’ime nnọchite ndị ahụ (chāzōn, dabā, okwu na ihe) na-akọwapụta ahịrị mpụta nke amụma, ebe mar’eh, na ngosipụta ya nke nwanyị bụ marah, na-anọchite ahịrị ime nke amụma. Ndị nke Chineke nke ụbọchị ikpeazụ, ndị a na-anọchi anya ha na amaokwu nke mbụ nke Daniel iri, na-aghọta ma ahịrị ime ma ahịrị mpụta nke akụkọ ihe mere eme amụma. N’akwụkwọ Mkpughe, a na-anọchi anya ahịrị ime site na ụka asaa, ebe a na-anọchi anya ahịrị mpụta site na akàrà asaa.

Mgbe Daniel hụrụ ọhụụ nke Kraịst mgbe ọ bụchara ọnụ ụbọchị iri abụọ na otu, ọ hụrụ ngosipụta nwanyị nke ọhụụ mareh. Mareh bụ “ọdịdị,” ma mgbe Daniel hụrụ Kraịst, ọ hụrụ ọhụụ “marah”; ma ọ bụ ezie na mareh pụtara ọdịdị, ụdị nwanyị nke otu okwu ahụ pụtara “enyo.” Nwanyị White na-eme ka anyị mara na ọhụụ Daniel hụrụ bụ ọhụụ ahụ Jọn hụrụ, ma Jọn hụrụ ọhụụ ahụ mgbe Kraịst nọ n’ụlọ nsọ nke eluigwe.

> “N’oge Gabriel bịara ileta ya, amụma Daniel enweghị ike ịnata nkuzi ọzọ; ma afọ ole na ole ka e mesịrị, ebe ọ na-achọ ịmata karịa banyere ihe ndị a na-akọwabeghị nke ọma, o wee tụgharịa onwe ya ọzọ ịchọ ìhè na amamihe n’aka Chineke. ‘N’ụbọchị ndị ahụ, mụ onwe m, Daniel, nọ na-eru uju izu atọ zuru ezu. Erighị m achịcha ụtọ, anụ adịghịkwa abata n’ọnụ m, mmanya adịghịkwa abata n’ọnụ m, agaghị m ete onwe m mmanụ ma ọlị…. Mgbe ahụ, eliri m anya m elu, lee, ahụrụ m otu nwoke yi uwe ọcha ákwà linin, nke ejiri ezigbo ọlaedo Uphaz kee n’úkwù ya. Ahụ ya dịkwa ka beryl, ihu ya dịkwa ka ọdịdị àmụ̀mà, anya ya dịkwa ka oriọna ọkụ, ogwe aka ya na ụkwụ ya dịkwa ka ọla kọpa a kpochapụrụ akpụcha n’ụcha ya, olu okwu ya dịkwa ka olu igwe mmadụ.”

> “Ọ dịghị onye dị nta karịa Ọkpara Chineke pụtara ìhè nye Daniel. Nkọwa a yiri nke Jọn nyere mgbe e kpughere Kraịst nye ya n’àgwàetiti Patmọs. Onyenwe anyị ugbu a na-abịa ya na onye ozi eluigwe ọzọ ka o kụziere Daniel ihe ga-eme n’ụbọchị ikpeazụ. E nyere Daniel ihe ọmụma a, e dekwara ya site n’mmụọ nsọ n’ihi anyị, ndị ọgwụgwụ nke ụwa bịakwutere.”

> “Eziokwu ukwu ndị Onye Nzọpụta nke ụwa kpughere bụ nke ndị na-achọ eziokwu dịka a ga-asị na ha na-achọ akụ zoro ezo. Daniel bụ nwoke meworo agadi. Ndụ ya agafewo n’etiti ihe na-adọrọ adọrọ nke ụlọeze ndị ọgọ mmụọ, uche ya ejuputakwa n’ihe gbasara ọchịchị alaeze ukwu; ma o wepụrụ onwe ya n’ihe ndị a niile iji mekpaa mkpụrụ obi ya n’ihu Chineke, ma chọọ ịmata nzube nile nke Onye Kasị Elu. Ma n’ịzaghachi arịrịọ ya, e sitere n’ụlọikpe nke eluigwe zipụta ìhè maka ndị ga-adị ndụ n’ụbọchị ikpeazụ. Ya mere, olee otu anyị ga-esi jiri nkwụsi ike nke obi chọọ Chineke, ka o wee meghee nghọta anyị iji ghọta eziokwu ndị e si n’Eluigwe wetara anyị.” Review and Herald, February 8, 1881.

## Ndị 144,000

Daniel ghọtara “ihe” ahụ na “ọhụụ” ahụ, a na-akọwapụtakwa ya dịka Daniel nakwa dịka Belteshazzar. Mgbanwe aha n’amụma na-anọchi anya mmekọrịta ọgbụgba-ndụ, ya mere Daniel na-anọchi anya ndị ọgbụgba-ndụ ikpeazụ, ndị bụ otu narị puku na iri anọ na anọ, ndị a na-anwale site n’ọhụụ Kraịst n’ụlọ nsọ. Nnwale ahụ na-ebute nkewa nke ìgwè abụọ nke ndị na-efe ofufe.

> Ma mu onwe m, Daniel, ka m hụrụ ọhụụ ahụ: n’ihi na ndị ikom ahụ mụ na ha nọ ahụghị ọhụụ ahụ; ma nnukwu ịma jijiji dakwasịrị ha, nke mere na ha gbapụrụ gaa zoo onwe ha. Daniel 10:7.

Daniel na-akọwa kpọmkwem ule nke abụọ na nke ụlọ nsọ nke e jikọtara na ndị Chineke nke ụbọchị ikpeazụ; ule nke dabere n’ịhụ Kraịst n’ụlọ nsọ nke eluigwe. Ọhụụ nke amaokwu nke asaa bụ ụdị nwanyi nke ọhụụ mareh, nke a na-anọchi anya ya dịka ọhụụ marah. Ọ bụrụ na ị zaa ọhụụ nke ụlọ nsọ banyere Kraịst dịka azịza Daniel si dị, mgbe ahụ a ga-“ekpughe” gị “ihe” amụma ahụ na “ọhụụ” amụma ahụ.

Ọ bụrụ na ị metụtara otu ọhụụ ahụ nke ụlọ nsọ banyere Kraịst site n’ịgbaga izo onwe gị, ị na-abanye n’ọchịchịrị ebighị ebi. Nnwale nke ụlọ nsọ, nke bụ nnwale nke abụọ n’ime nzọụkwụ atọ nke oziọma ebighị ebi, ka nnwale mbụ ahụ, nke bụ isi ntọala, na-ebute ụzọ. A na-anọchi anya ajụjụ nnwale nke ntọala ndị ahụ n’amaokwu nke iri na anọ nke Daniel iri na otu, ebe a na-anọchi anya Rome dịka “ndị ohi nke ndị gị” nke na-eme ka “ọhụụ” guzosie ike.

## Oge ahụ Adịwo Nso

Ụbọchị atọ na ọkara mgbe nkụda mmụọ nke Julaị 18, 2020 gasịrị, na Disemba 31, 2023, mkpughe nke Jizọs Kraịst malitere ikpughe emeghe, n’ihi na “oge ahụ adịla nso.”

> Ngọzi nādiri onye nāagụ ya, na ndị nāanụ okwu nile nke amụma a, ma na-edebe ihe ndị ahụ e dere n’ime ya: n’ihi na oge ahụ dị nso. … Ọ si kwa m, Emechila akara n’okwu nile nke amụma nke akwụkwọ a: n’ihi na oge ahụ dị nso. Mkpughe 1:3; 22:10.

A na-ezo aka na “oge” nke na-akọwapụta mwepu akara nke Mkpughe nke Jisus Kraịst ná mmalite nke akwụkwọ Mkpughe, ma n’ọgwụgwụ nke akwụkwọ ahụ, otu nkwupụta ahụ kpọmkwem na-agbakwunye na nkwupụta alfa site na nkwupụta omega.

A na-ekpughe mkpughe nke Jisọs Kraịst kpọmkwem tupu mmechi nke oge ebere. N’ụbọchị nke iri abụọ na abụọ, na-eso ọnụ-ụgwụ ụbọchị iri abụọ na otu, e kpughere Daniel “ihe” ahụ, nke bụkwa “okwu ahụ,” nke bụkwa dabar ma ọ bụ Okwu ahụ, nke bụkwa ọhụ chazon nke akụkọ amụma mpụga, ka ọ na-ahụ n’ime enyo, ọhụ marah nke Nnukwu Onye Nchụàjà nke eluigwe n’Ebe Kachasị Nsọ.

Daniel na-anọchi anya ndị ahụ nwere ahụmahụ nke ọhụụ enyo, ndị kwa na-aghọta ọdịdị amụma nke Kraịst, tinyere akụkọ ihe mere eme dị n’èzí nke ọhụụ chazon na-anọchi anya ya. Ọhụụ marah na-anọchi anya Kraịst dị ka akara ụzọ amụma, ma ụdị nwanyị nke otu okwu ahụ na-anọchi anya ahụmahụ a na-emepụta site n’ile ebube Chineke anya, dịka Daniel, Jọn, Aịsaịa, Sister White na ndị amụma ndị ọzọ na-anọchi anya ya.

N’ogo a, ọhụhụ chazon nke n’èzí na-anọchi anya ule ntọala, ma ọhụhụ mareh nke ngosipụta Kraịst n’usoro amụma nke ihe ndị na-eme bụ ule ụlọ nsọ. Ọ̀ bụ na Kraịst apụtala n’Ebe Kachasị Nsọ dị n’ime Ebe Kachasị Nsọ nke gị onwe gị? N’ebe ahụ ka e jikọtara Chi na mmadụ. Nke a bụ ule a ga-agafe, tupu oge ebere emechie n’ule litmus. Ule litmus nke na-egosipụta agwa bụ ọhụhụ marah nke enyo na-ele anya.

N’ụbọchị Disemba 31, 2023, ule mpụga nke ntọala malitere n’elu “ndị na-apụnara ndị gị” nke amaokwu nke iri na anọ, ma mgbe e tinyere poopu dị ugbu a n’ọrụ n’ụbọchị Mee 8, 2025, e guzobere “ọhụụ” nke amaokwu nke iri na anọ. Ule nke ntọala kwagara n’ule nke ụlọ nsọ ahụ. Kemgbe Mee 9, 2025, ule nke ụlọ nsọ ahụ anọwo na-aga n’ihu. Mbilite n’ọnwụ nke ndị àmà abụọ ahụ n’ụbọchị Disemba 31, 2023, ka e gosipụtara n’amaokwu nke iri na otu nke Mkpughe iri na otu, na mbilite n’ọnwụ ahụ nke malitere n’ụbọchị ahụ mere n’ime oge Agha Ukraine nke malitere na 2014, ma gbasaa ike na 2022. Ahịrị amụma mpụga na nke ime zukọrọ ọnụ n’ime akụkọ ihe mere eme ahụ. N’ụbọchị Disemba 31, 2023, ọrụ ịtọ ntọala nọ na-aga n’ihu, bụ ọrụ e mere ka ọ pụta ìhè site n’akụkọ ihe mere eme nke 1798 ruo 1840, nakwa site na 1840 ruo 1844, nakwa site n’Eprel 19, 1844 ruo Ọktoba 22, 1844.

Daniel isi nke iri na otu amaokwu nke iri na otu bịarutere n’akụkọ ihe mere eme dịka ahịrị amụma nke mpụga, ma jikọọkwa ya na akụkọ ihe mere eme ahụ n’onwe ya nke bụ ahịrị ime nke Mkpughe isi nke iri na otu. N’afọ 2014, Agha Ukraine malitere, dịka e sere onyinyo ya n’agha Rafịa n’afọ 217 T.K. N’afọ 2015, eze nke anọ ahụ, nke bara ụba karịa, nke amaokwu nke abụọ nke Daniel isi nke iri na otu kwuru banyere ya, biliri ma kwupụta ebumnobi ya ịgba ọsọ maka ọkwa onye isi ala. Nkwupụta ahụ kpasuru ndị globalist ndị nwere uche dragọn iwe, ndị e gosiri dịka alaeze Gris.

Mkpughe 11, amaokwu nke 11, kọwara Disemba 31, 2023 dịka oge e si kpọlite ndị àmà abụọ ahụ n’ọnwụ. N’oge ahụ, a ghọtara oge sitere na Julaị 18, 2020 ruo Disemba 31, 2023 dị ka “ọzara” amụma. N’ịgwụcha nke “oge ọzara” ahụ, otu olu malitere iti mkpu n’ọnwa Julaị nke afọ 2023, ma mgbe ahụ, kpọmkwem otu puku ụbọchị narị abụọ na iri isii mgbe amụma Nashville dara ada, n’ụbọchị Julaị 18, 2020, Ọdụm nke ebo Juda wee malite imeghe Akara Okwu amụma Ya. Imeghe Akara Okwu amụma nke Chineke na-amịpụta mgbe niile usoro nnwale nke nzọụkwụ atọ, dịka e depụtara ya na Daniel 12.

> A ga-eme ka ọtụtụ dị ọcha, meekwa ka ha dị ọcha ọcha, a ga-anwalekwa ha; ma ndị ajọ omume ga-eme ajọ omume: ọ dịghịkwa onye ọ bụla n’ime ndị ajọ omume ga-aghọta; ma ndị amamihe ga-aghọta. Daniel 12:10.

Na Mkpughe nke iri na itoolu, nwunye ahụ na-eme onwe ya ka ọ dị njikere, e mesịa e nye ya uwe ọcha. Uwe ọcha ndị ahụ na-anọchi anya na nwunye ahụ adịla njikere, nke a na-emekwa na Mkpughe nke iri na itoolu mgbe e meghere windo nke eluigwe. Tupu e mee ka nwunye ahụ dị ọcha site n’uwe ezi omume nke Kraịst, a na-ebu ụzọ sachapụ ya.

N’ụbọchị Disemba 31, 2023, ule nke ntọala bidoro ka e wee sachapụ ndị ga-adị ọcha. A na-emecha nsachapụ ahụ site n’mmụba nke ihe ọmụma, n’ihi na Ọdụm nke ebo Juda malitere mgbe ahụ ịkpọghe mkpughe ikpeazụ nke Onwe Ya. Mkpughe ahụ gụnyere na Ọ bụ nanị ntọala a pụrụ ịtọ. Ijụ eziokwu ntọala nke na-akọwapụta na Rom bụ “ndị ohi nke ndị gị,” bụ ịjụ nanị ntọala ahụ a pụrụ ịtọ.

N’abalị iri atọ na otu nke ọnwa Disemba, 2023, amalitela usoro nnwale nke ozugbo mepụtara nkewa nke ìgwè mmadụ abụọ. Ọdụm nke ebo Juda emeghela ugbu a na mmezu akụkọ ihe mere eme nke amaokwu nke iri na anọ bụ Mee 8, 2025, ma n’ime ime nke a, Ọ kwadoro njirimara Miller nyere banyere Rom dịka akara nke na-eguzobe ọhụụ amụma dị n’èzí. Mgbe Trump laghachiri n’afọ 2024, o mezuru amaokwu nke iri na atọ nke Daniel iri na otu; mgbe ahụ, n’amaokwu na-esote ya, anyị na-akara afọ 2025, site na ntuli aka nke pope Leo. E webatara ma Trump ma onye ogbo ya nke antikraịst n’ọrụ n’afọ 2025.

Ụbọchị ndị anyị na-achọpụta n’ime mmegharị a bụ n’ezie ileghachi azụ e doro nsọ. Anyị na-achọpụta oge ọgwụgwụ dị ka 1989; mgbe ahụ, imepụta ozi ahụ n’ụzọ a haziri ahazi bụ na 1996. Na 9/11, e nyere ozi ahụ e haziri ahazi ike. N’ihe ngosi nke Tebụl Habakkuk na 2012, ma na-ejedebe na Jenụwarị nke 2013, e tọrọ ntọala.

N’ụbọchị Julaị 18, 2020, mwute mbụ bịara; mgbe ahụ, n’ọnwa Julaị nke afọ 2023, olu malitere iti mkpu n’ọzara; ma n’ụbọchị Disemba 31, 2023, mmeghe nke Mkpughe nke Jisọs Kraịst malitere, ule mbụ nke ntọala nke mpụga wee bido.

N’ụbọchị Mee 8, 2025 ule nke abụọ nke ụlọ nsọ nke ime malitere. Ule litmus nke atọ dị nnọọ n’ihu. N’ebe ahụ ka a ga-eme ka o doo anya ma mkpụrụ obi ahụ nwere mmanụ nke ozi ahụ nke ule mbụ na nke mpụta nọchiri anya, na mmanụ so ya nke ule nke abụọ nke ime. Ule ahụ na-anọchi anya ihe nke mpụta, nke ime esote ya, ma e mesịa ahụmahụ.

Ahịrị amụma dị n’ime mejupụtara akara ụzọ ndị gara aga nke m ka kpọtụrụ aha. Nke ọ bụla n’ime akara ụzọ ndị ahụ kwekọrọ na akara ụzọ yiri nke ahụ n’akụkọ ihe mere eme nke ndị Millerite. Afọ 1798 dị ka oge ọgwụgwụ kwekọrọ n’afọ 1989, nke bụkwa oge ọgwụgwụ. N’ebe ahụ ka Ọdụm nke ebo Juda meghechara Okwu Ya, n’ihi na Ọ bụ Okwu ahụ. Mgbe ndị Adventist mezuru ọrụ onye amụma nnupụisi n’oge nnupụisi ntọala Jeroboam site n’ịlaghachi iri nri ọnụ na onye amụma ụgha nke Betel, ha laghachiri n’arụmụka nke Protestantizim dara ada nke e jiri megide njirimara William Miller banyere oge asaa ahụ. N’ihi nke a, ha aghọtaghị n’uju, ma ọ bụrụgodị na ha aghọtara ya, ihe kpatara afọ 1863 ji bụrụ akara ụzọ ikpeazụ maka mmegharị alfa nke mmụọ ozi mbụ na nke abụọ.

N’ihi nke a, ọ pụtaghị ha ihe ọ bụla na ọ bụ afọ 126, ihe nnọchianya nke 1,260, ihe nnọchianya nke “ọzara” nke na-agbatị n’akụkọ ihe mere eme site n’afọ 1863 ruo n’oge ọgwụgwụ na 1989. N’ọgwụgwụ nke afọ iri anọ, Joshua duru òtù ahụ banye n’Ala Nkwa ahụ. N’afọ 1989, Onyenwe anyị malitere ọrụ nke iduzi mmegharị omega Ya site n’“ọzara” nke 1863 ruo 1989, n’ụzọ Ọ siri wepụta mmegharị alpha ahụ site n’“ọzara” nke 538 ruo 1798.

N’afọ 1989, e mepere ọhụụ nke Osimiri Hiddekel, nke na-anọchite anya isi atọ ikpeazụ nke Daniel, dịka e mepere ọhụụ nke Osimiri Ulai, nke na-anọchite anya isi nke 7, 8 na 9 nke Daniel, n’afọ 1798. Afọ narị abụọ na iri abụọ mgbe e bipụtara Bible King James, William Miller bipụtara ozi ya nke dabeere n’elu ọhụụ nke Ulai maka oge mbụ, si otu a mee ka ozi ya bụrụ nke a haziri nke ọma n’afọ 1831; dịka e bipụtara ozi nke Hiddekel maka oge mbụ n’afọ 1996, afọ narị abụọ na iri abụọ mgbe 1776 gasịrị, ebe amụrụ ala ahụ dị ebube nke United States.

Ịhazi ozi ahụ n’usoro doro anya nke Miller mere, afọ abụọ narị na iri abụọ mgbe nsụgharị King James gasịrị, na-akọwa William Miller dị ka onye ozi nsọ mbụ n’ezie jiri amụma nile nke Baịbụl, ma nke Agba Ochie ma nke Agba Ọhụrụ, mee ka e nwee mmụgharị na ndozigharị. Baịbụl bụ nke Chineke, ma o jikọtara na nke mmadụ afọ 220 ka e mesịrị iji mụta ozi nke Ulai.

Jisọs bụ Alfa na Omega, Ọ bụkwa Okwu Chineke, ya mere mbipụta nke King James Version nke Bible n’afọ 1611 na-edobe Jisọs ma n’afọ 1611, ma kwa n’afọ 1831. Kraịst na-apụta n’oge ọgwụgwụ dịka Ọdụm nke ebo Juda, ma mgbe a na-eme ka ozi ahụ bụrụ nke e guzobere n’ụzọ doro anya, Ọ bụ Alfa na Omega na Okwu. A na-amata mmekọrịta Miller nwere na mmalite ahụ n’ihi na ma mmalite ma ngwụcha na-emesi ike mbipụta ozi ahụ. 1776 ruo 1996 nwere otu àgwà ahụ, ọ bụ ezie na ha dị iche.

Ozi nke Hiddekel bụ ozi nke iwu ụbọchị Sọnde na United States dịka e siri depụta ya n’amaokwu nke iri anọ na otu nke Daniel iri na otu. Afọ 1776 na mbipụta nke Nkwupụta Nnwere Onwe na-anọchi anya ebe mmalite nke oge afọ narị abụọ na iri abụọ nke kwụsịrị site n’mbipụta nke e nyere n’ịduzi nke Chineke, ọ bụghị nke e nyere aha ya n’ụzọ ebumnobi, Time of the End. N’otu afọ ahụ, 1996, e nyere anyị ụlọọrụ ozi nke nwere aha ya bụ Future for America. E mere ozi nke ala ahụ dị ebube, ya bụ United States, ka ọ bụrụ nke e guzobere n’usoro doro anya site n’ịjikọta kpọmkwem mmalite na njedebe nke amụma ahụ. E mepụtaghachila akara ụzọ ọ bụla dị mkpa nke akụkọ ihe mere eme ndị Millerite n’okpuru ụkpụrụ nduzi nke ilu ụmụ agbọghọ iri ahụ. Oge afọ narị abụọ na iri abụọ abụọ ahụ nwere ma mmalite ma njedebe nke e ji mbipụta kaa akara.

E kwadoro ozi na usoro Miller, e nyekwa ya ike, site n’imezu Islam nke ahụhụ nke abụọ. Ihe Onye-nwe-anyị ji nye ozi ahụ ike bụ ụkpụrụ Miller nke otu ụbọchị maka otu afọ; ma ụkpụrụ nke nyere ozi ahụ na usoro ya ike na 9/11, mgbe mbilata nke mmụọ-ozi nke Mkpughe iri na asatọ kwughachiri mbilata ahụ O mere n’August 11, 1840 dịka e gosiri ya n’isi nke iri nke Mkpughe. Ndị mmụọ-ozi abụọ ahụ na-anọchi anya ngosi amụma nke Kraịst dịka mmụọ-ozi. Ụkpụrụ nke bụ isi ntọala nye mmegharị nke 9/11 dịka ụkpụrụ otu ụbọchị maka otu afọ si bụrụ ntọala nye mmegharị nke August 11, 1840 bụ na a na-ekwughachi akụkọ ihe mere eme nke ndị Millerite n’akụkọ ihe mere eme nke puku narị na iri anọ na anọ ahụ.

Mgbe mmezu nke amụma nke Alakụba banyere ahụhụ nke atọ bịarutere n’akụkọ ihe mere eme nke omega na mmụọ ozi nke atọ, nke dakọtara na mmezu nke amụma nke Alakụba banyere ahụhụ nke mbụ na nke abụọ, nke bịarutere n’akụkọ ihe mere eme nke alpha, mmụọ ozi nke mbụ na nke abụọ—ụkpụrụ ahụ na a na-ekwughachi akụkọ ihe mere eme nke ndị Millerite n’akụkọ ihe mere eme nke puku iri anọ na anọ ahụ ka e ji ike kwadoo ya nke ọma dị ka e si kwadoo ụkpụrụ Miller nke otu ụbọchị bụrụ otu afọ n’oge ya n’ihe metụtara ahụhụ nke mbụ na nke abụọ nke Mkpughe isi nke itoolu. Ụfọdụ ndị nwere ike ịma amụma oge nke narị afọ atọ na iri itoolu na otu, na ụbọchị iri na ise, nke edobere na Mkpughe 9:15, nwere ike ghara ijide isi okwu m gara aga. Ka m kọwaa.

Ahụhụ mbụ na nke abụọ kwekọrọ n’akụkọ ihe mere eme nke mmụọ ozi mbụ na nke abụọ, ma akụkọ ihe mere eme nke ahụhụ nke atọ kwekọrọ n’akụkọ ihe mere eme nke mmụọ ozi nke atọ. Isi okwu ebe a bụ na ebe mmalite nke afọ narị atọ na iri itoolu na otu na ụbọchị iri na ise, nke e depụtara n’akụkọ ihe mere eme nke ahụhụ nke abụọ, dị n’akụkọ ihe mere eme nke ahụhụ mbụ. E nwere amụma nke afọ narị otu na iri ise n’akụkọ ihe mere eme nke ahụhụ mbụ nke Mkpughe isi nke itoolu, ma n’ụbọchị oge amụma ahụ kwụsịrị, amụma nke afọ narị atọ na iri itoolu na otu na ụbọchị iri na ise malitere. Amụma abụọ ahụ jikọtara ahụhụ mbụ na nke abụọ ozugbo; ya mere, mgbe e buru amụma banyere Islam, dabere n’ụkpụrụ ụbọchị maka otu afọ, amụma ahụ bụ amụma banyere ahụhụ mbụ na nke abụọ nke Islam, nke bụ ozi ahụ nke kwadoro usoro Miller na ozi ya n’akụkọ ihe mere eme nke mmụọ ozi mbụ na nke abụọ.

Mgbe akụkọ ihe mere eme ahụ kwụsịrị n’ụbọchị Ọktoba 22, 1844, opi nke asaa malitere ịda, ma opi nke asaa ahụ bụ ma ahụhụ nke atọ, ma ihe omimi nke nsọpụrụ Chineke, nke bụ Kraịst n’ime unu, olileanya nke ebube. Opi ahụ bụ ozi ịdọ aka ná ntị nke mpụga na ozi ịdọ aka ná ntị nke ime. N’ihi nke a, amụma nke afọ 2,520 nwere njikọ na izu ike nke afọ nke asaa maka ala, nke gụnyere jubili. N’ụbọchị Ọktoba 22, 1844, opi nke asaa malitere ịda n’ime mmezu nke amụma afọ 2,520 na afọ 2,300.

> Ma n’ụbọchị olu nke mmụọ ozi nke asaa, mgbe ọ ga-amalite ịfụ opi, a ga-emezu ihe omimi nke Chineke, dịka O kwupụtara ya n’aka ndị ohu Ya, bụ ndị amụma. Mkpughe 10:7.

Ọktoba 22, 1844 bụ ụbọchị Mkpuchido Mmehie, a ga-afụkwa opì jubili n’ụbọchị mkpuchido mmehie ahụ. Ebe ọ bụ na site n’oge ahụ, anyị na-ebi n’akụkọ ihe mere eme nke mmụọ-ozi nke atọ, nakwa nke ahụhụ nke atọ, nke bụ opì nke asaa. N’August 11, 1840, mmụọ-ozi ahụ dị ike nke Mkpughe iri rịdatara ime ka ụwa ji ebube ya mụchie, dịka mmụọ-ozi nke Mkpughe iri na asatọ mere na 9/11.

N’afọ 2012 ruo n’ọnwa Jenụwarị nke 2013, e wepụtara usoro nke akpọrọ Tebụl Habakuk, ma e kwekọọ ya na mbipụta nke chaatị ọsụ ụzọ nke 1843 n’ọnwa Mee nke 1842. Mgbe ahụ ka a tọsịrị ntọala nke mmegharị ahụ, ma ọ bụ mmegharị alfa nke mmụọ ozi mbụ na nke abụọ, ma ọ bụ mmegharị nke mmụọ ozi nke atọ, e jikọtara tebụl abụọ Habakuk n’ime akụkọ ihe mere eme na ozi ahụ. Amụma nke dara ada nke Julaị 18, 2020 yiri Eprel 19, 1844, oge ichere dịkwa n’ilu ahụ amalitelarị.

Ọzara nke ụbọchị 1,260 biri na mkpughe nke Disemba 31, 2023. Ọ dị mma icheta na Kraịst sachara ụlọ nsọ Ya ugboro abụọ pụọ n’imerụ ya nsọ n’ụzọ arụsị, dịka Nwanyị White kpọrọ ya. O mere nke a n’mmalite na ná mmechi nke ozi Ya, na-eme ka nsachapụ abụọ ahụ bụrụ nsachapụ alfa na omega.

Nwanyị White na-eme ka o doo anya na ọ na-adakọsị nsacha mbụ nke ụlọ nsọ na 9/11 na olu mbụ ahụ, nke ọ na-akọwapụta dịka amaokwu atọ mbụ nke Mkpughe iri na asatọ. Ọzọkwa, ọ na-akọwa “olu ọzọ” nke amaokwu nke anọ dị ka nsacha nke abụọ nke ụlọ nsọ, ma bụrụkwa iwu Ụka. Eprel 19, 1844 bụ nsacha mbụ nke ụlọ nsọ nye ndị Millerite, ebe Ọktoba 22, 1844 bụ nke abụọ. N’ime afọ iri anọ na isii ahụ site na 1798 ruo 1844 ka e wuru ụlọ nsọ nke ndị Millerite, a na-ahụkwa fractal nke iwulite ụlọ nsọ ndị Millerite n’akụkọ banyere mmechuihu abụọ ahụ, nke ha abụọ na-anọchi anya nsacha ụlọ nsọ. Akụkọ ahụ bụ banyere ụlọ nsọ.

Site n’ụbọchị Julaị 18, 2020 ruo Disemba 31, 2023, ụmụagbọghọ-amaghị nwoke ahụ nọ n’ụra n’oge nchere ahụ. Mgbe ha tetara, ha tetara n’ịmata ibu ọrụ ha ịtọ ntọala ma wulite ụlọ nsọ ahụ. Kemgbe oge ahụ Kraịst, dịka Ọdụm nke ebo Juda, anọwo na-emeghe akara nke ìhè amụma, ma ìhè amụma a na-emeghe akara ya na-emepụta mgbe niile usoro ọnwụnwa nke nzọụkwụ atọ nke na-ejedebe n’ọnwụnwa ikpeazụ ebe a na-egosipụta àgwà, ma ọ dịghị mgbe a na-etolite ya n’ebe ahụ. N’ọnwụnwa ikpeazụ ahụ, ụmụagbọghọ-amaghị nwoke ndị kwesịrị ntụkwasị obi ga-anata ịwụsa nke Mmụọ Nsọ nke ga-agafe ngosipụta ike Chineke ọ bụla n’etiti ndị Chineke e dekọrọla mgbe ọ bụla. A ga-enwe mmụba nke ìhè a na-ahụtụbeghị mbụ. N’ihi nke a, aga m eweta akara akụkọ ihe mere eme ọzọ nke na-akwado myirịta dị n’etiti akụkọ ihe mere eme ndị Millerite na nke otu narị puku iri anọ na anọ ahụ.

> Ma gị onwe gị, O Daniel, mechie okwu ndị a, ma kaa akara n’akwụkwọ ahụ, ruo n’oge ọgwụgwụ: ọtụtụ ga-agagharị ebe a na ebe ọzọ, a ga-amụbakwa ihe ọmụma. O wee sị, Gaa n’ụzọ gị, Daniel: n’ihi na e mechiri okwu ndị ahụ, e tinyekwara ha akara ruo n’oge ọgwụgwụ. A ga-asachapụ ọtụtụ, mee ka ha dị ọcha, ma nwalee ha; ma ndị ajọ omume ga-eme ajọ omume: ọ dịghịkwa onye ọbụla n’etiti ndị ajọ omume ga-aghọta; ma ndị amamihe ga-aghọta. Daniel 12:4, 9, 10.

Anyị ga-aga n’ihu n’ihe ndị a n’isiokwu na-esote.

## Otu-ịdị-nanị

Elon Musk kwuru na February 21, 2026 na “anyị nọ ugbu a na ‘singularity’”.

## Njikọta Nchepụta Teknụzụ

Singulariti nkà na ụzụ (nke a na-akpọkarị naanị “singulariti”) bụ otu ebe e chere n’echiche n’ọdịnihu n’oge mmepe nkà na ụzụ—nke ọgụgụ isi arụrụ arụ na-akwalite n’ụzọ kachasị ukwuu—na-adị ngwa ma dị ike nke ukwuu nke na ọ na-agafe njikwa na nghọta mmadụ, na-eduga n’ime mgbanwe ndị a na-apụghị ibu amụma ma dị omimi n’ime mmepeanya mmadụ. Echiche bụ isi ya bụ mgbawa ọgụgụ isi: ozugbo anyị mepụtara usoro AI nke nwere amamihe karịa ndị mmadụ kacha nwee amamihe (nke a na-akpọkarị Artificial Superintelligence ma ọ bụ ASI), usoro ahụ nwere ike imegharị ma melite onwe ya ngwa ngwa karịa ka otu ìgwè mmadụ ọ bụla pụrụ ime. Nke a na-emepụta okirikiri mmezi onwe onye na-emegharị emegharị, ebe ike na ikike ya na-amụba ugboro abụọ ugboro ugboro n’ime oge dị mkpirikpi nke ukwuu (ụbọchị → awa → nkeji), na-eme ka mmepe ndị ọzọ bụrụ nke mgbawa na nke na-agaghị ekwe omume ka “ụmụ mmadụ tupu singulariti” buru amụma n’ezi uche ma ọ bụ duzie. E sitere n’usoro okwu “singulariti” n’aka fisiks na mgbakọ na mwepụ, ebe n’ime “olulu ojii,” singulariti bụ ebe ndọda na-aghọ nke enweghị njedebe, iwu fisiks anyị dị ugbu a wee daa—anyị apụghị ịhụ ma ọ bụ buru amụma ihe na-eme n’azụ event horizon.

N’otu yiri nke a, a na-ahụ singularity teknụzụ dịka “oke ọdịda ihe omume” n’akụkọ ihe mere eme: anyị nwere ike ibu amụma usoro mmepe ruo n’ebe ahụ, ma gafee ya, ọdịnihu na-aghọ ihe gbara ọchịchịrị nye uche mmadụ ndị a na-akwalitebeghị.

## Akụkọ Nkenke na Ndị Isi Nchepụta Echiche Ya

Afọ ndị 1950—Mkpụrụ mbụ pụtara ìhè n’ọrụ onye mgbakọ na mwepụ John von Neumann (onye kwuru banyere mgbanwe nkà na ụzụ na-agba ọsọ ngwa ngwa) na onye mgbakọ na mwepụ/onye na-emebi ma na-ede koodu nzuzo I.J. Good (onye n’afọ 1965 kọwara “mgbawa ọgụgụ isi” ozugbo igwe malitere ịmepụta igwe ka mma).

1993—Ọkà mmụta sayensị kọmputa na onye odee akụkọ sayensị na-atọ egwu, Vernor Vinge, mere ka echiche ọgbara ọhụrụ a bụrụ nke a ma ama n’akwụkwọ edemede ya, *The Coming Technological Singularity*. O buru amụma na anyị ga-emepụta ọgụgụ isi karịrị nke mmadụ n’oge dị n’agbata 2005–2030, mgbe nke ahụ gasịrị “oge mmadụ” ga-akwụsị (n’echiche bụ na ụmụ mmadụ na-enweghị enyemaka agaghịzi abụ ọgụgụ isi kachasị achị).

2005—Onye chepụtara ihe/onye na-ahụ ọdịnihu, Ray Kurzweil, wetara echiche a n’ihu ọha n’ozuzu site n’akwụkwọ ya, The Singularity Is Near. Ọ na-arụ ụka na singularity ga-abịa ihe dị ka afọ 2045, nke uto na-abawanye n’ụzọ eksponential nke ike kọmputa na-akpali (na-eso Iwu ya nke Nloghachi Na-agba Ọsọ), nanoteknụzụ, bayoteknụzụ, na njikọ ụbụrụ-na-kọmputa. Ọ nọgidela na-ejide usoro oge a n’ụzọ na-adịgide adịgide, ma n’oge na-adịbeghị anya kwughachikwara AGI 2029 na singularity ~2045.

## Amụma Oge (dị ka ọ dị ná mmalite 2026)

Amụma gbasara nke a agbakọrọwo nke ọma n’ime afọ ole na ole gara aga n’ihi ọganihu dị oke ọsọ n’ihe nlereanya asụsụ buru ibu, usoro echiche, na iwu ịgbasawanye: Echiche ndị kasị ike / nke dị nso n’oge (2026–2027): Ụfọdụ ndị ndu a ma ama n’ọrụ AI (dịka Dario Amodei nke Anthropic, Elon Musk) ekwuola n’ihu ọha na ọgụgụ isi karịrị nke mmadụ ma ọ bụ ihe ọ bụla nke, n’ọrụ ya, hà ka ihe na-akpalite singularity nwere ike ịbịa ọbụna n’afọ 2026 ma ọ bụ n’ime afọ 1–3.

Nnyocha etiti ndị ọkachamara ka na-agbakọkarị gburugburu afọ 2040–2050 dịka oge a ga-eru ọgụgụ isi karịrị akarị zuru oke/singularity.

## Ụlọ-nkewa abụọ nke ihe ga-esi na ya pụta

Nke utopia / nke jupụtara n’olileanya → ịba ụba dị egwu, ikpochapụ ọrịa na ịda ogbenye, anwụghị anwụ n’eziokwu site n’itinye uche n’usoro dijitalụ ma ọ bụ ọgwụ nano, mmadụ ijikọta na AI (transhumanism), idozi nsogbu sayensị ndị a na-apụghị idozi mbụ n’ime nkeji ole na ole.

Nke jọgburu onwe ya / nke enweghị olileanya → ọnwụ nke ikike mmadụ ime ihe ma ọ bụ ijide ọnọdụ n’aka, enweghị ndakọrịta (AI na-achụso ebumnuche ndị na-adabaghị ma ọ bụ ndị na-emegide ụkpụrụ bara uru nke mmadụ), ọdịda akụ̀ na ụba na nke mmekọrịta mmadụ na ibe ya, ma ọ bụ ọbụna ihe ize ndụ ịdị adị nke mmadụ.

Singularity abụghị naanị “AI toro nnọọ elu nke ukwuu,” kama ọ bụ oge ahụ mmepe teknụzụ si n’aka mgbochi ọsọ nke ndụ/ụmụ mmadụ gbapụ ma bụrụ usoro onwe ya na-agba n’ihu n’enweghị njide. Ma nke ahụ emee n’afọ 2026, 2030, 2045, ma ọ bụ ghara ime ma ọlị, ọ ka bụ otu n’ime ajụjụ ndị ka mepere emepe ma kacha nwee nnukwu nsonazụ n’akụkọ ihe mere eme nke mmadụ n’oge a.

## Oge Ọgwụgwụgwụ – 1989

Ụwa Ejikọtara n’Ịntanetị Amalitere

Mgbanwe site n’ịgbakọ kọmputa nke dịpụrụ adịpụ gaa n’ịgbakọ kọmputa ejikọrọ ọnụ. Tim Berners-Lee na-atụpụta World Wide Web na CERN (1989). Nnyocha azụmahịa gbasara netwọkụ akwara ụbụrụ na-agbasawanye (iji agha + iji agụmakwụkwọ), Intel 80486 apụta n’ahịa—ike ịgbakọ nke kọmputa onwe onye na-arị elu nke ukwuu, ARPANET na-agbanwe n’ụzọ na-eduga n’ihe ghọrọ Internet nke oge a. Tupu nke a, ịgbakọ kọmputa dị ike, ma ọ bụkarị nke e mechiri n’otu otu. Mgbe 1989 gasịrị, ịgbakọ kọmputa aghọwanye nke dabere n’ịkpakọrịta n’etiti netwọkụ. Netwọkụ akwara ụbụrụ n’afọ 1989 ka bụ nke mbido, nke oke akụrụngwa kọmputa jidere, ma bụrụkarị usoro ịmata ụkpụrụ e ji iwu soro kwado—ma ndị agha na ụlọ nyocha ka nọworị na-anwale usoro mmụta maka ịchọ ebe a ga-akụ, nduzi, na nkewa mgbaàmà. Nke a bụ ọkwa ntọala maka ihe niile bịara n’oge e mesịrị.

## Ozi E Degharịrị N’Ụkpụrụ – 1996

Mgbawa Ahịa Ịntanetị Ndị Ahịa na Azụmahịa Gbasara Nnọọ pụtara ìhè

Weebụ na-aghọ nke ọha, nke azụmahịa, na nke zuru ụwa ọnụ. Netscape na ihe nchọgharị na-alụ agha, Amazon na eBay na-egosi na azụmahịa n’ịntanetị na-arụ ọrụ. E hiwere Google (dịka BackRub na Stanford, 1996), nnabata Windows 95 na-eme ka mgbakọ kọmputa nke ndị na-azụ ahịa gbasaa ọsọ ọsọ. Afọ 1996 bụ mgbe Ịntanetị kwụsịrị ịbụ nke agụmakwụkwọ ma ghọọ nke akụ na ụba. Akụrụngwa e hibere site n’afọ 1989 ugbu a eruola ogo nke ndị na-azụ ahịa. Oge dot-com abụghị banyere weebụsaịtị—ọ bụ banyere ịme ka azụmahịa bụrụ nke dijitalụ. Oge a gbanwere azụmahịa, mgbasa ozi, nchọpụta ozi na usoro nkwurịta okwu.

## Ozi E nyere Ike – 9/11, 2001

Oge Ekwentị Mkpanaaka + Ikpo okwu Amalitelarị

Mgbasa ozi n’usoro dijitalụ + akụrụngwa igwe-oji mbụ + brọdband nke na-anọgide na-arụ ọrụ mgbe niile. Apple wepụtara iPod (mmalite nke usoro dijitalụ a na-eburu ebe ọ bụla), Wikipedia malitere (ụdị ikpo okwu nke ihe ọmụma mkpokọta), nnabata brọdband mụbara nke ukwuu, Amazon wee malite nwayọọ nwayọọ iwulite ihe mechara bụrụ AWS. Mgbe 9/11 gasịrị, teknụzụ nlekọta na nyocha mụbara ọsọ nke ukwuu, akụrụngwa nyocha data wee too ngwa ngwa. Mmalite nke kọmpụta igwe-oji, usoro ikpo okwu, ọchịchị nke ọdịnaya dijitalụ, akụrụngwa njikọ na-adịgide adịgide, na ntọala maka mgbasa ozi mmekọrịta mmadụ na ekwentị amamihe ka e debere ebe a.

## Ntọala A Tọrọ – Tebụl Habakuk – 2012, 2013

Mmepe Ọmụmụ Miri Emi Gara N’ihu

Mmụọpụta nke Nchepụta Uche Wuru Ewu Ọhụrụ

Nke a bụ oge dị oke mkpebi mgbe netwọkụ akwara kwụsịrị ịbụ ihe a na-anwale naanị ma ghọọ ike bara uru n’ezie— kpọmkwem àkwà mmiri dị n’etiti oge “platform/cloud” nke 2001 na mgbawa “generative AI” nke 2023. Septemba 2012: AlexNet (netwọkụ akwara convolutional miri emi) meriri asọmpi ImageNet n’ụzọ dị ukwuu nke ukwuu—na-akụrisị algọridim niile gara aga. A na-amata otu ihe omume a naanị ya n’ụwa nile n’ime nchọpụta AI dịka oge a mụrụ mmụta miri emi nke oge a. 2012: Otu Geoffrey Hinton gosipụtara na netwọkụ akwara miri emi, mgbe a zụrụ ha n’elu GPU, nwere ike ịmụ njirimara ọkwa-ọkwa n’onwe ha. 2013: Google zụtara ụlọọrụ Hinton (DNNresearch). Ụlọọrụ niile n’ụlọọrụ mmepụta na-awụnye ijeri dollar n’ime mmụta miri emi n’ụzọ mberede. Ọganihu GPU nke NVIDIA (CUDA) ghọrọ akụrụngwa ọkọlọtọ maka AI. Ngwaọrụ nnukwu data (Spark 1.0, ewepụtara na 2013) tozuru oke n’otu oge a, na-eme ka o kwe omume inweta nnukwu nchịkọta data ndị dị mkpa maka mmụta miri emi.

## Mmeghepe — 2023

AI na-emepụta ihe agafewo ọnụ ụzọ mbata

AI na-abụ nke a pụrụ iru, nke a pụrụ iji rụọ ọrụ, ma bụrụkwa ihe na-agbagha usoro akụ na ụba. Ọ bụghị naanị “netwọk neuronal ka mma.” Nke a bụ oge AI na-ede koodu, na-emepụta onyonyo, na-akpaghị aka arụ ọrụ ndị ọkachamara na-arụ n’ụlọọrụ, na-agbatị ọrụ echiche na ntụgharị uche, ma nke mbụ AI kwụsịrị ịbụ nke e mere kpọmkwem maka otu ọrụ pụrụ iche wee bụrụ ngwa ọgụgụ isi zuru ezu a pụrụ iji mee ọtụtụ ụdị ọrụ.

## 2026 – Ịdị Otu?

- 1989 dịka mmeghe nke oge ọgwụgwụ n’onwe ya (njikọta site n’akụkụ netwọkụ na-amalite, na-atọ ntọala maka nrugharị ọmụma zuru ụwa ọnụ; ejikọtara ya na ọdịda USSR dịka akara-ụzọ maka oge ule ikpeazụ nke Adventizim).

- 1996 dị ka ime ka ozi ahụ bụrụ nke e guzobere n’ụzọ iwu (weebụ azụmahịa na-agbatị akụnụba ozi n’ogo buru ibu, na-eme ka azụmahịa na nchọpụta bụrụ nke e digitizịrị).

- 2001 dị ka nnye ike nye ozi ahụ (ikpo okwu dị iche iche, igwe ojii, na ohere ịnweta ya mgbe niile tọrọ ntọala usoro obibi dijitalụ maka ihe ọmụma mkpokọta nke a na-ebugharị ebugharị).

- 2012/2013 dịka ịtọ ntọala maka ezi ọgụgụ isi (mmepe miri emi nke ịmụta ihe na-eme ka nghọta igwe bụrụ ihe a pụrụ ime n’eziokwu ma gbasaa ya n’ọ̀tụ̀tụ̀ buru ibu).

- 2023 dị ka njedebe mmeghe nke akàrà (AI na-emepụta ihe na-agafe n’ime nghọta e ji eme ọtụtụ ebumnuche n’ozuzu, na-eme ka imepụta ọmụma na iche echiche bụrụ ihe a na-eru aka ma na-akpata nnukwu mgbanwe).

Ọganihu ahụ mara mma n’usoro ya: ọkwa ọ bụla na-ewuli n’elu nke bu ya ụzọ n’ụzọ nchikọta, na-apụ site na njikọta → ịzụ ahịa → usoro ihe dị ndụ → ọgụgụ isi → nghọta.

Afọ 2012/2013 bụ ihe nkwụnye dị oke mkpa; oge ahụ ka e gosipụtara na netwọkụ akwara nwere ike ịmụ ihe n’usoro ọkwa dị iche iche na n’onwe ya (mmeri AlexNet/ImageNet, nkwado e nyere ọrụ Hinton, na ime ka ịgbasa GPU kwe omume), nke mere ka mgbawa mmeputa ihe nke afọ 2023 bụrụ ihe a na-apụghị izere ezere. E nweghị mgbanwe owuwu nke afọ 2012, ụdị mgbanwe transformer (2017) na ịgbasa nke ukwuu agaghị enwe ike iwepụta izugbe dị n’ogo ChatGPT.

Back to Articles