Article

# Akwụkwọ Jowel na Ụka Seventh-day Adventist nke Laodicea - Nọmba Iri Atọ na Otu

Nọmba Iri Atọ na Otu

Author

Jeff Pippenger

Published

January 18, 2026

Formats

PDF
Word
Song MP3

Mmezu atọ ikpeazụ nke mmezu ndị Mesaịa dị n’Akwụkwọ Matiu na-akọwapụta ihe atọ dị n’akara ụzọ iwu Ụka; ịgbasa ndị nke Chineke n’iwu Ụka, dịka e si gosi ya n’ịgbasa obere igwe atụrụ ahụ n’ụbọchị Ọktoba 22, 1844 na n’ịgbasa ndị na-eso ụzọ ya n’obe. Ịgbasa ha abụọ ahụ kwekọrọ n’iwu Ụka. N’ihe metụtara Galili, nke bụ ihe nnọchianya nke ebe ntụgharị amụma dị, ndị ahụ nọworo n’ọchịchịrị ruo mgbe iwu Ụka ga-akpọpụta ha ka ha si n’ọchịchịrị pụta. Ndị ahụ bụ ìgwè atụrụ ọzọ nke Chineke, ndị ọrụ elekere nke iri na otu, ndị a na-eteta n’ihe gbasara esemokwu ụbọchị izu ike ka a na-akpọpụta ha na Babilọn. Oku a na-akpọpụta ha na Babilọn bụ nkeji nke abụọ nke ikpe ahụ, nke na-amalite n’ụlọ Chineke, ma n’oge iwu Ụka o wee chee ndị nọ n’èzí Jerusalem ihu.

## Akara ngosi ụzọ nke iri nke Mesaya bụ Ịchụsasị nke iwu ụbọchị Sọnde

> Ma ihe a niile mere, ka e wee mezuo akwụkwọ nsọ nke ndị amụma. Mgbe ahụ ndị na-eso ụzọ ya nile hapụrụ ya, gbapụkwa. Matiu 26:56.

## Amụma

> Teta, O mma agha, megide onye-ọzụzụ m, megidekwa nwoke ahụ nke bụ onye ibe m, ka Jehova nke ndị agha na-ekwu: tie onye-ọzụzụ ahụ, a ga-achụsasịkwa atụrụ ndị ahụ: m ga-atụgharịkwa aka m n’ebe ndị nta nọ. Zekaraịa 13:7.

> “A ga-agbasasị anyị nke ukwuu n’oge na-adịghị anya, ma ihe anyị ga-eme aghaghị ime ngwa ngwa.” Fundamentals of Christian Education, 535.

> “Oge na-abịa mgbe a ga-ekewa anyị ma gbasasịa anyị, ma onye ọ bụla n’ime anyị ga-adị mkpa iguzo n’enweghị uru nke mmekọrịta ya na ndị nwere okwukwe dị oke ọnụ ahịa dịka nke anyị; ma olee otú ị ga-esi guzo ma ọ bụrụ na Chineke anọghị n’akụkụ gị, ma ị matara na Ọ na-eduga ma na-eduzi gị?” Review and Herald, March 25, 1890.

## Akara Ọzọ nke Iri na Otu nke Maziaya bụ Ịkpọ Ndị Mba Ọzọ Oku

> Ka e wee mezuo ihe e kwuru site n’ọnụ Aịsaịa onye amụma, sị, Ala Zebulọn, na ala Nefthalim, n’ụzọ oké osimiri, n’ofe Jọdan, Galili nke ndị mba ọzọ; ndị ahụ nọ ọdụ n’ọchịchịrị ahụwo nnukwu ìhè; ma ìhè apụtawooro ndị ahụ nọ ọdụ na mpaghara na ndò nke ọnwụ. Matiu 4:14–16.

## Amụma

> Otú ọ dị, ọchịchịrị agaghị adị dịka ọ dị n’oge nhụjuanya ya, mgbe na mbụ o jiri nwayọọ tie ala Zebulun na ala Naftali ahụhụ, ma emesịa o wee tie ya ahụhụ karịa njọ n’ụzọ oké osimiri, n’ofe Jọdan, na Galili nke mba dị iche iche. Ndị ahụ jere ije n’ọchịchịrị ahụla nnukwu ìhè: ndị bi n’ala onyinyo nke ọnwụ, ìhè enwusiela n’ebe ha nọ. Aịzaya 9:1, 2.

N’oge iwu Sọnde ahụ, a ga-awụsa mmiri ozuzo ikpeazụ ahụ n’enweghị atụ, ndị mba ọzọ ga-ahụkwa nnukwu ìhè. Mkpagbu ga-achụsasị ndị kwesịrị ntụkwasị obi ma gbasaa ozi ahụ.

> “A ga-arara unu n’ụlọikpe dị iche iche, … ee, a ga-ebukwa unu n’ihu ndị ọchịchị na ndị eze n’ihi M, ka ọ bụrụ àmà nye ha na nye ndị mba ọzọ.” Matiu 10:17, 18, R. V. Mkpagbu ga-eme ka ìhè gbasaa. A ga-ebute ndị ohu Kraịst n’ihu ndị ukwu nke ụwa, ndị, ma ọ bụrụ na ọ bụghị n’ihi nke a, nwere ike ghara ịnụ oziọma mgbe ọ bụla. E gbagwojuru eziokwu ahụ anya n’ihu ndị a. Ha egewo ntị n’ebubo ụgha banyere okwukwe nke ndị na-eso ụzọ Kraịst. Ọtụtụ mgbe, naanị ụzọ ha ga-esi mụta ezi agwa ya n’eziokwu bụ site n’àmà nke ndị a na-ekpe ikpe n’ihi okwukwe ha. Mgbe a na-ajụ ha ajụjụ n’ụlọikpe, a chọrọ ka ha zaa, ndị ikpe ha kwa ka ha gee ntị n’àmà a na-agba. A ga-enye ndị ohu Ya amara Chineke iji zute ihe mberede ahụ. Jisọs sịrị, “A ga-enye unu n’oge ahụ ihe unu ga-ekwu. N’ihi na ọ bụghị unu na-ekwu okwu, kama ọ bụ Mmụọ nke Nna unu nke na-ekwu okwu n’ime unu.” Dịka Mmụọ nke Chineke na-eme ka uche nke ndị ohu Ya nwee ìhè, a ga-egosipụta eziokwu ahụ n’ike ya nke sitere n’aka Chineke na n’ịdị oke ọnụ ahịa ya. Ndị na-ajụ eziokwu ahụ ga-eguzo ibo ndị na-eso ụzọ ebubo ma kpagbuo ha. Ma n’okpuru ọnwụnwa nke ọnwụ na nhụjuanya, ọbụna ruo ọnwụ, ụmụ Chineke ga-ekpughe ịdị nwayọọ nke Ihe Nlereanya ha nke sitere n’eluigwe. N’ụzọ dị otu a ka a ga-ahụ ọdịiche dị n’etiti ndị nnọchiteanya Setan na ndị nnọchiteanya Kraịst. A ga-ebuli Onye Nzọpụta elu n’ihu ndị ọchịchị na ndị mmadụ.

> “E nweghị e nyere ndị na-eso ụzọ ahụ obi ike na ndidi nke ndị àmà okwukwe ruo mgbe amara dị otu a ghọrọ ihe a chọrọ. Mgbe ahụ ka e mezuru nkwa Onye Nzọpụta ahụ. Mgbe Pita na Jọn gbara àmà n’ihu nzukọ ndị Sanhedrin, ndị mmadụ ‘we ju anya; ha wee mata ha, na ha sooro Jisọs nọ.’ Ọrụ 4:13. E dere banyere Stivin na ‘ndị nile nọ ọdụ na nzukọ ahụ, ka ha na-ele ya anya nke ọma, hụrụ ihu ya dị ka ọ bụ ihu mmụọ-ozi.’ Ndị mmadụ ‘enweghị ike iguzogide amamihe na Mmụọ nke o ji ekwu okwu.’ Ọrụ 6:15, 10. Ma Pọl, ka ọ na-ede banyere ikpe nke ya n’ụlọikpe ndị Sisa, na-ekwu, ‘Na izizi m zara ọnụ m, ọ dịghị onye guzoro n’akụkụ m, kama mmadụ nile hapụrụ m.... Ma Onyenwe anyị guzoro n’akụkụ m, mekwaa ka m sie ike; ka ozi ahụ site n’ọnụ m wee bụrụ nke ekwusara nke ọma n’uju, ka ndị mba ọzọ niile wee nụ ya: ewe napụtakwa m n’ọnụ ọdụm.’ 2 Timoti 4:16, 17, R. V.”

> “Ndị ohu Kraịst agaghị akwadebe okwu e dere ede ha ga-ekwu mgbe a kpọrọ ha n’ụlọikpe. Nkwadebe ha ga-adị kwa ụbọchị n’ịchekwa eziokwu ndị dị oké ọnụ ahịa nke okwu Chineke, ma site n’ekpere na-eme ka okwukwe ha sie ike. Mgbe e webatara ha n’ule, Mmụọ Nsọ ga-eme ka ha cheta kpọmkwem eziokwu ndị ahụ a ga-achọ n’oge ahụ.” The Desire of Ages, 354, 355.

Ikpe ikpe na-amalite n’ụlọ Chineke n’oge 9/11, ma na-agwụ n’iwu Sọnde, mgbe ikpe ahụ gasịrị eburu ya gaa n’ebe ìgwè atụrụ ọzọ nke Chineke nọ n’èzí ụlọ Chineke.

## Akara Nzọụkwụ Mesaịa nke Iri na Abụọ bụ Ikpe nye ndị Jentaịlụ

> Ka e wee mezuo ihe ekwuru site n’ọnụ Aisaịa onye amụma, sị, Lee ohu m, onye m họọrọ; onye m hụrụ n’anya, onye mkpụrụ obi m nwere afọ ojuju n’ime ya: Aga m etinye Mmụọ m n’elu ya, ọ ga-ekwusakwa ikpe ziri ezi nye ndị mba ọzọ. Ọ gaghị ese okwu, ọ gaghịkwa eti mkpu; ọ dịghịkwa onye ọ bụla ga-anụ olu ya n’okporo ámá. Ahịhịa e tipịara etipịa ka ọ gaghị agbaji, ọgịga na-ese anwụrụ ka ọ gaghị anyụ, ruo mgbe ọ ga-eme ka ikpe ziri ezi ruo nmeri. Ọ bụkwa n’aha ya ka ndị mba ọzọ ga-atụkwasị obi. Matiu 12:17–21.

## Amụma

> Lee nwa odibo m, onye M na-akwado; onye M họpụtara, onye mkpụrụ obi m na-enwe obi ụtọ n’ime ya; etinyewo M Mmụọ m n’elu ya: ọ ga-eweta ikpe ziri ezi nye ndị mba ọzọ. Ọ gaghị eti mkpu, ma ọ bụ welie olu ya elu, ma ọ bụ mee ka a nụ olu ya n’okporo ámá. Ahịhịa amị a zọpịara azọpịa ka ọ gaghị agbaji, ọ gaghị emenyụkwa eri oriọna nke anwụrụ ka na-apụta: ọ ga-eweta ikpe ziri ezi ruo n’eziokwu. Ọ gaghị ada mba ma ọ bụ daa mbà n’obi, ruo mgbe o guzobere ikpe ziri ezi n’ụwa: agwaetiti dị iche iche ga-echekwa iwu ya. Aịzaya 42:1–4.

Mmechi ikpe nke ụlọ Chineke bidoro imechi na Julaị nke afọ 2023, mgbe a nụrụ olu n’okporo ámá ebe Mozis na Ịlaịja dinara nwụrụ anwụ n’ndagwurugwu ọkpụkpụ akọrọ nwụrụ anwụ. Mgbe a nụrụ olu ahụ, ikpe bidoro imechi maka ụlọ Chineke, wee gaa n’ihu n’ebe ikpe nke ndị mba ọzọ dị. E nwere mmezu Mesaịa iri na abụọ n’akwụkwọ Matiu nke na-akọwapụta nnukwu ihe ịrịba ama n’ọrụ mmegharị nke narị puku iri anọ na anọ ahụ. Ihe ịrịba ama iri na abụọ ahụ bụ nke Mesaịa ahụ gosipụtara dịka atụ. 1989; 1996; 9/11, 2001; Julaị 18, 2020; Julaị 2023; 2024; Mkpu Etiti Abalị, nkewa nke ndị nchụàjà na iwu ụbọchị Sọnde ka akọwara niile, ebe 9/11 nwere onyeàmà ime na onyeàmà mpụga, iwu ụbọchị Sọnde nwekwara onyeàmà ime nke ịgbasa, ma mgbe ahụ ndịàmà abụọ nke oge ikpe nke ndị ọrụ elekere nke iri na otu. Ihe ịrịba ama itoolu nke ọrụ mmegharị nke narị puku iri anọ na anọ ahụ ka e ji kpọmkwem mata n’akwụkwọ Matiu.

Matiu bụ alfa nke Agba Ọhụrụ, ma Mkpughe bụ omega. Matiu bụ ọkaibe amụma e dere n’ụzọ magburu onwe ya, nke e mechiri ihe ọ pụtara akara ruo n’ụbọchị ikpeazụ. Ọ nwere isi nke iri na abụọ nke omega, ndị kwekọrọ na alfa nke Jenesis isi nke iri na otu ruo iri abụọ na abụọ. Dị ka alfa nye Mkpughe, ọ na-adakọ na mmekọrịta mmụọ nsọ kpaliri nke Daniel na Mkpughe. Ihe ekpughere banyere akwụkwọ Daniel na Mkpughe gbasara mmekọrịta amụma ha ga-abụkwa eziokwu n’ihe metụtara mmekọrịta Matiu na Mkpughe. Ihe a gwara anyị n’usoro ahụ ga-adakọ na:

N’akwụkwọ Matiu, a na-eburu otu ahịrị amụma ahụ n’ihu dịka e si mee ya n’akwụkwọ Mkpughe.

> “Mkpughe bụ akwụkwọ a kara akara, ma ọ bụkwa akwụkwọ e meghere. Ọ na-edekọ ihe omume dị ebube ndị ga-eme n’ụbọchị ikpeazụ nke akụkọ ihe mere eme nke ụwa a. Ozizi dị n’akwụkwọ a doro anya, ọ bụghị ihe omimi na ihe a na-apụghị ịghọta aghọta. N’ime ya ka e si ewerekwa otu ahịrị amụma ahụ e ji mee ihe n’akwụkwọ Daniel. Ụfọdụ amụma ka Chineke kwughachiri, si otu a gosi na a ghaghị inye ha mkpa. Onye-nwe-anyị anaghị ekwughachi ihe ndị na-enweghị nnukwu isi.” Manuscript Releases, volume 9, 8.

Akwụkwọ Matiu na-eburu otu “ahịrị amụma” ahụ dịka Mkpughe na Daniel, a na-ebukwa ya ruo n’izu-oke n’Akwụkwọ Mkpughe, n’ihi na okwu “mmeju” pụtara izu-oke.

> “N’ime Mkpughe, akwụkwọ niile nke Baịbụl na-ezukọ ma mechie. Lee ebe a ka mmeju nke akwụkwọ Daniel dị. Otu bụ amụma; nke ọzọ bụ mkpughe. Akwụkwọ ahụ e mechiri akara abụghị Mkpughe, kama ọ bụ akụkụ ahụ nke amụma Daniel nke metụtara ụbọchị ikpeazụ. Mmụọ-ozi ahụ nyere iwu, sị, ‘Ma gị onwe gị, O Daniel, mechie okwu ndị a, werekwa kaa akwụkwọ ahụ akara, ruo n’oge ọgwụgwụ.’ Daniel 12:4.” Acts of the Apostles, 585.

Matiu, Daniel na Mkpughe bụ otu akwụkwọ.

> “Akwụkwọ Daniel na Mkpughe bụ otu. Otu bụ amụma, nke ọzọ bụ mkpughe; otu bụ akwụkwọ a kara akara, nke ọzọ bụ akwụkwọ e meghere. Jọn nụrụ ihe omimi ndị égbè-eluigwe kwuru, ma e nyere ya iwu ka ọ ghara ide ha.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 971.

O yiri ka ọ dị mkpa iwepụta oge idobe akwụkwọ Matiu n’ọnọdụ ya ka o doo anya, nke pụrụ ime ka ịdị mkpa amụma Pita ịnọ na Sizaịa Filipi pụta ìhè, tupu m ewelite ọmụmụ a laghachi n’akwụkwọ Joel. Aga m anwa ikpokọta nchọpụta m banyere akwụkwọ Matiu n’ịgbalị igosi ịdị ukwuu nke mkpa amụma Pita nọ na Sizaịa Filipi, nke bụ Panium nke Daniel iri na otu, amaokwu iri na atọ ruo iri na ise.

A haziri akwụkwọ Matiu n’elu ahịrị amụma atọ pụrụ iche. Ahịrị nke mbụ bụ isi iri mbụ; ahịrị nke abụọ bụ isi iri na abụọ na-esote, ndị ahịrị nke atọ sochiri, nke mejupụtara isi isii. Isi iri mbụ ahụ na-anọchi anya mmụọ-ozi mbụ nke Mkpughe iri na anọ, isi iri na abụọ na-esote na-anọchi anya mmụọ-ozi nke abụọ nke Mkpughe iri na anọ, isi isii ikpeazụkwa na-anọchi anya mmụọ-ozi nke atọ nke Mkpughe iri na anọ. E gosibeghị m nlebara anya a nke ọma n’ụzọ doro anya ugbu a, ma a pụrụ imezu ya n’ụzọ dị mfe. Tupu anyị emee nke ahụ, achọrọ m ịga n’ihu itinye ụfọdụ n’ime ahịrị ukwu ndị sara mbara n’elu ákwà eserese ahụ bụ akwụkwọ Matiu.

A na-anọchi anya ahịrị nke abụọ nke isi nke iri na otu ruo iri abụọ na abụọ site n’aka mmụọ ozi nke abụọ, ma mmụọ ozi nke abụọ na-egosi mgbe niile ịdị okpukpu abụọ, n’ihi na Babilọn adaala, adaala. Isi nke iri na otu ruo iri abụọ na abụọ nke Jenesis na-egosipụta nkwa ahụ, ma emesịa ọgbụgba ndụ nke nzọụkwụ atọ nke Chineke na ndị a họpụtara site n’aka nna ochie Ebram. Amaokwu nke dị kpọmkwem n’etiti isiakwụkwọ iri na abụọ ahụ na-akọwapụta “ibi úgwù” dịka ihe ịrịba ama nke ọgbụgba ndụ ahụ, ma e guzobere ya n’ụzọ nke abụọ n’ime nzọụkwụ atọ ahụ. Amaokwu nke dị kpọmkwem n’etiti ahịrị ọgbụgba ndụ nke Matiu nke kwekọrọ na ya bụ mgbe a gbanwere aha Saịmọn Baa-Jona ka ọ bụrụ Pita.

> Mụ onwe m na-agwakwa gị, na ị bụ Pita, ma n’elu nkume a ka m ga-ewu nzukọ m; ọnụ ụzọ ámá nke hel agaghịkwa emeri ya. Matiu 16:18.

Aha Pita na-anọchi anya puku mmadụ otu narị na iri anọ na anọ, ọ na-anọchikwa anya òtù ahụ nke na-adabere okwukwe ha n’ịnụ ozi nke Kraịst. Ọ bụghị nanị ozi banyere Jizọs, kama ọ bụ ozi ahụ Jizọs kọwara dị ka nke Onyenwe anyị n’onwe Ya nyere Pita.

> Ọ sịrị ha, Ma onye ka unu na-asị na M bụ?

> Saịmọn Pita zara, sị, Gị bụ Kraịst, Ọkpara nke Chineke dị ndụ. Jisọs wee zaa ya, sị,

> Ngọziri ka ị dị, Saimọn Ba-Jona: n’ihi na anụ ahụ na ọbara ekpugheghị ya nye gị, kama ọ bụ Nna m nke nọ n’eluigwe. Matiu 16:15–17.

Nkwenkwe Pita dabeere n’elu ịbụ Jisọs Kraịst ahụ—Mesaya. A gbanwere aha Pita, dịka e gbanwere nke Ebram iji gosi mmekọrịta ọgbụgba-ndụ, aha ya kwekọkwara na 144,000; ma n’amaokwu ahụ n’onwe ya, a na-akọwapụta nnukwu esemokwu ahụ dị ka Oke Nkume nke bụ ntọala nke otu nzukọ, nke ga-emeri megide ụka nile nke hel. Otu narị puku na iri anọ na anọ bụ ngosipụta ikpeazụ nke ndị ọgbụgba-ndụ a họpụtara, Pita na-anọchitekwa otu ahụ.

Pita n’otu oge kwa nọchiri anya nzukọ Kraịst mbụ, nzukọ ndị na-eso ụzọ, n’ihi na nke ahụ bụ akụkọ ihe mere eme ebe Kraịst tọrọ ntọala nke nzukọ Ya. Kraịst bụ ntọala ahụ, Ọ bụkwa nkume isi nkuku, ma Pita bụ ihe nnọchianya nke nwunye Kraịst mbụ na nwunye Kraịst ikpeazụ. Ya mere, Pita bụ ma ihe nnọchianya alfa ma ihe nnọchianya omega n’otu amaokwu.

Amaokwu ahụ otu bụ amaokwu dị n’etiti isiakwụkwọ iri na abụọ ndị ahụ nke na-anọchi anya ozi mmụọ ozi nke abụọ, ma Pita “na-eguzo ugboro abụọ” dịka nwunye mbụ na nwunye ikpeazụ. Nwunye ikpeazụ ga-anọ n’agha megide ụlọ nzukọ Setan, a ga-emekwa ka nwunye ikpeazụ ahụ bụrụ otu ndị mmadụ abụọ. Otu òtù bụ puku iri anọ na anọ; òtù nke ọzọ bụ oké ìgwè mmadụ. Oké ìgwè mmadụ ahụ bụ ihe nnọchianya ya bụ Sịmọna, puku iri anọ na anọ ahụkwa bụ Filadelfia.

Ndị otu narị puku na iri anọ na anọ bụ ndị Filadelfia, mgbanwe aha Pita dị n’amaokwu nke iri na asatọ na-anọchitekwa anya ịka akara nke ndị otu narị puku na iri anọ na anọ. Ọ bụ ihe nnọchianya nke ndị e kàrà akara, ma n’amaokwu ahụ, bụ́ kpọmkwem amaokwu etiti nke isiakwụkwọ ọgbụgba ndụ iri na abụọ ahụ, ọ na-adakọ na kpọmkwem amaokwu etiti dị n’isiakwụkwọ iri na abụọ nke Jenesis, ebe e ji ibi úgwù kọwaa dị ka ihe ịrịba ama. Isiakwụkwọ Mkpughe iri na otu ruo iri abụọ na abụọ na-enye ahịrị nke atọ nye isiakwụkwọ iri na abụọ nke àmà ọgbụgba ndụ ahụ, amaokwu etiti nke isiakwụkwọ iri na abụọ ahụ na-akọwapụta alụmdi na nwunye nke akwụna ahụ nke Mkpughe iri na asaa na ndị eze nke ụwa.

> Ma anu-ọhịa ahụ nke dịbu, ma ugbu a adịghị, ọbụna ya onwe ya bụ nke asatọ, ma sitere n’ime ndị asaa ahụ, ọ na-alakwa n’ịla n’iyi. Mkpughe 17:11.

Amaokwu a metụtara ịmata ọdịda ikpeazụ nke Babilọn ukwu ahụ, ma ọdịda mbụ nke Bebel dị n’isi mbụ nke usoro ọgbụgba ndụ nke isi iri na abụọ nke Jenesis. Pita na-anọchi anya puku mmadụ otu narị na iri anọ na anọ n’amaokwu etiti ahụ, nke kwekọrọ n’amaokwu etiti nke Jenesis. N’amaokwu etiti nke Mkpughe, ọdịda nke Babilọn ukwu ahụ na-eweta mmechi nke akụkọ Nimrọd, nnukwu dinta nke Bebel.

Amaokwu etiti nke ahịrị amụma atọ ndị a nke ọ bụla na-akọwapụta ma ọ bụ akara nke Chineke ma ọ bụ akara nke anụ ọhịa ahụ. Ọgbụgba-ndụ Babylon nke ọnwụ malitere na Jenesis na-eru ngwụcha ya na Mkpughe. N’ime ime nke a, ọ na-edobe mmalite na njedebe n’elu ahịrị atọ ahụ niile, mgbe a na-ejikọta ha ọnụ, ahịrị n’elu ahịrị. Ebe a na-eji Pita dị ka akara nke nnukwu ọgụ ahụ dị n’etiti Nkume ahụ na ọnụ ụzọ ámá nke Hel bụ ozi nke mmụọ ozi nke abụọ, n’ihi na ozi nke mmụọ ozi nke abụọ bụ, Babylon adaala (Nimrod), adaala (nwanyị akwụna nke Rom). Ahịrị nke abụọ n’ime ahịrị atọ Matiu bụ ozi nke mmụọ ozi nke abụọ n’ihi na ọ na-akọwapụta ọdịda abụọ nke Babylon. Ọ na-egosi alụmdi na nwunye adịgboroja kpọmkwem n’ebe a na-eme ka ezi alụmdi na nwunye zuo oke, n’oge iwu Sọnde. Ọ na-anọchi anya ọnụọgụgụ “8” dịka adịgboroja nke ndị Chineke bụ ndị bụ ezi asatọ. A na-egosikwa ọchịchị popu dịka nke na-eme onwe ya adịgboroja n’ọnọdụ Chineke, n’ihi na ọ dịbu, ma ọ ka dị, ma ọ ga-arịgo. Ọ na-arịgo kpọmkwem n’ebe ọkọlọtọ ahụ na-arịgo—iwu Sọnde.

N’ime Matiu e nwere mmezu iri na abụọ nke Mesaya, ma n’Agba Ochie e nwere n’agbata amụma narị atọ ruo narị ise gbasara Mesaya. Matiu nwere mmezu iri na abụọ e kpọrọ aha kpọmkwem, nke dị ukwuu nke ukwuu karịa nke ọ bụla n’ime oziọma atọ ndị ọzọ. Mmezu iri na abụọ ahụ kwekọrọ na akara ụzọ itoolu pụrụ iche n’ime mmegharị ndozigharị nke ndị narị otu puku na iri anọ na anọ. Itoolu na-anọchi anya izu oke, n’ihi na ọnụọgụ ọ bụla adịghị gafee “itoolu,” ebe ọnụọgụ ọ bụla ọzọ na-esote “itoolu” na-eji naanị mkpụrụọnụọgụ itoolu sitere n’otu ruo itoolu, na efu. Itoolu bụ izu ezu. N’ime akara ụzọ itoolu ahụ, abụọ n’ime ha nwere ihe karịrị otu n’ime mmezu Matiu. 9/11 nwere abụọ, iwu Sọnde nwekwara atọ.

Oge ọgwụgwụ na 1989, ime ka ozi ahụ bụrụ nke e guzobere n’usoro na 1996, nke 9/11 soro ya, nke nkụda mmụọ nke July 18, 2020 soro ya, nke olu n’ime ọzara na July nke 2023 soro ya, nke dugara na mbilite n’ọnwụ nke 2024, nke na-eduga na Mkpu Etiti Abalị, nke nkewa nke ndị nchụàjà soro ya, nke na-eru ngwụcha na iwu ụbọchị Sọnde. Waymark itoolu, otu n’ime ha nke nwere ndị àmà abụọ na otu nke nwere ndị àmà atọ; 9/11 nwere abụọ, iwu ụbọchị Sọnde enwekwarị atọ. Nke a pụtara na n’ahịrị mgbanwe nke puku narị na iri anọ na anọ, ndị àmà abụọ nke 9/11 ruo ndị àmà atọ nke iwu ụbọchị Sọnde—na-akara oge a na-akàrà nke puku narị na iri anọ na anọ. Waymark iri na abụọ ahụ na-adakọ na mmegharị mgbanwe ọ bụla, ma site n’ime nke a, ha na-emesi ike ma na-achọpụta oge a na-akàrà nke puku narị na iri anọ na anọ site na 9/11 ruo iwu ụbọchị Sọnde.

N’ime ime nke a, ọ na-akọwapụta ndị àmà abụọ n’oge 9/11, na ndị àmà atọ n’oge iwu Ụbọchị Sọnde. Ndị àmà abụọ dị n’oge 9/11 bụ ozi nke mmụọ ozi nke abụọ, ndị àmà atọ dịkwa n’oge iwu Ụbọchị Sọnde bụ ozi nke mmụọ ozi nke atọ. Ya mere, ahịrị e si n’ime mmezu Matiu nyere nke amụma ndị gbasara Mesaịa pụta na-ekewapụta ma na-eme ka oge nke ịka akara ahụ pụta ìhè, ebe ọ na-akọwapụta mmụọ ozi nke abụọ dịka alfa nke akụkọ ihe mere eme nke oge ịka akara ahụ, na mmụọ ozi nke atọ dịka omega. Nke ahụ pụtara na oge ịka akara ahụ ka e ji nọmba abụọ na nọmba atọ kpuchie nsọtụ ya abụọ, si otu a na-etinye iri abụọ na atọ, akara nke mkpuchi mmehie—n’elu akụkọ ihe mere eme dum nke ịka akara ahụ.

N’akwụkwọ Matiu e nwere ahịrị amụma atọ, ndị na-anọchi anya ndị mmụọ ozi mbụ, nke abụọ, na nke atọ n’otu n’otu, nakwa na isiakwụkwọ iri na abụọ ndị ahụ dị n’ahịrị nke abụọ nke Matiu na-anọchi anya ọgbụgba ndụ ahụ na otu narị puku iri anọ na anọ, n’ihi na ọ bụ omega nke ọgbụgba ndụ alfa Jenesis na Ebram. Nke a pụtakwara na dịka mmụọ ozi nke abụọ, mgbe Pita na-anọchi anya ma nwanyị a na-alụ ọhụrụ nke Ndị Kraịst mbụ ma nke ikpeazụ, mmegharị ugboro abụọ nke Pita na-eguzobe ihe amụma chọrọ, ya bụ mmegharị ugboro abụọ n’ime mmụọ ozi nke abụọ. N’ọnụ ndị àmà atọ, ọnụọgụ iri na abụọ bụ eriri nke na-ekekọta ahịrị atọ nke isiakwụkwọ iri na abụọ ọnụ, ya mere mgbe anyị hụrụ nnọchi anya ọzọ nke ọnụọgụ iri na abụọ n’akwụkwọ Matiu, ọ ghaghị ịdị n’otu ahịrị na iri na abụọ ndị ọzọ dị n’akwụkwọ Matiu.

Isi nke iri na abụọ nke Matiu, nke na-amalite n’ọnụọgụ ihe nnọchianya ya bụ iri na otu ma kwụsị na nke kwekọrọ ya n’ihe nnọchianya, ọnụọgụ iri abụọ na abụọ, na-adakọ n’ahịrị mgbanwe nke narị puku na iri anọ na anọ, nke mmezu Mesaịa iri na abụọ nọchiri anya ya; si otu a gosipụta “mmụba okpukpu abụọ” nke abụọ n’ahịrị nke mmụọ ozi nke abụọ. Mmezu Mesaịa iri na abụọ ahụ, tinyere isi iri na abụọ ahụ, bụ “mmụba okpukpu abụọ” nke mmụọ ozi nke abụọ, ma mgbe a mụbara ha ọnụ, ha na-anọchi anya 144,000. E meela Pita okpukpu abụọ, a makwaara ọnụọgụ iri na abụọ okpukpu abụọ. Mmụba okpukpu abụọ ndị ahụ na-emezu mmụba okpukpu abụọ nke Babilọn dara ugboro abụọ.

Isi nke iri na otu ruo nke iri abụọ na abụọ na-anọchi anya mmụọ-ozi nke abụọ nke Mkpughe iri na anọ. Iri bụ ihe nnọchianya nke ule, ma nke mbụ n’ime ule atọ ahụ bụ isi iri mbụ nke Matiu. “Iri” na-anọchi anya ule. N’ihi na Matiu bụ alpha nye omega nke Mkpughe, isi nke mbụ nke otu n’ime akwụkwọ abụọ ahụ na-amalite site na mkpughe nke Jisọs Kraịst. N’isi nke mbụ, a nwalere Josef n’ihe gbasara ikwere mmụọ-ozi ahụ ma ọ bụ ịghara ikwere ya. Onye ya na ya kwekọrọ bụ Zekaraịa, nna Jọn Onye Na-eme Baptizim, onye ekweghị ma daa n’otu ule ahụ. Otu nabatara ọmụmụ sitere n’inyeaka Chineke, nke ọzọ nwekwara obi abụọ.

N’isi nke abụọ, Herọd tụrụ egwu ọmụmụ nke eze ọhụrụ, Josef na Meri wee gbaga n’Ijipt. Jọn Onye-nsọ-baptizim wetara ule mbụ n’isi nke atọ, ule mbụ nke Nwanyị White kọwara dịka ule nke ndụ ma ọ bụ ọnwụ, n’ihi na o dere na “ndị jụrụ ozi Jọn enweghi ike irite uru n’aka Jisọs.” Mmụọ-ozi mbụ bụ ozi ule nke na-akpọ mmadụ, dịka Jọn mere, ka ha tụọ egwu Chineke, n’ihi na awa nke ikpe Chineke na-abịa. E gosipụtara nke a site na Jọn mgbe ọ jụrụ, “onye dọrọ unu aka ná ntị ka unu gbanahụ iwe ahụ nke na-abịa?”

Mgbe ahụ n’isi nke anọ, Jisọs nọ n’ibu ọnụ ụbọchị iri anọ, nke mezuru n’ule atọ pụrụ iche, n’ihi na a na-anọchi anya ule atọ ahụ mgbe niile n’ozi nke mmụọ ozi mbụ. Mgbe ahụ Jisọs malitere iwulite ntọala site n’ịhọpụta ndị na-eso ụzọ Ya, n’ihi na n’akụkọ ihe mere eme nke iwu mbụ, e debere ntọala nke ụlọ nsọ n’oge Ezra na Nehemaya, ma n’akụkọ ihe mere eme nke ndị Millerait, e debere ntọala ahụ n’akụkọ nke mmụọ ozi mbụ. Ntọala ahụ bụ ngọzi ndị ahụ, nke ọrụ ebube Ya sochiri, nke dugara n’izipu Ya ndị na-eso ụzọ iri na abụọ ruo n’isi nke iri. Ndị na-eso ụzọ iri na abụọ ahụ wee dịrị n’ọnọdụ ha, mkpughe nsọ na-akọwakwa na ndị na-eso ụzọ ahụ bụ ntọala nke chọọchị Ndị Kraịst. Ka ọ na-erule isi nke iri na otu, a rụchara ntọala ahụ.

N’isi nke iri na otu, ndị na-eso ụzọ ahụ nọ na-arụ ọrụ ozi n’onwe ha, Jizọs nọkwa naanị ya, nke na-egosi nkenke nkwụsị pụrụ iche dị n’etiti isi nke iri na isi nke iri na otu. Isi nke mbụ ruo nke iri bụ ozi nke mmụọ ozi mbụ; nke ahụ kwụsịrị n’mbata nke nke abụọ. Mmụọ ozi nke abụọ na-emepụta nkewa, ikewapụ, dịka o mere n’etiti ndị Millerite na ndị Protestant. Isi nke iri na-ejedebe na Jizọs na-ekewapụ onwe ya n’ebe ndị na-eso ụzọ ahụ nọ, ma n’isi nke iri na otu Ọ nọ naanị ya.

Isi nke iri na otu ruo nke iri abụọ na abụọ na-anọchi anya mmụọ-ozi nke abụọ, na-eduga n’isi nke iri abụọ na atọ ruo nke iri abụọ na asatọ, dịka ahịrị nke atọ nke mmụọ-ozi nke atọ. N’ezie, mmụọ-ozi nke atọ na-abịarute n’iwu ụbọchị Sọnde, nke bụ ihe Ngabiga nke isi nke iri abụọ na isii ruo nke iri abụọ na asatọ na-anọchi anya ya. “23” bụ akara nke mkpuchi mmehie, ma nke mbụ n’ime isi isii ahụ na-anọchi anya ozi mmụọ-ozi nke mbụ, ebe isi atọ ikpeazụ na-anọchi anya ozi mmụọ-ozi nke atọ. Isi abụọ ahụ dị n’etiti (24 & 25) na-anọchi anya mmụọ-ozi nke abụọ. Isi atọ ikpeazụ ahụ nwere ụzọ-ngosi “23” pụrụ iche, na-eme ka isi “23,” dịka mmụọ-ozi nke mbụ ma ọ bụ mmalite, na isi nke iri abụọ na isii ruo nke iri abụọ na asatọ dịka nke atọ, kwekọọ, site na ụzọ-ngosi “23.” Isi nke 23 bụ mmụọ-ozi nke mbụ, isi abụọ sochirinụ bụ mmụọ-ozi nke abụọ, isi atọ ikpeazụ bụkwa nke mmụọ-ozi nke atọ.

Ahịrị nke atọ n’akwụkwọ Matiu na-anọchi anya mmụọ-ozi nke atọ, ma e kewara ya n’ụkwụ atọ. Isi nke 23 bụ ụkwụ mbụ, ma bụrụkwa mmụọ-ozi mbụ. Isi nke 24 na nke 25 bụ ụkwụ nke abụọ, ma bụrụkwa mmụọ-ozi nke abụọ. Isi nke 26, 27, na 28 bụ ụkwụ nke atọ ma bụrụkwa mmụọ-ozi nke atọ. Otu isi maka mmụọ-ozi mbụ, isi abụọ maka mmụọ-ozi nke abụọ, na isi atọ maka mmụọ-ozi nke atọ. Nke atọ, nke bụ Ngabiga, nke na-anọchi anya obe, nke n’aka nke ya kwekọrọ na iwu ụbọchị Sọnde, ka a na-anọchikwa anya ya site na Pentikọst.

Pentikọst bụ ọnụọgụgụ 50, ma 50 bụ akara nke Jubili. Jubili ahụ gụnyere afọ nke iri anọ na itoolu, njedebe nke okirikiri nke asaa nke afọ asaa. Ọnụọgụgụ 49 na-ebute ọnụọgụgụ 50 ụzọ, ma ọ jikọtara ya ozugbo. Ahịrị nke atọ n’akwụkwọ Matiu na-amalite n’isi nke 23; mgbe ahụ isi abụọ (24, 25) na-eso ya, nke ọnụ ọgụgụ ha jikọtara ọnụ bụrụ 49, kpọmkwem tupu mmụọ ozi nke atọ nke na-anọchi anya ọnụọgụgụ 50.

Mmalite nke ahịrị isiakwụkwọ isii ahụ bụ akara ụzọ “23” ma ọgwụgwụ ya bụkwa akara ụzọ “23”; ọnụ ọgụgụ a na-enweta site n’ịgbakọta isiakwụkwọ 26, tinyere 27 na 28, hà bụ “81,” nke bụ akara nke ndị nchụàjà e zoro n’ime amaokwu ndị ahụ kpọmkwem na-akọwapụta ịwụfu ọbara ahụ Onye Nnukwu Onye-nchụàjà nke Eluigwe ga-eji n’ozi nchụàjà ukwu Ya. N’ihi nke a, isiokwu nke isiakwụkwọ “81” n’akwụkwọ The Desire of Ages dabere na Matiu 28.

> “Isi nke 81— ‘Onyenwe anyị Ebiliwo’”

> “Isi nke a dabere na Matiu 28:2–4, 11–15.” Ọchịchọ nke Oge Niile, 780.

Ọnụọgụgụ “81” na-anọchi anya ọkwa nchụàjà, ma n’ime Levitikọs 8, e gosipụtara ụbọchị asaa nke ido ndị nchụàjà nsọ. N’ime Ọnụ Ọgụgụ isi nke 8, e gosipụtara ime ka ndị Livaị dị ọcha. N’ime 2 Ihe E Mere, ndị nchụàjà “81” guzogidere eze Uzaịa, ma akụkụ Akwụkwọ Nsọ ahụ na-enye aka kpọmkwem n’ịtọlite ozi nke ịkà akara nke puku narị anọ na iri anọ na anọ.

> Ma mgbe o siri ike, obi ya weliri elu ruo n’mbibi ya: n’ihi na o mehiere megide Jehova Chineke ya, banye n’ụlọ nsọ Jehova isure ihe nsure-ísì n’elu ebe-ichu-àjà nke ihe nsure-ísì. Azaraịa onye nchụàjà wee banye soro ya, ya na ndị nchụàjà Jehova iri asatọ; ha bụ ndị dike: ha wee guzo megide Eze Uzaịa, sị ya, Ọ bụghị gị ka o kwesịrị, Uzaịa, isure Jehova ihe nsure-ísì, kama ọ bụ ndị nchụàjà, ụmụ Erọn, ndị e doro nsọ isure ihe nsure-ísì: si n’ebe nsọ pụọ; n’ihi na i mebiela iwu; ọ gaghị abụkwa ihe nsọpụrụ nye gị sitere n’aka Jehova Chineke.

> Mgbe ahụ, iwe were Uzaya, o nwekwara ihe-oku-esi ísì ụtọ n’aka ya ka o sure ihe-esi ísì ụtọ: ma mgbe iwe ji ya n’ebe ndị nchụàjà nọ, ekpenta wee pụta ọbụna n’egedege ihu ya n’ihu ndị nchụàjà n’ụlọ Onyenwe anyị, n’akụkụ ebe-ichu-àjà nke ihe-esi ísì ụtọ. Azaraya onyeisi nchụàjà, na ndị nchụàjà niile, lere ya anya, ma lee, ọ bụ onye ekpenta n’egedege ihu ya; ha wee chụpụ ya ọsọ n’ebe ahụ; ee, ya onwe ya mekwara ngwangwa ịpụ, n’ihi na Onyenwe anyị etiela ya ihe. Uzaya eze wee bụrụ onye ekpenta ruo ụbọchị ọnwụ ya, o bikwa n’ụlọ iche, ebe ọ bụ onye ekpenta; n’ihi na e kewapụrụ ya n’ụlọ Onyenwe anyị: Jotam nwa ya nwoke nọkwa n’elu ụlọ eze, na-ekpe ndị mmadụ nke ala ahụ ikpe. 2 Ihe Emere 26:16–21.

Dị ka akara, iri asatọ na otu na-ejikọta ya na ndị nchụàjà ndị megidere mbọ Uzaịa ime àjà n’ebe nsọ ahụ. Ọdịdị amụma nke akụkụ Akwụkwọ Nsọ banyere Uzaịa kwekọrọ na ọdịdị amụma nke Daniel isi nke iri na otu amaokwu nke iri na otu na nke iri na abụọ. Akụkụ abụọ ahụ na-akọwa eze ndịda, onye obi ya welitere n’ihi mmeri agha, karịsịa mmeri a ka emechara n’elu eze ugwu. Mgbe amaokwu nke iri na otu nke Daniel isi nke iri na otu mezuru n’aka Ptolemy n’agha Raphia, ọ, dị ka Uzaịa mere, chọrọ ịrụ àjà n’ebe nsọ dị na Jerusalem, ma ndị nchụàjà guzogidere ya. Ahịrị n’elu ahịrị, ndị àmà abụọ ahụ na-akọwa agha Ukraine nke fọdụrụ obere ka ọ kwụsị.

Isi nke iri asatọ na otu nke The Desire of Ages, dabeere n’isi nke 28 nke Matiu, ma na-egosi Kraịst ka Ọ na-arịgo n’eluigwe ịmalite ọrụ Ya dị ka Onye Nnukwu Àjà nke eluigwe.

> Ugbu a, nke a bụ isi okwu nke ihe ndị anyị kwuworo: Anyị nwere nnukwu Onye-nchu-àjà dị otú a, Onye nọdụrụ ala n’aka nri nke ocheeze nke Ịdị-ebube ahụ n’eluigwe. Ndị Hibru 8:1.

Ọnụọgụ “81” bụ ihe nnọchianya nke ndị nchụàjà, ma isi 26, 27, 28; nzọụkwụ nke atọ nke ahịrị nke atọ n’Akwụkwọ Matiu na-agbakọta bụrụ 81. Nzọụkwụ nke abụọ na-agbakọta bụrụ 49, nke mbụ kwa bụ 23. Iri asatọ na otu na-anọchi anya ndị nchụàjà iri asatọ na otu nnukwu onye nchụàjà n’akaebe Uzaya. N’ogo a, ndị nchụàjà iri asatọ ahụ bụ mmadụ, nnukwu onye nchụàjà ahụ kwa bụ nke Chukwu. 81 na-anọchi anya njikọta nke ịdị-nsọ-Chukwu na mmadụ. Ọnụọgụ otu dị n’ime ọnụọgụ iri asatọ na otu na-anọchi anya ịdị-nsọ-Chukwu.

Nọmba otu dị n’ime iri na otu na-anọchite anya mmadụ, nakwa Chukwu. Nọmba otu dị n’ime nọmba iri abụọ na otu na-anọchite anya Chukwu, ebe iri abụọ na-anọchite anya mmadụ. A pụrụ ịhụ njikọta nke abụọ na otu n’ime ndị na-eso ụzọ nọ n’ụzọ na-aga Emaus.

Njikọ nke atọ na otu bụ mmadụ na Chineke dịka e gosiri ya site n’ọkụ na-enwu enwu nke Shedrak, Mishak na Abednego.

Ngwakọta nke anọ na otu na-egosi na a na-emezu njikọta nke Chi na mmadụ n’ọgbọ nke anọ.

Ngwakọta nke ise na otu na-akọwapụta ụmụ agbọghọ ise na-amaghị nwoke ndị na-eche onye na-alụ nwanyị ọhụrụ.

Ngwakọta nke isii na otu na-anọchite anya mmekọrịta mmadụ na ụbọchị izu ike nke ụbọchị nke asaa, nke Chineke bụ Onyenwe ya. Ọnụọgụ “isii” bụ akara nke mmadụ, otu ahụkwa bụ Kraịst.

Njikọ nke asaa na otu na-anọchi anya mgbanwe nke ụka nke asaa, Laodisia, ịbanye n’ahụmahụ Filadelfia.

81 bụ ihe nnọchianya nke ndị nchụàjà na mmekọrịta ha na Onye Nnukwu Nchụàjà.

Ngwakọta itoolu na otu na-akọwapụta mmezu. Ime bụ ọnwa itoolu. E nwere ọgbọ itoolu ndị dugara n’ebe Noa nọ, ma e nwekwara ọgbọ itoolu nke soro nke ahụ nke dugara n’ọgbụgba-ndụ. Jisọs nyefere mmụọ n’elekere nke itoolu. Ngwakọta itoolu na otu na-akọwa imecha ọrụ nke ịchichi ndị Ya akara.

N’ọnọdụ a, nke mbụ bụ njikọta nke mmadụ na Chi, ọnụọgụ nke abụọ bụ Onye Ozizi nke Chukwu, na-akụziri mmadụ ihe. Nke atọ bụ ozi nke ndị mmụọ ozi atọ ahụ, nke bụ ozi a na-akụziri ha n’ime ọnụọgụ nke abụọ. Nke anọ na-akọwapụta ọgbọ nke anọ, si otú a na-akọwapụta akụkọ amụma mgbe a na-eme ka ụmụ agbọghọ amamihe ise ahụ pụta ìhè, ma na-emekwa ka e kee ha ọzọ dị ka e sere onyinyo ya n’ụbọchị nke isii nke okike. Mgbe ahụ nzọụkwụ nke asaa na-akọwapụta ntụgharị gaa na Filadelfia na ihe omimi nke asatọ ịbụ nke asaa. N’oge ahụ ka e mezuru ọgbụgba ndụ ahụ ma bulie ọkwa nchụàjà nke “81” elu ka o wee rụchaa ọrụ ahụ nke ọnụọgụ nke itoolu nọchiri anya ya. N’ihe nzọụkwụ ọ bụla, ọnụọgụ nke mbụ bụ Ọdụm nke agbụrụ Juda, onye bụkwa Palmoni, Onye Ọnụ Ọgụgụ Dị Ebube. 81 bụ akara nke ndị nchụàjà. Palmoni kere ọnụọgụ niile.

Ọnụ ọgụgụ iri na otu na-anọchi anya ọkara nke iri abụọ na abụọ, ha abụọ kwa na-anọchi anya njikọta nke Chi na mmadụ. N’otu edemede e bipụtara n’oge na-adịbeghị anya, etinyere m nkwupụta abụọ nke na-ekwu banyere mmalite na ọgwụgwụ.

Okwu mbụ ahụ kọwara na mgbe Ellen White nwetara ọhụụ mbụ ya nile banyere ebe nsọ, e gosiri ya na iwu nke ụbọchị izu ike na-enwu karịa iwu ndị ọzọ. E gosikwara ya na n’ụbọchị ikpeazụ, “ozizi nke mbata n’anụ ahụ” ka e tinyere n’ime ya ìhè dị nro. Ụbọchị izu ike bụ ìhè n’mbido nke nọchiri anya ozizi nke mbata n’anụ ahụ na njedebe. Njikọ nke Chi na mmadụ bụ ozizi nke mbata n’anụ ahụ, n’ihi na ọ bụ ozizi nke Kraịst iburu n’Onwe Ya anụ ahụ mmadụ, ma si otú a doo ihe atụ na Chi jikọtara ya na mmadụ adịghị emehie.

Iri na otu gbakọtara na iri na otu hà bụ iri abụọ na abụọ, ma ọnụọgụ iri na otu na-amalite nke ọ bụla n’ime ahịrị ọgbụgba ndụ nke isi iri na abụọ, ma nke ọ bụla na-ejedebe na iri abụọ na abụọ. Isi iri na otu na amaokwu iri na otu dị n’ime Akwụkwọ Nsọ na-anọchi anya ihe ịrịba ama ụzọ nke puku mmadụ narị otu na iri anọ na anọ.

## 2014

Agha Ukren malitere na 2014, ọ bụkwa akara mpụta nke oge a na-emechi akara nke otu narị puku na iri anọ na anọ ahụ.

> Eze nke ndịda ga-ewekwa iwe nke ukwuu, ọ ga-apụta luso ya ọgụ, ya na eze nke ugwu; ọ ga-achịkọta oké ìgwè mmadụ; ma a ga-enyefe ìgwè ahụ n’aka ya. Daniel 11:11.

## Julaị 18, 2020

Nkụda mmụọ mbụ bụ ịla azụ nke Jizọs n’ịga ime ka Lazarọs bilie, ọrụ ebube kasị elu na akara nke Chineke. Jizọs chere ụbọchị anọ tupu O mee ka Lazarọs si n’ọnwụ bilie. Amaokwu ahụ dị n’akwụkwọ Jọn na-akọwapụta nke ikpeazụ n’ime ọrụ ebube asaa e ji nkenke kpọọ aha ha kpọmkwem n’oziọma Jọn. Nke mbụ bụ ịgbanwe mmiri ka ọ bụrụ mmanya. E nwere nnukwu ìhè n’ịtụle ọrụ ebube asaa ahụ nke na-eru ngwụcha na Jọn 11:11, ma ndị ọkà mmụta nkà mmụta okpukpe niile kwenyere na e nwere naanị ọrụ ebube asaa n’akwụkwọ Jọn, dabere n’eziokwu ahụ bụ na e ji kpọmkwem mata ọrụ ebube ndị ahụ. N’ihi nke a, ha adịghị agụ mbilite n’ọnwụ Kraịst dịka akara nke asatọ, ma ọ bụ ọrụ ebube, ma mbilite n’ọnwụ Ya bụ akara ọgbụgba ndụ ahụ, ya mere mbilite n’ọnwụ ahụ n’akwụkwọ Jọn bụ ọrụ ebube nke asatọ, nke sitere n’asaa ahụ, n’ihi na e mezuru nke ọ bụla n’ime ọrụ ebube asaa gara aga site n’ike nke mbilite n’ọnwụ Ya.

> O kwuru ihe ndị a: ma mgbe nke a gasịrị, ọ sịrị ha, Enyi anyị Lazarọs na-arahụ ụra; ma aga m, ka m kpọtee ya n’ụra. Jọn 11:11.

## Julaị, 2023

N’ọnwa Julaị 2023, olu ahụ n’ọzara malitere iti mkpu ozi nke nwere Mmụọ nke ndụ.

> Mgbe ụbọchị atọ na ọkara gasịrị, Mmụọ nke ndụ sitere n’aka Chineke batara n’ime ha, ha wee guzo n’ụkwụ ha; nnukwu ụjọ wee dakwasị ndị hụrụ ha. Mkpughe 11:11.

A mụrụ Jọn ụbọchị asatọ tupu iwu ụbọchị Sọnde, n’ihi na ọ bụ n’iwu ụbọchị Sọnde ka nna ya, Zekaraịa, na-ekwu okwu. A gbanwere aha Jọn site na Zekaraịa bụrụ Jọn n’iwu ụbọchị Sọnde, mgbe mgbanwe aha ya na-egosipụta mmekọrịta ọgbụgba ndụ. Ọmụmụ ahụ na-anọchi anya mbilite n’ọnwụ nke ndị e gburu n’okporo ámá n’ụbọchị July 18, 2020.

> N’eziokwu asị m unu, N’etiti ndị inyom mụrụ, ọ dịghị onye bilitere nke ka Jọn Baptist ukwuu; ma o sina dị, onye kacha nta n’alaeze eluigwe ka ya ukwuu. Matiu 11:11.

## 2024

Aịzaya na-akọwa nchịkọta nke abụọ nke mezuru na 1849. Nchịkọta nke abụọ ahụ malitere na Julaị nke 2023, ma ọ ga-akwụsị mgbe e mechiri ndị nke Chineke akara.

> Ọ ga-erukwa n’ụbọchị ahụ na Onyenwe anyị ga-agbatịkwa aka Ya ọzọ, nke ugboro nke abụọ, iji napụta ndị fọdụrụnụ n’ime ndị Ya, ndị ga-anọgide, site n’Asiria, na site n’Ijipt, na site na Patros, na site na Kush, na site na Elam, na site na Shaina, na site na Hamat, na site n’agwaetiti dị iche iche nke oké osimiri. Aịzaya 11:11.

## Tupu Iwu Ụbọchị Sọnde ahụ Mgbe Dị Nso

Jizọs ka mechara Nbata Mmeri ahụ, si otu a kọwaa ngafe sitere n’Iti Mkpu Etiti Abalị ruo n’iwu ụbọchị Sọnde; O nwere ndị na-eso ụzọ iri na abụọ ahụ nọnyeere Ya, n’ihi na ahọpụtala ha ugbua tupu iwu ụbọchị Sọnde ahụ.

> Jisọs batara na Jerusalem, banye kwa n’ụlọ nsọ; ma mgbe Ọ lelachara ihe niile anya gburugburu, ebe ọ bụ na mgbede eruola, Ọ pụrụ gaa Betani ya na mmadụ iri na abụọ ahụ. Mak 11:11.

Mgbe a mechara ịka akara n’elu otu narị puku iri anọ na anọ ahụ, kpọmkwem tupu iwu Ụka-ụka, njikọta nke di nke Chi na nwunye nke mmadụ na-eru ọgwụgwụ ya, ndị ahụ abụọ wee bụrụ otu ruo mgbe ebighị ebi, n’ihi na e mezuworị ọrụ mkpuchi mmehie.

> Ma nwoke adịghịkwa n’enweghị nwanyị, nwanyị adịghịkwa n’enweghị nwoke, n’ime Onyenwe anyị. 1 Ndị Kọrịnt 11:11.

Ọmụmụ ọrụ-ebube nke Sera, bụ ọmụmụ e chere ogologo oge kemgbe nnupụisi nke 1863, mezuru mgbe nwanyị nke Mkpughe iri na abụọ mụrụ ejima. Nwa mbụ ahụ bịara n’oge Mkpu Etiti Abalị, nwa nke abụọ abịa n’oge iwu ụbọchị Sọnde. Nwa ahụ nke pụtara nke abụọ nwere eriri uhie ahụ, nke na-anọchi anya ihe ịrịba ama nke Rehab n’Jeriko.

> Site n’okwukwe kwa, Sera onwe ya natara ike ịtụrụ ime, a mụkwara ya nwa mgbe ọ gafesịrị afọ ịmụ nwa, n’ihi na o weere Onye ahụ kwere nkwa dị ka onye kwesiri ntụkwasị obi. Ndị Hibru 11:11.

## Iwu ụbọchị Ụka maka Laodisia

Jeremaịa na-akọwa ikpe e kpeere ụka ndị Adventist nke Ụbọchị nke Asaa nke Laodisia.

> Ya mere, otú a ka Onyenwe anyị kwuru, Leenụ, aga m eweta ihe ọjọọ n’elu ha, nke ha agaghị enwe ike ịgbanahụ; ọ bụkwa ezie na ha ga-akpọku m, agaghị m anụ olu ha. Jeremiah 11:11.

Izikel kwenyere n’ikpe Jeremaya kpebiri megide Adventism.

> Obodo a agaghị abụ ite unu, unu agaghịkwa abụ anụ dị n’etiti ya; kama aga m ekpe unu ikpe n’ókè-ala Izrel. Ezekiel 11:11.

Nfefe nke Izrel oge ochie dị ka ndị ọgbụgba ndụ Chineke gụnyekwara na Chineke ga-eme ka ndị nke mbụ n’okwukwe ọgbụgba ndụ ahụ nwee ekworo n’ihi ihe ha tufuru. A na-emeghachi nke a n’elu Adventism n’oge iwu ụbọchị Sọnde.

> Ya mere, Há sụrụ ngọngọ ka ha daa kpamkpam? Chineke ekwela: kama site n’ịda ha ka nzọpụta bịarutere ndị mba ọzọ, ka e wee kpalie ha n’ekworo. Ndị Rom 11:11.

Adventizim, nke dabere n’ọrụ William Miller, nke ha jụrụ, ka bụkwa mmegharị ahụ nke wuru ụlọ nsọ; ma dịka ọ dịkwa n’ihe banyere Solomon, onye wurukwara ụlọ nsọ ahụ, ha mebiri ọgbụgba ndụ ahụ, a ga-anapụkwa ha alaeze ha, ma nye ya ndị mmadụ ga-elekọta ubi-vain Chineke dịka O si eduzi.

> Ya mere, Onyenwe anyị gwara Solomon, N’ihi na i mewo ihe a, ma ị debeghị ọgbụgba ndụ m na ụkpụrụ m ndị m nyere gị n’iwu, n’ezie aga m adọpụ alaeze ahụ n’aka gị, ma nye ya ohu gị. 1 Ndị Eze 11:11.

## Iwu ụbọchị Ụka maka Filadelfia

N’iwu ụbọchị Sọnde ka a na-edobe chọọchị mmeri n’ala nke ya, dị ka ndị amụma siri kwuo, ala ahụkwa bụ ala jupụtara n’ozi nke mmiri-ozuzo ikpeazụ. E wughachiri Jeriko ọzọ n’afọ 1863, ma n’iwu ụbọchị Sọnde ka Jeriko na-ada.

> Ma ala ahụ, nke unu na-aga inweta ka o bụrụ nke unu, bụ ala ugwu na ndagwurugwu, ọ na-aṅụkwa mmiri nke mmiri ozuzo nke eluigwe. Deuteronomy 11:11.

Obodo bụ alaeze, ma nzukọ mmeri ahụ na-anọchi anya alaeze ebube nke Kraịst. Alaeze ahụ nke nzukọ mmeri na-amalite n’iwu ụbọchị Sọnde, mgbe e buliri nzukọ Ya elu ma mee ka ọ dị elu karịa ugwu na ndagwurugwu niile.

> Site n’ọgọzi nke ndị ezi omume obodo na-ebuli elu: ma site n’ọnụ ndị ajọ omume ka a na-akwatu ya. Ilu 11:11.

Ọ bụ n’oge elekere nke itoolu ka mmụọ-ozi ahụ bịakwutere Kọniliọs, na-enye ya ntụziaka ka o ziga oku kpọrọ Pita; si otu a na-egosi mgbe oziọma na-agakwuru ndị mba ọzọ n’oge iwu Sọnde. Mgbe Chineke nyere Pita ntụziaka ka ọ gawa, ọ bụ n’usoro ọhụụ banyere iri anụmanụ ndị na-adịghị ọcha. Nke a na-emezu n’oge iwu Sọnde. Elekere nke itoolu kwekọrọ na elekere nke itoolu ahụ mgbe Kraịst nwụrụ. Elekere nke itoolu na-anọchi anya njedebe nke otu oge na-amalite n’elekere nke atọ, mgbe a kpọgidere Jizọs n’obe, ma ọ nwụọ awa isii ka e mesịrị. Ọ bụkwa otu oge ahụ metụtara Pita, onye nọ n’ụlọ elu n’elekere nke atọ, ma e mesịa nọ n’ụlọ nsọ n’elekere nke itoolu. Otu elekere nke itoolu kwụsịrị n’ọnwụ Kraịst; n’elekere nke itoolu sochirinụ, Pita nọ n’ụlọ nsọ na-ekwusa ozi Joél. Ọnwụ Kraịst kwụsịrị mmekọrịta ọgbụgba ndụ ya na Izrel, ma mepee ụzọ nye ndị mba ọzọ, ndị Kọniliọs na-anọchi anya ha.

> Ma, lee, ozugbo, ndị ikom atọ abịawo n’ụlọ ebe m nọ, ebe e si na Sesaria zite ha bịakwute m. Ọrụ Ndịozi 11:11.

> Ha ga-abụkwa ihe arụ nye unu; unu agaghị eri anụ ha, ma unu ga-ewerekwa ozu ha dịka ihe arụ. Levitikọs 11:11.

Anyi ga-aga n’ihu na ọmụmụ a n’isiokwu na-esote.

> “Arọrọ m nrọ na Chineke, site n’aka a na-ahụghị anya, zigaara m igbe nta e ji nka pụrụ iche rụọ, nke ogologo ya ruru ihe dị ka inch iri, obosara ya kwa ruru isii n’akụkụ anọ, nke e ji osisi ebony na pel e tinyere n’ime ya n’ụzọ mara mma rụọ. E tinyere mkpịsị igodo na igbe ahụ. Ozugbo ahụ, eweere m mkpịsị igodo ahụ wee meghee igbe ahụ; mgbe ahụ, n’ịtụnanya na ijuanya m, ahụrụ m na o jupụtara n’ụdị na nha dị iche iche nke ọla dị oké ọnụ ahịa, diamond, nkume dị oké ọnụ ahịa, na mkpụrụ ego ọlaedo na ọlaọcha nke nha na uru dị iche iche, e doziri ha nke ọma n’ọnọdụ ha dị iche iche n’ime igbe ahụ; ma ka e si otú a dozie ha, ha na-enwupụta ìhè na ebube nke naanị anyanwụ ka ha hà.”

> “Elegara m’ime igbe ahụ, ma ìhè nke ihe ahụ hụrụ kpuuru anya m. Ha na-enwu ugboro iri karịa ebube mbụ ha. Echere m na a sachapụrụ ha n’ájá site n’ụkwụ ndị ajọ mmadụ ahụ bú ndị chụsasịrị ha ma zọgide ha n’uzuzu. A haziri ha n’usoro mara mma n’ime igbe ahụ, onye ọ bụla n’ọnọdụ ya, n’enweghị ihe ọ bụla na-egosi mgbalị nke nwoke ahụ tụbara ha n’ime ya. Etiwere m mkpu n’ihi ọṅụ dị ukwuu, mkpu ahụ wee kpọte m.” Early Writings, 81–83.

> “Ị na-ewepụta ọbịbịa nke Onyenwe anyị dị anya nke ukwuu. Ahụrụ m na mmiri ozuzo ikpeazụ na-abịa dị ka [na mberede dịka] mkpu etiti abalị, ma jiri ike ugboro iri karịa.” Spalding and Magan, 5.

> N’ihe nile banyere amamihe na nghọta eze jụrụ ha, o hụrụ na ha karịrị ndị dibịa anwansi na ndị na-agụ kpakpando niile nọ n’alaeze ya dum ugboro iri. Daniel 1:18–20.

Back to Articles