Article

# Akwụkwọ Daniel — Otu Narị na Iri ise na Otu

Ihe Nnọchianya nke Ụlọ Nsọ: Ikpughe Ihe Omimi nke Njikọ Dị n’etiti Chineke na Mmadụ

Author

Jeff Pippenger

Published

March 22, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

A na-ejikọta osisi abụọ ahụ ọnụ ka ha bụrụ otu ụlọ nsọ. Iri afọ anọ na isii bụ ihe nnọchianya nke ụlọ nsọ ahụ, ma ọ bụkwa iri afọ anọ na isii ka ọ na-ewepu n’agbata ndọrọ n’agha nke alaeze ugwu na ndọrọ n’agha nke alaeze ndịda. Mgbe ịzọda ụkwụ n’ebe nsọ ahụ na ndị agha ya mezuru n’oge ọgwụgwụ na 1798, ọ bụ iri afọ anọ na isii ka jikọtara osisi abụọ ahụ ọnụ bụrụ ụlọ nsọ. Site na 723 BC ruo 677 BC, a kwaturu ụlọ nsọ ahụ ma zọda ya n’okpuru ụkwụ. Na 1798 ịzọda ụkwụ ahụ kwụsịrị, ma ka ọ na-erule 1844, e wulitelarị ụlọ nsọ. N’ebe ahụ ka ha ga-abụ otu mba, nwee otu eze, ma kwụsị imehie ruo mgbe ebighị ebi. Nke ahụ bụ atụmatụ ahụ, ma nnupụisi nke 1863 kpọgharịrị atụmatụ ahụ azụ ruo 2001.

Pọl na-akọwa nzukọ Kraịst dịka ahụ, ma Kraịst dịka isi, Pọl na-ejikwa ahụ dịka ihe nnọchianya nke anụ ahụ. Anụ ahụ na ahụ bụ okwu ndị a pụrụ iji dochie onwe ha n’ihe Pọl kwuru.

> N’ihi na ọ bụrụ na unu adị ndụ dịka anụ ahụ si dị, unu ga-anwụ; ma ọ bụrụ na unu site n’aka Mmụọ ahụ mee ka omume nile nke ahụ nwụọ, unu ga-adị ndụ. Ndị Rom 8:13.

Atụmatụ nke ụlọ nsọ mmadụ dabeere n’atụmatụ nke ụlọ nsọ Chineke. Ahụ, nke bụ Nzukọ-nsọ, hà ka anụ ahụ dị n’ụlọ nsọ nke onye ọ bụla. N’ụlọ nsọ nke onye ọ bụla, uche bụ isi, ahụ bụkwa anụ ahụ.

> N’ihi na anyị bụ ndị otu ahụ́ ya, nke anụ‑ahụ́ ya, na nke ọkpụkpụ ya. N’ihi nke a ka nwoke ga-ahapụ nna ya na nne ya, ma rapara n’ahụ́ nwunye ya, ha abụọ ga-abụkwa otu anụ‑ahụ́. Nke a bụ nnukwu ihe‑omimi: ma ana m ekwu banyere Kraịst na nzukọ‑nsọ. Ndị Efesọs 5:30–32.

Ụlọ nsọ nke a gwara Jọn ka ọ tụọ, mgbe ịkụ opi nke mmụọ ozi nke asaa gosiri mmalite nke ọrụ imecha ihe omimi nke Chineke, bụ ụlọ nsọ Chineke; ma e kere ụlọ nsọ mmadụ n’oyiyi nke ụlọ nsọ Chineke. Ha bụ akara ndị a pụrụ iji dochie ibe ha. Mozis nọ n’elu ugwu ụbọchị iri anọ na isii mgbe e gosiri ya ụkpụrụ nke ọ ga-eji wulite ụlọnsọ nke ụwa. E si n’ụlọ nsọ nke eluigwe were ụkpụrụ ahụ.

Kraịst bụ ụlọ nsọ nke eluigwe, e mere ka Ọ pụta ìhè n’anụ ahụ, Ọ na-anọchitekwa anya ụkpụrụ nke ụlọ nsọ mmadụ, n’ihi na e kere mmadụ n’onyinyo Ya. N’ihi nke a, a na-anọchi anya ụkpụrụ nke ụlọ nsọ mmadụ site na kromosom iri anọ na isii.

Ụlọ nsọ ndị ahụ na-anọchi ibe ha n’amụma. Ya mere, ụlọ nsọ ahụ a gwara Jọn ka ọ tụọ nwere nanị ime ụlọ abụọ, na-enweghị ogige. Ime ụlọ mbụ na-anọchi anya ụlọ nsọ mmadụ, bụ chọọchị (nwunye ahụ), mba ahụ, ahụ ahụ, nke bụ anụ ahụ. Ime ụlọ nke abụọ na-anọchi anya ụlọ nsọ nke Chukwu, bụ nwoke-alụ nwaanyị, eze, isi, nke bụ uche. E gosipụtala nkwa nke ọgbụgba ndụ ebighị ebi nke a na-emezu nye puku mmadụ otu narị na iri anọ na anọ n’ụbọchị ikpeazụ, site n’osisi abụọ nke Ezikiel isi nke iri atọ na asaa. E gosipụtala ya site n’ụlọ nsọ Jọn, nke nwere ime ụlọ abụọ. E gosipụtala ya site n’akọwa kpọmkwem nke Pọl banyere ihe omimi nke Kraịst n’ime onye kwere ekwe, olileanya nke ebube.

Ọrụ nke ịka akara ndị ahụ ruru otu narị puku iri anọ na anọ bụ ọrụ nke ijikọ Chịbụchi na mmadụ n’ụzọ na-adịgide adịgide. A na-arụzu ọrụ ahụ n’oge ịfụ Opì Nke Asaa. A na-anọchi anya njikọ ahụ, ahịrị n’elu ahịrị, n’ụzọ dị iche iche n’Akwụkwọ Nsọ. Ọrụ nke ime ka a guo mmadụ onye ezi omume na nke ido nsọ bụ okwu nkà mmụta okpukpe e ji akọwa ọrụ ahụ. Ime ka a guo mmadụ onye ezi omume bụ ọrụ Kraịst dịka Onye Nnọchi anya anyị, ebe ọrụ nke ido nsọ bụ ọrụ Kraịst dịka Ihe Nlereanya anyị. Ime ka a guo mmadụ onye ezi omume na-anọchi anya aha anyị maka eluigwe, ido nsọ kwa na-anọchi anya ịdị anyị mma maka eluigwe. A na-ewetara onye kwere ekwe ọrụ abụọ ahụ site n’ọnụnọ nke Mmụọ Nsọ. A na-anọchi anya ọrụ ahụ dịka ide iwu Chineke n’obi na n’uche nke ndị a nabatara n’ime ọgbụgba ndụ ebighị ebi.

“Uche” na-anọchi anya ime-ụlọ dị n’ụlọ nsọ ahụ, ebe isi dị. Uche bụ ihe a na-akpọ ọdịdị dị elu, n’ịtụnyere ya na anụ ahụ, nke bụ ọdịdị dị ala. Uche na-anọchi anya onwe ya site n’echiche anyị, anụ ahụ na-anọchi anya onwe ya site n’mmetụta anyị.

> “Ọtụtụ na-enwe obi ụtọ na-adịghị mkpa ka a ghara inwe. Ha na-ewepụ uche ha n’ebe Jizọs nọ, ma na-edobe ya nke ukwuu n’ebe onwe ha nọ. Ha na-eme ka obere ihe isi ike buru ibu, ma na-ekwu okwu nkụda mmụọ. Ha na-ama ikpe n’ime nnukwu mmehie nke ịtamu ntamu n’enweghị mkpa megide nduzi Chineke. N’ihi ihe niile anyị nwere na ihe niile anyị bụ, anyị ji ụgwọ nye Chineke. O nyewo anyị ikike dị iche iche nke, ruo n’ókè ụfọdụ, yiri ndị nke ya onwe ya nwere; ma anyị kwesịrị iji obi anyị dum rụọ ọrụ iji zụlite ikike ndị a, ọ bụghị iji mee onwe anyị obi ụtọ ma bulie onwe elu, kama iji nye ya otuto.

> “Anyị ekwesịghị ikwe ka a dọpụ uche anyị n’ikwesị ntụkwasị obi nye Chineke. Site n’aka Kraịst anyị nwere ike ma kwesịkwa inwe obi ụtọ, anyị kwesịkwa ịzụlite omume nke ijide onwe onye. A ghaghịkwa ime ka ọbụna echiche dị n’okpuru uche Chineke, mee kwa ka mmetụta dị n’okpuru nchịkwa nke ezi uche na okpukpe. E nyebeghị anyị echiche efu anyị ka e kwe ka ọ gbaa n’ọgbaaghara ma soro ụzọ nke ya n’enweghị mgbalị ọ bụla nke igbochi na ịdọ ya aka ná ntị. Ọ bụrụ na echiche ezighị ezi, mmetụta ga-ezighịkwa ezi; echiche na mmetụta ọnụ na-emekwa agwa omume. Mgbe anyị kpebiri na, dịka Ndị Kraịst, a naghị achọ ka anyị gbochie echiche na mmetụta anyị, a na-ebute anyị n’okpuru mmetụta nke ndị mmụọ ọjọọ, anyị na-akpọkwa ọnụnọ ha na ọchịchị ha. Ọ bụrụ na anyị enye onwe anyị n’aka mmetụta anyị ma kwe ka echiche anyị gbaa n’ụzọ nke enyo, obi abụọ, na mkpesa, anyị ga-enweghi obi ụtọ, ndụ anyị ga-egosikwa na ọ dara ada.” Review and Herald, Eprel 21, 1885.

Echiche na mmetụ obi jikọtara ọnụ na-emepụta àgwà ime mmụọ. Àgwà anyị mejupụtara ọdịdị dị ala na ọdịdị dị elu; uche bụ ọdịdị dị elu ahụ, ma ọ bụrụ na e doro echiche nke uche nsọ, a ga-edokwa mmetụ obi anyị nsọ. Nke a bụ n’ihi na uche bụ ọdịdị dị elu na-achịkwa ọdịdị abụọ ahụ nke mejupụtara mmadụ anyị. “Ike” ndị ahụ, e zubere ka ha bụrụ akụkụ nke ịdị adị anyị, “ruo n’ókè ụfọdụ,” “yiri ndị ahụ nke” Kraịst “nwere,” n’ihi na e kere anyị n’onyinyo Ya, ma anyị “kwesịrị ịrụsi ọrụ ike nke ukwuu iji zụlite” “ike” ndị ahụ.

Ike ndị bụ akụkụ nke ọdịdị dị elu, ma ọ bụ uche mmadụ, bụ ikpe, ncheta, akọ na uche, ma karịsịa, ọchịchọ.

> “Ọtụtụ mmadụ na-ajụ, ‘Olee otu m ga-esi mee nyefee onwe m nye Chineke?’ Ị na-achọ inye onwe gị nye Ya, ma ị dị adịghị ike n’ike omume, nọ n’ohu nke inwe obi abụọ, ma a na-achịkwa gị site n’omume ndị e ji mara ndụ mmehie gị. Nkwekọrịta gị na mkpebi gị dị ka eriri e ji ájá kpaa. Ị pụghị ịchịkwa echiche gị, mkpali gị, ma ọ bụ mmetụta ịhụnanya gị. Ịmara na i mebiela nkwa gị ma tufuo ihe ị kwere ekwe na-eme ka ntụkwasị obi gị n’ezi obi gị daa mbà, ma na-eme ka i chee na Chineke apụghị ịnakwere gị; ma i kwesịghị ịdaba n’olileanya efu. Ihe i kwesịrị ịghọta bụ ezi ike nke uche. Nke a bụ ike ọchịchị dị n’ụdị mmadụ, ike ikpebi, ma ọ bụ nke ịhọrọ. Ihe niile dabere n’omume ziri ezi nke uche. Ike ịhọrọ bụ ihe Chineke nyere mmadụ; ọ bụ nke ha ka ha jiri rụọ ọrụ. Ị pụghị ịgbanwe obi gị, ị pụghịkwa site n’onwe gị inye Chineke mmetụta ịhụnanya ya; ma ị pụrụ ịhọrọ ife Ya ozi. Ị pụrụ inye Ya uche gị; Ya mere, Ọ ga-arụ ọrụ n’ime gị ime ka unu chọọ ma meekwa dịka ezi obi ụtọ Ya si dị. N’ụzọ dị otu a a ga-edobe ọdịdị gị nile n’okpuru ọchịchị nke Mmụọ nke Kraịst; mmetụta ịhụnanya gị ga-adabere n’ebe Ọ nọ, echiche gị ga-adịkwa n’otu na Ya.”

> “Ọchịchọ maka ịdị mma na ịdị nsọ ziri ezi ruo ókè ha ruru; ma ọ bụrụ na i kwụsị n’ebe a, ha agaghị aba uru ọbụla. Ọtụtụ ga-ala n’iyi ka ha na-atụ anya ma na-achọ ịbụ Ndị Kraịst. Ha anaghị erute n’ókè nke inyefe uche ha nye Chineke. Ha anaghị ahọpụta ugbu a ịbụ Ndị Kraịst.

> “Site n’iji ziri ezi nke uche ime mkpebi, a pụrụ ime mgbanwe zuru ezu n’ime ndụ gị. Site n’inye Kraịst uche ime mkpebi gị, ị na-ejikọta onwe gị na ike nke dị elu karịa ndị isi ọchịchị na ike niile. Ị ga-enwe ike sitere n’elu iji mee ka i guzosie ike, ma n’ụzọ dị otu a, site n’inyefe onwe gị nye Chineke mgbe niile, a ga-eme ka i nwee ike ibi ndụ ọhụrụ ahụ, ọbụna ndụ nke okwukwe.” Steps to Christ, 47, 48.

Ike nke uche bụ “ike na-achị” n’ụdị mmadụ, a na-edokwa onye ọchịchị ahụ n’ime ngalaba nke ụlọ nsọ mmadụ nke ejikọtara “na ike ahụ nke dị n’elu ọchịchị nile na ike nile.” Ebe njikọta nke Ịdị-nsọ na mmadụ na-eme n’ime ụlọ nsọ mmadụ bụ nnukwu ebe e wusiri ike nke mkpụrụ obi. Mmadụ ọ bụla nwere nnukwu ebe e wusiri ike, a na-anọkwa ya ma Kraịst, ma ọ bụ nnukwu onye iro Kraịst.

> “Mgbe Kraịst nara ebe e wusiri ike nke mkpụrụ obi ahụ, onye ahụ bụ mmadụ na-aghọ otu na Ya. Ma onye ọ bụ otu na Kraịst, na-edobe ịdị n’otu ya, na-eweda Ya n’ocheeze n’obi, ma na-erube isi n’iwu Ya, nọ ná nchebe pụọ n’ọnyà nke ajọ onye ahụ. N’ịbụ onye ejikọrọ na Kraịst, ọ na-achịkọtara onwe ya amara nile nke Kraịst, ma na-edo ike na arụmọrụ na ịdị uchu nsọ nye Onyenwe anyị n’ịmeri mkpụrụ obi ka ha bịakwute Ya. Site n’ịrụkọ ọrụ ọnụ na Onye Nzọpụta, ọ na-aghọ ngwáọrụ nke Chineke ji arụ ọrụ. Mgbe ahụ, mgbe Setan bịara, ma gbalịa ịnara mkpụrụ obi ahụ, ọ na-achọpụta na Kraịst emeela ka ọ dị ike karịa nwoke ahụ siri ike nke ji ngwá agha.” Review and Herald, December 12, 1899.

Ụlọ nchekwa nke mkpụrụ obi bụ obi na uche nke mmadụ. Nkwa nke ọgbụgba ndụ ọhụrụ na-akọwa nkwa atọ bụ isi nye onye kwere ekwe. E kwere ya nkwa na ọ ga-enwe ala ọ ga-ebi na ya, dịka Ogige Iden bụụrụ Adam na Iv, nke n’aka nke ya nọchiri anya ala ahụ e kwere na nkwa n’ọgbụgba ndụ Ya na Izrel oge ochie, nke n’aka nke ya nọchiri anya ala ime mmụọ ahụ dị ebube nye Izrel ime mmụọ, nke ha atọ ọnụ na-agbakwa akaebe, ahịrị n’elu ahịrị, nye nkwa nke ụwa emere ka ọ bụrụ ọhụụ, nye ndị na-emeri dịka O meriri.

Mgbe Adam na Iv mehịsịrị mmehie, a “chụsasịrị” ha pụọ n’Ubi Iden ruo “oge asaa,” ọ bụkwa mgbe puku afọ asaa gasịrị ka a na-eme ụwa ka ọ bụrụ ọhụụ, ma weghachi Ubi Iden. Ịchụsasị Izrel oge ochie ruo “oge asaa” ka e gosipụtara n’ụdị ya site n’ịchụsasị Adam na Iv. Ọgbụgba ndụ ahụ na-ekwe nkwa ala a ga-ebikwa n’ime ya, ọ bụkwa nkwa nke Iden e weghachiri eweghachi. Nzọda nke ebe nsọ ahụ na ìgwè ahụ na-anọchi anya nrịgoro nwayọọ nwayọọ nke mmehie n’etiti ezinụlọ mmadụ nke malitere site na mmehie Adam.

Nkwekọrịta ahụ nwekwara nkwa abụọ ọzọ: na ndị kwesị ntụkwasị obi ga-anata ahụ ọhụrụ na uche ọhụrụ, ọbụna uche nke Kraịst. Ahụ ahụ bụ anụ ahụ, ọdịdị dị ala, ma n’ihe gbasara Kraịst ọ bụ nzukọ. Uche bụ ọdịdị dị elu; ọ bụ ihe Nwanyị White kpọrọ “ụlọ nche nke mkpụrụ obi.” Pọl na-akụzi n’ụzọ doro anya na anyị na-anata uche nke Kraịst n’oge ahụ anyị nabatara ihe ozi ọma ahụ chọrọ, mgbe a na-agụ anyị dịka ndị ezi omume. Ọ na-akụzikwa na anyị anaghị anata ahụ ọhụrụ nke e mere ka ọ bụrụ nke ebube ruo mgbe Ọbịbịa nke Abụọ.

> Lee, ana m egosi unu ihe omimi; ọ bụghị anyị niile ka anyị ga-ehi ụra, ma a ga-agbanwe anyị niile, n’otu ntabi anya, n’ime ìhè anya, n’oge opi ikpeazụ: n’ihi na opi ahụ ga-ada ụda, a ga-emekwa ka ndị nwụrụ anwụ bilie n’enweghị ire ure, a ga-agbanwekwa anyị. N’ihi na ihe a na-ere ure aghaghị iyi enweghị ire ure, ihe a na-anwụ anwụ aghaghị iyi anwụghị anwụ. Ya mere, mgbe ihe a na-ere ure ga-eyiri enweghị ire ure, ihe a na-anwụ anwụ ga-eyiri anwụghị anwụ, mgbe ahụ ka a ga-emezu okwu ahụ e dere n’akwụkwọ, Elotala ọnwụ n’ime mmeri. O ọnwụ, òleebe ka nsị gị dị? O ili, òleebe ka mmeri gị dị? Nsị nke ọnwụ bụ mmehie; ike nke mmehie bụkwa iwu. 1 Ndị Kọrint 15:51–56.

Ozizi, nke Jọn na-ekwu na ọ na-akọwapụta ndị na-ekwere n’ụdị nkuzi aghụghọ dị otu a dịka ndị na-emegide Kraịst, na-ekwu na Kraịst anabataghị mgbe ọ bụla ahụ nke dị n’okpuru mmetụta mmehie nke malitere imetụta ezinaụlọ mmadụ site na mmehie Adam gawa n’ihu.

> Mmụọ ọ bụla nke na-ekwupụtaghị na Jisọs Kraịst abịawo n’anụ ahụ esiteghị na Chineke: nke a bụkwa mmụọ nke onye ahụ na-emegide Kraịst, nke unu anụwo na ọ ga-abịa; ọbụna ugbu a kwa ọ dịworị n’ụwa. 1 Jọn 4:3.

Mmanya Babilọn (antikraịst) nke na-akụzi “Ntụrụ-ime Na-adịghị Ntụpọ”, na-azọrọ na e mere Meri ka o zuo oke, dịka e mere Adam na Iv tupu mmehie abata, ka ọmụmụ Jisọs wee dabere n’imetụrụ nke ịdị nsọ Chineke (Mmụọ Nsọ), ya na mmadụ zuru oke (Meri). Ozizi ụgha nke Ntụrụ-ime Na-adịghị Ntụpọ adịghị ekwu maka oge e tụrụ Jisọs ime n’afọ Meri, kama ọ na-ekwu maka otu e si tụọ Meri ime n’izu oke nke Adam na Iv. Ikwu na anụ ahụ Kraịst yikwasịrị n’Onwe Ya mgbe Ọ bịara ịzọpụta mmadụ bụ anụ ahụ na-enweghị mmehie, nke na-enweghị ihe mgbasa nke nketa sitere n’ọgbọ ruo n’ọgbọ, bụ ozizi nke antikraịst.

> N’ihi na ọtụtụ ndị nduhie abatala n’ụwa, ndị na-ekweghị ekwe na Jizọs Kraịst abịala n’anụ ahụ. Onye a bụ onye nduhie na onye na-emegide Kraịst. 2 Jọn 1:7.

Mgbe e mere ka Kraịst si n’ọnwụ bilie, mmụọ nsọ nke mmụọ ozi ji nlezianya gosi na O nwere ahụ e nyere otuto mgbe ahụ. Mbilite n’ọnwụ Ya nọchiri anya mbilite n’ọnwụ nke ndị ezi omume n’Ọbịbịa nke Abụọ, ọ bụkwa n’ebe ahụ ka anyị na-anata nkwa ọgbụgba ndụ nke ahụ ọhụrụ.

> “Oge eruola ka Kraịst rịgoro n’ocheeze nke Nna Ya. Dị ka Onye mmeri nke eluigwe, Ọ nọ na njikere ịlaghachi na ụlọikpe nke eluigwe ya na ihe nkwanye ugwu nke mmeri. Tupu ọnwụ Ya, O kwupụtala n’ihu Nna Ya, ‘Aruzuwo m ọrụ ahụ I nyere M ka M rụọ.’ Jọn 17:4. Mgbe mbilite n’ọnwụ Ya gasịrị, Ọ nọgidere n’ụwa nwa oge, ka ndị na-eso ụzọ Ya wee mara Ya nke ọma n’ahụ Ya e bilitere n’ọnwụ ma mee ka ọ dị ebube. Ugbu a Ọ dị njikere maka ikewapụ. O meela ka eziokwu ahụ bụrụ nke a pụrụ ịtụkwasị obi na Ọ bụ Onye Nzọpụta dị ndụ. Ọ dịghịkwa mkpa ka ndị na-eso ụzọ Ya jikọta Ya ọzọ na ili. Ha pụrụ iche banyere Ya dịka Onye e mere ka ọ dị ebube n’ihu eluigwe na ụwa niile.” The Desire of Ages, 829.

Nkwa nke ọgbụgba ndụ, nke ala a ga-ebi n’ime ya, ga-emezu n’ụwa e mere ọhụrụ, mgbe a ga-eweghachi Iden ma “ugboro asaa” ahụ (afọ puku asaa), nke nkesa nke mmadụ nke Adam mbụ, ga-eru ọgwụgwụ. Nkwa nke ọgbụgba ndụ banyere ahụ ọhụrụ na nke e mere ka ọ bụrụ nke ebube ka a na-enye na Ọbịbịa nke Abụọ, n’ime ntabi anya nke anya.

> “Akụkọ banyere Betlehem bụ isiokwu a na-apụghị ịgwụ agwụ. N’ime ya ka ezoro ‘omimi nke akụ nke amamihe na ihe ọmụma Chineke.’ Ndị Rom 11:33. Anyị na-eju anya n’àjà Onye Nzọpụta mere site n’ịgbanwe ocheeze eluigwe maka nri anụ ụlọ, na mkpakọrịta nke ndị mmụọ ozi na-efe ofufe maka anụmanụ nke ụlọ anụmanụ. Njuanya mmadụ na ịdabere n’onwe ya na-anata ịba mba n’ihu Ya. Ma nke a bụ naanị mmalite nke ịweda Onwe Ya n’ala n’ụzọ dị ebube. Ọ ga-abụwo ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ mmechuihu na-enweghị nsọtụ ka Ọkpara Chineke were ọdịdị mmadụ, ọbụna mgbe Adam ka guzo n’amaghị mmehie ya n’Iden. Ma Jisọs nabatara ọdịdị mmadụ mgbe mmehie emewo ka agbụrụ mmadụ daa mbà n’ime puku afọ anọ. Dị ka nwa ọ bụla nke Adam, Ọ nabatara nsonaazụ nke ọrụ nke nnukwu iwu nke nketa. Ihe nsonaazụ ndị a bụ ka a na-egosi n’akụkọ ihe mere eme nke ndị nna nna Ya n’ụwa. O ji ụdị nketa dị otu a bịa iketa ahụhụ na ọnwụnwa anyị, na inye anyị ihe atụ nke ndụ na-enweghị mmehie.” The Desire of Ages, 48.

Mgbe mmadụ mezuru ihe ndị ozi-ọma chọrọ, n’oge ahụ ka ọ na-anata uche ọhụrụ, ọbụna uche nke Kraịst; ma ahụ, maọbụ, dịka Pọl na-akpọkwa ya, anụ arụ, a na-agbanwe ya n’oge Ọbịbịa Nke Abụọ. A naghị ekpochapụ ọdịdị dị ala, nke mejupụtara mmetụta, n’oge ntughari. Mmetụta ndị ahụ, ndị bụ otu akụkụ nke agwa omume ọma, na-anọgide ruo n’oge Ọbịbịa Nke Abụọ. Mmetụta ndị ahụ na-anọchi usoro mmetụta-obi nke jikọtara ya na usoro homọnụ. Ha na-anọchi anya ọgụgụ isi mmetụta nke jikọtara ya na usoro akwara. A na-ekewa ihe niile dị n’ọdịdị dị ala nke mmadụ nke a na-ewere dịka mmetụta ụzọ abụọ bụ isi. Otu ụdị mmetụta bụ ọchịchọ ndị ahụ anyị ketara n’aka ndị nna nna anyị, ma ụdị mmetụta ndị ọzọ bụ ọchịchọ ndị a zụlitere nke anyị mepụtara site n’nhọpụta nke aka anyị.

Ụfọdụ agwa e ketara eketa bụ nnọọ akụkụ nke nhazi mmadụ, ụfọdụkwa ụdị agwa e ketara eketa bụ ime ihe ọjọọ. Ụdị mmetụta a zụlitere bụ ihe anyị na-eguzobe site n’ọhụrụ anyị nke onwe anyị, ma a na-ebufe agwa ndị e ketara eketa site n’“iwu ukwu nke nketa.”

Jisọs “nabatara ọdịmma mmadụ mgbe agbụrụ mmadụ esiworị n’ime puku afọ anọ nke mmehie daa mba. Dị ka nwa ọ bụla nke Adam, Ọ nabatara nsonaazụ nke ịrụ ọrụ iwu ukwu nke nketa. Ihe nsonaazụ ndị a bụ, a na-egosi ya n’akụkọ ihe mere eme nke ndị nna nna Ya n’ụwa. O ji ụdị nketa dị otu a bịa ka O soro anyị keta iru uju na ọnwụnwa anyị, nakwa inye anyị ihe nlereanya nke ndụ na-enweghị mmehie.” N’ibu nsonaazụ nke puku afọ anọ nke ịrụ ọrụ iwu ukwu nke nketa, Jisọs na-edobe ọchịchọ ndị ahụ mgbe niile n’okpuru site n’iji uche nke Ya arụ ọrụ, Ọ dịghịkwa mgbe ọbụla O sonyere n’ịzụlite mmetụta mmehie ọbụla.

Ọ bụrụ na Jizọs anarawo ahụ mmadụ, dị ka e sere ya n’Adam na Iv tupu ha emehie, n’enweghịkwa ịnakwere nsonaazụ nke adịghị ike nke mmadụ nke mere n’ime ihe karịrị puku afọ anọ nke mmebi, mgbe ahụ Ọ gaghịara inye Ihe Nlereanya nke otú nwa ọ bụla nke Chineke pụrụ isi merie.

Anyị ga-aga n’ihu na ọmụmụ a n’isiokwu na-esonụ.

> “Ọtụtụ mmadụ na-ele ọgụ a dị n’etiti Kraịst na Setan anya dịka ihe na-enweghị njikọ pụrụ iche ọbụla na ndụ nke ha; n’ihi ya kwa, o nwechaghị mmasị nye ha. Ma n’ime ókèala nke obi mmadụ ọbụla ka a na-emeghachi esemokwu a. Ọ dịghị mgbe onye ọbụla si n’ọkwa nke ajọ omume pụọ banye n’ozi Chineke na-enweghị izute mwakpo Setan. Ihe ndị ahụ dọtara adọta nke Kraịst guzogidere bụ ndị ahụ anyị na-achọta na ọ na-esiri anyị ike nke ukwuu iguzogide. A kwadoro ha n’ihu Ya n’ogo dị ukwuu karị, dịka agwa Ya si karị elu karịa nke anyị. N’ibu dị egwu nke mmehie nke ụwa dịkwasịrị Ya, Kraịst guzoro n’ule banyere agụụ anụ ahụ, banyere ịhụ ụwa n’anya, na banyere ịhụ ngosi n’anya nke na-eduba n’ime ikwubiga uche ókè. Ndị a bụ ọnwụnwa ndị meriri Adam na Iv, ma ndị na-emerikwa anyị n’ụzọ dị mfe otú ahụ.”

> “Setan atụwo aka ná mmehie Adam dị ka ihe akaebe na iwu Chineke ezighị ezi, nakwa na a pụghị irube isi na ya. N’ime mmadụ anyị, Kraịst ga-agbapụta ọdịda Adam. Ma mgbe a wakporo Adam site n’aka onye ọnwụnwa ahụ, ọ dịghị otu n’ime mmetụta nke mmehie dị n’ahụ ya. O guzoro n’ike nke mmadụ zuru okè, na-enwezuo ike nile nke uche na nke ahụ. E ji ebube Iden gbaa ya gburugburu, ọ nọkwa n’ọgbakọ kwa ụbọchị ya na ndị bi n’eluigwe. Ọ bụghị otu a ka ọ dị Jizọs mgbe Ọ banyere n’ọzara ịlụso Setan ọgụ. N’ime puku afọ anọ, agbụrụ mmadụ nọ na-adalata n’ike anụ ahụ, n’ike uche, nakwa n’uru omume ọma; Kraịst wee were n’Onwe Ya adịghị ike nile nke mmadụ dara ada. Naanị otu a ka O nwere ike isi zọpụta mmadụ n’ime omimi kasị ala nke mbibi ya.”

> “Ọtụtụ na-ekwu na ọ gaghị ekwe omume ka ọnwụnwa merie Kraịst. N’ihi ya, a pụghị itinye Ya n’ọnọdụ Adam; O nwekwara ike ịgaghị enweta mmeri ahụ Adam dara ada inweta. Ọ bụrụ na anyị nwere n’ụzọ ọbụla ọgụ siri ike karị nke Kraịst enweghị, mgbe ahụ Ọ gaghị enwe ike inyere anyị aka. Ma Onye Nzọpụta anyị were mmadụ, ya na adịghị ike ya niile. O were ọdịdị mmadụ, ya na ohere nke ikwe ka ọnwụnwa merie. Anyị enweghị ihe ọbụla anyị ga-ata ahụhụ ya nke Ọ na-ataghị.”

> “N’aka Kraịst, dịka o mere di na nwunye ahụ dị nsọ nọ n’Iden, agụụ nri bụ ebe ọnwụnwa mbụ ahụ dị ukwuu guzobere. N’ebe nnọọ mbibi ahụ malitere, n’ebe ahụ kwa ka ọrụ mgbapụta anyị ga-amalite. Dịka Adam siri daa site n’ịṅụrịrị agụụ nri afọ, otu a kwa ka Kraịst ga-emeri site n’ịgọnarị agụụ nri ahụ. ‘Ma mgbe Ọ busịrị ọnụ ụbọchị iri anọ na abalị iri anọ, emesịa agụụ wee gụwa Ya. Ma mgbe onye ọnwụnwa bịakwutere Ya, o kwuru, Ọ bụrụ na Ị bụ Ọkpara Chineke, nye iwu ka nkume ndị a ghọọ achịcha. Ma Ọ zara, sị, E dere ya n’Akwụkwọ Nsọ, Ọ bụghị naanị n’achịcha ka mmadụ ga-adị ndụ, kama site n’okwu nile nke na-esi n’ọnụ Chineke apụta.’”

> “Site n’oge Adam ruo n’oge Kraịst, imeju onwe onye agụụ amụbawo ike nke agụụ na ọchịchọ, ruo n’ókè na ha fọrọ nke nta ka ha nwee ọchịchị na-enweghị oke. N’ụzọ dị otu a, e wedarala mmadụ n’ala ma mee ka ọrịa jupụta n’ahụ ha, ma site n’ike nke onwe ha, ọ gaghị ekwe omume ka ha merie. N’ọnọdụ mmadụ, Kraịst meriri site n’ịtachi obi n’okpuru nnwale kachasị njọ. N’ihi anyị, Ọ gosipụtara njide onwe onye nke karịrị agụụ ma ọ bụ ọnwụ ike. Ma n’ime mmeri mbụ a ka e tinyere okwu ndị ọzọ na-abanye n’ime ọgụ anyị nile megide ike ọchịchịrị.” The Desire of Ages, 117.

Back to Articles