Article

# Akwụkwọ Daniel—Nọmba Iri Isii na Asatọ

Ikpughe Ozi Amụma nke Ezikiel Isi nke Asatọ: Iwu Ụbọchị Sọnde na Ụbọchị Ikpeazụ

Author

Jeff Pippenger

Published

February 1, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Isi nke asatọ nke Ezekiel bụ otu n’ime isi amụma ndị kachasị mfe n’Akwụkwọ Nsọ. Isi ahụ nwere ebe mmalite doro anya.

> O wee ruo n’afọ nke isii, n’ọnwa nke isii, n’ụbọchị nke ise nke ọnwa ahụ, ka m nọ n’ụlọ m, ndị okenye Juda nọkwa ọdụ n’ihu m, na aka Onyenwe anyị Chineke dakwasịrị m n’ebe ahụ. Ezikiel 8:1.

Ọhụ ahụ nwere njedebe pụrụ iche n’isi nke iri na otu.

> Mgbe nke a gasịrị, Mmụọ ahụ weliri m elu, ma site n’ọhụ site n’aka Mmụọ nke Chineke kpọbata m na Kaldia, n’etiti ndị a dọtara n’agha. Ya mere, ọhụ ahụ m hụrụ sitere n’ebe m nọ pụọ. Mgbe ahụ, agwara m ndị a dọtara n’agha ihe niile Onyenwe anyị gosiri m. Ezekiel 11:24, 25.

Ọhụ nke isi nke asatọ malitere n’ụbọchị nke ise nke ọnwa nke isii nke afọ nke isii, nanị otu ụbọchị tupu ụbọchị ahụ ekwekọọ na “666”; ma n’ezie, ọhụ ahụ bụ banyere iwu Sọnde, nke bụ akara nke anụ ọhịa ahụ, onye ọnụọgụ ya bụ ọnụọgụ nke “mmadụ nke mmehie,” bụrụkwa ọnụọgụ nke alaeze nke asatọ nke sitere n’ihe asaa ahụ. Ndị na-enweta mmeri n’elu ọnụọgụ “666,” na-anata akara Chineke; ma n’isi nke itoolu, a na-etinye akara Chineke n’elu ndị Chineke kwesịrị ntụkwasị obi n’ụbọchị ikpeazụ.

> M wee hụkwara ihe ịrịba ama ọzọ n’eluigwe, dị ukwuu ma dị ebube, bụ ndị mmụọ ozi asaa nwere ọrịa ọjọọ asaa ikpeazụ ahụ; n’ihi na n’ime ha ka e mezuru ọnụma Chineke. M wee hụkwa ihe dị ka oké osimiri iko e jikọtara ya na ọkụ: ndị ahụ meriri anụ ọhịa ahụ, na oyiyi ya, na akara ya, na nọmba aha ya, ka ha guzo n’elu oké osimiri iko ahụ, na-ejide ụbọ akwara Chineke. Ha na-abụkwa abụ Mosis, ohu Chineke, na abụ Nwa Atụrụ ahụ, na-asị, Ọrụ gị dị ukwuu ma dị ebube, Onyenweanyị Chineke Pụrụ Ime Ihe Niile; ụzọ gị ziri ezi ma bụrụ eziokwu, gị Eze ndị nsọ. Mkpughe 15:1–3.

N’oge na-eru nsochi mmechi nke oge amara (n’ihi na ndị mmụọ ozi asaa ahụ nwere ihe otiti asaa ikpeazụ ga-awụsa iwe Chineke n’isi nke na-esote n’Akwụkwọ Mkpughe), a na-akọwapụta ndị nke Chineke nke ụbọchị ikpeazụ. Ha enwetala mmeri n’elu ihe anọ. Okwu ahụ a sụgharịrị dịka mmeri pụtara imeri kpamkpam. Ndị kwesị ntụkwasị obi emeriela anụ ọhịa ahụ, onyinyo nke anụ ọhịa ahụ, akara nke anụ ọhịa ahụ, na ọnụọgụ nke aha ya. Mmeri ahụ gụnyekwara eziokwu ahụ na ha ghọtara ihe ihe nnọchianya amụma anọ ahụ na-anọchi anya ya. Ọ bụ naanị pasent dị ntakịrị nke ndị mmadụ maara ihe ihe nnọchianya amụma anọ ahụ n’ezie na-anọchi anya ya.

Ụwa na-amabu na papacy bụ akwụna Babilọn dị n’isi nke iri na asaa, ma dịka Okwu Chineke siri kọwaa ya, nghọta banyere akwụna Taịa nke na ndị eze ụwa na-akwa iko e chefuru ya n’oge akụkọ ihe mere eme nke United States. Imeri anụ ọhịa ahụ pụtara ịkewa okwu nke eziokwu nke ọma n’ịghọta nke ziri ezi na anụ ọhịa ahụ nke amụma Akwụkwọ Nsọ bụ papacy. N’isi nke na-esote ozugbo, dragọn ahụ, anụ ọhịa ahụ, na onye amụma ụgha ahụ na-eduga ụwa gaa Amagedọn, ma ndị Chineke ndị kwesịrị ntụkwasị obi nke ụbọchị ikpeazụ ga-amata ndị ike atọ ahụ bụ.

> Mmụọ-ozi nke isii we wụsa iko ya n’elu nnukwu osimiri Yufretis; mmiri ya wee kpọọ nkụ, ka e wee dozie ụzọ maka ndị eze nke ọwụwa anyanwụ. M wee hụ mmụọ atọ na-adịghị ọcha, ndị yiri frog, ka ha si n’ọnụ dragọn ahụ pụta, si n’ọnụ anụ-ọhịa ahụ pụta, sikwa n’ọnụ onye amụma ụgha ahụ pụta. N’ihi na ha bụ mmụọ ndị mmụọ ọjọọ, na-arụ ọrụ ebube, ndị na-apụ gakwuru ndị eze nke ụwa na nke ụwa dum, iji kpọkọta ha maka agha nke nnukwu ụbọchị ahụ nke Chineke Pụrụ Ime Ihe Niile. Lee, ana m abịa dịka ohi. Ngọzi na-adịrị onye na-eche nche, ma na-edebe uwe ya, ka ọ ghara ịga ije n’ịgba ọtọ, ka ha wee hụ ihere ya. O wee kpọkọta ha n’otu ebe a na-akpọ n’asụsụ Hibru Amagedọn. Mkpughe 16:12–16.

Mmeri ahụ e meriri anụ ọhịa ahụ bụ mmeri nke ịghọta n’eziokwu onye anụ ọhịa ahụ bụ. Akụkụ Akwụkwọ Nsọ a ka e kwuworo ugbu a na-ekwupụta ngọzi n’ebe ndị na-eche nche ma na-edebe uwe ha nọ, ma, ruo n’oge ihe-otiti nke isii, oge amara enyere mmadụ nile ekpechala kpamkpam. Mgbe Maikel biliri ọtọ, oge amara mmadụ na-emechi, mgbe ahụ ka a na-awụsa ihe-otiti asaa ikpeazụ ahụ. Enweghị ụzọ ọ bụla isi gbanwee uwe mgbe oge amara mechara emechi, ma otu ọ dị, e nwere ịdọ aka ná ntị nke jikọtara na ihe-otiti nke isii ahụ. Ịdọ aka ná ntị ahụ metụtara inwe nghọta ziri ezi banyere anụ ọhịa ahụ tupu oge amara emechie, ma ọ bụrụ na i nweghị nghọta ahụ, ị ga-atụfu uwe ezi omume nke Kraịst tupu oge amara emechie.

> “Ndị ndị a na-enwe mgbagwoju anya n’ịghọta okwu ahụ, ndị na-adịghị ahụ ihe antikraịst pụtara, ga-edobe onwe ha n’akụkụ antikraịst n’ezie. Ugbu a, oge adịghịkwa ka anyị jikọọ onwe anyị na ụwa. Daniel guzo n’oke ya na n’ọnọdụ ya. A ga-aghọta amụma Daniel na nke Jọn. Ha na-akọwara ibe ha. Ha na-enye ụwa eziokwu ndị mmadụ nile kwesịrị ịghọta. Amụma ndị a ga-abụ ihe àmà n’ụwa. Site n’imezu ha n’ụbọchị ikpeazụ ndị a, ha ga-akọwara onwe ha.” Kress Collection, 105.

Ọ bụrụ na mmadụ aghọtaghị na onye na-emegide Kraịst bụ ọchịchị popu, ọ ga-emecha nọrọ n’akụkụ ọchịchị popu, ma ọ bụ, dịka Jọn dere, ha ga-eje ije n’ụzọ ịgba ọtọ ma gosipụta ihere ha. Inweta mmeri n’elu anụ ọhịa ahụ bụ ịghọta na anụ ọhịa ahụ bụ ike popu, na ihe nile ekpughere banyere ike popu. Ndị na-enweta mmeri ahụ ma ghọta na ọchịchị popu bụ nwoke mmehie ahụ, ga-adị mkpa ịghọta na oyiyi nke ọchịchị popu na-anọchi anya ụkpụrụ nke njikọta ụka na ọchịchị, ebe ụka na-achịkwa mmekọrịta ahụ.

N’akwụkwọ Daniel, a na-anọchi anya nhazi nke anụ ọhịa ahụ, nke bụ ngwakọta ụka na ọchịchị, dịka mmehie nke ịtọgbọ n’efu. Mmehie bụ njehie, ma mmehie nke na-akpụ anụ ọhịa nke papacy bụ mgbe ndị eze nyefere ike ha n’aka ikike papal. N’ime ime nke a ha na-eme ịkwa iko n’ime mmụọ, nke bụ mmehie Daniel nke ịtọgbọ n’efu, na oyiyi Jọn nye anụ ọhịa ahụ.

Inweta mmeri megide oyiyi papal bụ ịghọta site n’Okwu Chineke na United States na-ebu ụzọ guzobe mmekọrịta a, ma kwado ya n’iwu Sunday nke na-abịa n’oge na-adịghị anya, wee mesịa manye ụwa dum ka ọ nabata otu mmekọrịta ahụ.

Mmekọrịta dị n’etiti chọọchị na ọchịchị nke United States ga-amanye ụwa dum ga-adị n’ime ya bụ nke ọchịchị otu ụwa (United Nations), na-abata n’ọgbụgba ndụ na papacy dị ka ike na-achịkwa n’ime ndokwa ndị ahụ. Inweta mmeri n’elu onyinyo nke anụ ọhịa ahụ, bụ ịghọta site n’Okwu amụma Chineke na onyinyo nke anụ ọhịa ahụ na-anọchi anya ihe ndị a kpọmkwem.

Inweta mmeri n’elu anụ ọhịa ahụ na onyinyo nke anụ ọhịa ahụ gụnyere inweta nghọta banyere akara ikike nke anụ ọhịa ahụ (ọchịchị popu).

Akara nke anụ ọhịa ahụ bụ mmanye idebe ụbọchị Sọnde dịka Sabat nke Chineke. Iji nweta mmeri n’elu akara ahụ, ọ dị mkpa ịghọta na ofufe Sọnde bụ ofufe anyanwụ, nakwa na ọ dịghị ihe ọ bụ ma e wezụga ofufe Baal nke ndị ọgọ mmụọ. Mmeri ahụ gụnyekwara eziokwu ahụ na ọ dịghị onye na-anata akara nke anụ ọhịa ahụ ruo mgbe a manyere ya n’ahụ mmadụ.

> “Ma Ndị Kraịst nke ọgbọ ndị gara aga na-edebe ụbọchị Sọnde, na-eche na site n’ime nke a ha na-edobe Ụbọchị Izuike nke Akwụkwọ Nsọ; ma e nwekwara ugbu a ezi Ndị Kraịst n’ụlọ ụka ọ bụla, ewezuga ọbụna njikọ Roman Katọlik, ndị ji obi eziokwu kwere na Sọnde bụ Ụbọchị Izuike e kenyere site n’aka Chineke. Chineke na-anabata ezi obi nke nzube ha na iguzosi ike n’ezi omume ha n’ihu Ya. Ma mgbe a ga-eme ka idebe Sọnde bụrụ iwu site n’iwu obodo, ụwa wee nweta ìhè banyere ọrụ dịịrị mmadụ idebe ezi Ụbọchị Izuike ahụ, mgbe ahụ onye ọ bụla nke ga-emebi iwu Chineke iji rubere isi n’iwu nke na-enweghị ikike dị elu karịa nke Rome, ga-esi otú a sọpụrụ papacy karịa Chineke. Ọ na-enye Rome na ike ahụ nke na-amanye idobe usoro ahụ Rome tọrọ ntọala nsọpụrụ. Ọ na-efe anụ ọhịa ahụ na oyiyi ya. Dika ndị mmadụ n’oge ahụ na-ajụ usoro ahụ Chineke kwuputara ịbụ ihe ịrịba ama nke ikike Ya, ma sọpụrụ n’ọnọdụ ya ihe ahụ Rome họpụtara ịbụ akara nke ọchịchị elu ya, ha ga-esi otú a nabata akara nke nrubeisi nye Rome—‘akara nke anụ ọhịa ahụ.’ Ma ọ bụghị ruo mgbe a ga-edobe okwu a n’ihu ndị mmadụ n’ụzọ doro anya otu a, a ga-emekwa ka ha họrọ n’etiti iwu Chineke na iwu mmadụ, ka ndị ahụ na-anọgide n’ime mmebi iwu ga-anata ‘akara nke anụ ọhịa ahụ.’” The Great Controversy, 449.

Ndị na-enweta mmeri n’elu anụ ọhịa ahụ, onyinyo anụ ọhịa ahụ na akara anụ ọhịa ahụ ga-enwetakwa mmeri n’elu ọnụ ọgụgụ nke aha ya. N’oge ahụ n’akụkọ ihe mere eme mgbe akwụna Taịa echezọghị, ụwa Protestant maara na papacy bụ onye na-emegide Kraịst. Ha maara na Pọl akọwapụtala papacy dịka “onye ajọ omume ahụ,” “nwoke mmehie ahụ,” “ihe omimi nke ajọ omume” na “nwa nke ịla n’iyi; Onye na-emegide ma na-ebuli onwe ya elu karịa ihe nile a na-akpọ Chineke, ma ọ bụ nke a na-efe ofufe; nke mere na ya, dị ka Chineke, nọ ọdụ n’ụlọ nsọ Chineke, na-egosi onwe ya na ọ bụ Chineke.” Ma ugbu a, e chefuola nnukwu akwụna Taịa.

N’oge ndị gara aga, e nwere ngwa dị iche iche nke isopsephy, ma ọ bụ gematria, nke gosiri na ọnụ ọgụgụ “666” nọchiri anya ọchịchị papacy n’ụzọ ihe nnọchianya. Ihe atụ a ma ama nke a bụ na n’isi okpu pope, e dere okwu ndị a: Vicarius Filii Dei. Vicarius Filii Dei, nke pụtara “Onye nnọchi anya Ọkpara nke Chineke”, ya mere ọ na-ekwu banyere nkwupụta ya na ọ nọ ọdụ n’ụlọ nsọ Chineke, na-ekwukwa na ọ bụ Chineke. Mkpụrụedemede Latịn nke Vicarius Filii Dei hà nhata na ọnụ ọgụgụ narị isii na iri isii na isii.

A na-amụ anụ ahụ, nke bụ ike papal, site n’ọnụọgụ ya, ọnụ ọgụgụ ya bụkwa “666,” ma nwoke mmehie ahụ natara ọnya na-egbu egbu n’afọ 1798, e chefukwala ya. N’ụbọchị ikpeazụ, a ga-agwọ ọnya na-egbu egbu ahụ, ma ọgwụgwọ nke ọnya ahụ na-egbu egbu na-egosi na United States bu ụzọ na-akpụ onyinyo nye anụ ahụ n’ime mba nke ya, ma emesịa na-amanye ụwa ka o mee otu ihe ahụ.

Oyiyi ụwa nke anụ ọhịa ahụ bụ ma nke akụkụ abụọ ma nke akụkụ atọ. N’amụma, ọ bụ nke akụkụ abụọ n’ihi na e mepụtara ya site n’ịjikọta ụka na ọchịchị, ma ọ bụ nke akụkụ atọ n’ihi na e mepụtara ya site n’agụ ahụ, anụ ọhịa ahụ, na onye amụma ụgha ahụ. Mgbe e guzobere njikọ akụkụ atọ nke ike ndị ahụ n’onwe ha ndị ga-eduga ụwa gaa Armageddon, ha ga-abụ anụ ọhịa ahụ nke bụ alaeze nke asatọ nke sitere n’ime asaa ahụ, ma ọ ga-abụkwa njikọ akụkụ atọ nke alaeze nke isii. Ọnụọgụ aha anụ ọhịa ahụ n’ụbọchị ikpeazụ ga-abụkwa ọzọ “666,” n’ihi na ọ na-anọchi anya alaeze atọ nke nke ọ bụla bụ akụkụ nke alaeze nke isii.

Imeri mmeri nmeri n’elu anụ ọhịa ahụ, onyinyo ya, akara ya na ọnụọgụgụ aha ya bụ ịghọta ilu ahụ na “onye nke asatọ sitere n’ime asaa ahụ,” nke bụ ihe nzuzo nke Daniel isi nke abụọ, nke Daniel kpere ekpere ka o wee ghọta. Ọ bụ otu akụkụ nke Mkpughe nke Jisọs Kraịst nke a na-emeghe akara ya obere oge tupu oge amara emechie, n’ihi na, dịka Jọn kwuru, “oge ahụ adịla nso.” N’ihi nke a, a na-anọchi anya ndị na-enweta mmeri ahụ dị ka ndị ha na ndị mmụọ ozi na-awụsa ihe otiti ahụ nọ, n’ihi na ha na-enweta mmeri ahụ, ma ọ bụ nghọta amụma dị mkpa ahụ, obere oge tupu oge amara emechie.

Ndị na-aghọta na e meghere Mkpughe nke Jizọs Kraịst ntakịrị tupu mmechi nke oge ule, nakwa na ọnụọgụ “666” bụ otu akụkụ nke ọhụụ ahụ, agaghị atụ uche na ọhụụ nke Isi nke Asatọ nke Ezikiel malitere n’ụbọchị nke ise (nke bụ ụbọchị tupu ụbọchị nke isii), n’ọnwa nke isii nke afọ nke isii. Ka ọ na-erule ngwụcha isi nke asatọ, ndị ikom iri abụọ na ise na-ada ala kpọọ anyanwụ isiala, ma isi nke itoolu na-akọwa ndị na-anata akara nke Chineke.

Ihe gbara ọhụụ ahụ gburugburu bụ akara nke anụ ọhịa ahụ na akara-ntụkwasị nke Chineke, a na-ekpughekwa ọhụụ ahụ n’oge na-eru nnọọ nso tupu oge ebere emechie n’iwu Sọnde, dịka e ji nọmba “666” mee ihe atụ ya. Ma mmechi nke oge ebere ahụ a kọwara dị ka nke na-eme n’iwu Sọnde na United States, abụghị mmechi nke oge ebere mmadụ nile, kama ọ bụ mmechi nke oge ebere naanị maka ndị Adventist nke Ụbọchị nke Asaa.

A na-anọchi anya ọhụụ ahụ dị ka ihe na-eme n’ime Jerusalem, nke bụ akara nke ụka Seventh-day Adventist. N’oge iwu Sunday dị na United States, ndị Seventh-day Adventists bụ naanị òtù a na, n’ebe ahụ ma n’oge ahụ, na-aza ajụjụ n’ihu ìhè nke Sabbath.

> “Ọ bụrụ na e gosila gị ìhè nke eziokwu, nke na-ekpughe ụbọchị izu ike nke iwu nke anọ, ma na-egosi na e nweghị ntọala n’Okwu Chineke maka idebe Sọnde, ma ị ka na-arapara n’ụbọchị izu ike ụgha ahụ, na-ajụ idebe ya nsọ, bụ́ ụbọchị izu ike nke Chineke kpọrọ ‘ụbọchị m dị nsọ,’ ị na-anata akara nke anụ ọhịa ahụ. Olee mgbe nke a na-eme?—Mgbe ị na-erube isi n’iwu ahụ nke na-enye gị iwu ịkwụsị ọrụ n’ụbọchị Sọnde ma fee Chineke ofufe, ebe ị maara na e nweghị ọbụna otu okwu n’ime Baịbụl nke na-egosi na Sọnde bụ ihe ọzọ karịa ụbọchị nkịtị a na-arụ ọrụ, ị kwetara ịnara akara nke anụ ọhịa ahụ, ma jụ akara nke Chineke. Ọ bụrụ na anyị anata akara a n’egedege ihu anyị ma ọ bụ n’aka anyị, ikpe ndị ahụ ekwupụtara megide ndị na-enupụ isi aghaghị ịdakwasị anyị. Ma a na-etinye akara nke Chineke dị ndụ n’ahụ ndị ahụ ji akọ na uche ha idebe ụbọchị izu ike nke Onyenwe anyị.” Review and Herald, Eprel 27, 1911.

Ọhụ Ezekiel, site n’isi nke asatọ ruo n’isi nke iri na otu, na-akọwapụta akụkọ ihe mere eme nke dugara ruo na mmechi nke oge amara nye Jerusalem. E gosiri ya dịka ihe na-eme nanị otu ụbọchị tupu ọnụọgụ ahụ bụ “666” abịa, isi nke asatọ wee kọwaa nnupụisi na-arị elu n’ime Jerusalem nke na-eru n’ókè ya mgbe ndị ikom na-edu ụzọ na-ehulata n’ihu anyanwụ, si otú a nata akara nke anụ ọhịa ahụ.

Isi nke itoolu na-anọchi anya mmụọ-ozi nke na-agafe n’etiti Jerusalem (si otu a na-egosi ọganihu n’usoro ihe omume), ma na-etinye akara n’elu otu ìgwè tupu mmụọ-ozi ndị mbibi bịa, ndị ga-emesịa gbuo ndị niile na-enweghị akara ahụ. Isi abụọ ahụ na-anọchi anya akụkọ ihe mere eme na-aga n’ihu nke na-eduga n’iwu ụbọchị Sọnde, ebe otu ìgwè na-akpọ isi ala nye anyanwụ, ebe ìgwè nke ọzọ na-anata akara nke Chineke. Mgbe ahụ, a na-ewepụ ndị ajọ omume n’ime Jerusalem, n’ihi na iwu ụbọchị Sọnde na-ekewa ndị ajọ omume na ndị maara ihe.

Izipụ nke e sere n’Onye amụma Ezikiel isi nke itoolu bụ otu izipụta ahụ e sere n’Akwụkwọ Mkpughe isi nke asaa.

> “Ọ bụrụ na ihe ndị dị otu a ga-abịa, ụdị ikpe dị egwu otu a n’elu ụwa ikpe mara, ebee ka mgbaba ga-adị maka ndị Chineke? Olee otú a ga-esi chebe ha ruo mgbe iwe ahụ gafere? Jọn hụrụ ihe ndị dị n’okike—ala ọma jijiji, oké ifufe, na esemokwu ndọrọ ndọrọ ọchịchị—ka a na-anọchi anya ha dịka ndị mmụọ ozi anọ na-ejide ha. Ifufe ndị a nọ n’okpuru njikwa ruo mgbe Chineke ga-enye okwu ka a tọhapụ ha. N’ebe ahụ ka nchekwa nke chọọchị Chineke dị. Ndị mmụọ ozi nke Chineke na-eme ihe Ọ na-enye ha n’iwu, na-egbochi ifufe nke ụwa, ka ifufe ahụ ghara ife n’elu ụwa, ma ọ bụ n’elu osimiri, ma ọ bụ n’elu osisi ọbụla, ruo mgbe a ga-akara ndị ohu Chineke akara n’egedege ihu ha. A hụrụ mmụọ ozi ahụ dị ike ka ọ na-arịgo site n’ọwụwa anyanwụ (ma ọ bụ ebe anyanwụ na-awapụ). Mmụọ ozi a, onye kachasị ike n’etiti ndị mmụọ ozi, ji akara nke Chineke dị ndụ n’aka ya, ma ọ bụ nke Onye ahụ naanị Ya pụrụ inye ndụ, Onye pụrụ ide n’egedege ihu akara ma ọ bụ ederede ahụ, ndị a ga-enye anwụghị anwụ, ndụ ebighị ebi. Ọ bụ olu nke mmụọ ozi a kachasị elu nwere ikike inye ndị mmụọ ozi anọ ahụ iwu ka ha jide ifufe anọ ahụ n’ọnọdụ ruo mgbe a ga-arụcha ọrụ a, na ruo mgbe ọ ga-enye oku ka a tọhapụ ha.”

> “Ndị na-emeri ụwa, anụ arụ, na ekwensu, ga-abụ ndị a hụrụ n’anya bụ ndị ga-anata akara nke Chineke dị ndụ. Ndị aka ha na-adịghị ọcha, ndị obi ha na-adịghị ọcha, agaghị enwe akara nke Chineke dị ndụ. Ndị na-achịkọ mmehie n’obi ma na-eme ya n’omume ka a ga-agafe. Naanị ndị, n’ọnọdụ obi ha n’ihu Chineke, na-ejuputa ọnọdụ nke ndị na-echegharị ma na-ekwupụta mmehie ha n’ụbọchị ukwu ahụ nke mkpuchi mmehie nke na-anọchi anya nke mbụ, ka a ga-amata ma kaa ha akara dịka ndị kwesịrị nchebe Chineke. A ga-agụ aha ndị ahụ ji ntachi obi na-ele anya, na-eche, ma na-amụ anya maka mpụta nke Onye Nzọpụta ha—n’ike na ọchịchọ karị karịa ndị na-eche ụtụtụ—n’etiti ndị ahụ e kàrà akara. Ndị ahụ, ebe ìhè nile nke eziokwu na-amụkwasị mkpụrụobi ha, kwesịkwara inwe ọrụ ndị kwekọrọ n’okwukwe ha ha kwupụtara, ma a na-arata ha n’ime mmehie, na-ewuli arụsị n’obi ha, na-emebi mkpụrụobi ha n’ihu Chineke, ma na-emetọ ndị na-esonyere ha n’ime mmehie, a ga-ehichapụ aha ha n’akwụkwọ nke ndụ, ma hapụ ha n’ọchịchịrị etiti abalị, ebe ha na-enweghị mmanụ n’ite ha dị iche iche tinyere oriọna ha. ‘Nye unu ndị na-atụ egwu aha M ka Anyanwụ nke Ezi Omume ga-awapụ, ya na ọgwụgwọ n’akụkụ nku Ya.’”

> “Akara a nke a nke ndị ohu Chineke bụ otu ihe ahụ e gosiri Ezikiel n’ọhụụ. Jọn kwa abụrụla onye àmà nke mkpughe a kachasị ịtụnanya. Ọ hụrụ oké osimiri na ebili mmiri ya ka ha na-agbọ mkpu, na obi ụmụ mmadụ ka ha na-ada mba n’ihi ụjọ. Ọ hụrụ ụwa ka a na-emegharị, na ugwu ka a na-ebuga n’ime etiti oké osimiri (nke n’eziokwu na-eme n’ụzọ nkịtị), mmiri ya ka ọ na-agbọ mkpu ma na-ama jijiji, na ugwu ndị ahụ ka ha na-ama jijiji n’ihi ịrị elu ya. E gosikwara ya ọrịa otiti, ọrịa na-efe efe, ụnwụ, na ọnwụ ka ha na-arụzu ozi ha dị egwu.” Testimonies to Ministers, 445.

A na-anọchikwa ịkpọchi akara nke otu narị puku iri anọ na anọ n’ime Mkpughe isi nke asaa n’ime isi nke itoolu nke Ezikiel, ma mmụọ ozi nke ịkpọchi akara ahụ bụ mmụọ ozi kasị ike, onye na-arịgoro site n’ọwụwa anyanwụ. A na-anọchi anya ndị furu efu, ndị a hichapụrụ aha ha n’akwụkwọ nke ndụ, dịka ndị “na-enweghị mmanụ n’ite ha tinyere oriọna ha.” Ụdị mmadụ abụọ ahụ dị n’ọhụụ nke Ezikiel isi nke asatọ ruo nke iri na otu, bụ ụmụ agbọghọ amamihe na ndị nzuzu nke Matiu iri abụọ na ise, ya mere ha bụ ndị Adventist.

> “Akụkọ ilu banyere ụmụ agbọghọ iri ahụ dị na Matiu 25 na-egosikwa ahụmahụ nke ndị Adventist.” The Great Controversy, 393.

Nwannaanyị White kpọmkwem na-akọwa Jerusalem nke ọhụụ Ezekiel dị ka Adventism:

> “Ndị ezi mmadụ nke Chineke, ndị nwere mmụọ nke ọrụ nke Onyenwe anyị na nzọpụta nke mkpụrụ obi n’obi, ga-ele mmehie anya mgbe niile n’ụdị ya n’eziokwu, dị ka ihe mmehie n’ezi agwa ya. Ha ga-anọrị mgbe niile n’akụkụ nke ime ihe n’ikwesị ntụkwasị obi na n’ịgwa mmehie okwu n’ụzọ doro anya, bụ mmehie ndị na-adakarị ndị Chineke mfe. Karịsịa n’ọrụ mmechi maka ụka, n’oge akara nke puku mmadụ otu narị na iri anọ na anọ ndị ga-eguzo n’enweghị ntụpọ n’ihu ocheeze Chineke, ha ga-enwe mmetụta miri emi karịa banyere mmehie na ajọ omume nke ndị na-ekwupụta na ha bụ ndị Chineke. E gosipụtara nke a n’ike site n’ihe atụ amụma nke ọrụ ikpeazụ n’okpuru onyinyo nke ndị ikom, onye ọ bụla nwere ngwá agha igbummadu n’aka ya. Otu nwoke n’etiti ha yi uwe linin, ma nwee ite mkpịsị edemede n’akụkụ ya. ‘Onyenwe anyị wee sị ya, Gafee n’etiti obodo ahụ, gafee n’etiti Jerusalem, ma kaa akara n’egedege ihu ndị ikom ahụ na-asụ ude ma na-akwa ákwá n’ihi ihe arụ nile a na-eme n’etiti ya.’” Testimonies, volume 3, 266.

Ọhụụ nke Ezikiel isi nke asatọ ruo nke iri na otu na-ekwu kpọmkwem gbasara akụkọ ihe mere eme nke Adventism ruo n’oge iwu ụbọchị Sọnde na n’oge ahụ n’onwe ya. Ọ na-akọwapụta klaasị abụọ nke ndị na-efe ofufe nọ n’ime Jerusalem (Adventism), a na-ejikọtakwa ya n’amụma na Mkpughe nke Jizọs Kraịst nke a na-emeghe tupu mmechi nke oge ebere, n’ihi na ntụaka mbụ ya na-edobe nọmba “666” n’ihe nnọchianya amụma. N’ime ime nke a, ọ na-akọwapụta otu n’ime ihe anọ ndị amamihe ga-enwerịrị mmeri n’elu ha n’ụbọchị ikpeazụ, ihe anọ ahụ bụkwa akụkụ nke ìhè nke onye nke asatọ ịbụ “nke asaa”. Mkpughe isi nke iri na ise na-akọwakwa na ndị na-enweta mmeri n’elu akụkụ nnọchianya anọ nke papacy, na-abụ abụ Mozis na nke Nwa Atụrụ ahụ.

N’ụbọchị ahụ, Aịzaya, n’isi nke iri abụọ na asaa, na-ekwu na ndị ezi omume nke ụbọchị ikpeazụ ga-abụ abụ ubi-vine, nke bụ abụ ahụ Nwa Atụrụ ahụ bụrụrọ mgbe Ọ na-ejegharị n’etiti mmadụ, nke na-akọwapụta otu ndị a họpụtara bụ ndị a na-agabiga ka a na-ahọpụta ndị ọhụrụ ọzọ dịka ndị a họpụtara. Abụ ahụ ka “ndị amamihe” nke ụbọchị ikpeazụ na-abụ n’oge ịka akara nke Iziikiel itoolu na Mkpughe asaa. Ọhụhụ Iziikiel nke isi nke asatọ ruo nke iri na otu bụ akụkụ nke otu abụ ahụ.

Anyị ga-aga n’ihu na ọmụmụ a n’isiokwu na-esonụ.

> “Ndi ezi ndị Chineke n’ezie, ndị nwere mmụọ ọrụ nke Onyenwe anyị na nzọpụta nke mkpụrụobi n’obi ha, ga na-ele mmehie anya mgbe niile n’ezi ọdịdị ya dị ka mmehie. Ha ga-anọrị mgbe niile n’akụkụ nke iji ntụkwasị obi na ikwu okwu kpọmkwem na-emeso mmehie ndị na-adakarị ndị Chineke mfe. Karịsịa n’ọrụ mmechi maka nzukọ ahụ, n’oge akara nke ndị otu narị puku na iri anọ na anọ ahụ, ndị ga-eguzo n’enweghị ntụpọ n’ihu ocheeze Chineke, ha ga-enwe mmetụta miri emi karịa banyere ihe ọjọọ nke ndị na-ekwu na ha bụ ndị Chineke. E gosipụtara nke a n’ike site n’ihe atụ onye amụma ji kọwaa ọrụ ikpeazụ ahụ n’okpuru onyinyo nke ndị ikom, onye ọbụla n’ime ha ji ngwa agha igbu n’aka ya. Otu nwoke n’etiti ha yi uwe ọcha linin, nwee ite ink onye odeakwụkwọ n’akụkụ ya. ‘Onyenwe anyị wee sị ya, Gafee n’etiti obodo ahụ, gafee n’etiti Jerusalem, tinye akara n’egedege ihu ndị ikom ndị ahụ na-asụ ude na ndị na-eti mkpu n’ihi arụ nile ndị ahụ jọgburu onwe ha a na-eme n’etiti ya.’”

> “Ònye ka na-eguzo n’ọgbakọ ndụmọdụ nke Chineke n’oge a? Ọ̀ bụ ndị na-eme ka mmehie dị n’etiti ndị na-ekwu na ha bụ ndị nke Chineke dị ka ihe a ga-agbaghara, ma na-atamu ntamu n’ime obi ha, ma ọ bụrụgodị na ọ bụghị n’ihu ọha, megide ndị ga-adụ mmehie ọdụ? Ọ̀ bụ ndị na-eguzo imegide ha ma na-enwe ọmịiko n’ebe ndị na-eme ihe ọjọọ nọ? Mba, n’ezie! Ọ bụrụ na ha echegharịghị, ma hapụ ọrụ Setan nke ịkpagbu ndị bu ibu ọrụ ahụ na nke ijide aka ndị mmehie ike na Zayọn, ha agaghị anata akara nkwenye nke ịkpọchie nke Chineke. Ha ga-ada n’ime mbibi izugbe nke ndị ajọ omume, nke ọrụ ndị ikom ise na-ebu ngwá agha mgbukpọ nọchiri anya ya. Kaa akara isi okwu a nke ọma: Ndị na-anata akara dị ọcha nke eziokwu, nke a rụpụtara n’ime ha site n’ike nke Mụọ Nsọ, nke akara nke nwoke ahụ yi uwe ọcha ọcha nọchiri anya ya, bụ ndị ahụ ‘na-asụ ude ma na-eti mkpu n’ihi arụ nile arụ arụ a na-eme’ n’ime nzukọ. Ịhụnanya ha nwere n’ebe ịdị ọcha nọ, na nsọpụrụ na ebube nke Chineke, dị ukwuu nke na ha nwerekwa nghọta doro anya banyere ịdị njọ nke mmehie nke karịrị akarị, ya mere a nọchiri ha anya dị ka ndị nọ n’oké ihe mgbu, ọbụna na-asụ ude ma na-eti mkpu. Gụọ isi nke itoolu nke Izikiel.”

> “Ma mkpochapụ n’ozuzu nke ndị niile na-adịghị ahụ otú a nnukwu ọdịiche dị n’etiti mmehie na ezi omume, ndị na-anaghịkwa enwe mmetụta dịka ndị ahụ na-eguzo n’ụlọ nzuzo Chineke ma na-anata akara ahụ si enwe, ka e kọwara n’iwu e nyere ndị ikom ise ahụ nwere ngwa agha mgbukpọ: ‘Soro ya gafee obodo, tigbuonu: ka anya unu ghara ịzọpụta, unu enwekwala ọmịiko: kpochapụrụ kpamkpam ndị agadi na ndị na-eto eto, ma ụmụ agbọghọ na ụmụntakịrị, na ụmụ nwanyị: ma unu abịakwala nso n’ebe onye ọbụla nọ nke e nwere akara ahụ n’ahụ ya; malitekwa n’ebe nsọ M dị.’ Testimonies, mpịakọta nke 3, 266, 267.”

Back to Articles