Article

# Rom Na-eme Ka Ọhụ A Guzosie Ike - Nọmba Iri na Ise

Ule Ikpeazụ: Iteta n’Ihe Arụrụ Ụka Nsọ nke Onyinyo nke Anụ Ọhịa ahụ kwuru n’amụma

Author

Jeff Pippenger

Published

September 3, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Ugbu a anyị nọ n’oge nnwale nke onyinyo anụ ọhịa ahụ, a na-emegharịkwa arụmụka amụma mbụ n’akụkọ ihe mere eme nke Adventism ugbu a. N’ọnwa Julaị nke afọ 2023, Maịkel, onyeisi ndị mmụọ ozi, siri n’eluigwe rịdata ịkpọte ọkpụkpụ akọrọ ndị nwụrụ anwụ nke Ezikiel, ndị nọ dina n’ụzọ nke nnukwu obodo ahụ nke Sọdọm na Ijipt. N’ebe ahụ, n’isi nke iri na otu nke Mkpughe, a na-ewepụta ha n’ụra ọnwụ ha site n’inye ha Mmụọ Nsọ. N’isi nke iri atọ na asaa nke Ezikiel, a kọwara ozi nke ifufe anọ dị ka ozi ahụ nke na-eme ka ọkpụkpụ akọrọ ndị nwụrụ anwụ, nke a kpọrọ ụlọ Izrel niile, ghọọ ndị agha Onyenwe anyị. Onye-amụma Daniel nọchiri anya ndị àmà abụọ ahụ a gburu nke Jọn, ọ na-anọchikwakwa anya ndị nọ n’ndagwurugwu nke ọkpụkpụ akọrọ ndị nwụrụ anwụ nakwa ụmụ agbọghọ amamihe dị na ilu ahụ.

Mgbe ndị Millerite mezuru ilu ahụ, ha ghọtara na ahụmịhe ha ka e gosipụtara n’ime ilu ahụ. Puku mmadụ otu narị na iri anọ na anọ ahụ ga-achọkwa ịghọta na ha anọwo n’oge ichere ahụ. Dịka Daniel n’isi nke itoolu, ha ga-achọ ịghọta na a chụsasịala ha n’ala ndị iro, dịka e gosipụtara ya site n’oge asaa nke Levitikọs iri abụọ na isii, ma ghọtakwa ihe oyiyi nzuzo Nebukadneza nke anụ ọhịa ndị ahụ.

N’ime ahịrị ndị a nke ọ bụla, a na-anọchi anya ule amụma sitere n’okwu Chineke. Ndịàmà abụọ ahụ nwụrụ anwụ n’okporo ámá jupụtara na Mmụọ mgbe a kpọlitere ha n’ọnwụ. Ọkpụkpụ ndị nwụrụ anwụ nke Ezikiel chọrọ ịnụ ozi amụma. Daniel nọ na-amụ ihe odide Mosis na Jeremaya mgbe e tetara ya n’ọnọdụ ya nke ịkpụsasị. N’isi nke abụọ, a kpọtere Daniel na ndị ikom atọ ahụ a ma ama n’ụzọ ihe atụ ka ha mata na e tinyewo ha n’okpuru iwu ọnwụ, mgbe ahụkwa ìhè amụma ahụ nke e zoro ezo ma mesịa meghee ka ọ zọpụta Daniel na ndị enyi ya atọ. Ndị amaghị nwoke nke ilu ahụ na-eteta site n’“mkpu” n’etiti abalị. E tetara ndị Millerite mgbe Kraịst wepụrụ aka Ya n’elu ihe oyiyi ndị dị na chaatị ahụ. N’ime ndịàmà isii ahụ niile, ọ bụ ozi amụma na-akpọte ndị nwụrụ anwụ ma ọ bụ ndị na-ehi ụra. Mgbe ahụ, ọ na-emepụta ule nke e ji egosipụta òtù abụọ n’ọgwụgwụ usoro ule ahụ.

Dabere n’ahịrị ndị a, a na-eme ka o doo anya na mgbe a kpọlitere otu narị puku iri anọ na anọ n’ụbọchị ikpeazụ, ọ bụ ozi Ezikiel banyere ifufe anọ, na nke gbasasịra ugboro asaa nke Mozis dị na Levitikọs iri abụọ na isii. Ọ bụ ozi mbilite n’ọnwụ nke Maịkel onyeisi ndị mmụọ ozi na-eweta. Ọ bụ ozi nrọ nzuzo Nebukadneza banyere ihe oyiyi nke anụ ọhịa ndị ahụ.

A na-anwale ule dabeere n’ịbụ ma ha nwere mmanụ, nke a kọwara dị ka “ozi nile nke Mụọ nke Chineke.” A kpọtere ndị Millerite mgbe ha ghọtara na a kpọrọ ha aha n’ime okwu amụma nke Chineke, nakwa mgbe ha hụrụ otu ihe-àmà ahụ nke mbụ duru ha ịkọwa afọ 1843 n’ezie na-akọwa Ọktoba 22, 1844. Dabere n’usoro echiche ndị a, e guzobere ya na mgbe a ga-akpọte otu narị puku na iri anọ na anọ ahụ n’ụbọchị ikpeazụ, a ga-akpọte ha n’ozi amụma nke ule nke na-amịpụta klaasị abụọ nke ndị na-efe ofufe.

Ahịrị amụma ndị a niile na-achọta mmezu ha zuru oke na nke ikpeazụ n’oge ule amụma nke e ji ịkpụpụta onyinyo nke anụ ọhịa ahụ na nke anụ ọhịa ahụ nọchite anya ya. Ule ahụ agwụla mgbe oge ebere mechiri emechi n’elu ụmụ agbọghọ amaghị nwoke n’iwu ụbọchị Sọnde. Ya mere, usoro ule nke onyinyo anụ ọhịa ahụ, nke a na-egosipụtakarị ugboro ugboro dịka ule nke na-ekpughe ndị ghọtara ozi ahụ e meghere akara ya, ka ahịrị amụma ndị a niile na-anọchi anya ya. N’ime Daniel iri na abụọ, ndị amamihe bụ ndị na-aghọta mmụba nke ihe ọmụma na-agabiga usoro ule nke nzọụkwụ atọ, nke e gosipụtara dịka ime ka ha dị ọcha, dị ọcha dịka ọcha, ma nwalee ha. Nzọụkwụ atọ ahụ bụ nzọụkwụ nke nkwenye Mmụọ Nsọ na-eweta, nke na-anọchi anya nkwenye banyere mmehie, ezi omume, na ikpe. Nzọụkwụ atọ ahụ bụ ogige elu, ebe nsọ, na Ebe Nsọ Kachasị Elu. A na-anọchikwa anya nzọụkwụ atọ ahụ n’ime ndị mmụọ ozi atọ nke Mkpughe iri na anọ, nakwa n’ime ahụmahụ Daniel na ndị ikom atọ ahụ ruru eru n’isi nke mbụ. N’ebe ahụ, ha buru ụzọ gafee ule banyere nri, mgbe ahụ ule anya, ma n’ikpeazụ ha gafere ule nke atọ e nyere site n’aka eze ugwu—onye Nebukadneza nọchiri anya ya.

> Ma ụmụ nwoke anọ ndị a, Chineke nyere ha ọmụma na nka n’ihe niile a na-amụ na amamihe; Daniel nwekwara nghọta n’ọhụụ niile na nrọ niile. Ugbu a, na ngwụcha ụbọchị ndị ahụ eze kwuru na a ga-ebute ha n’ihu ya, onye-isi ndị ọnaozi wetara ha n’ihu Nebukadneza. Eze wee gwa ha okwu; ma n’etiti ha niile, a hụghị onye ọbụla dị ka Daniel, Hananaya, Mishael, na Azaraya: ya mere ha guzoro n’ihu eze. N’ihe niile metụtara amamihe na nghọta, nke eze jụrụ ha banyere ya, ọ hụrụ ha ka ha ka ndị dibịa afa na ndị na-agụ kpakpando niile nọ n’alaeze ya dum mma ugboro iri. Daniel 1:17–20.

Nnwale ikpeazụ n’ime ule atọ e mere Daniel na ndị ezi omume atọ ahụ bụ nnwale Nebukadneza mere, ya mere, nke a na-anọchi anya na nnwale amụma ikpeazụ Daniel na ndị ezi omume atọ ahụ na-anọchi anya ya gbasara Babilọn, n’ihi na Nebukadneza bụ eze ahụ, nke na Aịsaịa isi nke asaa, amaokwu nke asatọ na nke itoolu, na-eguzobe eze, isi obodo nke mba, na “isi” dị ka akara ndị a pụrụ iji dochie ibe ha. “Isi” ahụ na-anọchi anya isi Babilọn nke Oge A n’ụbọchị ikpeazụ. “Isi” ahụ n’ụbọchị ikpeazụ bụ akwụna ahụ nke Mkpughe iri na asaa, onye e dere n’egedege ihu ya, “OMIMI, BABILỌN UKWU AHỤ, NNE NKE NDỊ AKWỤNA NA NKE ASỊ NKE ỤWA.”

Nnwale amụma ikpeazụ nke puku narị anọ na iri anọ na anọ ahụ metụtara nghọta ziri ezi ma ọ bụ nghọta na-ezighị ezi banyere “isi” Babilọn nke oge a n’ụbọchị ikpeazụ. Nnwale ikpeazụ ha gụnyekwara ịghọta na Babilọn nke oge a na Rom nke oge a bụ ihe nnọchianya a pụrụ iji dochie ibe ha, ya mere “isi” Babilọn nke oge a bụ otu “isi” ahụ n’ahịrị ọ bụla, n’ihi na ha bụ ihe nnọchianya a pụrụ iji dochie ibe ha.

> “Ụwa jupụtara n’oke ifufe na agha na esemokwu. Ma n’okpuru otu isi—ike ndị Pọp—ndị mmadụ ga-adị n’otu iji gbochie Chineke n’ime mmadụ ndị akaebe Ya.” Testimonies, volume 7, 182.

Daniel na ndị ikom atọ ahụ a ma ama na-egosi na ule amụma ikpeazụ ahụ, n’ihi na ọ bụ mgbe niile ule metụtara amụma, bụ ule gbasara isiokwu nke Rom, n’ihi na isi n’ụbọchị ikpeazụ bụ ike popu, onye e ji Nebukadneza, isi mbụ nke Babilọn, kọwaa ya n’ụdị onyinyo, onye n’onwe ya nwara Daniel na ndị ikom atọ ahụ a ma ama. Esemokwu ahụ e ji Daniel na ndị ikom atọ ahụ a ma ama gosipụta n’ụdị onyinyo, ka e bukwa ụzọ gosi ya site n’esemokwu mbụ ahụ dị n’akụkọ ihe mere eme ntọala nke Adventizim, dịka e si nọchite ya anya n’elu chaatị 1843, nke aka nke Onyenwe anyị duziri, ma a gaghị agbanwe ya. Esemokwu ahụ e gosiri n’elu chaatị 1843 dabere n’ịmata Antiochus Epiphanes ma ọ bụ Rom na-ekpere arụsị dịka ike ahụ guzobere ọhụụ ahụ dị na amaokwu nke iri na anọ nke Daniel isi nke iri na otu.

N’akụkọ ihe mere eme nke ụbọchị ikpeazụ, a ga-anwale otu narị puku mmadụ iri anọ na anọ dabere n’ịghọta amụma ha. A na-eme ka nghọta amụma guzosie ike site n’ọtụtụ ahịrị amụma dị iche iche nke na-akwado ule ikpeazụ ahụ dịka ihe bụ́ nke amụma n’ụdị ya. Ule ahụ ga-abụ nke na-aga n’ihu nwayọ nwayọ, ọ ga-erukwa n’ọgwụgwụ ya site na ngosipụta nke òtù ndị na-efe ofufe abụọ.

Dịka e si nọchite ya n’ime Daniel isi nke iri na abụọ, ule ahụ na-amalite mgbe a meghechara ìhè amụma ọhụrụ, ule mbụ ahụkwa bụ ma a ga-eri ozi ahụ ma ọ bụ jụ ozi ahụ. Daniel nọchitere ule ahụ dịka ịbụ “ndị a sachara,” ule na-esote ya Daniel kpọrọ, “ndị e mere ọcha,” usoro ahụ wee kwụsị n’ule nke atọ na nke ikpeazụ nke a nọchitere dịka “ndị a nwara.” Ule nke atọ na nke ikpeazụ bụ ebe a “na-anwale” òtù abụọ ahụ, ọ bụkwa n’ebe ahụ ka ha na-egosi ma ha nwere mmanụ, ma ọ bụ na ha enweghị ya.

Isi nke mbụ nke Daniel na-akọwapụta nnwale ikpeazụ n’onwe ya, ya mere Daniel na-akọwapụta nnwale ahụ nke e sere dịka “ịkpụpụta oyiyi nke anụ ọhịa ahụ” nke bụ “nnwale ndị Chineke ga-erube isi ga-agafe,” ma tupu “a kaa ha akara,” ma kwa tupu “oge amara akwụsị” n’iwu Sọnde nke na-abịa n’oge na-adịghị anya.

Nnwale nke etu esi ehiwe oyiyi nke anụ-ọhịa ahụ gụnyere nnwale amụma nke ịghọta usoro amụma nke njikọ atọ ahụ. Dragọn ahụ, anụ-ọhịa ahụ, na onye-amụma ụgha ahụ nwere usoro amụma pụrụ iche nke e guzobere n’elu ọtutu ndị àmà amụma. Ịghọta etu njikọ atọ ahụ si abịa ọnụ dịka otu ike amụma n’ụbọchị ikpeazụ bụ ịghọta etu esi ehiwe oyiyi nke anụ-ọhịa ahụ.

Ihe atụ dị mfe, ma dịkwa mgbagwoju anya, nke mkpa ọ dị ịghọta otú e si akpụ onyinyo nke anụ ọhịa ahụ n’ụbọchị ikpeazụ bụ àmà Pọl banyere nwoke nke mmehie n’isi nke abụọ nke 2 Ndị Tesalonaịka. Pọl na-ekwu banyere mmekọrịta amụma dị n’etiti Rom nke ndị ọgọ mmụọ na Rom nke ndị popu, ma mgbe ọ na-eme otú ahụ, ọ na-akọwapụta na “mmekọrịta amụma dị n’etiti Rom nke ndị ọgọ mmụọ na Rom nke ndị popu” bụ isiokwu nke na-egosipụta òtù abụọ nke ndị na-efe ofufe.

Otu ìgwè hụrụ eziokwu nke “mmekọrịta amụma dị n’etiti Rome ndị ọgọ mmụọ na Rome nke ndị popu” n’anya, ma ìgwè ọzọ anaghị ahụ eziokwu ahụ n’anya, ya mere ha na-anata aghụghọ siri ike. Mmekọrịta amụma dị n’etiti Rome ndị ọgọ mmụọ na Rome nke ndị popu nke Pọl kọwara abụghị naanị otu n’ime ọtụtụ akụkụ Akwụkwọ Nsọ amụma ndị na-anọchi anya mmekọrịta nke ike abụọ ahụ, nakwa mmekọrịta nke ike abụọ ahụ na United States.

Rom nke ndị na-ekpere arụsị bụ dragọn ahụ, Rom nke popu bụ anụ ọhịa ahụ, ma United States bụ onye-amụma ụgha ahụ. Ehab bụ eze-dragọn nke ndị eze iri, onye lụrụ Jezebel, nwanyị akwụna ahụ, nke na-achịkọta ìgwè onye-amụma ụgha nke akụkụ abụọ. Ndị amụma nwoke ahụ bụ ndị amụma Beal, ndị nchụàjà nke ọhịa nsọ ahụ nọchikwara anya chi nwanyị Ashtarot. N’otu ha, ha na-anọchite onye-amụma ụgha nke ụbọchị ikpeazụ, onye na-emepụta onyinyo nke anụ ọhịa ahụ, dịka e si anọchi ya anya site n’aka ndị nchụàjà nwanyị na ndị amụma nwoke.

Agwọ ukwu ahụ bụ Ehab, onye bụ ihe nnọchianya nke ndị eze iri ahụ nke Mkpughe iri na asaa, ma bụrụkwa alaeze nke asaa n’ime alaeze asatọ. Ala-eze nke isii bụ United States, ndị amụma ụgha Jezebel; alaeze nke asaa bụ ndị eze iri ahụ, United Nations, ike agwọ ukwu ahụ; ma alaeze nke asatọ, nke sitere na ndị asaa ahụ, bụ alaeze nke ise nke natara ọnya na-egbu egbu, onye a kpọlitere ọzọ dị ka alaeze nke asatọ na nke ikpeazụ, nke bụ anụ ọhịa ahụ, nke United States, ma emesịa ụwa nile, na-emere onyinyo nye ya ma na-eme onyinyo sitere na ya.

Isi nke mbụ nke Daniel na-akọwa ule amụma ikpeazụ nke gụnyere ịghọta Rom dịka e si anọchi ya n’ime Okwu Chineke. Ndị Tesalonaịka nke Abụọ na-akọwa na ule amụma ikpeazụ ahụ gụnyekwara ìhè banyere nhazi nke Rom Ọgbara Ọhụrụ, dịka e si anọchi ya site na mmekọrịta amụma na ndọrọ ndọrọ ọchịchị dị n’etiti Rom ndị ọgọ mmụọ na Rom papal.

Daniel isi nke abụọ na-egosi na e nwere ihe omimi a na-ekpughe n’ụbọchị ikpeazụ nke na-anwale otu narị na iri anọ na puku anọ, n’ihi na Daniel na ndị ikom atọ ahụ kwesịrị nsọpụrụ n’isi nke abụọ na-anọchite anya ndị Chineke nke ụbọchị ikpeazụ. Ihe omimi amụma ahụ a na-ekpughe, ya mere kwa, nke na-anwale ha, bụ nrọ omimi Nebukadneza banyere ihe oyiyi nke anụ ọhịa ndị ahụ, si otú a na-anọchite anya ule ikpeazụ nye otu narị na iri anọ na puku anọ, nke bụ, dịka Nwanyị White dere, “ịmepụta ihe oyiyi nke anụ ọhịa ahụ.”

A na-etinye ule nke isi nke abụọ nke Daniel nọchiri anya ya n’okpuru iyi egwu ọnwụ. Dị ka ihe atụ nke ụbọchị ikpeazụ, ọ na-akwado ihe Pọl kuziri mgbe ọ kọwara aghụghọ ahụ siri ike nke na-abịakwasị ndị na-adịghị ahụ eziokwu n’anya. N’akụkọ Daniel, nghọta ya zọpụtara ndị amamihe nke Babilọn, ma ọ dịghị oge amara dị ọzọ mgbe ule ikpeazụ nke ụbọchị ikpeazụ gasịrị.

Ahịrị ọ bụla nke esemokwu ahụ banyere Rom dịka akara nke anyị amatala, na-enye àmà kpọmkwem banyere esemokwu ahụ nke na-aga n’ihu ugbu a. Dika mmegharị ahụ maka iwu ụbọchị Sọnde si ugbu a na-aga n’ihu n’ọchịchịrị, okwu amụma nke Chineke na-akọwapụta ịbịaru ya, ọ bụ ezie na mkpụrụobi ole na ole bụ ụmụ nke ehihie, ma ndị na-abụghị ụmụ nke ehihie amaghịkwa, ya mere, na aja nke oge ohere amara na-agba ọsọ ọsọ ịkwụsị. Nke a na-eme n’ime ọnọdụ ahụ Nwanyị White kọwara, ebe mmegharị ikpeazụ ga-abụ ndị ọsọ ọsọ. N’ọnwa Julaị 2023 Maịkel siri n’elu bịa ime ka ndị agha Ya dị ike guzoro n’ụkwụ ha, ma iji bụrụ akụkụ nke ndị agha ahụ, e nwere ọrụ amụma nke a ga-ebu ụzọ mezuo, a na-emekwa ya n’ime gburugburu ndọrọ ndọrọ ọchịchị ebe a na-akpụ onyinyo nke anụ ọhịa ahụ.

Ọrụ amụma ahụ a ga-arụzu gụnyere ịmata nkwado nke iwulite onyinyo nke anụ ọhịa ahụ. Onye na-amụ amụma ga-amata, site n’ihe ndị na-eme n’akụkọ ihe mere eme ugbu a, na ihe ndị okpukpe na ndọrọ ndọrọ ọchịchị na-emepụta onyinyo nke anụ ọhịa ahụ na United States amalitela ịrụ ọrụ. Onye na-amụ amụma ahụ ga-amakwa otú e si wuo onyinyo nke anụ ọhịa ahụ n’amụma, dịka e si kọwaa ya n’Okwu Chineke. Ọ ga-amakwa na, ka a na-ewulite onyinyo nke anụ ọhịa ahụ na United States, ka a na-ewulikwa onyinyo Chineke n’ime ndị otu narị puku iri anọ na anọ ahụ. Ọ ga-aghọtakwa ihe yiri ibe ya dị n’etiti akụkọ ihe mere eme nke ụbọchị ikpeazụ na ndị Millerite n’oge mmepe ozi Mkpu Etiti Abalị n’akụkọ ha, mgbe e mere ka ha mụta na ha nọ n’oge ichere nke ilu ahụ, ya mere ha onwe ha bụ ụmụ agbọghọ na-amaghị nwoke ahụ. Ihe atọ ndị a niile bụ akụkụ nke ule amụma ahụ nke malitere igosipụta onwe ya na July nke afọ 2023.

“Ahịrị n’ahịrị” esemokwu ọ bụla gbasara Rome nke bilitere n’akụkọ ihe mere eme nke Advent bụ akụkọ ihe mere eme dị nsọ nke a na-ekwughachi n’ụbọchị ikpeazụ. Esemokwu ikpeazụ gbasara Rome bụ nsonaazụ kpọmkwem nke ndị Chineke jụrụ iteta n’ozi ahụ nke bịarutere n’ọnwa Julaị nke afọ 2023.

> “Chineke ga-akpọlite ndị Ya; ọ bụrụ na ụzọ ndị ọzọ ada ada, ajụjụ okwukwe ga-abata n’etiti ha, nke ga-aza ha n’ụlọ-ọkụ, na-ekewa afụkọ pụọ n’ọka. Onyenwe anyị na-akpọku ndị niile kweere okwu Ya ka ha tetakwa n’ụra. Ìhè dị oké ọnụ ahịa abịawo, nke kwesiri oge a. Ọ bụ eziokwu nke Akwụkwọ Nsọ, na-egosi ihe ize ndụ ndị dịrị anyị kpọmkwem n’ihu. Ìhè a kwesịrị iduga anyị n’ịmụ Akwụkwọ Nsọ nke ọma nke ukwuu na n’inyocha nke siri ike nke ukwuu ọnọdụ anyị na-ejide. Chineke chọrọ ka a nyochaa nkuzi niile na ọnọdụ niile nke eziokwu nke ọma, n’isi ike, na ekpere na ibu ọnụ. Ndị kwere ekwe ekwesịghị izu ike n’ihe a na-eche n’echiche na n’echiche ndị a na-akọwaghị nke ọma banyere ihe mejupụtara eziokwu. Okwukwe ha aghaghị ịdabere n’ike n’Okwu Chineke, ka mgbe oge ule ga-abịa, ma kpọọ ha n’ihu ndị kansụl ka ha zaa maka okwukwe ha, ha nwee ike inye ihe kpatara olileanya dị n’ime ha, na ịdị nwayọọ na egwu.

> “Jee, jee, jee. Isiokwu ndị anyị na-ewetara ụwa ga-abụrịrị ihe dị ndụ n’ezie n’ime anyị. Ọ dị mkpa na, n’ịgbachitere ozizi ndị anyị na-ewere dị ka isi nkwenkwe nke okwukwe, anyị aghaghị ịkpachara anya ka anyị ghara iji arụmụka ndị na-abụghị nke ziri ezi kpamkpam. Ndị a pụrụ ịdị irè ime ka onye na-emegide anyị daa jụụ, ma ha anaghị asọpụrụ eziokwu ahụ. Anyị kwesịrị iweta arụmụka ndị ziri ezi, ndị na-agaghị naanị ime ka ndị na-emegide anyị daa jụụ, kama ha ga-anagide nyocha kacha nso na nke kacha omimi. N’etiti ndị zụlitere onwe ha dịka ndị na-arụ ụka, e nwere nnukwu ihe ize ndụ na ha agaghị eji okwu Chineke arụ ọrụ n’ezi ikpe ziri ezi. N’ịzute onye na-emegide anyị, ọ kwesịrị ịbụ mgbalị anyị nke sitere n’obi iweta isiokwu dị iche iche n’ụzọ ga-eme ka nkwenye bilie n’obi ya, kama ịbụ naanị ịchọ inye onye kwere ekwe obi ike.”

> “N’agbanyeghị ọganihu ọ bụla mmadụ nwere ike iru n’uche, ka ọ ghara ọbụna otu ntabi anya iche na ọ dịghị mkpa ịchọgharị Akwụkwọ Nsọ nke ọma ma na-aga n’ihu mgbe niile ka e wee nweta ìhè ka ukwuu. Dị ka otu ndị mmadụ, a kpọrọ onye ọbụla n’ime anyị n’otu n’otu ka ọ bụrụ ụmụakwụkwọ amụma. Anyị ga na-eche nche n’ịdị uchu ka anyị wee nwee ike ịmata ọkụ ọ bụla nke ìhè Chineke ga-egosi anyị. Anyị ga-ejide mmalite mbụ nke eziokwu; ma site n’ọmụmụ nke e ji ekpere soro ya, a pụrụ inweta ìhè doro anya karị, nke a pụrụ iweta n’ihu ndị ọzọ.” Testimonies. Mpịakọta nke 5, 708.

Ndị Protestant nke oge Miller jụrụ ka iwu nke ụtọasụsụ chịkwaa ha, ma họrọ ileghara okwu ahụ bụ “also” anya n’amaokwu nke iri na anọ, nke n’ụzọ ụtọasụsụ si kọwaa na “ndị ohi nke ndị gị” nọchiri anya ike ọhụrụ a na-ebubata n’usoro ihe omume ndị e gosipụtara n’amaokwu ndị ahụ ebe amaokwu nke iri na anọ dị. Uriah Smith mere kpọmkwem otu ihe ahụ mgbe ọ leghaara ihe àmà ụtọasụsụ na-egosi anya, nke na-egosi na eze ugwu ahụ n’amaokwu nke iri atọ na isii, ma e mesịa n’amaokwu nke iri anọ, aghaghị ịbụ otu eze ugwu ahụ nke bụ isiokwu kemgbe amaokwu nke iri atọ na otu.

Taa ndị na-akụzi taa na United States bụ “ndị ohi” na-eji otu akụkụ okwu sitere n’aka Sister White nke na-akọwa ike popu na United States dịka ike mkpagbu abụọ bụ isi nke ụbọchị ikpeazụ, ma na-agbagọ asụsụ ahịrịokwu ahụ iji kwuo na ntụaka ahụ nke “old world,” nke Sister White ji akọwa Europe, n’ezie na-anọchi anya akụkọ ihe mere eme gara aga. Asụsụ ahịrịokwu ahụ na-egosi n’ezie na nkwubi okwu ahụ bụ echiche na-ezighị ezi, ma ụzọ Sister White si eji “old world” n’ime akụkụ okwu ahụ kwekọrọ na otu o si eji ya n’ebe ndị ọzọ n’akwụkwọ ya. Mgbe ọ na-eme otu a, ọ na-ekwenyekwa na ndị ọkà mmụta akụkọ ihe mere eme na-eji okwu “old world” n’ihe gbasara “new world” mee ka ọdịiche dị n’etiti Europe na Americas pụta ìhè.

> “Okpukpe Rom n’Ụwa Ochie na Protestantizim nke dara n’ezi okwukwe n’Ụwa Ọhụrụ ga-agbaso ụzọ yiri nke ahụ n’ebe ndị na-asọpụrụ iwu nile nke Chineke nọ.” The Great Controversy, 615.

N’usoro asụsụ, mkpụrụokwu ahụ bụ “ga-achụso” na-egosi na ike abụọ ahụ nke “ụwa ochie” na “ụwa ọhụrụ” nọchiri anya, ha abụọ na-“achụso” mkpagbu nke ndị Chineke n’ụbọchị ikpeazụ; ya mere, ọ bụ mmejọ n’usoro asụsụ ikwu na ahịrịokwu a na-ekwu maka “ụwa ochie” dịka akụkọ ihe mere eme gara aga, ma “ọhụrụ” dịka ụbọchị ikpeazụ. “Ahịrị n’elu ahịrị,” esemokwu ochie niile nke Rome na-eme ka onye na-amụ amụma banyere ụbọchị ikpeazụ mata na mgbe a kpọtere ha, ule oyiyi nke anụ ọhịa ahụ ga-agụnye ọnọdụ ebe e gosipụtara njirimara ziri ezi nke ndị ohi nke ndị gị. Nghọta ziri ezi banyere “ndị ohi” ahụ ka edobere n’elu chaatị ndị pionia nke 1843, ya mere ọ bụ eziokwu ntọala, nke e ji ikike nke Mmụọ nke Amụma kwado. Nke a na-egosi na mgbe ndị na-amụ amụma tetara n’ule ikpeazụ ha, isiokwu banyere “ndị ohi” ga-anọchikwa anya mwakpo ikpeazụ a ga-eme megide eziokwu ntọala ndị ahụ, na Mmụọ nke Amụma.

Anyị ga-aga n’ihu n’echiche ndị a n’isiokwu na-esote.

Back to Articles