Article

# Akwụkwọ Joel na Ụka Seventh-day Adventist nke Laodicea - Nọmba Iri Abụọ na Isii

Nọmba Iri Abụọ na Isii

Author

Jeff Pippenger

Published

January 12, 2026

Formats

PDF
Word
Song MP3

Ọgbọ anọ nke Joel nọchiri anya mbibi na-aga n’ihu nke ubi-vain Chineke site n’afọ 1863 ruo n’iwu Sunday. Ọnụọgụ anọ na-anọchikwa àgwà anọ nke agwa Kraịst. Ndị cherubim dị n’ebe nsọ nwere ngosipụta ihu anọ, ma ngosipụta ndị ahụ kwekọrọ na nkewa akụkụ anọ nke Izrel oge ochie ka ha maa ụlọikwuu gburugburu ebe nsọ. Ha na-anọchikwakwa Oziọma anọ ahụ.

> Banyere myirịta ihu ha, ha anọ nwere ihu mmadụ, na ihu ọdụm, n’akụkụ aka nri: ha anọ nwekwara ihu ehi n’akụkụ aka ekpe; ha anọ nwekwara ihu ugo. Ezekiel 1:10.

> Anụ ọhịa mbụ yiri ọdụm, nke abụọ yiri nwa ehi, nke atọ nwekwara ihu dị ka nke mmadụ, nke anọkwa yiri ugo na-efe efe. Mkpughe 4:7.

Baịbụl (Ọnụ Ọgụgụ 2) na-akọwa ebo iri na abụọ ahụ (na-ewepụ Livaị, onye mara ụlọikwuu ozugbo gburugburu ụlọikwuu nzute ahụ) dịka e si hazie ha n’ime ogige anọ, nke ọ bụla nwere ebo atọ, e debere ha n’akụkụ anọ bụ isi gburugburu ebe nsọ ahụ, nke ọ bụla nọ n’okpuru ọkọlọtọ, ya bụ, ọkọ ma ọ bụ akara agha. Nhazi a mepụtara myirịta nke ihe nnọchianya, ebe ogige nke ụwa na-egosipụta ocheeze nke eluigwe nke ndị cherubim na-eche nche.

Juda chere ihu n’ọwụwa anyanwụ, n’ebe anyanwụ na-awapụta, n’ọnụ ụzọ ebe nsọ ahụ. Ụkpụrụ Juda bụ ọdụm, n’ihi na ọ na-anọchi anya Ọdụm nke ebo Juda. Ebo abụọ so Juda bụ Isaka na Zebulun. N’ọhụụ Jọn, anụ ọhịa mbụ ahụ dị ka ọdụm, dịka cherubim ndị Ezikiel nwekwara ihu ọdụm. Ruben, ihe nnọchianya nke mmadụ, nọ n’ebe ndịda ya na Saịmọn na Gad. N’ebe ọdịda anyanwụ nọ Ifrem, ya na Benjamin na Manase, nke e ji ehi nnọchi anya ya. N’ebe ugwu nọ Dan, ya na Asha na Naftali, nke e ji ugo nnọchi anya ya. Njikọ ebo ndị ahụ na ihu anọ nke ebe nsọ eluigwe ka a na-anọchi anya n’Oziọma anọ ahụ.

Matiu bụ Ọdụm nke ebo Juda, Mak bụ ehi a na-achụ n’àjà, Luk bụ mmadụ, Jọnkwa bụ ugo na-efe elu nke ukwuu. Kraịst, dịka Ọdụm nke ebo Juda, na-akọwa Onwe Ya dịka Onye ahụ nke na-emechi ma na-emeghe Okwu amụma Ya. Akwụkwọ Matiu nwere ọtụtụ ntụaka kpọmkwem karịa n’imezu amụma ndị metụtara Mesaịa (12) karịa oziọma atọ ndị ọzọ ejikọrọ ọnụ. Ọ dịghịkwa nso ma ọlị.

Akwụkwọ Matiu na-anọchi anya Okwu amụma nke Chineke. Luk, onye bụ dibịa, na-eweta oziọma ya n’echiche nke Kraịst dịka Ọkpara nke Mmadụ, n’ihi na Luk bụ ihu nke mmadụ. Mak na-eweta oziọma ya banyere Kraịst n’echiche nke àjà ịchụàjà nke Kraịst nọchiri anya ya, n’ihi na Mak bụ ehi. Jọn bụ ugo nke na-efe elu, onye gosipụtara ihe omimi miri emi nke Chineke n’otú o si weta oziọma Kraịst.

Ọ dị mkpa ịghọta akwụkwọ Matiu dịka e si anọchi ya anya n’ime Okwu amụma. Akwụkwọ Matiu bụ Ọdụm nke ebo Juda, Onye nwe Okwu amụma Ya, Onye Ọnụ-ọgụgụ dị Ịtụnanya nke ihe nzuzo, Onye Ọkachamara Asụsụ dị Ịtụnanya, Onye ahụ nke na-akàrà ma na-emeghekwa Okwu Ya. Jisọs bụ Alfa na Omega, Ọ bụkwa Okwu ahụ. Akwụkwọ mbụ nke Agba Ọhụrụ na akwụkwọ ikpeazụ nke Agba Ọhụrụ bụ akwụkwọ amụma. Ọtụtụ ndị maara eziokwu a banyere akwụkwọ Mkpughe, ma o nwere ike ịbụ na ha amatabeghị na Matiu bụ alfa nke Agba Ọhụrụ, ya mere ọ ghaghị ịdị n’otu ahịrị na omega nke Agba Ọhụrụ. Ọ ghaghị ịnọchite njedebe anya, nke bụ akwụkwọ Mkpughe.

Ya mere, mgbe anyị hụrụ n’akwụkwọ Matiu ahịrị yiri ya nke ahịrị akụkọ ihe mere eme nke ọgbụgba ndụ dị na Jenesis, dịka e gosipụtara ya n’isi nke iri na otu ruo iri abụọ na abụọ, nke a abụghị ihe ọzọ ma e wezụga eziokwu nke Ọdụm nke ebo Matiu na-emeghe akara ya. Isi iri na abụọ ndị ahụ nke akụkọ ihe mere eme nke ọgbụgba ndụ nke e gosipụtara na Jenesis, Matiu na Mkpughe ka a na-emeghe akara ha ugbu a, ihe anyị na-achọpụta bụkwa na isi nke iri abụọ na atọ nke Matiu na-anọchi anya nkewa nke ndị amamihe na ndị nzuzu n’ilu ubi vaịn. Ahụhụ asatọ megide ndị mmadụ nke ọgbụgba ndụ mbụ, nke na-achọta ibe ya n’amụma n’ime mkpụrụobi asatọ ndị na-anọchi anya puku mmadụ otu narị na iri anọ na anọ bụ ndị na-abanye n’ụgbọ nke nchekwa. Iri abụọ na atọ bụ ihe nnọchianya nke ọrụ ahụ bidoro n’ebe nsọ nke Eluigwe mgbe ụbọchị 2300 rutere ná njedebe ya n’October 22, 1844, ọ ga-emekwa ya ọzọ n’iwu Sọnde na-abịa n’oge na-adịghị anya. Isi nke 23 na-akara eziokwu a.

Isi nke iri abụọ na anọ na-eme mgbe Kraịst ka ọ kpọchara mkparịta ụka Ya na Izrel dapụrụ n’ezi-okwukwe, ma hapụ ụlọ nsọ nke ndị Juu ikpeazụ kpamkpam. Ọnụọgụ 24 bụ akara nke mgbanwe site n’Izrel oge ochie ruo n’Izrel nke oge ọhụrụ, ya bụ kpọmkwem ebe ahụ n’akụkọ ihe mere eme amụma ebe Kraịst guzoro mgbe O wetara ozi Ya n’ime Matiu iri abụọ na anọ. Ozi amụma nke Matiu 24 bụ ihe osise Chineke nyere nke usoro ahịrị n’elu ahịrị, nke na-ekwu kpọmkwem banyere akụkọ ihe mere eme nke ndị Millerait, ya mere kwa akụkọ ihe mere eme nke otu narị puku iri anọ na anọ. 24 na-anọchi anya ya site n’ụlọ nzukọ ahụ nke Mkpughe iri na abụọ, nke guzo n’elu ọnwa nke na-enwupụta ìhè sitere n’anyanwụ nke ezi omume. N’isi ya dị kpakpando iri na abụọ nke na-anọchi anya 24, n’ihi na ọ na-anọchi anya akụkọ ihe mere eme nke na-eduga ruo n’amụmụ Kraịst, mgbe ebo iri na abụọ nke Izrel oge ochie ga-abụ ndị na-eso ụzọ iri na abụọ nke Izrel nke oge ọhụrụ. N’isi nke iri abụọ na anọ, a na-anọchi anya akụkọ ihe mere eme nke ndị Millerait site n’afọ 1798 ruo n’oke ndakpọ olileanya ahụ. Mgbe ahụ Matiu 25 na-abịa.

Nọmba 25 bụ ihe nnọchianya nke ndị Livaị, ma ha dị mma ma ọ bụ njọ, ma n’otu aka ahụ dịkwa mkpa, ọ na-anọchi anya nkewa nke ndị Livaị amamihe na ndị Livaị ajọ omume. Matiu 25 na-egosi, n’elu ndị àmà atọ, ma ọ bụ ilu atọ, usoro nkewa nke nọmba iri abụọ na ise na-anọchi anya ya. N’ezie, ilu nke ụmụ agbọghọ iri ahụ na-anọchi anya akụkọ ihe mere eme nke ndị Millerite, nakwa akụkọ ihe mere eme nke otu narị puku na iri anọ na anọ. Akụkọ ihe mere eme ahụ bụ akụkọ nke mmụọ ozi mbụ, ilu nke talenti bụ mmụọ ozi nke abụọ, ilu nke atụrụ na ewu bụkwa ikpe nke mmụọ ozi nke atọ.

Isi nke iri abụọ na isii ruo nke iri abụọ na asatọ na-akọwapụta akụkọ ihe mere eme nke Ngabiga ruo n’iwu oziọma e nyere mgbe a kpọgidere Kraịst n’obe.

> O wee ruo, mgbe Jisọs kwusịrị okwu ndị a niile, Ọ gwara ndị na-eso ụzọ Ya, sị, Unu maara na mgbe ụbọchị abụọ gachara, a ga-eme ememme Ngabiga, a ga-ararakwa Nwa nke mmadụ ka akpọgide Ya n’obe. Matiu 26:1, 2.

Nchịkọta nke ihe ịrịba ama dị iche iche dị na isi nke 26 bụ atụmatụ igbu Jizọs n’amaokwu nke atọ ruo nke ise. Mgbe ahụ, e tere Jizọs mmanụ na Betani n’amaokwu nke isii ruo nke iri na atọ. N’amaokwu nke iri na anọ ruo nke iri na isii, Judas rara Kraịst nye n’ihi iberibe ọlaọcha iri atọ. Mgbe ahụ ka Ememme Ngabiga bịara ya na ndị na-eso ụzọ Ya, n’amaokwu nke iri na asaa ruo nke iri abụọ na ise. N’amaokwu nke iri abụọ na isii ruo nke iri abụọ na itoolu, Jizọs hiwere Nri Anyasị nke Onyenwe anyị, ma n’amaokwu nke iri atọ, Jizọs buru amụma banyere ịgọnahụ Pita ga-agọnahụ Ya. N’amaokwu nke iri atọ na isii ruo nke iri anọ na isii, Jizọs nọ na Getsimani. N’amaokwu nke iri anọ na asaa ruo nke iri ise na isii, e jidere Jizọs; mgbe ahụ n’amaokwu nke iri ise na asaa ruo nke iri isii na asatọ, Jizọs nọ n’ihu Kaiafas na Sanhedrin. Site n’amaokwu nke iri isii na itoolu gaa n’ihu, a na-egosipụta ịgọnahụ Pita gọnahụrụ Kraịst. Isi nke a nwere ihe ịrịba ama iri pụrụ iche ndị a ga-emegharị n’oge ikpeazụ.

Isi nke iri abụọ na asaa nwekwara akara-ụzọ iri pụrụ iche. A nyefere Jizọs n’aka Paịlet, mgbe ahụ Judas kwụgburu onwe ya, mgbe ahụ e duuru Jizọs n’ihu Paịlet, mgbe ahụ a họpụtara Barabas, Paịlet wee nyefee Jizọs ka a kpọgide ya n’obe, mgbe ahụ a kwara Jizọs emo, mgbe ahụ mbukpọ ya n’obe, mgbe ahụ ọnwụ Jizọs, mgbe ahụ e liri Jizọs, ma mgbe ahụ ndị nche n’ili ahụ gbara ama.

Isi nke iri abụọ na asatọ nwere naanị ihe-ọrịrị atọ, nke mbụ bụ mbilite n’ọnwụ, nke ụgha ndị Sànhẹdrịn sochiri, emesịa kwa nnukwu ozi ahụ. Isi atọ nwere ihe-ọrịrị iri abụọ na atọ pụrụ iche nke obe nke a ga-emeghachi n’akụkọ ihe mere eme nke ndị puku narị otu na iri anọ na anọ.

## Matiu 26 – Akara Nzọụkwụ Iri

- Izu ndị isi nchụàjà na ndị okenye kpara ime ka a gbuo Jizọs (amaokwu 3–5)

- Ite mmanụ nsọ na Betani site n’aka nwanyị ahụ nwere igbe alabasta (amaokwu 6–13)

- Judas kwetara ịrara Jisọs nye maka mkpụrụ ọlaọcha iri atọ (amaokwu 14–16)

- Nkwadebe na iri Ngabiga ahụ ọnụ ya na ndị na-eso ụzọ ya (amaokwu 17–25)

- Iwu Ịtọlite Oriri Anyasị nke Onyenwe anyị (amaokwu 26–29)

- Amụma banyere ịgọnahụ Pita (amaokwu 30–35)

- Ahụhụ n’ubi Gethsemane (amaokwu 36–46)

- Nraranye na njide Jizọs (amaokwu 47–56)

- A nwara Jisọs ikpe n’ihu Kaịafas na Sanhedrin (amaokwu 57–68)

- Ọgọnarị Pita ugboro atọ (vv. 69–75)

## Matiu 27 – Ihe-àmà Iri

- Jizọs e nyefere Paịlet (amaokwu 1–2)

- Iru újú Júdás na igbu onwe ya (amaokwu 3–10)

- Jisọs n’ihu Paịlet – ikpe Rom nke iwu kwadoro (amaokwu 11–14)

- Nhọpụta Barabas kama Jizọs (amaokwu nke 15–26)

- Paịlet nyefere Jisọs ka a kpọgide Ya n’obe (so n’itinye Barabas n’ọrụ)

- Ịkwa emo na ịpịa ihe site n’aka ndị agha (amaokwu 27–31)

- Ịkpọgide n’obe (amaokwu 32–44)

- Ọnwụ Jisọs (amaokwu 45–50)

- Ihe ịrịba ama karịrị nke mmadụ na ili ozu site n’aka Josef onye Arimatia (amaokwu 51–61)

- Idobe ndị nche n’ili (amaokwu 62–66)

## Matiu 28 – Ihe Ntụaka Atọ

- Mbili n’ọnwụ na ili efu (amaokwu 1–10)

- Ụgha nke ndị isi nchụàjà na ndị okenye gwara ndị agha (amaokwu 11–15)

- Iwu Nnukwu Ahụ (amaokwu 16–20)

Dị nnọọ ka ahụmahụ Kraịst site n’ite mmanụ nsọ e tere Ya na Betani ruo n’Ikike-ozi Ukwu ahụ gosiri mmechi nke ozi Ya n’ụwa na mmalite nke oziọma ahụ nye mba nile, otu a ka a na-emegharịkwa otu ihe-iriba-ama ndị a n’ahụmahụ nke ndị fọdụrụ nke Chineke ka ha na-abịaru nso ná mmechi nke oge amara na mmeri ikpeazụ ha.

Isi nke iri abụọ na isii ruo nke iri abụọ na asatọ na-anọchi anya akụkọ ihe mere eme nke Ngabiga, nke e wuru n’elu akara-ụzọ iri abụọ na atọ pụrụ iche ndị a na-emegharịa n’akụkọ ihe mere eme nke na-eduga ruo ma na-esochi mgbe iwu ụbọchị Ụka gasịrị.

> “Ọbịbịa nke Kraịst dịka nnukwu onye nchụàjà anyị n’ebe nsọ kachasị nsọ, maka ime ka ebe nsọ ahụ dị ọcha, nke e mere ka a hụ na Daniel 8:14; ọbịbịa nke Nwa nke mmadụ n’ihu Onye Ochie nke Ụbọchị, dịka e siri gosi ya na Daniel 7:13; na ọbịbịa nke Onyenwe anyị n’ụlọ nsọ Ya, nke Malakaị buru amụma ya, bụ nkọwa nke otu ihe omume ahụ; a na-anọchikwa nke a anya site n’ọbịbịa nke nwoke a na-alụ ọhụrụ n’oriri alụmdi na nwunye, nke Kraịst kọwara n’ilu ụmụ agbọghọ iri ahụ, nke Matthew 25.” The Great Controversy, 427.

Ọgwụgwụ nke ụbọchị 2300 ahụ n’ụbọchị Ọktoba 22, 1844, na-emeghachi onwe ya n’oge iwu Sọnde. Akara-ụzọ iri abụọ na atọ ndị dị n’ime isi atọ ikpeazụ nke Matiu na-akọwapụta ọbara dị oké ọnụ ahịa ahụ a na-eji ejikọta Chi na mmadụ.

> “Arịrịọ-ọnụ Kraịst n’ọnọdụ mmadụ n’ebe nsọ dị n’elu dịkwa mkpa n’usoro nzọpụta dịka ọnwụ Ya n’elu obe siri bụrụ mkpa. Site n’ọnwụ Ya ka O bidoro ọrụ ahụ nke, mgbe mbilite n’ọnwụ Ya gasịrị, Ọ rịgoro eluigwe ka O mezue ya. Anyị ga-abanyerịrị site n’okwukwe n’ime ákwà mgbochi ahụ, ‘ebe onye bu ụzọ gawa n’ihi anyị banyewororị.’ Ndị Hibru 6:20. N’ebe ahụ ka ìhè sitere n’obe Kalvari na-enwu laghachi. N’ebe ahụ ka anyị pụrụ inweta nghọta ka doo anya karịa banyere ihe omimi nke mgbapụta. A na-arụzu nzọpụta mmadụ site n’ọnụ ahịa na-enweghị nsọtụ nye eluigwe; àjà e chụrụ hà nhata n’ihe iwu Chineke e mebiri emebi na-achọ n’uju kacha ukwuu. Jisọs emeghewo ụzọ ruo n’ocheeze Nna ahụ, ma site n’ịgba-ọnụ Ya, a pụrụ iweta n’ihu Chineke ezi ọchịchọ nke ndị niile ji okwukwe bịakwute Ya.” The Great Controversy, 489.

Isi nke 23 nke Matiu na-emesi ikpe ọmụma a kpebiri megide ụkọchukwu adịgboroja ike. Isi nke iri abụọ na isii ruo iri abụọ na asatọ bụ omega nke isi nke 23. Ndị Livai adịgboroja, nnupụisi na-abawanye elu nke ndị okenye n’ime ọgbọ anọ, mụrụ ihe-iriba-ama ndị dị n’isi atọ ikpeazụ.

Isi nke iri abụọ na anọ na-akọwa usoro “ahịrị n’elu ahịrị” dị ka usoro Kraịst, dịka Ọ na-eji mbibi Jerusalem kọwaa ihe ndị dị, ihe ndị dịworo adị, na ihe ndị ga-adị.

Ọdịda Jerusalem n’afọ 70 AD mere n’otu ụbọchị ahụ n’afọ nke e bibiri Jerusalem mbụ site n’aka Nebukadneza. Mbibi Jerusalem site n’aka Nebukadneza bụ akụkọ ihe mere eme gara aga, ma akụkọ ihe mere eme nke Kraịst, mgbe Taịtọs jidere Jerusalem, nọchiri anya ọgwụgwụ nke ụwa. Matiu 24 na-ebuli usoro “ahịrị n’elu ahịrị” elu, si otu a na-akọwapụta “usoro” dị ka otu akụkụ nke àmà amụma.

Ọ bụ n’isi nke 24 ka Kraịst na-akọwapụta mkpa ọ dị ịghọta “ihe arụ nke mbibi” nke Daniel onye amụma kwuru banyere ya, ya bụ nghọta ntọala William Miller, na ihe nnọchianya nke na-eme ka ọhụụ ahụ guzosie ike n’akwụkwọ Daniel. Ọ na-anọchitekwa nnupụisi nke Adventizim, dịka ha jụrụ nghọta ndị Millerite banyere “ihe a na-eme kwa ụbọchị” n’akwụkwọ Daniel, ma si otu a rie òkè n’ime aghụghọ siri ike nke 2 Ndị Tesalonaịka isi nke abụọ. Isi ahụ jikọtara kpọmkwem na Luk 21, si otu a kpọpụta August 11, 1840 ruo October 22, 1844, nke na-anọchi anya 9/11 ruo n’iwu Sọnde. Ọ na-ejikọtakwa ya na “oge ndị mba ọzọ” dị na Luk 21:24, nke bụ isi mkpịsị ugodi n’ịmeghe “ugboro asaa” nke Moses, ebe ọ na-adabakọtakwa na ịtụ ụlọ nsọ ahụ n’akwụkwọ Mkpughe iri na otu.

Malite n’isi nke iri abụọ na atọ, sochie ya bụ nke 24 na nke 25, ma mechie ya n’isi nke 26 ruo 27, isi atọ ndị nwere akara ụzọ iri abụọ na atọ, ndị bụ omega nye alpha nke isi nke iri abụọ na atọ. Isi nke iri abụọ na isii tinyere nke iri abụọ na asaa na nke iri abụọ na asatọ hà “81,” nke bụ ihe nnọchianya nke ọchụàjà. N’ọnụ ndị akaebe atọ (Jenesis, Matiu na Mkpughe) isi nke 11 ruo 22 bụ otu ahịrị. Isi nke 23 ruo 28 bụ ahịrị nke eziokwu nke na-amalite na 23 ma na-agwụ na 23.

Isi nke mbụ ruo nke iri bụ nke mbụ n’ime ahịrị amụma atọ dị n’akwụkwọ Matiu. Isi iri, soro ya isi iri na abụọ, soro ya isi isii. Nsọpụrụ sitere n’ike mmụọ nsọ na-agwa anyị na akwụkwọ nile nke Akwụkwọ Nsọ na-ezukọ ma kwụsị n’Akpughe, ya mere akwụkwọ nile nke Akwụkwọ Nsọ na-ezukọ ma kwụsị na Matiu. Matiu, dịka ihu ọdụm nke ebo Juda, na-akọwapụta amụma Mesaya iri na abụọ dị iche iche, ma akụkụ iri na abụọ ahụ na-emepụta ihe ịrịba ama ụzọ nke akụkọ ihe mere eme nke ndị Milerait na nke puku narị anọ na iri anọ na anọ ahụ. Dịka akwụkwọ Akpughe si amalite site n’ime mkpughe nke Jizọs Kraịst, isi mbụ nke Matiu na-enye mkpughe nke Jizọs Kraịst nke na-ejikọta na ndụ na akaebe nke Mosis, na akụkọ ihe mere eme nke onye ahụ na-emegide Kraịst, ebe ọ na-akọwapụta akụkụ atọ nke nzukọ mmeri ahụ dịka e si n’aka onye amụma, onye nchụàjà na eze nọchite anya ha.

Matiu na-amalite site n’ekpughe nke Jisọs Kraịst n’ọnọdụ ọgbụgba ndụ Chineke na ndị a họpụtara. Site n’Abraham ruo Devid bụ ọgbọ iri na anọ, site na Devid ruo n’agha mbibi na Babilọn bụ ọgbọ iri na anọ, sitekwa na Babilọn ruo Kraịst bụkwa ọgbọ iri na anọ ọzọ. Usoro ọmụmụ Kraịst dị n’akwụkwọ Matiu kwekọrọ na Mosis, n’ihi na Mosis bụ alfa nke Kraịst bụ omega. Ndụ Mosis nke afọ otu narị na iri abụọ kwekọrọ na afọ otu narị na iri abụọ nke oge ule dị n’akụkọ ihe mere eme nke Nọa. Ya mere, ọgbụgba ndụ Nọa jikọtara ya na ọgbụgba ndụ nke ndị a họpụtara. Afọ otu narị na iri abụọ nke Mosis na-anọchi anya oge atọ nke afọ iri anọ, nke mechiri na Mosis igbu onye Ijipt ná njedebe nke afọ iri anọ, na ọkpara, Fero na ndị agha ya, ka e gburu ná njedebe nke oge afọ iri anọ nke abụọ. Oge afọ iri anọ nke abụọ kwụsịrị na nnupụisi na Kadesh, oge afọ iri anọ nke atọ kwa kwụsịrị na nnupụisi nke abụọ nke Kadesh. Ahịrị amụma atọ nile nke alfa na-ejedebe na Kadesh, ahịrị amụma atọ nke usoro ọmụmụ Matiu na-ejedebekwa na Devid, n’agha mbibi na Babilọn, na Onye-ozi nke ọgbụgba ndụ.

Mgbe e dozie alfa nke Moses ka o kwekọọ na omega nke Kraịst, e nwere ndị àmà isii nke Kadesh, nke bụ 1863 na iwu Ụbọchị Ụka. Usoro ọmụmụ nke Matiu na-edobe eze Devid na Kadesh, nke bụ ebe a na-ebuga Adventizim dapụrụ n’ezi okwukwe gaa Babilọn, dịka Kraịst na-eme ka ọgbụgba ndụ ahụ guzosie ike na ndị narị na iri anọ na anọ puku ahụ. Site n’itinye Devid n’iwu Ụbọchị Ụka, a na-eguzobe onye àmà nke abụọ nke Devid, ebe Devid bụ otu n’ime ndị nnọchi anya mmadụ atọ ahụ malitere ije ozi mgbe ha dị afọ iri atọ. Kraịst, Devid, Josef na Ezekiel niile malitere ọrụ ha mgbe ha dị afọ iri atọ. N’otu, ndị anọ ahụ dị afọ iri atọ malitere ije ozi na-anọchi anya njikọta nke Chi na mmadụ, mgbe a na-agbanwe nzukọ agha ka ọ bụrụ nzukọ mmeri. Nzukọ ahụ mejupụtara onye amụma, onye nchụàjà na eze. A na-akara mgbanwe ahụ na iwu Ụbọchị Ụka, nke bụkwa Kadesh, ya mere Devid n’usoro ọmụmụ nke Matiu kwekọọ na Devid ahụ dị afọ iri atọ.

Afọ iri atọ nke nkwadebe kwekọrọ na afọ narị anọ na iri atọ nke ọgbụgba ndụ Ebreham, nakwa kwa afọ nke onye nchụàjà na afọ 1290 nke Daniel 12:11. N’isiokwu na-esonụ, anyị ga-atụle nke ọ bụla n’ime amụma iri na abụọ ndị ahụ gbasara Mesaịa n’ime akwụkwọ Matiu. Anyị na-amata ụzọ amụma atọ n’ime Matiu na mbụ; isi nke mbụ ruo nke iri, nke a soro ya bụ isi nke iri na otu ruo nke iri abụọ na abụọ, e mesịa isi nke iri abụọ na atọ ruo nke iri abụọ na asatọ.

> “N’oge nta ka emechara nkụda mmụọ nke afọ 1844, e ji m n’ezie, n’otu echiche ahụ advent body nwere, na e mechiela ụzọ ebere n’oge ahụ ruo mgbe ebighị ebi nye ụwa. E jidere ọnọdụ a tupu e nye m ọhụ mbụ m. Ọ bụ ìhè Chineke nyere m ka o doziehie njehie anyị, ma mee ka anyị hụ ọnọdụ eziokwu ahụ.”

> “A ka m ka bụ onye kwere ekwe n’ozizi ọnụ ụzọ emechiri emechi, ma ọ bụghị n’uche nke anyị jiri okwu ahụ na mbụ, ma ọ bụ nke ndị na-emegide m ji ya.”

> “N’ụbọchị Noa, e nwere ọnụ ụzọ e mechiri emechi. N’oge ahụ, e nwere iwepụ Mmụọ nke Chineke n’aka agbụrụ mmehie ahụ lara n’iyi n’ime mmiri nke Iju Mmiri ahụ. Chineke n’onwe Ya nyere Noa ozi ọnụ-ụzọ-e-mechiri-emechi ahụ: ‘Mmụọ m agaghị anọgide na-alụ ọgụ na mmadụ ruo mgbe ebighị ebi, n’ihi na ya onwe ya bụkwa anụ arụ: ma ụbọchị ya ga-adị otu narị afọ na iri abụọ’ (Genesis 6:3).”

> “E nwere ọnụ ụzọ e mechiri emechi n’ụbọchị Abraham. Ebere kwụsịrị ịrịọchitere ndị bi na Sọdọm, a kpochakwara mmadụ niile site n’ọkụ e si n’eluigwe zipụta, ma e wezụga Lot, ya na nwunye ya na ụmụ ya nwanyị abụọ.

> “E nwere ọnụ ụzọ emechiri emechi n’ụbọchị Kraịst. Ọkpara Chineke kpọsara ndị Juu na-ekweghị ekwe nke ọgbọ ahụ, sị, ‘A hapụwo ụlọ unu n’aka unu ka ọ bụrụ ebe tọgbọrọ n’efu’ (Matiu 23:38).”

> “Ka Ọ na-ele ala n’osimiri oge ruo n’ụbọchị ikpeazụ, otu ike ahụ na-enweghị nsọtụ kwusara site n’ọnụ Jọn: ‘Ihe ndị a ka Onye dị nsọ kwuru, Onye ahụ bụ eziokwu, Onye nwere mkpịsị ugodi Devid, Onye na-emepe, ọ dịghịkwa onye ọbụla na-emechi; ma na-emechi, ọ dịghịkwa onye ọbụla na-emepe’ (Mkpughe 3:7).

> “E gosiiri m n’ọhụ, ma ekwere m ka, na e nwere ụzọ e mechiri emechi n’afọ 1844. Ndị niile hụrụ ìhè nke ozi ndị mmụọ-ozi mbụ na nke abụọ ma jụ ìhè ahụ, a hapụrụ ha n’ọchịchịrị. Ma ndị nabatara ya ma nata Mmụọ Nsọ nke soro nkwusa nke ozi ahụ sitere n’eluigwe, ma ndị mechara jụ okwukwe ha ma kwupụta na ahụmahụ ha bụ aghụghọ, site n’ime nke a ha jụrụ Mmụọ nke Chineke, ọ kwụsịkwara ịrịọchitere ha arịrịọ ọzọ.

> “Ndị ahụ na-ahụbeghị ìhè ahụ enweghị ikpe ọmụma nke ịjụ ya. Ọ bụ nanị òtù ahụ nke ledara ìhè si n’eluigwe anya ka Mmụọ nke Chineke na-apụghị iru. Òtù a gụnyekwara, dịka m kwuworo, ma ndị jụrụ ịnakwere ozi ahụ mgbe e wetara ya n’ihu ha, nakwa ndị, mgbe ha natara ya, mesịrị jụ okwukwe ha. Ndị a pụrụ inwe ụdị nsọpụrụ Chineke, ma kwuo na ha bụ ndị na-eso ụzọ Kraịst; ma ebe ha enweghị njikọ dị ndụ na Chineke, a ga-eme ka aghụghọ Setan dọọrọ ha n’agha. E wetara òtù abụọ a n’ihu n’ọhụụ ahụ—ndị kwupụtara na ìhè ahụ ha soro bụ aghụghọ, na ndị ajọ omume nke ụwa bụ́ ndị, ebe ha jụrụ ìhè ahụ, Chineke jụkwara ha. E nweghị ntụaka e mere banyere ndị ahụ na-ahụbeghị ìhè ahụ, ya mere ha enweghịkwa ikpe ọmụma nke ịjụ ya.” Selected Messages, book 1, 62, 63.

> “Ọ bụ ndị ahụ site n’okwukwe na-eso Jizọs n’ọrụ ukwu nke mkpuchi mmehie ka na-anata uru nke ịrịọchitere Ya n’ihi ha, ebe ndị na-ajụ ìhè nke na-eme ka a hụ ọrụ a nke ijere ozi adịghị erite uru site na ya. Ndị Juu ndị jụrụ ìhè e nyere n’ọbịbịa mbụ nke Kraịst, ma jụ ikwere na Ya dịka Onye Nzọpụta nke ụwa, enweghị ike inweta mgbaghara site n’aka Ya. Mgbe Jizọs, n’ịrịgo Ya n’eluigwe, jiri ọbara nke aka Ya banye n’ebe nsọ nke eluigwe iji wụkwasị ndị na-eso ụzọ Ya ngọzi nke ịrịọchitere Ya, a hapụrụ ndị Juu n’ọchịchịrị zuru ezu ka ha nọgide n’àjà na onyinye ha na-abaghị uru. Ijere ozi nke ihe oyiyi na onyinyo akwụsịwo. Ụzọ ahụ nke ndị mmadụ si enweta mbata n’ihu Chineke na mbụ emeghekwaghị. Ndị Juu ajụwo ịchọ Ya n’otu ụzọ naanị ya nke a pụrụ isi chọta Ya n’oge ahụ, site n’ijere ozi n’ebe nsọ nke eluigwe. Ya mere ha ahụghị mmekọrịta ha na Chineke. N’ebe ha nọ, e mechiri ụzọ ahụ. Ha amaghị Kraịst dịka àjà eziokwu ahụ na naanị Onye Ogbugbo n’ihu Chineke; ya mere ha enweghị ike inweta uru nke ịrịọchitere Ya.”

> “Ọnọdụ ndị Juu na-ekweghị ekwe na-egosi ọnọdụ nke ndị na-eleghara anya na ndị na-ekweghị ekwe n’etiti ndị na-ekwu na ha bụ Ndị Kraịst, ndị n’amaghị ama ha ji obi ha ahọrọ ịghara ịma ọrụ nke Onye Nnukwu Anyị Nchu-àjà nke jupụtara n’ebere. N’ozi ihe nnọchianya ahụ, mgbe nnukwu onye nchụàjà banyere n’Ebe Kasị Nsọ, a chọrọ ka Izrel niile zukọta gburugburu ụlọ nsọ ahụ ma n’ụzọ kasị dị nsọ wedata mkpụrụ obi ha n’ihu Chineke, ka ha wee nata mgbaghara nke mmehie ha ma ghara ikewapụ ha n’ọgbakọ. Olee otú ọ dịkwuo mkpa n’Ụbọchị Mkpuchapụ Mmehie a nke nnọchi-azụ ahụ ka anyị ghọta ọrụ nke Onye Nnukwu Anyị Nchu-àjà ma mara ọrụ ndị a na-achọ n’aka anyị.

> “Ndị mmadụ enweghị ike, n’enweghị ntaramahụhụ, ịjụ ịdọ aka ná ntị nke Chineke ji ebere ezitere ha. E si n’eluigwe ziga ozi nye ụwa n’ụbọchị Noa, nzọpụta ha wee dabere n’otú ha si mesoo ozi ahụ. N’ihi na ha jụrụ ịdọ aka ná ntị ahụ, e wepụrụ Mmụọ nke Chineke n’aka agbụrụ mmehie ahụ, ha wee laa n’iyi n’ime mmiri Iju Mmiri ahụ. N’oge Abraham, ebere kwụsịrị ịrịọ ndị bi na Sọdọm arịrị, ndị ikpe mara, a kpochapụrụkwa ha niile, ma e wezụga Lot na nwunye ya na ụmụ ya nwanyị abụọ, site n’ọkụ e zitere site n’eluigwe. Otu a kwa ka ọ dị n’ụbọchị Kraịst. Ọkpara Chineke gwara ndị Juu na-ekweghị ekwe nke ọgbọ ahụ, sị: ‘E hapụrụ unu ụlọ unu ka ọ bụrụ ihe tọgbọrọ n’efu.’ Matiu 23:38. N’ile anya ruo n’ụbọchị ikpeazụ, otu Ike ahụ na-enweghị ngwụcha na-ekwupụta, banyere ndị ahụ ‘anabataghị ịhụnanya nke eziokwu, ka e wee zọpụta ha’: ‘N’ihi nke a Chineke ga-ezitere ha aghụghọ dị ike, ka ha wee kwere ụgha: ka a maa ha niile ikpe, bụ ndị kweghị n’eziokwu, kama ha nwere mmasị n’ajọ omume.’ 2 Ndị Tesalonaịka 2:10–12. Ka ha na-ajụ ozizi nke okwu Ya, Chineke na-ewepụ Mmụọ Ya ma hapụ ha n’aghụghọ ndị ahụ ha hụrụ n’anya.” The Great Controversy, 430, 431.

Back to Articles