Article

# Kaping Wolu iku kalebu saka Pitu — Nomer Siji

Loro Roma miturut Miller

Author

Jeff Pippenger

Published

September 13, 2023

Formats

PDF
Word

William Miller ngedegaké pesen kenabiané adhedhasar rerangkèn rong kakuwatan kang ngrasakaké karusakan, yaiku Roma kafir lan Roma kepausan, kang kanthi bener diidentifikasi déning dhèwèké.

> “Nalika William Miller nerapaké hermeneutiké, piyambakipun nyumurupi ing manéka pérangan wacana apokaliptik sawijining tema sing tansah mbalèni, yaiku pasulayan antarané umat Allah lan para mungsuhé. Ing analisisé babagan kakuwatan-kakuwatan sing nganiaya umat Allah sajroning saindhenging jaman, piyambakipun ngembangaké konsep loro kekejèn, kang dipunwatesi minangka paganisme (kekejèn kapisan) sing nglambangaké daya panganiaya saka njaban gréja, lan kapausan (kekejèn kapindho) sing makili kakuwatan panganiaya ing sajroning gréja. Motif loro kekejèn iki kang dadi ciri tumrap sapérangan gedhé saka penafsiran-penafsiran nubuatané salajengipun.” P. Gerard Damsteegt, Foundations of the Seventh-day Adventist Message and Mission, 22.

Para teolog Adventisme ngakoni kasunyatan manawa kerangka panrapan profètisé Miller iku loro kakuwasan kang ngrusak, yaiku paganisme lan papalisme, senajan wong-wong mau mung nganggep iku minangka sawijining analisis tumrap sajarah Millerit, lan dudu minangka bebener kang kaparingaké déning Allah marang dhèwèké.

> “Allah ngutus malaékat-Nya kanggo nggerakaké ati sawijining tani sing durung precaya marang Kitab Suci, supaya nuntun dhèwèké nelusuri pamedharan-pamedharan nabi. Malaékat-malaékat Allah bola-bali ngunjungi wong pinilih iku, kanggo nuntun pikirane lan mbukak marang pangertèné pamedharan-pamedharan nabi sing sadurungé tansah peteng tumrap umaté Allah. Wiwitaning reranté kayektèn diparingaké marang dhèwèké, lan dhèwèké katuntun kanggo nliti sambungan siji nganti sambungan sijiné, nganti dhèwèké nyawang Sabdaning Allah kanthi gumun lan kagum. Ing kono dhèwèké weruh reranté kayektèn sing sampurna. Sabda iku, sing biyèn dianggep ora diilhami, saiki kabukak ana ing ngarsané sesanti dhèwèké sajroning kaéndahan lan kamulyané. Dhèwèké weruh yèn pérangan siji saka Kitab Suci nerangaké pérangan liyané, lan manawa satunggaling pethikan katutup tumrap pangertèné, dhèwèké nemokaké ing pérangan liyane saka Sabda iku apa sing nerangaké. Dhèwèké ngurmati Sabda Allah sing suci kanthi kabungahan lan kanthi pakurmatan sarta rasa asih-asih sing paling jero.” Early Writings, 230.

“Malaékat Panjenengané” dipunidentifikasi kanthi langsung minangka Gabriel déning Sister White.

> “Tembunging malaekat mau, ‘Aku iki Jibril, kang ngadeg ana ing ngarsané Allah,’ nuduhaké manawa dhèwèké ngasta kalungguhan kang dhuwur banget pakurmatané ana ing plataraning pangadilan swarga. Nalika dhèwèké rawuh nggawa pawartos marang Daniel, panjenengané ngandika, ‘Ora ana siji waé kang nyekel bebarengan karo aku ing prakara-prakara iki, kajaba Mikhael [Kristus], Pangéranira.’ Daniel 10:21. Bab Jibril, Sang Juru Slamet ngandika ana ing Kitab Wahyu, bilih ‘Panjenengané ngutus sarta mratandhani iku lumantar malaekaté marang abdiné, yaiku Yohanes.’ Wahyu 1:1. Lan marang Yohanes, malaekat mau mratelakaké, ‘Aku iki kanca-abdi karo kowé lan karo para sadulurmu, para nabi.’ Wahyu 22:9, R.V. Pikiran kang nggumunaké—bilih malaekat kang ngadeg ing kalenggahan pakurmatan sawisé Sang Putraning Allah iku malaekat kang kapilih kanggo mbikak ancasing Allah marang manungsa dosa.” The Desire of Ages, 99.

“Pikiran ingkang nggumunaken—bilih malaékat ingkang mapan ing jejering pakurmatan sakbanjuripun Putraning Allah punika inggih piyambak ingkang kapilih kanggé mbikak ancas-ancasipun Allah” dhateng panggalihipun William Miller. Sanès namung Gabriel, nanging para malaékat ugi, kanthi cacah kathah, nuntun pangertosanipun dhateng pitedah-pitedah “ingkang salaminipun sampun peteng tumrap umating Allah.” Gabriel saha para malaékat sanèsipun nuntun Miller lumantar Kitab Suci kanthi runtut, wiwit saking Purwaning Dumadi lajeng terus. Mila piyambakipun dipun tuntun dhateng wangsit wekdal ingkang paling panjang wonten ing Alkitab, inggih punika “pitung mangsa” (kalih èwu gangsal atus kalih dasa taun) saking Imamat bab kalih dasa gangsal, sadèrèngipun piyambakipun dipun tuntun dhateng kalih èwu telung atus dinten saking Daniel bab wolu ayat sekawan welas.

> “Sakwisé kuwi aku banjur nyedhiyakake diriku marang pandonga lan marang maca Sabda. Aku netepake kanggo nyingkirake sakehing panemu prasangka sing wis dakgawa sadurungé, kanggo mbandhingake Kitab Suci karo Kitab Suci kanthi temenan, lan ngupaya sinau babagan iku kanthi cara sing ajeg lan metodhis. Aku miwiti saka Purwaning Dumadi, lan maca ayat demi ayat, maju ora luwih cepet tinimbang teges saka saben pérangan ayat iku kabukak kanthi cetha, nganti aku bebas saka kabingungan gegayutan karo apa waé sing mistis utawa sing katon padhang-padhangan. Saben aku nemoni apa waé sing peteng tegesé, pakulinanku yaiku mbandhingake iku karo sakabèhing pérangan liya sing magepokan; lan kanthi pitulungan saka CRUDEN, aku nliti sakabèhing ayat Kitab Suci kang ana tembung-tembung wigati sing katemu ing pérangan kang peteng mau. Banjur, kanthi maringi saben tembung bobot lan gegayutan sing samesthiné tumrap pokoking ayat iku, manawa pamangertiku cocog lan selaras karo saben pérangan liya sing magepokan ing Alkitab, prakara iku ora dadi kasangsian manèh tumrap aku. Kanthi cara mangkono aku nerusake pasinaon bab Alkitab, ing pamacanku kang kapisan marang iku, watara rong taun lawasé, lan aku marem temenan manawa Alkitab iku juru-tafsiré piyambak. Aku nemokake manawa kanthi mbandhingake Kitab Suci karo sajarah, sakabèhing pamedhar wangsit, sajauh wis kalakon katetepané, wis kalakon sacara harfiah; manawa sakehé rupa-rupa pralambang, métaphora, pasemon, pepindhan, lan sapituruté ing Alkitab, salah siji diterangake ana ing gegandhèngan langsungé dhewe, utawa istilah-istilah kang dienggo kanggo ngandharake iku diwènèhi teges ana ing pérangan Sabda liya, lan manawa sawisé mangkono diterangake, iku kudu dimangertèni sacara harfiah manut karo katrangan mau. Mangkono aku dadi yakin manawa Alkitab iku sawijining tatanan kayektèn kang kawehyakaké, kang diparingaké kanthi cetha lan prasaja, nganti “wong kang lumaku ing dalan, sanadyan wong gemblung, ora prelu kesasar ana ing kono.” …

> “Saka panaliten sing luwih jero marang Kitab Suci, aku tekan ing kasimpulan manawa pitu mangsa kaluhuran bangsa-bangsa liya kudu diwiwiti nalika wong Yahudi mandheg dadi bangsa kang mardika, yaiku ing panangkarané Manasye, kang déning para ahli kronologi sing paling pinunjul ditetepaké ing 677 S.M.; manawa 2300 dina diwiwiti bebarengan karo pitung puluh minggu, kang déning para ahli kronologi sing paling pinunjul ditemtokaké wiwit taun 457 S.M.; lan manawa 1335 dina, kang diwiwiti kanthi dicabuté kurban saben dina, lan diadegaké barang nistha kang ndadèkaké karusakan, Daniel bab pitu ayat sewelas, kudu diitung wiwit diadegaké kaluhuran Kepausan, sawisé dibuwangé barang-barang nistha kapir, lan kang, miturut para sejarawan sing paling pinunjul kang bisa tak rembugi, kudu ditetepaké wiwit watara taun 508 M. Kanthi ngétung kabèh mangsa nubuat iki saka warna-warna tanggal kang wis ditemtokaké déning para ahli kronologi sing paling pinunjul tumrap prastawa-prastawa kang saka kono mangsa-mangsa iku cetha kudu diitung, kabèh mau bakal rampung bebarengan, watara taun 1843 M. Mangkono, ing taun 1818, ing pungkasaning panalitènku sajroning rong taun marang Kitab Suci, aku digawa marang kasimpulan kang khidmat, manawa watara rong puluh lima taun saka wektu iku kabèh prakara kahanan kita saiki bakal dipungkasi…” William Miller’s Apology and Defense, 6, 12.

Pranatan ngenani sebutan kapisan netepaké yèn perkara kang kapisan kasebut iku duwé wigati kang paling utama, lan perkara kang kapisan kasebut ing Wahyu pasal siji ayat siji yaiku tata cara komunikasi kang dienggo déning Sang Rama nalika Panjenengané maringi sawijining pawarta marang Gusti Yesus, kang banjur maringaké marang malaékaté, kang salajengipun maringaké marang sawijining nabi, kang banjur nulis iku lan ngutus marang pasamuwan-pasamuwan. Nalika Adventisme nampik pakaryan lan panemon-panemonipun William Miller, wong-wong mau ora mung nampik dhasar-dhasaré, nanging uga nampik tata cara komunikasi iku piyambak, kang nuntun Miller menyang pamanggih-pamanggihipun, lan wong-wong mau nampik tata cara kang dadi siji-sijiné dalan tumrap manungsa supaya mangertos Wahyu Gusti Yesus Kristus kang kabukak pas sadurungé mangsa probation kaetung rampung.

Miller katuntun mangertos bilih pitu wekdal ing Leviticus dipunwiwiti ing taun 677 SM. Mboten ngantos taun 1856 Gusti migunakaken Hiram Edson kanggé ngenali bilih pamecaripun pitu wekdal ugi kalampahan tumrap dhateng sepuluh taler sisih lor Israel. Gusti saweg ngupados ngrembakakaken pangertosan bab pitu wekdal selaras kaliyan, nanging nglangkungi kanthi tebih, panemon dhasar Miller ngenani pitu wekdal. Nanging ing taun 1856 pepadhang ingkang kaaturaken déning Hiram Edson mandheg kanthi misterius, awit artikel kaping wolu ing rerangkèn punika dipunwiri kanthi tembung-tembung James White, ing wekdal punika Redaktur Review and Herald, “Bakal dipunlajengaken.” Pancen badhé “dipunlajengaken,” nanging mboten ngantos sasampunipun 11 September 2001 nalika Gusti nuntun umatipun dhateng “dalan-dalan ingkang lawas” lan ing pungkasanipun dhateng rerangkèn artikel ingkang dereng rampung ingkang dipunserat déning Hiram Edson.

Saiki kita ora lagi mbahas pambrontakan sing diwiwiti ora suwé sawisé kuciwane gedhé, nanging mung arep nedahaké yèn sanadyan Miller dipimpin marang “pitung kaping” ing Imamat rong puluh enem, cetha yèn Pangéran kagungan ancas kanggo nambahi pangerten wiwitan babagan pitung kaping ngluwihi pangerten dhasar Miller babagan prakara iku. Panjenengané milih Hiram Edson, abdi kang padha saka sajarah iku dhéwé sing sadurungé wis dipilih déning Panjenengané kanggo nampani sesanti bab Kristus lumebu menyang Papan Mahasuci ing tanggal 23 Oktober 1844.

Mulané aku migunakaké tembung-tembungé ahli teologi Adventis mau kanggo ngakoni yèn kerangka tumrap sakabèhé panerapan profetiké Miller adhedhasar pangertèné bab kalih kakuwatan kang marakaké karusakan, kang ing kitab Daniel dipratélakaké minangka “saben dina” (paganisme), kang tansah digandhèngaké karo salah siji saka “panerak” utawa “jejijikan,” kang kalorone makili aspek-aspek kang béda saka kakuwatan sing marakaké karusakan saka kapapalan. Pangerten dhasaré Miller ngenani kakuwatan-kakuwatan Romawi wis saya tambah jembar banget wiwit sajarah kang dipratélakaké déning dheweke.

Para malaékaté Gusti Allah, klebu Gabriel, nuntun Miller marang pangerten-pangerten kang diproklamakaké déning dheweke. Pangerten-pangerten iku nyakup ramalan-ramalan kang diproklamakaké déning dheweke, paugeran-paugeran tafsir Kitab Suci kang dienggo déning dheweke, lan uga kerangka kang maringi kalodhangan marang dheweke kanggo nata ramalan-ramalan mau kanthi bener. Miller diparingi kerangka yèn loro kakuwasan kang ngrusak lan ndadèkaké sepi, kaya kang kasebut ing Daniel, yaiku Roma pagan lan Roma kapausan. Future for America dipandhegani marang kerangka telung kakuwasan kang ngrusak lan ndadèkaké sepi, yaiku naga, kéwan galak, lan nabi palsu.

> Lan aku weruh ana telung roh najis kaya kodhok metu saka cangkeme naga, lan saka cangkeme kéwan galak, lan saka cangkeme nabi palsu. Awit roh-roh iku yaiku roh-rohé dhemit, kang nindakaké kaélokan-kaélokan, kang padha lunga marang para ratu ing bumi lan ing sak donya kabèh, kanggo nglumpukaké wong-wong mau menyang paprangan ing dina gedhéé Allah Kang Mahakwasa iku. Wahyu 16:13, 14.

Kerangka mangsa ngarep tumrap Amérika dibangun ing dhasar pakaryan Miller, nanging ngluwihi titik ing ngendi pakaryané mandheg. Adventisme ninggal kerangkané lan bali marang teologi Protestantisme murtad lan Roma. Garis wangsit sing padha diterusaké ing kitab Wahyu, sing wis diwiwiti ing kitab Daniel.

> “Kitab Wahyu iku kitab sing kasegel, nanging uga kitab sing kabukak. Kitab iki nyathet prastawa-prastawa nggumunake sing bakal kalakon ing dina-dina pungkasan sajarah bumi iki. Piwulang-piwulang ing kitab iki cetha lan mesthi, dudu mistis lan ora bisa dimangerteni. Ing jerone, garis wangsit sing padha diangkat maneh kaya ing kitab Daniel. Sawenèh wangsit wis diulang déning Gusti Allah, mangkono Panjenengané nduduhaké yèn wigati kudu diparingaké marang wangsit-wangsit mau. Gusti ora mbalèni prakara-prakara sing ora gedhé tegesé.” Manuscript Releases, volume 9, 8.

Miller boten saged mangertos pamedhar wangsit-wangsit ing kitab Wahyu, awit garis paganisme lan kapapan sing sampun kanthi cetha dipunwastani wonten ing kitab Daniel dipunambakaken malih wonten ing kitab Wahyu, kalebet kakuwasan panyiksa salajengipun ingkang badhé medal ing panggung sajarah pangenalan nabi.

> “Lumantar kapitayan kapir, lan banjur lumantar Kepausan, Iblis ngetrapake dayané sajroning akèh abad kanthi ancas mbusak para seksi Allah kang setya saka lumahing bumi. Wong-wong kapir lan para papis digerakaké déning roh naga kang padha. Bedané mung iki, yèn Kepausan, kanthi ndadèkaké kaya-kaya ngabdi marang Allah, dadi mungsuh kang luwih mbebayani lan luwih kejem. Lumantar pirantiné Romanisme, Iblis njupuk donya dadi tawanan. Pasamuwan Allah kang ngakun-akun kuwi kesérèt mlebu ing barisan kasasar iki, lan luwih saka sèwu taun umating Allah nandhang sangsara ing sangisoré bebenduning naga. Lan nalika Kepausan, sawisé kasrampasan kakuwatané, kapeksa mandheg saka panganiaya, Yokanan nyumurupi ana kakuwatan anyar munggah kanggo nggema swaraning naga, lan nerusaké pakaryan kang padha, kang kejem lan nista marang Allah. Kakuwatan iki, kang pungkasan dhéwé bakal nindakake perang nglawan pasamuwan lan angger-anggeré Allah, dilambangaké déning kéwan galak mawa sungu kaya cempé. Kéwan-kéwan galak sadurungé wus padha munggah saka segara, nanging kang iki metu saka bumi, nglambangaké tuwuhing bangsa kang tentrem, kang dilambangaké déning kuwi. ‘Loro sungu kaya cempé’ iku kanthi trep nglambangaké wataking Pamaréntahan Amérika Sarékat, kaya kacethakaké ana ing loro dhasar prinsipé, yaiku Republikisme lan Protestantisme. Prinsip-prinsip iki dadi rahasia kakuwatan lan kamakmuran bangsa kita. Wong-wong kang kapisan nemokaké papan pangayoman ing pasisir Amérika padha bungah amarga wus tekan ing nagara kang bébas saka tuntutan angkuhé kapapaan lan saka tirani pamaréntahan raja. Wong-wong mau netepaké tekad kanggo ngedegaké sawijining pamaréntahan ing dhuwur dhasar kang amba, yaiku kamardikan sipil lan kamardikan agama.”

> “Nanging garis teges saka pensil nubuatan mbabarake sawijining owah-owahan ing pemandangan kang tentrem iki. Kéwan galak kang nduwèni sungu kaya cempé ngandika nganggo swarané naga, lan ‘nglakokaké sakèhé kakuwasané kéwan galak kang kapisan ana ing ngarsané.’ Nubuatan mratélakaké yèn dhèwèké bakal ngandika marang wong-wong kang manggon ana ing bumi supaya padha gawé reca kanggo kéwan galak iku, lan yèn ‘dhèwèké njalari kabèh, cilik lan gedhé, sugih lan miskin, merdéka lan abdi, nampa tandha ana ing tangan tengené, utawa ana ing bathuké; lan supaya ora ana wong kang bisa tuku utawa adol, kajaba sing nduwèni tandha iku, utawa jenengé kéwan galak iku, utawa cacahe jenengé.’ Mangkono Protestantisme ngetutaké tapak-tlakané Kapapan.” Signs of the Times, November 1, 1899.

Miturut Miller, kéwan galak saka segara lan kéwan galak saka bumi ing Wahyu telulas nggambaraké Roma kapir, banjur Roma kapausan. Miller uga ngupaya nerapaké kerangka pamikirané marang Wahyu pitulas, nanging marihé tatu mematikan saka kapausan, peran profetik Amérika Sarékat lan Perserikatan Bangsa-Bangsa, ana ing njabaning kerangka ilahi sing wis kaparingaké marang dhèwèké déning para malaékat. Kanggo dhèwèké, kéwan galak sing munggah saka bumi ing Wahyu telulas iku kapausan.

Miller iku utusan sing arep digunakaké kanggo nyopot jubah Protestanisme saka tangan para pengaku Protestan sing wis metu saka Jaman Peteng. Mangsa nalika Amerika Sarékat bakal ngucap kaya naga, nalika Republikanisme malih dadi demokrasi lan Protestanisme murtad bakal sesarengan karo pamaréntahan murtad lan mbalèni manunggalé gréja lan nagara, kang dadi gambar saka kapapan, isih ana ing mangsa ngarep tumrap jamané. Mulané, dhèwèké ngupaya nyelehaké kitab Wahyu menyang sajroning kerangka ilahi sing wis diparingaké marang dhèwèké déning para malaékat.

Panjenenganipun kapilih supados mangertos tambahing kawruh ingkang kasil wonten ing taun 1798 nalika wahyu Kali Ulai ing Daniel wolu lan sanga kabikak segelé. Ing tembe, Amerika badhé mangertos wahyu Kali Hiddekel ing Daniel pasal sepuluh dumugi rolas ingkang kabikak segelé ing taun 1989, nalika, kados dene dipunandharaken wonten ing Daniel sewelas ayat patang puluh, nagara-nagara ingkang nggambaraken tilas Uni Sovyèt kasirnakaken déning kapausan lan Amérika Sarékat.

Kerangka sing diparingake déning para malaékat marang Future for America dhedhasar marang pangidentifikasian lan panganggoné ramalan sajroning konteks uni telu-lapis saka naga, kéwan, lan nabi palsu.

> “Pepadhang sing ditampi déning Daniel saka Gusti Allah kaparingaké mligi kanggo dina-dina pungkasan iki. Wahyu-wahyu sing didelengé ing pinggir kali Ulai lan Hiddekel, kali-kali gedhé ing Shinar, saiki lagi lumaku tumuju kasampurnané, lan sakehé prakara sing wis diramalaké iku enggal bakal kelakon.” Testimonies to Ministers, 112.

Para pengikut Miller nampilaké piwulang malaékat kapisan lan kapindho, ngumumaké kabukane pangadilan. Mbésuk tumrap Amerika yaiku nampilaké piwulang malaékat katelu.

> Aku wis nandur, Apolos nyirami; nanging Gusti Allah kang maringi tuwuhe. Mulane, sing nandur iku dudu apa-apa, mangkono uga sing nyirami iku dudu apa-apa; nanging Gusti Allah kang maringi tuwuhe. Saiki, sing nandur lan sing nyirami iku siji; lan saben wong bakal nampa ganjarane dhewe miturut pakaryane dhewe. Awit kita iki para kanca nyambut gawe bebarengan karo Gusti Allah: kowe iku palemahan tetandurane Gusti Allah, kowe iku bangunane Gusti Allah. Miturut sih-rahmate Gusti Allah kang kaparingake marang aku, kaya juru-bangun kang wicaksana, aku wis masang dhasare, lan wong liya ngedegake bangunan ana ing sandhuwure. Nanging saben wong kudu ngati-ati kepriye carane anggone ngedegake bangunan ana ing sandhuwure iku. Awit ora ana wong siji wae kang bisa masang dhasar liyane saliyane dhasar kang wis kasang, yaiku Yesus Kristus. 1 Korinta 3:6–11.

Supaya bisa ngaturake piweling malaékat katelu kanthi bener, panjenengan uga kudu ngaturake piweling malaékat kapisan lan kapindho, awit kita wis diparingi katrangan manawa ora bakal ana kang katelu tanpa kang kapisan lan kapindho. Piweling kapisan lan kapindho iku dhasaré, lan piweling katelu iku watu pucaké, nanging piweling katelu ora bakal naté nyélaki utawa mbantah piweling kapisan lan kapindho. Manawa mangkono, iku dudu piweling kang sajati.

> “Pesen kang kapisan lan kang kapindho diwènèhaké ing taun 1843 lan 1844, lan saiki kita ana ing sangisoré pangumuman pesen kang katelu; nanging katelu pesen mau isih kudu diprakirakaké. Saiki iki padha wigatiné kaya sadurungé yèn pesen-pesen mau diwedharaké manèh marang wong-wong kang ngupaya kayektèn. Kanthi pena lan swara kita kudu nggemakaké pangumuman iku, mratélakaké urutané, lan panyandhanganing wangsit-wangsit kang nuntun kita marang pesen malaékat kang katelu. Ora ana kang katelu tanpa kang kapisan lan kang kapindho. Pesen-pesen iki kudu kita aturaké marang jagad lumantar terbitan-terbitan lan pawiyatan, kanthi nedahaké ing garis sajarah kenabian prakara-prakara kang wis kalakon lan prakara-prakara kang bakal kalakon.” Selected Messages, buku 2, 104, 105.

Ana sawijining pangamatan sing becik banget tumrap sajarahé kaum Millerit lan sajarah kita. Kaum Millerit iku wiwitané, lan kita iku pungkasané. Wong-wong mau nyawisaké lan nguripi piwelingé malaekat kang kapisan lan kang kapindho. Kita nyawisaké piwelingé malaekat kang katelu. Pesené wong-wong mau sing ora kasegel (sesanti Ulai) kapanggih ana ing rong bab ing kitab Daniel, lan pesen kita (sesanti Hiddekel) kapanggih ana ing telung bab. Wong-wong mau ngenali bilai kang kapisan lan kang kapindho, lan nguripi ana ing sajroning kawujudan bilai kang kapindho. Kita ngenali lan nguripi ana ing sajroning kawujudan bilai kang katelu. Rangkah kerjané wong-wong mau tumrap panggunaan ramalan yaiku Roma kafir (naga) lan Roma kepausan (kewan). Rangkah kerja kita tumrap panggunaan ramalan yaiku Roma modern minangka kewan rangkep telu.

Nalika kita wiwit nimbang ciri khas Roma kapapalèn ing bab pitulas kitab Wahyu minangka kang kawolu, kang asalé saka pitu iku, prayoga kita nyemak apa kang dipahami déning para Millerit bab Roma sajroning sajarah dhasar. Malaékat katelu bakal nduwèni pepadhang tambahan, nanging pepadhang iku ora bakal nate mbantah kayektèn kang wis katetepaké.

Daniel pasal loro, pitu, wolu, sewelas, lan rolas ngenali Roma, ing antarané kakuwatan-kakuwatan liyané. Kita lagi nimbang rong tahap Roma sadurungé taun 1798; yaiku kafir lan kapausan minangka kerangka kanggo aplikasi-aplikasi kenabian Miller. Miller lan para perintis ngenali yèn “para begal saka bangsamu” ing Daniel pasal sewelas ayat patbelas nggambaraké Roma.

> Lan ing wektu-wektu iku bakal ana akèh wong nglawan ratu ing sisih kidul; uga para panyamun saka bangsamu bakal ngluhuraké awaké dhéwé kanggo netepaké wahyu mau; nanging wong-wong iku bakal tiba. Daniel 11:14.

Ana paling ora ana loro perkara penting kang kudu digatekake ing sajroning ayat iki. Tembung “wahyu” ing ayat iki iku salah siji saka loro tembung Ibrani ing kitab Daniel kang diterjemahake dadi “wahyu.” Salah siji saka tembung Ibrani kang diterjemahake dadi “wahyu” yaiku châzôn, lan tegesé impen, utawa sawijining ramalan utawa sawijining wahyu. Tembung châzôn nandhani sajarah kenabian, utawa sawijining jangka wektu, lan tembung iki kapanggih kaping sepuluh ing kitab Daniel lan tansah diterjemahake dadi “wahyu.”

Tembung Ibrani liyané sing uga dipunjarwakaké dados “sesanti” yaiku mar-eh’ lan tegesipun panampilan. Tembung mar-eh’ punika nuduhaké satunggaling pandelengan tunggal, satunggaling titik wekdal. Tembung Ibrani mar-eh’ kapanggih kaping tigang welas ing Kitab Daniel, lan dipunjarwakaké dados “sesanti” kaping enem, kaping sekawan dados “pasuryan,” kaping kalih dados “panampilan,” lan kaping setunggal dados “ayu rupane.”

Para begal saka bangsamu nglambangaké Rum, lan mulané bab kenabian ngenani Rum iku sing netepaké “wahyu” kenabian ing kitab Daniel. Awit saka iku, penting kanggo mangertèni wigatiné Rum minangka sawijining pralambang kenabian.

Logika kenabian nuntut bilih tembung “sesanti” ingkang makili sajarah kenabian punika sami “sesanti”-nipun ingkang dipunrembag wonten ing kitab Wahyu, awit ilham ngidentifikasi bilih Daniel lan Wahyu punika kitab ingkang sami, bilih kekalihipun silih nglengkapi, bilih kekalihipun ndadosaken satunggal lan satunggalipun sampurna, lan bilih garis wangsit ingkang sami ingkang wonten ing Daniel punika dipunlajengaken wonten ing Wahyu. Titik-titik punika ingkang dipunandharaken wonten ing Roh Wangsit sampun kalebet wonten ing runtutan artikel punika, mila kula boten badhe nyakup malih ing ngriki. Kula badhe nambah satunggal titik sanès ingkang ugi sampun kula lebokaken saking Sister White. Titik punika inggih menika bilih sedaya kitab wonten ing Kitab Suci sami ketemu lan pungkasanipun wonten ing kitab Wahyu. “Sesanti” sajarah kenabian (châzôn) ingkang kapanggih wonten ing Daniel lan dipuntegakaken kanthi pokok wangsit bab Rum, makili sesanti sajarah kenabian ing saindhenging Kitab Suci. Sedaya kitab wonten ing Kitab Suci sami ketemu lan pungkasanipun wonten ing Wahyu, lan Gusti Allah boten nate mbantah Sariranipun piyambak. Mboten nate! Menawi panjenengan ngira bilih Panjenenganipun sampun nglampahi mekaten, panjenengan saestu kirang mangertos satunggaling prakawis. Tembung Ibrani ingkang sami piyambakipun (châzôn) ugi dipunterjemahaken dados sesanti wonten ing kitab Wulang Bebasan.

> Ing panggonan kang ora ana wahyu, bangsa dadi rusak; nanging wong kang netepi angger-anggering Toret, begja wong iku. Wulang Bebasan 29:18.

Punika prakawis kapisan ingkang kedah dipunrembag bab ayat punika. Menawi kita klentu ngraosaken tegesipun Roma, mila kita boten saged netepaken wahyu sajarah kenabian. Kasunyatan punika sejatosipun nemtokaken sadaya upaya para Yesuit lan sanès-sanèsipun sajroning sajarah, ingkang sampun ngenalaken teologi palsu supados ngrusak pokok wosing Roma ing babagan kenabian. Nalika kita nimbang pangertosan dhasar babagan Roma, kita kedah ngèngeti prakawis punika.

> “Wong-wong kang dadi bingung ing pangertené bab Sabda, kang ora bisa weruh tegesé antikristus, mesthi bakal mapanaké awaké dhéwé ana ing sisihé antikristus. Saiki ora ana wektu tumrap kita kanggo nglebur karo donya. Daniel lagi ngadeg ana ing pandumané lan ing papané. Pamedharan-pamedharan saka Daniel lan saka Yohanes kudu dimangertèni. Pamedharan-pamedharan iku padha nerangaké siji lan sijiné. Pamedharan-pamedharan iku maringi marang donya kayektèn-kayektèn kang saben wong kuduné mangertèni. Pamedharan-pamedharan iki kudu dadi paseksi ana ing donya. Lumantar kayektènipun ing dina-dina pungkasan iki, pamedharan-pamedharan iku bakal nerangaké awaké dhéwé.” Kress Collection, 105.

Manawi sampeyan gagal mangertèni tegesé antikristus (Roma), sampeyan bakal gabung karo Roma, lan pepènget iki dipasang ing sajroning konteks bisa utawa ora bisa mangertèni kitab-kitab Daniel lan Wahyu. Kaum Millerit mbangun pangerten dhasar Adventisme ing sandhuwuring pangenalané marang Roma. Wong-wong mau mangertèni yèn Roma kaélingaké déning rong kakuwatan kang nggawé sepi, yèn kaloroné iku minangka fase-fase Roma, nanging ing titik sajarah iku wong-wong mau durung ana ing papan kanggo nyumurupi Roma minangka satunggaling persatuan telu-lapis kaya kang kaèlèkaké ana ing kitab Wahyu. Mulané, Daniel iku dhasar kang diwakili déning kaum Millerit, lan Wahyu iku watu pucak kang diwakili déning Future for America. Ana titik liyané saka Daniel sewelas ayat patbelas kang arep kita tandhani.

Miller lan para pelopor mangertos bilih citra ing impèné Nebukadnezar nggambaraken papat karajan: Babil, Medo-Persia, Yunani, lan Roma. Piyambakipun boten saged mirsani ngluwihi karajan kaping sekawan punika, awit piyambakipun mangertos bilih Roma kepausan namung satunggaling tahap kaping kalih saking Roma, lan mulane karajan kaping sekawan punika sampun pungkasan ing taun 1798. Saking sudut pandang sajarah ingkang dipungadhahi, tenger dalan kenabian ingkang taksih kantun namung Rawuhipun Kristus kaping kalih, ing pundi watu ingkang kapethik saking gunung badhé nempuh sikilé citra punika. Para Millerit ngenali pambédan kenabian antawisipun Roma kapir lan Roma kepausan, nanging amargi kapeksa nyelarasaken taun 1798 kaliyan wangsulipun Kristus, piyambakipun boten saged mirsani ngluwihi papat karajan.

> “Kita wus tekan ing sawijining jaman nalika pakaryan suci kagungané Allah dilambangaké déning sikil patung mau, kang ana wesi campur karo lempung lunak. Allah kagungan umat, umat pilihan, kang pangretené kudu kasucèkaké, lan kang ora kena dadi najis déning numpangaké kayu, suket garing, lan damèn ing sadhuwuré dhasar. Saben jiwa kang setya marang pepakoné Allah bakal weruh yèn ciri pambédané iman kita iku dina Sabat kapitu. Saupama pamaréntah ngurmati Sabat kaya kang wus dipréntahaké déning Allah, pamaréntah iku bakal ngadeg ana ing kakuwatané Allah lan ing pambéla marang iman kang biyèn wus dipasrahaké marang para suci. Nanging para negarawan bakal njunjung sabat palsu, lan bakal nyampur iman agamaé karo pangreksan marang anak saka kepausan iki, sarta ngluhuraké iku ngungkuli Sabat kang wis disucèkaké lan diberkahi déning Gusti, kang wus dipisahaké déning Panjenengané supaya manungsa netepi iku suci, minangka pratandha antarané Panjenengané lan umaté nganti sewu turunan. Campuran antarané kaprigelan grejawi lan kaprigelan nagari dilambangaké déning wesi lan lempung. Pasekuton iki lagi nglemahaké sakèhé kakuwatan pasamuwan-pasamuwan. Maringi pasamuwan kakuwataning nagara iki bakal ndatangkaké woh ala. Manungsa meh wus ngliwati tapel wates kasabarané Allah. Wong-wong mau wis nanduraké kakuwatané ana ing politik, lan wis sesambungan karo kepausan. Nanging bakal tekan wektuné nalika Allah bakal ngukum wong-wong kang wis mbatalaké angger-anggeré, lan panggawé ala mau bakal mbalela marang awaké dhéwé.” Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 4, 1168.

Wahyu pitulas punika minangka pambedhahan pungkasan tumrap karajan-karajan ing ramalan Kitab Suci, lan punika nedahaken bilih pitu karajan sampun rubuh lan bilih karajan kaping wolu punika satunggaling pakempalan rangkep tiga saking Roma modern. Menawi rujukan kapisan dhateng karajan-karajan ing ramalan Kitab Suci punika Daniel pasal kalih, lan punika temtu mekaten; mila rujukan pungkasan kedah dipungambaraken lumantar rujukan kapisan. Kadospundi sekawan karajan ing Daniel pasal kalih saged selaras kaliyan wolung karajan ing Wahyu pitulas?

Mulané, déné nalika kita nerusaké, kaum Millerit ora bisa ndeleng prastawa-prastawa profetik ngluwihi sajarahé dhéwé. Pesen sing padha mangertèni lan wartakaké ngenali Rawuhipun Kristus kaping kalih minangka tenger sabanjuré ing sajarah profetik. Nanging manawa pangerten Millerit bab Roma minangka pralambang sing netepaké wahyu sajarah profetik lan uga Daniel pasal kalih iku loro-loroné minangka kayektèn dhasar Millerit, kapriyé prakara iki bisa sarujuk karo wolung karajan ing pasal pitulas saka Wahyu?

Yèn panjenengan durung mesthi manawa patung ing Daniel pasal loro iku dhasar pokok, samubarang kang perlu panjenengan tindakaké mung nimbang bagan para pelopor taun 1843 lan 1850. Loro-loroné nggambaraké patung ing Daniel pasal loro ana ing jeroné. Sing ora kalah wigatiné, Ellen White nyatakake yèn kaloro bagan mau digawé miturut pituduhing Allah lan miturut rancangané Panjenengané.

> “Aku wis weruh manawa bagan 1843 iku dipandhegani dening astaning Pangéran, lan manawa iku ora kena diowahi; manawa angka-angka iku kaya kang Panjenengané karsakaké; manawa astanipun ana ing sandhuwuré lan ndhelikaké sawijining kaluputan ing sawetara angka, satemah ora ana wong kang bisa weruh, nganti astanipun dipunbusak.” Early Writings, 74, 75.

Babagan bagan 1850 iku, piyambakipun ngandika:

> “Aku weruh manawa Gusti Allah ana ing panggawéan nerbitaké bagan déning Sedulur Nichols. Aku weruh manawa ana sawijining wangsit ngenani bagan iki ing Alkitab, lan manawa yèn bagan iki katetepaké kanggo umaté Allah, yèn iki nyukupi kanggo wong siji, iku uga kanggo wong liyané, lan yèn wong siji mbutuhake bagan anyar kang digawé ing ukuran kang luwih gedhé, kabèh padha mbutuhake iku kanthi padha gedhéné.” Manuscript Releases, jilid 13, 359.

Ana sawijining paribasan kuna saka donya sing ngandharake, “Kekeliruan nduwèni akèh dalan, nanging kayekten mung nduwèni siji.” Ana sawetara warna kekeliruan sing wis digunakake kanggo nyegah wong-wong supaya ora ngerti yèn Roma modern ing Wahyu pitulas iku sirah kaping wolu sing kalebu saka pitu. Salah siji saka kekeliruan mau, sing digunakake déning para teolog Adventisme, yaiku sawijining panyalawengan gegayutan karo karajan-karajan sajarah. Ing kéné aku ora ngrujuk marang karajan-karajan ramalan Kitab Suci; iku loro tetenger sing béda. Karajan-karajan ramalan Kitab Suci ditetepake adhedhasar panyebutan kapisan ing Daniel pasal loro, nanging ana karajan-karajan sajarah sing ndhisiki Babel. Ellen White kanthi cetha netepake sapa waé karajan-karajan sajarah iku, nanging para teolog Adventisme nglirwakake paseksèn sing kaparingake lumantar ilham lan banjur nyipta runtutan karajan-karajan sajarah sing ndadekake pepeteng pangerten yèn Roma tansah metu minangka kaping wolu lan kalebu saka pitu. Nanging, Roma iku kang netepake wahyu iku.

Para teolog Adventisme lan Protestanisme murtad ngajokaké yèn karajan-karajan sajarah iku Mesir, Asyur, Babil, Medo-Persia, Yunani, Roma, lan sabanjuré. Sister White maringi pirsa marang kita yèn ana karajan katelu ing sajarah, kang dipilih déning wong-wong mau kanggo ditinggalaké. Apa wong-wong mau lagi ninggalaké karajan iku, utawa lagi ninggalaké Roh Wewadiné? Kaloroné.

> “Riwayaté bangsa-bangsa kang silih-gantos ngisi wekdal lan papan kang wis katetepaké tumrap wong-wong mau, tanpa disadhari maringi paseksi marang kayektèn kang tegesé piyambak padha ora mangertèni, ngandika marang kita. Marang saben bangsa lan marang saben wong ing jaman saiki, Allah wus nemtokaké sawijining papan ana ing rancangan ageng Panjenengané. Ing dina iki manungsa lan bangsa-bangsa lagi diukur nganggo bandhul timah ing astané Panjenengané kang ora nate klèru. Kabèh, marga saka pilihané dhéwé, lagi netepaké nasibé; lan Allah nguwasani samubarang kabèh kanggo kalaksanane kersanipun.”

> “Riwayat sing wis katetepaké déning Sang AKU IKI kang Maha Agung ana ing pangandikané, nyawijèkaké gegandhèngan siji lan sijiné ing rentengan pamedhar wangsit, wiwit saka kalanggengan ing jaman kapungkur nganti kalanggengan ing mangsa kang bakal teka, mratélakaké marang kita ana ing ngendi kita saiki sajroning lumakuné jaman-jaman, lan apa kang bisa diarep-arep ing wektu kang bakal teka. Sakabèhé sing wis dinubuataké déning pamedhar wangsit bakal kelakon, nganti tumeka ing wektu saiki, wis kababar ana ing kaca-kaca sajarah, lan kita bisa kakinthilan yèn samubarang kabèh kang isih bakal kelakon bakal kasampurnakaké manut tatanané.

> “Runtuhé pungkasaning sakehing pangwasané donya wis katetepaké kanthi cetha ana ing pangandikaning kayekten. Ing pameca sing kaucapaké nalika paukuman saka Gusti Allah dipratelakaké marang raja pungkasan Israel, kaparingaké pawarta mangkéné: ‘Mangkéné pangandikané Pangéran Yehuwah: Cekelen makhuta imam, lan copota makhuta karajan: … luhurana wong kang asor, lan asoraké wong kang luhur. Aku bakal mbalikké, mbalikké, mbalikké iku: lan iku ora bakal ana manèh, nganti rawuh Panjenengané kang dadi kagunganing haké; lan Aku bakal maringaké iku marang Panjenengané.’ Yehezkiel 21:26, 27.

> “Makutha sing dicopot saka Israèl banjur pindhah kanthi runtut marang karajan-karajan Babil, Medo-Pèrsia, Yunani, lan Roma. Allah ngandika, ‘Bab iku ora bakal ana maneh, nganti Panjenengane rawuh kang iku dadi haké; lan Aku bakal maringaké iku marang Panjenengane.’”

> “Wektu iku wis cedhak. Dina iki pratandha-pratandha jaman mratelakaké yèn kita lagi ngadeg ana ing ambanging prastawa-prastawa agung lan khidmat. Kabeh ing donya kita lagi guncang. Ing ngarepé mripat kita lagi kaleksanan ramalané Sang Juruwilujeng bab prastawa-prastawa sing bakal ndhisiki rawuhé: ‘Kowé bakal krungu bab perang lan kabar-kabar perang…. Bangsa bakal nglawan bangsa, lan karajan nglawan karajan; lan bakal ana pailan, pageblug, lan lindhu, ana ing warna-warna panggonan.’ Matius 24:6, 7.

> “Saiki iki minangka mangsa kang narik kawigatèn kanthi ngungkuli samubarang tumrap sakehing wong kang urip. Para panguwasa lan negarawan, wong-wong kang ngemban kalungguhan kapitadosan lan wewenang, para priya lan wanita kang ngudi pamikir saka sakehing golongan, manahé tumuju marang prastawa-prastawa kang dumadi ana ing sakiwa-tengen kita. Wong-wong mau lagi nyumurupi sesambungan antaraning bangsa-bangsa kang tegang lan ora ayem. Wong-wong mau mirsani kakuwataning swasana kang saya ngrebut saben unsur kadonyan, lan padha mangerténi yèn ana sawijining prakara gedhé lan nemtokaké kang mèh kalakon—yèn jagad iki wus ana ing pinggiring krisis kang nggegirisi banget.

> “Malaékat-malaékat saiki lagi nahan angin-angin pasulayan, supaya aja nganti padha nyebul sadurungé jagad iki kaundang marang paukuman bilai sing bakal nekani; nanging ana prahara kang lagi nglumpuk, siyap njeblug tumrap bumi; lan manawa Gusti Allah ndhawuhi para malaékat-Né nglepasaké angin-angin mau, bakal ana kaanan pasulayan kang mangkono rupa nganti ora ana pena siji waé kang bisa nggambaraké.

> “Kitab Suci, lan Kitab Suci waé, maringi pangerten kang bener bab prakara-prakara iki. Ing kéné kasingkap adegan-adegan pungkasan kang agung ing sajarahing donya kita, prastawa-prastawa kang wis nglantaraké ayangé luwih dhisik, swaraning rawuhé njalari bumi gumeter lan atiné manungsa luntur merga wedi.” Education, 178–180.

Wacana iki ngemu pepadhang kang akèh kanggo jaman kita, nanging kang arep daktuduhaké yaiku menawa Sister White kanthi cetha netepaké yèn karajan sajarah kang ndhisiki Babil iku Israel, dudu Asyur. Karajan-karajan sajarah kang dienggo déning para teolog nyingkiraké Israel minangka sawijining karajan sajarah, senadyan kuwasa lan kamulyan kang wus katetepaké sajroning paprentahan Raja Suléman, lan senadyan paseksèn langsung saka ilham lumantar Yéhezkièl lan Ellen White yèn makutha Israel pindhah marang Babil.

Manawa kita nerapake komentar sing kaparingake kanthi inspirasi marang karajan-karajan sajarahe, kita bakal nemokake manawa Israel perlu kaétang ana ing antarané karajan-karajan mau. Israel, Asyur, lan Mesir iku karajan-karajan sajarahe sing ndhisiki karajan kapisan ing wangsit Kitab Suci, yaiku Babil. Mulané, karajan kaping papat ing “sajarah” yaiku Babil, kaping lima yaiku Media-Persia, kaping nem yaiku Yunani, kaping pitu yaiku Rum kapir, lan kaping wolu yaiku Rum kapausan, kang asalé saka pitu mau, awit iku makili tahap kapindho saka Rum kapir. Miturut karajan-karajan sajarahe, Rum kapausan iku karajan kaping wolu, lan asalé saka pitu mau.

Ing Daniel pitu kita nemoni karajan-karajan ing ramalan Kitab Suci kang dilambangaké déning kéwan-kéwan buas. Babil iku singa kang banjur diterusaké déning bruwang, yaiku Medhia-Pèrsia. Kang katelu yaiku Yunani minangka macan tutul, lan banjur Rum minangka kéwan kang “nggegirisi lan ngedab-edabi” kang nduwèni “untu wesi.” Kéwan kang nggegirisi iku, cocog karo reca ing Daniel loro, yaiku Rum, karajan kaping papat ing ramalan Kitab Suci.

Para pengikut Miller mangertos bilih karajan kaping sekawan punika Roma, mila piyambakipun mangertos ciri-ciri kéwan ingkang nggegirisi punika mekaten, lan namung nerapaken sadaya ciri kenabian saking kéwan punika dhateng karajan kaping sekawan. Piyambakipun ningali bedanipun antawisipun Roma kafir lan Roma kapausan wonten ing pethikan punika, nanging boten saged ningali karajan kaping gangsal wonten ing ramalan Kitab Suci, awit piyambakipun kanthi leres migunakaken panyebutan kapisan bab karajan-karajan wonten ing ramalan Kitab Suci minangka titik acuanipun. Nanging bedanipun antawisipun kalih Roma punika wonten ing pethikan punika, ingkang nglilani kita nimbang bilih bedanipun antawisipun kalih Roma punika nggambaraken kalih karajan. Nanging punika sanes pokok ingkang badhé kita rembag.

> Mangkono pangandikané: Kéwan kaping papat iku bakal dadi karajan kaping papat ing bumi, kang bakal béda saka sakehé karajan, lan bakal nguntal saklumahing bumi kabèh, lan ngidak-idak bumi iku, sarta ngremuk dadi pecahan-pecahan. Lan sungu sepuluh kang metu saka karajan iki iku sepuluh ratu kang bakal jumeneng; lan sawisé wong-wong mau bakal ana liyane kang jumeneng; lan dhèwèké bakal béda saka kang rumiyin, lan bakal ngasoraké telung ratu. Lan dhèwèké bakal ngucap tembung-tembung gedhé nglawan Kang Mahaluhur, lan bakal ngeselaké para suci kagungané Kang Mahaluhur, lan bakal ngarah ganti mangsa lan angger-angger; lan wong-wong mau bakal dipasrahaké marang tangané nganti satiti lan satiti kaping pindho lan satengahing satiti. Nanging pangadilan bakal lenggah, lan panguwasané bakal dicabut, supaya dilalap lan dibinasakaké tekan pungkasan. Daniel 7:23–26.

Karajan kaping papat ing Daniel pasal loro iku Roma. Sungu sapuluh iku nglambangake sapuluh bangsa kang makili karajan Roma kapir, lan sadurunge Roma kepausan nguwasani jagad ing taun 538, telu saka karajan-karajan iku bakal disingkirake, utawa dicabut. Sawisé iku “sungu” “cilik” ing ayat wolu, kang nduwèni “mripat kaya mripating manungsa, lan cangkem kang ngucap prakara-prakara gedhe,” bakal muncul. Manawa ana sapuluh sungu ing karajan kaping papat lan telu disingkirake supaya “sungu cilik” bisa nggantèni telung sungu mau, mula nalika telung sungu iku disingkirake, kari pitu sungu, lan sungu cilik iku dadi sing kaping wolu, awit Roma tansah muncul dadi sing kaping wolu lan asalé saka pitu mau. Ana pepadhang kang akèh banget ngenani Roma ing rong tatarané ing pasal iki, nanging ing kéné kita mung maringi paseksi kapindho yèn kanthi profètis uga kanthi sajarah, Roma muncul dadi sing kaping wolu lan asalé saka pitu mau.

Ing bab wolu kita manggihi pangrembakan saka bab pitu. Bab iki sepisan maneh nandhani karajan-karajan ing ramalan Kitab Suci, nanging karajan kapisan, yaiku Babil, ora maneh kasebut, amarga nalika Daniel nampani wahyu ing bab wolu, wekasaning Babil wis banget cedhak. Ing bab iki, Medo-Persia digambarake kanthi wedhus gèmbèl lanang kang duwé loro sungu. Yunani digambarake kanthi wedhus lanang kang duwé siji sungu, kang banjur tugel lan ngasilake papat sungu saka sungu kang tugel iku. Sawisé iku ana “sungu cilik” kang muncul sawisé Yunani, lan sepisan maneh sungu cilik iku nglambangake Rum. Sanadyan Rum dudu turunane langsung saka kakaisaran Yunani, pethikan iki nggambarake sungu cilik mau kaya metu saka salah siji saka papat sungu kang njedhul ana ing karajan Yunani sawisé sungu kang kapisan—kang nglambangake Aleksander Agung—tugel. Rum dudu turunané wong Yunani, nanging Rum miwiti panaklukaning jagad saka tlatah Yunani, lan ing pangertèn iku, Rum metu saka salah siji saka papat sungu mau.

Mulané, ing bab wolu kita nemokaké seksi kapindho tumrap bab pitu. Media-Persia duwé sungu loro, Yunani duwé siji lan sawisé iku ana papat sungu manèh. Iku cacahé dadi pitu sungu sadurungé sungu Roma, awit sungu cilik iku metu saka salah siji saka papat sungu Yunani. Loro ditambah siji ditambah papat padha karo pitu, banjur Roma, yaiku sungu cilik, dadi kang kawolu lan iku kalebu saka pitu mau. Prayoga dicathet yèn ing pérangan iki, kang negesaké yèn Roma metu saka salah siji saka sungu-sungu Yunani, ana salah siji saka argumentasi kenabian kang paling wigati sing kudu diadhepi déning Miller lan para kanca sapegawéané sajroning sajarahé.

Para kaum Protestan ing sajarah iku negesake manawa sungu cilik saka Roma iku ora bisa dadi Roma, amarga ramalan iku netepake manawa sungu cilik mau metu saka salah siji saka patang sungu Yunani. Mulané padha nduduhaké yèn sungu cilik iku nglambangaké Antiochus Epiphanes, sing dadi salah siji raja Seleukia kang nerusaké garis sajarah sawisé pecahé kakaisaran sawisé sédané Alexander Agung. Pambantahan sajarah Millerit ngenani prakara iki gedhé banget, nganti ing bagan 1843 dicethakaké bantahan marang piwulang Protestan sing dhedhasar kasunyatan manawa Daniel weruh sungu cilik metu saka salah siji saka patang sungu Yunani lan mulané ora bisa nglambangaké Roma, awit Roma ora tumurun saka Yunani. Pambantahan iki mengaruhi kabèh perangan ing Daniel ing ngendi Roma diidentifikasi. Panyandhangan Protestan uga nyakup manawa “para begal saka bangsamu” ing ayat patbelas saka Daniel sewelas mesthi kudu Antiochus Epiphanes. Mulané para Millerit nyantumaké ing bagan sing diidentifikasi déning Sister White minangka “katuntun déning astané Pangéran lan ora kena diowahi,” sawijining rujukan marang Antiochus Epiphanes sing nerangaké apa sababé dhèwèké ora bisa dadi karajan kapapat iku. Apa Roma kang netepaké wahyu sajarah kenabian, utawa apa sawijining raja Seleukia sing séda luwih saka satus taun sadurungé Kristus miyos nglambangaké kakuwatan sing jumeneng nglawan Kristus nalika Panjenengané kasalib?

Pitakon sing bisa diajokaké yaiku, yagéné Daniel diparingi sesanti bab Roma metu saka salah siji sungu Yunani, manawa Roma dudu turunan langsung saka Yunani? Wangsulané yaiku yèn wiwitaning munggahé kakuwasan Roma diwiwiti ing wewengkon kang biyèn dadi tlatah Yunani, nanging yagéné wewatoning ramalan iku digambarake kanthi cara mangkono nganti ngidinaké tuwuhé kabingungan mau?

Paling ora ana siji jawaban, saliyané pentinge nyathet ing ngendi Roma wiwit munggah, yaiku yèn têka-têki bab Roma sing tansah metu kaping wolu lan asalé saka pitu iku kajawab déning kasunyatan yèn Roma digandhèngaké karo wilayah Yunani, supaya titik têka-têki mau, yaiku yèn Roma iku asalé saka pitu, tetep kajaga. Têka-têki iku pancèn sepenting kuwi, sanadyan kaum Millerit ora bakal bisa mangertèni gagasan mau saka sudut pandhangé dhéwé ing sajarah. Kasunyatan yèn kabèh rujukan, ora mung ing bagan 1843, nanging uga ing bagan 1850, iku minangka ilustrasi bab prakara-prakara sing ditandangi kanthi langsung ing Sabdaning Allah sing profetik, kajaba siji rujukan sing nekanaké yèn Antiochus Epiphanes dudu kakuwasan sing nglawan Kristus, ndadèkaké tambahan ing bagan mau dadi wigati banget. Sayang banget, nalika Adventisme ninggalaké dhasar-dhasaré, saiki wong-wong mau nemokaké awaké dhéwé mulang yèn kakuwasan ing ayat patbelas saka Daniel sewelas iku Antiochus Epiphanes lan dudu Roma! Saiki wong-wong mau mulang apa sing ditentang kanthi kuwat déning kaum Millerit nganti wong-wong mau nggambaraké pasulayan mau ana ing bagan 1843!

Karajan-karajaning sajarah nedahaké yèn Roma munggah minangka kang kaping wolu lan kalebu saka pitu iku. “Sungu cilik” ing pasal pitu sing ngucapaké “pangandika-pangandika gedhé nglawan Kang Mahaluhur” munggah minangka kang kaping wolu lan kalebu saka pitu iku. Sungu-sungu ing pasal wolu nedahaké yèn Roma munggah minangka kang kaping wolu lan kalebu saka pitu iku.

Ing artikel salajengipun kita badhé nimbang kados pundi Roma modern, kados ingkang dipunlambangaken wonten ing Wahyu pitulas, medal dados ingkang kaping wolu lan asalipun saking pitu punika. Sasampunipun punika kita badhé wangsul malih dhateng Daniel kalih lan netepaken punapa sebabipun papat karajan ing Daniel kalih, ingkang dados sebutan kapisan bab karajan-karajan wonten ing ramalan Kitab Suci, selaras kaliyan wolung karajan ing Wahyu pitulas.

Back to Articles