Article

# Élia — Nomer Sanga

Nabi Ngapusi

Author

Jeff Pippenger

Published

October 11, 2023

Formats

PDF
Word

Kita ngakhiri artikel pungkasan kanthi sawijining pethikan sing nyariosaken babagan “roh goroh.” Ing ngandhap punika salah satunggaling paragraf saking pethikan punika.

> “Para pelados sing ora kasucek lagi nglawan Gusti Allah. Wong-wong mau padha ngluhuraké Kristus lan allahing jagad iki sajroning ambegan sing padha. Sanadyan miturut pangakèné padha nampani Kristus, wong-wong mau ngrangkep Barabas, lan lumantar tumindaké padha kandha, ‘Dudu Wong Iki, nanging Barabas.’ Kabeh wong sing maca tetembungan iki, padha waspada. Sétan wis ngumuk ngenani apa kang bisa ditindakaké. Panjenengané ngira yèn bisa mbubaraké kasawijèn kang didongakaké déning Kristus supaya ana ing pasamuwané. Panjenengané ngandika, ‘Aku bakal maju lan dadi roh goroh kanggo ngapusi wong-wong sing bisa dakapusi, supaya padha ngritik, nyalahaké, lan ngapalsukaké.’ Menawa anaking cidra lan paseksi palsu ditampani déning sawijining pasamuwan kang wis nampa pepadhang gedhé, bukti gedhé, pasamuwan mau bakal mbuwang piwulang kang dikirim déning Gusti, lan nampani paneges-paneges kang paling ora lumrah lan panemu-panemu palsu sarta téyori-téyori palsu. Sétan ngguyu marang kabodhoané, awit panjenengané pirsa apa iku kayektèn.” Testimonies to Ministers, 409.

Muga “putraning cidra lan paseksi palsu diprenahaké déning sawijining pasamuwan sing wis nampani pepadhang kang ageng, bukti kang ageng, lan pasamuwan iku bakal mbuwang piwulang sing wis dikirim déning Pangéran, sarta nampani panegasan-panegasan sing paling ora lumrah lan pamrayoga-pamrayoga palsu lan tiori-tiori palsu.” Ing taun 1863, Adventisme Millerit ‘balik’ marang metodologi kang ora lumrah lan palsu sing digunakaké déning Protestanisme murtad lan nampik pangenalan William Miller ngenani pitung mangsa ing Imamat 26. Perkara bab ‘balik’ iku dipralambangaké déning para pambrontak ing Cacahing Yosua 14, nalika padha netepaké milih sawijining panglima lan bali menyang Mesir.

> Lan padha padha kandha siji marang sijiné, Ayo padha ngangkat sawijining panggedhé, lan ayo padha bali menyang Mesir. Cacah 14:4.

Bab ngenani “wangsul” marang Protestantisme sing murtad uga dipralambangake déning Yérémia, nalika ing pasal limalas, dhèwèké dipangandikani manawa para Protestan kang wis tiba bisa wangsul marang dhèwèké, nanging dhèwèké ora kena “wangsul” marang wong-wong mau.

> Aku ora lenggah ana ing pasamuwané para wong sing nggeguyu moyoki, lan aku ora bungah; aku lenggah piyambakan marga saka asta-Mu, awit Paduka wus ngebaki aku kalawan nepsu. Yagéné kasangsaranku langgeng, lan tatuning kawulan ora kena waras, kang ora gelem diobati? Punapa Paduka badhé dados tumrap kawula kados wong goroh, lan kados toya kang asat? Mulane mangkéné pangandikané Pangéran, Manawa kowé mratobat, Aku bakal mbalèkaké kowé manèh, lan kowé bakal ngadeg ana ing ngarsaningsun; lan manawa kowé misahaké kang aji saka kang nistha, kowé bakal dadi cangkemingsun; wong-wong mau supaya padha bali marang kowé, nanging aja kowé bali marang wong-wong mau. Lan Aku bakal ndadèkaké kowé tumrap bangsa iki kados témbok bêsi tuwangan kang kukuh; lan wong-wong mau bakal perang nglawan kowé, nanging ora bakal bisa ngalahaké kowé; awit Aku nunggil karo kowé kanggo ngluwari kowé lan ngentasaké kowé, mangkono pangandikané Pangéran. Yeremia 15:17–20.

Mbokmenawa ilustrasi kenabian sing paling cetha bab prinsip supaya ora bali marang Protestantisme murtad kapanggih ana ing carita nabi sing ora manut, kang nglantarake pesen pangreksan marang Yerobeam, raja kapisaning sepuluh taler sisih lor.

> Lan Sang Prabu ngandika marang abdiné Allah, “Mrenea mulih bebarengan karo aku, lan segerna awakmu; aku bakal maringi ganjaran marang kowé.” Nanging abdiné Allah ngandika marang Sang Prabu, “Sanadyan panjenengan maringi aku saparo saka griyaning panjenengan, aku ora bakal mèlu mlebu bebarengan karo panjenengan, uga ora bakal mangan roti utawa ngombé banyu ana ing panggonan iki; awit mengkono dhawuh kang katetepaké marang aku lumantar pangandikané Pangéran, mangkéné: Aja mangan roti, aja ngombé banyu, lan aja mbalek maneh lumantar dalan kang padha karo dalan nalika kowé teka.” Mulané dhèwèké lunga lumantar dalan liya, lan ora bali lumantar dalan kang dilakoni nalika teka ing Betel. 1 Para Raja 13:7–10.

Nabi kang ora manut iku wus diparingi dhawuh déning Gusti Allah supaya aja bali lumantar dalan kang padha karo dalan nalika tekané. Adventisme Millerit wus metu saka Protestantisme kang kagambar déning Sardis, lan dheweke ora kena bali. Sanadyan nabi kang ora manut iku pirsa kanthi cetha manawa dhèwèké ora kena bali lumantar dalan kang padha karo dalan nalika tekané, ana nabi palsu saka karajané Yerobeam kang ngandhani dhèwèké manawa Gusti Allah wis ngandika yèn nabi kang ora manut iku kudu bali menyang omahé nabi palsu mau lan mangan bareng karo dhèwèké. Senadyan ana pituduh saka Gusti Allah, dhèwèké malah nindakaké bab iku. Sawisé dhèwèké wiwit mangan panganané nabi palsu mau, Kitab Suci kanthi cetha nyatakake yèn nabi saka Samaria iku wus goroh.

> Ana sawijining nabi tuwa manggon ing Betel; lan anak-anake padha teka lan nyritakake marang dheweke sakehing pakaryan sing wis ditindakake dening abdiné Allah ing dina iku ing Betel; tembung-tembung kang wus diucapake marang raja, iku uga padha dicritakake marang bapake. Banjur bapake ngandika marang dheweke, “Liwat dalan endi dheweke lunga?” Awit anak-anake wus weruh dalan sing diliwati dening abdiné Allah kang teka saka Yehuda. Lan dheweke ngandika marang anak-anake, “Pasanana kuldi kanggo aku.” Mulané padha masanani kuldi kanggo dheweke; lan dheweke nunggangi iku, banjur lunga nyusul abdiné Allah, lan ketemu dheweke lagi lungguh ana ing sangisoring wit jati gedhé; banjur dheweke ngandika marang dheweke, “Apa kowé abdiné Allah kang teka saka Yehuda?” Panjenengané mangsuli, “Inggih, kula.” Banjur dheweke ngandika marang Panjenengané, “Ayo mulih bebarengan karo aku, lan dhaharana roti.” Nanging Panjenengané ngandika, “Aku ora kena bali bebarengan karo kowé, utawa mlebu karo kowé; uga aku ora bakal mangan roti utawa ngombé banyu bebarengan karo kowé ana ing panggonan iki; awit marang aku wus kapangandikakaké lumantar pangandikané Pangéran: Kowé aja mangan roti utawa ngombé banyu ana ing kono, lan aja bali liwat dalan sing padha karo dalan sing kokliwati nalika teka.” Dheweke banjur ngandika marang Panjenengané, “Aku uga nabi kaya kowé; lan sawijining malaékat wus ngandika marang aku lumantar pangandikané Pangéran, mangkéné: Baliakna dheweke bebarengan karo kowé menyang omahmu, supaya dheweke bisa mangan roti lan ngombé banyu.” Nanging dheweke ngapusi Panjenengané. Mulané Panjenengané banjur bali bebarengan karo dheweke, lan mangan roti ana ing omahé, sarta ngombé banyu. 1 Para Raja 13:11–19.

Nabi sing ora manut mau mangan lan ngombe bebarengan karo nabi goroh saka Samaria, tegesé dheweke nampani pesen saka nabi murtad, lan nampik pesené Gusti. Pesen kang wis dipocapaké kanthi setya déning dheweke ing dina sing padha. Dheweke ngerti temenan yèn dheweke ora kena bali, nanging dheweke tetep nindakaké iku. Sister White maringi katrangan marang kita yèn manawa “putraning cidra lan paseksen goroh dipun tampi déning sawijining pasamuwan kang wis nduwèni pepadhang gedhé, bukti gedhé, mula pasamuwan iku bakal mbuwang pesen kang wis diparingaké Gusti.” Ing sajarah Millerite, malaékat kapisan wus madhangi bumi kanthi kamulyané. Ing taun 1840, pesen malaékat kapisan digawa menyang saben stasiun misi ing saindenging jagad.

> “Pawarta bab enggal rawuhipun Gusti dhateng jagad kita kanthi panguwaos lan kamulyan ingkang ageng punika sajatos, lan ing taun 1840 kathah swanten ingkang kaangkat ing pangwartosanipun.” Manuscript Releases, volume 9, 134.

Ora suwé sawisé kuwi, Adventisme Millerit bali marang “goroh” yaiku metodologi Protestanisme murtad, lan mbuwang “pawarta saka Pangéran” kang wis dikirim déning Allah lumantar William Miller. Wong-wong mau mbuwang pawartané Musa kaya kang dipratélakaké déning Élia, lan “goroh” kang ditampa ing wiwitan sajroning sajarah Millerit iku nglambangaké “goroh” kang dipracaya ing pungkasan; “goroh” kang ndhatangaké kasasaran kang banget kuwat marang Adventisme Laodikia.

> lan sarana sakehing pangapusaning piala ana ing wong-wong kang padha nemahi karusakan; awit wong-wong mau ora nampani katresnan marang kayektèn, supaya padha kapitulungan. Lan marga saka iku Gusti Allah bakal ngutus marang wong-wong mau panyasaran kang banget kuwawa, supaya padha pracaya marang goroh: Supaya wong-wong mau kabèh padha kaukum, yaiku kang ora pracaya marang kayektèn, nanging malah rumangsa renaning piala. 2 Tesalonika 2:10–12.

Kita lagi ngupaya nduduhaké perané Élia minangka sawijining pralambang gegayutan karo sajarah-sajarah sing sejajar saka sungu Protestantisme lan sungu Republicanisme sajroning mangsa nalika karajan kaping nem saka ramalan Kitab Suci mrentah. Kasangsarané kanggo nglumpukaké kabèh prakara taun 1863 bebarengan miturut ramalan, paling ora tumrap aku, yaiku anané manéka warna garis sing padha sesambungan siji lan sijiné, kang nyandhak marang gagasan “logika meliwer”. Logika sing langsung lan cetha tansah dadi pendekatan sing paling becik, nanging ngenali kayektèn-kayektèn ilahi lan gegandhèngané kayektèn-kayektèn mau siji lan sijiné iku sawijining pakaryan kang angel, awit kayektèn-kayektèn iku ditemokaké ana ing Kitab Suci “ing kéné sathithik lan ing kana sathithik.”

> Sapa kang bakal diparingi kawruh déning Panjenengané? Lan sapa kang bakal didadèkaké mangertèni piwulang? Yaiku wong-wong kang wis disapih saka susu lan wis dipisah saka susu dhadha. Awit pranatan kudu ana ing sadhuwuré pranatan, pranatan ana ing sadhuwuré pranatan; garis ana ing sadhuwuré garis, garis ana ing sadhuwuré garis; ana sethithik ing kéné, lan ana sethithik ing kana. Yesaya 28:9, 10.

Iki uga sawijining pakaryan kang angel nalika para pamirsa sing dadi sasaran panjenengan dumadi saka wong-wong kang wis tepung karo kayekten-kayekten utama sing panjenengan rembugi, nanging ana liyané kang isih anyar bab sakabehé iki. Meh kabèh kayekten sing arep dakwènèhaké ringkesan ing artikel iki bisa katemu ana ing Tables-né Habakkuk. Supaya aja nganti kadéngé kaya dene aku nggunakaké ‘logika muter-muter’, aku bakal nyaritakaké marang panjenengan dhisik menyang ngendi kita arep tumuju, sadurungé kita temenan tekan ing kana.

Ing taun 1863, Adventisme Millerit Laodikia ngedegaké sawijining reca cemburu. Reca cemburu iku nggambaraké generasi kapisan saka patang generasi Adventisme Laodikia.

> Panjenengané banjur ngandika marang aku, “He, anaking manungsa, dongaken mripatmu saiki menyang arah lor.” Mulané aku ndongakaké mripatku menyang arah lor, lan lah, ing sisih lor, ana ing gapura mesbèh, patung meri iki ana ing lawanging mlebu. Yehezkiel 8:5.

Papat generasi pasamuwan Advent Dina Kaping Pitu dipratelakaké ana ing manéka péranganing Kitab Suci, nanging aku migunakaké Yèhèzkièl wolu minangka titik acuan utama. Sebabé yaiku yèn pasal wolu tumuju marang pasal sanga. Ing Yèhèzkièl sanga, panyegelan satus patang puluh papat ewu iku dipralambangaké, lan ing Testimonies, jilid lima, Sister White kanthi cetha ngenali kasunyatan iki. Ing komentar-komentar Sister White, piyambakipun kanthi cetha ngrembag rong golongan wong sing padha ngabekti ing Yérusalèm nalika panyegelan iku kelakon. Yèhèzkièl uga nindakaké prakara kang padha, lan golongan sing ora nampa segel iku dipralambangaké ana ing pasal wolu.

> “Golongan wong kang ora ngrasa prihatin marga saka kemunduran rohaniné dhéwé, lan ora nangisi dosa-dosané wong liya, bakal katinggal tanpa meteré Allah. Pangéran maringi dhawuh marang para utusané, yaiku wong-wong kang nyekel gaman panyembelihan ana ing tangané: ‘Padha melua dhèwèké ngubengi kutha, lan padha patènana: mripatmu aja melasi, lan aja padha welas asih: tumpesna babar pisan wong tuwa lan wong enom, prawan-prwan, bocah-bocah cilik, lan para wanita: nanging aja nyedhaki wong siji waé kang ana tandhané; lan wiwitana ana ing pasucèn-Ku. Banjur padha wiwit marang para wong tuwa kang ana ing ngarepé omah mau.’”

> “Ing kéné kita ndeleng yèn pasamuwan—papan suciné Gusti—dadi sing kapisan ngrasakaké pukulaning bebenduning Allah. Para wong tuwa, yaiku wong-wong sing wis diparingi pepadhang gedhé déning Allah lan sing wis ngadeg minangka para pangreksa kapentingan rohani umat, wus ngiyanati kapitayan sing dipasrahaké marang wong-wong mau. Wong-wong mau wis njupuk sawijining pamawas yèn kita ora prelu ngentèni mujijat lan panyingkapan kakuwasané Allah sing cetha kaya ing jaman biyèn. Jaman wus owah. Tembung-tembung iki nguwataké ora pracayané, lan wong-wong mau kandha: Gusti ora bakal nindakaké kabecikan, lan iya ora bakal nindakaké piala. Panjenengané kaluwihan sih-rahmat kanggo nekani umaté kanthi paukuman. Mangkono ‘Katentreman lan kaslametan’ dadi pamecuté wong-wong sing ora bakal manèh ngunggahaké swarané kaya slomprèt kanggo nuduhaké marang umaté Allah paneraké lan marang brayat Yakub dosa-dosané. Asu-asu bisu sing ora gelem ngonggong iki lah wong-wong sing ngrasakaké piwales adil saka Allah sing kasenggolan bebenduné. Wong lanang, para prawan, lan bocah-bocah cilik kabèh padha sirna bebarengan.” Testimonies, jilid 5, 211.

Bab wolu nggambarake wong-wong ing Yerusalem—“pasamuwan”—sing ana ing generasi kaping papat saka patang generasi, kang digambarake minangka sujud marang srengéngé.

> Panjenengané banjur nuntun aku mlebu ing plataran njero ing padalemané Pangéran; lan lah, ana ing lawanging Padalemané Allah, ing antarané emper lan misbyah, kira-kira ana rong puluh lima wong, gegeré madhep marang Padalemané Allah, lan raié madhep mangétan; lan padha nyembah srengéngé ing arah mangétan. Banjur Panjenengané ngandika marang aku: Apa kowé wis weruh iki, hé anaking manungsa? Apa iki prakara sepele tumrap brayat Yehuda, nganti padha nindakaké sakehing kanisthan sing ditindakaké ana ing kéné? Awit padha wis ngebaki nagara iki karo panganiaya, lan padha mbalèni manèh kanggo njalari Aku nesu; lan lah, padha ngaturaké pang menyang irungé. Mulané Aku uga bakal tumindak kanthi bebendu; mripat-Ku ora bakal ngéman, lan Aku ora bakal melasi; lan senajan padha sesambat ana ing kuping-Ku kanthi swara sora, Aku ora bakal miyarsakaké wong-wong mau. Yehezkiel 8:16–18.

Kaya dene ing laporan ala saka sepuluh telik, patlikur pemimpin pambrontakan kang padha nyembah srengéngé iku wus “nggugah” paukané Pangéran. Angger-angger Minggu iku dadi “dina panggugah” kang ditunjuk luwih dhisik déning para nabi. Bab sanga nerangaké wong-wong kang nampa segelé Allah ing titi mangsa sing padha, awit bab iku mung mbalèni lan ngrembakakaké Bab wolu.

> “Panyegelan para abdiné Allah [Wahyu pitu] punika sami kaliyan ingkang kaparingaken dhateng Yeheskiel wonten ing salebeting wahyu.” Testimonies to Ministers, 445.

Ing taun 1863, generasi kapisan Adventisme Laodikia wiwit nglembara lumantar ara-ara samun. Sajarah kenabian sing ngenali gambar meri ing taun 1863 iku yaiku pedhet emasé Harun. Ciri-ciri kenabian saka pedhet emas iku yaiku manawa iku sawijining gambar kéwan galak, lan iku emas. Emas iku pralambang Babil, mula pedhet emasé Harun iku gambar kéwan galaké Babil. Gambar kéwan galak iku mung ditegesi minangka gabungan gréja lan nagara, kanthi gréja nguwasani sesambetan kasebut.

> “Nanging apa ta ‘gambar marang kéwan galak’ iku? lan kepriyé anggoné bakal digawé? Gambar iku digawé déning kéwan galak sing sungu loro, lan iku minangka gambar marang kéwan galak. Iku uga sinebut gambaré kéwan galak. Mulané, supaya mangerténi kaya apa gambar iku lan kepriyé anggoné bakal digawé, kita kudu nyinaoni ciri-ciri saka kéwan galak iku dhéwé—kapapaan.”

> “Nalika pasamuwan wiwitan dadi rusak awit nyimpang saka kasederhanaan Injil lan nampani ritus lan adat istiadat kapir, pasamuwan iku kelangan Roh lan panguwasané Allah; lan supaya bisa nguwasani nurani wong akèh, pasamuwan iku ngupaya panyengkuyung saka kakuwasan kadonyan. Asilé yaiku kapausan, sawijining pasamuwan sing nguwasani kakuwasan nagara lan nggunakaké iku kanggo nglajengaké ancas-ancasé dhéwé, mligi kanggo ngukum ‘heresy.’ Supaya Amérika Sarékat bisa mbentuk gambar kéwan iku, kakuwasan agama kudu nganti mangkono nguwasani pamaréntahan sipil satemah wewenangé nagara uga bakal digunakaké déning pasamuwan kanggo nggayuh ancas-ancasé dhéwé.” The Great Controversy, 443.

Pedhèt sapi lanang sing digawé déning Harun iku digawé nalika Musa lagi nampi Sepuluh Préntah. Préntah kapindho nglarang panyembahan brahala, lan nyakup gambaran sapérangan bab sipatipun Allah, nalika mratélakaké Allah minangka Allah sing cemburu.

> Aja gawé reca pepahat kanggo awakmu, utawa rupa samubarang apa waé sing ana ing langit ing dhuwur, utawa sing ana ing bumi ing ngisor, utawa sing ana ing banyu ing sangisoring bumi; aja sujud nyembah marang iku, lan aja ngabekti marang iku; awit Aku, Pangeran Yehuwah, Gusti Allahmu, iku Allah kang cemburu, kang nekakaké paukuman merga pialaning para bapa marang anak-anak nganti turun kang katelu lan kang kapapat saka wong-wong kang sengit marang Aku; lan kang ngetingalaké sih-rahmat marang éwonan wong, yaiku marang wong-wong kang tresna marang Aku lan netepi pepakon-Ku. Pangentasan 20:4–6.

Patung pedhèt mas gawéané Harun, amarga iku brahala, nggambaraké sawijining citra cemburu, awit iku njalari bebendu kang bener sing meksa Musa mbuwang mudhun lan mecah loro loh pisanan saka Sepuluh Préntah. Karep kita yaiku nduduhaké yèn bagan palsu taun 1863 iku kagambar déning pedhèt masé Harun. Cemburuné Allah kawedhar marang pedhèt masé Harun, awit pedhèt mas iku nggambaraké allah palsu. Pedhèt iku minangka perwakilan palsu saka Allah. Harun ngumumaké yèn iku makili para allah sing wis ngluwari wong-wong mau saka pangawulan ing Mesir. Loro loh kang dipatèni Musa ing sajarah iku mau, minangka “salinan” saka wataké Allah kang sejati, yaiku Allah sing satemené wis ngetokaké wong-wong mau saka Mesir. Bagan palsu kang digawé ing taun 1863 iku minangka citra cemburu, awit iku mecah loro loh ing Habakuk pasal loro kanthi nyirnakaké pitu wektu saka sumpahé Musa.

> “Aku wis weruh manawa bagan taun 1843 iku dipandhegani déning astané Pangéran, lan manawa bagan iku ora kena diowahi; manawa angka-angkane iku kaya kang dikarsakaké déning Panjenengané; manawa astané ana ing sandhuwuré lan ndhelikaké sawijining kaluputan ing sawetara angka, satemah ora ana wong siji waé kang bisa ndeleng, nganti astané dijupuk.” Early Writings, 74, 75.

Salajengipun Ellen White nambahaken dhateng prentah supados boten ngowahi bagan 1843, kanthi katrangan “kajaba kanthi inspirasi.”

> “Aku weruh manawa bagan lawas iku diparingi pituduh déning Pangéran, lan manawa ora ana siji waé gambaré kang kena diowahi kajaba lumantar ilham. Aku weruh manawa gambar-gambar ing bagan iku kaya kang dikarsakaké déning Allah, lan manawa asta-Nya ana ing sandhuwuré lan ndhelikaké sawijining kaluputan ing sawatara gambar, supaya ora ana wong kang weruh nganti asta-Nya kasingkiraké.” Spalding and Magan, 2.

Yakobus lan Ellen White padha manggon bebarengan karo kulawargané Otis Nichol nalika kulawarga Nichol nyiapaké lan nerbitaké bagan taun 1850. Mung siji prakara sing “diowahi” ing bagan taun 1850, yaiku yèn taun ‘1844’ digunakaké kanggo nggantèkaké taun ‘1843,’ sing sadurungé wis kapacak ing bagan taun 1843. Mung siji prakara sing “diowahi,” yaiku pambeneran marang “kaluputan” sing Gusti Allah wis nahan astanipun ing sandhuwuré. Inspirasi saka nabi wadon mau ana ing omah kuwi piyambak, ing papan bagan taun 1843 “diowahi” dadi bagan taun 1850, lan pitu mangsa saka Imamat likur nem tetep katetepaké ana ing bagan kuwi, kaya dene wis ana ing bagan taun 1843.

Pepakon kapindho nyakup pérangan liyané saka teka-teki kenabian iki, amarga pepakon iku nerangaké yèn Gusti Allah ngetung turun-temurun nganti Panjenengané nekani piala kang dumadi. Ing taun 1863 wiwitlah generasi kapisan saka gréja Advent Hari Ketujuh, awit gerakan Millerit rampung ing wektu iku.

Loro loh watu Angger-angger Sepuluh nglambangaké loro loh Habakuk, nanging uga nglambangaké loro roti unjukan Pentakosta, yaiku siji-sijiné pisungsung ing palayanan papan suci kang ngandhut dosa. Panyatane kakuwasané Gusti Allah ing wektu diparingaké Angger-angger Sepuluh, panyatane kakuwasané Gusti Allah ing wektu kawutahan Pentakosta, lan panyatane kakuwasané Gusti Allah ing sajarah loro bagané para Millerit, kabèh iku nglambangaké panyatan pungkasan saka kawutahan Roh Suci ing udan pungkasan. Loro roti unjukan Pentakosta makili wong satus patang puluh papat èwu kang kaangkat minangka panji nalika udan pungkasan.

Roti ombak Pentakosta iku kudu disawisaké nganggo “ragi”, kang nglambangaké dosa, nanging ragi mau dirusak déning proses panggangan.

> Ing wektu iku, nalika wong akèh sing ora kaétung padha nglumpuk bebarengan nganti padha idak-idakan siji lan sijiné, Panjenengané wiwit ngandika dhisik marang para sakabate: Padha waspada marang raginé wong Farisi, yaiku lamis. Lukas 12:1.

Roti gelombang iku minangka kurban woh kawitan.

> Kowé kudu nggawa metu saka padununganmu roti ayunan loro, sabené saka rong pérsepuluhan; iku kudu digawe saka glepung alus; kudu dipanggang nganggo ragi; iku minangka woh kawitan kagem Pangéran. Imamat 23:17.

Satus patang puluh papat ewu iku woh kawitan kang kasokaké minangka pisungsung ing dina-dina wekasan.

> Lan aku nyawang, lah ana Cempenge wedhus ngadeg ana ing Gunung Sion, lan bebarengan karo Panjenengane ana satus patang puluh papat èwu wong, kang ing bathuké tinulisan asmané Sang Rama. Lan aku krungu swara saka swarga, kaya swarané banyu akèh, lan kaya swarané gludhug gedhé; lan aku krungu swarané para pemain kecapi padha ngunekaké kecapiné. Lan padha ngidung kaya-kaya kidung anyar ana ing ngarsané dhampar, lan ana ing ngarsané papat titah urip, lan para pinituwa; lan ora ana wong siji waé kang bisa sinau kidung iku kajaba satus patang puluh papat èwu wong, kang wis kaentas saka bumi. Iki padha wong-wong kang ora kecemaran déning wong wadon; awit padha prawan. Iki padha wong-wong kang ndhèrèk Sang Cempenge wedhus menyang ngendi waé Panjenengane tindak. Iki padha wong-wong kang wis kaentas saka antarané manungsa, dadi woh kawitan kagungané Allah lan kagungané Sang Cempenge wedhus. Lan ing cangkemé ora katemu cidra; awit padha tanpa cacad ana ing ngarsané dhamparé Allah. Wahyu 14:1–5.

Golongan para panyembah ing dina-dina wekasan sing ora bakal tau mati, kang dipralambangaké déning Élia, bakal wus ngalahaké dosa kanthi sampurna, awit geni panyucèn kang digawa marang wong-wong mau déning Utusaning Prajanjian, temenan matengake lan nyingkiraké ragi saka para putrané Lèwi.

> Lah, Ingsun bakal ngutus utusan-Ku, lan dheweke bakal nyawisake dalan ana ing ngarsaning Ingsun; lan Pangéran, kang kokupaya, bakal dumadakan rawuh menyang Padalemané; iya iku utusaning prejanjian, kang koksenengi: lah, Panjenengané bakal rawuh, mangkono pangandikané Pangéran sarwa dumadi. Nanging sapa kang bisa tahan ing dina rawuhipun? lan sapa kang bakal tetep jejeg nalika Panjenengané ngatingal? amarga Panjenengané iku kados geni panyepuh, lan kados sabuné tukang ngumbah: Lan Panjenengané bakal lenggah kados panyepuh lan panyucek salaka: lan Panjenengané bakal nucèkaké para putrané Lèwi, lan ngresiki wong-wong mau kados emas lan salaka, supaya wong-wong mau bisa nyaosaké marang Pangéran pisungsung kanthi kabeneran. Banjur pisungsungé Yehuda lan Yerusalem bakal ndadosaké renaning Pangéran, kados ing jaman kuna, lan kados ing taun-taun biyèn. Maleakhi 3:1–4.

Pisungsung sing “kaya ing jaman kuna” iku yaiku pisungsung ombak Pentakosta awujud roti loro. Iku diangkat dadi pisungsung, nandhani nabi loro kang dipatèni ana ing dalan-dalan, lan banjur padha kaangkat menyang swarga minangka panji, ing wiwitaning krisis hukum Minggu.

Nalika Harun ngasilaké pedhèt emasé, dhèwèké nyatakaké yèn pedhèt iku para allah sing wus ngetokaké wong-wong mau saka Mesir, banjur ngumumaké sawijining riyaya kanggo Pangéran.

> Lan dheweke nampani iku saka tangané wong-wong mau, banjur mbentuk iku nganggo piranti ukir, sawisé digawé dadi anak sapi tuangan; lan wong-wong mau padha matur, Iki allah-allahmu, hé Israèl, kang wus nggawa kowé metu saka tanah Mesir. Nalika Harun ndeleng iku, banjur dhèwèké yasa mesbèh ana ing ngarepé; lan Harun mratélakaké dhawuh, pangandikané, Sesuk bakal ana riyaya kagem Pangéran. Pangentasan 32:4, 5.

Nalika karajan Israèl sisih lor mbrontak misah saka karajan Yéhuda sisih kidul, Yerobeam, ratu Israèl kang kapisan, kanthi sengaja ngenalaké sawijining tata ibadah palsu ing rong kutha, ngucapaké pranyatan kang padha kaya Harun, kanthi nyatakaké yèn anak sapi emas loro iku para allah kang nuntun wong-wong mau metu saka Mesir, lan netepaké sawijining riyaya palsu kaya kang tau ditindakaké déning Harun.

> Lan Yerobeam ngandika ing sajroning atiné, “Saiki karajan iki bakal bali menyang brayaté Dawud. Manawa bangsa iki munggah kanggo ngaturaké kurban ing Pedalemané Pangéran ing Yérusalèm, mula atiné bangsa iki bakal malih manèh marang gustiné, yaiku Réhabeam, raja Yéhuda, lan wong-wong iku bakal matèni aku, banjur bali manèh marang Réhabeam, raja Yéhuda.” Mulané sang raja banjur rembugan, lan gawé anak sapi emas loro, sarta ngandika marang wong-wong mau, “Kowé wis kakehan munggah menyang Yérusalèm; lah iki para allahmu, hé Israèl, kang wus ngirid kowé metu saka tanah Mesir.” Banjur sijiné dipasang ana ing Bètèl, lan sijiné manèh dilebokaké ana ing Dan. Lan prakara iki dadi dosa, amarga bangsa iku lunga nyembah ana ing ngarepé sijiné, nganti tekan Dan. Panjenengané uga yasa omah-omah papan-papan pangibadah ing dhuwur, sarta ngangkat para imam saka golongan rakyat kang asor dhéwé, kang dudu saka bani Lèwi. Lan Yerobeam netepaké sawijining riyaya ing sasi kawolu, ing dina kaping limalas sasi iku, padha kaya riyaya kang ana ing Yéhuda, lan panjenengané ngaturaké kurban ing mesbèh. Mangkono uga kang ditindakaké ana ing Bètèl, ngaturaké kurban marang anak-anak sapi kang wus digawé; lan ana ing Bètèl panjenengané ngangkat para imam kanggo papan-papan pangibadah ing dhuwur kang wus digawé mau. Mangkono panjenengané ngaturaké kurban ing mesbèh kang wus digawé ana ing Bètèl, ing dina kaping limalas sasi kawolu, yaiku ing sasi kang dirancang déning atiné dhéwé; lan netepaké sawijining riyaya kanggo bani Israèl; lan panjenengané ngaturaké kurban ing mesbèh, sarta ngobong menyan. 1 Para Raja 12:26–33.

Dan tegesé pangadilan, lan makili sawijining kaanan; Bethel tegesé griyané Allah. Kados déné ing pambrontakané Harun lan pambrontakané ratu Yérobéam, pralambang-pralambang punika nandhakaké gabungan gréja lan nagara kang ing pungkasané dumadi ing angger-angger Minggu ing Amérika Sarékat.

Angger-angger Minggu dumadi ing pungkasan Adventisme, lan ing wiwitan Adventisme, gerakan sing ing mangsa panas taun 1844 wis kaidentifikasi minangka sungu Protestan, banjur nyawiji kanthi sah karo sungu Republik. Mangkono, pambrontakané Harun lan Yerobeam makili loro-loroné taun 1863 lan angger-angger Minggu sing enggal bakal teka.

Alesanipun yèn utusaning prejanjian punika nyucekake “para putraning Lèwi” lan boten salah satunggaling taler sanèsipun, awit ing wekdal pambrontakan pedhèt emasipun Harun, taler Lèwi ingkang jumeneng bebarengan kaliyan Musa. Amargi kasetyanipun, lajeng dipunangkat dados taler ingkang nglambangake imamat, satunggaling pakurmatan ingkang sadèrèngipun sampun kaancang supados kapandukung déning para pambajeng saking saben taler. Punika sababipun Yéroboam mesthekake bilih imamat palsunipun boten saking para putraning Lèwi, nanging malah damel imam-imamipun “saking wong-wong ingkang asor piyambak, ingkang dudu saking para putraning Lèwi.”

Para putrané Lewi iku wong-wong sing kasucekaké déning geni minangka panji, utawa pisungsung gingsul nalika krisis undhang-undhang Minggu. Sajarah krisis undhang-undhang Minggu ing dina-dina wekasan ditipèkaké déning krisis taun 1863, nalika sungu Protestan sing nembe diidentifikasi mau kanthi sah kaiket marang sungu Republik. Isih ana siji garis sajarah manèh kang kudu kita rembug sadurungé kita miwiti nliti pérangan-pérangan Kitab Suci sing nembe kita rujuk.

Garis punika inggih taun 1856, lan prakawis punika badhé kita rembag wonten ing artikel kita salajengipun.

> “Rawuhipun Kristus minangka Imam Agung kita dhateng papan ingkang Mahasuci, kagem panyucekan papan suci, kados ingkang kapandharaken wonten ing Daniel 8:14; rawuhipun Putraning Manungsa dhateng Sang Sepuhing Jaman, kados ingkang kaandharaken wonten ing Daniel 7:13; saha rawuhipun Gusti dhateng Padalemanipun, kados ingkang sampun dipunwratelakaken déning Maleakhi, punika katerangan-katerangan bab prastawa ingkang sami; lan punika ugi dipunlambangaken déning rawuhipun panganten kakung dhateng pahargyan palakrama, kados ingkang dipunandharaken déning Kristus wonten ing pasemon bab sepuluh prawan, ing Matius 25.” The Great Controversy, 426.

Back to Articles