Article

# The Book of Daniel - Number One-Hundred and Sixty-One

Даниял кітабы - Жүз алпыс бірінші бөлім

Rome’s Role in Establishing the Vision of Bible Prophecy: A Detailed Examination of Daniel Chapter Eleven

Киелі кітаптағы пайғамбарлық аянды орнықтырудағы Римнің рөлі: Даниял кітабының он бірінші тарауына жан-жақты зерттеу

Author

Jeff Pippenger

Published

March 27, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

The vision of Daniel chapter eleven, is the main point of reference for all the visions of Bible prophecy, and the vision of chapter eleven is established by the symbol of Rome.

Даниял кітабының он бірінші тарауындағы аян — Киелі кітаптағы пайғамбарлықтың барлық аяндары үшін негізгі тірек нүктесі, ал он бірінші тараудың аяны Римнің нышаны арқылы бекітіледі.

> And in those times there shall many stand up against the king of the south: also the robbers of thy people shall exalt themselves to establish the vision; but they shall fall. Daniel 11:14.

> Сол замандарда оңтүстік патшаға қарсы көп адам көтеріледі; халқыңның ішіндегі зорлықшылдар да аянды жүзеге асыру үшін өздерін көтереді; бірақ олар құлайды. Даниял 11:14.

Jones addresses the previous verse as follows:

Джонс алдыңғы аятқа былайша тоқталады:

> “When the Amorites had filled up the measure of their iniquity, their place was given to Israel, the people of God. When Israel, following the way of the heathen, filled also the cup of iniquity, God brought up the kingdom of Babylon, and took all away. When Babylon had filled up the cup of its iniquity, the power was transferred to Persia. And when the angel was turned away by the wickedness of the Persians, then the prince of Grecia comes in and sweeps it away.”

> «Аморлықтар өз заңсыздықтарының өлшемін толтырғанда, олардың орны Құдай халқы — Исраилге берілді. Ал Исраил, басқа халықтардың жолымен жүріп, заңсыздық тостағанын да толтырғанда, Құдай Бабыл патшалығын көтеріп, бәрін тартып алды. Бабыл өз заңсыздығының тостағанын толтырғанда, билік Парсыға көшірілді. Ал персілердің зұлымдығы салдарынан періште теріс айналған кезде, сонда Грекияның әміршісі келіп, оны сыпырып алып кетеді».

> “And how long was the power of Grecia to continue? When was it to be broken? ‘When the transgressors were come to the full.’ That nation stands until it has filled up the measure of its iniquity, and then the power is transferred to another kingdom. That power to which it was transferred was the Roman, as we learn from Daniel 11:14. ‘And in those times there shall many stand up against the king of the south; also the robbers of thy people shall exalt themselves to establish the vision; but they shall fall.’ This nation is pointed out as a nation of robbers—the children of robbers, as says the margin of the text.

> «Ал Грекияның билігі қанша уақытқа дейін жалғасуы тиіс еді? Ол қашан күйреуі тиіс еді? “Қылмыс жасаушылардың күнәсі толысқан кезде”. Ол халық өз заңсыздығының өлшемін толтырғанға дейін тұрады, содан кейін билік басқа бір патшалыққа беріледі. Билік берілген сол күш — Рим еді, мұны біз Даниял 11:14-тен білеміз. “Сол замандарда оңтүстіктің патшасына қарсы көп адам көтеріледі; сенің халқыңның арасындағы қарақшылар да аянды орнықтыру үшін өздерін жоғары көтереді; бірақ олар құлайды”. Бұл халық қарақшылардың халқы ретінде — мәтіннің шеткі ескертпесінде айтылғандай, қарақшылардың балалары ретінде — көрсетілген.»

> “These are the ones to whom the kingdom is now given, and what for?—‘The children of robbers shall exalt themselves to establish the vision.’ When this nation comes upon the scene, then there enters that which establishes the vision, that which is one great object of the vision, the one chief landmark in the line of vision which God has given through the prophets for all time.” A. T. Jones, The Columbian Year and the Meaning of the Four Centuries, 6.

> «Патшалық енді осыларға беріледі, ал не үшін? — “Көріністі орнықтыру үшін қарақшылардың балалары өздерін көтереді”. Осы халық тарих сахнасына шыққанда, сол көріністі орнықтыратын нәрсе енеді; ол — көріністің ұлы нысандарының бірі, Құдайдың пайғамбарлар арқылы барлық заман үшін берген көрініс желісіндегі ең басты межелік белгі». А. Т. Джоунс, The Columbian Year and the Meaning of the Four Centuries, 6.

Jones says when the Roman power “comes upon the scene, then there enters that which establishes the” … “line of vision which God has given through the prophets for all time.” In Miller’s history the Protestants taught, as Laodicea Adventism now does, that the robbers of thy people represent Antiochus Epiphanes, a Seleucid king who ruled from 175 to 164 BC. He was a member of the Seleucid dynasty, which was one of the Greek successor states which came out of the breakup of Alexander the Great’s empire. The disagreement over this issue was so specific in Millerite history, that the identification of Antiochus Epiphanes is represented upon the 1843 pioneer chart.

Джонс Рим билігі «сахнаға шыққанда, сонда Құдай пайғамбарлар арқылы барлық заман үшін берген» … «көрініс желісін орнықтыратын нәрсе енеді» дейді. Миллердің тарихында протестанттар, Лаодикия адвентизмі қазір қалай үйретсе, солай, сенің халқыңның қарақшылары б.з.д. 175 жылдан 164 жылға дейін билік еткен селевкілік патша Антиох Епифанды білдіреді деп үйретті. Ол Селевкілер әулетінің мүшесі еді; бұл әулет Александр Македонскийдің империясы ыдырағаннан кейін пайда болған грек мұрагер мемлекеттерінің бірі болатын. Бұл мәселе жөніндегі келіспеушілік Миллерит тарихында соншалықты нақтылы болды, тіпті Антиох Епифанның кім екендігін айқындау 1843 жылғы ізашарлар кестесінде көрсетілген.

The reference to Antiochus on the chart represents the only reference to something that is not found in God’s prophetic Word. It is there to refute the false teachings of the Protestants of that period, which is now the false teaching of Laodicean Adventism. Whether William Miller understood the depth of importance in understanding that Rome is the earthly power that establishes the “line of vision which God has given through the prophets for all time,” is doubtful, but it was clear enough to soundly defend the fact that Rome establishes the vision.

Сызбадағы Антиохқа жасалған сілтеме Құдайдың пайғамбарлық Сөзінде кездеспейтін нәрсеге жасалған жалғыз сілтеме болып табылады. Ол сол кезеңдегі протестанттардың жалған ілімдерін, ал қазір Лаодикеялық адвентизмнің жалған ілімі болып отырған көзқарасты теріске шығару үшін сонда орналастырылған. Уильям Миллер Римнің «Құдайдың барлық заманға арнап пайғамбарлар арқылы берген көру желісін» орнататын жердегі билік екенін түсінудің маңыздылығының тереңдігін ұқты ма, бұл күмәнді; бірақ Римнің аянды орнататыны туралы шындықты нық қорғауға жеткілікті дәрежеде айқын болғаны анық.

> Where there is no vision, the people perish: but he that keepeth the law, happy is he. Proverbs 28:14.

> Аян жоқ жерде халық азады; ал заңды сақтайтын адам бақытты. Нақыл сөздер 28:14.

Solomon recorded that where there is no vision, the people perish, and the Hebrew word “vision,” in verse fourteen is the same as in Solomon’s proverb. The vision is a life-or-death proposition, and the “vision” is established by the symbol of Rome. The word “vision” in verse fourteen, is the same word for vision in Habakkuk, chapter two.

Сүлеймен аян жоқ жерде халықтың құритынын жазып қалдырды, ал он төртінші аяттағы «аян» деген еврей сөзі Сүлейменнің нақыл сөзіндегі сөзбен бірдей. Аян — өмір мен өлімге қатысты мәселе, әрі бұл «аян» Римнің нышаны арқылы бекітіледі. Он төртінші аяттағы «аян» деген сөз Хабаққұқ кітабының екінші тарауындағы аян деген сөзбен бірдей.

> I will stand upon my watch, and set me upon the tower, and will watch to see what he will say unto me, and what I shall answer when I am reproved. And the Lord answered me, and said, Write the vision, and make it plain upon tables, that he may run that readeth it. For the vision is yet for an appointed time, but at the end it shall speak, and not lie: though it tarry, wait for it; because it will surely come, it will not tarry. Habakkuk 2:1–3.

> Мен өз күзет орнымда тұрамын, мұнараның үстіне шығып орнығамын, Ол маған не айтарын және әшкереленгенімде не деп жауап беруім керектігін көру үшін қадағалап тұрамын. Сонда Жаратқан Ие маған жауап беріп, былай деді: «Аянды жаз да, оны тақталарға анық етіп түсір, сонда оны оқыған жүгіріп өте алсын. Өйткені аян әлі де белгіленген уақытқа арналған; бірақ ақырында ол сөйлеп, жалған айтпайды: егер ол кешеуілдегендей көрінсе, оны күт; өйткені ол міндетті түрде келеді, кешікпейді». Абаккум 2:1–3.

The word “reproved” in verse one, means “argued with”. William Miller was the watchman that was set upon the tower in the history of the movement of the first and second angels, and when in prophetic symbolism he asked what he should answer in the debate of his history, he was told to write the vision, which is established by the symbol of Rome. In agreement with this fact, when the Millerites produced the 1843 pioneer chart in fulfillment of these three verses of Habakkuk, they gave reference to the very heart of the debate they engaged in. They no doubt, did not understand that their referencing to the foolish argument that Antiochus Epiphanes was the power who established the vision represents the debate of Habakkuk chapter two, but Sister White said that chart was “directed by the hand of the Lord, and should not be altered,” so the reference to the debate on the chart was from God’s hand.

Бірінші аяттағы “reproved” сөзі “дауласқан” дегенді білдіреді. Бірінші және екінші періштелер қозғалысының тарихында мұнара үстіне қойылған күзетші Уильям Миллер болды; әрі пайғамбарлық рәмізде ол өз тарихындағы дауда не деп жауап беруі керектігін сұрағанда, оған Рим рәмізі арқылы бекітілетін аянды жазу тапсырылды. Осы ақиқатқа сәйкес, миллериттер Хабаққұқтың осы үш аятының орындалуы ретінде 1843 жылғы алғашқы кестені жасағанда, олар өздері араласқан даудың дәл өзегіне сілтеме берді. Олар, сөзсіз, аянды бекіткен күш Антиох Епифан болды деген қисынсыз уәжге жасаған сол сілтемесінің Хабаққұқ кітабының екінші тарауындағы дауды бейнелейтінін түсінбеген еді; бірақ Уайт ханым ол кестенің “Иеміздің қолымен бағытталғанын, әрі оны өзгертуге болмайтынын” айтты, сондықтан кестедегі дауға жасалған сілтеме Құдайдың қолынан болған.

The Millerites came to correctly understand that the first disappointment on April 19, 1844 initiated the tarrying time, referenced by Habakkuk and also Matthew’s parable of the ten virgins. They also came to understand that those two prophecies were directly connected with Ezekiel chapter twelve, where Ezekiel identifies a period of time where the effect of every vision will occur. That word “vision”, is the same Hebrew word we are now considering. This is why Jones is correct when he states, “When” Rome “comes upon the scene, then there enters that which establishes the vision, that which is one great object of the vision, the one chief landmark in the line of vision which God has given through the prophets for all time.” Rome establishes the entire vision of God’s prophetic Word, and more specifically it is Rome that the entire structure of chapter eleven is built upon.

Миллериттер 1844 жылғы 19 сәуірдегі алғашқы түңілу Хабаққұқта, сондай-ақ Матайдың он қыз туралы астарлы әңгімесінде айтылған кідіріс уақытын бастағанын дұрыс түсінді. Олар сондай-ақ осы екі пайғамбарлықтың Езекиел кітабының он екінші тарауымен тікелей байланысты екенін түсінді, онда Езекиел әрбір аянның әсері жүзеге асатын бір уақыт кезеңін анықтап көрсетеді. «Аян» деген сол сөз — біз қазір қарастырып отырған сол бір еврей сөзі. Сондықтан Джонс: «Рим» «сахнаға шыққанда, сонда аянды орнықтыратын нәрсе, аянның бір ұлы нысанасы болып табылатын нәрсе, Құдай пайғамбарлар арқылы барша уақыт үшін берген аян желісіндегі ең басты межелік енеді», — деп айтқанда, дұрыс айтады. Рим Құдайдың пайғамбарлық Сөзінің бүкіл аяндық құрылымын орнықтырады, ал нақтырақ айтқанда, он бірінші тараудың бүкіл құрылымы Римнің негізіне қаланған.

When Sister White refers to the final fulfillment of chapter eleven of Daniel and states that “much of the history that has taken place in fulfillment of this prophecy will be repeated,” she is identifying that the histories of chapter eleven that had already been fulfilled typified the final verses of Daniel chapter eleven. The subject of the final verses of chapter eleven is the king of the north, who there represents modern Rome. Therefore, the histories of Daniel chapter eleven, that are repeated, are histories that represent Rome.

Уайт ханым Даниял кітабының он бірінші тарауының ақырғы орындалуына сілтеме жасап, «осы пайғамбарлықтың орындалуында болған тарихтың көп бөлігі қайталанатын болады» деп айтқанда, ол он бірінші тарауда бұрыннан орындалған тарихтардың Даниял кітабының он бірінші тарауының соңғы аяттарын бейнелік тұрғыдан алдын ала көрсеткенін айқындап отыр. Он бірінші тараудың соңғы аяттарының тақырыбы — солтүстіктің патшасы, ол жерде ол қазіргі Римді білдіреді. Сондықтан Даниял кітабының он бірінші тарауындағы қайталанатын тарихтар Римді бейнелейтін тарихтар болып табылады.

In the last six verses of chapter eleven modern Rome (the king of the north), conquers three geographical powers. In verse forty he conquers the king of the south (the former Soviet Union in 1989), the glorious land (the United States at the soon coming Sunday law), and Egypt (the entire world as represented by the United Nations.) In Daniel eleven pagan Rome is represented as conquering three geographical powers in order to capture the then-known world, and then papal Rome is represented as conquering three geographical powers in order to capture the earth.

Он бірінші тараудың соңғы алты аятында қазіргі Рим (солтүстіктің патшасы) үш географиялық күшті бағындырады. Қырқыншы аятта ол оңтүстіктің патшасын (1989 жылғы бұрынғы Кеңес Одағын), даңқты жерді (жақын арада келетін жексенбілік заң кезінде Америка Құрама Штаттарын) және Мысырды (Біріккен Ұлттар Ұйымы арқылы бейнеленген бүкіл әлемді) бағындырады. Даниял он бірінші тарауда пұтқа табынушы Рим сол кезде белгілі болған дүниені жаулап алу үшін үш географиялық күшті бағындырған ретінде бейнеленеді, ал содан кейін папалық Рим жер бетін иемдену үшін үш географиялық күшті бағындыратын ретінде бейнеленеді.

Pagan Rome is first mentioned in the chapter in verse fourteen, in order to identify it as the symbol that establishes the vision, but its rise to power is not addressed until verse sixteen. Alexander the Great’s kingdom was divided into four parts in fulfillment of God’s prophetic Word, but those four parts quickly consolidated into two primary antagonists that are identified as either the king of the south or the king of the north in the prophetic narrative that continues to the conclusion of the chapter. In verse fourteen the rising power of Rome is mentioned as the power that would establish the vision, but the subjects that are being addressed are the struggles between the remnants of Alexander’s kingdom as represented by the kings of the north and the south.

Пұтқа табынушы Рим осы тарауда алғаш рет он төртінші аятта аталады, өйткені ол аянды орнықтыратын рәміз ретінде айқындалуы тиіс; алайда оның билікке көтерілуі тек он алтыншы аятта ғана сөз болады. Александр Ұлының патшалығы Құдайдың пайғамбарлық Сөзінің орындалуы бойынша төрт бөлікке бөлінді, бірақ сол төрт бөлік көп ұзамай екі негізгі қарсыласқа топтасты; олар осы тараудың соңына дейін жалғасатын пайғамбарлық баяндауда не оңтүстіктің патшасы, не солтүстіктің патшасы ретінде айқындалады. Он төртінші аятта Римнің өрлеп келе жатқан күші аянды орнықтыратын күш ретінде аталады, бірақ қарастырылып отырған тақырыптар — солтүстік пен оңтүстік патшалары арқылы бейнеленген Александр патшалығының қалдықтары арасындағы күрестер.

In verse fifteen, those two kings are still engaged in their struggle, and the king of the north is prevailing. But in verse sixteen Rome arrives and the verse says, “But he that cometh against him,” meaning that when Rome comes against the northern king who has just been prevailing over the southern king, the king of the north will be unable to stand against Rome. Rome prevails, and in verse sixteen, Rome was also to stand in the glorious land of Judah. In verse seventeen Rome shall “set his face to enter with the strength of his whole kingdom.” He took the northern king who was unable to stand before him, then he took Judah, then he entered into Egypt.

Он бесінші аятта ол екі патша әлі де өзара күрес жүргізіп жатыр, әрі солтүстіктің патшасы үстем болып тұр. Бірақ он алтыншы аятта Рим келіп жетеді, және аятта: «Бірақ оған қарсы келуші», — делінеді; мұның мәні: оңтүстіктің патшасынан жаңа ғана үстем шыққан солтүстік патшаға Рим қарсы келген кезде, солтүстіктің патшасы Римге қарсы тұра алмайды. Рим жеңіске жетеді, әрі он алтыншы аятта Римнің Яһуданың даңқты жерінде де тұратыны айтылған. Он жетінші аятта Рим «бүкіл патшалығының күшімен кіру үшін өз жүзін бұрады». Ол өзіне қарсы тұра алмаған солтүстік патшаны бағындырды, содан кейін Яһуданы алды, содан соң Мысырға кірді.

> And in those times there shall many stand up against the king of the south: also the robbers of thy people shall exalt themselves to establish the vision; but they shall fall. So the king of the north shall come, and cast up a mount, and take the most fenced cities: and the arms of the south shall not withstand, neither his chosen people, neither shall there be any strength to withstand. But he that cometh against him shall do according to his own will, and none shall stand before him: and he shall stand in the glorious land, which by his hand shall be consumed. He shall also set his face to enter with the strength of his whole kingdom, and upright ones with him; thus shall he do: and he shall give him the daughter of women, corrupting her: but she shall not stand on his side, neither be for him. Daniel 11:14–17.

> Сол замандарда оңтүстіктің патшасына қарсы көп адам көтеріледі; сенің халқыңның арасындағы қарақшылар да аянды орнықтыру үшін өздерін жоғары қояды; бірақ олар құлайды. Сонда солтүстіктің патшасы келіп, қорған үйіп, ең берік қорғалған қалаларды алады; ал оңтүстіктің қарулы күші де, оның таңдаулы халқы да төтеп бере алмайды, қарсы тұрарлық күш те болмайды. Бірақ оған қарсы келген адам өз қалауынша әрекет етеді, және оның алдында ешкім тұра алмайды; әрі ол даңқты жерде тұрады, ол оның қолымен жойылатын болады. Ол сондай-ақ бүкіл патшалығының күшімен кіруге ниет қояды, әрі онымен бірге турашылдар да болады; ол осылай істейді: және ол оған әйелдердің қызын береді, оны бүлдіру үшін; бірақ ол оның жағында тұрмайды және оған болыспайды. Даниял 11:14–17.

The conquering illustrated in these verses is a fulfillment of Daniel chapter eight.

Осы аяттарда бейнеленген жеңіс Даниял кітабының сегізінші тарауының орындалуы болып табылады.

> And out of one of them came forth a little horn, which waxed exceeding great, toward the south, and toward the east, and toward the pleasant land. Daniel 8:9.

> Солардың бірінен оңтүстікке, шығысқа және көркем елге қарай аса зор болып өскен бір кішкентай мүйіз шықты. Даниел 8:9.

The little horn of verse nine is pagan Rome, and verse nine identifies, in agreement with verses fourteen through seventeen of chapter eleven, that pagan Rome would conquer three geographical entities as it took control of the world. Those entities were the south (Egypt), the east (Syria, the king of the north) and the pleasant land (Judah). The history of verses sixteen and seventeen are typifying the historical three-step conquering of modern Rome in verses forty through forty-three, for as Sister White stated, “Much of the history that has taken place in fulfillment of this prophecy will be repeated.”

Тоғызыншы аяттағы кішкене мүйіз — пұтқа табынушы Рим, ал тоғызыншы аят он бірінші тараудың он төрттен он жетінші аяттарына сәйкес, пұтқа табынушы Рим дүниені өз билігіне алған кезде үш географиялық аймақты жаулап алатынын айқындайды. Бұл аймақтар: оңтүстік (Мысыр), шығыс (Сирия, солтүстіктің патшасы) және көркем жер (Яһуда) болды. Он алтыншы және он жетінші аяттардағы тарих қырықтан қырық үшінші аяттарға дейінгі заманауи Римнің тарихи үш сатылы жаулап алуын бейнелейді, өйткені Уайт ханым айтқандай: «Осы пайғамбарлықтың орындалуында болған тарихтың көп бөлігі қайталанатын болады».

> “Although Egypt could not stand before Antiochus, the king of the north, Antiochus could not stand before the Romans, who now came against him. No kingdoms were longer able to resist this rising power. Syria was conquered, and added to the Roman empire, when Pompey, BC 65, deprived Antiochus Asiaticus of his possessions, and reduced Syria to a Roman province.

> «Мысыр солтүстіктің патшасы Антиохқа қарсы тұра алмағанымен, Антиох енді өзіне қарсы келген римдіктерге төтеп бере алмады. Енді бұл өрлеп келе жатқан күшке қарсы тұра алатын патшалықтар қалмады. Б.з.д. 65 жылы Помпей Антиох Азиатикті иеліктерінен айырғанда және Сирияны Римнің бір провинциясына айналдырғанда, Сирия жауланып, Рим империясына қосылды.

> “The same power was also to stand in the Holy Land, and consume it. Rome became connected with the people of God, the Jews, by alliance, BC 162, from which date it holds a prominent place in the prophetic calendar. It did not, however, acquire jurisdiction over Judea by actual conquest till BC 63; and then in the following manner.

> «Сол күштің Қасиетті Жерде де тұрып, оны жалмауы тиіс еді. Рим Құдай халқы — яһудилермен б.з.д. 162 жылы одақ арқылы байланысқа түсті; сол күннен бастап ол пайғамбарлық күнтізбеде көрнекті орын иеленеді. Алайда Яһудеяға нақты жаулап алу арқылы билік жүргізу құқығын ол б.з.д. 63 жылға дейін иеленген жоқ; әрі бұл төмендегідей түрде болды.»

> “On Pompey’s return from his expedition against Mithridates, king of Pontus, two competitors, Hyrcanus and Aristobulus, were struggling for the crown of Judea. Their cause came before Pompey, who soon perceived the injustice of the claims of Aristobulus, but wished to defer decision in the matter till after his long-desired expedition into Arabia, promising then to return, and settle their affairs as should seem just and proper. Aristobulus, fathoming Pompey’s real sentiments, hastened back to Judea, armed his subjects, and prepared for a vigorous defense, determined, at all hazards, to keep the crown, which he foresaw would be adjudicated to another. Pompey closely followed the fugitive. As he approached Jerusalem, Aristobulus, beginning to repent of his course, came out to meet him, and endeavored to accommodate matters by promising entire submission and large sums of money. Pompey, accepting this offer, sent Gabinius, at the head of a detachment of soldiers, to receive the money. But when that lieutenant-general arrived at Jerusalem, he found the gates shut against him, and was told from the top of the walls that the city would not stand to the agreement.

> Помпей Понт патшасы Митридатқа қарсы жорығынан оралғанда, Яһудея тәжіне екі бәсекелес — Гиркан мен Аристобул — таласып жатты. Олардың ісі Помпейдің алдына келіп түсті; ол көп ұзамай Аристобулдың талаптарының әділетсіз екенін аңғарды, бірақ көптен бері көксеп жүрген Арабияға жорығын аяқтағанға дейін бұл мәселе жөніндегі шешімді кейінге қалдыруды қалады да, содан соң қайтып келіп, олардың ісін әділ әрі лайықты деп табылған түрде реттеуге уәде берді. Помпейдің шынайы ой-ниетін ұққан Аристобул Яһудеяға асығыс оралып, өз қоластындағыларды қаруландырды және батыл қорғанысқа дайындалды; ол, қалай болғанда да, өзге біреуге беріліп кететініне көзі жеткен тәжді сақтап қалуға бел буды. Помпей қашқынды өкшелей қуды. Ол Иерусалимге жақындағанда, Аристобул өз әрекетіне өкініш білдіре бастап, оны қарсы алуға шықты да, толық бағынуға және мол ақша төлеуге уәде беріп, істі бітіммен шешуге тырысты. Помпей бұл ұсынысты қабыл алып, ақшаны алуға сарбаздар жасағының басында Габинийді жіберді. Бірақ ол легат Иерусалимге жеткенде, қаланың қақпалары өзіне қарсы жабық екенін көрді де, қабырғалардың үстінен оған қаланың бұл келісімді орындамайтыны айтылды.

> “Pompey, not to be deceived in this way with impunity, put Aristobulus, whom he had retained with him, in irons, and immediately marched against Jerusalem with his whole army. The partisans of Aristobulus were for defending the place; those of Hyrcanus, for opening the gates. The latter being in the majority, and prevailing, Pompey was given free entrance into the city. Whereupon the adherents of Aristobulus retired to the mountain of the temple, as fully determined to defend that place as Pompey was to reduce it. At the end of three months a breach was made in the wall sufficient for an assault, and the place was carried at the point of the sword. In the terrible slaughter that ensued, twelve thousand persons were slain. It was an affecting sight, observes the historian, to see the priests, engaged at the time in divine service, with calm hand and steady purpose pursue their accustomed work, apparently unconscious of the wild tumult, though all around them their friends were given to the slaughter, and though often their own blood mingled with that of their sacrifices.

> «Помпей мұндай жолмен алдануды жазасыз қалдырмай, өзімен бірге ұстап жүрген Аристобулды кісендеп, дереу бүкіл әскерімен Иерусалимге қарсы жорыққа шықты. Аристобулдың жақтастары бұл орынды қорғауды жақтады; ал Гирканның жақтастары қақпаларды ашуды қалады. Соңғылары көпшілікті құрап, үстемдікке ие болғандықтан, Помпейге қалаға еркін кіруге жол берілді. Осыдан кейін Аристобулдың жақтастары ғибадатхана тауына шегініп, Помпей оны бағындыруға қаншалықты бел буған болса, өздері де сол орынды қорғауға соншалықты нық бел буды. Үш айдың соңында қабырғада шабуыл жасауға жеткілікті ойық ашылып, ол жер қылыштың ұшымен алынды. Артынша болған сұмдық қырғында он екі мың адам өлтірілді. Тарихшының байқауынша, сол сәтте Құдайға қызмет етумен айналысып тұрған діни қызметкерлердің сабырлы қолмен, нық мақсатпен өздерінің дағдылы қызметін жалғастыра бергенін көру жан тебірентерлік көрініс еді; олар төңіректеріндегі алапат аласапыранды мүлде сезбейтіндей көрінді, бірақ олардың айналасында достары қырғынға ұшырап жатты, әрі талай рет олардың өз қаны құрбандықтарының қанымен араласып жатты.»

> “Having put an end to the war, Pompey demolished the walls of Jerusalem, transferred several cities from the jurisdiction of Judea to that of Syria, and imposed tribute on the Jews. Thus for the first time was Jerusalem placed by conquest in the hands of that power which was to hold the ‘glorious land’ in its iron grasp till it had utterly consumed it.

> «Соғысқа нүкте қойған соң, Помпей Иерусалимнің қабырғаларын қиратты, бірнеше қаланы Яһудеяның қарауынан Сирияның қарауына өткізді және яһудилерге алым-салық салды. Осылайша Иерусалим алғаш рет жаулап алу арқылы “даңқты жерді” оны мүлде жұтып қойғанға дейін темірдей қыспағында ұстап тұруға тиіс болған биліктің қолына түсті.»

> “‘VERSE 17. He shall also set his face to enter with the strength of his whole kingdom, and upright ones with him; thus shall he do: and he shall give him the daughter of women, corrupting her: but she shall not stand on his side, neither be for him.’

> “‘17-АЯТ. Ол бүкіл патшалығының күшімен кіруге бетін қояды, әрі онымен бірге әділдер болады; және ол осылай істейді: әрі оны азғындату үшін оған әйелдердің қызын береді; бірақ ол оның жағында тұрмайды, әрі ол үшін де болмайды.’”

> “Bishop Newton furnishes another reading for this verse, which seems more clearly to express the sense, as follows: ‘He shall also set his face to enter by force the whole kingdom.’ Verse 16 brought us down to the conquest of Syria and Judea by the Romans. Rome had previously conquered Macedon and Thrace. Egypt was now all that remained of the ‘whole kingdom’ of Alexander, not brought into subjection to the Roman power, which power now set its face to enter by force into that country.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 258–260.

> «Епископ Ньютон бұл аятқа басқа бір оқылым ұсынады; ол мағынаны анағұрлым айқынырақ білдіретіндей көрінеді, былай: “Ол сондай-ақ бүкіл патшалыққа күшпен кіру үшін өз жүзін қояды”. 16-аят бізді римдіктердің Сирия мен Яһудеяны жаулап алуына дейін алып келді. Рим бұған дейін Македония мен Фракияны жаулап алған болатын. Енді Мысыр ғана Александрдың “бүкіл патшалығының” Рим билігіне бағындырылмай қалған бөлігі еді; енді сол билік бұл елге күшпен кіру үшін өз жүзін қойды». Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 258–260.

We have already noted, more than once in these articles, how verse thirty and thirty-one of Daniel eleven align with verses forty and forty-one, and the history of verses thirty and thirty-one also aligns with the plucking up of three horns.

Біз осы мақалаларда Даниял 11-тараудың отызыншы және отыз бірінші аяттарының қырқыншы және қырық бірінші аяттарымен қалай сәйкес келетінін бірнеше рет атап өттік; сондай-ақ отызыншы және отыз бірінші аяттардың тарихы үш мүйіздің жұлынуымен де сәйкес келеді.

> I considered the horns, and, behold, there came up among them another little horn, before whom there were three of the first horns plucked up by the roots: and, behold, in this horn were eyes like the eyes of man, and a mouth speaking great things. … And of the ten horns that were in his head, and of the other which came up, and before whom three fell; even of that horn that had eyes, and a mouth that spake very great things, whose look was more stout than his fellows. Daniel 7:8, 20.

> Мен мүйіздерді қарап тұрдым, міне, олардың арасынан тағы бір кіші мүйіз шығып келді; оның алдында әуелгі мүйіздердің үшеуі түбімен жұлынып тасталды. Міне, осы мүйізде адам көзіндей көздер және зор сөздер сөйлейтін ауыз бар еді. … Оның басындағы он мүйіз туралы, сондай-ақ шығып келген басқа мүйіз туралы және оның алдында үшеуі құлағаны туралы; яғни көздері бар, тым зор сөздер сөйлейтін аузы бар, түр-тұлғасы өз серіктерінен айбындырақ көрінген сол мүйіз туралы. Даниял 7:8, 20.

Just as Daniel chapter eight, verse nine, represents the three geographical areas of conquering that established pagan Rome on the throne, so too, the plucking up of the horns (representing the Heruli, Ostrogoths and Vandals) represented the three geographical areas of conquering that established papal Rome on the throne. Both those histories align with verses forty to forty-three of Daniel eleven, and the plucking up of the three horns aligns with the history of verses thirty and thirty-one.

Даниял кітабының сегізінші тарауының тоғызыншы аяты пұтқа табынушы Римді таққа отырғызған жаулап алудың үш географиялық аймағын бейнелейтіні сияқты, мүйіздердің тамырымен жұлынып тасталуы да (олар Герулдарды, Остготтарды және Вандалдарды білдіреді) папалық Римді таққа отырғызған жаулап алудың үш географиялық аймағын бейнеледі. Бұл екі тарихтың екеуі де Даниялдың он бірінші тарауындағы қырықыншыдан қырық үшінші аяттарға дейінгі аяттармен сәйкес келеді, ал үш мүйіздің жұлынып тасталуы отызыншы және отыз бірінші аяттардағы тарихпен сәйкес келеді.

> “‘VERSE 8. I considered the horns, and, behold, there came up among them another little horn, before whom there were three of the first horns plucked up by the roots; and, behold, in this horn were eyes like the eyes of man, and a mouth speaking great things.’

> «8-АЯТ. Мен мүйіздерге назар салдым, міне, олардың арасынан тағы бір кішкене мүйіз шығып келе жатты; оның алдында әуелгі мүйіздердің үшеуі тамырымен жұлынып тасталды; және, міне, осы мүйізде адам көзіндей көздер және зор сөздер сөйлейтін ауыз бар еді.»

> “Daniel considered the horns. Indications of a strange movement appeared among them. A little horn (at first little, but afterward more stout than its fellows) thrust itself up among them. It was not content quietly to find a place of its own, and fill it; it must thrust aside some of the others, and usurp their places. Three kingdoms were plucked up before it. This little horn, as we shall have occasion to notice more fully hereafter, was the papacy. The three horns plucked up before it were the Heruli, the Ostrogoths, and the Vandals. And the reason why they were plucked up was because they were opposed to the teaching and claims of the papal hierarchy, and hence to the supremacy in the church of the bishop of Rome.

> «Даниял мүйіздерді қарастырып тұрды. Олардың арасында бір тосын қозғалыстың белгілері көрінді. Араларынан кішкене бір мүйіз (әуелде кішкентай, бірақ кейін өз серіктерінен анағұрлым зор) сұғына көтерілді. Ол өзіне тән орынды жай ғана тауып, сонымен шектелуге қанағаттанбады; ол өзгелердің кейбірін ығыстырып, олардың орындарын басып алуға тиіс болды. Оның алдында үш патшалық тамырымен жұлынды. Бұл кішкене мүйіз, мұны кейінірек толығырақ байқайтынымыздай, папалық еді. Оның алдында тамырымен жұлынған үш мүйіз — герулдар, остготтар және вандалдар еді. Ал олардың жұлынуының себебі — олардың папалық иерархияның ілімі мен талаптарына, демек, Рим епископының шіркеудегі үстемдігіне қарсы болғандығында.»

> “And ‘in this horn were eyes like the eyes of man, and a mouth speaking great things,’ the eyes, a fit emblem of the shrewdness, penetration, cunning, and foresight of the papal hierarchy; and the mouth speaking great things, a fit symbol of the arrogant claims of the bishops of Rome.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 132–134.

> «Ал бұл мүйізде адам көзіндей көздер, әрі зор сөздер сөйлейтін ауыз бар еді», — дегендегі көздер папалық иерархияның қырағылығының, көрегендігінің, айлалығының және болжай білушілігінің лайықты нышаны; ал зор сөздер сөйлейтін ауыз — Рим епископтарының тәкаппар талаптарының лайықты символы. Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 132–134.

It is Rome that establishes the vision of Bible prophecy, and especially the vision of Daniel chapter eleven. In that chapter much of the prophetic history that had been fulfilled before the Millerite movement was to be repeated in the last six verses of Daniel eleven. The conquering of three geographical obstacles that established both pagan and papal Rome upon the throne is represented in chapter eleven, and those two representations typify the time when modern Rome is again established upon the throne. It is Rome that establishes the vision, and Paul identifies that papal Rome is revealed in its time.

Киелі кітап пайғамбарлығының көрінісін, әсіресе Даниял кітабының он бірінші тарауындағы көріністі орнықтыратын — Рим. Сол тарауда Миллершілер қозғалысына дейін орындалған пайғамбарлық тарихтың едәуір бөлігі Даниялдың он бірінші тарауының соңғы алты аятында қайталануға тиіс еді. Пұтқа табынушы Рим мен папалық Римді таққа орнатқан үш географиялық кедергінің бағындырылуы он бірінші тарауда бейнеленген, әрі осы екі бейнелеу қазіргі Римнің қайтадан таққа отырғызылатын уақытын бейнелік тұрғыдан көрсетеді. Көріністі орнықтыратын — Рим, ал Пауыл папалық Римнің өз уақыты келгенде ашылатынын айқындайды.

> Let no man deceive you by any means: for that day shall not come, except there come a falling away first, and that man of sin be revealed, the son of perdition; Who opposeth and exalteth himself above all that is called God, or that is worshipped; so that he as God sitteth in the temple of God, showing himself that he is God. Remember ye not, that, when I was yet with you, I told you these things? And now ye know what withholdeth that he might be revealed in his time. 2 Thessalonians 2:3–6.

> Ешкім сендерді ешбір жолмен алдамасын; өйткені әуелі бір зор безіну келмейінше және күнә адамы — құрту ұлы — ашылмайынша, ол күн келмейді; ол Құдай деп аталатынның бәріне де, табыну нысаны болғанның бәріне де қарсы тұрып, өзін солардың бәрінен жоғары қояды, сондықтан Құдайдың ғибадатханасында Құдай ретінде отырып, өзін Құдай екендігін көрсетеді. Мен әлі сендермен бірге болғанымда, осыны сендерге айтып бергенімді естеріңде жоқ па? Ал енді оның өз уақытында ашылуы үшін не ұстап тұрғанын білесіңдер. 2 Салониқалықтарға 2:3–6.

The papacy took the throne as the fifth kingdom of Bible prophecy in the year 538, and many who consider verse six, would no doubt assume that Paul means that “the Papacy would be revealed in 538.” This may be correct, but it is at minimum a secondary truth of what Paul was identifying. Paul, like all prophets is speaking more about the last days, than his own time period. He was referring to how the papacy would be revealed prophetically, for as a prophet he was in agreement with all the other prophets. Line upon line, those who have not the vision perish, and those who have not the vision, have not the vision because they do not know what establishes the vision. Knowing that Rome establishes the vision is a life-or-death understanding. Paul, in agreement with the other prophets is identifying that what reveals papal Rome, who is the Rome of the last days is “his time.” The prophetic “time” associated with Rome, is what reveals what and who Rome is.

Папалық билік Киелі кітап пайғамбарлығындағы бесінші патшалықтың тағына 538 жылы отырды, және алтыншы аятты қарастыратындардың көбі, сөзсіз, Пауылдың «Папалық 538 жылы ашылады» дегенді меңзегенін болжауы мүмкін. Бұл дұрыс болуы мүмкін, бірақ, ең кемінде, бұл Пауыл нені айқындап отырғанының екінші дәрежелі ақиқаты ғана. Пауыл, барлық пайғамбарлар сияқты, өз дәуірі туралы емес, соңғы күндер туралы көбірек айтып отыр. Ол папалықтың пайғамбарлық тұрғыдан қалай ашылатынын меңзеді, өйткені пайғамбар ретінде ол барлық өзге пайғамбарлармен үйлестікте болды. Өсиет үстіне өсиет қосылады; көрінісі жоқтар құриды, ал көрінісі жоқтардың көрінісі жоқ болуының себебі — олар көріністі не орнықтыратынын білмейді. Римнің көріністі орнықтыратынын білу — өмір мен өлімге қатысты түсінік. Пауыл, өзге пайғамбарлармен келісімде, соңғы күндердің Римі болып табылатын папалық Римді ашып көрсететін нәрсенің «өз уақыты» екенін айқындап отыр. Риммен байланысты пайғамбарлық «уақыт» — Римнің не екенін де, кім екенін де ашып көрсететін нәрсе.

We will continue this study in the next article.

Біз бұл зерттеуді келесі мақалада жалғастырамыз.

> “The apostle Paul, in his second letter to the Thessalonians, foretold the great apostasy which would result in the establishment of the papal power. He declared that the day of Christ should not come, ‘except there come a falling away first, and that man of sin be revealed, the son of perdition; who opposeth and exalteth himself above all that is called God, or that is worshiped; so that he as God sitteth in the temple of God, showing himself that he is God.’ And furthermore, the apostle warns his brethren that ‘the mystery of iniquity doth already work.’ 2 Thessalonians 2:3, 4, 7. Even at that early date he saw, creeping into the church, errors that would prepare the way for the development of the papacy.

> Елші Пауыл салониқалықтарға жазған екінші хатында папалық биліктің орнауына алып келетін ұлы діннен безуді алдын ала айтты. Ол: «әуелі діннен безу келмейінше, әрі күнә адамы, құрып кетудің ұлы ашылмайынша, Мәсіхтің күні келмейді; ол Құдай деп аталатынның бәріне не табынатынның бәріне қарсы тұрып, өзін олардан жоғары қояды, сөйтіп Құдайдың ғибадатханасында Құдай сияқты отырып, өзін Құдай етіп көрсетеді», — деп мәлімдеді. Бұдан әрі елші бауырластарын: «заңсыздықтың құпиясы қазірдің өзінде әрекет етіп тұр», — деп ескертеді. 2 Салониқалықтарға 2:3, 4, 7. Тіпті сол ерте кезеңнің өзінде-ақ ол шіркеуге папалықтың дамуына жол дайындайтын адасушылықтардың жасырын түрде еніп жатқанын көрді.

> “Little by little, at first in stealth and silence, and then more openly as it increased in strength and gained control of the minds of men, ‘the mystery of iniquity’ carried forward its deceptive and blasphemous work. Almost imperceptibly the customs of heathenism found their way into the Christian church. The spirit of compromise and conformity was restrained for a time by the fierce persecutions which the church endured under paganism. But as persecution ceased, and Christianity entered the courts and palaces of kings, she laid aside the humble simplicity of Christ and His apostles for the pomp and pride of pagan priests and rulers; and in place of the requirements of God, she substituted human theories and traditions. The nominal conversion of Constantine, in the early part of the fourth century, caused great rejoicing; and the world, cloaked with a form of righteousness, walked into the church. Now the work of corruption rapidly progressed. Paganism, while appearing to be vanquished, became the conqueror. Her spirit controlled the church. Her doctrines, ceremonies, and superstitions were incorporated into the faith and worship of the professed followers of Christ.

> «Аз-аздан, әуелде жасырын әрі үнсіз түрде, ал кейін күшейіп, адамдардың ой-санасына билік жүргізе бастаған сайын неғұрлым ашық түрде, “заңсыздықтың құпиясы” өзінің алдамшы да Құдайға тіл тигізуші ісін ілгерілете берді. Пұтқа табынушылықтың әдет-ғұрыптары христиан шіркеуіне байқалмай ене бастады. Ымыраға келу мен бейімделу рухы шіркеу пұтқа табынушылық заманында көрген қаһарлы қудалаулардың әсерінен біраз уақыт тежеліп тұрды. Бірақ қудалау тоқтап, христиандық патшалардың сарайлары мен ордаларына енгенде, ол Мәсіх пен Оның елшілеріне тән кішіпейіл қарапайымдылықты ысырып қойып, пұтқа табынушы діни қызметкерлер мен әміршілердің салтанаты мен менмендігін қабылдады; әрі Құдайдың талаптарының орнына адамдық ілімдер мен дәстүрлерді қойды. Төртінші ғасырдың бас кезіндегі Константиннің сырттай бет бұруы зор қуаныш туғызды; ал дүниелік әлем әділдіктің сыртқы жамылғысына оранып, шіркеуге кірді. Енді бүліну ісі тез ілгеріледі. Жеңілгендей болып көрінген пұтқа табынушылық жеңімпазға айналды. Оның рухы шіркеуге үстемдік етті. Оның ілімдері, жоралары мен ырымшылдықтары Мәсіхтің ізбасарымыз деп мойындайтындардың сенімі мен ғибадатына енгізілді.»

> “This compromise between paganism and Christianity resulted in the development of ‘the man of sin’ foretold in prophecy as opposing and exalting himself above God. That gigantic system of false religion is a masterpiece of Satan’s power—a monument of his efforts to seat himself upon the throne to rule the earth according to his will.” The Great Controversy, 49, 50.

> «Пұтқа табынушылық пен христиандық арасындағы осы ымыраласу пайғамбарлықта Құдайға қарсы тұрып, өзін Одан жоғары көтеретін деп алдын ала айтылған “күнә адамының” қалыптасуына алып келді. Жалған діннің сол алып жүйесі — Шайтанның құдіретінің жауһары, жерді өз еркіне сай билеу үшін өзін таққа отырғызуға бағытталған оның күш-жігерінің ескерткіші». Ұлы күрес, 49, 50.

Back to Articles