Article

# The Book of Daniel - Number One-Hundred and Seventy-Eight

Даниял кітабы — Жүз жетпіс сегізінші бөлім

Prophetic Parallels: The Unfolding of Daniel 11 in the Last Days

Пайғамбарлық параллельдер: соңғы күндерде Даниял 11-тараудың ашылуы

Author

Jeff Pippenger

Published

April 8, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Verses sixteen through nineteen of Daniel chapter eleven represents the history beginning at the soon coming Sunday law in the United States, until Michael stands up and human probation closes. It therefore also represents the history of verse forty-one through verse forty-five of the same chapter.

Даниял кітабының он бірінші тарауындағы он алтыншыдан он тоғызыншы аяттарға дейінгі мәтін Америка Құрама Штаттарында жексенбілік заңның жуық арада қабылдануынан бастап, Михаил орнынан тұрып, адамзатқа берілген сынақ мерзімі жабылғанға дейінгі тарихты бейнелейді. Сондықтан ол сол тараудағы қырық бірінші аяттан қырық бесінші аятқа дейінгі тарихты да бейнелейді.

> But he that cometh against him shall do according to his own will, and none shall stand before him: and he shall stand in the glorious land, which by his hand shall be consumed. He shall also set his face to enter with the strength of his whole kingdom, and upright ones with him; thus shall he do: and he shall give him the daughter of women, corrupting her: but she shall not stand on his side, neither be for him. After this shall he turn his face unto the isles, and shall take many: but a prince for his own behalf shall cause the reproach offered by him to cease; without his own reproach he shall cause it to turn upon him. Then he shall turn his face toward the fort of his own land: but he shall stumble and fall, and not be found. Daniel 11:16–19.

> Бірақ оған қарсы келген өз еркіне қарай әрекет етеді, және оның алдында ешкім де төтеп бере алмайды; әрі ол даңқты елде тұрады, ол оның қолымен жойылатын болады. Ол сондай-ақ бүкіл патшалығының күшімен кіруге ниеттенеді, әрі онымен бірге әділдер де болады; сөйтіп солай істейді: және ол оған әйелдердің қызын береді, оны бұзу үшін; бірақ ол оның жағында тұрмайды, оған да болыспайды. Осыдан кейін ол жүзін аралдарға бұрып, олардың көбін басып алады; бірақ бір әмірші өз мүддесі үшін оның келтірген қорлығын тоқтатады; өзіне қорлық келтірместен, оны өз басына аударады. Сонан соң ол жүзін өз жерінің қамалына қарай бұрады; бірақ сүрініп, құлайды, және табылмайды. Даниял 11:16–19.

When Sister White addressed the final fulfillment of Daniel chapter eleven, she stated “that much of the history that has been fulfilled in this prophecy will be repeated.” Verses forty-one through forty-five repeat the prophetic history of these verses. The verses were fulfilled when pagan Rome took control of the world by first conquering three geographical areas.

Уайт ханым Даниял кітабының он бірінші тарауының ақырғы орындалуына тоқталған кезде, «осы пайғамбарлықта орындалған тарихтың едәуір бөлігі қайталанатын болады» деп мәлімдеді. Қырық бірден қырық беске дейінгі аяттар осы аяттардың пайғамбарлық тарихын қайталайды. Бұл аяттар пұтқа табынушы Римнің әуелі үш географиялық аймақты жаулап алу арқылы дүниеге үстемдік еткен кезінде орындалды.

> “Although Egypt could not stand before Antiochus, the king of the north, Antiochus could not stand before the Romans, who now came against him. No kingdoms were longer able to resist this rising power. Syria was conquered, and added to the Roman empire, when Pompey, BC 65, deprived Antiochus Asiaticus of his possessions, and reduced Syria to a Roman province.

> «Мысыр солтүстіктің патшасы Антиохқа қарсы тұра алмағанымен, Антиох енді өзіне қарсы келген римдіктерге төтеп бере алмады. Енді ешбір патшалықтар осы өрлеп келе жатқан күшке ұзақ уақыт қарсы тұра алмайтын болды. Б.з.д. 65 жылы Помпей Антиох Азиатикті иеліктерінен айырып, Сирияны Римнің бір провинциясына айналдырған кезде, Сирия жаулап алынып, Рим империясының құрамына қосылды.»

> “The same power was also to stand in the Holy Land, and consume it. Rome became connected with the people of God, the Jews, by alliance, BC 162, from which date it holds a prominent place in the prophetic calendar. It did not, however, acquire jurisdiction over Judea by actual conquest till BC 63; and then in the following manner.

> «Сол бір күш Қасиетті Жерде де тұрып, оны жалмауға тиіс еді. Рим б.з.д. 162 жылы Құдай халқы — яһудилермен одақ арқылы байланысқа түсті; сол күннен бастап ол пайғамбарлық жылсанада көрнекті орын иеленеді. Алайда ол Яһудеяға нақты жаулап алу арқылы билік жүргізу құқығын б.з.д. 63 жылға дейін алған жоқ; ал бұл мынадай жолмен болды.»

> “On Pompey’s return from his expedition against Mithridates, king of Pontus, two competitors, Hyrcanus and Aristobulus, were struggling for the crown of Judea. Their cause came before Pompey, who soon perceived the injustice of the claims of Aristobulus, but wished to defer decision in the matter till after his long-desired expedition into Arabia, promising then to return, and settle their affairs as should seem just and proper. Aristobulus, fathoming Pompey’s real sentiments, hastened back to Judea, armed his subjects, and prepared for a vigorous defense, determined, at all hazards, to keep the crown, which he foresaw would be adjudicated to another. Pompey closely followed the fugitive. As he approached Jerusalem, Aristobulus, beginning to repent of his course, came out to meet him, and endeavored to accommodate matters by promising entire submission and large sums of money. Pompey, accepting this offer, sent Gabinius, at the head of a detachment of soldiers, to receive the money. But when that lieutenant-general arrived at Jerusalem, he found the gates shut against him, and was told from the top of the walls that the city would not stand to the agreement.

> Помпей Понт патшасы Митридатқа қарсы жорығынан қайтып келгенде, Яһудея тағы үшін екі бақталас — Гиркан мен Аристобул — күресіп жатқан еді. Олардың ісі Помпейдің алдына келіп түсті; ол көп ұзамай Аристобулдың талаптарының әділетсіз екенін аңғарды, бірақ көптен аңсаған Арабияға жасайтын жорығынан кейін ғана бұл мәселе жөнінде шешім шығаруды қалады да, содан соң қайта оралып, олардың істерін әділ әрі дұрыс деп табылғандай етіп реттеуге уәде берді. Помпейдің шынайы ниетін аңғарған Аристобул асығыс түрде Яһудеяға қайтып барып, қол астындағыларды қаруландырды да, ақырында тәждің өзге біреуге беріліп кететінін алдын ала білгендіктен, қандай қауіпке болса да қарамастан, оны сақтап қалуға бел буып, табанды қорғанысқа дайындалды. Помпей қашқынды өкшелеп қуды. Ол Иерусалимге жақындағанда, Аристобул өз жолына өкіне бастап, оны қарсы алуға шықты да, толық бағынуға және мол ақша төлеуге уәде беру арқылы істі бітіммен реттеуге тырысты. Помпей бұл ұсынысты қабыл алып, ақшаны алуға Габинийді бір жасақ әскердің басында жіберді. Бірақ әлгі бас қолбасшы Иерусалимге жеткенде, қақпалардың өзіне қарсы жабық тұрғанын көрді, әрі оған қабырғалардың үстінен қаланың бұл келісімді ұстанбайтыны айтылды.

> “Pompey, not to be deceived in this way with impunity, put Aristobulus, whom he had retained with him, in irons, and immediately marched against Jerusalem with his whole army. The partisans of Aristobulus were for defending the place; those of Hyrcanus, for opening the gates. The latter being in the majority, and prevailing, Pompey was given free entrance into the city. Whereupon the adherents of Aristobulus retired to the mountain of the temple, as fully determined to defend that place as Pompey was to reduce it. At the end of three months a breach was made in the wall sufficient for an assault, and the place was carried at the point of the sword. In the terrible slaughter that ensued, twelve thousand persons were slain. It was an affecting sight, observes the historian, to see the priests, engaged at the time in divine service, with calm hand and steady purpose pursue their accustomed work, apparently unconscious of the wild tumult, though all around them their friends were given to the slaughter, and though often their own blood mingled with that of their sacrifices.

> «Помпей мұндай жолмен өзін жазасыз алдауға жол бермей, өз жанында ұстап отырған Аристобулды шынжырға салып, дереу бүкіл әскерімен Иерусалимге қарсы аттанды. Аристобулдың жақтастары қаланы қорғауды қалады; ал Гирканның жақтастары қақпаларды ашуды қалады. Соңғылары көпшілік болып, үстем түскендіктен, Помпейге қалаға еркін кіруге мүмкіндік берілді. Осыдан кейін Аристобулдың жақтастары ғибадатхананың тауына шегінді, әрі олар ол жерді қорғауға қаншалықты нық бекінген болса, Помпей де оны бағындыруға соншалықты бел буған еді. Үш айдың соңында қабырғада шабуыл жасауға жеткілікті ойық ашылды да, ол жер қылыштың күшімен алынды. Одан кейінгі сұмдық қырғында он екі мың адам өлтірілді. Тарихшының байқауынша, сол сәтте Құдайға қызмет етумен айналысып жатқан діни қызметкерлердің, жан-жағында достары қырылып жатса да, әрі өз қандары құрбандықтарының қанымен жиі араласып жатса да, сабырлы қолмен және нық мақсатпен үйреншікті қызметтерін жалғастырып, айналасындағы алапат дүрбелеңді мүлде сезбегендей көрінуі — жан тебірентерлік көрініс еді.»

> “Having put an end to the war, Pompey demolished the walls of Jerusalem, transferred several cities from the jurisdiction of Judea to that of Syria, and imposed tribute on the Jews. Thus for the first time was Jerusalem placed by conquest in the hands of that power which was to hold the ‘glorious land’ in its iron grasp till it had utterly consumed it.

> «Соғысқа нүкте қойған соң, Помпей Иерусалимнің қабырғаларын қиратты, бірнеше қаланы Яһудеяның билігінен Сирияның билігіне өткізді және яһудилерге алым-салық салды. Осылайша Иерусалим тұңғыш рет жаулап алу арқылы “даңқты жерді” оны мүлде жұтып қойғанға дейін темірдей қыспағында ұстап тұруы тиіс болған сол биліктің қолына берілді.»

> “‘VERSE 17. He shall also set his face to enter with the strength of his whole kingdom, and upright ones with him; thus shall he do: and he shall give him the daughter of women, corrupting her: but she shall not stand on his side, neither be for him.’

> «17-АЯТ. “Ол сондай-ақ бүкіл патшалығының күшімен кіруге ниеттенеді, әрі онымен бірге тура адамдар да болады; ол осылай істейді: және оны азғындату үшін оған әйелдердің қызын береді; бірақ ол оның жағында тұрмайды, әрі оған жақтаспайды”».

> “Bishop Newton furnishes another reading for this verse, which seems more clearly to express the sense, as follows: ‘He shall also set his face to enter by force the whole kingdom.’ Verse 16 brought us down to the conquest of Syria and Judea by the Romans. Rome had previously conquered Macedon and Thrace. Egypt was now all that remained of the ‘whole kingdom’ of Alexander, not brought into subjection to the Roman power, which power now set its face to enter by force into that country.

> «Епископ Ньютон бұл аяттың тағы бір оқылымын ұсынады; ол мағынаны неғұрлым айқынырақ білдіретіндей көрінеді, былайша: “Ол сондай-ақ бүкіл патшалыққа күшпен кіру үшін өз жүзін қояды”. 16-аят бізді римдіктердің Сирия мен Яһудеяны жаулап алуына дейін жеткізді. Рим бұған дейін Македония мен Фракияны жаулап алған болатын. Енді Александрдың “бүкіл патшалығының” ішінен Рим билігіне бағындырылмай қалғаны тек Мысыр ғана еді, сондықтан бұл билік енді сол елге күшпен кіруге өз жүзін қойды.»

> “Ptolemy Auletes died BC 51. He left the crown and kingdom of Egypt to his eldest son and daughter, Ptolemy and Cleopatra. It was provided in his will that they should marry together, and reign jointly; and because they were young, they were placed under the guardianship of the Romans. The Roman people accepted the charge, and appointed Pompey as guardian of the young heirs of Egypt.

> Птолемей Авлет б.з.д. 51 жылы қайтыс болды. Ол Мысырдың тәжін де, патшалығын да өзінің тұңғыш ұлы мен қызына — Птолемей мен Клеопатраға — қалдырды. Оның өсиетінде олардың өзара некеге тұруы және бірлесе патшалық етуі көзделген еді; әрі олар жас болғандықтан, римдіктердің қамқорлығына берілді. Рим халқы бұл міндетті қабыл алып, Мысырдың жас мұрагерлеріне қамқоршы етіп Помпейді тағайындады.

> “A quarrel having not long after broken out between Pompey and Caesar, the famous battle of Pharsalia was fought between the two generals. Pompey, being defeated, fled into Egypt. Caesar immediately followed him thither; but before his arrival, Pompey was basely murdered by Ptolemy, whose guardian he had been appointed. Caesar therefore assumed the appointment which had been given to Pompey, as guardian of Ptolemy and Cleopatra. He found Egypt in commotion from internal disturbances, Ptolemy and Cleopatra having become hostile to each other, and she being deprived of her share in the government. Notwithstanding this, he did not hesitate to land at Alexandria with his small force, 800 horse and 3200 foot, take cognizance of the quarrel, and undertake its settlement. The troubles daily increasing, Caesar found his small force insufficient to maintain his position, and being unable to leave Egypt on account of the north wind which blew at that season, he sent into Asia, ordering all the troops he had in that quarter to come to his assistance as soon as possible.

> «Көп ұзамай Помпей мен Цезарьдың арасында жанжал туып, екі қолбасшының арасында атақты Фарсал шайқасы болды. Жеңіліске ұшыраған Помпей Мысырға қашып кетті. Цезарь дереу оның соңынан сонда аттанды; бірақ ол жеткенге дейін, Помпей өзі қамқоршы болып тағайындалған Птолемейдің қолымен арамдықпен өлтірілді. Сондықтан Цезарь Помпейге берілген тағайындауды, яғни Птолемей мен Клеопатраның қамқоршысы болу міндетін, өз мойнына алды. Ол Мысырды ішкі бүліктерден абыржулы күйде тапты, өйткені Птолемей мен Клеопатра бір-біріне өшпенді болып, ал ол биліктегі өз үлесінен айырылған еді. Соған қарамастан, ол өзінің аз ғана күшімен — 800 атты әскермен және 3200 жаяу әскермен — Александрияға түсіп, дауға төрелік етуден және оны реттеуді өзіне алудан тартынбады. Күн өткен сайын толқулар күшейгендіктен, Цезарь өз аз күшінің жағдайын ұстап тұруға жеткіліксіз екенін көрді; әрі сол мезгілде соғатын солтүстік желдің салдарынан Мысырдан кете алмағандықтан, ол Азияға кісі жіберіп, сол өңірдегі қарамағындағы барлық әскердің мүмкін болғанша тезірек өзіне көмекке келуін бұйырды.»

> “In the most haughty manner he decreed that Ptolemy and Cleopatra should disband their armies, appear before him for a settlement of their differences, and abide by his decision. Egypt being an independent kingdom, this haughty decree was considered an affront to its royal dignity, at which the Egyptians, highly incensed, flew to arms. Caesar replied that he acted by virtue of the will of their father, Auletes, who had put his children under the guardianship of the senate and people of Rome, the whole authority of which was now vested in his person as consul; and that, as guardian, he had the right to arbitrate between them.

> Ол асқан астамшылықпен Птолемей мен Клеопатраға өз әскерлерін таратып, дауларын реттеп шешу үшін оның алдына келіп, оның шешіміне бағынуды әмір етті. Мысыр тәуелсіз патшалық болғандықтан, бұл астамшылық жарлық оның патшалық қадір-қасиетіне тіл тигізу деп саналды; бұған қатты ашуланған мысырлықтар қару алды. Цезарь бұған жауап ретінде, өз әрекетін олардың әкесі Аулет қалдырған өсиеттің күшімен істегенін, ал Аулет өз балаларын Рим сенаты мен халқының қамқорлығына тапсырғанын, сол биліктің барлығы енді консул ретіндегі оның тұлғасында шоғырланғанын; әрі қамқоршы ретінде олардың арасында төрелік айтуға хақысы бар екенін мәлімдеді.

> “The matter was finally brought before him, and advocates appointed to plead the cause of the respective parties. Cleopatra, aware of the foible of the great Roman conqueror, judged that the beauty of her presence would be more effectual in securing judgment in her favor than any advocate she could employ. To reach his presence undetected, she had recourse to the following stratagem: Laying herself at full length in a bundle of clothes, Apollodorus, her Sicilian servant, wrapped it up in a cloth, tied it with a thong, and raising it upon his Herculean shoulders, sought the apartments of Caesar. Claiming to have a present for the Roman general, he was admitted through the gate of the citadel, entered into the presence of Caesar, and deposited the burden at his feet. When Caesar had unbound this animated bundle, lo! the beautiful Cleopatra stood before him. He was far from being displeased with the stratagem, and being of a character described in 2 Peter 2:14, the first sight of so beautiful a person, says Rollin, had all the effect upon him she had desired.

> “Ақырында бұл іс оның алдына жеткізілді де, тараптардың әрқайсысының ісін қорғап сөйлеу үшін өкілдер тағайындалды. Ұлы римдік жаулап алушының осал жерін білетін Клеопатра, өзіне тиімді үкім шығаруға қол жеткізуде жалдауы мүмкін кез келген қорғаушыдан гөрі өз сұлулығының әсері күштірек болады деп пайымдады. Оның алдына ешкімге байқатпай жету үшін, ол мынадай айлаға жүгінді: өзін киім-кешек түйінінің ішіне шалқасынан толық созылып жатқызды, ал оның сицилиялық қызметшісі Аполлодор оны матаға орап, қайыс баумен байлап, Геркулестей алып иығына салып, Цезарьдың бөлмелеріне қарай бет алды. Рим қолбасшысына сыйлығы бар екенін айтып, ол қамал қақпасынан өткізілді, Цезарьдың алдына кірді де, көтеріп келген жүгін оның аяғының түбіне қойды. Цезарь осы жанды түйінді шешкен кезде, міне, оның алдында сұлу Клеопатра тұрды. Бұл айла оған мүлде ұнамсыз болған жоқ, әрі 2 Петір 2:14-те сипатталғандай мінезді адам болғандықтан, Ролленнің айтуынша, осыншалық сұлу жанды алғаш көрген сәттің өзі-ақ, Клеопатра қалағандай, оған толық әсер етті.”

> “Caesar at length decreed that the brother and sister should occupy the throne jointly, according to the intent of the will. Pothinus, the chief minister of state, having been principally instrumental in expelling Cleopatra from the throne, feared the result of her restoration. He therefore began to excite jealousy and hostility against Caesar, by insinuating among the populace that he designed eventually to give Cleopatra the sole power. Open sedition soon followed. Achillas, at the head of 20,000 men, advanced to drive Caesar from Alexandria. Skillfully disposing his small body of men in the streets and alleys of the city, Caesar found no difficulty in repelling the attack. The Egyptians undertook to destroy his fleet. He retorted by burning theirs. Some of the burning vessels being driven near the quay, several of the buildings of the city took fire, and the famous Alexandrian library, containing nearly 400,000 volumes, was destroyed.

> «Ақырында Цезарь өсиеттің ниетіне сай аға мен қарындастың тақты бірлесіп иеленуі туралы жарлық шығарды. Мемлекеттің бас уәзірі Поти́нус, Клеопатраны тақтан қууға басты себепкер болғандықтан, оның қайтадан қалпына келтірілуінің салдарынан қауіптенді. Сондықтан ол халық арасына Цезарь ақырында бүкіл билікті жалғыз Клеопатраға бермекші дегенді астыртын таратып, оған қарсы қызғаныш пен өшпенділікті қоздыра бастады. Көп ұзамай ашық бүлік бұрқ етті. Ахиллас 20 000 адамды бастап, Цезарьды Александриядан қуып шығу үшін ілгері жылжыды. Қала көшелері мен тар өткелдерінде өзінің шағын жасағын шеберлікпен орналастырған Цезарь бұл шабуылды тойтаруда ешбір қиындыққа ұшырамады. Мысырлықтар оның флотын жоюға әрекеттенді. Ол жауап ретінде олардың флотын өртеп жіберді. Жанып жатқан кемелердің кейбірі айлақ маңына ығысып келіп, қаланың бірнеше ғимаратына от тиді; сөйтіп, шамамен 400 000 том сақталған атақты Александрия кітапханасы жойылды.»

> “The war growing more threatening, Caesar sent into all the neighboring countries for help. A large fleet came from Asia Minor to his assistance. Mithridates set out for Egypt with an army raised in Syria and Cilicia. Antipater the Idumean joined him with 3,000 Jews. The Jews, who held the passes into Egypt, permitted the army to pass on without interruption. Without this co-operation on their part, the whole plan must have failed. The arrival of this army decided the contest. A decisive battle was fought near the Nile, resulting in a complete victory for Caesar. Ptolemy, attempting to escape, was drowned in the river. Alexandria and all Egypt then submitted to the victor. Rome had now entered into and absorbed the whole of the original kingdom of Alexander.

> Соғыс барған сайын қауіптірек сипат ала бастағанда, Цезарь көмек сұрап барлық көршілес елдерге хабар жіберді. Оған жәрдемге Кіші Азиядан үлкен флот келді. Митридат Сирия мен Киликияда жасақталған әскермен Мысырға аттанды. Идумеялық Антипатр оған 3,000 яһудимен қосылды. Мысырға өтетін асуларды ұстап тұрған яһудилер әскердің еш кедергісіз өтуіне рұқсат берді. Олардың осы ынтымақтастығынсыз бүкіл жоспардың іске аспай қалуы сөзсіз еді. Осы әскердің келуі шайқастың тағдырын шешті. Ніл маңында шешуші ұрыс болып, оның нәтижесі Цезарьдың толық жеңісімен аяқталды. Қашып құтылмақ болған Птолемей өзенге батып кетті. Содан кейін Александрия мен бүкіл Мысыр жеңімпазға бағынды. Енді Рим Александрдың бастапқы патшалығының бәріне еніп, оны түгел өз құрамына сіңіріп алды.

> “By the ‘upright ones’ of the text are doubtless meant the Jews, who gave him the assistance already mentioned. With out this, he must have failed; with it, he completely subdued Egypt to his power, BC 47.

> Мәтіндегі «адалдар» деген сөзбен, сөзсіз, оған жоғарыда айтылған көмекті көрсеткен яһудилер меңзеледі. Мұнсыз ол міндетті түрде жеңіліске ұшырар еді; ал соның арқасында ол б.з.д. 47 жылы Мысырды өз билігіне толықтай бағындырды.

> “‘The daughter of women, corrupting her.’ The passion which Caesar had conceived for Cleopatra, by whom he had one son is assigned by the historian as the sole reason of his undertaking so dangerous a campaign as the Egyptian war. This kept him much longer in Egypt than his affairs required, he spending whole nights in feasting and carousing with the dissolute queen. ‘But,’ said the prophet, ‘she shall not stand on his side, neither be for him.’ Cleopatra afterward joined herself to Antony, the enemy of Augustus Caesar, and exerted her whole power against Rome.

> “‘Әйелдердің қызы, оны азғындатып.’ Клеопатраға Цезарьдың бойын билеген құмарлық, одан оның бір ұлы болған, тарихшының айтуынша, оның Мысыр соғысы секілді соншалықты қауіпті жорыққа баруының бірден-бір себебі болған. Соның салдарынан ол Мысырда өз істері талап еткеннен әлдеқайда ұзақ бөгелді, өйткені ол азғын патшайыммен бірге түні бойы той-думан құрып, ішіп-жеумен өткізетін. ‘Бірақ,’ — деді пайғамбар, ‘ол оның жағында тұрмайды да, оған болыспайды да.’ Кейін Клеопатра өзін Август Цезарьдың жауы Антонийге қосты да, бүкіл күш-қуатын Римге қарсы жұмсады.

> “‘VERSE 18. After this shall he turn his face unto the isles, and shall take many: but a prince for his own behalf shall cause the reproach offered by him to cease; without his own reproach he shall cause it to turn upon him.’

> “‘18-АЯТ. Осыдан кейін ол жүзін аралдарға қарай бұрып, олардың көбін басып алады; бірақ өзі үшін әрекет ететін бір әмірші оның келтірген қорлығын тоқтатады; әрі өзіне қорлық түсірместен, оны оның өз басына қайтарады.’”

> “War with Pharnaces, king of Cimmerian Bosphorus, at length drew him away from Egypt. ‘On his arrival where the enemy was,’ says Prideaux, ‘he, without giving any respite either to himself or them, immediately fell on, and gained an absolute victory over them; an account whereof he wrote to a friend of his in these three words: Veni, vidi, vici; I came, I saw, I conquered.’ The latter part of this verse is involved in some obscurity, and there is difference of opinion in regard to its application. Some apply it further back in Caesar’s life, and think they find a fulfilment in his quarrel with Pompey. But preceding and subsequent events clearly defined in the prophecy, compel us to look for the fulfilment of this part of the prediction between the victory over Pharnaces, and Caesar’s death at Rome, as brought to view in the following verse. A more full history of this period might bring to light events which would render the application of this passage unembarrassed.

> Киммерия Боспорының патшасы Фарнакпен болған соғыс, ақырында, оны Мысырдан алып кетті. «Ол жау тұрған жерге жеткенде, — дейді Прайдо, — өзіне де, оларға да ешбір тыныс берместен, дереу шабуыл жасап, оларды толық жеңіске ұшыратты; осы жайында ол бір досына мына үш сөзбен жазды: Veni, vidi, vici; мен келдім, көрдім, жеңдім». Осы аяттың соңғы бөлігі белгілі бір дәрежеде күңгірттеу, әрі оның қолданылуына қатысты пікір айырмашылығы бар. Кейбіреулер оны Цезарь өмірінің бұдан ертерек кезеңіне қолданады да, оның Помпеймен жанжалынан орындалуын көреді деп есептейді. Бірақ пайғамбарлықта анық белгіленген алдыңғы және кейінгі оқиғалар бізді бұл алдын ала айтудың осы бөлігінің орындалуын Фарнакты жеңген уақыт пен келесі аятта көрсетілгендей, Римдегі Цезарьдың өлімі арасынан іздеуге мәжбүр етеді. Осы кезеңнің неғұрлым толық тарихы бұл үзіндінің қолданылуын еш қиындықсыз айқындайтын оқиғаларды жарыққа шығаруы мүмкін.

> “‘VERSE 19. Then he shall turn his face toward the fort of his own land: but he shall stumble and fall, and not be found.’

> «19-аят. Сонда ол өз жерінің бекінісіне қарай бет бұрады; бірақ сүрініп құлайды да, табылмай қалады».

> “After this conquest, Caesar defeated the last remaining fragments of Pompey’s party, Cato and Scipio in Africa and Labienus and Varus in Spain. Returning to Rome, the ‘fort of his own land,’ he was made perpetual dictator; and such other powers and honors were granted him as rendered him in fact absolute sovereign of the whole empire. But the prophet had said that he should stumble and fall. The language implies that his overthrow would be sudden and unexpected, like a person accidentally stumbling in his walk. And so this man, who fought and won five hundred battles, taken one thousand cities, and slain one million one hundred and ninety-two thousand men, fell, not in the din of battle and the hour of strife, but when he thought his pathway was smooth and strewn with flowers, and when danger was supposed to be far away; for, taking his seat in the senate chamber upon his throne of gold, to receive at the hands of that body the title of king, the dagger of treachery suddenly struck him to the heart. Cassius, Brutus, and other conspirators rushed upon him, and he fell, pierced with twenty-three wounds. Thus he suddenly stumbled and fell, and was not found, BC 44.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 258–264.

> «Осы жаулап алудан кейін Цезарь Помпейдің партиясының соңғы қалған жұрнақтарын — Африкадағы Катон мен Сципионды, ал Испаниядағы Лабиенус пен Варусты — жеңді. Римге, “өз жерінің қамалына”, оралған соң, ол өмірлік диктатор болып тағайындалды; әрі оған сондай өзге өкілеттіктер мен құрметтер берілді, соның нәтижесінде ол іс жүзінде бүкіл империяның абсолютті әміршісіне айналды. Бірақ пайғамбар оның сүрініп, құлайтынын айтқан еді. Бұл сөз оның күйреуі адам жүріп келе жатып аяқ астынан сүрініп кеткендей, кенеттен әрі күтпеген түрде болатынын аңғартады. Солайша бес жүз шайқаста соғысып, жеңіске жеткен, бір мың қаланы басып алған және бір миллион жүз тоқсан екі мың адамды өлтірген осы адам, шайқастың дүбірі мен қақтығыс сағатында емес, қайта, өз жолын тегіс әрі гүлге көмкерілген деп ойлаған кезде, әрі қауіп мүлде алыста деп есептелген шақта құлады; өйткені ол патша атағын сол кеңестің қолынан қабылдау үшін сенат мәжіліс залына келіп, алтын тағының үстіне отырған сәтте, опасыздықтың қанжары кенеттен оның жүрегіне қадалды. Кассий, Брут және өзге де астыртын сөз байласушылар оған лап қойды, сөйтіп ол жиырма үш жарақат алып, құлады. Осылайша ол кенеттен сүрініп, құлады да, табылмай кетті, б.з.д. 44 жыл». Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 258–264.

The historical fulfillment of pagan Rome (the king of the north), being established upon the throne is a history that prefigures the history of modern Rome’s enthronement at the threefold union which takes place at the soon coming Sunday law. The history is also typified in verses thirty through thirty-six, which identified when the papacy was first placed upon the throne in 538. Verses sixteen through nineteen, and verses thirty-one through thirty-six both represent the final rise and fall of the whore of Tyre. That history was also represented in verses five through nine, when the first king of the north was established after conquering three geographical areas. Thereafter he entered into a treaty with the king of the south, but broke the treaty, and in response the king of the south delivered a deadly wound, and the king of the north died in the captivity of Egypt.

Пұтқа табынушы Римнің (солтүстіктің патшасының) таққа отырғызылуы түрінде тарихи түрде орындалуы — таяуда келетін жексенбілік заң кезінде жүзеге асатын үштік одақта қазіргі Римнің таққа отырғызылу тарихын алдын ала бейнелейтін тарих. Бұл тарих сондай-ақ отызыншыдан отыз алтыншы аяттарға дейін де үлгіленіп берілген, онда папалықтың 538 жылы алғаш рет таққа отырғызылған уақыты көрсетілген. Он алтыншыдан он тоғызыншы аяттарға дейінгі аяттар да, отыз біріншіден отыз алтыншы аяттарға дейінгі аяттар да Тир жезөкшесінің ақырғы көтерілуі мен құлауын бейнелейді. Сол тарих бесіншіден тоғызыншы аяттарға дейін де көрсетілген, онда солтүстіктің алғашқы патшасы үш географиялық аймақты жаулап алғаннан кейін орнықтырылды. Осыдан кейін ол оңтүстіктің патшасымен келісім жасасты, бірақ сол келісімді бұзды; соған жауап ретінде оңтүстіктің патшасы өлімге соқтыратын жара салды, ал солтүстіктің патшасы Мысырдың тұтқындығында қаза тапты.

Verses five through nine, verses sixteen through nineteen, and verses thirty through thirty-six provide three prophetic lines that are fulfilled in verses forty through forty-five. When Sister White identified that “much of the history that has been fulfilled in this prophecy will be repeated,” it actually meant that the entire chapter illustrates verses forty through forty-five. Verses twenty through twenty-two identify the birth and the death of Christ, thus representing the time of the end in both 1798 and 1989 by His birth, and then His death on the cross represented October 22, 1844, and the Sunday law.

Бесінші тармақтан тоғызыншы тармаққа дейінгі, он алтыншы тармақтан он тоғызыншы тармаққа дейінгі және отызыншы тармақтан отыз алтыншы тармаққа дейінгі аяттар қырықыншы тармақтан қырық бесінші тармаққа дейін орындалатын үш пайғамбарлық желіні ұсынады. Уайт ханым «осы пайғамбарлықта орындалған тарихтың көп бөлігі қайталанатын болады» деп көрсеткенде, бұл шын мәнінде бүкіл тараудың қырықыншы тармақтан қырық бесінші тармаққа дейінгі аяттарды бейнелейтінін білдірді. Жиырмасыншы тармақтан жиырма екінші тармаққа дейін Мәсіхтің туылуы мен өлімін айқындайды; осылайша, Оның туылуы арқылы ақырзаман уақытын 1798 және 1989 жылдарда бейнелейді, ал айқыштағы өлімі 1844 жылғы 22 қазанды және жексенбілік заңды бейнеледі.

Verse twenty-three identifies the league between the Jews and Rome, during the history of the Maccabean revolt. The “league” in that history is represented by the dates of 161 BC and 158 BC. The Maccabean history represents an internal line that finds its beginning with a “league” between Rome and the Maccabean Jews that was initiated by the Jews, and ultimately ended with the Jews pronouncing that they have no king but Caesar. Verse twenty-three of course follows verses twenty-one and twenty-two, and verse twenty-one identifies the birth of Christ, which is a prophetic time of the end, and verse twenty-two identifies the cross, which represents the Sunday law.

Жиырма үшінші аят Маккавейлер көтерілісінің тарихы барысында яһудилер мен Рим арасындағы одақты айқындайды. Сол тарихтағы «одақ» б.з.д. 161 және б.з.д. 158 жылдарымен бейнеленеді. Маккавейлік тарих ішкі желіні білдіреді; оның бастауы — яһудилердің бастамасымен құрылған Рим мен маккавейлік яһудилер арасындағы «одақ», ал түпкі ақырында ол яһудилердің өздерінде Қайсардан басқа патша жоқ екенін жариялауымен аяқталды. Әрине, жиырма үшінші аят жиырма бірінші және жиырма екінші аяттардан кейін келеді, ал жиырма бірінші аят Мәсіхтің туылуын айқындайды, бұл — ақыр заманның пайғамбарлық уақыты, және жиырма екінші аят айқышты айқындайды, ол жексенбілік заңды бейнелейді.

At the cross the Jews identified Caesar (Rome) as their king, and the “league” of verse twenty-three references the beginning of the Jews’ choice to serve Rome, right at the ending point of the Jews proclaiming their allegiance to Rome. The ending of the Jews, as represented at the cross, is followed by the beginning of the Jews’ association with Rome.

Айқышта яһудилер Цезарьды (Римді) өз патшасы ретінде таныды, ал жиырма үшінші аяттағы «одақ» яһудилердің Римге қызмет етуді таңдауының басталуын білдіреді; бұл дәл яһудилердің Римге адалдығын жариялауының аяқталу нүктесінде орын алады. Айқышта бейнеленген яһудилердің ақыры яһудилердің Риммен байланысының басталуымен жалғасады.

Verses twenty-four through thirty describe the three hundred and sixty years that pagan Rome ruled supremely from the Battle of Actium in 31 BC, unto the transfer of the capital from Rome to Constantinople in the year 330. The period of three hundred and sixty years typifies the twelve hundred and sixty years papal Rome ruled supremely, and together they represent the period from verse forty-one, and the threefold union that occurs at the soon coming Sunday law, unto the close of probation.

Жиырма төртінші тармақтан отызыншы тармаққа дейін б.з.д. 31 жылғы Акций шайқасынан бастап, 330 жылы астананың Римнен Константинопольге көшірілуіне дейін пұтқа табынушы Римнің жоғары үстемдікпен билік жүргізген үш жүз алпыс жылы сипатталады. Үш жүз алпыс жылдық кезең папалық Римнің жоғары үстемдікпен билік жүргізген бір мың екі жүз алпыс жылын бейнелейді, әрі екеуі бірігіп қырық бірінші тармақтағы кезеңді және жуық арада келетін жексенбілік заң кезінде жүзеге асатын үштік одақты, сынақ мерзімінің жабылуына дейін, білдіреді.

All the prophetic lines of history in chapter eleven, align with the last six verses of Daniel eleven, but it is the prophetic history from the time of the end in 1989, represented in verse forty through to the Sunday law in verse forty-one, that is “that portion of the prophecy of Daniel relating to the last days.” The history that is left blank in verse forty, is the Revelation of Jesus Christ that is unsealed when the time is at hand, just before probation closes.

Он бірінші тараудағы тарихтың барлық пайғамбарлық желілері Даниял он бірдің соңғы алты аятына сәйкес келеді, бірақ қырықыншы аятта бейнеленген 1989 жылғы ақырзаман уақытынан бастап, қырық бірінші аяттағы жексенбілік заңға дейінгі пайғамбарлық тарих — «Даниял пайғамбарлығының соңғы күндерге қатысты сол бөлігі». Қырықыншы аятта бос қалдырылған тарих — сынақ мерзімі жабылардың дәл алдында, уақыты таяғанда ашылатын Иса Мәсіхтің Аян кітабы.

We will continue this study in the next article.

Бұл зерттеуді келесі мақалада жалғастырамыз.

> “We have the commandments of God and the testimony of Jesus Christ, which is the spirit of prophecy. Priceless gems are to be found in the word of God. Those who search this word should keep the mind clear. Never should they indulge perverted appetite in eating or drinking.

> «Бізде Құдайдың өсиеттері және пайғамбарлық рухы болып табылатын Иса Мәсіхтің куәлігі бар. Құдай сөзінде баға жетпес асыл қазыналар бар. Осы Сөзді зерттейтіндер санасын айқын ұстауы тиіс. Олар ешқашан ішіп-жеуде бұзылған тәбеттің жетегіне ермеулері керек.

> “If they do this, the brain will be confused; they will be unable to bear the strain of digging deep to find out the meaning of those things which relate to the closing scenes of this earth’s history.

> «Егер олар осылай істесе, миы шатасады; олар осы жер тарихының соңғы көріністеріне қатысты нәрселердің мағынасын ашу үшін терең қазып зерттеудің ауыртпалығын көтере алмайды.»

> “When the books of Daniel and Revelation are better understood, believers will have an entirely different religious experience. They will be given such glimpses of the open gates of heaven that heart and mind will be impressed with the character that all must develop in order to realize the blessedness which is to be the reward of the pure in heart.

> «Даниял мен Аян кітаптары тереңірек ұғынылғанда, сенушілер мүлде өзгеше діни тәжірибеге ие болады. Оларға көктің ашық қақпаларынан сондай көріністер беріледі, соның нәтижесінде жүрек пен сана жүрегі таза жандардың сыйы болуға тиісті игілікке жету үшін әркімде қалыптасуға тиіс мінездің қандай екенін терең сезінетін болады.

> “The Lord will bless all who will seek humbly and meekly to understand that which is revealed in the Revelation. This book contains so much that is large with immortality and full of glory that all who read and search it earnestly receive the blessing to those ‘that hear the words of this prophecy, and keep those things which are written therein.’

> «Аян кітабында ашып көрсетілген нәрселерді кішіпейілділікпен әрі момындықпен түсінуге ұмтылатындардың бәрін Жаратқан Ие жарылқайды. Бұл кітапта өлместікке мол әрі даңққа толы соншалық көп нәрсе қамтылғандықтан, оны ықыласпен оқып, зерттейтіндердің бәрі: “осы пайғамбарлықтың сөздерін еститін және онда жазылғандарды сақтайтындарға” арналған батаны алады.»

> “One thing will certainly be understood from the study of Revelation—that the connection between God and His people is close and decided.

> «Аян кітабын зерттеуден бір нәрсе, сөзсіз, айқын болады, яғни Құдай мен Өз халқының арасындағы байланыс тығыз әрі айқын шешілген.»

> “A wonderful connection is seen between the universe of heaven and this world. The things revealed to Daniel were afterward complemented by the revelation made to John on the Isle of Patmos. These two books should be carefully studied. Twice Daniel inquired, How long shall it be to the end of time?

> «Аспан ғаламы мен осы дүниенің арасында ғажайып байланыс көрінеді. Даниялға ашылған нәрселер кейінірек Патмос аралында Жоханға берілген аянмен толықтырылды. Бұл екі кітап мұқият зерттелуге тиіс. Даниял екі рет: “Ақыры заманға дейін қанша уақыт болады?” — деп сұрады.»

> “‘And I heard, but I understood not: then said I, O my Lord, what shall be the end of these things? And He said, Go thy way, Daniel: for the words are closed up and sealed till the time of the end. Many shall be purified, and made white, and tried; but the wicked shall do wickedly: and none of the wicked shall understand; but the wise shall understand. And from the time that the daily sacrifice shall be taken away, and the abomination that maketh desolate set up, there shall be a thousand two hundred and ninety days. Blessed is he that waiteth, and cometh to the thousand three hundred and five and thirty days. But go thou thy way till the end be: for thou shalt rest, and stand in thy lot at the end of the days.’

> «Сонда мен естідім, бірақ түсінбедім; сонда мен: “Уа, Тәңір Ием, мұның ақыры не болмақ?” — дедім. Ол былай деді: “Өз жөніңмен бара бер, Даниял, өйткені бұл сөздер ақыр заманына дейін жабулы әрі мөрленулі болады. Көп адам тазарады, аппақ болады және сыналады; ал зұлымдар зұлымдық жасай береді; зұлымдардың ешқайсысы түсінбейді, ал даналар түсінеді. Күн сайынғы құрбандық тоқтатылып, ойран салатын жиіркенішті нәрсе орнатылған уақыттан бастап бір мың екі жүз тоқсан күн болады. Күтіп, бір мың үш жүз отыз бес күнге жеткен адам бақытты. Ал сен ақырына дейін өз жөніңмен бара бер; өйткені сен тынығасың да, күндердің соңында өз несібеңе ие болу үшін орныңнан тұрасың”».

> “It was the Lion of the tribe of Judah who unsealed the book and gave to John the revelation of what should be in these last days.

> «Кітаптың мөрін ашып, Жоханға осы соңғы күндерде не болуға тиісті екені туралы аянды берген — Яһуда руынан шыққан Арыстан еді.

> “Daniel stood in his lot to bear his testimony which was sealed until the time of the end, when the first angel’s message should be proclaimed to our world. These matters are of infinite importance in these last days; but while ‘many shall be purified, and made white, and tried,’ ‘the wicked shall do wickedly: and none of the wicked shall understand.’ How true this is! Sin is the transgression of the law of God; and those who will not accept the light in regard to the law of God will not understand the proclamation of the first, second, and third angel’s messages. The book of Daniel is unsealed in the revelation to John, and carries us forward to the last scenes of this earth’s history.

> «Даниял өз үлесінде тұрып, ақыр заманға дейін мөрленіп қойылған куәлігін жеткізуі тиіс болды; сол кезде біздің дүниемізге бірінші періштенің хабары жариялануға тиіс еді. Осы соңғы күндерде бұл мәселелер шексіз маңызды; бірақ “көптер тазартылады, ағартылады және сыналады”, ал “зұлымдар зұлымдық істей береді; зұлымдардың ешқайсысы мұны түсінбейді”. Бұл неткен шындық! Күнә — Құдай заңының бұзылуы; ал Құдай заңы жөніндегі нұрды қабылдамайтындар бірінші, екінші және үшінші періштелердің хабарларының жариялануын түсінбейді. Даниял кітабы Жоханға берілген аянда мөрінен ашылады да, бізді осы жер тарихының соңғы көріністеріне қарай жетелейді.

> “Will our brethren bear in mind that we are living amid the perils of the last days? Read Revelation in connection with Daniel. Teach these things.” Testimonies to Ministers, 114, 115.

> «Бауырластарымыз біздің ақырғы күндердің қатерлері арасында өмір сүріп жатқанымызды есте ұстай ма? Аян кітабын Даниял кітабымен байланыстыра оқыңдар. Осы нәрселерді үйретіңдер». Testimonies to Ministers, 114, 115.

Back to Articles