Article

# Паниум — Жиырмасыншы сан

Даниял 11-тараудың реттілігі және 2025 жылғы ескерту

Author

Jeff Pippenger

Published

March 2, 2026

Formats

PDF
Word
Song MP3

Оннан он алтыға дейінгі аяттарды орындаған тарихтың пионерлік қолданылуы көріністі орнықтырған Римнің б.з.б. 200 жылы, яғни Паниум шайқасымен бір жылда, келгенін айқындады; ал мен 2025 жылы Рим Трамп пен Рим Папасы Леоның инаугурациясы арқылы келіп, көріністі орнықтырды деп ұсынамын. 2025 жыл папа мен Президенттің бір жылдың ішінде инаугурацияланған жалғыз уақытын білдіреді. 2025 жылы аң мен оның мүсіні көруге даяр болғандардың бәрі үшін көтеріліп қойылды. Пионерлерден өзгеше, мен аяттарды алғаш орындаған тарихты емес, аяттардағы реттілікті қолданып отырмын. Мен бұл тарихпен келісемін, бірақ аяттардағы реттілікті тарих үшін негіздеме ретінде алып отырмын; керісінше, аяттардың негіздемесін айқындау үшін тарихты пайдаланбаймын. Мен бұл екі тәсілдің де дәл екендігін алға тартамын.

## Маккавейлер көтерілісі

Мен Маккавейлер әулетінің желісін осыған ұқсас түрде қолданамын. Б.з.д. 167 жылғы Маккавейлер көтерілісі Б.з.д. 200 жылғы Паний шайқасынан едәуір кейін, әрі Б.з.д. 63 жылы Помпейдің Иерусалимді басып алуынан едәуір бұрын болды. Он алтыншы аяттан басталатын желі Б.з.д. 63 жылы қолбасшы Помпейдің Иерусалимді жаулап алуымен басталып, Иса айқышқа шегеленген кезде билік құрған Тиберий Цезарьға дейін жалғасады. Айқыш пен Тиберий он бірінші тараудың жиырма екінші аятында бейнеленген.

> Топан судай лап қойған әскерлер оның алдынан тас-талқан етіліп, шайылып кетеді; тіпті келісімнің әміршісі де солай болады. Даниял 11:22.

Он алтыншы аяттағы б.з.д. 63 жылы қолбасшы Помпейдің Иерусалимді жаулап алуы және жиырма екінші аяттағы б.з. 31 жылғы айқыш жексенбілік заңның нышанынан басталып, жексенбілік заңның нышанымен аяқталатын пайғамбарлық желіні білдіреді. Жиырма үшінші аят осы үзіндедегі үзіліс болып табылады, сондықтан ол он алтыншы аятта басталған пайғамбарлық желінің соңы ретінде жиырма екінші аятты айқындайды. Жиырма екінші аятта желінің айқын аяқталуымен қатар, жиырма екінші аят он алтыншы аятта бейнеленген сол межелік нышанның өзі болып табылатыны да бар; осылайша он алтыншыдан жиырма екінші аятқа дейінгі аяттар дара пайғамбарлық желіні білдіретініне альфа мен омега куәлігін береді.

Бұған қоса, он бесінші және он алтыншы аяттар Селевкілер патшалығынан Рим билігіне өтуді белгілейтінін ескерсек, онда он бесінші аяттағы Селевкілерден он алтыншы аяттағы Римдіктерге дейінгі сабақтастықтың үзілуі көрінеді, ал он алтыншы аяттан жиырма екінші аятқа дейінгі желі жеке дара пайғамбарлық желі ретінде айқын оқшауланған. Он алтыншы аят Яһудеяға үстемдік ететін келесі билікті таныстырады, осылайша, жиырма үшінші аяттағы сияқты, пайғамбарлық тарихтың ауысуын белгілейді. Бұл желі жексенбілік заңның нышанымен басталып, жексенбілік заңның нышанымен аяқталады, әрі бұл желі он бірінші тараудың жиырма екінші аятында аяқталады.

## Смит — және Үш Цезарь

Он алтыншы аяттың, сондай-ақ жиырма екінші аяттың жексенбілік заңды бейнелейтіні — осы екі аяттың бір-біріне сәйкестендіріліп қарастырылуын талап етеді. Урия Смит жиырма үшінші аятқа түсіндірме беріп, оның неге жиырма екінші аяттағы айқыштан кейін бірден жалғасатын тарихты емес, керісінше, алдыңғы аяттардағы тарихтың одан да ертерек кезеңінен басталатын тарихты білдіретінін түсіндіреді.

> «23-АЯТ. Онымен одақ жасалғаннан кейін ол алдамшылықпен әрекет етеді; өйткені ол өрлеп келіп, аз ғана халықпен күшейеді.»

> Мұнда айтылған одақ жасалған «онымен» дегеннің өзі 14-аяттан бастап пайғамбарлықтың нысаны болып келген сол билік болуы тиіс; ал мұның Рим билігі екені, жоғарыда атап өтілгендей, Рим империясын бірінен соң бірі билеген үш тұлғада пайғамбарлықтың орындалуынан еш дау туғызбайтын түрде көрінеді; атап айтқанда: Юлий, Август және Тиберий Цезарь. Біріншісі өз жерінің қорғанына салтанатпен қайтып келгенде, сүрініп құлап, табылмай қалды. 19-аят. Екіншісі салық салушы болды; ол патшалықтың даңқында билік құрды және ашумен де, соғыста да емес, өз төсегінде тыныш түрде өлді. 20-аят. Үшіншісі екіжүзді еді, әрі мінез-құлқы ең пасық жандардың бірі болды. Ол патшалыққа бейбіт түрде ие болды, бірақ оның билігі де, өмірі де зорлықпен аяқталды. Ал оның билігі кезінде келісімнің Әміршісі — назареттік Иса — айқышта өлімге қиылды. 21, 22-аяттар. Мәсіх енді ешқашан қайтадан жойыла да, өлімге де қиыла алмайды; сондықтан бұл оқиғалардың орындалуын біз ешбір өзге үкіметтен де, ешбір өзге уақыттан да таба алмаймыз. Кейбіреулер осы аяттарды Антиохқа қолдануға тырысады да, яһуди бас діни қызметкерлерінің бірін келісімнің әміршісі етеді, бірақ олар ешқашан бұлай аталмайды. Бұл — Антиохтың билігін Даниял 8-тараудағы кішкене мүйіздің орындалуы етуге ұмтылатын пайымдаудың дәл сол түрі; әрі ол дәл сол мақсатпен ұсынылады; яғни Адвент ілімінің Киелі кітаптың ілімі екенін және Мәсіхтің қазір есік алдында тұрғанын көрсететін ұлы дәлелдер тізбегін үзу үшін. Бірақ дәлелдерді жоққа шығару мүмкін емес; тізбек үзілмейді.

> «Бізді империяның зайырлы оқиғалары арқылы жетпіс аптаның соңына дейін алып келген пайғамбар, 23-аятта, бізді римдіктердің яһудилер одағы арқылы Құдай халқымен тікелей байланысқа түскен уақытына, б.з.д. 161 жылға, қайтарады: осы нүктеден бастап бізді оқиғалардың тікелей желісімен қауымның ақырғы жеңісіне және Құдайдың мәңгілік патшалығының орнатылуына дейін алып барады. Яһудилер Сирия патшалары тарапынан ауыр езгіге ұшырағандықтан, римдіктерден жәрдем сұрау және өздерін олармен «достық пен одақтастық шартына» қосу үшін Римге елшілік жіберді. 1 Мак.8; Prideaux, II, 234; Josephus’s Antiquities, book 12, chap.10, sec.6. Римдіктер яһудилердің өтінішін қабыл алып, оларға мына сөздермен тұжырымдалған жарлық берді:—»

> “‘Яһуди халқымен өзара көмек пен достық одағы туралы сенаттың қаулысы. Римдіктерге бағынатындардың ешқайсысына яһуди халқымен соғысуға, не оларға астық, кемелер немесе ақша жіберу арқылы сондай іс жасаушыларға жәрдемдесуге рұқсат етілмейді; егер яһудилерге қарсы қандай да бір шабуыл жасалса, римдіктер оларға шамалары жеткенше көмек көрсетсін; сондай-ақ, егер римдіктерге қарсы қандай да бір шабуыл жасалса, яһудилер оларға көмек көрсетсін. Ал егер яһудилер осы өзара көмек одағына бір нәрсе қосуды немесе одан бір нәрсе алып тастауды қаласа, бұл римдіктердің ортақ келісімімен жүзеге асырылсын. Осылайша жасалатын қандай да бір толықтыру күшінде болсын.’ ‘Бұл қаулыны, — дейді Иосиф Флавий, — Жоханның ұлы Евполем және Елеазардың ұлы Ясон, Яһуда халықтың бас діни қызметкері болған кезде, ал оның бауыры Шимон әскердің қолбасшысы болған кезде жазды. Бұл римдіктердің яһудилермен жасаған алғашқы одағы еді, әрі ол осы тәртіппен жасалды.’”

> «Осы кезде римдіктер саны аз халық еді және алдамшылықпен, яғни бұл сөз білдіретіндей, айлакерлікпен әрекет ете бастады. Дәл осы сәттен бастап олар кейіннен жеткен билік шыңына қарай бірқалыпты әрі тез өрлеумен көтерілді.» Урайя Смит, Daniel and the Revelation, 270, 271.

Жиырма екінші аяттағы айқыш сызықтың басында тұрған нышанмен де аяқталатын жолды тәмамдап қана қоймайды, сонымен бірге келесі аят айқыштан бұрын болған тарихқа, шамамен Панийден отыз жыл кейінгі және Рим Иерусалимді жаулап алғанға дейінгі шамамен жүз жыл бұрынғы кезеңге қайта оралады. Мұнда Смит яһудилер одағының межелік белгісі ретінде б.з.д. 161 жылды көрсетеді, ал өзге ізашарлар оны б.з.д. 158 жыл деп көрсетеді. Менің бұл жерде назар аударып отырғаным — датаның өзі соншалықты емес, қайта он алтыншы аяттан жиырма екінші аятқа дейінгі аяттар жексенбілік заң осы желінің альфасы да, омегасы да болып табылатын пайғамбарлық тарихтың бір желісін білдіретіндігінде. Ал он алтыншы аяттан жиырма екінші аятқа дейінгі желі баяндалып болған соң, жиырма үшінші аят он алтыншыдан жиырма екінші аяттарға дейінгі желінің ішіндегі тарихты қайталап, оны кеңейте түседі. Жиырма үшінші аят білдіретін пайғамбарлық тарих желісі — Маккавейлердің тарихы, ал Маккавейлердің тарихы — Америка Құрама Штаттарының тарихымен мүлтіксіз параллель.

## Екі Әулет

Маккавейлер Антиох Епифанның билігі кезінде басталған Селевкидтер патшалығына қарсы көтерілісті білдіреді. Бұл көтеріліс солтүстіктегі Селевкидтер патшалығына қарсы болды және оның нәтижесі жеңіске ұласып, ақыр соңында б.з. 70 жылы Иерусалимнің күйреуіне алып келген кезеңдегі Яһудеяның екі әулетінің біріне жол ашты. Бірінші әулет Хасмонейлер әулеті, ал екіншісі Ирод әулеті болды. Ирод әулеті солтүстіктегі Селевкидтер патшалығынан азат етілгеннен кейінгі Яһудеяның екінші билігі болды. Ол Рим жүйесімен тікелей байланысты еді, ал оған дейінгі Хасмонейлер әулеті, негізінен, яһудилік сипатта болды. Хасмонейлер әулеті б.з.д. 141 жылы басталды, ал б.з.д. 37 жылы Ирод әулеті басталып, б.з. 70 жылға дейін созылды.

Әулеттер Яһудеяның, ежелгі әрі тура мағынадағы даңқты жердің, билігін білдіреді. Маккавейлер көтерілісі б.з.д. 167 жылдан 160 жылға дейін созылды. Б.з.д. 164 жылы Маккавейлер Антиох Эпифанды Иерусалимнен қуып шығып, ол арамдаған ғибадатхананы тазартып, қайта бағыштады, бірақ солтүстік Селевкид билігі толықтай б.з.д. 141 жылы ғана талқандалып, Хасмоней әулеті басталды.

Ирод әулеті бұл желінің кілті болып табылады, өйткені Исаның туған кезінде нәрестелерді өлтіруге бұйрық берген — Ұлы Ирод, ал Иса қайтыс болған кезде билік еткен — оның ұлы еді. Ұлы Ирод әке болды, әрі Яһудеяның патшасы еді, ал оның ұлы тек тетрарх қана болды, яғни ол патша емес, губернаторға көбірек ұқсас түрде патшалықтың төрттен бір бөлігін ғана билеуші еді. Сондықтан онда Мәсіхті айқышқа шегелеу үшін Пилатпен байланысуын қажет еткен билік болмады. Исаның тууы оның пайғамбарлық желісіндегі пайғамбарлық «ақырғы уақыт» болды, ал Оның өлімі жексенбілік заңды білдіреді. Бірінші Ирод 1989 жылды бейнелейді, ал соңғы Ирод — жексенбілік заң. Әке Иродтан ұл Иродқа дейінгі аралық — Мәсіхтің пайғамбарлық желісі.

Маккавейлер әулетінің желісі солтүстік патшаның яһудилерге өз грек әдет-ғұрыптарын, мәдениетін, сондай-ақ грек дінін күштеп таңғанына қарсы жеңісті көтерілістен басталады. Хасмонейлер әулетінің бастауы 1798 жылды білдірді. Неліктен олай, деп сұрауыңыз мүмкін. Егер бір әулет пайғамбарлықтағы «ақырзаман уақытының» басында басталса, Мәсіхтің туған кезінде Ирод әулетімен солай болғаны сияқты, онда екінші әулет те пайғамбарлық қажеттілік бойынша дәл сондай бастауға ие болуға тиіс. Біз Мәсіхтің тууын «ақырзаман уақыты» ретінде қолданғанда, бұл екі әулет те ақырзаман уақытымен бірге басталады, бірақ ақылсыздар ақырзаман уақытымен байланысты мөрі ашылған нұрды ешқашан көрмейді.

> «Біздің уақытымызда да, Мәсіхтің күндеріндегі сияқты, Жазбаларды қате оқу немесе қате түсіндіру болуы мүмкін. Егер яһудилер Жазбаларды ықыласпен, дұға еткен жүрекпен зерттеген болса, олардың ізденісі уақыт туралы шынайы біліммен, әрі тек уақыт туралы ғана емес, Мәсіхтің көрінуінің сипаты туралы да біліммен марапатталған болар еді. Олар Мәсіхтің салтанатты екінші рет келуін Оның алғашқы келуімен шатастырмаған болар еді. Оларда Даниялдың куәлігі болды; оларда Ишаяның және басқа пайғамбарлардың куәлігі болды; оларда Мұсаның тәлімі болды; ал Мәсіх дәл өз орталарыңда тұрса да, олар Оның келуі туралы дәлел іздеп, Жазбаларды зерттеп жатты. Және олар Мәсіхке қарсы, өздері істейді деп алдын ала пайғамбарлық етілген істердің нақ өзін істеп жатты. Олар соншалықты соқырланған еді, не істеп жатқандарын өздері де білмеді.»

> «Бүгін, 1897 жылы да, көпшілік дәл сондай істерді істеп жүр, өйткені олар бірінші, екінші және үшінші періштелердің хабарларында қамтылған сыналу хабарларын басынан өткізіп, тәжірибе жинамаған. Бұл хабарлардың әлі де болашақта екенін дәлелдеу үшін Жазбаларды зерттеп жүргендер бар. Олар бұл хабарлардың ақиқаттығын жинақтайды, бірақ оларға пайғамбарлық тарихтағы лайықты орнын бермейді. Сондықтан ондайлар халықты бұл хабарлардың орнын анықтауға қатысты жаңылыстыру қаупінде. Олар ақыр заманның уақытын да, хабарларды қай уақытқа орналастыру керектігін де көрмейді және түсінбейді. Құдай күні білдіртпей басып жақындап келеді; ал өзін дана әрі ұлы санайтын адамдар “Жоғары білім” туралы бос сөз қылып жүр. Олар Мәсіхтің келуінің де, дүниенің ақырының да белгілерін білмейді». Paulson Collection, 423, 424.

Мәсіхтің дүниеге келуін «ақырзаман уақыты» деп тану, демек, Маккавейлердің желісін соңғы күндердің қазіргі ақиқат контексіне енгізудің кілті деп тану — Мәсіхті осы үзіндінің нағыз өзегіне айналдыру болып табылады; бұл сондай-ақ осы қолданудың дұрыс екенінің дәлелі.

Маккавейлердің желісі рухани даңқты жерді бейнелейді, ал бұл бейнелеу даңқты жердің тұрғындары солтүстіктің патшасының саяси және діни үстемдігінен бөлініп шығатын кезеңнен басталады. Хасмонейлер әулетіне алып келген Маккавей көтерілісі 1776 жылды білдіреді, ал Маккавейлер жүзеге асырған солтүстіктің патшасына қарсы көтеріліс Тәуелсіздік соғысын білдірді. 1776 жылдан 1798 жылға дейінгі жиырма екі жыл 1798 жылғы ақырзаман уақытында Хасмонейлер әулетіне алып келген Маккавей көтерілісін білдіреді; ол 1989 жылғы ақырзаман уақытында Ирод әулеті басталғанға дейін жалғасты. Ирод әулеті б.з. 70 жылы Иерусалимнің қиратылуына дейін жалғасты.

Осы тарих желісінде танып-білу маңызды нәрсе екеу: ол қазіргі даңқты жердің бейнесі болып табылатын ежелгі даңқты жердің көрінісі болып табылады; әрі ол он алтыншы аяттан басталатын тарих желісінің ішінде басталады, онда Рим даңқты жерді алғаш рет жаулап алады, сөйтіп осы желінің негізгі тақырыбын айқындайды. Он алтыншы аяттан жиырма екінші аятқа дейінгі желі даңқты жерді бейнелейді, ал оның мәнмәтіні — жуық арада келетін жексенбілік заң. Бұл желі сондай-ақ екі әулеттік үкіметтің екеуіне де ықпал ететін табынушылардың екі тобын білдіреді. Саддукейлер саны жағынан аздау болғанымен, екі әулеттік кезеңде де яһудилердің діни және саяси жүйелерін, әдетте, бақылауда ұстады. Діни жүйені діни қызметкерлер басқарды, ал сол діни қызмет те саддукейлер мен парызшылдардың екеуінің де ықпалында болды. Хасмонейлер мен Ирод әулеттерінің үкіметтерінің екеуіне де парызшылдар мен саддукейлер ықпал етті, ал бұл екі әулет 1798 жылдан жексенбілік заңға дейінгі Америка Құрама Штаттарының үкіметін бейнелейді.

Фарисейлер мен саддукейлер құлдық мәселесіндегі ұстанымдарымен ерекшеленетін саяси нанымдардағы екі партияны білдіреді. Демократтар құлдықты жақтайды, ал республикашылдар құлдыққа қарсы; және екеуі де Америка Құрама Штаттарының конституциялық үкіметінің саяси тетігімен өзара әрекеттеседі. Сол үкімет — Аян кітабының он үшінші тарауындағы жер аңын білдіреді, ал жер аңының сыртқы тарихы оның республикашыл мүйізі арқылы бейнеленеді. Ішкі тарихы протестанттық мүйіз арқылы бейнеленеді. Мүйіздер аңның үстінде бір-бірінен бөлінген, өйткені аң — мемлекеттің мүйізін шіркеудің мүйізінен бөліп тұратын Конституция, бірақ олар тарих бойымен бірге қозғалады. Республикашыл мүйіздің құлдықты не жақтайтын, не оған қарсы болатын екі ықпалы бар. Протестанттық мүйіздің жетінші күндік сенбіні не күннің бірінші күнін жақтайтын екі ықпалы бар.

Паниум шайқасынан шамамен отыз жыл өткен соң, Маккавейлер Құрама Штаттардың тарихын Киелі кітап пайғамбарлығындағы алтыншы патшалық ретінде белгілейді. Содан кейін шамамен бір ғасыр өткенде, Иерусалимнің жаулануы арқылы он алтыншы аят орындалады; бұл айқышты ишаралайды. Яһудея — Рим дүниені өз бақылауына алған кезде бағындырған үш кедергінің екіншісі. Генерал Помпей б.з.д. 65 жылы Сирияны, ал одан кейін б.з.д. 63 жылы Яһуданы жаулап алды. Август Цезарь үшінші кедергіні б.з.д. 31 жылы Акций шайқасында бағындырар еді. Бұл тарих он алтыншыдан жиырма екінші аятқа дейінгі желіде бейнеленген.

Айқышқа шегелену уақытына қарай Маккавейлер тарихы екі жүз жылға жуық уақыт бойы жалғасып келеді. Урия Смит жиырма үшінші аяттағы яһудилермен жасалған одақ арқылы бейнеленген тарихты жиырма екінші аяттағы айқыштың тарихынан шамамен екі жүз жыл бұрын болған тарихи бастау нүктесімен сәйкестендіреді. Жиырма екінші аяттағы айқыштың тарихы он алтыншы аятпен сәйкестендірілуі тиіс, өйткені он алтыншы аят та жексенбілік заң болып табылады. Бұл Яһуданың даңқты жерінің тарихы болып табылатын Маккавейлер желісі он алтыншы аяттағы жексенбілік заңнан әлдеқайда бұрын басталатынын білдіреді.

Миллериттер тарихы жүз қырық төрт мыңның тарихын бейнелейтінін түсінген кезде, біз Миллериттер үшін ақырзаман уақытын 1798 жылы, жүз қырық төрт мың үшін ақырзаман уақытымен, яғни 1989 жылмен сәйкестендіре аламыз. Мұны істегенде, біз бірінші және екінші періштелердің тарихын үшінші періштенің тарихымен қабаттастырамыз. 1798 және 1989 жылдар — Даниел кітабының он бірінші тарауындағы қырықыншы аят тарихының альфа және омега белестері.

Қырқыншы аят «ақыр заманнан» басталады, ал оның 1798 жыл екені оңай дәлелденеді; әрі дұрыс түсінілгенде, 1989 жылғы Кеңес Одағының күйреуі қырқыншы аятты орындады, және сол орындалу да «ақыр заман» болды. Бір аяттың өзінде екі «ақыр заман», әрі бұл — Маккавейлер желісімен бір тарауда орналасқан. Хасмоней әулетіне алып келген Маккавейлер көтерілісі 1776 жылдан 1798 жылға дейінгі жиырма екі жылды бейнелейді. 1798 жылы Хасмоней әулеті басталды, ал 1989 жылы Ирод әулеті басталды.

Даниял 11-тараудың оныншы аяты 1989 жылды айқындайды, ал он алтыншы аят — жексенбілік заң. Сол аяттар ішіндегі тарихи желі үш шайқасты, оңтүстіктің бір патшасының құлауын және Римнің пайғамбарлық тарихқа кіруін бейнелейді. Сондай-ақ онда Аян 13-тараудағы «қозыға ұқсас екі мүйізі бар» әрі «айдаһарша сөйлеген» жердегі аңға қатысты болатын өзгерісті бейнелейтін екі әулеттің желісі де қамтылған. Реттілік бойынша, бірінші яһуди әулеті — қозы, ал екінші римдік әулет — айдаһар. Бірінші әулет яһуди болды, екіншісі римдік болды. Яһуди болсын, римдік болсын, жердегі аңның екі мүйізі болды.

Яһуди әулеті протестанттық мүйізді, ал римдік әулет республикалық мүйізді бейнелейді. Екі мүйіз де пайғамбарлық тұрғыдан екіге бөлінуге ие. Саддукейлер мен парызшылдар құлдықты жақтайтын демократтардың, құлдыққа қарсы республикалықтарға қарама-қарсы қойылатын, үлгілік құрылымын береді; сонымен бірге олар дана қыздарға қарама-қарсы қойылатын ақымақ қыздардың екі еселенген бөлінісін де бейнелейді. Парызшылдар, ақымақ қыздар ретінде, алғашқы түңілу кезінде тазаланып шығарылады, ал саддукейлер екінші ғибадатхананы тазарту кезінде тазаланып шығарылады. Парызшылдар, Сардис қауымы секілді, тіріміз деген атқа ие болдық деп жариялағанымен, өлі еді, сондықтан әуелі солар тазаланып шығарылады; содан кейін Құдайдың құдіретін жоққа шығарған, Түн ортасындағы Айқайдың құдіреті мен хабарын теріске шығарған саддукейлер тазаланып шығарылады. Саддукейлер — айналып өтіліп жатқан келісім халқы; саддукейлер — игі сезімдердің әсеріне қанағат ететіндер.

> «Мәсіхтің келуі, бірінші періштенің хабары арқылы жария етілгендей, күйеу жігіттің келуі арқылы бейнеленген деп түсінілді. Оның жуық арада келуі туралы жариялаудың нәтижесінде болған кең ауқымды реформалық қозғалыс қыздардың қарсы алуға шығуына сәйкес келді. Бұл астарлы әңгімеде, Матай 24-тағы сияқты, екі топ бейнеленген. Барлығы өз шамдарын, яғни Киелі кітапты, алып, оның жарығымен Күйеу жігітті қарсы алуға шықты. Бірақ “ақымақтары шамдарын алып, өздерімен бірге май алмады”, ал “даналары шамдарымен бірге сауыттарына май алды”. Соңғы топ Құдайдың рақымын, Оның сөзін аяққа шам, жолға жарық ететін Киелі Рухтың жаңартушы, нұрландырушы күшін қабылдаған еді. Олар Құдайдан қорқып, ақиқатты білу үшін Жазбаларды зерттеді және жүрек пен өмір тазалығын шын ықыласпен іздеді. Бұларда жеке тәжірибе, Құдайға және Оның сөзіне деген сенім болды, оны түңілу де, кідіріс те шайқалта алмады. Ал басқалары “шамдарын алып, өздерімен бірге май алмады”. Олар сезім жетегімен әрекет етті. Салтанатты хабар олардың қорқынышын оятты, бірақ олар бауырластарының сеніміне сүйеніп, ақиқаттың терең түсінігінсіз және жүректегі рақымның шынайы ісінсіз, ізгі сезімдердің жылтылдаған жарығына қанағаттанды. Бұлар жақын арадағы сыйдың үмітіне толы күйде Иені қарсы алуға шықты; бірақ олар кідіріске де, түңілуге де дайын емес еді. Сынақтар келгенде, олардың сенімі сөніп, шамдарының жарығы күңгірт тартты». Ұлы күрес, 393.

Саяси болсын, діни болсын — түн ортасындағы дағдарыс кезінде екі топ та даналарға қарсы бірігеді. Осыны айта отырып, біз мақаланы он төртінші аятты аяттардың тарихи ретімен бейнеленген жүйелілікке қайшы түрде емес, аяттар ағынындағы орнына сүйеніп қолданып отырғанымды атап өтуден бастадық. Мен бұл ұстанымды жиырма үшінші аяттың орналасуына сәйкес қолданамын. Белгінің орналасуы оның тарихи орындалуына сай келуі тиіс. Яһудилердің Маккавейлер дәуірінде Риммен жасаған одағы бұл аяттың қай жерде қолданылатынын айқындады. Көріністі бекітетін он төртінші аяттағы «қарақшылар» мұны б.з.д. 200 жылы, дәл Паниум шайқасы болған жылы, жүзеге асырды, бірақ шайқас пен қарақшылар — екі бөлек рәміз.

«Қарақшылар» баяндаудың бір бөлігіне Паниум шайқасының күнімен тікелей байланысты орнату үшін емес, қайтадан Антиох тарапынан жеңіліске ұшырамақ болған Мысырдың әлсіреген бес жасар билеушісімен өздері орнатқан қатынасты айқындау үшін енгізіледі. Олар Мысыр бидайының Рим империясына әкелінуінің бұзылғанын қаламады. Аяттың тақырыбы — Римнің осал бес жасар Мысыр патшасымен болған пайғамбарлық қатынасы. Сол ара түсу Путиннің 1989 жылға дейін бұрын қалай болған болса, солай Украин шіркеуін Ресей шіркеуіне бағындыруды да қамтитын әрекетінің салдарынан туындайтын күйреуден кейінгі ахуалды айқындайды. Бұл әрекет оның оңтүстік патшалығының біртіндеп күйреуін бастайды, ал Путин Птоломей сияқты өлгенде, не Ұзиях пен Наполеон сияқты қандай да бір түрде жер аударылғанда, ол пайғамбарлық тұрғыдан аластатылады да, содан кейін оның патшалығын біліктілігі төмендеу бірқатар басшылар басқарады. Содан соң, бес жасар патшаның кезінде, папалық Рим өз мүдделерін, яғни Украин шіркеуін, қорғау үшін ара түседі.

Папалық Ресейлік не Украиналық православиенің арасында бір жағын таңдап отырған жоқ; ол Ишаяның төртінші тарауында бейнеленгендей, барлық діни ұйымдарды өз билігіне бағындыру үшін әр тараппен де ойнап отыр.

> Сол күні жеті әйел бір еркектен ұстап: «Өз нанымызды өзіміз жейміз, өз киімімізді өзіміз киеміз; тек Сенің атыңмен аталуға рұқсат етші, қорлығымызды алып таста»,— дейді. Сол күні Жаратқан Иенің Бұтағы көркем әрі даңқты болады, ал жердің жемісі Исраилден аман қалғандар үшін асыл да әсем болады. Сонда Сионда қалған және Иерусалимде аман сақталған адам киелі деп аталатын болады, яғни Иерусалимде тірілердің қатарына жазылғандардың әрқайсысы. Ишая 4:1–3.

Папалық билік жеті әйел ретінде бейнеленген барлық діни ұйымдарды, яғни барлық шіркеулерді, өз бақылауына алады. Сол жеті шіркеу өздерін католик, яғни әмбебап деп атауды қалайды, алайда олар анық Құдайдың халқы емес, өйткені олар өз киімдерін киюді ниет етеді. Өздерінің адамдық киімдерін киюді қалайтын барлық діни ұйымдардың бірігуі «Иерусалимдегілер киелі деп аталатын» уақытта жүзеге асады; дәл сол кезде Жаратқан Иенің бұтағы Лаодикиялық халықтан Филадельфиялық халыққа айналады. Міне, осы тұста папалық билік барлық діни ұйымдардың басшысы болады, әрі дәл сол уақытта ол саяси құрылымдардың да басшысы етіледі.

1989 жылы Украина қауымы солтүстіктің патшасының Кеңес Одағын жайпап өтуінің нышаны болды, ал Путин бұрынғы бағынушылық қатынасты қалпына келтіруге ұмтылады, маңдайына алапес алып, оның талаптарынан бас тартқан дінге қарсы қудалауды бастайды. Сол қудалау Птоломейдің өз елінде, Александрия қаласында орын алды; сондықтан Римнің ықпалына түскен Ресей ішіндегі қауымдар Путиннің нысанасына, әрі оның ақырына айналады. Трамп Паний шайқасына дайындалып жатқанда, әлсіреген мысырлық бала-патшаның қорғаушысымен оның ашық байланысы 2025 жылы айқындалады. Б.з.д. 200 жылы мысырлық бала-патшаны қорғаған римдік күш, сол кезде бала-патшаны қорғамайтын болады. Ол бала-патшаның ақырына жетуге жәрдемдеседі. Б.з.д. 200 жылы Мысырдың қорғаушысы ретіндегі Рим Паний шайқасындағы Мысырдың жойғышы ретіндегі Римді бейнелейді.

## Миллериттер

Миллершілер Римнің үш билігін көрмеді, олар тек екеуін ғана көрді, бірақ соған қарамастан олардың ақиқаты — ақиқат еді. Антиохтың нышан ретіндегі пайғамбарлық логикасы он төртінші аятты он бесінші аяттан бұрын болатын тарихқа қолдануға мүмкіндік береді, тіпті аяттарды бастапқыда орындаған тарих он төртінші және он бесінші аяттардың екеуін де б.з.д. 200 жылға орналастырған болса да. Мен он алтыншы аят — жуықта келетін жексенбілік заң, ал он төртінші аят — 2025 жыл, және он бесінші аят — әлі болашақтағы Паниум шайқасы деп мәлімдеймін. Антиох бұл үш шайқастың бір пайғамбарлық желі екенін дәлелдейді, өйткені ол үш шайқастың бәрінде де бар; бірақ ол, сондай-ақ, жол үстіне жол әдіснамасымен дұрыс бөлінген кезде, аяттардың ақырзамандық қолданылуына қатысты мен алға тартып отырған тұжырымды да дәлелдейді.

Антиох осы үш шайқастың бәрінде де болды, әрі соңғы күндерде ол 1989 жылғы (Рейган және АҚШ), 2014 жылғы (Зеленский және Украина) папалықтың уәкілетті өкілеттігін, ал содан кейін Паний шайқасында 1989 жылғы сол бір уәкілетті өкілеттіктің өзін бейнелейді, өйткені Иса әрдайым ақырды бастауымен бейнелейді. Рональд Рейган қайтыс болып, жерленген, сондықтан Антиохтың тарихи куәлігі миллериттік түсінікке дәл келеді, бірақ жол үстіне жол қолданылуын басқаратын қағидаларға бағынады. Аяттардағы соңғы папалық уәкілетті күш — Трамп, тарихи тұрғыдан Антиох осы үш шайқастың бәрінде де болғанына қарамастан. Он үшінші аяттың орындалуы үшін Трамп екінші сайлауда жеңілуге тиіс еді, өйткені он үшінші аятта ол бұрынғыдан да күштірек болып, «қайтып келеді», тіпті құлағынан оқ өтіп кетерліктей дәрежеде күшті болып келеді; бұл — діни қызметкерлер майланғанда қан жағылуға тиіс болған оң қолдың бас бармағымен және оң аяқтың үлкен башпайымен бірге.

Рейган Трамптың бейнесі болды, өйткені Рейган — 1989 жылғы ақыр заманнан бергі соңғы сегіз президенттің біріншісі. Линкольн Трамптың бейнесі болды, өйткені ол алғашқы республикалық президент еді. Линкольн құлдықты жақтаушы демократтар тарапынан Риммен одақтаса отырып өлтірілді, ал Рональд Рейган да, оның папашыл сыңары Иоанн Павел II де қастандық әрекеттерінен аман қалды. 2020 жылы Аян кітабының он бірінші тарауы, жетінші аятының орындалуымен, ұрланған сайлау арқылы Трамп саяси тұрғыдан өлтірілді, ал 2024 жылы он бірінші аяттың орындалуымен қайта тірілді.

> Олар өз куәліктерін аяқтаған кезде, түпсіз тұңғиықтан шығатын аң оларға қарсы соғыс ашып, оларды жеңіп, өлтіреді. … Ал үш жарым күннен кейін Құдайдан келген өмір Рухы олардың ішіне енді, сонда олар аяқтарына тік тұрды; мұны көргендердің үстіне зор қорқыныш түсті. Аян 11:7, 11.

Трамптың қайта тірілуі он үшінші аяттағы оның «қайта оралуы» болды, әрі бұл сондай-ақ Римге тән бір ерекшеліктің параллелін көрсетті, өйткені Рим — «жетінің ішінен шыққан сегізіншісі», ал Трамп — Римнің бейнесі.

> «Бұрын болған, ал қазір жоқ аң — сегізіншісі де сол; ол жетеудің ішінен шыққан, әрі құрдымға кетеді.» Аян 17:11.

Трамптың екінші мерзімі оны Рейганнан бергі сегізінші президент етеді, әрі ол алтыншы да болғандықтан, Трамп папалықпен сәйкестікте «сегізінші, әрі жетеудің бірі» болып табылады. Сегіз саны — қайта тірілудің нышаны, бұл оның, папалықтың бейнесі ретінде, «қайтып келуі» үшін жазылып кететін өлімші жарақат алуы қажет болғанын айқындайды.

> Сонда мен оның бастарының бірінің өлімші жараланғандай болғанын көрдім; бірақ оның өлімші жарасы жазылды; сонда бүкіл дүние аңның соңынан таңырқай ерді. Аян 13:3.

Өлімге соқтыратын жара жазылған кезде, дүние «аңның соңынан таңырқап ереді»; ал Трамп 2024 жылы жетеудің ішіндегі сегізіншісі ретінде қайта тірілгенде, ол «қайтып келді», және бүкіл дүние оның соңынан таңырқай қарады.

> Үш жарым күн өткен соң Құдайдан келген өмір рухы олардың ішіне енді, сонда олар аяқтарына тік тұрды; және оларды көргендердің үстіне зор қорқыныш түсті. Сонда олар көктен өздеріне былай деген зор дауысты естіді: «Осында көтеріліңдер». Олар бұлттың ішінде көкке көтерілді; ал жаулары оларға қарап тұрды. Аян 11:11, 12.

Трамп 2024 жылғы сайлауда «қайта оралды», ал содан кейін 2025 жылы ол да, папа Лео да өз қызметтеріне кірісті. Көргісі келген кез келген жанға Иса тікелей әрі әділ ескерту берді.

> Сондықтан сендер Даниял пайғамбар арқылы айтылған қаңыратып тастайтын жиіркеніштің қасиетті орында тұрғанын көрген кезде (оқитын адам түсінсін), Матай 24:15.

Марқа мұны, бәлкім, сәл айқынырақ айтады.

> Ал сендер Даниял пайғамбар айтқан қаңыратып кетіретін жиіркеніштің өзіне тиісті емес жерде тұрғанын көрген кезде, (оқушы түсінсін,) сонда Яһудеядағылар тауларға қашсын. Марк 13:14.

Қаңыратып кеткен жиіркеніш — Римнің оның үш кезеңінің әрқайсысындағы көрінісі. Пұтқа табынушы, папалық және қазіргі Римнің әрқайсысы Құдай халқы үшін ескерту нышаны болып табылады. Бұл ескерту Рим «қасиетті жерде» тұрған кезде немесе «тұрмауға тиіс» жерде болған кезде танылуға тиіс. Даңқты жер — Жазбадағы қасиетті жер, ал Америка Құрама Штаттары — рухани даңқты жер.

> Жаратқан Ие қасиетті жерде Яһуданы Өзінің үлесі етіп иеленеді де, Иерусалимді тағы да таңдайды. Ей, бүкіл пенде атаулы, Жаратқан Иенің алдында үнсіз болыңдар! Өйткені Ол Өзінің қасиетті мекенінен көтерілді. Зәкәрия 2:12, 13.

Қасиетті орында Римнің тұрғанын көргенде, Иеміз Иерусалимді Өзімен келісімдегі халқы ретінде соңғы рет таңдап жатыр. Киелі кітаптағы пайғамбарлықтағы антихристпен құпия одақ құрған сегіз президенттің біріншісі Рейган болғанда, бұл 1989 жылғы ақырзаман уақыты басталғаннан бергі сегізінші әрі соңғы президенттің Риммен ашық одағын білдірді. Омега рәміздері көбіне альфа рәмізінің сипаттарын терісіне аударады.

2025 жылы папа Лео мен Трамптың қызметке кірісуі Аян кітабының он үшінші тарауындағы теңізден шыққан аң мен жерден шыққан аң арасындағы ашық қатынасты айқындап отыр. Рейган мен Иоанн Павел II-нің құпия одағымен бейнеленген нәрсенің кері бұрылып, Трамп пен Леоның ашық одағына айналуы бізге б.з.д. 200 жылы он төртінші аятты орындаған Мысырдағы бала-патшаға көрсетілген қолдаудың ақырғы күндерде қолдаудың жоқтығын білдіретінін хабарлайды.

2025 сыртқы негіз қалаушы көріністі немесе пайғамбарлықты орнықтырады, өйткені ол Римді Даниял “қаңыраудың жиіркеніштігі” деген рәмізбен айқындаған Римнің ескертуі ретінде жоғары көтереді. Қаңыраудың жиіркеніштігі туралы ескерту “қаңырау” арқылы бейнеленген күйреудің алдында орын алады. Кестий кезіндегі Иерусалимнің қоршауында бұл ескерту Рим билігінің туларын киелі ғибадатхананың қасиетті аумағының ішіне орнату арқылы бейнеленді. Көрген, түсінген, мойынсұнған және қаладан шыққан адамдар қоршау қайта басталғанда қорғалды. Олар Римнің ескерту белгісін көрді. Келісімге барған Пергам шіркеуінен, содан кейін Тиатира шіркеуінен бөлінген мәсіхшілер Құдайдың ғибадатханасында отырған күнә адамына көздері түскенде, шөлге қашты. Сол куәгерлер соңғы күндерде Даниял айтқан қаңыраудың жиіркеніштігі туралы ескертуді айқындайды.

Біз 1888 жылдың Цестийдің қоршауы болғанын, ал жексенбілік заң дағдарысының қорытындысы Титтің қоршауы екенін қайта-қайта көрсеттік. 1880-жылдардағы Блэрдің жексенбілік заң жобалары, сондай-ақ 1880-жылдары оңтүстіктегі кейбір штаттарда енгізілген жексенбілік заңдармен қатар, Цестийдің ескертуі болды; бұл, сондай-ақ, Уайт ханымның ауылдық жерде тұру жөніндегі кеңесіндегі айыру шегін де белгіледі. 1880-жылдарға дейін оның кеңесі болашақта ауылдық жерге көшуіміз қажет болады деген еді, ал 1880-жылдардан кейін ауылдық жерде тұру әлдеқашан жүзеге асырылуға тиіс нәрсе болды. 1880-жылдары талқыланған, папалық биліктің өкілет белгісін ілгерілеткен Блэр заң жобаларының ескерту белгісі 11 қыркүйектегі Патриоттық актіні типологиялық тұрғыдан бейнеледі, өйткені Аянның он сегізінші тарауындағы періште осы екі тарихта да көрінді.

9/11 — Кестийдің өз билігін киелі орында, оған болуға тиіс емес жерде, орнықтыруының ескертуі еді, өйткені 9/11 кезінде ағылшын құқығының орнына рим құқығы келді. 2021 жылғы Пелоси соттарында тиісті құқықтық рәсім туралы ереже теріске шығарылды, әрі бұл Титтің қоршауына қарай жасалған тағы бір қадамды білдіреді; ол Америка Құрама Штаттарында таяуда келетін жексенбілік заңмен аяқталады. Қоршау — белгілі бір уақыт кезеңі. 1888 ішкі протестанттық мүйіздің бүлігін білдіреді, ал 9/11 сыртқы республикалық мүйіздің бүлігін білдіреді. Соңғы президент те таққа отырған сол жылдың өзінде ұлық жерден папаның таққа отыруы, Паний шайқасының дәл алдында, қаңыраудың жиіркенішінің болуға тиіс емес жерде тұрғаны туралы соңғы ескертуді бейнелейді. Паний шайқасы тікелей жексенбілік заңға және Актиум шайқасына алып келеді; ол пұтқа табынушы Рим үшін үшінші әрі соңғы кедергіні бейнеледі, содан кейін пұтқа табынушы Рим Даниял 11:24-тің орындалуында 360 жыл бойы үстемдікпен билік құрды. Жексенбілік заң кезінде алтыншы және жетінші патшалықтардың екеуі де Рим тарапынан жауланып алынады, содан кейін қазіргі Рим бір нышаналық сағат, яғни қырық екі нышаналық ай бойы патшалық етеді.

Он алтыншы аятта пұтқа табынушы Римнің әуелі Сириядағы алғашқы кедергілерін жеңген Помпей кейін Иерусалимді де бағындырады. Помпей Римнің алғашқы екі кедергісін жояды, ал үшіншісін Август Цезарь Актийде жеңіп шығады. Қазіргі Рим алдымен оңтүстіктің патшасын 1989 жылы қырықыншы аяттың орындалуы ретінде, әрі оныншы аятта бейнеленгендей, жеңеді. Содан кейін жексенбілік заң кезінде қазіргі Рим өзінің екінші және үшінші кедергілерін Америка Құрама Штаттары арқылы бағындырады, ал артынша Біріккен Ұлттар Ұйымы да өз патшалығын папалық билікке беруге келіседі. Пұтқа табынушы Рим Помпей арқылы екеуін, содан соң біреуін бағындырды, ал папалық Рим 1989 жылы біреуін бағындырды, содан кейін келесі екеуін он алтыншы аятта бағындырады; дәл осы жерде Помпей өзінің екінші жаулап алуымен белгіленген.

Бұл Актиумдағы пұтқа табынушы Рим үшін үшінші кедергі болды ма, әлде 538 жылы готтардың Рим қаласынан қуылып шығуымен бейнеленген үшінші кедергі болды ма — Рим үшінші кедергіні жеңген кезде, ол жоғарғы билік жүргізеді.

> Расында, Жаратушы Ие Құдай ешнәрсе істемейді, Өзінің құпиясын құлдары — пайғамбарларға ашпайынша. Амос 3:7.

Жаратқан Ие қаңыраудың келуінен бұрын, Даниял кітабында қаңыраудың жиіркеніштігі ретінде бейнеленген ескерту белгісінің соңғы көрінісін сөзсіз береді. Сол ескерту белгісі — 2025 жылы бейнеленіп отырған Рейганның құпия одағына қарама-қарсы ашық одақ. Жаратқан Ие алдын ала ескерту берместен жаза жібермейді, ал Амос Оның Өз қызметшілеріне арналған құпия аянының не екенін және оның кімге бағытталғанын өте анық айтады.

> Уа, Исраил ұлдары, Мысыр жерінен Мен алып шыққан бүкіл әулетке қарсы Жаратқан Ие айтқан осы сөзді тыңдаңдар: Жер бетіндегі барлық әулеттердің ішінен Мен тек сендерді ғана таныдым; сондықтан барлық заңсыздықтарың үшін сендерді жазалаймын. Амос 3:1, 2.

Амос Құдайдың жазалануға тиісті, Езекиелдің сегізінші тарауындағы күнге тағзым ететін жиырма бес адамға сәйкес келетін, Өзі таңдап алған келісім халқының соңғы ұрпағына арнап сөз айтып отыр. Амос тірілерге үкім жүргізілетін уақытта күнәнің өшірілуі барысында айтылатын үшінші періштенің хабары болып табылатын Лаодикиялық хабарды ұсынады. Амостың ескертуі екі тараптың бірігуіне негізделген.

> Екеу келісімге келмейінше, бірге жүре ала ма? Арыстан орманда жемігі жоқ кезде ақыра ма? Жас арыстан ештеңе ұстамаған болса, апанынан даусын шығара ма? Құс жердегі қақпанға, оған тұзақ құрылмаған болса, түсе ме? Ештеңе ілінбеген болса, жерден қақпанды көтеріп ала ма? Қалада керней тартылып, халық қорықпай қала ма? Қалада нәубет болып, оны Жаратқан Ие жасамаған бола ма? Амос 3:3–6.

Екеудің біртұтас болып бірге жүруі туралы ескерту жер бетінен құсты қармаққа түсіретін тұзақтың мәнмәтінінде берілген. Құстар — діни ұйымдардың рәміздері, ал Аян кітабында папалық әрбір арам әрі жеккөрінішті құстың торы болып табылады.

> Ол зор дауыспен қатты айқайлап былай деді: «Ұлы Бабыл құлады, құлады, әрі жындардың мекені, әрбір арам рухтың панасы және әрбір арам әрі жиіркенішті құстың торы болды. Өйткені барлық халықтар оның азғындығының қаһар шарабынан ішті, жер патшалары онымен азғындық жасады, ал жердің саудагерлері оның сән-салтанатының молдығы арқылы байыды». Аян 18:2, 3.

Тордағы құс — тұтқындалған құс, ал бір ұлт Римнің жезөкшесімен азғындық жасағанда, ол да тұтқындалған құсқа айналады; әрі басқа барлық пайғамбарлық құстардың үстінен жоғары көтерілетін құс — үшқабатты үйі салынатын, жексенбілік заң кезінде өз орнында, яғни Шинарда, яғни Бабылда орнығатын билік. Ол — 1798 жылы өлімші жарақат алған құс, немесе Зәкәрия айтқандай, себетінің үстіне қорғасын қақпақ қойылған құс; бірақ содан кейін ол спиритизм мен діннен тайған протестантизмнің құстары арқылы жоғары көтерілді.

> Сонда менімен сөйлескен періште алға шығып, маған: «Енді көзіңді көтеріп, шығып бара жатқанның не екенін көр»,— деді. Мен: «Бұл не?»— дедім. Ал ол: «Бұл — шығып бара жатқан ефа»,— деді. Тағы да ол: «Бұл — бүкіл жер жүзіндегі олардың бейнесі»,— деді. Сонда, міне, қорғасыннан бір талант көтерілді; ал бұл — ефа ортасында отырған бір әйел екен. Ол: «Бұл — зұлымдық»,— деді. Сөйтіп ол оны ефа ортасына тастады да, оның аузына қорғасынның салмағын тастады. Сонда мен көзімді көтеріп қарадым, міне, екі әйел шықты, әрі олардың қанаттарында жел бар еді; өйткені олардың қанаттары дегелектің қанаттары сияқты еді. Олар ефаны жер мен көктің арасына көтеріп әкетті. Сонда менімен сөйлескен періштеге: «Бұлар ефаны қайда алып барады?»— дедім. Ол маған: «Оған Шинар жерінде үй салу үшін; сонда ол орнығып, өз іргетасының үстіне қойылады»,— деді. Зәкәрия 5:5–11.

Амостың қақпаны құсты жерден ұстап алады, өйткені ол жақындап келе жатқан жексенбілік заңның алдында болатын одақты бейнелейді; сол заңда жер құсы қолға түседі. Амостың айтуынша, бұл одақ Лаодикеялық Жетінші күн адвентизміне арналған әшкерелеу болып табылады, өйткені қалада ескерту кернейі тартылатын болады, ал олар оны тыңдаудан бас тартады.

> Қалада керней тартылса, халық қорықпай ма? Қалада қасірет болса, оны Жаратқан Ие жасамаған ба? Ақиқатында, Жаратушы Ие Өзінің құпиясын қызметшілері — пайғамбарларға ашпайынша, еш нәрсе істемейді. Арыстан ақырды — кім қорықпас? Жаратушы Ие сөйледі — кім пайғамбарлық етпей тұра алар? Амос 3:6–8.

Ақырған Арыстан — Яһуда руының Арыстаны; Ол Өзінің пайғамбарлық Сөзін мөрлеп, мөрін ашқан кезде Мәсіхті бейнелейді. 2025 жылғы ашық одақ — бұл Цестийдің қоршауы, ал Құдай халқының тонаушыларының нышаны ешқашан қатар өмір сүрмеуге тиіс болған екі жақтың бірге жүргенін көргенде орнайды. Римнің протестанттармен одақтасып, бір бағытқа түсуі — ішкі қайшылық, өйткені протестант болу дегеніміз — Римге қарсы наразылық білдіру.

Бұл мәселелерді келесі мақалада жалғастырамыз.

## Тұзақтан қашып құтылуға тым кеш

> «Және мынаны есте ұстау керек: Римнің мақтанышы — ол ешқашан өзгермейді. Григорий VII мен Иннокентий III-тің қағидаттары Рим-католик шіркеуінің қағидаттары болып әлі де қалып отыр. Егер оның тек билігі болса, ол оларды өткен ғасырлардағыдай қазір де сондай күш-жігермен жүзеге асырар еді. Протестанттар жексенбіні дәріптеу ісінде Римнің көмегін қабылдауды ұсынғанда, өздерінің не істеп жатқандарын жете біле бермейді. Олар өз мақсаттарын жүзеге асыруға бар ынтасымен ұмтылып жатқанда, Рим өз билігін қайта орнатуды, жоғалтқан үстемдігін қайтаруды көздеп отыр. Бір рет Америка Құрама Штаттарында шіркеу мемлекеттің билігін қолдана немесе бақылай алады деген қағида орнықса; діни рәсімдер зайырлы заңдар арқылы мәжбүрлеп орындатылуы мүмкін деген қағида бекітілсе; қысқасы, шіркеу мен мемлекеттің билігі ар-ожданға үстемдік етуге тиіс болса, онда бұл елдегі Римнің жеңісі қамтамасыз етілген.»

> «Құдай Сөзі таяп келе жатқан қауіпті алдын ала ескертіп қойды; егер бұл ескерту еленбей қалса, онда протестанттық әлем Римнің шынайы мақсаттарының қандай екенін тұзақтан құтылуға енді тым кеш болғанда ғана білетін болады. Ол үнсіз түрде күшейіп, билікке ие болып келеді. Оның ілімдері заң шығарушы орындарда, шіркеулерде және адамдардың жүректерінде өз ықпалын жүргізуде. Ол өзінің асқақ та зәулім құрылыстарын тұрғызып жатыр, солардың құпия қалтарыстарында оның бұрынғы қудалаулары қайтадан қайталанатын болады. Ол көзге түспестен әрі еш күдік тудырмастан, соққы беретін уақыты келгенде өз мақсаттарын ілгерілету үшін күштерін нығайтып жатыр. Оның қалайтыны — тек басымдық беретін қолайлы орын, ал мұның өзі оған қазірдің өзінде беріліп жатыр. Жақында біз римдік элементтің мақсатының не екенін көріп те, сезіп те қаламыз. Құдай Сөзіне сеніп, оған мойынсұнатын әркім осының салдарынан қорлық пен қудалауға ұшырайтын болады». Ұлы күрес, 581.

> «Зұлымдықта, алдауда және азғыруда, өлім көлеңкесінің дәл өзінде жатқан бір әлем бар,—ұйқыда, ұйқыда. Оларды ояту үшін жан азабын тартып жүрген кімдер? Оларға қандай дауыс жете алады? Менің ойым болашаққа ауысады: сол кезде: “Міне, Күйеу жігіт келе жатыр; Оған қарсы алуға шығыңдар”,—деген белгі беріледі. Бірақ кейбіреулер шамдарын қайта толтыру үшін май алуды кешеуілдетіп қояды, сонда олар тым кеш қалып, маймен бейнеленетін мінездің басқаға берілмейтінін түсінеді. Бұл май — Мәсіхтің әділдігі. Ол мінезді білдіреді, ал мінез басқаға берілмейді. Оны ешбір адам басқа біреу үшін қамтамасыз ете алмайды. Әркім күнәнің әрбір дағынан тазартылған мінезді өзі үшін алуға тиіс». Bible Echo, May 4, 1896.

> «Мен қазіргі ақиқатқа зәру болғандықтан өліп бара жатқан бейшара жандарды, сондай-ақ ақиқатқа сенеміз деп мойындайтындардың кейбірі Құдай ісін ілгерілетуге қажетті қаражатты бермей, олардың өлуіне жол беріп жатқанын көргенімде, бұл көрініс тым жан түршігерлік болды, сондықтан мен періштеден оны менен алып тастауын өтіндім. Мен Құдай ісі олардың мүлкінің бір бөлігін талап еткенде, Исаға келген жас жігіт сияқты (Matthew 19:16–22), олардың қайғырып кетіп қалғанын көрдім; әрі көп ұзамай тасып келген алапат нәубет өтіп, олардың барлық дүние-мүлкін түгелдей сыпырып әкететінін, сонда жердегі игіліктерді құрбан етіп, көкте қазына жинау үшін тым кеш болатынын көрдім». Early Writings, 49.

> «Яһуда өз жалынуларының зая кеткенін көріп,: „Тым кеш! Тым кеш!“ — деп айқайлап, залдан асыға жүгіріп шықты. Ол Исаның айқышқа шегеленгенін көріп өмір сүре алмайтынын сезініп, үмітсіздікке беріліп, шығып барып, өзін-өзі асып өлтірді». The Desire of Ages, 722.

Back to Articles