Article

# The Spirit of Prophecy: The Tarrying Time and the Midnight Cry

Пайғамбарлық Рухы: Кідіру уақыты және Түн жарымындағы айқай

Habakkuk's Two Tables

Абақұқтың Екі Тақтасы

Author

Jeff Pippenger

Published

October 14, 2012

Formats

PDF
Word
Song MP3

## Habakkuk's Two Tables 2 of 95

Хабакуктың екі кестесі 95-тен 2॥

## Understanding the Millerite Calendar and the Tarrying Time

Миллериттік күнтізбені және кідіру уақытын түсіну

In our last presentation, the question arose about how October 22, 1844, can be the tenth day of the seventh month if March 22, 1844, is the first day of the first month. The Millerites in March 1844 misunderstood what they believed to be the end of 1843. After that disappointment, they re-examined the biblical reckoning of time. This is explained in Gerhard Damsteegt's book, Foundations of the Seventh-day Adventist Message and Mission, particularly on pages 89 and 92. When they believed 1843 ended, they reevaluated two components of their time understanding: the change from 1843 to 1844, and the days that mark the beginning and ending of the years, so they could calculate the tenth day of the seventh month.

Соңғы таныстырылымымызда мынадай сұрақ туындады: егер 1844 жылғы 22 наурыз бірінші айдың бірінші күні болса, онда 1844 жылғы 22 қазан қалайша жетінші айдың оныншы күні бола алады? Миллериттер 1844 жылдың наурызында 1843 жылдың соңы деп сенген нәрсені қате түсінді. Сол түңілуден кейін олар уақытты Киелі кітап бойынша есептеуді қайта қарастырды. Бұл Герһард Дамстегтің «Foundations of the Seventh-day Adventist Message and Mission» атты кітабында, әсіресе 89 және 92-беттерде түсіндірілген. Олар 1843 жыл аяқталды деп сенген кезде, уақыт туралы түсініктерінің екі құрамдас бөлігін қайта бағалады: 1843 жылдан 1844 жылға өту мәселесін және жетінші айдың оныншы күнін есептей алулары үшін жылдардың басталуы мен аяқталуын белгілейтін күндерді.

I often emphasize that from March 22nd to October 22nd is seven months. I am not suggesting that this is the Seventh Month Movement, but it is interesting that the Millerites believed March 22nd was significant, and it's a helpful mental marker—seven months later brings you to October 22nd. This is factual.

Мен жиі 22 наурыздан 22 қазанға дейін жеті ай болатынын ерекше атап өтемін. Мен мұның Жетінші Ай Қозғалысы екенін айтып отырған жоқпын, бірақ миллериттердің 22 наурызды маңызды деп есептегені қызықты, әрі бұл ойда ұстауға көмектесетін пайдалы межe — жеті айдан кейін сіз 22 қазанға келесіз. Бұл — факт.

The disappointment and the tarrying time were not fulfillment's of a time prophecy, but rather the result of a misunderstanding by the Millerites. Their misunderstanding fulfilled the tarrying time and the disappointment; there was no specific prophecy stating that the tarrying time would begin at a certain point. Their belief that 1843 had passed on March 22, 1844, produced the disappointment.

Түңілу де, кідіру уақыты да уақытқа қатысты пайғамбарлықтың орындалуы емес, қайта, миллериттердің жаңсақ түсінігінің нәтижесі болды. Олардың сол жаңсақ түсінігі кідіру уақытын да, түңілуді де жүзеге асырды; кідіру уақытының белгілі бір сәтте басталатынын айтатын нақты пайғамбарлық болған жоқ. 1843 жылдың 1844 жылғы 22 наурызда өтіп кетті деген олардың сенімі түңілуді туғызды.

Damsteegt says:

Дамстигт былай дейді:

> 'Although the Karaite reckoning which indicated the end of the Jewish year at the new moon on April 17, 1844, was favored in the major Millerite periodicals, the majority of believers looked to March 21, 1844 as the time for Christ's return. Outside the Millerite movement March 21 was well known and there was a very general expectation of an entire overthrow of the whole system of Adventism on that date.'

> 1844 жылғы 17 сәуірдегі жаңа аймен яһудилер жылының аяқталуын көрсеткен караимдік есеп ірі миллериттік мерзімді басылымдарда құпталғанымен, сенушілердің көпшілігі Мәсіхтің қайтып келу уақыты ретінде 1844 жылғы 21 наурызға қарады. Миллериттік қозғалыстан тыс жерде 21 наурыз кеңінен мәлім еді, және сол күні адвентизмнің бүкіл жүйесі тұтастай күйрейді деген өте кең таралған үміт болған.

We read yesterday that Miller was expecting that date. The majority of the Millerites were looking at that date, and even their opponents knew it and were watching for it as proof that the Millerites were false. This was the standard understanding. After it passed, they began to investigate the time prophecies more closely, which led them to October 22, 1844. This provides a point of reference for the question that came up yesterday.

Кеше біз Миллердің сол күнді күткенін оқыдық. Миллериттердің басым көпшілігі сол күнге назар аударып отырды, тіпті олардың қарсыластары да мұны біліп, Миллериттердің жалған екенін дәлелдейтін айғақ ретінде соны аңдып күтті. Бұл қалыптасқан түсінік еді. Ол күн өтіп кеткеннен кейін, олар уақытқа қатысты пайғамбарлықтарды неғұрлым мұқият зерттей бастады, соның нәтижесінде 1844 жылғы 22 қазанға келіп жетті. Бұл кеше көтерілген сұрақ үшін тірек нүктесін береді.

## The Tarrying Time and Ellen White’s First Vision

Күту уақыты және Эллен Уайттың алғашқы аяны

Today, I want to spend more time looking at the tarrying time. This is important because we are dealing with Ellen White's first vision, where she says the bright light at the beginning of the path to Heaven was the Midnight Cry, and if you deny that light, you fall off the path to Heaven. I am trying to demonstrate that the Midnight Cry in her vision includes the entire history of the Second Angel's Message.

Бүгін мен кідіріс уақытына көбірек тоқталғым келеді. Бұл маңызды, өйткені біз Эллен Уайттың алғашқы аянын қарастырып отырмыз; онда ол Аспанға апаратын жолдың басындағы жарқын нұр Түн ортасындағы айқай болғанын, ал егер сен сол нұрды теріске шығарсаң, Аспанға апаратын жолдан құлап түсетініңді айтады. Мен оның аянындағы Түн ортасындағы айқай Екінші періштенің хабарының бүкіл тарихын қамтитынын көрсетуге тырысып отырмын.

Personally, I have no problem saying that the Midnight Cry in that vision, which is at the beginning of the path and sheds light all along the way, represents the history of the Millerites from 1840 to 1844. The dynamics of that history must be rightly understood. The fulfillment of the Midnight Cry itself was from August 12th through 17th, when the message was presented at the Exeter Camp Meeting, and then they carried the message for about two months—September and October, two months and five days. Before October 22nd, they were preparing for the Lord's return. This two-month period is the history of the Midnight Cry. However, you cannot understand this period without understanding the steps that led into it. For me, the Midnight Cry is, more specifically, the history of the tarrying time, continuing through October 22, 1844.

Жеке өз басыма келсек, сол көріністегі жолдың басында тұрған әрі бүкіл жол бойына жарық түсіретін Түн ортасындағы Айқай 1840 жылдан 1844 жылға дейінгі миллериттердің тарихын білдіреді деп айтуда еш қиындық көрмеймін. Сол тарихтың ішкі қозғалысы дұрыс түсінілуге тиіс. Түн ортасындағы Айқайдың өз орындалуы 12 тамыздан 17 тамызға дейін болды, сол кезде бұл хабар Exeter Camp Meeting-те ұсынылды, содан кейін олар бұл хабарды шамамен екі ай бойы — қыркүйек пен қазан айларында, яғни екі ай бес күн бойы — алып жүрді. 22 қазанға дейін олар Иеміздің қайта оралуына дайындалып жатты. Осы екі айлық кезең — Түн ортасындағы Айқайдың тарихы. Алайда осы кезеңге алып келген қадамдарды түсінбейінше, бұл кезеңді түсіну мүмкін емес. Мен үшін Түн ортасындағы Айқай, анығырақ айтқанда, 1844 жылғы 22 қазанға дейін жалғасатын кідіріс уақытының тарихы болып табылады.

## Locating the Three Angels’ Messages

Үш періштенің хабарларын айқындау

Here is the history of 1840 to 1844. There are several passages in the Spirit of Prophecy where Sister White tells us we need to know where to locate the messages. When you begin to locate the messages, you realize that all the messages arrive at a certain point in time and are thereafter empowered.

Міне, 1840 жылдан 1844 жылға дейінгі тарих. Пайғамбарлық Рухтағы бірнеше үзіндіде Уайт ханым бізге хабарларды қай жерде орналастыру керектігін білуіміз қажет екенін айтады. Хабарларды орналастыра бастағанда, барлық хабарлардың белгілі бір уақыт нүктесінде келіп, содан кейін күш-қуатқа ие болатынын түсінесіз.

The First Angel arrived in 1798 at the Time of the End, when the Book of Daniel is unsealed and there was an increase of knowledge. The First Angel's Message is empowered on August 11, 1840, when the year-day principle is confirmed for the whole world, bringing down the Angel of Revelation 10, which symbolizes the empowerment of the First Angel's Message.

Бірінші Періште 1798 жылы, Даниял кітабының мөрі ашылып, білімнің артуы болған ақырзаман уақытында келді. Бірінші Періштенің хабары 1840 жылғы 11 тамызда қуаттандырылды, сол кезде жыл-күн қағидасы бүкіл әлем үшін расталып, Аян 10-тараудағы Періште төмен түсті; бұл Бірінші Періштенің хабарының қуаттандырылуын бейнелейді.

The Second Angel arrived in June of 1842. We read yesterday that in June of 1842, Mr. Miller gave his second course of presentations at the Casco Street church. With few exceptions, the Protestant churches closed their doors. So, in June of 1842, the Second Angel's Message arrived, because when a Protestant church closes its door against the First Angel's Message, it becomes part of Babylon. The Second Angel's Message is a call out of Babylon. It is progressive.

Екінші Періште 1842 жылдың маусымында келді. Біз кеше 1842 жылдың маусымында Мырза Миллердің Casco Street шіркеуінде өзінің екінші баяндамалар топтамасын ұсынғанын оқыдық. Аз ғана ерекшеліктерді қоспағанда, протестанттық шіркеулер өз есіктерін жапты. Сондықтан 1842 жылдың маусымында Екінші Періштенің Хабары келді, өйткені протестанттық шіркеу Бірінші Періштенің Хабарына қарсы өз есігін жапқанда, ол Бабылдың бір бөлігіне айналады. Екінші Періштенің Хабары — Бабылдан шығуға шақыру. Ол үдемелі.

Sister White tells us that even though the Protestants began to close their doors in June of 1842, the call out of Babylon—the content of the Second Angel's Message—did not actually begin until the Summer of 1844.

Уайт ханым бізге протестанттар 1842 жылдың маусымында өз есіктерін жаба бастағанымен, Бабылдан шығу туралы үндеу — Екінші періштенің хабарының мазмұны — іс жүзінде 1844 жылдың жазына дейін басталмағанын айтады.

The Second Angel's Message arrived in June of 1842 and is empowered with the message of the Midnight Cry, August 12th–17th, 1844, at the Exeter Camp Meeting.

Екінші періштенің хабары 1842 жылдың маусымында келді және 1844 жылғы 12–17 тамызда Эксетердегі шатырлы жиында жарияланған Түн ортасындағы айқай хабарының күшімен қуаттандырылды.

The Third Angel arrived on October 22, 1844, because on that day the way into the Most Holy Place is opened, where men can understand that Christ is now the High Priest in the Most Holy Place. There, the ark of the covenant is recognized, and in the ark are the Ten Commandments. When Sister White was taken into the Most Holy Place and looked at the Ten Commandments, she saw that the Sabbath Commandment shone above the others, marking the significance of the Sabbath in the Third Angel's Message. It will be a test over Sabbath or Sunday. On October 22, 1844, the content of the Third Angel's Message arrived.

Үшінші Періште 1844 жылдың 22 қазанында келді, өйткені сол күні адамдар Мәсіхтің енді Ең Қасиетті Орында Бас Діни Қызметкер екенін түсіне алатын Ең Қасиетті Орынға апаратын жол ашылды. Онда келісім сандығы танылады, ал сандықтың ішінде Он Өсиет бар. Уайт қарындас Ең Қасиетті Орынға енгізіліп, Он Өсиетке қараған кезде, ол Демалыс күні туралы Өсиеттің басқаларынан жоғары жарқырап тұрғанын көрді; бұл Үшінші Періштенің Хабарындағы Демалыс күнінің маңызын айқындады. Бұл Демалыс күні ме, жексенбі ме деген сынақ болады. 1844 жылдың 22 қазанында Үшінші Періштенің Хабарының мазмұны келді.

One characteristic of all three messages is that when the First Angel's Message arrived in 1798, no one understood it. The Lord raised up William Miller to be the messenger of the First Angel, but it was not until 1818—twenty years later—that Miller began to understand the message. The message arrived, but it takes time before God's people recognize it, and then it is empowered.

Үш хабардың бәріне ортақ бір ерекшелік мынау: Бірінші періштенің хабары 1798 жылы келген кезде, оны ешкім түсінген жоқ. Жаратқан Ие Уильям Миллерді Бірінші періштенің хабаршысы етіп көтерді, бірақ Миллердің бұл хабарды түсіне бастауы тек 1818 жылы — жиырма жылдан кейін ғана болды. Хабар келді, алайда Құдай халқы оны танып-білгенге дейін уақыт қажет, содан кейін ғана ол күшке енеді.

The Second Angel's Message arrived in June of 1842, but no Millerites in 1842 began calling the Protestant churches Babylon. They did not recognize it yet. It was not until the Summer of 1844 that they began to recognize it and call people out of the churches. The message arrives, then it is understood, and then it is empowered.

Екінші періштенің хабары 1842 жылдың маусымында келді, бірақ 1842 жылы миллериттердің ешқайсысы протестанттық шіркеулерді Бабыл деп атай бастаған жоқ. Олар мұны әлі таныған жоқ еді. Тек 1844 жылдың жазында ғана олар мұны тани бастап, адамдарды шіркеулерден шығуға шақырды. Әуелі хабар келеді, содан кейін ол түсініледі, ал содан соң ол күшпен қуатталады.

On October 22, 1844, when Hiram Edson had his vision of Christ moving from the Holy Place to the Most Holy Place, they received some light on Christ's change of ministration. But on October 23, 1844, Hiram Edson was not prepared to write an article or preach a sermon about Sunday being the mark of the beast. They did not understand the Third Angel's Message until after that time period.

1844 жылғы 22 қазанда, Хайрам Эдсон Мәсіхтің Қасиетті орыннан Ең Қасиетті орынға өтуі туралы аян алған кезде, олар Мәсіхтің қызметінің өзгеруі жайында белгілі бір нұр қабылдады. Бірақ 1844 жылғы 23 қазанда Хайрам Эдсон жексенбінің аңның таңбасы екендігі туралы мақала жазуға да, уағыз айтуға да дайын емес еді. Олар Үшінші періштенің хабарын сол уақыт кезеңінен кейін ғана түсінді.

The Third Angel's Message is empowered, as Seventh-day Adventists know, when the Fourth Angel of Revelation 18 joins it. For those watching this on LiveStreaming or later on DVDs, you may want to argue about the timing of the Fourth Angel joining the Third on September 11, 2001. At this point, we are not making any arguments about that, but we are not denying it either: The Fourth Angel joins the Third Angel with the Twin Towers coming down, and this is where the Third Angel's Message is empowered.

Жетінші күн адвентистері білетіндей, Үшінші Періштенің Хабары Аян 18-тараудағы Төртінші Періште оған қосылған кезде күш-қуатқа ие болады. Мұны LiveStreaming арқылы немесе кейінірек DVD дискілерінен көріп отырғандар үшін, 2001 жылғы 11 қыркүйекте Төртінші Періштенің Үшіншіге қосылу уақыты туралы дауласыңыз келуі мүмкін. Қазіргі сәтте біз бұл туралы қандай да бір уәж айтып отырған жоқпыз, бірақ оны теріске де шығармаймыз: Егіз Мұнаралардың құлауымен Төртінші Періште Үшінші Періштеге қосылады, және дәл осы жерде Үшінші Періштенің Хабары күш-қуатқа ие болады.

All three Angels' Messages have these characteristics: they arrive, are understood, and then are empowered.

Үш періштенің хабарламасының барлығы да мынадай сипаттарға ие: олар келеді, түсініледі, содан кейін күшке ие болады.

## The Two Door Closings and Temple Cleansings

Екі есіктің жабылуы және ғибадатхананың тазартылуы

In June of 1842, a door began to close, marked by the Protestant churches closing their doors against the First Angel's Message. At the beginning of this history, we see a door closing, and at the end of this history—the history of the Second Angel—the door closes again, the door into the Holy Place, the door in the parable of the Ten Virgins.

1842 жылдың маусымында бір есік жабыла бастады; бұл Протестанттық шіркеулердің Бірінші Періштенің хабарын қабылдамастан, өз есіктерін жабуымен белгіленді. Осы тарихтың басында біз бір есіктің жабылуын көреміз, ал осы тарихтың — Екінші Періштенің тарихының — соңында есік қайтадан жабылады: Қасиетті орынға кіретін есік, Он қыз туралы астарлы әңгімедегі есік.

These two door closings are important to mark, especially if you are going to deal with the two temple cleansings. Christ cleansed the temple twice when He was on Earth, and Sister White tells us there will be two temple cleansings at the end of the world, as there were in the time of the Millerites. The temple cleansings in the Millerite time can be marked at the closing of the door in June 1842—the first door of the temple, Protestantism—and at the second temple cleansing, when the Millerites' temple cleansing is finished.

Бұл екі есіктің жабылуын айқындап белгілеу маңызды, әсіресе егер сіз ғибадатхананың екі тазаруын қарастыратын болсаңыз. Мәсіх жер бетінде болған кезінде ғибадатхананы екі рет тазартты, әрі Уайт ханым бізге дүниенің ақырында, Миллериттер дәуіріндегідей, ғибадатхананың екі тазаруы болатынын айтады. Миллериттер кезеңіндегі ғибадатхананың тазаруларын 1842 жылғы маусымда есіктің жабылуы кезінде — ғибадатхананың бірінші есігі, протестантизм — және Миллериттердің ғибадатхананы тазартуы аяқталатын екінші ғибадатхана тазаруы кезінде белгілеуге болады.

We are going to look at the tarrying time. In this history of the Second Angel, the tarrying time comes in at March 22, 1844, and is bookended by two temple cleansings. That is the Second Angel's Message.

Біз кідіріс уақытына назар аударамыз. Екінші Періштенің осы тарихында кідіріс уақыты 1844 жылғы 22 наурызда басталып, ғибадатхананың екі рет тазартылуымен шектеледі. Бұл — Екінші Періштенің хабары.

This is also the story of Gideon. There were two cleansings in the story of Gideon, which is one of the symbols of the two temple cleansings and the Second Angel's Message.

Бұл сондай-ақ Ғидоунның хикаясы. Ғидоун туралы хикаяда екі тазару болды; бұл екі ғибадатхананың тазартылуының және Екінші Періштенің Хабарының рәміздерінің бірі.

## The Tarrying Time and the Midnight Cry in Prophecy

Пайғамбарлықтағы кідіру уақыты және түн ортасындағы айқай

Let us begin our study with a quote from Spiritual Gifts, volume 1, pages 195, 196. We are looking at the tarrying time to understand its connection with the Midnight Cry, because we do not want to reject the light of the Midnight Cry; if we do, we fall off the path to the wicked world below.

Зерттеуімізді Spiritual Gifts, 1-том, 195, 196-беттерден алынған дәйексөзден бастайық. Біз аялдау уақытын оның Түн ортасындағы Айқаймен байланысын түсіну үшін қарастырып отырмыз, өйткені біз Түн ортасындағы Айқайдың нұрын теріске шығарғымыз келмейді; егер солай етсек, төмендегі зұлым дүниеге қарай апаратын жолдан тайып кетеміз.

Angels were sent to aid the mighty angel from heaven, and I heard voices which seemed to sound everywhere, "Come out of her, my people, that ye be not partakers of her sins, and that ye receive not of her plagues; for her sins have reached unto heaven, and God hath remembered her iniquities. This message seemed to be an addition to the third message,"—Now, she just quoted Revelation 18:4, "Come out of her, my people, . . . ." And she says, "This message seemed to be an addition to the third [Angel's] message and joined it, as the midnight cry joined the second angel's message in 1844."

Көктен түскен құдіретті періштеге жәрдем ету үшін періштелер жіберілді, және мен барлық жерден естілгендей болған дауыстарды естідім: «Оның күнәларына ортақ болып қалмауларың үшін және оның пәлекеттерінен үлес алмауларың үшін, одан шығыңдар, халқым; өйткені оның күнәлары көкке дейін жетті, әрі Құдай оның заңсыздықтарын есіне алды». «Бұл хабар үшінші хабарға қосымша сияқты көрінді»,— Енді, ол Аян 18:4-тен: «Одан шығыңдар, халқым, . . .»,— деп жаңа ғана келтірді. Және ол былай дейді: «Бұл хабар үшінші [Періштенің] хабарға қосымша сияқты көрінді және 1844 жылы түн ортасындағы айқай екінші періштенің хабарына қосылғандай, соған қосылды».

The Second Angel's Message arrives in June of 1842, and the Midnight Cry joins it in August of 1844. This outpouring of the Spirit upon this message—the call out of Babylon—is the history Sister White uses to describe the history of September 11, 2001, when the Third Angel's Message is joined by the Fourth Angel. The Fourth Angel is when the Mighty Angel of Revelation 18 descends.

Екінші періштенің хабары 1842 жылдың маусымында келеді, ал Түн ортасындағы айқай оған 1844 жылдың тамызында қосылады. Бабылдан шығуға шақыру болып табылатын осы хабарға Киелі Рухтың төгілуі — Уайт ханым 2001 жылғы 11 қыркүйектің тарихын сипаттау үшін қолданатын тарих; сол кезде Үшінші періштенің хабарына Төртінші періште қосылады. Төртінші періште — Аян 18-дегі Құдіретті Періштенің төмен түсетін кезі.

"This message seemed to be an addition to the third message and joined it, as the midnight cry joined the second angel's message in 1844. The glory of God rested upon the patient, waiting saints,"—Who did the glory of God rest upon? The patient—what? Waiting. The patient, waiting saints. Okay? The waiting saints; because, we are in the history now where prophecy says, "Blessed is he who waiteth, and cometh to the 1335. Though the vision tarry, wait for it." The people who are going to receive the outpouring of the Holy Spirit are the waiting saints.

«Бұл хабар үшінші хабарға қосымша іспетті болып, оған 1844 жылы түн ортасындағы айқай екінші періштенің хабарына қосылғандай қосылды. Құдайдың даңқы сабырлы, күтіп тұрған әулиелердің үстіне қонды»,—Құдайдың даңқы кімдердің үстіне қонды? Сабырлы — не? Күтіп тұрған. Сабырлы, күтіп тұрған әулиелер. Дұрыс па? Күтіп тұрған әулиелер; өйткені біз қазір пайғамбарлықта: «Күтіп, 1335-ке жеткен адам бақытты. Аян кешеуілдесе де, оны күт»,—деп айтылған тарихтамыз. Киелі Рухтың төгілуін қабылдайтын адамдар — күтіп тұрған әулиелер.

"The glory of God rested upon the patient, waiting saints, and they fearlessly gave the last solemn warning, proclaiming the fall of Babylon, and calling upon God's people to come out of her; that they might escape her fearful doom."—Of course, this is in our day and age; but, the waiting saints in our day and age are prefigured by the waiting saints in the Millerite History which we are looking at.

«Құдайдың ұлылығы сабырмен күткен әулиелердің үстіне қонды, және олар қорықпай соңғы салтанатты ескертуді беріп, Бабылдың құлағанын жариялады, әрі Құдай халқын одан шығуға шақырды; сонда олар оның қорқынышты үкімінен құтылып қала алатын еді».—Әрине, бұл біздің күндерімізге жатады; бірақ біздің дәуіріміздегі күтіп тұрған әулиелер біз қарап отырған Миллершілер тарихындағы күтіп тұрған әулиелер арқылы алдын ала бейнеленген.

"The light that was shed upon the waiting ones penetrated everywhere, and those who had any light in the churches, who had not heard and rejected the three messages, answered to the call, and left the fallen churches."—This is the "Come out of her, my people!" This is talking about those that come out of the churches of Babylon in our day and age once the Sunday Law arrives in the United States. They are the fallen churches, the churches of Babylon.

Күтіп тұрғандардың үстіне төгілген жарық бәріне де жетті, әрі шіркеулерде қандай да бір нұры бар, үш хабарды естіп, қабылдамай тастамағандардың бәрі осы шақыруға үн қосты да, құлаған шіркеулерден шықты.» — Міне, осы: «Одан шығыңдар, халқым!» Мұнда сөз біздің дәуірімізде, Америка Құрама Штаттарында Жексенбілік заң күшіне енген кезде, Бабылдың шіркеулерінен шығатындар туралы болып отыр. Олар — құлаған шіркеулер, Бабылдың шіркеулері.

"Many had come to years of accountability since these messages had been given, and the light shone upon them, and they were privileged to choose life or death."—Now she is saying that there are people in the Protestant churches today that have come to the age of accountability since October 22, 1844; and, this is so. The people in the Protestant churches today were not alive when the Third Angel's Message arrived in Millerite History. They are not held accountable to the rejection that the Protestant churches did in their time period, and this is a key point to take note of if you ever study how the history of Christ illustrates the end of the world; because, technically, prophetically Jerusalem could have, should have been destroyed in AD34.

«Бұл хабарлар берілгеннен бері көпшілігі жауапкершілік жасына жетті, жарық оларға сәуле түсірді, және оларға өмірді не өлімді таңдауға артықшылық берілді».—Енді ол бүгінгі күні протестант шіркеулерінде 1844 жылғы 22 қазаннан бері жауапкершілік жасына жеткен адамдар бар екенін айтып отыр; және бұл солай. Бүгінгі күні протестант шіркеулеріндегі адамдар Үшінші періштенің хабары Миллерит тарихында келген кезде тірі болған жоқ. Олар өз уақыт кезеңінде протестант шіркеулері жасаған теріске шығарушылық үшін жауапты болып саналмайды, және бұл — егер сен Мәсіхтің тарихы дүниенің ақырын қалай бейнелейтінін зерттейтін болсаң, назар аударуға тиісті негізгі жайт; өйткені, қатаң түрде айтқанда, пайғамбарлық тұрғыдан Иерусалим б.з. 34 жылы жойылуы мүмкін еді, тіпті жойылуға тиіс те еді.

There were 490 years of probationary time cut off for the Jews out of the 2300 years marked in Daniel 8 and Daniel 9. Those 490 years ended in AD 34 with the stoning of Stephen. At that point, Jerusalem, prophetically, was to be destroyed, but it was not destroyed until 70. In The Great Controversy, Sister White says the same thing about that history. She says there were children and others who had not heard the message of Christ and the disciples before 34, and God in His mercy gave them time to be confronted with the message before the destruction of Jerusalem. She identifies, as does Christ, the destruction of Jerusalem as illustrating the end of the world.

Даниял 8 және Даниял 9-та белгіленген 2300 жылдың ішінен яһудилер үшін сынақ мерзімі ретінде 490 жыл кесіп берілді. Бұл 490 жыл милади 34 жылы Степанның таспен атылып өлтірілуімен аяқталды. Сол сәтте пайғамбарлық тұрғыдан Иерусалим жойылуға тиіс еді, бірақ ол 70 жылға дейін жойылған жоқ. «Ұлы күресте» Уайт ханым сол тарих туралы осыны айтады. Ол 34 жылға дейін Мәсіх пен шәкірттердің хабарын естімеген балалар мен өзге де адамдар болғанын, әрі Құдай Өзінің рақымымен оларға Иерусалимнің жойылуына дейін осы хабармен бетпе-бет келулері үшін уақыт бергенін айтады. Ол, Мәсіх сияқты, Иерусалимнің жойылуын дүниенің ақырының көрінісі ретінде көрсетеді.

That history prefigures the very history she is speaking about. When the Sunday Law comes to the United States and the message finally goes to the fallen churches, God's children now in Babylon will not be held accountable for the rejection their churches or ancestors made in the 19th Century.

Сол тарих оның айтып отырған нақ сол тарихының алдын ала бейнесі болып табылады. Жексенбілік заң Америка Құрама Штаттарына келгенде және хабар ақыр соңында құлаған шіркеулерге жеткенде, қазіргі уақытта Бабылда жүрген Құдайдың балалары өз шіркеулерінің не ата-бабаларының XIX ғасырда жасаған теріске шығаруы үшін жауапты болып саналмайды.

> "Many had come to years of accountability since these messages had been given, and the light shone upon them, and they were privileged to choose life or death. Some chose life, and took their stand with those looking for their Lord, and keeping all his commandments. The third message was to do its work; all were to be tested upon it, and the precious ones were to be called out from the religious bodies. A compelling power moves the honest, while the manifestation of the power of God holds in fear and restraint relatives and friends, and they dare not, neither have they power to, hinder those who feel the work of the Spirit of God upon them. The last call is carried even to the poor slaves, and the pious among them, with humble expressions, pour forth their songs of extravagant joy at the prospect of their happy deliverance, and their masters cannot check them; for a fear and astonishment keep them silent. Mighty miracles are wrought, the sick are healed, and signs and wonders follow the believers. God is in the work, and every saint, fearless of consequences, follows the convictions of his own conscience, and unites with those who are keeping all the commandments of God; and they sound abroad the third message with power. I saw that the third message would close with power and strength far exceeding the midnight cry."

> Осы хабарлар берілгеннен бері көптеген адамдар жауапкершілік жасына жеткен еді, және нұр олардың үстіне жарқырады, әрі оларға өмірді не өлімді таңдаудың артықшылығы берілді. Кейбіреулері өмірді таңдап, өз Иелерін күтіп, Оның барлық өсиеттерін сақтап жүргендердің жағына шықты. Үшінші хабар өз ісін атқаруға тиіс еді; барлығы соның негізінде сыналуға тиіс болды, ал қымбат жандар діни ұйымдардан шақырылып шығарылуға тиіс еді. Ізгі жүректілерді алға бастайтын иландырғыш күш әрекет етеді, ал Құдай құдіретінің көрінісі туыстары мен достарын қорқыныш пен тежелісте ұстап тұрады, сөйтіп олар Құдай Рухының ісін өздерінде сезінгендерге кедергі жасауға батылы да бармайды, оған күштері де жетпейді. Соңғы шақыру тіпті кедей құлдарға дейін жеткізіледі, және олардың арасындағы тақуалар, кішіпейіл сөздермен, өздерінің бақытты азат етілуінің үмітіне қарап, шектен асқан қуаныш жырларын төгілдіре айтады, ал қожайындары оларды тоқтата алмайды; өйткені қорқыныш пен таңданыс оларды үнсіз ұстап тұрады. Ұлы кереметтер жасалады, науқастар сауығады, әрі белгілер мен ғажайыптар сенушілердің соңынан ереді. Құдай осы іске қатысуда, және әрбір әулие салдарынан қорықпастан, өз ар-ожданының сеніміне еріп, Құдайдың барлық өсиеттерін сақтап жүргендермен бірігеді; әрі олар үшінші хабарды құдіретпен жан-жаққа жариялайды. Мен үшінші хабардың түн ортасындағы айқайдан әлдеқайда асып түсетін құдіретпен және күшпен аяқталатынын көрдім.

In these two paragraphs, this is the second time she has compared our history at the Sunday Law at the end of the world with the history of the Midnight Cry. The first time, she says the Mighty Angel of Revelation 18 joins the Third Angel as the Midnight Cry joined the Second Angel. Even though she is addressing the history of the Sunday Law crisis, she is clearly using the history of the Second Angel as a point of reference. They are parallel histories.

Осы екі абзацта ол дүниенің ақырындағы Жексенбілік заң кезіндегі біздің тарихымызды Түн жарымындағы дауыстың тарихымен екінші рет салыстырып отыр. Алғашқы рет ол Аян 18-тараудағы Құдіретті Періште Үшінші Періштеге, Түн жарымындағы дауыс Екінші Періштеге қосылғанындай, қосылады деп айтады. Ол Жексенбілік заң дағдарысының тарихына тоқталып тұрғанына қарамастан, Екінші Періштенің тарихын анық түрде бағдарлық нүкте ретінде қолданып отыр. Бұлар — өзара параллель тарихтар.

> "Servants of God, endowed with power from on high, with their faces lighted up, and shining with holy consecration, went forth fulfilling their work, and proclaiming the message from heaven. Souls that were scattered all through the religious bodies answered to the call, and the precious were hurried out of the doomed churches, as Lot was hurried out of Sodom before her destruction."

> Құдайдың көктен берілген құдіретімен қаруланған қызметшілері, жүздері нұрланып, қасиетті бағышталудың сәулесімен жарқырап, өз қызметтерін атқаруға шығып, көктен келген хабарды жариялады. Діни қауымдардың бәріне бытырап кеткен жандар осы үндеуге жауап берді, әрі қымбат жандар үкім етілген шіркеулерден, Лот Содомнан оның жойыларынан бұрын асықтырып шығарылғандай, тез арада алып шығарылды.

When it comes to the call out of Babylon, whether at the end of the world or in the Second Angel's Message, Lot is a symbol of that history and the destruction of Sodom.

Бабылдан шақырылып шығу мәселесіне келгенде, мейлі ол дүниенің ақырында болсын, мейлі Екінші Періштенің Хабарында болсын, Лот сол тарихтың және Содомның жойылуының рәмізі болып табылады.

If you understand Daniel 11 correctly, in verse 41 the King of the North enters the glorious land and many are overthrown, but "these shall escape his hand, even Edom, Moab, and the chief of the children of Ammon." Moab and Ammon are the children of Lot's two daughters. Lot's family represents those who escape the hand of the papacy at the Sunday Law crisis.

Егер сіз Даниял 11-тарауды дұрыс түсінсеңіз, онда 41-аятта Солтүстіктің патшасы даңқты жерге кіреді және көпшілігі құлатылады, бірақ «оның қолынан мыналар құтылады: Едом, Моаб және Аммон ұрпақтарының таңдаулылары». Моаб пен Аммон — Луттың екі қызының балалары. Луттың отбасы жексенбілік заң дағдарысы кезінде папалықтың қолынан құтылатындарды бейнелейді.

Sister White uses this symbolism. The fallen churches are represented by Lot, and the precious were hurried out of the doomed churches, as Lot was hurried out of Sodom before her destruction. God's people were fitted up and strengthened by the excellent glory which fell upon them in rich abundance, preparing them to endure the hour of temptation. A multitude of voices were heard everywhere, saying, "Here is the patience of the saints; here are they that keep the commandments of God, and the faith of Jesus."

Уайт ханым осы рәмізді қолданады. Құлаған шіркеулер Лот арқылы бейнеленеді, әрі қымбаттылар, Содом жойылардың алдында Лоттың асықтыра шығарылғаны сияқты, құрып кетуге үкім етілген шіркеулерден асықтыра шығарылды. Құдай халқы олардың үстіне молшылықпен құйылған асқан ұлылық арқылы лайықталып, нығайтылды, осылайша оларды азғыру сағатына төтеп беруге дайындады. Әр жерде көптеген дауыстар естіліп, былай деп жатты: «Міне, әулиелердің сабыры; міне, Құдайдың өсиеттерін және Исаның сенімін сақтаушылар осылар».

While she is talking about the call out of Babylon at the end of the world, she uses the history of the Second Angel's Message in the Millerite time period to describe that call. The Second Angel's Message is a call out of Babylon, and this history typifies the history of the Sunday Law crisis.

Ол дүниенің ақырында Бабылдан шақырылып шығу туралы айтып тұрған кезде, сол шақыруды сипаттау үшін Миллериттер дәуіріндегі Екінші Періштенің Хабарының тарихын қолданады. Екінші Періштенің Хабары — Бабылдан шығуға шақыру, әрі бұл тарих Жексенбі заңы дағдарысының тарихының бейнесі болып табылады.

One of the biblical references Ellen White uses to describe this history is the story of Sodom and Gomorrah. We will read from Genesis 19:1-11, which is part of the story of Lot.

Еллен Уайт осы тарихты сипаттау үшін қолданатын Киелі кітаптағы сілтемелердің бірі — Содом мен Ғомораның оқиғасы. Біз Лут туралы хикаяның бір бөлігі болып табылатын Жаратылыс 19:1–11-ден оқимыз.

> And there came two angels to Sodom at even; and Lot sat in the gate of Sodom: and Lot seeing them rose up to meet them; and he bowed himself with his face toward the ground; And he said, Behold now, my lords, turn in, I pray you, into your servant's house, and tarry all night, and wash your feet, and ye shall rise up early, and go on your ways. And they said, Nay; but we will abide in the street all night. And he pressed upon them greatly; and they turned in unto him, and entered into his house; and he made them a feast, and did bake unleavened bread, and they did eat. But before they lay down, the men of the city, even the men of Sodom, compassed the house round, both old and young, all the people from every quarter: And they called unto Lot, and said unto him, Where are the men which came in to thee this night? bring them out unto us, that we may know them. And Lot went out at the door unto them, and shut the door after him, And said, I pray you, brethren, do not so wickedly. Behold now, I have two daughters which have not known man; let me, I pray you, bring them out unto you, and do ye to them as is good in your eyes: only unto these men do nothing; for therefore came they under the shadow of my roof. And they said, Stand back. And they said again, This one fellow came in to sojourn, and he will needs be a judge: now will we deal worse with thee, than with them. And they pressed sore upon the man, even Lot, and came near to break the door. But the men put forth their hand, and pulled Lot into the house to them, and shut the door. And they smote the men that were at the door of the house with blindness, both small and great: so that they wearied themselves to find the door.

> Кешқұрым Содомға екі періште келді; ал Лут Содом қақпасының алдында отырған еді. Лут оларды көргенде, алдынан шығуға орнынан тұрып, жерге дейін иіліп тағзым етті. Сонда ол былай деді: «Мырзаларым, енді, өтінемін, қызметшілеріңнің үйіне бұрылып кіріңіздер де, түнеп шығыңыздар, аяқтарыңызды жуыңыздар, таңертең ерте тұрып, жолдарыңызбен кете берерсіздер». Ал олар: «Жоқ, біз түнді көшеде өткіземіз», — деді. Бірақ ол оларды қатты қыстап өтінген соң, олар оған бұрылып кіріп, үйіне енді. Ол оларға арнап дастарқан жайып, ашытқысыз нан пісірді, сөйтіп олар жеді. Бірақ олар жатып үлгермей тұрып, қала адамдары, яғни Содомның ерлері, кәрі-жасы түгел, қаланың әр тарабынан жиналған барлық халық, үйді айнала қоршап алды. Олар Лутты шақырып: «Бүгін түнде саған келген адамдар қайда? Оларды бізге алып шық, біз оларды таныйық», — деді. Сонда Лут есіктен сыртқа, олардың қасына шығып, артынан есікті жауып алды да, былай деді: «Өтінемін, бауырларым, мұндай зұлымдық жасамаңдар. Міне, менің еркек көрмеген екі қызым бар; өтінемін, оларды сендерге алып шығайын, көздеріңе қалай жақсы көрінсе, солай істеңдер; тек мына адамдарға тиіспеңдер, өйткені олар үйімнің шатырының саясына кірді». Ал олар: «Әрі тұр!» — деді. Сосын тағы да: «Мына біреу бөтен жұрттан келіп қоныстанған еді, енді төреші болмақ па! Енді саған олардан да бетер жамандық жасаймыз», — деді. Сөйтіп олар әлгі адамға, яғни Лутқа, қатты тап беріп, есікті бұзуға жақындады. Бірақ әлгі кісілер қолдарын созып, Лутты өз қастарына, үйге тартып кіргізіп, есікті жауып тастады. Ал үй есігінің алдындағы адамдарды, кішісі мен үлкеніне дейін, соқырлықпен ұрды; сондықтан олар есікті таба алмай әбден титықтады.

## Progressive Testing and the Tarrying Time

Біртіндеп сынау және кідіру уақыты

Sister White talks about a progressive testing process in the time of Christ and in the time of the Millerites, illustrating a progressive testing process for us. In Early Writings, page 259, she says:

Уайт ханым Мәсіхтің заманында да, Миллериттер заманында да біртіндеп жүретін сыналу үдерісі туралы айтады; мұнымен біз үшін де біртіндеп жүретін сыналу үдерісін бейнелейді. «Ерте жазбалар», 259-бетте ол былай дейді:

> "Those who would not receive the message of John the Baptist could not be benefitted by the teachings of Jesus, neither could they be benefitted by the ministration of Christ in the Sanctuary above." She then says, "Those that did not receive the First Angel's Message could not be benefitted by the Second Angel's Message, neither could they be benefitted by the Midnight Cry."

> «Шомылдыру рәсімін жасаушы Жоханның хабарын қабылдамағандар Исаның тәлімінен пайда көре алмады; сол сияқты олар жоғарыдағы Қасиетті орындардағы Мәсіхтің қызметінен де пайда көре алмады». Содан кейін ол былай дейді: «Бірінші періштенің хабарын қабылдамағандар Екінші періштенің хабарынан да пайда көре алмады; сол сияқты олар Түн ортасындағы айқайдан да пайда көре алмады».

In that passage in Early Writings, 259, when the door is closed in the time of Christ, the Jews are in perfect darkness, blindness.

«Early Writings», 259-беттегі сол үзіндіде, Мәсіхтің уақытында есік жабылған кезде, яһудилер толық қараңғылықта, соқырлықта қалады.

The Millerite history of the Second Angel is the history of Lot. The two angels come to town (June 1842), the Second Angel's Message arrives, and Lot has them tarry for the night (the Tarrying Time). There is a judgment, and then a door closes (October 22, 1844).

Миллериттік қозғалыстағы Екінші Періштенің тарихы — Лұттың тарихы. Екі періште қалаға келеді (1842 жылғы маусым), Екінші Періштенің Хабары жетеді, ал Лұт оларды түнге қондырады (Күту Уақыты). Үкім жарияланады, содан кейін есік жабылады (1844 жылғы 22 қазан).

We will look at another biblical history where a tarrying time lines up with the Millerite History before pulling this together.

Мұны түйіндеп қорытындыламас бұрын, күту кезеңі Миллериттер тарихымен сәйкес келетін тағы бір Киелі кітаптық оқиғаға назар аударамыз.

## Moses, the Sanctuary, and the Tarrying Time

Мұса, Киелі орын және кідіріс уақыты

The next history is Moses receiving instructions on building the sanctuary and the Law.

Келесі тарих — Мұсаның киелі орын мен Заңды құру жөніндегі нұсқауларды алуы.

> "Upon the seventh day, which was the Sabbath, Moses was called up into the cloud. The thick cloud opened in the sight of all Israel, and the glory of the Lord broke forth like devouring fire. 'And Moses went into the midst of the cloud, and gat him up into the mount; and Moses was in the mount forty days and forty nights." Patriarchs and Prophets, 313, 314.

> Жетінші күні, яғни сенбі күні, Мұса бұлттың ішіне шақырылды. Қалың бұлт бүкіл Исраилдің көз алдында ашылып, Жаратқан Иенің даңқы жалмаушы оттай жарқырап көрінді. «Сонда Мұса бұлттың ортасына кіріп, тауға көтерілді; Мұса тауда қырық күн және қырық түн болды». Патриархтар мен пайғамбарлар, 313, 314.

The forty days' tarry in the mount did not include the six days of preparation.

Тауда қырық күн аялдау алты күндік дайындықты қамтымады.

During this history, Moses spent 46 days receiving instructions on building the temple, paralleling the 46 years from 1798 to 1844 when the Lord raised up the Millerite temple, and the 46 years of Herod's reconstruction of the temple noted in John 2:20, as well as the 46 chromosomes of the human temple. During the six days, Joshua was with Moses, and together they ate manna and drank from the brook that descended out of the mount. Joshua did not enter the cloud with Moses but remained outside, eating and drinking daily while awaiting Moses' return, while Moses fasted during the forty days.

Осы тарих барысында Мұса киелі үйді салуға қатысты нұсқауларды қабылдап, 46 күн өткізді; бұл 1798 жылдан 1844 жылға дейінгі 46 жылға, сол кезеңде Жаратқан Иенің миллериттік ғибадатхананы көтергеніне, сондай-ақ Жохан 2:20-да айтылған Иродтың ғибадатхананы қайта тұрғызған 46 жылына, әрі адам ғибадатханасының 46 хромосомасына параллель болады. Алты күн бойы Ешуа Мұсамен бірге болды, және екеуі де манна жеп, таудан ағып түскен жылғадан су ішті. Ешуа бұлттың ішіне Мұсамен бірге кірмеді, бірақ Мұсаның қайтып келуін күте отырып, сыртта қалып, күн сайын ішіп-жеді, ал Мұса қырық күн бойы ораза ұстады.

During his stay in the mount, Moses received directions for building a sanctuary in which the divine presence would be specially manifested. 'Let them make Me a sanctuary; that I may dwell among them' (Exodus 25:8), was the command of God.

Тауда болған кезінде Мұсаға Құдайдың қатысуы айрықша түрде көрінетін қасиетті орынды тұрғызу жөнінде нұсқаулар берілді. «Олар Маған қасиетті орын жасасын; сонда Мен олардың арасында тұрамын» (Мысырдан шығу 25:8), — деген Құдайдың әмірі болды.

This is where we find the number 46 associated with the building of the sanctuary.

Осы жерде біз 46 санының қасиетті орданың салынуымен байланысты екенін көреміз.

We will read from Exodus and note a tarrying time in this story, as it prefigures the tarrying time in the time of Christ, the Millerites, and at the end of the world. The tarrying time produces the environment that allows the Midnight Cry to be proclaimed and to produce two classes of worshippers. Without the tarrying time, the dynamics of that history would not be in place for what the Lord wants to accomplish at the Midnight Cry. We must see what the tarrying time represents.

Біз Мысырдан шығу кітабынан оқып, осы оқиғадағы кідіріс уақытын атап өтеміз, өйткені ол Мәсіхтің заманындағы, Миллериттер кезеңіндегі және дүниенің соңындағы кідіріс уақытын алдын ала бейнелейді. Кідіріс уақыты Түн ортасындағы айқайдың жариялануына және құлшылық етушілердің екі тобының қалыптасуына мүмкіндік беретін жағдайды туындатады. Кідіріс уақыты болмаса, Иеміздің Түн ортасындағы айқай кезінде жүзеге асырғысы келетін ісі үшін сол тарихтың ішкі үдерістері орнықпаған болар еді. Біз кідіріс уақыты нені білдіретінін көруіміз керек.

> And he said unto Moses, Come up unto the Lord, thou, and Aaron, Nadab, and Abihu, and seventy of the elders of Israel; and worship ye afar off. . . . And Moses took half of the blood, and put it in basons; and half of the blood he sprinkled on the altar. And he took the book of the covenant, and read in the audience of the people: and they said, All that the Lord hath said will we do, and be obedient. And Moses took the blood, and sprinkled it on the people, and said, Behold the blood of the covenant, which the Lord hath made with you concerning all these words. Exodus 24:1, 6-8.

> Сонда Ол Мұсаға былай деді: «Сен, Һарон, Надаб, Әбиху және Исраил ақсақалдарының жетпісі Жаратқан Иеге көтеріліп келіңдер де, алыстан тағзым етіңдер. . . .» Мұса қаның жартысын алып, тостағандарға құйды; ал қаның екінші жартысын құрбандық үстеліне септі. Сосын ол өсиет кітабын алып, халыққа дауыстап оқып берді. Сонда олар: «Жаратқан Ие айтқанның бәрін орындаймыз, мойынсұнамыз»,— деді. Мұса қанды алып, халықтың үстіне септі де: «Міне, Жаратқан Ие осы сөздердің бәріне қатысты сендермен бекіткен өсиеттің қаны»,— деді. Мысырдан шығу 24:1, 6–8.

This 46-day period, this Tarrying Time, is when the Lord is entering into covenant with a people.

Осы 46 күндік кезең, осы Күту Уақыты, Жаратқан Иенің бір халықпен келісімге кіретін шағы.

Did the Lord enter into covenant with the Millerites in this history? Yes.

Жаратқан Ие осы тарихи кезеңде миллериттермен келісім жасады ма? Иә.

Did He enter into covenant with the Christian church at Pentecost in the time of Christ? Yes.

Мәсіхтің заманында Елуінші күн мейрамында Ол мәсіхшілік шіркеумен өсиетке кірді ме? Иә.

So, this tarrying time is one of the waymarks of the Lord entering into covenant with a people.

Демек, осы кідіру уақыты — Жаратқан Иенің бір халықпен келісімге кіруінің айқындаушы белгілерінің бірі.

> And the Lord said unto Moses, Come up to me into the mount, and be there: and I will give thee tables of stone, and a law, and commandments which I have written; that thou mayest teach them. And Moses rose up, and his minister Joshua: and Moses went up into the mount of God. And he said unto the elders, Tarry ye here for us, until we come again unto you: and, behold, Aaron and Hur are with you: if any man have any matters to do, let him come unto them. And Moses went up into the mount, and a cloud covered the mount. And the glory of the Lord abode upon mount Sinai, and the cloud covered it six days: and the seventh day he called unto Moses out of the midst of the cloud. And the sight of the glory of the Lord was like devouring fire on the top of the mount in the eyes of the children of Israel. And Moses went into the midst of the cloud and gat him up into the mount: and Moses was in the mount forty days and forty nights. Exodus 24:12-18.

> Жаратқан Ие Мұсаға былай деді: «Маған тауға көтеріл де, сонда бол; ал Мен саған тас тақталарды, заңды және Өзің оларды үйретуің үшін Мен жазған өсиеттерді беремін». Сонда Мұса мен оның қызметшісі Ешуа орнынан тұрды; әрі Мұса Құдай тауына көтерілді. Ол ақсақалдарға: «Біз сендерге қайта оралғанша, біз үшін осы жерде күтіңдер; міне, Һарон мен Хур сендермен бірге; кімнің қандай да бір дауы болса, соларға барсын»,— деді. Содан Мұса тауға көтерілді, бұлт тауды жапты. Жаратқан Иенің салтанатты ұлылығы Синай тауының үстіне қонып, бұлт оны алты күн бойы жауып тұрды; ал жетінші күні Ол бұлттың арасынан Мұсаны шақырды. Жаратқан Иенің салтанатты ұлылығының көрінісі Исраил ұрпақтарының көз алдында таудың төбесінде жалмаушы от сияқты еді. Мұса бұлттың арасына кіріп, тауға көтерілді; Мұса тауда қырық күн және қырық түн болды. Мысырдан шығу 24:12-18.

In the history of Moses, we see a tarrying time. During this time, the two tables symbolize the covenant, and the Lord is entering into covenant and giving Moses instructions on building the temple.

Мұсаның тарихында біз кідіріс кезеңін көреміз. Осы уақыт аралығында екі тақта келісімді бейнелейді, ал Жаратқан Ие келісімге еніп, Мұсаға ғибадатхананы салу туралы нұсқаулар беруде.

From 1798 to 1844, those 46 years, the Lord was raising the Millerite temple so He might enter into covenant with modern Israel.

1798 жылдан 1844 жылға дейінгі, сол 46 жыл ішінде, Жаратқан Ие қазіргі Исраилмен келісімге кіруі үшін Миллершіл ғибадатхананы көтеріп жатты.

The period we just read about with Moses and the tarrying time of the 70 elders is called Pentecost in biblical history—fifty days after Passover. The Lord instructed Israel to commemorate Pentecost forever. In the New Testament, Pentecost is a focus of the early Christian church, commemorating this very history. We find the same components at Pentecost in the time of Christ, in the history of the Millerites, and these components will be repeated at the end of the world.

Жаңа ғана Мұсаға және жетпіс ақсақалдың кідіру уақытына қатысты оқыған кезең Киелі кітап тарихында Құтқарылу мейрамынан кейінгі елуінші күні аталып өтетін Елуінші күн мейрамы деп аталады. Жаратқан Ие Исраилге Елуінші күн мейрамын мәңгі есте сақтауды бұйырды. Жаңа Өсиетте Елуінші күн мейрамы осының нақ өз тарихын еске алатын ерте мәсіхшілік қауымның назарындағы басты тақырыптардың бірі болып табылады. Біз Мәсіхтің заманындағы Елуінші күн мейрамында да, Миллериттердің тарихында да, сондай-ақ осы құрамдас бөліктердің дүниенің ақырында қайтадан қайталанатынын көреміз.

## Pentecost and the Tarrying Time in the New Testament

Жаңа Өсиеттегі Алғашқы өнім мейрамы және күту уақыты

Let us look at Pentecost from Luke 24:44-52, during the story of the road to Emmaus.

Емаусқа барар жол туралы әңгіменің барысында Лұқа 24:44–52 аяттарындағы Алғашқы өнім мейрамына назар аударайық.

Earlier in Luke, the two disciples walking with Jesus ask Him to tarry with them. The Bible uses the word 'tarry.' There is a tarrying time marked there, but we want to mark a different tarrying time in this same history.

Лұқаның бұрынырақтағы баяндауында Исамен бірге жолда келе жатқан екі шәкірт Одан өздерімен бірге аялдай тұруын өтінеді. Киелі кітапта «аялдау» деген сөз қолданылады. Ол жерде белгіленген бір аялдау мерзімі бар, бірақ біз осы оқиғаның өзінде басқа бір аялдау уақытын белгілеуді қалаймыз.

> And he [Jesus] said unto them, These are the words which I spake unto you, while I was yet with you, that all things must be fulfilled, which were written in the law of Moses, and in the prophets, and in the psalms, concerning me. Then opened he their understanding, that they might understand the scriptures. And said unto them, Thus it is written, and thus it behoved Christ to suffer, and to rise from the dead the third day: And that repentance and remission of sins should be preached in his name among all nations, beginning at Jerusalem. And ye are witnesses of these things. And, behold, I send the promise of my Father upon you: but tarry ye in the city of Jerusalem, until ye be endued with power from on high.

> Сонда Ол [Иса] оларға былай деді: «Мен әлі сендермен бірге болғанымда, сендерге айтқан сөздерім мыналар еді: Мен туралы Мұсаның заңында, пайғамбарларда және Забурда жазылғанның бәрі орындалуға тиіс». Сонда Ол олардың Жазбаларды түсінуі үшін ақыл-ойларын ашты. Әрі оларға былай деді: «Міне, осылай жазылған, әрі Мәсіх азап шегуге, үшінші күні өлілерден қайта тірілуге тиіс еді; және күнәлардың кешірілуі үшін тәубеге келу Оның атымен барлық халықтарға, Иерусалимнен бастап, уағыздалуға тиіс еді. Ал сендер осының куәгерісіңдер. Міне, Мен сендерге Әкемнің уәдесін жіберемін; бірақ жоғарыдан келетін құдіретке кенелгендеріңше, Иерусалим қаласында болыңдар».

The tarrying time is marked by the command to tarry in Jerusalem for power. This is where the empowerment of the message takes place for the Millerites.

Кідіру уақыты Иерусалимде күш алу үшін кідіру туралы бұйрықпен белгіленеді. Дәл осы жерде Миллериттер үшін хабардың күш-қуатқа ие болуы жүзеге асады.

To tarry means to wait. "Blessed is he that waiteth." For what? The empowerment.

Күту — тосу дегенді білдіреді. «Күткен адам бақытты». Нені күтеді? Қуаттандырылуды.

You cannot correctly understand the empowerment of the Midnight Cry unless you understand the tarrying time, where they are commanded to wait for that power. It is part of the story. To have the light set up behind you continue to shine, you must understand the whole history.

Түн ортасындағы айқайдың күш-қуаттандырылуын дұрыс түсіне алмайсыз, егер олардың сол күшті күтуге бұйырылған аялдау уақытын түсінбесеңіз. Бұл — оқиғаның бір бөлігі. Артыңызда орнатылған жарықтың әрі қарай да жарқырауын жалғастыруы үшін, бүкіл тарихты түсінуіңіз керек.

You may not yet see where this is going, but tomorrow it will become clear.

Сіз мұның қайда апара жатқанын әзірге әлі көрмеуіңіз мүмкін, бірақ ертең бұл айқын болады.

## The Three Prophecies and the Tarrying Time

Үш пайғамбарлық және кідіріс уақыты

Three prophecies led the Millerites to a misconception that caused the tarrying time and the first disappointment. These prophecies are the same three that William Miller said he was given the commencement for: the 1335, the 2520, and the 2300 days.

Үш пайғамбарлық Миллериттерді кідіріс уақыты мен алғашқы түңілуге себеп болған қате түсінікке алып келді. Бұл пайғамбарлықтар — Уильям Миллер өзіне бастау нүктесі берілді деп айтқан дәл сол үшеуі: 1335, 2520 және 2300 күн.

If you understand that the tarrying time is a specific component of the Midnight Cry, you must ask what produced the tarrying time. It was these three time prophecies: the 1335, the 2520, and the 2300.

Егер кідіріс уақыты Түн ортасындағы айқайдың белгілі бір құрамдас бөлігі екенін түсінсеңіз, онда кідіріс уақытын не тудырғанын сұрауға тиіссіз. Оны туғызған осы үш уақыттық пайғамбарлық еді: 1335, 2520 және 2300.

If you reject the prophecy of the 2520 and the 1335, you are denying the Midnight Cry and fall off the path to the wicked world below.

Егер сен 2520 мен 1335 туралы пайғамбарлықты теріске шығарсаң, онда Түн ортасындағы айқайды жоққа шығарып, төмендегі зұлым дүниеге апаратын жолдан құлап түсесің.

That is where we are heading with all this.

Біз осының барлығымен дәл сол жаққа қарай бет алып барамыз.

They tarry because they are to wait for power from on high, and in the Millerite History, that power was the Midnight Cry.

Олар жоғарыдан келетін құдіретті күтуі тиіс болғандықтан кідіреді, ал Миллериттер тарихында сол құдірет Түн ортасындағы айқай болды.

> But tarry ye in the city of Jerusalem, until ye be endued with power from on high. And he led them out as far as to Bethany, and he lifted up his hands, and blessed them. And it came to pass, while he blessed them, he was parted from them, and carried up into heaven. And they worshipped him, and returned to Jerusalem with great joy. Luke 24:49-52.

> Бірақ сендер жоғарыдан келетін құдіретке кенелгендеріңше, Иерусалим қаласында қала тұрыңдар. Сонан соң Ол оларды Бетанияға дейін ертіп апарып, қолдарын көтеріп, оларға батасын берді. Және солай болды: Ол оларға бата беріп тұрған кезінде, олардан ажыратылып, көкке көтерілді. Ал олар Оған табынып, зор қуанышпен Иерусалимге қайтып оралды. Лұқа 24:49–52.

Bethany is a suburb of Jerusalem, about a mile and a half outside the city. In Jesus' day, this was a significant distance, as people walked everywhere.

Бетания — Иерусалимнің маңындағы елді мекен, қаладан шамамен бір жарым миль қашықтықта орналасқан. Исаның заманында бұл едәуір қашықтық саналатын, өйткені адамдар барлық жерге жаяу жүріп баратын.

Bethany means 'House of the Poor.'

Бетания «Кедейлер үйі» дегенді білдіреді.

Jesus' favorite place to be was Bethany, where Lazarus, Mary, and Martha lived.

Исаның болуды ең ұнататын жері Лазар, Мәриям және Марта тұратын Бетания еді.

It is worth noting that the Triumphal Entry is the history Sister White uses to describe the Midnight Cry.

Салтанатты Кіру — Уайт ханым Түн ортасындағы айқайды сипаттау үшін қолданатын тарих екендігін атап өткен жөн.

Before Jesus entered Jerusalem for the Triumphal Entry, He tarried in Bethany, the House of the Poor. There is a tarrying time that precedes the Triumphal Entry, just as there is a tarrying time that precedes the Midnight Cry. They are parallel histories, but we are still dealing with Luke 24:44-52 and waiting and tarrying in Jerusalem.

Иса салтанатты кіру үшін Иерусалимге кірер алдында, Кедейлер үйі — Бетанияда аялдап тұрды. Салтанатты кірудің алдында аялдау уақыты болатыны сияқты, Түн ортасындағы айқайдың алдында да сондай бір аялдау уақыты болады. Бұлар өзара параллель тарихтар, бірақ біз әлі де Лұқа 24:44–52 аясында Иерусалимде күту мен аялдау мәселесін қарастырып отырмыз.

In Early Writings, page 247, speaking of the Millerite History, Sister White says:

«Early Writings» кітабының 247-бетінде Миллерит қозғалысының тарихы туралы айта отырып, Уайт қарындас былай дейді:

> "The disappointed ones saw from the Scriptures that they were in the tarrying time, and that they must patiently wait the fulfillment of the vision. The same evidence which led them to look for their Lord in 1843, led them to expect Him in 1844."

> Түңілгендер Киелі жазбалардан өздерінің кідіру уақытында тұрғанын және аянның орындалуын шыдамдылықпен күтуге тиіс екенін көрді. Оларды 1843 жылы өз Иелерін күтуге жетелеген сол дәлелдер, Оны 1844 жылы күтулеріне де себеп болды.

At the Midnight Cry, the Millerites had their understanding of the Scriptures opened.

Түн ортасындағы айқай кезінде Миллериттердің Киелі Жазбаларды түсінуі ашылды.

"The disappointed ones" from the first disappointment saw from the Scriptures that they were in the tarrying time, and the same evidence that led them to predict 1843 as the return of the Lord now proved 1844.

Алғашқы түңілуден өткен «түңілгендер» Жазбалардан өздерінің кідіріс уақытында тұрғанын көрді, әрі Иеміздің қайта оралуын 1843 жылға болжауға оларды жетелеген сол дәлелдің өзі енді 1844 жылды дәлелдеп берді.

What had the Lord done for them? He opened their understanding. This is a parallel history to the disciples.

Жаратқан Ие олар үшін не істеді? Ол олардың түсінігін ашты. Бұл — шәкірттердің тарихына параллель тарих.

## Jacob’s Tarrying Time and the Covenant

Жақыптың Кідіріс Уақыты және Келісім

There is a tarrying time in the story of Jacob. This tarrying time illuminates many prophetic truths, though we will only touch on some of them.

Жақыптың хикаясында кідіріс кезеңі бар. Бұл кідіріс кезеңі көптеген пайғамбарлық ақиқаттарды айқындайды, бірақ біз олардың тек кейбіріне ғана тоқталамыз.

Genesis 28, beginning with verse 10, shows that the story of Jacob prefigures the end of the world. Jacob's sons represent the 144,000 at the end of the world.

Жаратылыс 28-тарау, 10-аяттан бастап, Жақып туралы оқиғаның дүниенің ақырын алдын ала бейнелейтінін көрсетеді. Жақыптың ұлдары дүниенің ақырындағы 144 000-ды білдіреді.

Jacob had sons from four women—two wives, Rachel and Leah, and two concubines. He had to work for his wives: 2520 days for Leah and 2520 days for Rachel. In Jacob's story, we see both 2520s, representing the Northern and Southern Kingdoms.

Жақыптың төрт әйелден ұлдары болды — екі әйелі, Рахила мен Лия, және екі күңі. Ол әйелдері үшін еңбек етуге тиіс болды: Лия үшін 2520 күн және Рахила үшін 2520 күн. Жақыптың тарихында біз Солтүстік және Оңтүстік патшалықтарды бейнелейтін осы екі 2520-ны көреміз.

Jacob is a symbol of the Millerite History and the 144,000. His story should provide light for us at the end of the world.

Жақып — Миллериттік тарих пен 144 000-ның нышаны. Оның тарихы бізге дүниенің соңында жарық беруі тиіс.

> And Jacob went out from Beersheba, and went toward Haran. And he lighted upon a certain place, and tarried there all night, because the sun was set; and he took of the stones of that place and put them for his pillows, and lay down in that place to sleep. And he dreamed, and behold a ladder set up on the earth, and the top of it reached to heaven: and behold the angels of God ascending and descending on it. And, behold, the Lord stood above it, and said, I am the Lord God of Abraham thy father, and the God of Isaac; the land whereon thou liest, to thee will I give it, and to thy seed: And thy seed shall be as the dust of the earth, and thou shall spread abroad to the west, and to the east, and to the north, and to the south: and in thee and in thy seed shall all the families of the earth be blessed. And, behold, I am with thee, and will keep thee in all places whither thou goest, and will bring thee again into this land; for I will not leave thee, until I have done that which I have spoken to thee of. Genesis 28:10-15.

> Жақып Беэр-Шебадан шығып, Харанға қарай бет алды. Ол бір жерге келіп, күн батқандықтан, сол жерде түнеп шықты; әлгі жердің тастарынан алып, басына жастық етіп қойды да, сол жерде ұйықтауға жатты. Сонда ол түс көрді: міне, жерде орнатылған бір саты тұр екен, оның ұшы көкке жетеді; және, міне, Құдайдың періштелері сол арқылы жоғары көтеріліп, төмен түсіп жүр екен. Және, міне, Жаратқан Ие оның үстінде тұрып былай деді: «Мен — сенің әкең Ыбырайымның Құдайы, әрі Ысқақтың Құдайы Жаратқан Иемін; сен жатқан жерді саған және сенің ұрпағыңа беремін. Сенің ұрпағың жердің топырағындай көп болады; сен батысқа да, шығысқа да, солтүстікке де, оңтүстікке де жайыласың; әрі сен арқылы және сенің ұрпағың арқылы жер бетіндегі барлық әулеттер жарылқанады. Міне, Мен сенімен біргемін, қайда барсаң да, сені сақтаймын, және сені осы жерге қайтарамын; өйткені саған айтқанымды орындамайынша, Мен сені тастамаймын». Жаратылыс 28:10–15.

The Lord is entering into covenant with Jacob. When the Lord enters into covenant with Moses and Israel, there is a tarrying time; when He enters into covenant with Jacob, there is a tarrying time; when He enters into covenant with modern Israel in the Millerite History, there is a tarrying time; and when He enters into covenant with the Christian church at Pentecost, there is a tarrying time.

Жаратқан Ие Жақыппен келісімге кіріп жатыр. Жаратқан Ие Мұсамен және Исраилмен келісімге кірген кезде, кідіріс уақыты болады; Ол Жақыппен келісімге кірген кезде, кідіріс уақыты болады; Ол Миллериттік тарихтағы қазіргі Исраилмен келісімге кірген кезде, кідіріс уақыты болады; және Ол Елуінші күн мейрамында мәсіхшілік қауыммен келісімге кірген кезде, кідіріс уақыты болады.

In this story, during the tarrying time, the Lord opens the understanding of His people to His Word, symbolized by the ladder with angels ascending and descending—a symbol of communication between God and man.

Осы оқиғада кідіріс уақытында Жаратқан Ие Өз халқының санасын Өз Сөзін түсінуге ашады; бұл — жоғары көтеріліп, төмен түсіп жүрген періштелері бар баспалдақ арқылы бейнеленген, яғни Құдай мен адам арасындағы байланыстың нышаны.

> And Jacob awaked out of his sleep, and he said, Surely the Lord is in this place; and I knew it not. And he was afraid, and said, How dreadful is this place! This is none other but the house of God, and this is the gate of heaven. Genesis 28:16, 17.

> Жақып ұйқысынан оянып, былай деді: «Расында, Жаратқан Ие осы жерде екен, ал мен оны білмеппін». Сонда ол қорқып: «Бұл неткен қорқынышты жер! Бұл — Құдайдың үйінен басқа еш нәрсе емес, әрі бұл — аспанның қақпасы»,— деді. Жаратылыс 28:16, 17.

At the Midnight Cry, the Millerite virgins are waking up and becoming the House of God. He is entering into covenant with them, making them modern Israel.

Түн ортасындағы Айғай кезінде Миллерит қыздары оянып, Құдайдың Үйіне айналуда. Ол олармен келісімге кірісіп, оларды қазіргі заманғы Исраил етіп жасауда.

> And Jacob rose up early in the morning, and took the stone that he had put for his pillows, and set it up for a pillar, and poured oil upon the top of it. And he called the name of that place Bethel: but the name of that city was called Luz at the first. Genesis 28:18, 19.

> Жақып таңертең ерте тұрып, басына жастық етіп қойған тасын алып, оны бағана етіп тұрғызды да, оның төбесіне май құйды. Сол жердің атын Бетел деп атады; ал бұрын ол қаланың аты Лұз еді. Жаратылыс 28:18, 19.

"Luz" is changed. The Millerites were not God's people in 1798. The history of the Millerites is the history of how He enters into covenant with them and makes them His people, changing them from "Luz" to "Bethel."

«Луз» өзгертіледі. 1798 жылы миллериттер Құдайдың халқы болған жоқ. Миллериттердің тарихы — Оның олармен қалай келісімге кіріп, оларды Өз халқы етіп, оларды «Луздан» «Бетелге» қалай өзгерткені туралы тарих.

> And Jacob vowed a vow, saying, If God will be with me, and will keep me in this way that I go, and will give me bread to eat, and raiment to put on, So that I come again to my father's house in peace; then shall the Lord be my God: And this stone, which I have set for a pillar, shall be God's house: and of all that thou shalt give me I will surely give the tenth unto thee. Genesis 28:20-22.

> Жақып ант беріп былай деді: «Егер Құдай менімен бірге болып, мен бара жатқан осы жолда мені сақтаса, жейтін нан, киетін киім берсе, әкемнің үйіне аман-есен қайта оралсам, онда Жаратқан Ие менің Құдайым болады. Ал мен бағана етіп орнатқан осы тас Құдайдың үйі болады; әрі Сен маған не берсең де, соның оннан бірін Саған міндетті түрде беремін». Жаратылыс 28:20-22.

Jacob's vow is entering into covenant. He asks God to keep him in the way—the Old Paths—and to give him bread to eat. The Millerites are to eat their own bread and not return to Protestant foolishness.

Жақыптың анты — келісімге кіру. Ол Құдайдан өзін жолда — Ескі Соқпақтарда — сақтауын және жеуге нан беруін сұрайды. Миллериттер өз нандарын жеуге және протестанттық ақылсыздыққа қайта оралмауға тиіс.

If we continue to eat the bread God gives us, He will maintain His covenant with us. The bread and raiment in Jacob's vow symbolize the truths on the 1843 Chart, which Ellen White calls the Rock of Ages—the Old Paths and the bread.

Егер біз Құдай бізге беретін нанды жей берсек, Ол бізбен жасасқан Өз келісімін сақтайды. Жақыптың антына кіретін нан мен киім 1843 жылғы кестедегі ақиқаттарды бейнелейді; оларды Эллен Уайт Мәңгілік Құз — Ескі Жолдар және нан деп атайды.

> "The ladder which Jacob saw in the night vision, the base of it resting upon the earth and the topmost round reaching unto the highest heavens; God himself above the ladder, and His glory shining upon every round; angels ascending and descending upon this ladder of shining brightness, is a symbol of constant communication kept up between this world and heavenly places. God accomplishes His will through the instrumentality of heavenly angels in continual intercourse with humanity. This ladder reveals a direct and important channel of communication with the inhabitants of this earth. The ladder represented to Jacob the world's Redeemer, who links earth and heaven together. Everyone who has seen the evidence and light of truth and accepts the truth, professing his faith in Jesus Christ, is a missionary in the highest sense of the word. He is the receiver of heavenly treasures, and it is his duty to impart them, to diffuse that which he has received." Fundamentals of Christian Education, 270.

> Жақып түнгі көріністе көрген баспалдақтың табаны жерге тіреліп, ең жоғарғы сатысы асқақ көктерге жетіп тұрды; баспалдақтың үстінде Құдайдың Өзі, ал Оның ұлылығы әрбір сатыға нұрын шашып тұрды; жарқыраған осы баспалдақпен періштелер жоғары көтеріліп, төмен түсіп жүрді, — мұның бәрі осы дүние мен көктегі мекендер арасындағы үздіксіз байланыс сақталып тұратынының нышаны. Құдай Өз еркін адамзатпен үздіксіз қарым-қатынаста болатын көктегі періштелердің қызметі арқылы жүзеге асырады. Бұл баспалдақ жер бетінің тұрғындарымен тікелей әрі маңызды байланыс арнасын ашып көрсетеді. Баспалдақ Жақыпқа жер мен көкті бір-бірімен байланыстыратын дүниенің Құтқарушысын бейнелеп көрсетті. Ақиқаттың дәлелі мен нұрын көріп, ақиқатты қабылдайтын әрі Иса Мәсіхке деген сенімін мойындайтын әрбір адам сөздің ең жоғары мағынасында миссионер болып табылады. Ол көктегі қазыналардың қабылдаушысы, әрі оларды тарату, өзі қабылдағанды жайып жеткізу — оның парызы. Fundamentals of Christian Education, 270.

When He opens up their understanding in the tarrying time, He does so by sending angels up and down the ladder.

Ол аялдау уақытында олардың түсінігін ашқанда, мұны періштелерді баспалдақпен жоғары және төмен жіберу арқылы жүзеге асырады.

If you have received the truth, you have the responsibility to share it. If you fulfill your responsibility, you become the ladder—the channel of communication. We are called to be that channel.

Егер сен шындықты қабылдаған болсаң, оны бөлісу жауапкершілігі саған жүктеледі. Егер өз жауапкершілігіңді орындасаң, сен баспалдаққа — байланыс арнасына — айналасың. Біз сол арна болуға шақырылдық.

> "The ladder represented Christ; he is the channel of communication between heaven and earth, and angels go to and fro in continual intercourse with the fallen race. The words of Christ to Nathanael were in harmony with the figure of the ladder, when he said, 'Verily, verily, I say unto you, Hereafter ye shall see heaven open, and the angels of God ascending and descending upon the Son of man.' Here the Redeemer identifies himself as the mystic ladder, that makes communication possible between heaven and earth." Review and Herald, November 11, 1890.

> «Саты Мәсіхті бейнеледі; Ол — көк пен жердің арасындағы қарым-қатынастың арнасы, әрі періштелер құлаған адамзатпен үздіксіз байланыста ары-бері қатынап жүреді. Мәсіхтің Натанаилге айтқан сөздері сатының бейнесімен үйлесімде болды; Ол: “Ақиқат, ақиқат, сендерге айтамын: бұдан былай аспанның ашылғанын және Құдай періштелерінің Адам Ұлының үстіне көтеріліп-түсіп жүргенін көресіңдер”,— деді. Мұнда Құтқарушы көк пен жер арасындағы қарым-қатынасты мүмкін ететін тылсым сатының Өзі екенін айқындайды». Review and Herald, November 11, 1890.

Jacob has a tarrying time; he tarries and dreams of the ladder, which represents the Lord opening the understanding of His Word to His people during the tarrying time. In this history, the Lord is entering into covenant with His people, taking them from Luz and making them Bethel—the House of God.

Жақыптың күту уақыты бар; ол аялдап, баспалдақ туралы түс көреді, ал бұл баспалдақ күту уақыты кезінде Жаратқан Иенің Өз халқына Өз Сөзінің түсінігін ашатынын бейнелейді. Осы тарихи кезеңде Жаратқан Ие Өз халқымен келісімге кіріп, оларды Луздан алып, Бетелге — Құдайдың үйіне — айналдырады.

The channel of communication represented by the angels ascending and descending on the ladder, who is Christ, is also represented in Zechariah. Sister White comments on this in Review and Herald, July 20, 1897, though she uses a different symbol.

Баспалдақпен жоғары көтеріліп, төмен түсіп жүрген періштелер бейнелейтін, яғни Мәсіхтің Өзі болып табылатын байланыс арнасы Зәкәрияда да бейнеленген. Уайт ханым бұл жөнінде Review and Herald басылымының 1897 жылғы 20 шілдедегі санында пікір білдіреді, бірақ ол басқа бір нышанды қолданады.

> "The anointed ones standing by the Lord of the whole earth, have the position once given to Satan as covering cherub. By the holy beings surrounding his throne."

> «Бүкіл жердің Иесінің алдында тұрған майланғандар» бір кезде Шайтанға жабушы керуб ретінде берілген орынға ие. Оның тағын қоршаған киелі болмыстар арқылы.

What are the "holy beings"? Angels. "By the holy beings surrounding his throne, the Lord keeps up a constant communication with the inhabitants of the earth." That is the ladder. Only, here Sister White is not going to use the ladder as the symbol.

«Қасиетті болмыстар» деген не? Періштелер. «Өзінің тағын қоршап тұрған қасиетті болмыстар арқылы Жаратқан Ие жер тұрғындарымен үздіксіз байланыс жасап тұрады». Міне, сол — саты. Бірақ бұл жерде Уайт апай сатыны рәміз ретінде қолданбақ емес.

> "The golden oil represents the grace with which God keeps the lamps of believers supplied, that they shall not flicker and go out. Were it not that this holy oil is poured from heaven in the messages of God's Spirit, the agencies of evil would have entire control over men.

> Алтын май Құдай сенушілердің шамдарын қалтырамай, сөніп қалмасын деп қамтамасыз етіп тұратын рақымды білдіреді. Егер осы қасиетті май көктен Құдай Рухының хабарлары арқылы төгілмегенде, зұлымдықтың күштері адамдарды толықтай өз билігіне алар еді.

> "God is dishonored when we do not receive the communications He sends us. Thus we refuse the golden oil He would pour into our souls to be communicated to those in darkness. When the call comes, 'Behold, the bridegroom cometh; go ye out to meet him,' those who have not received the holy oil, who have not cherished the grace of Christ in their hearts, will find, like the foolish virgins, that they are not ready to meet their Lord. They have not, in themselves, the power to obtain the oil, and their lives are wrecked. But if God's Holy Spirit is asked for, if we plead, as did Moses, 'Show me thy glory,' the love of God will be shed abroad in our hearts. Through the golden pipes, the golden oil will be communicated to us. 'Not by might, nor by power, but by my Spirit, saith the Lord of Hosts.' By receiving the bright beams of the Sun of Righteousness, God's children shine as lights in the world." Review and Herald, July 20, 1897.

> Құдай бізге жіберетін хабарларын қабылдамайтын болсақ, Оны қорлаймыз. Осылайша біз жан-дүниемізге құйып, қараңғылықтағыларға жеткізілсін деп тұрған алтын майды қабылдамай қоямыз. «Міне, күйеу жігіт келіп қалды; оны қарсы алуға шығыңдар» деген үндеу естілгенде, қасиетті майды қабылдамаған, жүректерінде Мәсіхтің рақымын қастерлеп сақтамағандар, ақылсыз қыздар сияқты, өздерінің Иелерін қарсы алуға дайын емес екенін көреді. Олардың өздерінде сол майды алуға күш жоқ, ал өмірлері күйрейді. Бірақ егер Құдайдың Киелі Рухы сұралса, егер біз Мұса сияқты: «Маған Өз даңқыңды көрсет»,— деп жалбарынсақ, онда Құдайдың сүйіспеншілігі жүректерімізге молынан құйылады. Алтын түтіктер арқылы алтын май бізге жеткізіледі. «Күшпен де емес, қуатпен де емес, бірақ Менің Рухыммен, — дейді Әскербасы Жаратқан Ие». Әділдік Күнінің жарқын сәулелерін қабылдау арқылы Құдайдың балалары дүниеде шамшырақтардай жарқырайды.» Review and Herald, July 20, 1897.

In the story of Jacob, we have the story of the Millerite History. There is a tarrying time, and he sees the ladder representing communication between Heaven and Earth.

Жақыптың тарихынан біз Миллериттер тарихын көреміз. Онда кідіру уақыты бар, әрі ол Көк пен Жер арасындағы байланысты бейнелейтін баспалдақты көреді.

Zechariah tells us about two golden pipes. A ladder has two primary rails, but Zechariah calls them two golden pipes.

Зәкәрия бізге екі алтын түтік туралы айтады. Сатының екі негізгі қапталы болады, бірақ Зәкәрия оларды екі алтын түтік деп атайды.

We are to receive the messages that come down from the ladder of Heaven and communicate them to others. If we do that, we become part of the ladder, part of the communication process.

Біз Аспан баспалдағы арқылы төмен түсетін хабарларды қабылдап, оларды басқаларға жеткізуге тиіспіз. Егер біз солай етсек, біз баспалдақтың бір бөлігіне, қатынас үдерісінің бір бөлігіне айналамыз.

Sister White ties this into the parable of the Ten Virgins.

Уайт ханым мұны Он қыз туралы астарлы әңгімемен байланыстырады.

In the Millerite History, they were fulfilling the parable of the Ten Virgins. Jacob's tarrying time is the tarrying time of Matthew 25 and Habakkuk 2: "Though the vision tarry, wait for it."

Миллериттер тарихында олар Он қыз туралы астарлы әңгімені орындап жатты. Жақыптың кідіру уақыты — Матай 25 пен Аввакум 2-дегі кідіру уақыты: «Аян кешіксе де, оны күт».

The story of Jacob and Zechariah are the same tarrying times.

Жақып пен Зәкәрияның оқиғасы — бірдей кідіру кезеңдері.

The tarrying time marks, among other things, that the Lord is about to increase His followers' understanding of the Word of God. If you do not receive that Holy Oil, you are a foolish virgin.

Кешігу уақыты, басқа да жайттармен қатар, Жаратқан Иенің Өзінің ізбасарларының Құдай Сөзін түсінуін арттырмақ екендігін білдіреді. Егер сен сол Қасиетті Майды қабылдамасаң, сен — ақымақ қызсың.

When you reach this history, when the door closes and you are a foolish virgin, Sister White says, "The saddest words that were ever heard, 'I knew you not.'"

Осы тарихқа жеткенде, есік жабылып, сен ақылсыз қыздардың бірі болсаң, Уайт қарындас былай дейді: «Естілген сөздердің ішіндегі ең қайғылысы: “Мен сендерді танымадым”.»

You cannot separate the tarrying time from the Midnight Cry. The tarrying time produces the outpouring of the Holy Spirit, which opens God's people's understanding to the Word at the Midnight Cry and provides the oil that distinguishes the wise from the foolish virgins.

Кідіру уақытын Түн ортасындағы айқайдан бөліп қарастыруға болмайды. Кідіру уақыты Киелі Рухтың төгілуін туындатады; сол төгілу Түн ортасындағы айқай кезінде Құдай халқының Сөзді түсінуін ашады және дана қыздарды ақылсыз қыздардан ажырататын майды береді.

## The Tarrying Time and Christ’s Crowning Miracle

Күту уақыты және Мәсіхтің тәж кигізетін кереметі

There is a tarrying time when Christ performed His crowning act—raising Lazarus.

Мәсіх Өзінің тәждік ісін — Лазарды тірілтуді — орындаған кезде, кідіру уақыты болды.

Jesus received the message, "Lazarus is sick. Come, take care of him." But Jesus did not go immediately.

Иса: «Лазарь науқас. Келіп, оған қара» деген хабар алды. Бірақ Иса бірден барған жоқ.

Sister White says the disciples stumbled over this. They wondered why He was not going to help His friend, or prove His power as the Messiah. But He tarried.

Уайт ханым шәкірттердің осыған сүрінгенін айтады. Олар неге Оның досына көмектескелі бармағанына, неге Мәсіх ретіндегі құдіретін дәлелдемегеніне таңғалды. Бірақ Ол кідірді.

> "In delaying to come to Lazarus, Christ had a purpose of mercy toward those who had not received Him. He tarried, that by raising Lazarus from the dead He might give to His stubborn, unbelieving people another evidence that He was indeed 'the resurrection, and the life.' He was loath to give up all hope of the people, the poor, wandering sheep of the house of Israel. His heart was breaking because of their impenitence. In His mercy He purposed to give them one more evidence that He was the Restorer, the One who alone could bring life and immortality to light. This was to be an evidence that the priests could not misinterpret. This was the reason of His delay in going to Bethany." The Desire of Ages, 529.

> “Мәсіхтің Лазарға келуді кешеуілдетуінде Өзін қабылдамағандарға қатысты мейірімге толы бір мақсаты болды. Ол Лазарды өлімнен тірілту арқылы қасарысқан, сенімсіз халқына Өзі шынында да «қайта тірілу және өмір» екенінің тағы бір айғағын беру үшін кідірді. Ол халықтан, Исраил үйінің бейшара, адасқан қойларынан, үмітін үзгісі келмеді. Олардың тәубеге келмегендігі үшін Оның жүрегі сыздап тұрды. Өзінің рақымында Ол оларға Өзі Қалпына Келтіруші, өмір мен өлместікті айқын ете алатын жалғыз Тұлға екенінің тағы бір дәлелін беруді мақсат етті. Бұл діни қызметкерлер теріс түсіндіре алмайтын айғақ болуға тиіс еді. Бетанияға баруын кешеуілдетуінің себебі де осы еді.” The Desire of Ages, 529.

He tarried to give them one more evidence that He had the ability to bring the dead to life. This crowning miracle, the raising of Lazarus, set the seal of God on His work and claim to Divinity. At the Midnight Cry, the Lord is raising up the wise virgins. This is an illustration of the sealing process. The Millerites were being sealed, providing an illustration of the sealing of the 144,000. The lesson of Lazarus is that Christ can take someone dead in trespasses and sins and bring them to life. In the passage of Lazarus, Christ defines death as sleep. They are all sleeping. He is tarrying. He will resurrect Lazarus, bringing them to life and placing His seal upon them. This is His crowning miracle. In our history, when He seals the 144,000, He lifts them up as an ensign. Zechariah says that ensign is as jewels in a crown. This is His crowning act.

Ол оларға өлілерді тірілтуге құдіреті бар екенінің тағы бір дәлелін беру үшін кідірді. Бұл ең жоғарғы ғажайып — Лазарды қайта тірілту — Оның ісі мен Құдайлық болмысы туралы мәлімдемесіне Құдайдың мөрін басты. Түн ортасындағы айқай кезінде Жаратқан Ие дана қыздарды көтеріп шығарады. Бұл мөрлеу үдерісінің көрінісі болып табылады. Миллериттер мөрленіп жатты, осылайша 144 000-ның мөрленуінің көрінісін берді. Лазар жөніндегі тағылым Мәсіхтің қылмыстары мен күнәларында өлі біреуді алып, оны тірілте алатынын көрсетеді. Лазар туралы үзіндіде Мәсіх өлімді ұйқы деп анықтайды. Олардың бәрі ұйықтап жатыр. Ол кідіріп тұр. Ол Лазарды қайта тірілтіп, оларды тірілтеді және Өз мөрін олардың үстіне қояды. Бұл — Оның ең жоғарғы ғажайыбы. Біздің тарихымызда Ол 144 000-ды мөрлеген кезде, оларды ту іспетті көтереді. Зәкәрия сол тудың тәждегі асыл тастар іспетті екенін айтады. Бұл — Оның тәждік әрекеті.

With the outpouring and opening up of truth in the Millerite history, the tarrying time marks when the Lord opens up the truth. The ladder, with angels ascending and descending, is where the sealing process takes place.

Миллершілер тарихында ақиқаттың төгілуі мен ашылуымен бірге, кідіру уақыты Жаратқан Иенің ақиқатты ашатын мезетін белгілейді. Періштелер жоғары көтеріліп, төмен түсіп жатқан баспалдақта мөрлеу үдерісі жүзеге асады.

## The Triumphal Entry and the Midnight Cry

Салтанатты Кіру және Түн Жарымындағы Айқай

Now we look at the Triumphal Entry. Notice what Sister White compares the Triumphal Entry to in the Spirit of Prophecy, volume 4, page 250.

Енді біз Салтанатты Кіруді қарастырамыз. Салтанатты Кіруді Уайт ханым «Пайғамбарлық Рухы», 4-том, 250-бетте немен салыстыратынына назар аударыңыз.

> "The midnight cry was not so much carried by argument, though the Scripture proof was clear and conclusive. There went with it an impelling power that moved the soul. There was no doubt, no questioning. Upon the occasion of Christ's triumphal entry into Jerusalem, the people who were assembled from all parts of the land to keep the feast, flocked to the Mount of Olives, and as they joined the throng that were escorting Jesus, they caught the inspiration of the hour, and helped to swell the shout, 'Blessed is he that cometh in the name of the Lord!' [Matthew 21:9.] In like manner did unbelievers who flocked to the Adventist meetings—some from curiosity, some merely to ridicule—feel the convincing power attending the message, 'Behold, the Bridegroom cometh!'"

> «Түн ортасындағы жаршы үн соншалықты дәлел-дәйек арқылы таратылған жоқ, дегенмен Киелі жазбалардан келтірілген айғақ анық та бұлтартпас еді. Онымен бірге жанды қозғалысқа келтіретін итермелеуші күш қоса жүрді. Күмән де, сұрақ та болған жоқ. Мәсіхтің Иерусалимге салтанатты түрде кірген сәтінде, мейрамды сақтау үшін елдің түкпір-түкпірінен жиналған халық Зәйтүн тауына ағылып келді; Исаға ілесіп, Оны шығарып салып бара жатқан қалың топқа қосылғанда, олар сол сәттің шабытын қабылдап, “Иеміздің атымен Келуші жарылқанған!” [Matthew 21:9.] деген айқайды күшейте түсуге атсалысты. Сол сияқты, адвентистік жиналыстарға ағылған сенбеушілер де — бірі әуестікпен, енді бірі тек келемеждеу үшін келген болса да — “Міне, Күйеу жігіт келіп қалды!” деген хабармен бірге жүретін иландырушы күшті сезінді.»

The Triumphal Entry represents the Midnight Cry.

Салтанатты Кіру Түн ортасындағы Айқайды бейнелейді.

Let us read what Sister White says about the Triumphal Entry in The Youth Instructor, February 21, 1901.

1901 жылғы 21 ақпандағы The Youth Instructor журналында Уайт ханымның Салтанатты Кіру туралы не айтатынын оқып көрейік.

> "The time of Christ's entry into Jerusalem was the most lovely season of the year. The mount of Olives was carpeted with green, and the groves were beautiful with varied foliage. From the regions round about Jerusalem many people had come to the feast with an earnest desire to see Jesus."

> Мәсіхтің Иерусалимге кіру уақыты жылдың ең тамаша мезгілі еді. Зәйтүн тауы жасыл желекке оранып, тоғайлар алуан түрлі жапырақтарымен көркемденіп тұрған. Иерусалимнің айналасындағы өңірлерден көптеген адамдар Исаны көруге деген ынталы ниетпен мейрамға келген еді.

Why? Because, they heard about Lazarus.

Неге? Өйткені олар Лазар туралы естіді.

> "The crowning miracle of the Saviour, in raising Lazarus from the dead, had had a wonderful effect upon the people, and a large and enthusiastic multitude was drawn to the place where Jesus was tarrying."

> Құтқарушының Лазарды өлімнен тірілту арқылы жасаған ең ұлық кереметі халыққа ғажайып әсер етті, әрі Иса аялдап тұрған жерге зор да ынталы қалың жұрт ағылды.

So, He is tarrying in Bethany before the Triumphal Entry.

Осылайша, Ол Салтанатты кіруден бұрын Бетанияда кідіріп тұр.

This refers to the Tarrying Time.

Бұл — кідіру уақытына қатысты.

> "The afternoon was half spent when Jesus sent his disciples to the village of Bethphage, saying: 'Go into the village over against you, and straightway ye shall find an ass tied, and a colt with her: loose them, and bring them unto me. And if any man say ought unto you, ye shall say, The Lord hath need of them; and straightway he will send them.'

> Түс ауған шақтың жартысы өткенде, Иса шәкірттерін Бетфағия ауылына жіберіп, былай деді: «Алдарыңдағы ауылға барыңдар, сонда дереу байланып тұрған бір ұрғашы есекті және оның қасындағы құлынды табасыңдар; оларды шешіп, Маған алып келіңдер. Егер біреу сендерге бірдеңе айтса, онда: “Жаратқан Иеге олар қажет”, — деңдер; сонда ол оларды дереу жібереді».

> "This was the first time during His ministry that Christ consented to ride, and the disciples interpreted this as a sign that He was about to assert His kingly power and authority, and take His position on David's throne. Joyfully they executed the commission. They found the colt, loosed him, and brought him to Jesus, who sat upon him. As Jesus took His seat upon the animal, the air was filled with acclamations of praise and triumph. He bore no outward sign of royalty, wore no dress of state, nor was He followed by soldiers. But He was surrounded by a company excited with expectancy. He had just raised the dead. The people thought He was coming to be the Savior of Israel. Who were these people?

> Мәсіх Өз қызметі барысында мінуге алғаш рет осы жолы ғана келісім берді, және шәкірттер мұны Оның патшалық құдіреті мен билігін жариялап, Дәуіттің тағына отыруға таяп қалғанының белгісі деп ұқты. Олар бұл тапсырманы қуана орындады. Құлынды тауып, оны шешіп, Исаға алып келді, ал Ол оған мінді. Иса жануардың үстіне отырған сәтте, айнала мадақ пен салтанатты жеңіс дауыстарына толды. Оның патшалықтың ешбір сыртқы белгісі болған жоқ, Ол салтанатты киім де кимеді, Оның соңынан сарбаздар да ерген жоқ. Бірақ Оның айналасын үмітке толы толқыныспен елірген топ қоршады. Ол жаңа ғана өлікті тірілткен еді. Халық Оның Исраилдің Құтқарушысы болуға келе жатқанын ойлады. Бұл адамдар кім еді?

> "Many flatter themselves that the hour of Israel's emancipation is at hand. In imagination they see the Roman army dispersed, and driven from Jerusalem, and the Jewish nation once more free from the yoke of the oppressor. From lip to lip the question passes, 'Will he at this time restore again the kingdom to Israel?' Many in the throng recall the word of the prophet: 'Rejoice greatly, O daughter of Zion; shout, O daughter of Jerusalem: behold, thy king cometh unto thee: he is just, and having salvation; lowly, and riding upon an ass.' Each strives to excel the other in responding to the prophetic past. The shout echoes from mountain and valley, 'Hosanna to the Son of David:'—the Midnight Cry—'Blessed is he that cometh in the name of the Lord; hosanna in the highest.'

> Көптеген адамдар Исраилдің азат етілу сағаты таяп қалды деп өздерін алдандырады. Олар қиялдарында Рим әскерінің бытырап, Иерусалимнен қуылып шыққанын, ал яһуди халқының езушінің бұғауынан қайтадан азат болғанын көреді. Ауыздан ауызға мына сауал тарайды: «Ол осы кезде Исраилге патшалықты қайта орната ма?» Көпшілік ішіндегі талай жан пайғамбардың сөзін еске алады: «Қатты қуан, ей, Сион қызы; шаттана дауыста, ей, Иерусалим қызы: міне, патшаң саған келіп тұр: Ол әділ, әрі құтқарушы; момын, есекке мініп келеді». Әрқайсысы пайғамбарлыққа жауап қайтаруда бір-бірінен асып түсуге тырысады. Таулар мен аңғарлардан: «Дәуіт Ұлына мадақ!» — деген айқай жаңғырады; — Түн жарымындағы айқай — «Жаратқан Иенің атымен Келуші жарылқанған; ең биікте мадақ болсын».

No mourning or wailing was heard in that procession. Those who had once been blind, but whose eyes had been healed by the Son of God, led the way.

Сол шеру барысында жоқтау да, зарлы үн де естілмеді. Бір кездері соқыр болған, бірақ көздерін Құдай Ұлы сауықтырғандар алда бастап жүрді.

Who leads the way? Those who used to be Laodicean's.

Жолды кім бастайды? Бұрын Лаодикиялық болғандар.

> "They pressed close to Jesus, while one whom He had raised from the dead led the animal He rode. Those once deaf and dumb, now healed, helped to swell the glad hosannas. Cripples, now walking, broke down palm branches and strewed them in His path.

> Олар Исаға тығыз жақындады, ал Оның өлімнен тірілткен адамы Ол мінген жануарды жетелеп келді. Бір кезде саңырау әрі мылқау болған, енді сауығып кеткендер қуанышты «Һосанналарды» күшейте түсуге атсалысты. Енді жүріп кеткен ақсақтар пальма бұтақтарын сындырып, оларды Оның жолына төсеуде болды.

> "The leper, once shut out from society, was there, cleansed by the Saviour's power. He laid his garment in the path of the Saviour, exclaiming, 'O give thanks unto the Lord; for he is good: for his mercy endureth forever.'

> Бір кездері қоғамнан аластатылған алапес те сол жерде еді, Құтқарушының құдіретімен тазарған. Ол өз киімін Құтқарушының жолына жайып, былай деп дауыстады: «Жаратқан Иеге мадақ айтыңдар; өйткені Ол ізгі, өйткені Оның рақымы мәңгілік».

> "The healed demoniac was there, now in his right mind, adding his testimony: 'The Lord hath done great things for me, whereof I am glad.'

> Сауығып кеткен жынданған адам сол жерде болды, енді есі кірген күйде, өз куәлігін қосып былай деді: «Жаратқан Ие мен үшін ұлы істер жасады, соған мен қуанамын».

> "The restored dead were there, praising Him. The widow and the orphan told of His wonderful works. Little children, those healed of diseases, and those brought back from the grave, bestrewed the path of the Redeemer with palm branches and flowers."

> Қайта тірілген өлгендер сол жерде Оны мадақтап тұрды. Жесір мен жетім Оның ғажайып істері туралы айтып берді. Кішкентай балалар, ауруларынан сауыққандар және қабірден қайта әкелінгендер Құтқарушының жолына пальма бұтақтары мен гүлдер төседi.

So, Jesus tarries in the House of the Poor, referring to the Tarrying Time.

Осылайша, Иса Кедейдің Үйінде кідіреді, бұл Кідіру Уақытына меңзейді.

Why? Because He is about to pour out His Holy Spirit and open their understanding, referring to the Midnight Cry.

Неге? Өйткені Ол Түн ортасындағы айқайды меңзей отырып, Өзінің Киелі Рухын төгіп, олардың түсінігін ашқалы тұр.

In this story, He is coming as a King, referring to October 22, 1844. Does Jesus come to receive a kingdom on October 22, 1844? Yes.

Бұл әңгімеде Ол Патша ретінде келуде; бұл 1844 жылғы 22 қазанға нұсқайды. Иса 1844 жылғы 22 қазанда патшалықты қабылдап алуға келе ме? Иә.

This is the Triumphal Entry, and there are those who will raise the Midnight Cry.

Бұл — Салтанатты Кіру, әрі Түн ортасындағы дауысты көтеретіндер бар.

Who are these people? They are those transformed by the power of Christ.

Бұлар кімдер? Бұлар — Мәсіхтің құдіретімен өзгертілгендер.

The message of Christ's righteousness, His power to change us from blind to seeing, from dead to living, from leper to pure, is carried in the history of the Triumphal Entry, prefiguring the Midnight Cry. What carries that message?

Мәсіхтің әділдігі туралы, Оның бізді соқырдан көретінге, өліден тіріге, алапестен тазаға өзгертуге құдіреті туралы хабар Түн ортасындағы айқайды алдын ала бейнелейтін Салтанатты кірудің тарихында жеткізіледі. Сол хабарды не жеткізеді?

What is Christ riding upon? An ass. It is the Message of Islam that carries the message of Christ's righteousness.

Мәсіх нені мініп келеді? Есек. Мәсіхтің әділдігі туралы хабарды алып жүретін — Исламның Хабары.

In 1840, the empowerment of the First Angel's Message was connected to the restraint of Islam. The First Message leads to the Second Message; they cannot be separated.

1840 жылы Бірінші періштенің хабарын қуаттандыру Исламның тежелуімен байланысты болды. Бірінші хабар Екінші хабарға бастайды; оларды бір-бірінен ажыратуға болмайды.

The First Message carries the Second Message.

Бірінші хабар Екінші хабарды алып жүреді.

The First Message was confirmed when Islam was restrained, fulfilling prophecy. This confirmation empowered the First Angel's Message and led to the Protestants closing their doors against it.

Бірінші Хабар Исламның тежелуі арқылы, пайғамбарлықтың орындалуы ретінде, расталды. Осы растау Бірінші Періштенің Хабарына күш беріп, протестанттардың оған қарсы есіктерін жабуына алып келді.

The closing of the doors by the Protestant churches was the rejection of the Message of Islam.

Протестанттық шіркеулердің есіктерді жабуы Ислам Хабарының қабылданбауы болды.

The Millerite history prefigures our history.

Миллериттер тарихы біздің тарихымыздың алдын ала бейнесі болып табылады.

The message of Christ's righteousness in the sealing time of the 144,000, when the Lord pours out His Holy Spirit and opens the Scriptures to the Laodicean's and lepers of Adventism, is again carried by the ass—the Message of Islam.

Иеміздің Киелі Рухын төгіп, Жазбаларды адвентизмнің лаодикеялықтары мен алапестілеріне ашатын 144 000-ның мөрлену уақытында Мәсіхтің әділдігі туралы хабар қайтадан есек арқылы — Ислам хабары арқылы — жеткізіледі.

> "In the summer and autumn of 1844 the proclamation, 'Behold, the Bridegroom cometh,' was given. The two classes represented by the wise and foolish virgins were then developed—one class who looked with joy to the Lord's appearing, and who had been diligently preparing to meet Him; another class that, influenced by fear and acting from impulse, had been satisfied with a theory of the truth, but were destitute of the grace of God. In the parable, when the bridegroom came, 'they that were ready went in with him to the marriage.' The coming of the bridegroom, here brought to view, takes place before the marriage. The marriage represents the reception by Christ of His kingdom. . . ." The Great Controversy, 427

> 1844 жылдың жазы мен күзінде: «Міне, Күйеу жігіт келеді»,— деген жариялау берілді. Сонда дана және ақылсыз қыздар арқылы бейнеленген екі топ айқындалды: бір топ Иеміздің көрінуін қуанышпен күткен және Онымен кездесуге ыждағатпен дайындалып жүргендер; ал екінші топ қорқыныштың ықпалында болып, түрткімен әрекет еткен, ақиқат туралы іліммен қанағаттанғанымен, Құдайдың рақымынан мақұрым болғандар еді. Мысалда күйеу жігіт келген кезде: «дайын болғандар онымен бірге неке тойына кірді». Мұнда назарға ұсынылған күйеу жігіттің келуі некеден бұрын болады. Неке Мәсіхтің Өз патшалығын қабылдап алуын бейнелейді. . . . Ұлы күрес, 427

The Triumphal Entry is the King coming. On October 22, 1844, He receives the Kingdom. This is the Triumphal Entry.

Салтанатты кіру — Патшаның келуі. 1844 жылғы 22 қазанда Ол Патшалықты қабылдап алады. Бұл — Салтанатты кіру.

It is in this time period that the two classes are being sealed into their fate.

Дәл осы уақыт кезеңінде екі тап өз тағдырларына мөрленіп жатыр.

> "The proclamation, 'Behold, the Bridegroom cometh,' in the summer of 1844, led thousands to expect the immediate advent of the Lord. At the appointed time the Bridegroom came, not to the earth, as the people expected, but to the Ancient of Days in heaven, to the marriage, the reception of His kingdom. 'They that were ready went in with Him to the marriage: and the door was'—what?—'shut.' They were not to be present in person at the marriage; for it takes place in heaven, while they are upon the earth. The followers of Christ are to 'wait for their Lord, when He will return from the wedding.' Luke 12:36. But they are to understand His work, and to follow Him by faith as He goes in before God. It is in this sense that they are said to go in to the marriage." The Great Controversy, 427.

> 1844 жылдың жазындағы: «Міне, Күйеу жігіт келе жатыр»,— деген жариялау мыңдаған адамдарды Жаратқан Иенің дереу келуін күтуге алып келді. Белгіленген уақытта Күйеу жігіт халық күткендей жерге емес, көктегі Ежелгі Күндер Иесіне, некеге, Өз Патшалығын қабылдап алуға келді. «Дайын болғандар Онымен бірге неке тойына кірді; содан кейін есік»—не болды?—«жабылды». Олар некеде өздері тәндік тұрғыдан қатысуға тиіс емес еді; өйткені ол көкте өтеді, ал олар жер бетінде болады. Мәсіхтің ізбасарлары «Иелерін күтуге тиіс, Ол неке тойынан қашан қайтып келсе». Лұқа 12:36. Бірақ олар Оның қызметін түсінуге және Ол Құдайдың алдына кірген кезде, сенім арқылы Оның соңынан еруге тиіс. Олардың неке тойына кірді делінуі осы мағынада. Ұлы тартыс, 427.

## Scriptural References to the Tarrying Time

Кідіру уақытына қатысты Киелі Жазба сілтемелері

A few Scriptures highlight the tarrying time. We will go through them quickly and close with a statement by Sister White.

Кідіру уақытына назар аударатын бірнеше Жазба бар. Біз оларды қысқаша қарастырып шығып, соңында Уайт ханымның бір мәлімдемесімен қорытындылаймыз.

> While the bridegroom tarried, they all slumbered and slept. Matthew 25:5.

> Күйеу жігіт кідіргенде, олардың бәрі қалғып, ұйықтап қалды. Матай 25:5.

Right here, March 22, 1844, referring to the Tarrying Time.

Дәл осы жерде, 1844 жылғы 22 наурызда, кідіру уақытына сілтеме жасалып тұр.

March 22, 1844, is not a prediction of Bible prophecy. It is the date the Millerites misunderstood, but it produced the first disappointment and marked the tarrying time.

1844 жылдың 22 наурызы — Киелі кітаптағы пайғамбарлықтың алдын ала айтылған күні емес. Бұл — миллериттер қате түсінген күн, бірақ ол алғашқы түңілуді туғызды және кідіру уақытын белгіледі.

The Scriptures do not claim that God produces the tarrying time. It is the people's misunderstanding that produces it: 'Though the vision tarry, wait for it, for it will not tarry, it does not lie.'

Жазбалар Құдайдың кідіріс уақытын тудыратынын айтпайды. Оны тудыратын — халықтың теріс түсінігі: «Аян кешіккендей болса да, оны күт, өйткені ол кешікпейді, өтірік айтпайды».

> Blessed is he that waiteth, and cometh to the thousand three hundred and five and thirty days. But go thou thy way till the end be: for thou shalt rest, and stand in thy lot at the end of the days. Daniel 12:12, 13.

> Күтіп жеткен және мың үш жүз отыз бес күнге жеткен адам бақытты. Ал сен ақырына дейін өз жолыңмен бара бер; өйткені сен тынығарсың және күндердің ақырында өз үлесіңде тұрарсың. Даниял 12:12, 13.

You can read this two ways. Either way:

Мұны екі түрлі жолмен оқуға болады. Қай жолмен оқысаңыз да:

Blessed is he that waiteth, and blessed is he that cometh to the 1335. But go thou thy way till the end be: for thou shalt rest, and stand in thy lot at the end of the days.

Күтіп тұрған адам бақытты, ал 1335-ке жеткен адам да бақытты. Ал сен ақырына дейін өз жолыңмен жүр; өйткені сен тынығасың және күндердің соңында өз үлесіңде тұрасың.

The blessing of coming to the 1335 is not just about reaching the end of the time prophecy. The 1335 ends in 1843 on the Chart. The blessing is not just the end of the prophecy, but the experience of the tarrying time. The blessing takes place between the Tarrying Time and October 22, 1844. This is where you are to wait. "Blessed is he who waiteth."

1335-ке жетудің батасы тек уақыт пайғамбарлығының соңына жетумен ғана байланысты емес. Сызбада 1335 1843 жылы аяқталады. Бата тек пайғамбарлықтың аяқталуы ғана емес, сонымен бірге кідіріс уақытының тәжірибесі. Бата Кідіріс уақыты мен 1844 жылғы 22 қазанның арасында жүзеге асады. Міне, сен күтуге тиісті орын осы. «Күтетін адам бақытты».

> And therefore will the Lord wait, that he may be gracious unto you, and therefore will he be exalted, that he may have mercy upon you: for the Lord is a God of judgment: blessed are all they that wait for him. Isaiah 30:18.

> Сондықтан Жаратқан Ие сендерге рақым көрсету үшін күтеді, және сондықтан сендерге мейірім ету үшін Ол асқақтатылады; өйткені Жаратқан Ие — әділдік Құдайы; Оны күткендердің бәрі бақытты. Ишая 30:18.

The waiting is from the Tarrying Time to October 22, 1844. If you are waiting for Him, you will be blessed.

Күту мерзімі — кідіріп күту уақытынан 1844 жылғы 22 қазанға дейін. Егер сіз Оны күтіп жүрсеңіз, жарылқанатын боласыз.

> For the vision is yet for an appointed time, but at the end it shall speak, and not lie: though it tarry, wait for it; because it will surely come, it will not tarry. Habakkuk 2:3.

> Өйткені бұл аян әлі де белгіленген уақытқа арналған; бірақ ақырында ол сөйлеп, өтірік айтпайды: кешіккендей болса да, оны күт; өйткені ол сөзсіз келеді, кешікпейді. Аввакум 2:3.

It was the misunderstanding of the Millerites that brought about the tarrying time. The vision is for an appointed time—October 22, 1844. It is not going to lie, but you will think it tarries because of misunderstanding.

Күту уақытының пайда болуына миллериттердің түсінбеушілігі себеп болды. Аян белгіленген уақытқа арналған — 1844 жылғы 22 қазан. Ол жалған болып шықпайды, бірақ түсінбеушіліктің салдарынан сендер оны кешігіп жатқандай деп ойлайтын боласыңдар.

Did the Lord design the misunderstanding? Yes. Sister White says so.

Жаратқан Ие бұл түсінбеушілікті әдейі ойластырды ма? Иә. Уайт ханым солай дейді.

The Lord produced the misunderstanding through the 1843 Chart. William Miller said he never conclusively stated 1843, but in 1843 the brethren asked him to remove the 'if' and mark 1843 as a waymark. Sister White says this is a prophetic waymark, a fulfillment of Habakkuk 2. This waymark, dogmatically marking 1843, produced the tarrying time.

Иеміз 1843 жылғы кесте арқылы қате түсінікті туғызды. Уильям Миллер ешқашан 1843 жылды түпкілікті түрде жария етпегенін айтты, бірақ 1843 жылы бауырластар одан «егерді» алып тастап, 1843 жылды межелік белгі ретінде көрсетуін сұрады. Уайт ханым мұның пайғамбарлық межелік белгі, Хабаққұқ 2-нің орындалуы екенін айтады. 1843 жылды бұлжымас түрде межелік белгі етіп көрсеткен осы белгі кідіру уақытын туғызды.

> "Blessed are the eyes which saw the things that were seen in 1843 and 1844. The message was given. And there should be no delay in repeating the message, for the signs of the times are fulfilling; the closing work must be done. A great work will be done in a short time. A message will soon be given by God's appointment that will swell into a loud cry. Then Daniel will stand in his lot, to give his testimony." Manuscript Releases, volume 21, 437.

> 1843 және 1844 жылдары көрінген нәрселерді көрген көздер бақытты. Хабар берілді. Және бұл хабарды қайта жариялауда ешбір кідіріс болмауға тиіс, өйткені заманның белгілері орындалып жатыр; қорытынды іс атқарылуға тиіс. Қысқа уақыттың ішінде ұлы іс атқарылады. Жақында Құдайдың тағайындауымен бір хабар беріледі, ол қатты айқайға ұласады. Сонда Даниял өз үлесінде тұрып, өз куәлігін береді». Manuscript Releases, volume 21, 437.

Notice Daniel 12:12, 13: "Blessed is he that waiteth, and cometh to the thousand three hundred and five and thirty days."—"Blessed is he that comes to the 1335. Blessed is he that comes to 1843," that is verse 12.

Даниел 12:12, 13-ке назар аударыңыз: «Мың үш жүз отыз бес күнге дейін күтіп жеткен адам бақытты». — «1335-ке жеткен адам бақытты. 1843 жылға жеткен адам бақытты», бұл — 12-аят.

Verse 13:

13-аят:

> But go thy way till the end be: for thou shalt rest, and stand in thy lot at the end of the days. Daniel 12:12, 13.

> Ал сен өз жолыңмен ақырына дейін жүр: өйткені сен тынығарсың, әрі күндердің ақырында өз үлесіңде тұрарсың. Даниял 12:12, 13.

Sister White ties together verses 12 and 13, saying the blessing of the 1335 is fulfilled in 1843 and 1844. It is not about a point in time, but about those who wait for the Triumphal Entry into Jerusalem by Christ, recognize the angels ascending and descending on the ladder, and enter into covenant with the Lord as He gives them the two tables of the covenant.

Уайт қарындас 12 және 13-аяттарды өзара байланыстырып, 1335-тің батасы 1843 және 1844 жылдары жүзеге асады деп айтады. Бұл уақыттың белгілі бір нүктесі туралы емес, қайта Мәсіхтің Иерусалимге салтанатты кіруін күтетін, баспалдақпен жоғары көтеріліп, төмен түсіп жүрген періштелерді танитын және Жаратқан Ие оларға өсиет келісімінің екі тақтасын бергенде, Онымен келісімге кіретіндер туралы.

Back to Articles