Article

# Паниум — Алтыншы нөмір

Даниял 11-тараудағы пайғамбарлық межелер: КСРО-ның күйреуі, жексенбілік заң және қазіргі Римнің көтерілуі

Author

Jeff Pippenger

Published

March 9, 2025

Formats

PDF
Word
Song MP3

КСРО-ның 1989 жылы күйреуімен Даниял кітабының он бірінші тарауындағы қырқыншы аят орындалды. Қырық бірінші аят, он алтыншы аят сияқты, Америка Құрама Штаттарындағы жексенбілік заң болып табылады. 1989 жылдан бастап Америка Құрама Штаттарындағы жексенбілік заңға дейін қырқыншы аят бос қалады. 1989 жылғы КСРО-ның күйреуі Даниял кітабының он бірінші тарауындағы оныншы аятта да көрсетілген болатын, ол бастапқыда Антиох Магнус арқылы орындалған еді.

Солтүстіктің Селевкилік «патшасы» Антиох III Ұлы 223–187 жж. б.з.д. билік жүргізіп, Үшінші Сирия соғысынан (246–241 жж. б.з.д.) кейін Птолемейлерден («оңтүстіктің патшасынан») айырылған аумақтарды қайтарып алуға ұмтылды. Төртінші Сирия соғысындағы (219–217 жж. б.з.д.) оның жорығы Көле-Сирияны, Финикияны және Палестинаны қайтадан тартып алуды көздеді. Б.з.д. 219 жылы Антиох оңтүстікке қарай жорыққа шығып, Селевкия-Пиерияны, Тирді және Птолемаиданы (Акр) басып алып, жағалаудағы тірек бекіністерін қайтарып алды. Б.з.д. 218 жылы ол ілгері жылжып, Филадельфияны (Амман) алып, Мысыр шекарасына қарай қысым жасай түсті, Ғазаға дейінгі жоғалтылған Селевкилік жерлерді қайтарып алуға ниеттенді. Б.з.д. 218 жылы Антиох өз жорығын тоқтатып, қол жеткізген табыстарын нығайтып, шешуші соққыға дайындалды. Птолемейлік патша Птолемей IV Филопатор онымен кездесуге арнап, мысырлық әскерлермен күшейтілген жасақты жинады. Даниял кітабының он бірінші тарауындағы оныншы аят Антиохтың осы қозғалысын баяндайды, осылайша 1989 жылғы КСРО-ның күйреуін алдын ала бейнелеп, қырықыншы аятты типологиялық тұрғыдан көрсетеді.

> Бірақ оның ұлдары қозғалысқа келіп, зор күштердің көпшілігін жинайды; және олардың бірі сөзсіз келіп, тасқындай жайылып, өтіп кетеді; содан кейін ол қайта оралып, өз бекінісіне дейін қозғалысқа келеді. Даниял 11:10.

Қырықыншы аяттағы солтүстіктің патшасы «тасып өтіп, асып өткенде», бұл оныншы аяттағы солтүстіктің патшасының «тасып өтіп, арғы бетке өткеніне» сәйкес келеді. Екі аятта да дәл сол бірдей еврей сөздері қолданылған, тек олар сәл өзгеше аударылған. Бұл — Ишая 8:8-де кездесетін нақ сол тіркес.

> Ол Яһуда арқылы өтіп, тасып, асады; мойынға дейін жетеді; оның қанаттарының жайылуы, уа, Иммануил, сенің жеріңнің кеңдігін түгел қамтиды. Ишая 8:8.

Үш аяттың әрқайсысы оңтүстіктің бір патшасының солтүстіктің бір патшасы тарапынан жеңілгенін айқындайды. Солтүстіктің патшасы Антиох оңтүстіктің патшасы Птолемейді қалай жеңсе, Сеннахирим де оңтүстіктің патшасы Яһуданы солай жеңді; сондай-ақ қырықыншы аяттағы солтүстіктің патшасы 1989 жылы КСРО-ны да жайпап өтті. Үш аят және сол аяттардың орындалғанын көрсететін үш тарихи оқиға 1989 жылды «ақырзаман уақыты» деп айқындайды. Демек, оныншы аят — 1989 жыл, ал он алтыншы аят — Америка Құрама Штаттарындағы жексенбілік заң, қырық бірінші аят та солай.

Он бірінші аяттан он бесінші аятқа дейінгі үзінді — Жазбаның бір желісі; онда сондай-ақ қырықыншы аяттың жасырын тарихы ішіндегі нақты пайғамбарлық межелерді айқындайтын тарихи орындалу да бар. Америка Құрама Штаттарындағы жексенбілік заңға дейін, бірақ 1989 жылдан кейін Рафиа шайқасы мен оның салдары он бірінші және он екінші аяттарда баяндалады, ал Паниум шайқасы он үшінші аяттан он бесінші аятқа дейін баяндалады.

Жексенбі күні туралы заң — тағайындалған уақыт; өйткені нақ сол жерде папалықтың ажал әкелетін жарасы жазылады да, папа жердің тағысына қайта оралады. Сол билікке ие болу 538 жылғы папалықтың таққа отырғызылуымен және Акций шайқасында пұтқа табынушы Римнің таққа отырғызылуымен бейнеленді. Пайғамбарлық тұрғыдан таққа отырғызылғаннан кейін пұтқа табынушы Рим 360 жыл бойы жоғарыдан үстемдік етті. 538 жылы папалық таққа отырғызылғаннан кейін, ол бір мың екі жүз алпыс жыл бойы жоғарыдан үстемдік етті. Жексенбі күні туралы заң кезінде ажал әкелетін жара жазылған соң, папалық нышандық 42 ай бойы жоғарыдан үстемдік ететін болады.

> Мен оның бастарының бірін өлімші болып жараланғандай көрдім; бірақ оның өлімші жарасы жазылып кетті. Сонда бүкіл жер жүзі аңның соңынан қайран қалып ерді. Олар аңға билік берген айдаһарға табынды; әрі аңға да табынып: «Аңға ұқсас кім бар? Онымен соғыса алатын кім?» — деді. Оған зор сөздер мен күпірліктер айтатын ауыз берілді; және оған қырық екі ай әрекет ету билігі берілді. Аян 13:3–5.

27-аятта осы патшалардың «екеуі де» туралы айтылады:

> Осы екі патшаның да жүректері зұлымдық істеуге бейім болады, әрі олар бір дастарқан басында отырып өтірік сөйлейді; бірақ бұл табысқа жетпейді, өйткені ақыры әлі де белгіленген уақытта болады. Даниял 11:27.

Жиырма жетінші аяттағы екі патша — бұған дейінгі екі аятта айтылған, содан кейін Акций шайқасын жүргізген патшалар.

> Ол зор әскермен оңтүстіктің патшасына қарсы өз күш-қуаты мен батылдығын қозғайды; ал оңтүстіктің патшасы да аса зор әрі қуатты әскермен соғысқа көтерілмек; бірақ ол төтеп бере алмайды, өйткені оған қарсы арам пиғылдар құрылмақ. Иә, оның дастарқанынан нәпақа жейтіндер оны құртады, ал оның әскері тасқындай жайылады; әрі көп адам қаза тауып құлайды. Даниял 11:25, 26.

Сондықтан жиырма жетінші аят, әрі қарай жалғастырмас бұрын түсінілуі қажет бір ерекшелікті туындатады. Жиырма төртінші аятта «уақыт» Акций шайқасынан басталып, 330 жылғы белгіленген уақытта аяқталатын 360 жылдық кезеңді білдіреді.

Оңтүстіктің патшасы осы шайқаста Марк Антониймен одақта болған Клеопатра еді. Екеуін де жеңетін солтүстіктің патшасы Октавий болды. Белгіленген уақытта (б.з.д. 31 ж.) бұған дейін бір дастарқан басында отырып, бір-біріне жалған сөйлеген екі патша Акций шайқасында бетпе-бет келетін еді.

Үстел басындағы екі патша Паний шайқасының тарихымен (13-тен 15-ке дейінгі аяттар) сәйкес келеді; сол жерде Антиох Магнус пен Македониялық Филипптің одағы болған. Сол тарихи одақ Мәсіхтің күндеріндегі Паний атауында бейнеленген рәміздік одаққа — Кесария Філіппиге — сәйкес келеді. Бұл одақ қырықыншы аятта да, КСРО 1989 жылы Рейган мен Рим папасы Иоанн Павел II арасындағы одақ арқылы swept away етілген кезде, бейнеленген. Екі патша б.з.д. 31 жылға дейін бір-біріне өтірік айтады; бұл Америка Құрама Штаттарындағы жексенбілік заңмен сәйкес келеді, сондықтан олардың өтіріктері он алтыншы аяттан бұрын, Раффия шайқасынан он жеті жыл өткен соң Паний шайқасында орындалған 13-тен 15-ке дейінгі аяттар бейнелейтін тарих кезеңінде, әрі Помпей Иерусалимді он алтыншы аяттың орындалуы ретінде жаулап алғаннан бір жүз отыз жеті жыл бұрын орын алады.

Жиырма сегізінші аятта Клеопатраны да (оңтүстіктің патшасын) және Марк Антонийді де жеңген Октавий «зор байлықпен өз жеріне қайтады; оның жүрегі қасиетті келісімге қарсы болады; ол ұлы істер істеп, өз жеріне қайта оралады». Урия Смит бұл екі жеңісті б.з.д. 31 жылғы Акций шайқасы мен б.з. 70 жылғы Иерусалимнің қирауымен сәйкестендіреді. Демек, жиырма сегізінші аят 360 жылдың басталуы болып табылатын Акций шайқасынан басталып, б.з. 70 жылғы Иерусалимнің қирауын қамтитын тарихты айқындайды.

> Сонда ол мол байлықпен өз еліне қайтып келеді; жүрегі қасиетті келісімге қарсы болады; ол зор істер істеп, өз еліне қайта оралады. Даниял 11:28.

Жиырма төртінші аяттың соңғы тіркесі («белгілі бір уақытқа дейін») мен отыз бірінші аяттың соңғы тіркесіне дейінгі («қаңыратып-жойғыш жексұрындықты орнатады») аралық 31 ж. б.з.д. басталып, 538 жылы аяқталатын тарихи желіні білдіреді. Бұл желі Акций шайқасынан басталады; сол шайқас пұтқа табынушы Римнің үш жүз алпыс жыл бойы үстем билік жүргізуінің басталуын белгілейді. Бұл желі 538 жылы папалық Римнің мың екі жүз алпыс жыл бойы үстем билік жүргізе бастауымен аяқталады. Аяттар мен сол аяттарды орындаған тарихтың ішінде 330 жылғы белгіленген уақыт Киелі кітап пайғамбарлығындағы төртінші патшалық ретіндегі пұтқа табынушы Рим тарихындағы бөліністі білдіреді. Үш жүз алпыс жыл бойы үстем билік жүргізудің бастапқы кезеңінен кейін, отыз бірінші аяттағы папалықтың 538 жылы таққа отыруының алдында империяның ыдырауының екі жүз сегіз жылы келеді. Сол сегіз аяттың тізбегінде тек жиырма жетінші аят қана 31 ж. б.з.д. болған Акций шайқасына дейін орын алған тарихи орындалуды көрсетеді.

Жиырма жетінші аят «белгіленген уақыттың» алдында екі патшаның кездесуін айқындайды, ал жиырма тоғызыншы аят «белгіленген уақытты» айқындайды. Жиырма жетінші аяттағы «белгіленген уақыт» — үш жүз алпыс жылдық кезеңнің басталуы, ал жиырма тоғызыншы аяттағы «белгіленген уақыт» — үш жүз алпыс жылдық кезеңнің аяқталуы. Басталуы мен аяқталуы «белгіленген уақытты» білдіреді.

Пұтқа табынушы Римнің күшеюі Даниял 8:9-да бейнеленген үшінші географиялық кедергіні жаулап алған кезде басталды.

> Солардың бірінен оңтүстікке, шығысқа және көркем елге қарай аса зор болып өскен бір кішкентай мүйіз шықты. Даниял 8:9.

Қуаттандыру Актий түбіндегі шайқаста, сондай-ақ сегізінші тараудың тоғызыншы аятында айтылған оңтүстіктің патшасының (Мысырдың) кейіннен бағындырылуынан басталды.

Киелі кітап пайғамбарлығындағы төртінші патшалық ретіндегі пұтқа табынушы Римнің билігінің соңы 538 жылы папалық Рим өзінің үшінші географиялық кедергісін жеңген кезде келді. Акцийм түбіндегі шайқастан 538 жылға дейінгі бүкіл бес жүз алпыс сегіз жылдық кезең пұтқа табынушы Римнің өзінің үшінші кедергісін жеңіп, Киелі кітап пайғамбарлығындағы төртінші патшалыққа айналуынан басталады, ал папалық Рим өзінің үшінші географиялық кедергісін жеңген кезде аяқталады.

Киелі кітап пайғамбарлығындағы төртінші патшалық ретінде, бейнеленген тарих екі кезеңді айқындайды: біріншісі — Римнің өзін жоғары көтеретін уақыты, ал содан кейін Римнің құлауын сипаттайтын кезең келеді. Ұлықталудың осы бірінші кезеңінің басталуы — сондай-ақ пұтқа табынушы Римнің Киелі кітап пайғамбарлығындағы төртінші патшалық ретінде билік еткен бүкіл дәуірінің басталуы. Римнің ұлықталуының бірінші кезеңі белгіленген уақытпен басталып, белгіленген уақытпен аяқталады; сондай-ақ ол солтүстік және оңтүстік патшалықтардың бірігуімен басталады. Ол шығыс патшалық пен батыс патшалыққа бөлінумен аяқталады. Белгіленген уақытпен басталуы мен аяқталуы және оның басталуы мен аяқталуы Ескендірдің патшалығының төрт бөлінісін бейнелейді.

Жиырма жетінші және жиырма тоғызыншы аяттардағы екі белгіленген уақыт Римнің жоғарғы түрде билік жүргізетін кезеңін сипаттайтын бастау және аяқталу межелерін білдіреді. Даниял он бірдің қырық бірінші аяты мен он алтыншы аятының орындалуында, Америка Құрама Штаттарында жексенбілік заң қабылданғанда, қазіргі Римнің қырық екі нышандық ай бойы жоғарғы түрде билік жүргізу кезеңі басталады. Жиырма жетінші аяттағы бірінші белгіленген уақыт — Америка Құрама Штаттарындағы жексенбілік заң; ал екінші белгіленген уақыт жер бетіндегі соңғы ұлт Америка Құрама Штаттарының үлгісіне еріп, соңғы жексенбілік заңды күштеп енгізетін және осылайша пұттық сенбінің дүниежүзілік мәжбүрлі орындатылуын айқындайтын уақытты білдіреді.

Сол екі пайғамбарлық межелер — Құрама Штаттардағы жексенбілік заңнан дүниежүзілік жексенбілік заңның күшіне енгізілуіне дейінгі кезең; ал сол екі жексенбілік заң жиырма жетінші және жиырма тоғызыншы аяттардағы екі белгіленген уақыт болып табылады. Жиырма жетінші аяттағы бірінші белгіленген уақыт 321 жылғы Константиннің жексенбілік заңымен де бейнеленген еді, ал 538 жылғы Орлеан кеңесіндегі папалық жексенбілік заң дүниежүзілік жексенбілік заңды білдіреді.

Он үшінші тармақтан он бесінші тармаққа дейінгі аяттардың мәнмәтінінде Паний шайқасы он алтыншы тармақтағы жексенбілік заңнан бұрын болған тарих болып табылады. Сол тарихтың аясында бір-біріне өтірік айтатын екі патшаның кездесуі орындалады. Он үшінші тармақтан он бесінші тармаққа дейінгі аяттар оныншы тармақтан он алтыншы тармаққа дейін бейнеленген тарихтың бір бөлігі болып табылады. Бұл аяттар оныншы тармақта Төртінші Сирия соғысын, он бірінші тармақта Рафия шайқасын, ал он екінші тармақта сол шайқастың салдарын айқындайды. Он үшінші тармақтан он бесінші тармаққа дейінгі аяттар б.з.д. 200 жылғы, Паний шайқасы жүзеге асқан және сенің халқыңның тонаушылары ретінде бейнеленген пұтқа табынушы Рим пайғамбарлық баяндауға кіретін тарихты білдіреді.

Даниял кітабының он бірінші тарауының қырқыншы аяты 1989 жылғы КСРО-ның күйреуін айқындайды, ал он алтыншы аят Америка Құрама Штаттарындағы жексенбілік заңды айқындайды. Белгіленген уақыттан бұрын, яғни Акций шайқасы болған кезде, бір-біріне өтірік айтатын екі патшаның кездесуі 1989 жылғы ақырзаман уақытынан кейін басталып, Америка Құрама Штаттарындағы жексенбілік заңмен аяқталатын қырқыншы аяттың тарихының аясында орын алады. Жиырма жетінші аят — қырқыншы аяттың жасырын тарихындағы бір межелік белгі; ол 1989 жылдан кейін, бірақ жексенбілік заңнан бұрын жүзеге асады. Жиырма жетінші аяттағы «кездесу» — жексенбілік заң кезінде Римге билік берілуінің алдындағы бір межелік белгі. 538 жылы папалықтың билікке ие болуына алып баратын бірнеше межелік белгілер бар, және бұл межелік белгілер де белгіленген уақыттан бұрын орын алады. Сол пайғамбарлық межелік белгілердің бірі — Юстинианның 533 жылғы жарлығы; ол отызыншы аяттағы «келісімді тастап кеткендермен астыртын байланыс жасау» деген сілтемені орындады.

Пұтқа табынушы Римнің тарихындағы белгіленген уақытқа жетелейтін өзге межелер мыналар: 330 жыл — сол кезде пұтқа табынушы Рим құлатылып, сонымен бір мезгілде папалық билікке «тағын» берді. 496 жылы Хлодвиг өзінің «күшін» папалыққа берді. Даниелдің жетінші тарауының орындалуында пұтқа табынушы Рим папалық үшін «үш мүйізді» алып тастады, олардың соңғысы 538 жылы остготтардың Рим қаласынан аластатылуы болды. 508 жылы пұтқа табынушылық діні патшалықтың заңды діні ретіндегі орнынан алынып, оның орнына католицизм қойылды. 538 жыл қырық бірінші аяттағы жексенбілік заңды білдіреді, ал 496 жыл 1989 жылды білдіреді, өйткені сол кезде Рейган, Хлодвиг секілді, өз билігін Рим папасына арнады. 330 жыл жексенбілік заңды айқындайды, өйткені дәл сол жерде папалық билік тағының орнына қайта оралады.

Бұл 538 бен 330-дың екеуі де он алтыншы және қырық бірінші аяттардағы белгіленген уақытты білдіретінін анықтайды. 496 1989 жылдың Даниял 11-тараудағы оныншы және қырықыншы аяттарын, сондай-ақ Ишая 8:8-ді орындағанын білдіреді. 508 патшалықтың діні католицизм үшін ығыстырылатын уақытты айқындайды. 496 жылғы Кловистен бастап 508 жылға дейін патшалықтың заңды дінінің біртіндеп жойылып, оның орнына басқасының қойылуы бейнеленді. 330 жылдан басталатын тарихта Батыс Римнің біртіндеп құлдырауы алғашқы төрт керней арқылы бейнеленген, осылайша бұл Америка Құрама Штаттарындағы жексенбілік заңнан басталатын біртіндеп жойылуды анықтайды.

321 жылы Константиннің жексенбілік заңынан кейін пұтқа табынушы Римнің біртіндеп құлдырауы — Киелі кітаптағы пайғамбарлықтағы алтыншы патшалық ретінде жексенбілік заңға келіп жететін Америка Құрама Штаттарының құлауын бейнелейді. Сонда Сестра Уайт: «ұлттық діннен безушіліктің артынан ұлттық күйреу келеді», — деп айқындағанындай, төрт кернейдің үкімдері Америка Құрама Штаттарының үстіне түсіріледі. Езекиел бұған төрт еселік жаза туралы куәлігін қосады.

> Жаратқан Иенің сөзі маған тағы да келіп, былай деді: «Адам ұлы, егер бір ел Маған қарсы ауыр опасыздық жасап, күнә істесе, Мен оған қарсы қолымды созамын да, оның нан таянышын сындырамын, оның үстіне ашаршылық жіберемін, одан адам мен малды жоямын. Тіпті оның ішінде осы үш адам — Нұх, Даниял және Әйүп — болса да, олар өз әділдіктерінің арқасында тек өз жандарын ғана құтқарар еді, — дейді Жаратушы Тәңір Ие. Егер Мен жыртқыш аңдарды сол елдің ішінен жүргізіп өткізіп, олар оны ойрандаса, сөйтіп ол аңдардың кесірінен ешкім өтпейтін қаңыраған елге айналса, онда осы үш адам оның ішінде болса да, тірі екенім хақ, — дейді Жаратушы Тәңір Ие, — олар ұлдарын да, қыздарын да құтқара алмайды; тек өздері ғана құтқарылады, ал ел қаңырап бос қалады. Немесе егер Мен сол елге семсер әкеліп: “Уа, семсер, елдің ішінен өт!” — десем, сөйтіп одан адам мен малды жойсам, онда осы үш адам оның ішінде болса да, тірі екенім хақ, — дейді Жаратушы Тәңір Ие, — олар ұлдарын да, қыздарын да құтқара алмайды, бірақ тек өздері ғана құтқарылады. Немесе егер Мен сол елге індет жіберіп, одан адам мен малды жою үшін қаһарымды қан төгу арқылы оның үстіне төксем, онда Нұх, Даниял және Әйүп оның ішінде болса да, тірі екенім хақ, — дейді Жаратушы Тәңір Ие, — олар ұлын да, қызын да құтқара алмайды; олар өз әділдіктерінің арқасында тек өз жандарын ғана құтқарады. Өйткені Жаратушы Тәңір Ие былай дейді: Иерусалимге Өзімнің төрт ауыр жазамды — семсерді, ашаршылықты, жыртқыш аңдарды және індетті — жіберіп, одан адам мен малды жоятын болсам, бұл одан бетер емес пе? Алайда, міне, онда аман қалатын бір қалдық болады: ұлдар да, қыздар да сыртқа шығарылмақ; міне, олар сендерге келеді, сонда сендер олардың жолдары мен істерін көресіңдер; сонда Мен Иерусалимнің үстіне келтірген қасірет жөнінде, оған келтіргенімнің бәрі жөнінде жұбаныш табасыңдар. Олар сендерді жұбатады, қашан олардың жолдары мен істерін көргенде, сонда сендер Менің онда істегенімнің бәрін себепсіз істемегенімді білесіңдер, — дейді Жаратушы Тәңір Ие». Езекиел 14:12–23.

Біз бұл ой-толғамдарды келесі мақалада жалғастырамыз.

Back to Articles