Article

# The Hidden History of Verse Forty - Number Eighteen

Қырықыншы Аяттың Жасырын Тарихы — Он Сегізінші Сан

The Second Woe - Part Five

Екінші қасірет — Бесінші бөлім

Author

Jeff Pippenger

Published

July 15, 2026

Formats

PDF
Word
Song MP3

The “key” representing the battle of Nineveh in Revelation nine was fulfilled with a history that produced a turning point, which is of course, is what a key does. My claim is that the battle of Nineveh was not only the historical key marking the rise of Islam, but that it is also a prophetic key. The prophetic dynamics of that battle brings all the lines of the kingdoms of Bible prophecy, as set forth in Daniel and Revelation into alignment with the eleventh chapter of Daniel. In doing this, it allows those kingdoms to all testify to the last six verses of Daniel eleven, and more importantly—to unseal the external hidden history of verse forty.

Аян кітабының тоғызыншы тарауындағы Ниневи шайқасын бейнелейтін «кілт» бетбұрыс жасаған тарих арқылы орындалды; ал кілттің қызметі, әрине, дәл осы. Менің тұжырымым: Ниневи шайқасы Исламның көтерілуін белгілеген тарихи кілт қана емес, ол сонымен бірге пайғамбарлық кілт те болып табылады. Сол шайқастың пайғамбарлық динамикасы Даниял мен Аян кітаптарында баяндалған Киелі кітап пайғамбарлығындағы патшалықтардың барлық желілерін Даниял кітабының он бірінші тарауымен сәйкестендіреді. Осылайша, ол сол патшалықтардың барлығына Даниялдың он бірінші тарауының соңғы алты аятына куәлік етуге, әрі одан да маңыздысы — қырқыншы аяттың сыртқы жасырын тарихының мөрін ашуға мүмкіндік береді.

> And I will give unto thee the keys of the kingdom of heaven: and whatsoever thou shalt bind on earth shall be bound in heaven: and whatsoever thou shalt loose on earth shall be loosed in heaven. Matthew 16:19.

> Саған Көк Патшалығының кілттерін беремін; сен жерде не байласаң, көкте де байлаулы болады; және сен жерде не шешсең, көкте де шешулі болады. Матай 16:19.

## The Release and Rise of the Kingdom of Mohammed

Мұхаммед патшалығының босатылуы мен көтерілуі

The battle of Nineveh in 627 marked the beginning of the last ten years of the Persian power that had been defeated through the stratagem of Rome, accompanied with God’s providence fog. It marked the turning point where Mohammed’s Islamic hordes begin to rise. The battle removed a restraint that had existed, a restraint that in theory would have remained, had Rome and Persia both retained their strength. Neither did.

627 жылғы Ниневия шайқасы Құдайдың қамқорлығының тұманымен бірге жүрген Римнің айла-тәсілі арқылы жеңіліске ұшыратылған парсы билігінің соңғы он жылының басталуын белгіледі. Ол Мұхаммедтің исламдық қалың қолдарының көтеріле бастаған бетбұрысты кезеңін айқындады. Бұл шайқас бұрыннан бар болып келген бір тежегішті алып тастады; егер Рим мен Парсы екеуі де өз күш-қуатын сақтап қалған болса, теория жүзінде сол тежегіш сақталып қалар еді. Алайда олардың ешқайсысы да сақтап қала алмады.

## Restraint and Release

Тежеу және босату

In the prophetic representation of Islam, we find the restraint and release of Islam from the very first introduction of Scripture as Sarah convinced Abraham to restrain Hagar and Ishmael.

Исламның пайғамбарлық бейнесінде біз Исламның тежелуі мен босатылуын Жазбаның ең алғашқы таныстырылымынан-ақ көреміз: Сара Ибраһимді Ажар мен Ысмайылды тежеп ұстауға көндірді.

> And Sarai said unto Abram, My wrong be upon thee: I have given my maid into thy bosom; and when she saw that she had conceived, I was despised in her eyes: the Lord judge between me and thee. But Abram said unto Sarai, Behold, thy maid is in thy hand; do to her as it pleaseth thee. And when Sarai dealt hardly with her, she fled from her face. Genesis 16:5, 6.

> Сонда Сарай Ыбырамға: «Менің көрген қорлығым өз басыңа түссін: күңімді өз қойныңа бердім; ал ол өзінің жүкті болғанын көрген соң, мен оның көзінде менсінбеушілікке ұшырадым; екеуіміздің арамызға Жаратқан Ие төрелік етсін»,— деді. Бірақ Ыбырам Сарайға: «Міне, күңің өз қолыңда; оған өзіңе қалай ұнамды болса, солай істе»,— деді. Сарай оған қаталдық көрсеткенде, ол оның алдынан қашып кетті. Жаратылыс 16:5, 6.

Even before that incident, the reason Hagar is introduced into the prophetic narrative is that the Lord has “restrained” Sarah from having a child.

Тіпті сол оқиғадан бұрын-ақ, Ажардың пайғамбарлық баяндауға енгізілуінің себебі — Жаратқан Ие Сараның бала көтеруіне «тыйым салған».

> Now Sarai Abram’s wife bare him no children: and she had an handmaid, an Egyptian, whose name was Hagar. And Sarai said unto Abram, Behold now, the Lord hath restrained me from bearing: I pray thee, go in unto my maid; it may be that I may obtain children by her. And Abram hearkened to the voice of Sarai. Genesis 16:1, 2.

> Ал енді Ыбырамның әйелі Сарай оған бала тумады; оның Һагар есімді бір мысырлық күңі бар еді. Сонда Сарай Ыбырамға: «Міне, Жаратқан Ие мені бала көтеруден тежеді; өтінемін, күңіме кір, мүмкін, мен одан бала сүйермін»,— деді. Ал Ыбырам Сарайдың сөзіне құлақ асты. Жаратылыс 16:1, 2.

The “key” of Revelation nine that was given to Mohammed, and was thereafter fulfilled by the battle of Nineveh, represents the removal of the “restraint” upon Islam at any given point in prophetic history.

Мұхаммедке берілген Аян кітабының тоғызыншы тарауындағы «кілт», кейін Ниневия шайқасы арқылы орындалғандай, пайғамбарлық тарихтың кез келген кезеңінде Исламға қойылған «тежеудің» алынып тасталуын білдіреді.

> “Angels are holding the four winds, represented as an angry horse seeking to break loose and rush over the face of the whole earth, bearing destruction and death in its path.” Manuscript Releases, volume 20, 217.

> «Періштелер төрт желді ұстап тұр; олар ашуға булыққан, босап шығып, бүкіл жер бетімен лап қоя жөнелуді көздеген ат бейнесінде көрсетілген, оның ізімен күйреу мен өлім еріп келеді». Manuscript Releases, volume 20, 217.

The “rise and fall” of the kingdom of Mohammed is represented, not so much as a rise and a fall, but as a ‘release’ and a ‘restraint’. When Islam is released prophetically, the release has been illustrated by the battle of Nineveh.

Мұхаммед патшалығының «өрлеуі мен құлдырауы» өрлеу мен құлдырау ретінде емес, қайта «босатылу» және «тежелу» ретінде бейнеленген. Ислам пайғамбарлық тұрғыдан босатылған кезде, бұл босатылу Ниневия шайқасы арқылы суреттелген.

## Only the Woes

Тек Қасіреттер ғана

Of the seven trumpets, only the woe trumpets of Islam span history as a consistent power from when they were first introduced into prophetic history unto the close of probation. The first four trumpets brought upon western Rome represented Odoacer, Genseric, Atilla the Hun and Alaric, thus typifying four providential judgment powers in the latter days, but their modern counterpart is not a direct descendant of those four ancient powers. Not so with the woe trumpets. Once Islam enters history it continues a direct line of release and restraint until it is fully released at the close of probation. With the woe trumpets the “key” of ‘release’ is marked by the battle of Nineveh.

Жеті кернейдің ішінде тек Исламның қасірет кернейлері ғана пайғамбарлық тарихқа алғаш енген кезінен бастап сынақ мерзімінің жабылуына дейін бірізді күш ретінде бүкіл тарихты қамтиды. Батыс Римге келген алғашқы төрт керней Одоакрды, Генсерикті, Ғұн Аттиланы және Аларихты бейнеледі; осылайша олар соңғы күндердегі Құдайдың қамқорлығымен жүзеге асатын үкімдік төрт күштің типі болды, бірақ олардың қазіргі баламасы сол ежелгі төрт күштің тікелей мұрагері емес. Ал қасірет кернейлері олай емес. Ислам тарихқа енген сәттен бастап, ол толықтай босатылатын сынақ мерзімінің жабылуына дейін босатылу мен тежелудің тікелей желісі бойынша жалғасады. Қасірет кернейлерінде “кілт” — ‘босатылу’ — Ниневия шайқасымен белгіленеді.

## Nicomedia and July 27, 1299

Никомедия және 1299 жылғы 27 шілде

The pioneers correctly identified July 27, 1299 as the starting of one hundred and fifty years that ended on July 27, 1449, which in turn began the three hundred and ninety-one years and fifteen days that concluded on August 11, 1840.

Алғашқы ізашарлар 1299 жылғы 27 шілдені 1449 жылғы 27 шілдеде аяқталған жүз елу жылдың басталуы ретінде дұрыс анықтады; ал бұл өз кезегінде 1840 жылғы 11 тамызда аяқталған үш жүз тоқсан бір жыл мен он бес күннің басталуына айналды.

In the previous article we identified the siege of 1333 unto 1337 that was brought upon Nicomedia by Sultan Orhan Gazi (son of Osman I, the founder of the Ottoman Beylik), when he laid siege to the important Byzantine city of Nicomedia. The siege is the conclusion of the warfare against Nicomedia that had begun with his father Osman. The one hundred and fifty years of Revelation nine, verse ten began on July 27, 1299, and as the beginning of a prophecy, the history associated with that beginning date is to be noted. Osman I (founder of the Ottoman dynasty) was Sultan Orhan Gazi’s father, who in July 27, 1299 achieved the significant early victory against the Byzantine Empire at the Battle of Bapheus which was in the region of Nicomedia, close to the city of Nicomedia; a very important capital city in Roman and early Byzantine history.

Алдыңғы мақалада біз Осман бейлігінің негізін қалаушы Осман I-дің ұлы Сұлтан Орхан Ғазының Никомедияға қарсы жүргізген 1333-тен 1337 жылға дейінгі қоршауын анықтадық; сол кезде ол маңызды Византия қаласы Никомедияны қоршауға алды. Бұл қоршау оның әкесі Осман бастаған Никомедияға қарсы соғыстың қорытындысы болып табылады. Аян кітабының тоғызыншы тарауының оныншы аятына сәйкес бір жүз елу жыл 1299 жылғы 27 шілдеде басталды, әрі пайғамбарлықтың басталуы ретінде, сол басталу күнімен байланысты тарих ескерілуге тиіс. Осман I (Осман әулетінің негізін қалаушы) Сұлтан Орхан Ғазының әкесі болды; ол 1299 жылғы 27 шілдеде Никомедия аймағында, Никомедия қаласына жақын жерде болған Бафей шайқасында Византия империясына қарсы елеулі ерте жеңіске жетті; бұл қала Рим және ерте Византия тарихындағы аса маңызды астана қала еді.

## Father and Son

Әке мен Ұл

July 27, 1299 Osman’s forces defeated a Byzantine army led by a local governor. The battle is considered one of the first major independent military successes of Osman after he had begun consolidating power in Bithynia (northwestern Anatolia). It marked an important step in the transition from a small Turkish beylik (tribal principality) to a rising power that would eventually challenge and conquer the Byzantine territories. That date marks the beginning of a period of growth for Islam that ultimately led to the establishment of the Ottoman Empire at the fall of Constantinople in 1453. Osman employed ghazi warriors (frontier raiders with Islamic motivation), and there began the formation of the ghazi frontier warriors into a more structured army that developed progressively from Osman and then on to his son, Orhan. Among other important elements of Osman’s legacy is that it allowed Islam to hold onto property, as opposed to the warfare of the ghazi warriors, whose disorganized hit and run tactics left them only the spoils of their victories, but never any territory.

1299 жылғы 27 шілдеде Османның күштері жергілікті әмірші бастаған Византия әскерін жеңді. Бұл шайқас Османның Битинияда (Анатолияның солтүстік-батысы) билікті шоғырландыра бастағаннан кейінгі алғашқы ірі дербес әскери жетістіктерінің бірі болып саналады. Ол шағын түрік бейлігінен (тайпалық кінәздіктен) кейіннен Византия аумақтарына қарсы шығып, оларды жаулап алатын өрлеуші күшке айналу үдерісіндегі маңызды қадам болды. Бұл күн Ислам үшін өсу кезеңінің басталуын білдіреді; сол кезең ақырында 1453 жылы Константинопольдің құлауымен Осман империясының құрылуына алып келді. Осман ғази жауынгерлерін (исламдық жігермен әрекет еткен шекаралық шапқыншыларды) пайдаланды, әрі сол тұстан бастап ғази шекара жауынгерлерінің Османнан, одан кейін оның ұлы Орханға жалғасқан түрде біртіндеп дамыған неғұрлым құрылымды әскерге айналу үдерісі басталды. Осман мұрасының өзге маңызды қырларының бірі — оның Исламға мүлікті иеленіп қалуға мүмкіндік беруі; бұл, жеңістерінің олжасынан басқа ештеңе қалдырмайтын, ал бірақ ешқашан ешқандай аумақ ұстап қала алмайтын, жүйесіз тұтқиылдан соғып, тез шегінетін тактиканы ұстанған ғази жауынгерлерінің соғыс жүргізу тәсіліне қарама-қарсы еді.

On July 27, 1299, Osman began a campaign in the area of Nicomedia, and thirty-four years later his son began a four-year siege upon the capital city Nicomedia. The father at the beginning and the son at the ending. War begins against the area represented as Nicomedia and ends with the capturing of Nicomedia, the capital city of the area, Nicomedia. From 1299 unto 1337 is a thirty-eight-year period, and prophetically the number “thirty-eight” symbolizes a rising up.

1299 жылғы 27 шілдеде Осман Никомедия аймағында жорық бастады, ал отыз төрт жылдан кейін оның ұлы Никомедия астанасына қарсы төрт жылдық қоршауды бастады. Әкесі — басталуында, ал ұлы — аяқталуында. Соғыс Никомедия ретінде бейнеленген аймаққа қарсы басталып, сол аймақтың астанасы Никомедияны басып алумен аяқталады. 1299 жылдан 1337 жылға дейінгі аралық — отыз сегіз жылдық кезең, ал пайғамбарлық тұрғыдан «отыз сегіз» саны көтерілу ұғымын білдіреді.

> Now rise up, said I, and get you over the brook Zered. And we went over the brook Zered. And the space in which we came from Kadeshbarnea, until we were come over the brook Zered, was thirty and eight years; until all the generation of the men of war were wasted out from among the host, as the Lord sware unto them. Deuteronomy 2:13, 14.

> Енді тұрыңдар, дедім мен, Зеред жылғасынан өтіңдер. Біз Зеред жылғасынан өттік. Қадеш-Барнеядан шығып, Зеред жылғасынан өткенге дейінгі жүрген уақытымыз отыз сегіз жыл болды; сол уақыттың ішінде Жаратқан Ие оларға ант еткендей, соғысқа жарамды ерлердің бүкіл ұрпағы қосынның арасынан түгелдей құрып бітті. Заңды қайталау 2:13, 14.

The one hundred and fifty years from July 27, 1299 unto July 27, 1449 represents the period which led to the establishment of the Ottoman Empire of the second woe of Revelation chapter nine. The thirty-eight years of the progressive conquering of Nicomedia began with a father (Osman) and ended with his son (Orphan). The period portrays the first step of a progressive rise of a tribal principality unto an empire.

1299 жылғы 27 шілдеден 1449 жылғы 27 шілдеге дейінгі жүз елу жыл Аян кітабының тоғызыншы тарауындағы екінші қасіреттің Осман империясының орнауына алып келген кезеңді білдіреді. Никомедияны біртіндеп жаулап алудың отыз сегіз жылы әкеден (Османнан) басталып, оның ұлымен (Орханмен) аяқталды. Бұл кезең тайпалық кінәздіктің империяға дейінгі біртіндеп өрлеуінің алғашқы қадамын бейнелейді.

The one hundred and fifty years from July 27, 1299 unto July 27, 1449, includes a four-year siege that marks the end of the thirty-eight years. The beginning of the conquering of Nicomedia was by the father Osman and the end was accomplished by a four-year siege from 1333 unto 1337; a siege carried out by Osman’s son.

1299 жылғы 27 шілдеден 1449 жылғы 27 шілдеге дейінгі бір жүз елу жыл отыз сегіз жылдың аяқталуын білдіретін төрт жылдық қоршауды қамтиды. Никомедияны жаулап алудың басталуы әкесі Осман арқылы болды, ал соңы 1333 жылдан 1337 жылға дейін созылған төрт жылдық қоршау арқылы жүзеге асты; бұл қоршауды Османның ұлы жүргізді.

When the one hundred and fifty years ended on July 27, 1449, the Byzantine’s emperor Constantine the eleventh, or the last Constantine of eastern Rome sought permission from the Turks to take the throne. From that date until the conquering of Constantinople was four years. Those four years ended with the siege of Constantinople, and Constantine the last died in the siege. The rise of Islam is represented by the first thirty-eight years of the one-hundred-and-fifty-year prophecy, that culminated in a four-year siege. When the one hundred and fifty years ended, Islam had risen to a point where eastern Rome was humiliated by the power that the Turks then possessed. From the humiliation of July 27, 1449 four years led to the fall of eastern Rome as Constantinople was taken by a siege. The end of the first thirty-eight years is marked by a siege, and the establishment of the Ottoman Empire is marked by a siege.

Жүз елу жыл 1449 жылғы 27 шілдеде аяқталған кезде, Византия императоры Константин он бірінші, яғни шығыс Римнің соңғы Константині, таққа отыру үшін түріктерден рұқсат сұрады. Сол күннен бастап Константинопольдің жауланып алынуына дейін төрт жыл өтті. Сол төрт жыл Константинопольдің қоршауға алынуымен аяқталды, әрі соңғы Константин сол қоршау кезінде қаза тапты. Исламның көтерілуі жүз елу жылдық пайғамбарлықтың алғашқы отыз сегіз жылы арқылы бейнеленген; бұл кезең төрт жылдық қоршаумен шегіне жетті. Жүз елу жыл аяқталған кезде, Ислам түріктер сол кезде иеленген билік арқылы шығыс Римді қорлайтындай дәрежеге дейін көтерілді. 1449 жылғы 27 шілдедегі сол қорланудан бастап, төрт жыл шығыс Римнің құлауына алып келді, өйткені Константинополь қоршау арқылы алынды. Алғашқы отыз сегіз жылдың соңы қоршаумен белгіленген, ал Осман империясының орнауы да қоршаумен белгіленген.

## 38 and 40

38 және 40

The number thirty-eight as a symbol as set forth by Moses in Deuteronomy representing the last thirty-eight years of the judgment of forty years wandering in the wilderness. Therefore, the number thirty-eight, as a symbol possesses a connection to the number forty. Osman took the territory of Nicomedia on July 27, 1299 and thirty-eight years later his son took the capital city of the territory. The territory and the capital city both were Nicomedia. Historians identify this battle as the first of ‘two’ steps that identify the very beginning of the rising up of the Ottoman Empire. The second step identified by history is the battle of Nicaea in 1301. There the father Osman took the territory called Nicaea, and 1331, thirty years later his son took the capital city, named Nicaea, a former Roman capital city.

Мұсаның Заңды қайталау кітабында бейнеленгендей, отыз сегіз саны қырық жылдық шөлдегі кезудің үкімі ішіндегі соңғы отыз сегіз жылды білдіретін нышан болып табылады. Сондықтан отыз сегіз саны, нышан ретінде, қырық санымен байланысты. Осман 1299 жылғы 27 шілдеде Никомедия аймағын алды, ал отыз сегіз жылдан кейін оның ұлы сол аймақтың астана қаласын алды. Аймақ та, астана қала да Никомедия деп аталды. Тарихшылар бұл шайқасты Осман империясының көтерілуінің ең бастапқы кезеңін айқындайтын «екі» қадамның біріншісі ретінде таниды. Тарих айқындайтын екінші қадам — 1301 жылғы Никея шайқасы. Сол жерде әкесі Осман Никея деп аталатын аймақты алды, ал 1331 жылы, отыз жылдан кейін, оның ұлы бұрынғы Рим астанасы болған Никея деп аталатын астана қаланы алды.

In relation to 1299 and the battle of Nicomedia, as the first of two steps, the second step came two years later in 1301. 1299 is a symbol of thirty-eight, and two years later (forty), the territory of Nicaea is taken by the father. The thirty-eight and forty relationships of ancient Israel rising up to take the promised land is represented in July 27, 1299 and 1301. Those first two steps of Islam rising are marked by military campaigns that begin with the father conquering the territory and the son conquering the capital of the territory at the end. When the two capitals fell, they fell at a siege. Both capitals were at some point capitals of eastern Rome.

1299 жылға және Никомедия шайқасына қатысты айтқанда, екі қадамның біріншісі ретінде, екінші қадам екі жылдан кейін, 1301 жылы келді. 1299 — отыз сегіздің нышаны, ал екі жылдан кейін (қырықта) Никея аймағын әкесі басып алады. Ежелгі Исраилдің уәде етілген жерді иемдену үшін көтерілуіндегі отыз сегіз бен қырықтың өзара байланыстары 1299 жылғы 27 шілдеде және 1301 жылы бейнеленген. Исламның көтерілуіндегі сол алғашқы екі қадам әкесінің әуелі аймақты жаулап алуымен, ал ұлының соңында сол аймақтың астанасын жаулап алуымен басталатын әскери жорықтармен белгіленген. Екі астана да құлағанда, қоршау нәтижесінде құлады. Екі астана да белгілі бір кезеңде Шығыс Римнің астаналары болған.

July 27, 1299 and 1301 reach their conclusion on August 11, 1840, that represents the history of 1838, when Litch first published his view and prediction of the three hundred and ninety-one year and fifteen-day prophecy that would ultimately be fulfilled on August 11, 1840. The two steps of rising up for the Millerites was the years 1838 and 1840.

1299 бен 1301 1840 жылдың 11 тамызында өз қорытындысына жетеді; бұл 1838 жылдың тарихын бейнелейді, сол кезде Литч алғаш рет үш жүз тоқсан бір жыл және он бес күндік пайғамбарлық туралы өз көзқарасы мен болжамын жариялады, әрі ол, ақырында, 1840 жылдың 11 тамызында орындалуға тиіс еді. Миллериттер үшін көтерілуінің екі кезеңі 1838 және 1840 жылдары болды.

> “In the year 1840 another remarkable fulfillment of prophecy excited widespread interest. Two years before, Josiah Litch, one of the leading ministers preaching the Second Advent, published an exposition of Revelation 9, predicting the fall of the Ottoman Empire. According to his calculations, this power was to be overthrown ‘in A.D. 1840, sometime in the month of August;’ and only a few days previous to its accomplishment he wrote: ‘Allowing the first period, 150 years, to have been exactly fulfilled before Deacozes ascended the throne by permission of the Turks, and that the 391 years, fifteen days, commenced at the close of the first period, it will end on the 11th of August, 1840, when the Ottoman power in Constantinople may be expected to be broken. And this, I believe, will be found to be the case.’—Josiah Litch, in Signs of the Times, and Expositor of Prophecy, August 1, 1840.

> «1840 жылы пайғамбарлықтың тағы бір айрықша орындалуы кең көлемді қызығушылық туғызды. Одан екі жыл бұрын Екінші Келуді уағыздаған жетекші қызметшілердің бірі Джосайя Литч Аян 9-тараудың түсіндірмесін жариялап, Осман империясының құлайтынын алдын ала айтқан болатын. Оның есептеуі бойынша, бұл билік “б.з. 1840 жылы, тамыз айының бір мезгілінде” құлатылуға тиіс еді; және оның орындалуынан небәрі бірнеше күн бұрын ол былай деп жазды: “Алғашқы кезең, 150 жыл, Деакозестің түріктердің рұқсатымен таққа отыруынан бұрын дәлме-дәл орындалды деп есептесек, әрі 391 жыл он бес күн алғашқы кезеңнің соңында басталған болса, онда ол 1840 жылдың 11 тамызында аяқталады; сол кезде Константинопольдегі Осман билігінің күйреуі күтілуі мүмкін. Мұның дәл солай болатынына мен сенемін”.—Josiah Litch, in Signs of the Times, and Expositor of Prophecy, August 1, 1840.

> “At the very time specified, Turkey, through her ambassadors, accepted the protection of the allied powers of Europe, and thus placed herself under the control of Christian nations. The event exactly fulfilled the prediction. When it became known, multitudes were convinced of the correctness of the principles of prophetic interpretation adopted by Miller and his associates, and a wonderful impetus was given to the advent movement. Men of learning and position united with Miller, both in preaching and in publishing his views, and from 1840 to 1844 the work rapidly extended.” The Great Controversy, 334, 335.

> «Дәл көрсетілген мезгілде Түркия өз елшілері арқылы Еуропаның одақтас державаларының қорғауын қабылдап, осылайша өзін христиан халықтарының билігіне бағындырды. Бұл оқиға алдын ала айтылған пайғамбарлықты дәлме-дәл орындады. Бұл мәлім болған кезде, сансыз көп адамдар Миллер мен оның серіктері қабылдаған пайғамбарлықты түсіндіру қағидаларының дұрыстығына көз жеткізді, әрі адвент қозғалысына ғажайып серпін берілді. Білімді әрі беделді адамдар Миллерге қосылып, оның көзқарастарын уағыздауда да, жариялауда да онымен біріккен еді, және 1840 жылдан 1844 жылға дейін бұл іс тез кеңейді». The Great Controversy, 334, 335.

Litch’s '38 prediction and his corrected vision of '40 include his final statement, which he penned on August 1, ten days before the corrected prediction. It was the fulfillment of the prediction that convinced the world of the correct methodology of biblical prophecy. The thirty-eight years that marked the rising up of ancient Israel included the two years from the Red Sea crossing unto the first rebellion at Kadesh.

Литчтің ’38 жылғы болжамы мен оның ’40 жылғы түзетілген көрінісі он күннен кейін жасалған түзетілген болжамнан бұрын, 1 тамызда жазған оның соңғы мәлімдемесін қамтиды. Дәл сол болжамның орындалуы Киелі кітап пайғамбарлықтарын түсіндірудің дұрыс әдістемесіне бүкіл дүниені иландырды. Ежелгі Исраилдің көтерілуін белгілеген отыз сегіз жыл Қызыл теңізден өткен кезден бастап Кадештегі алғашқы бүлікке дейінгі екі жылды да қамтыды.

> Because all those men which have seen my glory, and my miracles, which I did in Egypt and in the wilderness, and have tempted me now these ten times, and have not hearkened to my voice; Surely they shall not see the land which I sware unto their fathers, neither shall any of them that provoked me see it. Numbers 14:22, 23.

> Өйткені Менің ұлылығымды және Мысырда да, шөлде де жасаған кереметтерімді көрген, әрі осы он рет Менi сынап, даусыма құлақ аспаған сол адамдардың бәрі, расында, Мен олардың аталарына ант еткен жерді көрмейді; Маған қарсы шыққандардың ешқайсысы да оны көрмейді. Руларды санау 14:22, 23.

That rebellion is identified as the final of ten tests. A two-year testing period of ten tests added to thirty-eight years in the wilderness typified 1838 and 1840, and 1840 contained a period of ten days.

Сол бүлік он сынақтың соңғысы ретінде айқындалады. Он сынақтан тұратын екі жылдық сынақ кезеңі шөл даладағы отыз сегіз жылға қосылып, 1838 және 1840 жылдарды бейнеледі, ал 1840 жылы он күндік кезең болды.

And the starting point of the rise of Islam with Osman on July 27, 1299 begins a thirty-eight-year period that ends with a four-year siege in 1337. July 27, 1299 was the first of two steps historians identify as the starting point of the rise of the Ottoman Empire, and the second step was 1301. The two steps of the battles of Nicomedia and Nicaea in 1299 and 1301 typify 1838 and 1840. The beginning of the prophecy illustrates the end.

Исламның Османмен бірге 1299 жылғы 27 шілдеде көтерілуінің бастапқы нүктесі 1337 жылы төрт жылдық қоршаумен аяқталатын отыз сегіз жылдық кезеңді бастайды. 1299 жылғы 27 шілде тарихшылар Осман империясының өрлеуінің бастау нүктесі деп айқындайтын екі қадамның біріншісі болды, ал екінші қадам 1301 жыл болды. 1299 және 1301 жылдардағы Никомедия мен Никея шайқастарының екі қадамы 1838 және 1840 жылдарды бейнелейді. Пайғамбарлықтың басы оның соңын көрсетеді.

Nicomedia and Nicaea both temporarily served as capitals of eastern Rome in their respective histories. Of course, Constantinople ultimately became the eastern capitol in 330 until 1453. Nicomedia and Nicaea typify the fall of Constantinople; all fell from Islamic sieges that marked the conclusion of a campaign where Islam first took control of the territory and thereafter took the capital city.

Никомедия мен Никея өздерінің тиісті тарихи кезеңдерінде шығыс Римнің астаналары ретінде уақытша қызмет атқарды. Әрине, Константинополь ақырында 330 жылдан 1453 жылға дейін шығыстың астанасы болды. Никомедия мен Никея Константинопольдің құлауын бейнелейді; олардың барлығы да Ислам қоршауларының нәтижесінде құлады, бұл Ислам әуелі сол аумақты өз бақылауына алып, содан кейін астана қаласын иемденген жорықтың аяқталғанын білдірді.

The first siege four-years from 1333 unto 1337 represents the four-years from 1449 to 1453 when the prophecy ended. Three hundred and ninety-one years fifteen days later Islam is restrained as the Millerites ‘rise’ under the prophetic power represented in the characteristics ‘thirty-eight and forty’ as represented in the alpha history of the history of July 27, 1299 and July 27, 1449. The rising up of Islam and the rising up of God’s latter-day messengers is represented in a numerical symbol which is constructed by the numerical relationship of 38 and 40.

1333 жылдан 1337 жылға дейінгі алғашқы төрт жылдық қоршау пайғамбарлық аяқталған 1449 жылдан 1453 жылға дейінгі төрт жылды білдіреді. Үш жүз тоқсан бір жыл және он бес күн өткен соң, 1299 жылғы 27 шілде мен 1449 жылғы 27 шілде тарихының альфа тарихында көрсетілгендей, «отыз сегіз және қырық» сипаттарында бейнеленген пайғамбарлық күштің аясында миллериттер «көтерілгенде», ислам тежеледі. Исламның көтерілуі мен Құдайдың ақырғы күндердегі хабаршыларының көтерілуі 38 бен 40-тың сандық арақатынасы арқылы құрылған сандық рәмізде бейнеленген.

In Ezekiel thirty-seven Islam is the message of the east wind that is breathed upon the dead dry bones that they might stand up as a mighty army. When Ezekiel’s message arrives the rising up begins, as it did in the Millerite history of 1838 and 1840. That message arrived on 9/11 and at the soon-coming Sunday law those bones stand up as a mighty army. The raising up of God’s army as the church triumphant in the latter days is typified by 1838 and 1840. 9/11 unto the Sunday law was typified by 1840 to 1844, but it also typifies the period from December 31, 2023 unto the fireballs of Nashville.

Езекиелдің отыз жетінші тарауында Ислам — шығыстан соққан желдің өлі, кеуіп кеткен сүйектерге үрленетін хабары; сол арқылы олар ұлы әскер болып орнынан тұруы үшін. Езекиелдің хабары жеткенде, 1838 және 1840 жылдардағы Миллершілер тарихында болғанындай, көтерілу басталады. Сол хабар 9/11-де келді, ал жуықта болатын жексенбілік заң кезінде әлгі сүйектер ұлы әскер болып орнынан тұрады. Ақырғы күндерде Құдай әскерінің жеңімпаз қауым ретінде көтерілуі 1838 және 1840 жылдармен бейнеленеді. 9/11-ден жексенбілік заңға дейінгі кезең 1840 жылдан 1844 жылға дейінгі мерзіммен бейнеленді, бірақ ол сондай-ақ 2023 жылғы 31 желтоқсаннан Нэшвиллдің отты шарларына дейінгі кезеңді де бейнелейді.

## Eastern Rome

Шығыс Рим

From the division of the empire by Constantine the first (the Great), unto the last Constantine represents the prophetic history of eastern Rome. The prophetic period is therefore marked by a prophetic or symbolic father and a son, as represented by their name, though there was no direct blood descent between Constantine the Great and Constantine the eleventh. The first and last Constantine are also represented prophetically as alpha and omega symbols, and the father (alpha) chose Constantinople as the capital, and the son (omega) died in the siege when Constantinople ceased to be the capital. The prophetic period of eastern Rome is marked by the first and last Constantine. The period of 150 years that began on July 27, 1299 includes a 38 year period and ends with a 4 year siege. That siege typified 1449 to 1453. The campaign of Nicomedia began with a territory being conquered and ended with the capital of the territory being conquered. As with the first and last Constantine, the conquering of Nicomedia began with a father (the first) and ended with a son (the last).

Империяның бірінші Константиннің (Ұлы Константиннің) тұсында бөлінуінен бастап соңғы Константинге дейінгі аралық шығыс Римнің пайғамбарлық тарихын білдіреді. Демек, пайғамбарлық кезең, олардың есімі арқылы бейнеленгендей, пайғамбарлық не рәміздік әке мен ұл арқылы таңбаланған, бірақ Ұлы Константин мен он бірінші Константиннің арасында тікелей қанды тектік сабақтастық болмаған. Бірінші және соңғы Константин де пайғамбарлық тұрғыдан альфа мен омега рәміздері ретінде көрсетілген, әрі әке (альфа) Константинопольді астана етіп таңдады, ал ұл (омега) Константинополь астана болудан қалған кезде қоршау барысында қаза тапты. Шығыс Римнің пайғамбарлық кезеңі бірінші және соңғы Константин арқылы белгіленген. 1299 жылғы 27 шілдеде басталған 150 жылдық кезең 38 жылдық бір кезеңді қамтиды және 4 жылдық қоршаумен аяқталады. Сол қоршау 1449 жылдан 1453 жылға дейінгі кезеңнің бейнесі болды. Никомедия жорығы бір аумақтың жаулап алынуымен басталып, сол аумақ астанасының жаулап алынуымен аяқталды. Бірінші және соңғы Константиндегідей, Никомедияны жаулап алу да әкемен (біріншісімен) басталып, ұлмен (соңғысымен) аяқталды.

## Four years

Төрт жыл

A four-year siege in the opening period of the one hundred and fifty years that led to the four years from the humiliation of Constantine the last in 1449 unto 1453 when Constantinople was besieged and fell. The time prophecy of the second woe representing three hundred and ninety-one years and fifteen days began on July 27, 1449 and it ended on August 11, 1840. That date marks the beginning of a four-year period which Sister White called a glorious manifestation of the power of God.

Жүз елу жылдың бастапқы кезеңіндегі төрт жылдық қоршау 1449 жылы соңғы Константиннің қорлануынан 1453 жылға дейін, Константинополь қоршауға алынып, құлағанға дейінгі төрт жылға алып келді. Екінші қасіреттің уақыт пайғамбарлығы, үш жүз тоқсан бір жыл мен он бес күнді білдіретін, 1449 жылғы 27 шілдеде басталып, 1840 жылғы 11 тамызда аяқталды. Сол күн Құдай құдіретінің даңқты көрінісі деп Уайт ханым атаған төрт жылдық кезеңнің басталуын белгілейді.

> “The angel who unites in the proclamation of the third angel’s message is to lighten the whole earth with his glory. A work of world-wide extent and unwonted power is here foretold. The advent movement of 1840–44 was a glorious manifestation of the power of God; the first angel’s message was carried to every missionary station in the world, and in some countries there was the greatest religious interest which has been witnessed in any land since the Reformation of the sixteenth century; but these are to be exceeded by the mighty movement under the last warning of the third angel.” The Great Controversy, 611.

> «Үшінші періштенің хабарын жариялауға қосылатын періште бүкіл жерді өз даңқымен нұрға бөлейді. Мұнда дүниежүзілік ауқымы бар әрі бұрын-соңды болмаған қуатпен атқарылатын іс алдын ала айтылған. 1840–44 жылдардағы адвенттік қозғалыс Құдай құдіретінің даңқты көрінісі болды; бірінші періштенің хабары дүниедегі әрбір миссионерлік станцияға жеткізілді, ал кейбір елдерде он алтыншы ғасырдағы Реформациядан бері қайсыбір жерде куә болған ең зор діни ықылас байқалды; бірақ мұның бәрінен үшінші періштенің соңғы ескертуі кезіндегі құдіретті қозғалыс асып түседі». Ұлы тартыс, 611.

Islam was restrained on August 11, 1840 and there was a four-year period which aligns with both the outpouring of the Holy Spirit at Pentecost, and the descent of the mighty angel of Revelation eighteen, when the “great buildings” of New York were struck by Islam of the third woe on 9/11. 9/11 marks the beginning of the sealing time of the one hundred and forty-four thousand. The sealing is a period of time, and the ending of the period of the sealing possesses the characteristics of the beginning of the period. When Christ descended at 9/11, he typified Michael descending to resurrect the two witnesses on December 31, 2023, when the final period of the sealing began.

Ислам 1840 жылғы 11 тамызда тыйылды, әрі одан кейін Елуліктегі Киелі Рухтың төгілуімен де, Аян он сегіздегі құдіретті періштенің түсуімен де сәйкес келетін төрт жылдық кезең болды; сол кезде 9/11 күні Нью-Йорктің «ұлы ғимараттарын» үшінші қасіреттің исламы соқты. 9/11 — жүз қырық төрт мыңның мөрлену уақытының басталуын белгілейді. Мөрлену — белгілі бір уақыт кезеңі, ал мөрлену кезеңінің аяқталуы сол кезеңнің басталуына тән сипаттарға ие. Мәсіх 9/11-де түскен кезде, Ол 2023 жылғы 31 желтоқсанда екі куәгерді қайта тірілту үшін түсетін Михаилды бейнеледі; сол кезде мөрленудің соңғы кезеңі басталды.

The key which is the battle of Nineveh represents the various releases of Islam, that would bring down eastern Rome by 1453. Within the one hundred and fifty years of verse ten’s “five months,” the beginning and also the ending contain a four-year period. Those two four-year periods connect with the conclusion of the three hundred and ninety-one years and fifteen days, that marked a four-year period from 1840 to 1844 when Christ would lighten “the whole earth with his glory.” In 1844, prophetic time ceased to be applied, for time would be “time no longer.”

Ниневия шайқасы болып табылатын кілт Исламның әртүрлі босатылуларын бейнелейді; солар 1453 жылға қарай Шығыс Римді құлататын еді. Оныншы аяттағы «бес айдың» бір жүз елу жылының аясында басталуы да, аяқталуы да төрт жылдық кезеңді қамтиды. Сол екі төрт жылдық кезең үш жүз тоқсан бір жыл мен он бес күннің қорытындысымен сабақтасады; бұл 1840 жылдан 1844 жылға дейінгі төрт жылдық мерзімді айқындады, сол кезде Мәсіх «бүкіл жерді Өзінің салтанатымен» нұрландыратын еді. 1844 жылы пайғамбарлық уақыттың қолданылуы тоқтады, өйткені уақыт «енді уақыт болмайды» болмақ еді.

> And sware by him that liveth for ever and ever, who created heaven, and the things that therein are, and the earth, and the things that therein are, and the sea, and the things which are therein, that there should be time no longer. Revelation 10:6.

> Әрі мәңгілік өмір Сүрушімен, көкті және ондағы нәрселерді, жерді және ондағы нәрселерді, теңізді және ондағы нәрселерді Жаратушымен ант етіп, енді уақыт болмайтынын айтты. Аян 10:6.

## 1333 to 1337, 1449 to 1453, 1840 to 1844

1333-тен 1337-ге дейін, 1449-дан 1453-ке дейін, 1840-тан 1844-ке дейін

Those three lines of four-year periods align with the sealing time from 9/11 unto the Sunday law, and they also align with the fractal of 9/11 unto the Sunday law that is represented from December 31, 2023 until Islam is again released to deliver the fireballs of Nashville.

Төрт жылдық кезеңдердің сол үш желісі 11 қыркүйектен бастап жексенбілік заңға дейінгі мөр басу уақытымен сәйкеседі, әрі олар 2023 жылғы 31 желтоқсаннан бастап Ислам Нэшвиллдің отты шарларын жеткізу үшін қайтадан босатылатын уақытқа дейін бейнеленетін 11 қыркүйектен жексенбілік заңға дейінгі фракталмен де сәйкеседі.

The prophetic fractal of December 31, 2023 to the fireballs of Nashville have been typified by three four-year prophetic periods that all align with the sealing time from 9/11 to the Sunday law. Thus, four witnesses identify the history of December 31, 2023 until the Nashville attack, and it was the battle of Nineveh that is the “key” for each of these witnesses. 1333, 1449, 1840 and 9/11 were all turning points— “keys.”

2023 жылғы 31 желтоқсаннан Нэшвиллдегі от шарларына дейінгі пайғамбарлық фрактал жексенбілік заңға дейінгі 11 қыркүйектен басталатын мөрлеу уақытымен түгелдей сәйкес келетін үш төртжылдық пайғамбарлық кезең арқылы үлгілендірілген. Осылайша, төрт куә 2023 жылғы 31 желтоқсаннан Нэшвиллге жасалған шабуылға дейінгі тарихты айқындайды, әрі осы куәлардың әрқайсысы үшін «кілт» болғаны — Ниневия шайқасы. 1333, 1449, 1840 және 11 қыркүйек — бәрі де бетбұрыс нүктелері, «кілттер» болды.

> “There are lessons to be learned from the history of the past; and attention is called to these, that all may understand that God works on the same lines now that He ever has done. His hand is seen in His work and among the nations now, just the same as it has been ever since the gospel was first proclaimed to Adam in Eden.

> «Өткен тарихтан үйренуге тиісті сабақтар бар; бұларға назар аударылады, сонда бәрі де Құдайдың қазір де бұрыннан бері істеп келгені сияқты сол бір қағидалармен әрекет ететінін түсінсін. Оның қолы Өз ісінде де, халықтардың арасында да қазір көрінеді, дәл Інжіл Едемде Адамға алғаш жарияланған кезден бері әрдайым көрініп келгеніндей.

> “There are periods which are turning points in the history of nations and of the church. In the providence of God, when these different crises arrive, the light for that time is given. If it is received, there is spiritual progress; if it is rejected, spiritual declension and shipwreck follow. The Lord in His word has opened up the aggressive work of the gospel as it has been carried on in the past, and will be in the future, even to the closing conflict, when Satanic agencies will make their last wonderful movement.” Bible Echo, August 26, 1895.

> «Ұлттар мен шіркеу тарихында бетбұрыс кезеңдер болады. Құдайдың қамқорлық жүргізуінде осы әртүрлі дағдарысты сәттер келгенде, сол уақытқа арналған нұр беріледі. Егер ол қабылданса, рухани ілгерілеу болады; егер ол теріске шығарылса, рухани құлдырау мен күйреу ілеседі. Жаратқан Ие Өз Сөзінде Ізгі хабардың табанды алға басушы ісін — оның өткенде қалай жүргізілгенін және болашақта, тіпті шайтандық күштер өздерінің соңғы ғажайып қимылын жасайтын қорытынды қақтығысқа дейін, қалай жүргізілетінін — ашып көрсетті». Bible Echo, August 26, 1895.

## Nicomedia

Никомедия

After becoming emperor in 284, in 293, Diocletian chose Nicomedia as the eastern capital of the Roman Empire when he legally divided the empire into East and West, establishing the Tetrarchy system. Nicomedia served as the main administrative and military capital in the East for several decades. Constantine the Great used it as a base before deciding to build the new capital at nearby Byzantium (which he renamed Constantinople in 330). Even after Constantinople became the main capital, Nicomedia remained a major regional center, strategically located on the eastern shore of the Sea of Marmara. So, while it was not the permanent capital like Rome or Constantinople, Nicomedia was officially designated as the eastern capital during a key transitional period in Roman history. At the beginning of the one hundred and fifty years a capital of eastern Rome is conquered, and at the ending a capital of eastern Rome is conquered. Both conquering’s included a siege.

284 жылы император болғаннан кейін, 293 жылы Диоклетиан империяны заңды түрде Шығыс пен Батысқа бөліп, тетрархия жүйесін орнатқан кезде, Рим империясының шығыс астанасы ретінде Никомедияны таңдады. Никомедия бірнеше онжылдық бойы Шығыстағы негізгі әкімшілік әрі әскери астана қызметін атқарды. Ұлы Константин жақын маңдағы Византийде жаңа астана салуға шешім қабылдағанға дейін оны тірек мекен ретінде пайдаланды (оны 330 жылы Константинополь деп қайта атады). Константинополь басты астанаға айналғаннан кейін де, Никомедия Мәрмәр теңізінің шығыс жағалауында стратегиялық тұрғыдан орналасқан маңызды аймақтық орталық болып қала берді. Сондықтан, ол Рим немесе Константинополь сияқты тұрақты астана болмаса да, Рим тарихындағы шешуші өтпелі кезеңде Никомедия ресми түрде шығыс астана болып белгіленді. Жүз елу жылдың басында шығыс Римнің бір астанасы жаулап алынады, ал соңында шығыс Римнің бір астанасы жаулап алынады. Екі жаулап алу да қоршауды қамтыды.

## Diocletian

Диоклетиан

The emperor Diocletian officially made Nicomedia the eastern capital of the Roman empire when he implemented the Tetrarchy system in 293. The Tetrarchy system was made up of a western and eastern division of the empire; both east and west having a senior emperor (Augusti) and a junior emperor (Caesar) to make up the number four that is represented by the word ‘tetrarchy’.

Император Диоклетиан 293 жылы Тетрархия жүйесін енгізген кезде Никомедияны Рим империясының шығыс астанасы етіп ресми түрде бекітті. Тетрархия жүйесі империяның батыс және шығыс болып бөлінуінен тұрды; шығыста да, батыста да «тетрархия» сөзі білдіретін төрт санын құрайтын аға император (Augusti) мен кіші император (Caesar) болды.

## Alpha and Omega

Әліп пен Омега

Diocletian is the omega symbol of the church of Smyrna, and Nero is the alpha symbol. Constantine the Great is the alpha symbol of the church of Pergamos, and Justinian is the omega symbol.

Диоклетиан — Смирна қауымының омега нышаны, ал Нерон — альфа нышаны. Ұлы Константин — Пергам қауымының альфа нышаны, ал Юстиниан — омега нышаны.

The ‘legal’ division of Rome into east and west (which did not last) was accomplished by Diocletian, and the prophetic division of Rome into east and west was accomplished by Constantine. During the history of the second symbolic church of persecution, represented by Smyrna, Rome was legally divided into east and west and in the history of the third symbolic church of compromise, represented by Pergamos, Rome was prophetically divided into east and west. 293 was the alpha and 330 was the omega and on May 11, 330, Constantine the Great dedicated Constantinople as the capital of the Empire.

Римнің шығыс пен батысқа «заңды» бөлінуін (ол ұзаққа созылған жоқ) Диоклетиан жүзеге асырды, ал Римнің шығыс пен батысқа пайғамбарлық бөлінуін Константин жүзеге асырды. Қудалауды бейнелейтін екінші рәміздік шіркеу — Смирнаның тарихы барысында Рим заңды түрде шығыс пен батысқа бөлінді, ал ымыраны бейнелейтін үшінші рәміздік шіркеу — Пергамның тарихында Рим пайғамбарлық тұрғыдан шығыс пен батысқа бөлінді. 293 жыл альфа болды, ал 330 жыл омега болды; әрі 330 жылдың 11 мамырында Ұлы Константин Константинопольді Империяның астанасы ретінде бағыштады.

The legal division by Diocletian in 293 fell apart through civil war that followed until the Edict of Milan in the year 313, when Constantine of the east and Licinius of the west issued the Edict of Milan, legalizing Christianity, and effectively ending the Tetrarchy—the system of four coordinated rulers that collapsed into a struggle between two main powers (Constantine in the West and Licinius in the East). The legal division, which ushered in a collapse, represents a twenty-year period from division to division, and both divisions precipitated a collapse of the system.

Диоклетианның 293 жылғы құқықтық бөлінісі содан кейін басталған азаматтық соғыс салдарынан, 313 жылы Шығыстың Константині мен Батыстың Лицинийі христиандықты заңдастырған Милан эдиктін жариялағанға дейін, ыдырап кетті; осы арқылы Тетрархия—төрт өзара үйлестірілген билеушіден тұратын, кейін екі негізгі күштің (Батыста Константин мен Шығыста Лициний) арасындағы күреске құлаған жүйе—іс жүзінде тоқтатылды. Құлдырауға жол ашқан бұл құқықтық бөлініс бөліністен бөлініске дейінгі жиырма жылдық кезеңді бейнелейді, әрі екі бөлініс те жүйенің күйреуіне түрткі болды.

The church of Smyrna began with Nero in 64 when the great fire of Rome was employed by Nero to persecute Christians, who Nero accused of starting the fire. Nero marks the beginning of persecution and typifies the final persecution of the latter days. That final persecution continues until the close of probation, when the papal power comes to its end with none to help. Thus the first period of persecution began with the burning of Rome and it ends with the burning of Rome.

Смирна қауымының кезеңі 64 жылы Нероннан басталды; сол кезде Римнің ұлы өрті Нерон тарапынан өртті христиандар тұтатты деп айыпталған христиандарды қудалау құралы ретінде пайдаланылды. Нерон қудалаудың басталуын білдіреді әрі ақырғы күндердегі соңғы қудалаудың бейнесі болып табылады. Сол соңғы қудалау сынақ мерзімі жабылғанға дейін жалғасады, сол кезде папалық билік өз ақырына жетеді де, оған көмектесетін ешкім болмайды. Осылайша қудалаудың алғашқы кезеңі Римнің өртенуімен басталып, Римнің өртенуімен аяқталады.

> And the ten horns which thou sawest upon the beast, these shall hate the whore, and shall make her desolate and naked, and shall eat her flesh, and burn her with fire. Revelation 17:16.

> Сен мақұлықтың үстінен көрген он мүйіз — солар жезөкшені жек көріп, оны қаңыратып, жалаңаш қалдырады, оның етін жеп, өзін отпен өртеп жібереді. Аян 17:16.

The church of Smyrna began with Nero in 64 when the great fire of Rome was employed by Nero to persecute Christians, who Nero accused of starting the fire. Two hundred and fifty years later it ended in 313 with the Edict of Milan. The “edict” is the ending of a twenty-year period that began with Diocletian’s legal division, and it was also the end of the two hundred and fifty years of Smyrna that began with Nero. The two hundred and fifty years of persecution represented by the church of Smyrna and Nero included the ten years of the very worst persecution brought about by Diocletian. That ten years of persecution was the last half of twenty years of Diocletian that began with his legal division of the empire in 293. From the legal division into east and west by Diocletian in 293 began a twenty year period that was made up of two ten-year periods.

Смирна қауымы 64 жылы Нероннан басталды, сол кезде Римдегі ұлы өртті Нерон өртті христиандар тұтатты деп айыптап, христиандарды қудалауға пайдаланды. Екі жүз елу жылдан кейін ол 313 жылы Милан жарлығымен аяқталды. «Жарлық» — Диоклетианның империяны заңды түрде бөлуден басталған жиырма жылдық кезеңінің соңы, әрі Нероннан басталған Смирнаның екі жүз елу жылының да ақыры болды. Смирна қауымы мен Нерон арқылы бейнеленген екі жүз елу жылдық қудалау Диоклетиан туындатқан ең ауыр қудалаудың он жылын да қамтыды. Сол он жылдық қудалау 293 жылы оның империяны заңды түрде бөлуден басталған Диоклетианның жиырма жылының соңғы жартысы еді. Диоклетианның 293 жылы империяны шығыс пен батысқа заңды түрде бөлуінен бастап, екі онжылдық кезеңнен тұратын жиырма жылдық мерзім басталды.

Diocletian legally divided the empire into east and west, thus typifying the prophetic division accomplished by Constantine. Diocletian’s division was east and west, but it consisted of two rulers in the east and two rulers in the west. One primary and one secondary ruler for each area. On February 23, 303, Diocletian issued the first of several ‘edicts’ against Christians, marking the start of the Great Persecution, (also called the Diocletianic Persecution), the most severe and widespread persecution of Christians in the Roman Empire.

Диоклетиан империяны заңды түрде шығыс және батыс болып бөлді, осылайша Константин жүзеге асырған пайғамбарлық бөліністің бейнесін көрсетті. Диоклетианның бөлінісі шығыс пен батысқа қатысты болды, бірақ ол шығыста екі билеушіден және батыста екі билеушіден тұрды. Әрбір аймақ үшін бір негізгі және бір екінші дәрежелі билеуші болды. 303 жылдың 23 ақпанында Диоклетиан мәсіхшілерге қарсы бірнеше «эдикттің» алғашқысына қол қойып, Ұлы қудалаудың (сондай-ақ Диоклетиандық қудалау деп те аталады) басталуын белгіледі; бұл Рим империясындағы мәсіхшілерге қарсы ең қатал әрі ең ауқымды қудалау болды.

> And unto the angel of the church in Smyrna write; These things saith the first and the last, which was dead, and is alive; I know thy works, and tribulation, and poverty, (but thou art rich) and I know the blasphemy of them which say they are Jews, and are not, but are the synagogue of Satan. Fear none of those things which thou shalt suffer: behold, the devil shall cast some of you into prison, that ye may be tried; and ye shall have tribulation ten days: be thou faithful unto death, and I will give thee a crown of life. He that hath an ear, let him hear what the Spirit saith unto the churches; He that overcometh shall not be hurt of the second death. Revelation 2:8–10.

> Смирнадағы қауымның періштесіне жаз: Мынаны алғашқы да Соңғы да, өліп, қайта тірілген айтады: Мен сенің істеріңді, қасіретіңді және кедейлігіңді білемін, — бірақ сен байсың, — сондай-ақ өздерін яһудиміз деп айтып, олай болмай, шайтанның синагогасы болып табылатындардың жала жабуын да білемін. Тартқалы тұрған азаптарыңнан қорықпа: міне, сыналуларың үшін шайтан араларыңнан кейбіреулеріңді түрмеге тастайды; және он күн бойы қасірет көресіңдер. Өлімге дейін адал бол, сонда Мен саған өмір тәжін беремін. Құлағы бар әркім Рухтың қауымдарға не айтып тұрғанын естісін. Жеңіп шыққан адам екінші өлімнен зиян шекпейді. Аян 2:8–10.

The Great Persecution continued under Diocletian successors (especially Galerius) until 313, when it ended at the Edict of Milan. Nero is the alpha symbol of persecution that typified Diocletian as the omega persecution of the prophetic period represented by the church of Smyrna. The persecution concluded with a political marriage and a treaty between Constantine of the east and Licinius of the west. In February 313, Constantine and Licinius met in Milan and issued the Edict of Milan, which granted religious tolerance to Christians (and others) across the empire. To strengthen their political alliance, Licinius married Constantia (Constantine’s half-sister) during or around this meeting. This marriage was a classic Roman political alliance—sealing the agreement between the two emperors and helped stabilize the empire temporarily after years of civil war. The alliance did not last long. Constantine and Licinius later fought each other, and Constantine defeated Licinius in 324, becoming the sole ruler.

Ұлы қудалау Диоклетианның мұрагерлері тұсында (әсіресе Галерийдің кезінде) 313 жылға дейін жалғасты, сол жылы ол Милан жарлығымен аяқталды. Нерон — Смирна қауымы бейнелейтін пайғамбарлық кезеңнің соңғы қудалауы ретінде Диоклетианға тән болған қудалаудың альфа рәмізі, ал Диоклетиан — оның омега қудалауы. Қудалау шығыстағы Константин мен батыстағы Лициний арасындағы саяси неке мен шарт арқылы аяқталды. 313 жылдың ақпанында Константин мен Лициний Миланда кездесіп, империяның бүкіл аумағындағы мәсіхшілерге (және өзгелерге) діни төзімділік берген Милан жарлығын жариялады. Өздерінің саяси одағын нығайту үшін Лициний осы кездесу барысында немесе соның маңайында Константиннің өгей қарындасы Констанцияға үйленді. Бұл неке Римге тән классикалық саяси одақ болды — ол екі император арасындағы келісімді бекітіп, ұзақ жылдарға созылған азаматтық соғыстан кейін империяны уақытша тұрақтандыруға жәрдемдесті. Алайда бұл одақ ұзаққа созылмады. Кейін Константин мен Лициний бір-бірімен соғысты, ал 324 жылы Константин Лицинийді жеңіп, жалғыз билеуші болды.

From Nero to Constantine the prophetic period of Smyrna of two hundred and fifty years was accomplished, and in 313 the church of Pergamos, the church of compromise began, ending with the church of Thyatira in 538. The two hundred and fifty years of Smyrna represented a period of persecution, and in the ending of the over-all period Diocletian persecution fulfilled Revelations “ten days” (ten years) where the worst period of persecution represents a fractal of the overall period. The ten years are a fractal of the two hundred and fifty years. Those ten years represent the omega of Nero’s persecution, and at their conclusion the omega division of the empire into east and west.

Нероннан Константинге дейін Смирна пайғамбарлық кезеңінің екі жүз елу жылы орындалды, ал 313 жылы ымырашылдық шіркеуі — Пергам шіркеуі — басталып, 538 жылы Тиатира шіркеуімен аяқталды. Смирнаның екі жүз елу жылы қудалау кезеңін білдірді, әрі осы тұтас кезеңнің соңында Диоклетианның қудалауы Аян кітабындағы «он күнді» (он жылды) орындады, мұнда қудалаудың ең ауыр кезеңі бүкіл кезеңнің фракталы ретінде көрінеді. Сол он жыл екі жүз елу жылдың фракталы болып табылады. Сол он жыл Нерон қудалауының омегасын білдіреді, әрі олардың соңында империяның шығыс пен батысқа омегалық бөлінуі болды.

## Marriage and Divorce

Неке және ажырасу

Smyrna began at the burning of Rome in 64 and ended two hundred and fifty years later in 313 with the Edict of Milan and the political marriage of east and west. The ten-year fractal of persecution began in 303 and ended in 313 with the Edict of Milan and the political marriage of east and west. The twenty years that began with the legal division of east and west in 293 by Diocletian ended in 313 with the political marriage of east and west. The marriage treaty of 313 between east and west ended with the divorce of 324, when Constantine defeated Licinius of the west and became sole ruler of Rome. The prophetic divorce of 324 came three years after the first Sunday law in 321.

Смирна 64 жылы Римнің өртенуінен басталып, екі жүз елу жылдан кейін, 313 жылы, Милан жарлығымен және шығыс пен батыстың саяси некесімен аяқталды. Қуғын-сүргіннің он жылдық фракталы 303 жылы басталып, 313 жылы Милан жарлығымен және шығыс пен батыстың саяси некесімен аяқталды. Диоклетианның 293 жылы шығыс пен батысты заңды түрде бөлуімен басталған жиырма жыл 313 жылы шығыс пен батыстың саяси некесімен аяқталды. 313 жылғы шығыс пен батыс арасындағы неке шарты 324 жылғы ажырасумен аяқталды, сол кезде Константин батыстың Лицинийін жеңіп, Римнің дара билеушісі болды. 324 жылғы пайғамбарлық ажырасу 321 жылғы алғашқы жексенбілік заңнан үш жыл кейін келді.

The seventeen years from 313 unto 330 identifies a political marriage, and the end of the persecution represented by Smyrna and Nero, and the beginning of the church of compromise represented by Pergamos. The beginning of Pergamos in 313 at the marriage, was followed by the beginning of the persecution that began at the first Sunday law in 321. That was followed by the prophetic divorce of 324, which brought east and west into one empire under Constantine. Six years later in 330 the division into east and west was prophetically repeated. The seventeen years represent the alpha period of the church of Pergamos that would continue until the church of Thyatira arrived in prophetic history in 538. That alpha period would represent an omega history at the end of the period from 330 unto 538. The omega history of Pergamos represents the period of 496, 508 and 533.

313 жылдан 330 жылға дейінгі он жеті жыл саяси неке жасалғанын, Смирна мен Нерон бейнелейтін қудалаудың аяқталғанын және Пергам бейнелейтін ымырашыл қауымның басталғанын көрсетеді. 313 жылы неке кезінде басталған Пергам дәуірінен кейін 321 жылғы алғашқы жексенбілік заңмен басталған қудалау келді. Одан кейін 324 жылғы пайғамбарлық ажырасу болды, соның нәтижесінде шығыс пен батыс Константиннің қол астында бір империяға бірікті. Алты жылдан кейін, 330 жылы, шығыс пен батысқа бөліну пайғамбарлық тұрғыдан қайтадан қайталанды. Бұл он жеті жыл Пергам қауымының 538 жылы Тиатира қауымы пайғамбарлық тарихта пайда болғанға дейін жалғасатын альфа кезеңін білдіреді. Сол альфа кезеңі 330 жылдан 538 жылға дейінгі кезеңнің соңындағы омега тарихын бейнелер еді. Пергамның омега тарихы 496, 508 және 533 жылдар кезеңін білдіреді.

## Seventeen Years

Он жеті жыл

Ptolemy of the battle of Raphia reigned “seventeen years,” and there were “seventeen years” between the battle of Raphia and the battle of Panium. Those seventeen years symbolically align with the seventeen years from 313 unto 330. Nero’s two hundred and fifty years of Smyrna led to the first seventeen years of the church of Pergamos, and connect with the two hundred and fifty years that began at the third decree in 457BC, the starting point of the 2300 years of Daniel eight and verse fourteen, and is the foundation and central pillar of Adventism. The two witnesses of two hundred and fifty years align with the two hundred and fifty years of the sixth kingdom of Bible prophecy that began in 1776 and ends this year in 2026.

Рафия шайқасының Птолемейі «он жеті жыл» патшалық етті, әрі Рафия шайқасы мен Паниум шайқасының арасында «он жеті жыл» болды. Сол он жеті жыл 313 жылдан 330 жылға дейінгі он жеті жылмен рәміздік тұрғыдан сәйкеседі. Неронның Смирнаға қатысты екі жүз елу жылы Пергам шіркеуінің алғашқы он жеті жылына алып келді және б.з.д. 457 жылы үшінші жарлықтан басталған екі жүз елу жылмен байланысады; бұл — Даниял кітабының сегізінші тарауының он төртінші аятына сәйкес 2300 жылдың бастау нүктесі әрі адвентизмнің негізі мен орталық тірегі. Екі жүз елу жылға созылған екі куәгер Киелі кітап пайғамбарлығындағы 1776 жылы басталып, биыл 2026 жылы аяқталатын алтыншы патшалықтың екі жүз елу жылымен сәйкеседі.

The pioneers of Adventism did not see or understand the seventeen years of 313 to 330, for in 1844 they did not yet even understand the issue of the seventh-day Sabbath or the day of the sun. They did however recognize the one hundred and fifty years of verse ten of Revelation nine, and it became the starting point of a period that led to the three hundred and ninety-one years and fifteen days that ended on August 11, 1840. That understanding produced a mighty “manifestation of the power of God.”

Адвентизмнің ізашарлары 313-тен 330 жылға дейінгі он жеті жылды көрмеді де, түсінбеді де, өйткені 1844 жылы олар жетінші күнгі сенбі немесе күн күні туралы мәселені әлі тіпті түсінбеген еді. Алайда олар Аян 9-тараудың 10-аятындағы жүз елу жылды таныды, әрі ол 1840 жылғы 11 тамызда аяқталған үш жүз тоқсан бір жыл мен он бес күнге алып барған кезеңнің бастау нүктесіне айналды. Сол түсінік Құдайдың құдіретінің ұлы «көрінісін» тудырды.

The pioneers did not recognize a second period of one hundred and fifty years in Revelation nine. Their foundational understanding represents the platform that the “new light” of Revelation nine is built upon. That light is opened by the “key” of the battle of Nineveh. That “key” allows a student of prophecy to recognize all the kingdoms of Bible prophecy represented in Daniel and Revelation. Babylon, Medo-Persia, Greece, the Seleucid and Ptolemaic empires, the kingdom of Mohammed, and more significantly it magnifies the empire of Rome by identifying the rise and fall of not only Rome, but also the kingdoms of eastern and western Rome, as well as the United States (the false prophet), the papacy (the beast) and the United Nations (the dragon). All the rises and falls of these kingdoms testify to the movements of the dragon, the beast and false prophet that ultimately bring the world to Armageddon. That movement is represented within the last six verses of Daniel eleven, and the beginning of that movement is represented in the hidden history of verse forty.

Пионерлер Аян кітабының тоғызыншы тарауында екінші жүз елу жылдық кезеңді таныған жоқ. Олардың іргелі түсінігі Аян 9-дағы «жаңа нұр» құрылатын негізді білдіреді. Сол нұр Ниневия шайқасының «кілті» арқылы ашылады. Сол «кілт» пайғамбарлықты зерттеушіге Даниял мен Аянда бейнеленген Киелі кітап пайғамбарлығындағы барлық патшалықтарды тануға мүмкіндік береді. Вавилон, Мидо-Парсы, Грекия, Селевкидтер мен Птолемейлер империялары, Мұхаммедтің патшалығы, әрі бұдан да маңыздысы — ол Рим империясын ұлғайта көрсетіп, тек Римнің ғана емес, сондай-ақ шығыс және батыс Рим патшалықтарының, сондай-ақ Америка Құрама Штаттарының (жалған пайғамбар), папалықтың (аң) және Біріккен Ұлттар Ұйымының (айдаһар) көтерілуі мен құлауын айқындау арқылы танытады. Осы патшалықтардың барлық көтерілуі мен құлауы, сайып келгенде, дүниені Армагеддонға алып келетін айдаһардың, аңның және жалған пайғамбардың қозғалыстарына куәлік етеді. Сол қозғалыс Даниял он бірдің соңғы алты аятында бейнеленген, ал сол қозғалыстың басталуы қырықыншы аяттың жасырын тарихында бейнеленген.

The battle of Nineveh provides the prophetic point of reference to align the testimonies of the empire of Rome, the kingdoms of eastern and western Rome and papal Rome in the sequence of end-time events. Thus, the battle of Nineveh is the key that fully illustrates the various prophetic testimonies of Rome, and according to verse fourteen of Daniel eleven, it is Rome that establishes the vision. The key that brings those lines together is the battle of Nineveh.

Ниневия шайқасы ақырзаман оқиғаларының тізбегінде Рим империясының, шығыс және батыс Рим патшалықтарының әрі папалық Римнің куәліктерін өзара сәйкестендіретін пайғамбарлық тірек нүктесін береді. Осылайша, Ниневия шайқасы Рим туралы әртүрлі пайғамбарлық куәліктерді толық айқындайтын кілт болып табылады, әрі Даниял он бірдің он төртінші аятына сәйкес, көріністі орнықтыратын — Рим. Сол тармақтарды бір арнаға тоғыстыратын кілт — Ниневия шайқасы.

We will begin to bring together the previous five articles addressing the woes of Revelation nine in our next article.

Келесі мақаламызда Аян кітабының тоғызыншы тарауындағы қасіреттерді қарастырған алдыңғы бес мақаланы өзара байланыстыра бастаймыз.

Back to Articles