Article

# The Book of Joel and The Laodicean Seventh-day Adventist Church - Number Thirty-Nine

Жоел кітабы және Лаодикиялық Жетінші күн адвентистері шіркеуі — Отыз тоғызыншы нөмір

Number Thirty-Nine

Отыз тоғызыншы нөмір

Author

Jeff Pippenger

Published

February 2, 2026

Formats

PDF
Word
Song MP3

The internal omega capstone test that follows the external alpha foundation test of 2024, requires a definition of the “storehouse,” and of the “meat” that is kept in the storehouse. The test is prophetic, and has an internal and external line of truth. Are the jewels James White’s remnant, or are they the truths if God’s Word? They are both.

2024 жылғы сыртқы альфа-негіз сынағынан кейін келетін ішкі омега-тасқорым сынағы «қойманың» және қоймада сақталатын «тағамның» анықтамасын талап етеді. Бұл сынақ пайғамбарлық сипатқа ие және оның ішкі әрі сыртқы ақиқат желісі бар. Асыл тастар James White-тың қалдығы ма, әлде олар Құдай Сөзінің ақиқаттары ма? Олар екеуі де.

At 9/11, God’s people were called to eat the little book and return to Jeremiah’s old paths, where the foundations were then laid. At 9/11, it was seen that when John, in Revelation chapter eleven was told to measure, he was told to measure two things. He was told to measure both the temple, and the worshippers therein. He was told to leave off the courtyard of the 1,260 years of the Gentiles trampling down the sanctuary and host. The sanctuary and the host are the temple and the worshippers therein.

9/11-де Құдайдың халқы кішкене кітапты жеуге және іргетастар сол кезде қаланған Еремияның ежелгі жолдарына қайта оралуға шақырылды. 9/11-де Аян кітабының он бірінші тарауында Жоханға өлшеу бұйырылғанда, оған екі нәрсені өлшеу бұйырылғаны көрінді. Оған ғибадатхананы да, оның ішіндегі табынушыларды да өлшеу бұйырылды. Оған басқа ұлттардың киелі орынды және әскерді таптап өткен 1,260 жылдың ауласын тыс қалдыру бұйырылды. Киелі орын мен әскер — ғибадатхана және оның ішіндегі табынушылар.

In 2023, the same angel that had descended at 9/11 descended again, unsealing the message of the Midnight Cry, and then in 2024 the external foundational test of whether the symbol of Rome still establishes the vision as it had for the Millerites.

2023 жылы 9/11-де төмен түскен сол періште қайтадан төмен түсіп, Түн ортасындағы айқай туралы хабардың мөрін ашты; ал содан кейін 2024 жылы Римнің бейнесі Миллериттер үшін бұрынғыдай әлі де аянды орнықтыра ма деген сыртқы іргетастық сынақ болды.

The “open windows” of heaven identify the arrival of the internal omega test of the temple and the call to “return.” The test requires identifying two symbols. When the third angel arrived in 1844, and then again at 9/11, John is told to measure the temple and the worshippers therein, thus identifying a prophetic work of measuring the temple and worshippers in 2023. Malachi raises the question of what is the “storehouse,” and what is the “meat?” These same questions in Miller’s dream would be, what is “the casket,” and what is “the jewels.”

Көктегі «ашық терезелер» ғибадатхананың ішкі омега сынағының келуін және «қайтуға» деген шақыруды білдіреді. Бұл сынақ екі нышанды айқындауды талап етеді. Үшінші періште 1844 жылы келгенде, содан кейін 9/11-де тағы да келгенде, Жоханға ғибадатхананы және оның ішіндегі құлшылық етушілерді өлшеу бұйырылды; осылайша 2023 жылы ғибадатхананы және құлшылық етушілерді өлшеуге қатысты пайғамбарлық іс айқындалады. Малахи «қойма» не, ал «тағам» не деген мәселені көтереді. Миллердің түсіндегі осы сұрақтардың дәл өзі: «сандық» не, ал «асыл тастар» не?

Miller’s dream identifies the open windows of heaven as the point where the church triumphant in Revelation nineteen is raised up in white linen to ride upon the white horses of the army of the Lord of hosts. The open windows are where Malachi’s blessing or curse is poured out. Miller’s open window is where the rubbish is removed and the jewels are gathered into the casket.

Миллердің түсі көктің ашық терезелерін Аян кітабының он тоғызыншы тарауындағы жеңімпаз қауым ақ зығыр киім киіп, Әскерлер Иесінің жасағының ақ аттарына мініп шығатын орын ретінде айқындайды. Ашық терезелер — Малахидегі бата не қарғыс төгілетін орын. Миллердің ашық терезесі — қоқыс шығарылып, асыл тастар қобдишаға жиналатын жер.

The first reference to the windows of heaven is in the story of Noah, and when those windows were opened, there was rain for forty days and forty nights. When the windows are opened eight souls are on the ark. The baptism at the Red Sea introduced forty years of wandering until the Jordan was crossed. When Christ was later baptized at that very spot, He was driven into the wilderness for forty days. When He was resurrected, as typified by His baptism He taught the disciples for forty days before He ascended to heaven.

Аспанның терезелері туралы алғашқы ишара Нұхтың оқиғасында кездеседі, және сол терезелер ашылғанда, қырық күн және қырық түн жаңбыр жауды. Терезелер ашылған кезде кемеде сегіз жан болды. Қызыл теңіздегі шомылдыру рәсімі Иорданнан өтілгенге дейін созылған қырық жылдық кезбелікті бастады. Кейінірек Мәсіх дәл сол жерде шомылдыру рәсімінен өткенде, Ол қырық күнге шөл далаға айдалды. Ол шомылдыру рәсімі арқылы бейнеленгеніндей, қайта тірілген кезде, көкке көтерілерінің алдында шәкірттеріне қырық күн бойы тәлім берді.

When the church changes from the church militant unto the church triumphant, thirty-year-old king David will reign for forty years. The church triumphant is represented with a prophet, a priest and a king. The prophet who was thirty years old when he began his ministry of twenty-two years was Ezekiel, and he began that ministry, when the heavens were opened.

Жауынгер шіркеу салтанатты жеңімпаз шіркеуге ауысқанда, отыз жастағы Дәуіт патша қырық жыл бойы билік жүргізеді. Жеңімпаз шіркеу пайғамбар, діни қызметкер және патша арқылы бейнеленеді. Жиырма екі жылдық қызметін бастағанда отыз жаста болған пайғамбар Езекиел еді, және ол сол қызметін көктер ашылған кезде бастады.

> Now it came to pass in the thirtieth year, in the fourth month, in the fifth day of the month, as I was among the captives by the river of Chebar, that the heavens were opened, and I saw visions of God. Ezekiel 1:1.

> Отызыншы жылы, төртінші айда, сол айдың бесінші күні, мен Кебар өзенінің бойында тұтқындардың арасында жүргенімде, көктер ашылып, мен Құдайдың аяндарын көрдім. Езекиел 1:1.

At thirty years old Joseph began to reign as priest and he was confronted with the east wind of Islam bringing an escalating crisis that allowed Egypt, the dragon that lieth in the sea, to implement a one-world government. In that crisis Joseph gathered the meat into the storehouses.

Отыз жасында Жүсіп діни қызметкер ретінде билік ете бастады, әрі ол өрши түскен дағдарысты ала келген Исламның шығыс желімен бетпе-бет келді; сол дағдарыс теңізде жатқан айдаһар — Мысырға бір дүниежүзілік үкіметті жүзеге асыруға мүмкіндік берді. Сол дағдарыс кезінде Жүсіп азықты қамбаларға жинады.

In July of 2023, a voice was heard in the wilderness, then the Lion of the tribe of Judah began to unseal the message of the Midnight Cry. In 2024, the foundational external alpha test separated two classes, and the process of unsealing continued. Now in 2026, the temple internal omega test that will once again separate two classes has arrived.

2023 жылдың шілде айында айдалада бір дауыс естілді, содан кейін Яһуда руының Арыстаны Түн ортасындағы айқайдың хабарын мөрінен аша бастады. 2024 жылы іргетастық сыртқы альфа сынағы екі топты бөліп шығарды, әрі мөрден ашу үдерісі жалғаса берді. Енді 2026 жылы тағы да екі топты бөліп шығаратын ғибадатхананың ішкі омега сынағы келіп жетті.

The sacred week that Christ, as the Messenger of the Covenant, confirmed the covenant with many is the courtyard, and the holy place. October 22, 1844 until Michael stands up (as He did at the end of that sacred week when Stephen was stoned) is the Most Holy Place. The spring feasts were fulfilled in the sacred week, and are the alpha of the feasts, and the fall feasts of the trumpets on the first day, the day of Atonement on the tenth day, and then the feast of tabernacles from the fifteenth to twenty-second day are the omega of the feasts.

Мәсіх Өсиеттің Хабаршысы ретінде көптеген адамдармен өсиетті растаған киелі апта — аула мен Қасиетті орын. 1844 жылғы 22 қазаннан бастап Михаил орнынан тұрғанға дейін (Ол Степан таспен атылған кезде сол киелі аптаның соңында қалай тұрса, дәл солай) — Ең Қасиетті орын. Көктемгі мейрамдар сол киелі аптада орындалды және олар мейрамдардың альфасы болып табылады; ал жетінші ай мейрамдары — бірінші күндегі кернейлер мейрамы, оныншы күндегі Татуласу күні, содан кейін он бесінші күннен жиырма екінші күнге дейінгі шатырлар мейрамы — мейрамдардың омегасы болып табылады.

> “In like manner the types which relate to the second advent must be fulfilled at the time pointed out in the symbolic service. Under the Mosaic system the cleansing of the sanctuary, or the great Day of Atonement, occurred on the tenth day of the seventh Jewish month (Leviticus 16:29–34), when the high priest, having made an atonement for all Israel, and thus removed their sins from the sanctuary, came forth and blessed the people. So it was believed that Christ, our great High Priest, would appear to purify the earth by the destruction of sin and sinners, and to bless His waiting people with immortality. The tenth day of the seventh month, the great Day of Atonement, the time of the cleansing of the sanctuary, which in the year 1844 fell upon the twenty-second of October, was regarded as the time of the Lord’s coming. This was in harmony with the proofs already presented that the 2300 days would terminate in the autumn, and the conclusion seemed irresistible.

> «Сол сияқты, екінші келуге қатысты ишараттық бейнелер де рәміздік қызметте көрсетілген мезгілде орындалуға тиіс еді. Мұсаның заңы бойынша киелі орынды тазарту, яғни Ұлы Татуластыру күні, яһудилердің жетінші айының оныншы күні өтетін (Леуіліктер 16:29–34); сол күні бас діни қызметкер бүкіл Исраил үшін татуластыру рәсімін жасап, осылайша олардың күнәларын киелі орыннан аластатқаннан кейін, сыртқа шығып, халыққа бата беретін. Сондықтан біздің ұлы Бас Діни Қызметкеріміз Мәсіх те күнә мен күнәкарларды жою арқылы жерді тазарту үшін және Өзін күтіп тұрған халқына өлместік беру үшін көрінеді деп сенілді. Жетінші айдың оныншы күні, Ұлы Татуластыру күні, киелі орынды тазарту уақыты, 1844 жылы қазанның жиырма екінші күніне сәйкес келгендіктен, Иеміздің келу уақыты деп қабылданды. Бұл бұған дейін келтірілген 2300 күннің күзде аяқталатыны туралы дәлелдермен үйлесетін, сондықтан бұл қорытынды теріске көнбестей болып көрінді.»

> “In the parable of Matthew 25 the time of waiting and slumber is followed by the coming of the bridegroom. This was in accordance with the arguments just presented, both from prophecy and from the types. They carried strong conviction of their truthfulness; and the ‘midnight cry’ was heralded by thousands of believers.

> «Матай 25-тегі астарлы әңгімеде күту мен қалғып ұйықтау кезеңінен кейін күйеу жігіттің келуі суреттеледі. Бұл жаңа ғана пайғамбарлықтан да, рәміздік үлгілерден де келтірілген дәлелдерге толық сәйкес еді. Олар өздерінің шынайылығына берік сенім ұялатты, әрі “түн ортасындағы айқай” мыңдаған сенушілер арқылы жария етілді.

> “Like a tidal wave the movement swept over the land. From city to city, from village to village, and into remote country places it went, until the waiting people of God were fully aroused. Fanaticism disappeared before this proclamation like early frost before the rising sun. Believers saw their doubt and perplexity removed, and hope and courage animated their hearts. The work was free from those extremes which are ever manifested when there is human excitement without the controlling influence of the word and Spirit of God. It was similar in character to those seasons of humiliation and returning unto the Lord which among ancient Israel followed messages of reproof from His servants. It bore the characteristics that mark the work of God in every age. There was little ecstatic joy, but rather deep searching of heart, confession of sin, and forsaking of the world. A preparation to meet the Lord was the burden of agonizing spirits. There was persevering prayer and unreserved consecration to God.” The Great Controversy, 400.

> «Тасқын толқыны іспетті бұл қозғалыс бүкіл елді шарпып өтті. Ол қаладан қалаға, ауылдан ауылға, әрі шалғайдағы қыстақтарға дейін жетті, ақыры Құдайдың күтіп отырған халқы толықтай оянды. Бұл жариялаудың алдында фанатизм, көтеріліп келе жатқан күннің алдында ерте қырау еріп кеткендей, ғайып болды. Сенушілер өздерінің күмәні мен абыржуын сейілтіп, үміт пен батылдық жүректерін жандандырғанын көрді. Бұл іс Құдай Сөзі мен Рухының тізгіндеуші ықпалынсыз болатын адамдық қозу әрдайым тудыратын әлгі шектен шығушылықтардан ада болды. Ол сипаты жағынан ежелгі Исраилде Оның қызметшілері арқылы келген әшкерелеу хабарларынан кейін болатын өздерін қорлау және Жаратқан Иеге қайта оралу кезеңдеріне ұқсас еді. Ол барлық дәуірлерде Құдай ісін айқындайтын белгілерді танытты. Онда ессіз шаттық аз болды; қайта, жүректі терең зерттеу, күнәні мойындау және дүниеден безу басым еді. Жаратқан Иемен кездесуге даярлану — қиналысқа түскен рухтардың басты жүгі болды. Табандылықпен жасалған дұға және Құдайға еш бүкпесіз бағышталу болды». Ұлы күрес, 400.

The spring feasts were fulfilled in the sacred week, and the early or alpha rain was then poured out at Pentecost, thus typifying the outpouring of the latter rain in the fall feasts. Those spring feasts are set forth in Leviticus 23, verses one through twenty-two. The fall feasts are in verses 23 to 44. 2300 years brings you to 1844. Twenty-two verses for the spring feasts and twenty-two verses for the fall feasts. Two sets of twenty-two in chapter twenty-three.

Көктемгі мейрамдар қасиетті аптада орындалды, ал ерте немесе альфа жаңбыры сол кезде Елуінші күн мейрамында төгілді; осылайша ол күзгі мейрамдардағы кейінгі жаңбырдың төгілуін бейнеледі. Сол көктемгі мейрамдар Леуіліктер 23-тараудың бірінші аятынан жиырма екінші аятына дейін баяндалған. Күзгі мейрамдар 23-тен 44-ке дейінгі аяттарда берілген. 2300 жыл сені 1844 жылға жеткізеді. Көктемгі мейрамдарға жиырма екі аят және күзгі мейрамдарға жиырма екі аят. Жиырма үшінші тарауда жиырма екі аяттан тұратын екі топ бар.

The feast of trumpets was a warning that judgment would occur in ten days, and the feast of tabernacles was a celebration of joy for sins that were forgiven on the Day of Atonement. The Sabbath and eighth day after the feast represent the earth’s thousand-year Sabbath rest.

Кернейлер мерекесі он күннен кейін соттың болатыны туралы ескерту еді, ал Шатырлар мерекесі Күнәлардан Тазару күнінде кешірілген күнәлар үшін қуаныш мейрамы болатын. Мерекеден кейінгі сенбі күні мен сегізінші күн жердің мыңжылдық сенбілік тыныштығын бейнелейді.

> But, beloved, be not ignorant of this one thing, that one day is with the Lord as a thousand years, and a thousand years as one day. 2 Peter 3:8.

> Бірақ, сүйіктілер, мына бір нәрсені назардан тыс қалдырмаңдар: Иеміздің алдында бір күн мың жылдай, ал мың жыл бір күндей. 2 Петір 3:8.

The first angel announced the opening of the judgment, and at that prophetic level, 1798, which was Daniel’s “time of the end,” is the fulfillment of the feast of trumpets, but on August 11, 1840, the unsealed message of the first angel of 1798, was empowered with the fulfillment of the prophecy of the second woe. Islam is part of the warning of the feast of trumpets, that announces the approaching day of judgment.

Бірінші періште соттың ашылуын жариялады, әрі сол пайғамбарлық деңгейде 1798 жыл, яғни Даниялдың «ақыр заман» деп атаған кезеңі, кернейлер мейрамының орындалуы болып табылады; бірақ 1840 жылдың 11 тамызында 1798 жылғы бірінші періштенің мөрі ашылған хабары екінші қасірет туралы пайғамбарлықтың орындалуы арқылы күшке енді. Ислам сот күнінің жақындап келе жатқанын жариялайтын кернейлер мейрамының ескертуінің бір бөлігі болып табылады.

For those who are willing to see, the fall feasts of trumpets and tabernacles represent alpha and omega feasts, with judgment in the middle. It is not an accident that these feasts are identified in Leviticus twenty-three. Twenty-three is the symbol of the atonement. It is not an accident that the first feast is on the first day of the seventh month and that the last feast ends on the twenty-second day. The feast of trumpets is the first letter of the Hebrew alphabet, the day of Atonement is middle letter and the feast of tabernacles is the twenty-second letter of the Hebrew alphabet.

Көруге даяр болғандар үшін кернейлер мен шатырлар жөніндегі күзгі мейрамдар альфа мен омега мейрамдарын бейнелейді, ал олардың ортасында үкім бар. Бұл мейрамдардың Леуіліктер жиырма үшінші тарауында көрсетілуі кездейсоқ емес. Жиырма үш — татуластырудың нышаны. Алғашқы мейрамның жетінші айдың бірінші күніне белгіленуі және соңғы мейрамның жиырма екінші күні аяқталуы да кездейсоқ емес. Кернейлер мейрамы — еврей әліпбиінің бірінші әрпі, Татуласу күні — ортаңғы әріп, ал шатырлар мейрамы — еврей әліпбиінің жиырма екінші әрпі.

Chapter twenty-three, verses 23 through 44 of Leviticus is twenty-two verses set within the “framework of truth.” The tenth day in the middle identifies a test, for ten is a symbol of a test, and the day of Atonement is where the rebellion of the lost is registered and resolved, and that rebellion is represented by the thirteenth letter of the Hebrew alphabet. The middle letter of the Hebrew word truth is the thirteenth, and it aligns with the tenth day of the seventh month, and as a waymark it possesses the prophetic attributes of the Hebrew alphabet and specific day. Ten plus thirteen is twenty-three. Seventy is the sum of 10 times 7, and the tenth day of the seventh month also equates to seventy, which is a symbol of the end of probation.

Леуіліктің жиырма үшінші тарауының 23-тен 44-ке дейінгі аяттары — «ақиқаттың қаңқасы» аясында орналасқан жиырма екі аят. Ортадағы оныншы күн сынақты білдіреді, өйткені он саны — сынақтың нышаны, ал Күнәні өтеу күні — жоғалғандардың бүлігінің тіркеліп, шешілетін орны, әрі сол бүлік еврей әліпбиінің он үшінші әрпімен бейнеленеді. Еврей тіліндегі «ақиқат» сөзінің ортаңғы әрпі — он үшінші әріп, және ол жетінші айдың оныншы күнімен сәйкеседі; әрі белгітас ретінде ол еврей әліпбиі мен сол нақты күннің пайғамбарлық сипаттарына ие. Онға он үшті қосқанда жиырма үш болады. Жетпіс — 10 бен 7-нің көбейтіндісі, ал жетінші айдың оныншы күні де жетпіске теңестіріледі, бұл — рақым мерзімінің аяқталуының нышаны.

> Then came Peter to him, and said, Lord, how oft shall my brother sin against me, and I forgive him? till seven times? Jesus saith unto him, I say not unto thee, Until seven times: but, Until seventy times seven. Matthew 18:21, 22.

> Сонда Петір Оған келіп: «Ием, бауырым маған қарсы күнә жасаса, мен оны неше рет кешіруім керек? Жеті ретке дейін бе?» — деді. Иса оған: «Саған жеті ретке дейін демеймін, қайта, жетпіс рет жетіге дейін», — деді. Матай 18:21, 22.

Four hundred and ninety years were cut off for ancient Israel. Those years were cut off from the twenty-three hundred years and were represented as seventy weeks, so Jesus identified that the limit of probationary time is four hundred and ninety, that is represented by “seventy” weeks in Daniel nine.

Ежелгі Исраил үшін төрт жүз тоқсан жыл белгіленіп бөлініп қойылды. Бұл жылдар екі мың үш жүз жылдан бөлініп алынды және жетпіс апта ретінде бейнеленді; осылайша Иса сынақ мерзімінің шегі төрт жүз тоқсан жыл екенін, ал оның Даниялдың тоғызыншы тарауында «жетпіс» апта арқылы көрсетілгенін анықтады.

> Seventy weeks are determined upon thy people and upon thy holy city, to finish the transgression, and to make an end of sins, and to make reconciliation for iniquity, and to bring in everlasting righteousness, and to seal up the vision and prophecy, and to anoint the most Holy. Daniel 9:24.

> Жетпіс апта сенің халқың мен сенің киелі қалаң үшін белгіленген: қылмысты тәмамдау, күнәға ақырын келтіру, заңсыздық үшін татуластыруды жүзеге асыру, мәңгілік әділдікті орнату, аян мен пайғамбарлықты бекіту және Ең Киеліні майлау үшін. Даниял 9:24.

The Hebrew word translated as “cut off” is only used in this verse in the Old Testament, and it means “determined or decreed.” It is different than the word typically employed that is translated as “cut off,” which is based on Abram cutting the offerings in the first step of the covenant in Genesis fifteen. It was “determined” and “decreed” that Israel would have four hundred and ninety years of probationary time, and then they would be cut off as God’s covenant people. Two different “cut offs;” one that represents the period as a probationary period that was “cut off” of a larger number by the number seventy, and when Joel’s “new wine” is “cut off” from their mouths, probation closes. Seventy represents the close of probation.

«Кесіліп тасталды» деп аударылған еврей сөзі Ескі Өсиетте тек осы аятта ғана қолданылады, әрі оның мағынасы — «белгіленген» немесе «жарлық етілген». Бұл, әдетте «кесіліп тасталды» деп аударылатын, Жаратылыс кітабының он бесінші тарауында Ыбырамның келісімнің алғашқы қадамында құрбандықтарды бөліп кесуіне негізделген сөзден өзгеше. Исраилге сынақ мерзімі ретінде төрт жүз тоқсан жыл берілетіні, содан кейін олардың Құдайдың келісім халқы ретінде кесіліп тасталатыны «белгіленген» әрі «жарлық етілген» болды. Мұнда екі түрлі «кесіліп тасталу» бар: бірі — жетпіс саны арқылы үлкенірек бір саннан «кесіліп алынған» сынақ мерзімін білдіреді; ал Жоелдің «жаңа шарабы» олардың аузынан «кесіліп тасталғанда», сынақ мерзімі жабылады. Жетпіс — сынақ мерзімінің жабылуын білдіреді.

The fall feasts possess the three steps of the Hebrew word “truth.” The fall feasts begin in Leviticus 23:23, the middle waymark of the Day of Atonement is the tenth day and the thirteenth letter, equating to 23, and the feast of Tabernacles ends on the twenty-second day, and then a high Sabbath that follows the feast, and the passage ends at 23:44.

Күзгі мейрамдарда иврит тіліндегі «ақиқат» сөзінің үш қадамы бар. Күзгі мейрамдар Леуіліктер 23:23-тен басталады, Татуласу күнінің ортаңғы межелік нүктесі — оныншы күн және он үшінші әріп, бұл 23-ке сәйкес келеді, ал Шатырлар мейрамы жиырма екінші күні аяқталады, содан кейін мейрамнан соң келетін ұлы сенбі болады, әрі осы үзінді 23:44-пен аяқталады.

Leviticus means the Levitical priesthood. The spring feasts are represented in chapter 23:1–22, then the fall feasts are represented in 23:23–44. The spring feasts are represented by twenty-two verses, and the Hebrew alphabet is twenty-two letters. The fall feasts are also set forth in twenty-two verses. The feast of trumpets announces the approach of judgment at the Day of Atonement. Then the feast of Tabernacles lasts for seven days, that ends on the twenty-second day of the seventh month. The first of the seven days was a ceremonial Sabbath, as was the eighth day, which was the day after the seven-day feast. The first and eighth day make the eighth day a symbol of the eighth that is of the seven.

Леуіліктер — леуілік діни қызметті білдіреді. Көктемгі мейрамдар 23:1–22-та көрсетілген, ал күзгі мейрамдар 23:23–44-та көрсетілген. Көктемгі мейрамдар жиырма екі аятпен берілген, ал еврей әліпбиі жиырма екі әріптен тұрады. Күзгі мейрамдар да жиырма екі аятта баяндалған. Кернейлер мейрамы Татуласу күніндегі соттың жақындап келе жатқанын жариялайды. Содан кейін Шатырлар мейрамы жеті күнге созылады, ол жетінші айдың жиырма екінші күні аяқталады. Сол жеті күннің алғашқысы рәсімдік сенбі болды, сегізінші күн де сондай болды; ол жеті күндік мейрамнан кейінгі күн еді. Бірінші және сегізінші күн сегізінші күнді жетіден болатын сегізіншінің нышаны етеді.

> Speak unto the children of Israel, saying, The fifteenth day of this seventh month shall be the feast of tabernacles for seven days unto the Lord. On the first day shall be an holy convocation: ye shall do no servile work therein. Seven days ye shall offer an offering made by fire unto the Lord: on the eighth day shall be an holy convocation unto you; and ye shall offer an offering made by fire unto the Lord: it is a solemn assembly; and ye shall do no servile work therein. … Also in the fifteenth day of the seventh month, when ye have gathered in the fruit of the land, ye shall keep a feast unto the Lord seven days: on the first day shall be a sabbath, and on the eighth day shall be a sabbath. Leviticus 23:34–36, 39.

> Исраил ұлдарына айт: осы жетінші айдың он бесінші күні — Жаратқан Иеге арналған жеті күндік Күркелер мейрамы. Бірінші күні қасиетті жиын болсын; сол күні ешқандай құлдық жұмыс істемеңдер. Жеті күн бойы Жаратқан Иеге өртелетін құрбандық ұсыныңдар; сегізінші күні сендер үшін қасиетті жиын болсын, әрі Жаратқан Иеге өртелетін құрбандық ұсыныңдар: бұл — салтанатты жиын; сол күні ешқандай құлдық жұмыс істемеңдер. … Сондай-ақ жетінші айдың он бесінші күні, жердің өнімін жинап болған соң, Жаратқан Иеге жеті күн мейрам өткізіңдер: бірінші күні демалыс күні болсын, сегізінші күні де демалыс күні болсын. Леуіліктер 23:34–36, 39.

The eighth-day ceremonial Sabbath, represents the Sabbath of the millennium, which follows the feast of Tabernacles. Ancient Israel’s wandering in the wilderness for forty years is commemorated by living in booths during the days of the feast of Tabernacles, and it represents not only the outpouring of the latter rain, but the time of Jacob’s trouble, when angels have led God’s faithful into the hills and mountains for protection.

Сегізінші күнгі салтанатты сенбі Күркелер мейрамынан кейін келетін мыңжылдықтың Сенбісін білдіреді. Ежелгі Исраилдің қырық жыл бойы шөл далада қаңғып жүруі Күркелер мейрамы күндерінде күркелерде тұру арқылы еске алынады, әрі бұл тек соңғы жауынның төгілуін ғана емес, сондай-ақ Жақыптың қасіретке түсетін уақытын да бейнелейді; сол кезде періштелер Құдайдың адалдарын қорғау үшін төбелер мен тауларға бастап апарған.

> “In the time of trouble, we all fled from the cities and villages, but were pursued by the wicked, who entered the houses of the saints with the sword. They raised the sword to kill us, but it broke, and fell as powerless as a straw. Then we all cried day and night for deliverance, and the cry came up before God. The sun came up, and the moon stood still. The streams ceased to flow. Dark heavy clouds came up, and clashed against each other. But there was one clear place of settled glory, from whence came the voice of God like many waters, which shook the heavens, and the earth. The sky opened and shut, and was in commotion. The mountains shook like a reed in the wind, and cast out ragged rocks all around. The sea boiled like a pot, and cast out stones upon the land. And as God spake the day and hour of Jesus’ coming, and delivered the everlasting covenant to his people, he spake one sentence, and then paused, while the words were rolling through the earth. The Israel of God stood with their eyes fixed upwards, listening to the words as they came from the mouth of Jehovah, and rolled through the earth like peals of loudest thunder. It was awfully solemn. At the end of every sentence, the saints shouted, Glory! Hallelujah! Their countenances were lighted up with the glory of God; and they shone with the glory as Moses’ face did when he came down from Sinai. The wicked could not look on them for the glory. And when the never-ending blessing was pronounced on those who had honored God, in keeping his Sabbath holy, there was a mighty shout of victory over the Beast, and over his Image.

> «Қасірет уақытында біз бәріміз қалалар мен ауылдардан қашып шықтық, бірақ әулиелердің үйлеріне семсермен кірген зұлымдар бізді қуды. Олар бізді өлтіру үшін семсер көтерді, бірақ ол сынып, сабан тәрізді дәрменсіз күйде жерге түсті. Сонда бәріміз құтқарылу үшін күндіз-түні жалбарындық, және сол зар Құдайдың алдына көтерілді. Күн шықты, ал ай орнында тоқтап тұрды. Ағын сулар ағуын тоқтатты. Қара қалың бұлттар көтеріліп, бір-бірімен соқтығысты. Бірақ орныққан салтанаттың бір ашық кеңістігі болды, сол жерден көптеген сулардың шуылындай Құдайдың даусы шығып, көк пен жерді сілкіндірді. Аспан ашылып-жабылып, аласапыран күйге түсті. Таулар желдегі қамыстай шайқалып, жан-жағына жырым-жырым тастарды шашты. Теңіз қазандай қайнап, құрлыққа тастар атты. Құдай Исаның келетін күнін және сағатын айтқанда, әрі Өз халқына мәңгілік келісімді жария еткенде, Ол бір сөйлем айтты да, сөздер жер жүзіне таралып жатқанда, аялдап тұрды. Құдайдың Исраилі көздерін жоғары қадап, Ехобаның аузынан шығып, ең күшті күн күркірінің гүріліндей жер жүзіне тараған сөздерді тыңдап тұрды. Бұл аса үрейлі салтанатты сәт еді. Әрбір сөйлемнің соңында әулиелер: “Даңқ! Аллилуйя!” — деп айқайлады. Олардың жүздері Құдайдың даңқымен нұрланып тұрды; және олар Мұсаның Синайдан түскендегі жүзі сияқты сол даңқпен жарқырады. Зұлымдар даңқтың себебінен оларға қарай алмады. Ал Құдайды қастерлеп, Оның сенбісін қасиетті сақтағандарға шексіз батасы жарияланған кезде, Аңның үстінен және оның Мүсінінің үстінен ұлы жеңіс айқайы көтерілді.»

> “Then commenced the jubilee, when the land should rest.” Review and Herald, July 21, 1851.

> «Сонда жер тынығуға тиіс болған мерейтой жылы басталды». Review and Herald, 1851 жылғы 21 шілде.

Jesus returns and the earth rests for one thousand years, as typified by the seventh-year Sabbath of the land and the jubilee. In verse three, of Leviticus twenty-three the seventh-day Sabbath for man is identified as the introduction of the chapter that ends with the eighth, that is of the seven, and represents the seventh-year-Sabbath for the land resting.

Иса қайта оралады, сонда жер жетінші жылғы жердің Демалыс күні мен мерейтой арқылы алдын ала бейнеленгендей, бір мың жыл бойы тынығады. Леуіліктер 23-тараудың үшінші аятында адам үшін жетінші күнгі Демалыс күні жетімен байланысты сегізіншісімен аяқталатын осы тарауға кіріспе ретінде көрсетілген; бұл жердің тынығуы үшін белгіленген жетінші жылдық Демалыс күнін білдіреді.

> And the Lord spake unto Moses, saying, Speak unto the children of Israel, and say unto them, Concerning the feasts of the Lord, which ye shall proclaim to be holy convocations, even these are my feasts. Six days shall work be done: but the seventh day is the sabbath of rest, an holy convocation; ye shall do no work therein: it is the sabbath of the Lord in all your dwellings. Leviticus 23:1–3.

> Жаратқан Ие Мұсаға тіл қатып былай деді: «Исраил ұрпақтарына сөйлеп, оларға айт: Жаратқан Иенің мейрамдары туралы, сендер оларды қасиетті жиналыстар деп жариялауға тиіссіңдер; міне, бұлар — Менің мейрамдарым. Алты күн жұмыс істелсін; ал жетінші күн — тынығу сенбісі, қасиетті жиналыс; ол күні ешқандай жұмыс істемеңдер: барлық қоныстарыңда бұл — Жаратқан Иенің сенбісі». Леуіліктер 23:1–3.

The alpha of chapter twenty-three is the seventh-day Sabbath, and the omega of the chapter is the thousand years of the earth being empty, which has been typified by the seventh-year Sabbath for the land and the jubilee. The alpha of the chapter is the spring feasts that begins with the seventh-day Sabbath and ends in verse twenty-two; whereas, the omega of the chapter ends on the twenty-second day of the seventh month, followed by the eighth day ceremonial Sabbath that represents the seventh-year Sabbath of the land.

Жиырма үшінші тараудың альфасы — жетінші күнгі сенбі, ал тараудың омегасы — жердің бос қалатын мың жылы; бұл жер үшін арналған жетінші жылдық сенбі және мерейтой арқылы бейнеленген. Тараудың альфасы жетінші күнгі сенбіден басталып, жиырма екінші аятта аяқталатын көктемгі мейрамдар болса, ал тараудың омегасы жетінші айдың жиырма екінші күні аяқталады, одан кейін жердің жетінші жылдық сенбісін білдіретін сегізінші күнгі салтанатты сенбі келеді.

Verses one to twenty-two represent Christ’s work as the Heavenly High Priest in the holy place; verses twenty-three to forty-four represent His work in the Most Holy Place. Leviticus is a symbol of the priests, and it represents Christ High Priestly ministry. The alpha Sabbath of the seventh-day reaches back to creation, and the omega seventh-year Sabbath reaches to the Earth made new. Leviticus twenty-three historically spans from creation to re-creation.

Бірден жиырма екінші аяттарға дейін Мәсіхтің көктегі Бас Діни Қызметкер ретінде қасиетті орында атқаратын қызметін білдіреді; жиырма үшінші аяттан қырық төртінші аятқа дейін Оның Ең Қасиетті Орындағы қызметін білдіреді. Леуіліктер кітабы діни қызметкерлердің рәмізі болып табылады және ол Мәсіхтің Бас Діни Қызметкерлік қызметін бейнелейді. Жетінші күннің альфа сенбісі жаратылысқа дейін созылады, ал жетінші жылдың омега сенбісі жаңадан жаратылған Жерге дейін жетеді. Леуіліктердің жиырма үшінші тарауы тарихи тұрғыдан жаратылыстан қайта жаратылуға дейінгі аралықты қамтиды.

The joy or shame of the prophetic message is a symbol of those who have the message of the Midnight Cry or a counterfeit. Until this truth is factored into the narrative, the issue that produces the shame is missed. Those who possess the genuine oil, will not miss this point. The joy is represented by those whose sins have been removed, and they are presented by those who are celebrating the feast of tabernacles.

Пайғамбарлық хабардың қуанышы не ұяты — Түн ортасындағы айқай хабарына ие болғандардың не соның жалған түріне ие болғандардың нышаны. Бұл ақиқат баяндауға енгізілмейінше, ұятты туындататын мәселе назардан тыс қалады. Шынайы майға ие болғандар бұл жайтты көзден таса етпейді. Қуаныш күнәлары аластатылғандар арқылы бейнеленеді, әрі олар Күркелер мейрамын тойлап жүргендер арқылы көрсетіледі.

> And the Word was made flesh, and dwelt among us, (and we beheld his glory, the glory as of the only begotten of the Father,) full of grace and truth. John 1:14.

> Сөз тәнге айналып, арамызда тұрды; әрі біз Оның ұлылығын — Әкеден келген жалғыз Туғанның ұлылығы секілді ұлылықты — көрдік; Ол рақым мен шындыққа толы еді. Жохан 1:14.

The Greek word translated as “dwelt” means “to tabernacle.” Jesus became flesh and tabernacled with us. He took our human nature, our tabernacle, our tent, our booth, our flesh. Peter said it this way:

«Тұрды» деп аударылған грек сөзі «шатыр тігу» дегенді білдіреді. Иса тәнге еніп, арамызда шатыр тікті. Ол біздің адамдық болмысымызды, біздің киелі шатырымызды, күркемізді, лашығымызды, тәнімізді Өзіне қабылдады. Петір мұны былай деді:

> Yea, I think it meet, as long as I am in this tabernacle, to stir you up by putting you in remembrance; Knowing that shortly I must put off this my tabernacle, even as our Lord Jesus Christ hath shewed me. 2 Peter 1:13, 14.

> Иә, меніңше, осы шатырда тұрғанымша, еске салу арқылы сендерді ояту орынды; өйткені біздің Иеміз Иса Мәсіх маған көрсеткеніндей, жуық арада осы шатырымды шешіп тастауым керек екенін білемін. 2 Петір 1:13, 14.

Paul said it this way:

Пауыл мұны былай деді:

> For we know that if our earthly house of this tabernacle were dissolved, we have a building of God, an house not made with hands, eternal in the heavens. For in this we groan, earnestly desiring to be clothed upon with our house which is from heaven: If so be that being clothed we shall not be found naked. For we that are in this tabernacle do groan, being burdened: not for that we would be unclothed, but clothed upon, that mortality might be swallowed up of life. 2 Corinthians 5:1–4.

> Өйткені біз білеміз: егер осы шатыр іспетті жердегі үйіміз бұзылса, көктерде мәңгілікке арналған, қолмен жасалмаған, Құдайдан болған бір ғимаратымыз бар. Өйткені осының ішінде біз ыңырсып, көктен болатын үйімізді киінуді қатты аңсаймыз; егер киінген болсақ, жалаңаш табылмаймыз. Өйткені осы шатырда жүрген біздер жүк астында ыңырсып жүрміз; шешінуді емес, қайта киінуді қалаймыз, сонда өлімшілдік өмірге жұтылып кетсін. 2 Қорынттықтарға 5:1–4.

The feast of tabernacles is symbolic of the sealing of the one hundred and forty-four thousand, which is accomplished when the windows of heaven are opened. When the sins of the one hundred and forty-four thousand are removed, the Holy Spirit will be poured out without measure upon the church triumphant. Judgment is finished for the one hundred and forty-four thousand and they that are sealed go forth to proclaim the loud cry of the third angel under the power of the Holy Spirit as represented with the feast of Tabernacle’s.

Киіз үйлер мейрамы аспанның терезелері ашылған кезде жүзеге асатын жүз қырық төрт мыңның мөрленуінің нышаны болып табылады. Жүз қырық төрт мыңның күнәлары аластатылған кезде, Киелі Рух жеңімпаз қауымның үстіне өлшеусіз төгіледі. Жүз қырық төрт мың үшін сот аяқталады да, мөрленгендер Киелі Рухтың құдіретімен, Киіз үйлер мейрамында бейнеленгеніндей, үшінші періштенің қатты даусын жариялауға шығады.

Our body is a temple, and a tent, which is a tabernacle. Those who gathered to Jerusalem to celebrate the feast of tabernacles, were celebrating that their sins had been blotted out. Moses was used to raise the tabernacle in the wilderness, and the feast of tabernacles at the end was celebrated by living in booths in the wilderness, for Jesus always illustrates the end with the beginning.

Біздің тәніміз — ғибадатхана, әрі шатыр, яғни киелі шатыр. Киелі шатырлар мейрамын тойлау үшін Иерусалимге жиналғандар өз күнәларының өшірілгенін тойлап жатқан еді. Мұса шөл далада киелі шатырды тұрғызу үшін пайдаланылды, ал соңындағы Киелі шатырлар мейрамы шөл даладағы күркелерде тұру арқылы аталып өтілді, өйткені Иса әрдайым ақырды бастауымен бейнелейді.

> Wherefore, holy brethren, partakers of the heavenly calling, consider the Apostle and High Priest of our profession, Christ Jesus; Who was faithful to him that appointed him, as also Moses was faithful in all his house. For this man was counted worthy of more glory than Moses, inasmuch as he who hath builded the house hath more honour than the house. For every house is builded by some man; but he that built all things is God. And Moses verily was faithful in all his house, as a servant, for a testimony of those things which were to be spoken after; But Christ as a son over his own house; whose house are we, if we hold fast the confidence and the rejoicing of the hope firm unto the end. Hebrews 3:1–6.

> Сондықтан, көктегі шақыруға ортақ киелі бауырластар, мойындауымыздың Елшісі әрі Бас Діни Қызметкері — Мәсіх Исаға назар аударыңдар; Ол Өзін тағайындаған Құдайға адал болды, Мұса да бүкіл Оның үйінде адал болғанындай. Өйткені үйді тұрғызған адамның үйдің өзінен артық құрметі болатыны сияқты, Бұл Кісі де Мұсадан гөрі зор даңққа лайық деп саналды. Себебі әрбір үйді біреу тұрғызады; ал бәрін тұрғызған — Құдай. Мұса шынында да бүкіл Оның үйінде қызметші ретінде адал болды, кейінірек айтылатын нәрселерге куәлік ету үшін; ал Мәсіх — Өз үйінің үстінен Ұл ретінде. Егер үмітіміздің батылдығы мен мақтанышын ақырына дейін берік ұстасақ, біз — Оның үйіміз. Еврейлерге 3:1–6.

Moses was the faithful servant that God used to erect the tabernacle temple, but Christ as the High Priest and Apostle hath more honor than the servant Moses. Every house, from Moses’ tabernacle temple, to Solomon’s temple, to Herod’s forty-six-year remodeled temple, the human temple with its 46 chromosomes and the Millerite temple of 1798 unto 1844 were all built by God. In the prophetic line of the various manifestations of temples, that would begin in the Garden of Eden, then after sin, at the gate of the Garden, then after the flood at altars unto Moses; the three primary waymarks are Moses, Christ and the one hundred and forty-four thousand.

Құдай киелі шатыр-ғибадатхананы тұрғызу үшін пайдаланған адал қызметші Мұса болды, бірақ Бас діни қызметкер әрі Елші ретінде Мәсіхтің қызметші Мұсадан даңқы артық. Мұсаның киелі шатыр-ғибадатханасынан бастап, Сүлейменнің ғибадатханасына, Ирод қырық алты жыл бойы қайта жөндеген ғибадатханаға, 46 хромосомасы бар адам ғибадатханасына және 1798 жылдан 1844 жылға дейінгі Миллерит ғибадатханасына дейінгі әрбір үйдің бәрін Құдай салды. Ғибадатханалардың әртүрлі көріністерінің пайғамбарлық желісінде, ол Едем бағында басталып, содан кейін күнәдан соң Бағдың қақпасында, одан кейін топан судан соң құрбандық үстелдерінде Мұсаға дейін жалғасады; үш негізгі белес — Мұса, Мәсіх және жүз қырық төрт мың.

Moses and Christ represent the alpha and omega of ancient Israel, and together they represent the combination of humanity and Divinity, which is also represented by the one hundred and forty-four thousand. At the arrival of the third angel, in Revelation chapter eleven, John is told to measure the temple, and at the arrival of that same angel at 9/11, John is told to measure the temple again. In both cases he is told to leave off the courtyard of 1,260 days. In 2023, the same angel arrived, and God’s people are now called to measure the temple. The 1,260 days, or three days and a half ended in 2023, and from that point until just before the Sunday law the temple is to be raised. 2024 marked the laying of the foundations, and it saw the rebellion manifested as a group which “despised the day of small things,” protesting Miller’s identification of the symbol that establishes the vision.

Мұса мен Мәсіх ежелгі Исраилдің альфасы мен омегасын бейнелейді, әрі екеуі бірге адамзат пен Құдайлықтың қосылысын білдіреді; бұл қосылыс сондай-ақ жүз қырық төрт мың арқылы да бейнеленеді. Үшінші періште келген кезде, Аян кітабының он бірінші тарауында, Жоханға ғибадатхананы өлшеу бұйырылады, ал сол бір періште 9/11-де келгенде, Жоханға ғибадатхананы қайтадан өлшеу бұйырылады. Екі жағдайда да оған 1,260 күндік сыртқы ауланы қалдыру айтылған. 2023 жылы сол бір періште келді, енді Құдай халқы ғибадатхананы өлшеуге шақырылып отыр. 1,260 күн, немесе үш жарым күн, 2023 жылы аяқталды, әрі сол сәттен бастап жексенбілік заңның дәл алдындағы уақытқа дейін ғибадатхана көтеріліп тұрғызылуға тиіс. 2024 жыл іргетастың қалануын белгіледі, әрі онда аянды бекітетін нышанның Миллер жасаған айқындауын теріске шығарып, “болмашы істердің күнін менсінбеген” топ ретінде бүлік көрініс тапты.

> Moreover the word of the Lord came unto me, saying, The hands of Zerubbabel have laid the foundation of this house; his hands shall also finish it; and thou shalt know that the Lord of hosts hath sent me unto you. For who hath despised the day of small things? for they shall rejoice, and shall see the plummet in the hand of Zerubbabel with those seven; they are the eyes of the Lord, which run to and fro through the whole earth. Zechariah 4:8–10.

> Сондай-ақ Жаратқан Иенің сөзі маған келіп, былай деді: «Осы үйдің іргетасын Зоробабелдің қолдары қалаған; оны оның қолдары тағы да аяқтайды; сонда Әскерлер Иесі Жаратқан Иенің мені сендерге жібергенін білетін боласыңдар. Өйткені болмашы бастамалар күнін кім менсінбей қарады? Себебі олар қуанып, Зоробабелдің қолындағы тіктеуішті, сол жетеуімен бірге, көреді; олар — бүкіл жер жүзін шарлап жүретін Жаратқан Иенің көздері». Зәкәрия 4:8–10.

To reject Miller’s identification that it is Rome that establishes the vision, is to reject the foundations, and it is “to despise the day of small things.” The Millerite movement was the alpha movement of the first and second angels’ and the movement of the one hundred and forty-four thousand is the omega movement of the third angel. It is twenty-two times more powerful than the alpha. In this prophetic sense the foundations of the Millerite movement is “the day of small things.” To despise any foundational truth represented upon Habakkuk’s two tables, is to die, for the vision that is established in verse fourteen of Daniel eleven is the same vision Solomon identified.

Римнің аянды орнықтыратыны жөніндегі Миллердің айқындауын теріске шығару — іргетастарды теріске шығару, әрі бұл «болмашы істердің күнін менсінбеу» болып табылады. Миллерит қозғалысы бірінші және екінші періштелердің альфа-қозғалысы болды, ал жүз қырық төрт мыңның қозғалысы — үшінші періштенің омега-қозғалысы. Ол альфадан жиырма екі есе қуаттырақ. Осы пайғамбарлық мағынада Миллерит қозғалысының іргетастары «болмашы істердің күні» болып табылады. Хабаққұқтың екі кестесінде бейнеленген қандай да бір іргетастық шындықты менсінбеу — өлу деген сөз, өйткені Даниял 11-тараудың он төртінші аятында орнықтырылған аян — Сүлеймен айқындаған сол аянның өзі.

> Where there is no vision, the people perish: but he that keepeth the law, happy is he. Proverbs 29:18.

> Аян жоқ жерде халық бұзылады; ал заңды сақтайтын адам бақытты. Нақыл сөздер 29:18.

The capstone vision is marvelous, for it identifies that the foundational cornerstone is also the capstone, but with twenty-two times more power. The alpha foundational test of 2024 was the external intellectual sealing message and the omega temple test of 2026 is the internal spiritual sealing message. One identifies the image and mark of the beast and the other the image and mark of God. That omega internal test is represented by the two symbols of Miller’s dream that must be defined in the context of the events of the latter days. What is the storehouse? and what is the meat?

Тәжтас жөніндегі аян ғажайып, өйткені ол іргетастың бұрыш тасы да тәжтас екенін, бірақ жиырма екі есе көбірек күшпен екенін айқындайды. 2024 жылдың альфа іргетастық сынағы — сыртқы зияткерлік мөрлеу хабары, ал 2026 жылдың омега ғибадатхана сынағы — ішкі рухани мөрлеу хабары. Бірі аңның бейнесі мен таңбасын, ал екіншісі Құдайдың бейнесі мен таңбасын айқындайды. Сол омега ішкі сынақ соңғы күндердегі оқиғалардың мәнмәтінінде анықталуға тиіс Миллердің түсіндегі екі нышан арқылы бейнеленген. Қойма деген не? Ал азық деген не?

We will continue these things in the next article.

Бұл мәселелерді келесі мақалада жалғастырамыз.

A Jewish marriage in Jesus’ time unfolded in three major phases, often spread over months or a year. The first step was the legal marriage, called the betrothal, at which point the marriage is legally established, but the bride and groom remain separated, while the groom returned to his father’s house to prepare a place for his bride. This is why Mary, Joseph’s wife was called his wife, even before they lived together. Unfaithfulness in this period of time was considered adultery.

Исаның заманындағы яһудилердің некесі, көп жағдайда айлар бойына не бір жылға созылып, үш негізгі кезеңде жүзеге асатын. Бірінші қадам — атастыру деп аталатын заңды неке; осы сәтте неке заңды түрде бекітілетін, бірақ қалыңдық пен күйеу жігіт бөлек қалатын, ал күйеу жігіт қалыңдығына орын дайындау үшін әкесінің үйіне қайтып баратын. Міне, сондықтан да Мәриям Жүсіппен бірге тұрмағанға дейін-ақ Жүсіптің әйелі деп аталды. Осы кезеңдегі опасыздық неке адалдығын бұзу деп есептелетін.

The waiting period was uncertain and could be days, weeks or months. The uncertainty is an essential element of the parable. The father might wait for up to a year, to confirm the brides celibacy. The groom did not announce the exact day or hour of his return, for it was his father’s decision to decide when, so the bride knew the wedding was coming—but not when. This uncertainty was intentional, and until the father commanded the groom to go and get his bride everything involved tarried.

Күту мерзімі белгісіз еді және ол күндерге, апталарға не айларға созылуы мүмкін болатын. Бұл белгісіздік астарлы әңгіменің ажырамас маңызды бөлігі болып табылады. Қалыңдықтың пәктігін растау үшін, әкесі бір жылға дейін күтуі мүмкін еді. Күйеужігіт өз қайтып келуінің нақты күнін де, сағатын да жарияламады, өйткені оның қашан болатынын шешу — әкесінің еркінде еді; сондықтан қалыңдық тойдың болатынын білді, бірақ қашан болатынын білмеді. Бұл белгісіздік әдейі сақталды, әрі әке күйеужігітке барып, қалыңдығын алып келуді бұйырғанға дейін, іске қатыстының бәрі кешеуілдеп тұрды.

When the father said, “go and get your bride,” the groom would come at night, with friends, shouting and blowing a trumpet. It would always occur at night to avoid travelling long distances in the heat of the day, which can be oppressive in land of Israel. Torches and oil were required, for there were no street lights, and the procession could last hours. The actual ritual expression in the ancient Hebrew marriages that was proclaimed during the processions was, “Behold the bridegroom cometh!”

Әкесі: «Барып, қалыңдығыңды алып кел», — дегенде, күйеу жігіт түнде достарымен бірге айқайлап, керней тартып келетін. Бұл әрдайым түнде болатын, өйткені Исраил жерінде күннің ыстығында, қинап жіберетін аптапта, алыс жол жүруден сақтану қажет еді. Алау мен май керек болатын, себебі көшеде шамдар жоқ еді, әрі шеру бірнеше сағатқа созылуы мүмкін еді. Ежелгі еврей некелерінде шерулер кезінде жарияланатын ғұрыптық сөзбе-сөз үндеу: «Міне, күйеу жігіт келе жатыр!» — болатын.

The virgins (bridesmaids) in the parable were not random women, they were the bride’s attendants, waiting with her, expected to join the procession, and responsible to be ready at any hour and to carry their own oil to light the path to the groom’s house. The torches burned fast, so it was a necessity to bring extra oil, in case of a long journey. There was no communal sharing of the oil.

Мысалдағы қыздар (қалыңдық жолдастары) кез келген әйелдер емес еді; олар қалыңдықтың қасындағы күтушілер болып, онымен бірге күтіп тұрған, шеруге қосылады деп күтілетін және қай сағатта болса да дайын болуға, сондай-ақ күйеу жігіттің үйіне апарар жолды жарықтандыру үшін өз майларын алып жүруге міндетті болған. Шырақтар тез жанып таусылатын, сондықтан жол ұзаққа созылып кетуі мүмкін болған жағдайда, артық май алып келу қажеттілік еді. Майды ортақтасып бөлісу болған жоқ.

The delay is normal in the ancient procession and marriage and was not a problem culturally. Delays were expected, and falling asleep was normal. The distinction is not in the sleeping, but in the preparation, not the wakefulness. The foolish virgins didn’t plan for a delay as the wise ones did. Everyone would sleep for the period from the legal betrothal to the consummation may take a year.

Ежелгі шеру мен неке рәсімінде кешігу қалыпты нәрсе болған және мәдени тұрғыдан мәселе саналмаған. Кешігулер күтілетін, ал ұйықтап қалу да қалыпты еді. Айырмашылық ұйықтауда емес, сергектікте емес, дайындықта. Ақылсыз қыздар дана қыздар сияқты кешігу болатынын ескеріп, соған алдын ала қамданбады. Заңды атастырудан некенің толық жүзеге асуына дейінгі кезең бір жылға дейін созылуы мүмкін болғандықтан, бұл мерзімде бәрі де ұйықтайтын еді.

Once the procession reached the groom’s house, the marriage feast began and the door was shut permanently and late arrivals were not admitted. This was not cruelty—it was custom, for anyone knocking later after the door was shut meant they were not part of the procession.

Шеру күйеу жігіттің үйіне жеткен соң, неке тойы басталды да, есік біржола жабылды, әрі кешігіп келгендер кіргізілмеді. Бұл қатыгездік емес еді — бұл дәстүр болатын, өйткені есік жабылғаннан кейін келіп, қаққан кез келген адам олардың шерудің құрамында болмағанын білдіретін.

Jesus wasn’t inventing imagery, and He provided no explanation of this parable as He often did. He did not need to provide an explanation, for all these cultural details were fully understood by His audience. Jesus was identifying a literal Eastern marriage, not abstraction.

Иса бейнелі суреттеуді ойдан шығарып тұрған жоқ еді, әрі Ол бұл астарлы әңгіменің түсіндірмесін, Өзі жиі істейтіні сияқты, берген жоқ. Оған түсіндірме беру қажет те емес еді, өйткені осы мәдени сипаттардың бәрі Оның тыңдаушыларына толық түсінікті болатын. Иса абстракцияны емес, Шығыстағы нақты неке рәсімін көрсетіп тұрған еді.

The details are upheld fully from the Hebrew testimony, as well as the historians of the Roman and Greek periods.

Бұл егжей-тегжейлер еврей куәлігінің негізінде, сондай-ақ Рим және грек дәуірлерінің тарихшыларының жазбаларында толық расталады.

The Mishnah (2nd century AD, but preserving pre-70 AD Temple-era customs)

Мишна (б.з. II ғасыры, бірақ б.з. 70 жылына дейінгі Ғибадатхана дәуірінің салт-дәстүрлерін сақтаған)

The Talmud (later compilation, but quoting earlier practice)

Талмуд (кейінгі жинақ, бірақ ертеректегі тәжірибеден дәйексөз келтіреді)

Josephus (1st century Jewish historian)

Иосиф Флавий (I ғасырдағы еврей тарихшысы)

Rabbinic wedding liturgy and legal discussions

Раввиндік неке литургиясы және құқықтық талқылаулар

Greco-Roman observers of Judea

Яһудеяның грек-римдік бақылаушылары

Josephus does not give a neat “wedding manual,” but the legal and cultural details he assumes align exactly with the Mishnah/Talmud descriptions. The Mishnah is the key source.

Иосиф Флавий реттелген «неке жөніндегі нұсқаулық» бермейді, бірақ оның жорамалдайтын құқықтық әрі мәдени егжей-тегжейлері Мишна мен Талмудтағы сипаттамалармен дәлме-дәл сәйкес келеді. Негізгі дереккөз — Мишна.

The parable landed so hard on a 1st-century Jewish listener, for nothing in Matthew 25 needed explaining. The midnight arrival was normal, the lamps and oil were obvious necessities, and a delay between the legal marriage betrothal and the midnight procession was expected, and the shut door was standard operating procedure! The virgins who were excluded, were ashamed, and to the Jewish audience of Jesus’ period, the foolish virgin’s shame was absolutely deserved. Fully knowing the ritual, Jesus’ audience would have no sympathy for the foolish virgins, for everyone knew the preparation was an absolute responsibility for any virgin that was asked to be in the procession. These truths were so obvious to the Jewish audience that Jesus never needed to provide any explanation of the parable.

Бұл астарлы әңгіме I ғасырдағы яһуди тыңдаушысына соншалықты қатты әсер етті, өйткені Матай 25-тағы еш нәрсе түсіндіруді қажет етпейтін. Түн ортасында келу қалыпты жағдай еді, шамдар мен май айқын қажеттілік болатын, ал заңды неке қиюға арналған атастыру мен түн ортасындағы шеру арасындағы кідіріс күтілетін нәрсе еді, әрі жабылған есік те қалыпты тәртіп болатын! Сыртта қалған қыздар ұятқа қалды, және Иса дәуіріндегі яһуди аудиториясы үшін ақылсыз қыздың ұяты мүлде орынды еді. Жоралғыны толық білетін Иса тыңдаушылары ақылсыз қыздарға ешқандай жанашырлық танытпас еді, өйткені шеруге қатысуға шақырылған кез келген қыз үшін дайындық жасау — бұл мүлде бұлжымас жауапкершілік екенін жұрттың бәрі білетін. Бұл шындықтар яһуди аудиториясы үшін соншалықты айқын болғандықтан, Исаға астарлы әңгіменің ешқандай түсіндірмесін берудің қажеті болмады.

Back to Articles