Article

# The Book of Daniel - Number Three

Даниял кітабы — Үшінші нөмір

Double Visions

Қос аяндар

Author

Jeff Pippenger

Published

November 25, 2023

Formats

PDF
Word
Song MP3

We are currently addressing the “seven times” of Leviticus twenty-six in the book of Daniel. It is hidden to those who have chosen to close their eyes, but it is there for those who wish to see. We will begin in Daniel chapter eight, and verse thirteen.

Қазіргі уақытта біз Даниял кітабындағы Леуіліктер жиырма алтыншы тараудағы «жеті мезгілді» қарастырып отырмыз. Көздерін жұмуға өздері таңдағандардан бұл жасырын, бірақ көруді қалайтындар үшін ол сонда бар. Біз Даниял кітабының сегізінші тарауының он үшінші аятынан бастаймыз.

> Then I heard one saint speaking, and another saint said unto that certain saint which spake, How long shall be the vision concerning the daily sacrifice, and the transgression of desolation, to give both the sanctuary and the host to be trodden under foot? Daniel 8:13.

> Сонда мен бір әулиенің сөйлеп тұрғанын естідім; және әлгі сөйлеп тұрған белгілі бір әулиеге басқа бір әулие: «Күн сайынғы құрбандыққа, қаңыратып-жоятын заңсыздыққа қатысты, киелі орынды да, жасақты да тапталуға беру жөніндегі аян қашанға дейін созылады?» — деді. Даниял 8:13.

The verse begins with the word “then,” and is making a distinction between the vision of prophetic history Daniel has just seen in the previous ten verses. Verse one and two of the chapter, identify the year when Daniel received the vision and also that he received it by the Ulai river. From verse three to verse twelve, he “sees” the vision of prophetic history. “Then” he “hears” a heavenly dialogue consisting of a question and an answer. In verse fifteen, he begins to seek what the vision of prophetic history that he had just “seen” represented. It is essential to recognize the distinction between the vision that Daniel “saw” in verses three through twelve, and the heavenly dialogue, which he “heard”—for they are two different visions.

Аят “сонда” деген сөзбен басталады және Даниял алдыңғы он аятта жаңа ғана көрген пайғамбарлық тарихтың көрінісінен оны айырып көрсетеді. Тараудың бірінші және екінші аяттары Даниял бұл аянды қай жылы қабылдағанын, сондай-ақ оны Ұлай өзенінің бойында қабылдағанын көрсетеді. Үшінші аяттан он екінші аятқа дейін ол пайғамбарлық тарихтың көрінісін “көреді”. “Сонда” ол сұрақ пен жауаптан тұратын көктегі сұхбатты “естиді”. Он бесінші аятта ол жаңа ғана “көрген” пайғамбарлық тарих көрінісінің нені білдіретінін іздей бастайды. Даниял үшінші аяттан он екінші аятқа дейін “көрген” аян мен ол “естіген” көктегі сұхбаттың арасындағы айырмашылықты тану аса маңызды, өйткені бұлар екі түрлі аян.

> But blessed are your eyes, for they see: and your ears, for they hear. Matthew 13:16.

> Ал көздерің бақытты, өйткені көреді; құлақтарың бақытты, өйткені естиді. Матай 13:16.

The question in verse thirteen is, “How long shall be the vision,” and the word translated as “vision” is a different Hebrew word than the word translated as “vision” in verse sixteen.

Он үшінші аяттағы сұрақ: «Көрініс қанша уақытқа созылады?» — деген сұрақ, ал мұнда «көрініс» деп аударылған сөз он алтыншы аяттағы «көрініс» деп аударылған сөзден өзге бір еврей сөзі болып табылады.

> And I heard a man’s voice between the banks of Ulai, which called, and said, Gabriel, make this man to understand the vision. Daniel 8:16.

> Сонда мен Ұлайдың жағаларының арасынан бір адамның дауысын естідім; ол шақырып: «Ғабриел, мына адамға осы аянды түсіндір»,—деді. Даниял 8:16.

By translating two different Hebrew words into the English word “vision,” the “seven times” of Leviticus twenty-six, became “hidden in plain sight”. Biblical students who are satisfied to simply skim the surface consider these two different Hebrew words as the same word, but they do so at their own peril.

Екі түрлі еврей сөзін ағылшын тіліндегі “vision” деген бір сөзбен аударудың салдарынан, Леуіліктер кітабының жиырма алтыншы тарауындағы “жеті уақыт” “көз алдында тұрып-ақ жасырылған” болды. Киелі кітапты тек үстірт шолып шығумен ғана қанағаттанатын зерттеушілер бұл екі түрлі еврей сөзін бір сөз деп санайды, бірақ мұны олар өз қауіп-қатеріне барып істейді.

> “To skim over the surface will do little good. Thoughtful investigation and earnest, taxing study are required to comprehend it. There are truths in the word which are like veins of precious ore concealed beneath the surface. By digging for them, as the man digs for gold and silver, the hidden treasures are discovered. Be sure that the evidence of truth is in the Scripture itself. One scripture is the key to unlock other scriptures. The rich and hidden meaning is unfolded by the Holy Spirit of God, making plain the word to our understanding: ‘The entrance of Thy words giveth light; it giveth understanding unto the simple.’” Fundamentals of Christian Education, 390.

> «Үстіртін шолып шығудың пайдасы аз болады. Оны ұғыну үшін байыпты зерттеу мен шын ықыласты, күш салуды талап ететін оқу қажет. Сөзде жер бетінің астына жасырылған қымбат кен тамырларындай ақиқаттар бар. Адам алтын мен күмісті қалай қазып іздесе, солай оларды қазып іздегенде, жасырын қазыналар ашылады. Ақиқаттың дәлелі Киелі Жазбаның өзінде екеніне нық сеніңіз. Бір аят өзге аяттардың сырын ашатын кілт болып табылады. Бай да жасырын мағына Құдайдың Киелі Рухы арқылы ашылып, Сөзді түсінуімізге айқын етеді: “Сенің сөздеріңнің ашылуы нұр береді; қарапайымдарға түсінік береді.”» Fundamentals of Christian Education, 390.

We are informed that “every fact has its bearing” in the Word of God, and if we choose to ignore the fact there are two different Hebrew words translated as “vision” in chapter eight, we are responsible for inflicting Laodicean blindness upon ourselves. The old adage is, “there are none so blind as those who will not see.”

Бізге Құдай Сөзінде «әрбір фактінің өз орны бар» екені хабарланған, ал егер сегізінші тарауда «аян» деп аударылған екі түрлі еврей сөзі бар деген фактіні елемеуді таңдасақ, онда біз өзімізге Лаодикеялық соқырлықты өз қолымызбен таңамыз. Ежелгі нақылда былай делінеді: «көруді қаламайтындардай соқыр ешкім жоқ».

> “The Bible contains all the principles that men need to understand in order to be fitted either for this life or for the life to come. And these principles may be understood by all. No one with a spirit to appreciate its teaching can read a single passage from the Bible without gaining from it some helpful thought. But the most valuable teaching of the Bible is not to be gained by occasional or disconnected study. Its great system of truth is not so presented as to be discerned by the hasty or careless reader. Many of its treasures lie far beneath the surface, and can be obtained only by diligent research and continuous effort. The truths that go to make up the great whole must be searched out and gathered up, ‘here a little, and there a little.’ Isaiah 28:10.

> «Киелі кітапта адамдарға осы өмірге не келер өмірге лайық етілу үшін түсінулері қажет барлық қағидалар қамтылған. Және бұл қағидаларды бәрі де түсіне алады. Оның тәлімін бағалайтын рухы бар ешкім Киелі кітаптан бір ғана үзіндіні оқып, одан өзіне пайдалы бір ой алмай қала алмайды. Бірақ Киелі кітаптың ең құнды тәлімі кездейсоқ не жүйесіз зерттеу арқылы игерілмейді. Оның ұлы ақиқаттар жүйесі асығыс не ұқыпсыз оқырманға аңғарылатындай етіп берілмеген. Оның көптеген қазыналары беткі қабаттың әлдеқайда тереңінде жатыр, әрі оларға тек ынталы ізденіс пен үздіксіз күш-жігер арқылы ғана қол жеткізуге болады. Сол ұлы тұтастықты құрайтын ақиқаттар ‘аз-аздан мұнда, аз-аздан онда’ ізделіп, жиналуға тиіс». Ишая 28:10.

> “When thus searched out and brought together, they will be found to be perfectly fitted to one another. Each Gospel is a supplement to the others, every prophecy an explanation of another, every truth a development of some other truth. The types of the Jewish economy are made plain by the gospel. Every principle in the word of God has its place, every fact its bearing. And the complete structure, in design and execution, bears testimony to its Author. Such a structure no mind but that of the Infinite could conceive or fashion.” Education, 123.

> «Осылайша зерттеліп, бір жерге жинақталғанда, олардың бір-біріне мінсіз сай келетіні анықталады. Әрбір Ізгі хабар басқаларына толықтыру болады, әрбір пайғамбарлық екіншісінің түсіндірмесі, әрбір ақиқат басқа бір ақиқаттың дамуы болып табылады. Яһуди тәлім-тәртібінің рәміздік бейнелері Ізгі хабар арқылы айқындалады. Құдай сөзіндегі әрбір ұстанымның өз орны, әрбір фактінің өз мәні бар. Ал толық құрылым, ниеті мен жүзеге асырылуында, Өз Авторы туралы куәлік етеді. Мұндай құрылымды Шексіздің санасынан басқа ешбір ақыл neither ойлап таба да, жасап шығара да алмас еді». Education, 123.

The word “vision” occurs ten times in Daniel chapter eight, but those ten times consist of two different Hebrew words, and the meanings of those words are not the same. If they meant the same thing, Daniel would have only used one of those words in each of the ten occurrences. Daniel wrote two words, for each of those two words possess their own meanings, and one represents a vision Daniel “saw”, and the other a vision he “heard”. In verse thirteen, the word translated as “vision” is châzôn, and it means “a sight”, or “a vision”, “a dream” or “an oracle”. I call it the “vision of prophetic history” based upon its definition and on how Daniel employs it.

«Көру» сөзі Даниял кітабының сегізінші тарауында он рет кездеседі, бірақ сол он қолданыс екі түрлі еврей сөзіне жатады, әрі ол сөздердің мағыналары бірдей емес. Егер олардың мағынасы бір болса, Даниял сол он қолданыстың әрқайсысында сол сөздердің біреуін ғана қолданар еді. Даниял екі сөзді жазды, өйткені ол екі сөздің әрқайсысының өзіне тән мағынасы бар, және олардың бірі Даниялдың «көрген» аянын, ал екіншісі оның «естіген» аянын білдіреді. Он үшінші аятта «көру» деп аударылған сөз — châzôn, және ол «көрініс», немесе «аян», «түс» не «оракул» дегенді білдіреді. Мен оның анықтамасына және Даниялдың оны қалай қолданатынына сүйеніп, оны «пайғамбарлық тарихтың аяны» деп атаймын.

In verse one, of Daniel chapter eight, Daniel says “a vision appeared unto me,” and in verse two he twice states that he “saw in a vision.” Then in verse thirteen, the question is raised of “how long shall be the vision.” All of those usages are the Hebrew word “châzôn.” Then in verse fifteen, we come to perhaps the most important time Daniel used that very same word, for he says, “when I”…“had seen the vision and sought for the meaning.” After Daniel had seen the châzôn vision, he wanted to understand what it meant. This is a fact that has great bearing on the hiding of the “seven times” of Leviticus twenty-six in the chapter.

Даниял кітабының сегізінші тарауының бірінші аятында Даниял: «маған бір аян көрінді»,— дейді; ал екінші аятта ол екі рет «аян ішінде көрдім» деп мәлімдейді. Содан кейін он үшінші аятта: «Аян қанша уақытқа созылады?» деген сұрақ қойылады. Осы қолданыстардың бәрі еврей тіліндегі «châzôn» сөзі болып табылады. Содан соң он бесінші аятқа келеміз; бұл, бәлкім, Даниялдың дәл сол сөзді қолданған ең маңызды жері, өйткені ол: «мен»... «аянды көріп, оның мәнін іздедім»,— дейді. Даниял châzôn аянды көргеннен кейін, оның нені білдіретінін түсінгісі келді. Бұл — Леуіліктер кітабының жиырма алтыншы тарауындағы «жеті уақыттың» осы тарауда жасырылуына зор қатысы бар шындық.

He also uses the word châzôn in verses seventeen and twenty-six. The word “vision” appears ten times in Daniel chapter eight, and the word châzôn represents seven of those occurrences. Daniel uses the other Hebrew word that is translated as “vision” four times. The other Hebrew word is mar’eh, and means “appearance”.

Ол сондай-ақ он жетінші және жиырма алтыншы аяттарда châzôn сөзін қолданады. «Көру» деген сөз Даниял кітабының сегізінші тарауында он рет кездеседі, және сол қолданыстардың жетеуін châzôn сөзі білдіреді. Даниял «көру» деп аударылатын басқа еврей сөзін төрт рет қолданады. Ол басқа еврей сөзі — mar’eh, және оның мағынасы «көрініс».

Châzôn is found seven times in Daniel chapter eight, and mar’eh is found four times, and together they represent the ten times the English word “vision” occurs in Daniel chapter eight. Seven plus four is eleven, for one of the times Daniel employed the word mar’eh, it was translated just as it is defined, for in verse fifteen, when Daniel “sought for the meaning” of the châzôn vision of prophetic history, there “stood before” him “as the appearance of a man.” The word “appearance” is mar’eh. Therefore, mar’eh is used by Daniel four times in Daniel eight, and it is translated once in agreement with its primary definition of “appearance,” and the other three times it is translated as “vision.”

Châzôn Даниял кітабының сегізінші тарауында жеті рет кездеседі, ал mar’eh төрт рет кездеседі; осы екеуі бірігіп, Даниял кітабының сегізінші тарауында ағылшын тіліндегі “vision” сөзінің он рет қолданылуын білдіреді. Жетіге төртеуді қосқанда он бір болады, өйткені Даниял mar’eh сөзін қолданған орындардың бірінде ол өзінің анықтамасына дәл сәйкес аударылған; себебі он бесінші аятта Даниял пайғамбарлық тарихтың châzôn аянының “мағынасын іздегенде”, оның алдында “адамға ұқсас біреу тұрды”. Мұндағы “ұқсас” сөзі — mar’eh. Сондықтан Даниял Даниял кітабының сегізінші тарауында mar’eh сөзін төрт рет қолданады, және оның бір реті “appearance” деген негізгі анықтамасына сәйкес аударылады, ал қалған үш реті “vision” деп аударылады.

I am not suggesting any criticism of the men who translated the King James Bible. It needs to be noted though, that in verse thirteen, is found the only added word in the King James Bible (sacrifice), that inspiration states definitively, “does not belong to the text.” Inspiration further states that the added word had been “added by human wisdom.” In the very same chapter, two different Hebrew words are both translated as the same English word. The reason it is essential to recognize the distinction between these two words is profoundly important.

Мен Кинг Джеймс Киелі кітабын аударған адамдарға қандай да бір сын айтып тұрған жоқпын. Алайда он үшінші аятта Кинг Джеймс Киелі кітабындағы жалғыз қосылған сөздің (құрбандық) бар екені атап өтілуі тиіс; шабыт оның “мәтінге жатпайтынын” анық мәлімдейді. Бұдан әрі шабыт бұл қосылған сөздің “адамдық даналықпен қосылғанын” айтады. Дәл сол тараудың өзінде екі түрлі еврей сөзі бірдей ағылшын сөзімен аударылған. Осы екі сөздің арасындағы айырмашылықты танудың неге соншалықты маңызды екенінің себебі аса терең мәнге ие.

> And it came to pass, when I, even I Daniel, had seen the vision, and sought for the meaning, then, behold, there stood before me as the appearance of a man. And I heard a man’s voice between the banks of Ulai, which called, and said, Gabriel, make this man to understand the vision. Daniel 8:15, 16.

> Мен, дәл өзім Даниял, сол аянды көріп, оның мәнін ұғынуға ұмтылғанымда, міне, алдымда адам кейпіне ұқсас біреу тұрды. Сонда мен Улайдың жағалары арасынан бір адамның дауысын естідім; ол шақырып: «Ғабриел, бұл адамға аянды ұқтыр»,— деді. Даниял 8:15, 16.

As Daniel “sought for the meaning” of the “châzôn vision” which he had just “seen,” Christ informs Gabriel to “make” Daniel to understand the “mar’eh vision” which he had just “heard”. Daniel wanted to understand the vision of prophetic history, but Christ, who had been identified in verse thirteen as Palmoni (that certain saint which spake), instructed Gabriel to make Daniel understand the “mar’eh vision”, not the “châzôn vision”. In verses fifteen and sixteen, the stated purpose for Gabriel is that he is to make Daniel understand the “mar’eh vision”, which is the word translated as “vision” which means “appearance,” not the vision of prophetic history which Daniel wanted to understand. Without recognizing Gabriel’s job assignment, the “seven times” of Leviticus twenty-six is hidden in plain sight.

Даниял жаңа ғана өзі «көрген» «châzôn аянын» «мәнін түсінуге» ұмтылған кезде, Мәсіх Жебірейілге Даниялға жаңа ғана өзі «естіген» «mar’eh аянын» түсіндіруді бұйырады. Даниял пайғамбарлық тарихтың аянын түсінгісі келді, бірақ он үшінші аятта Палмони (сөйлеген әлгі белгілі қасиетті жан) деп анықталған Мәсіх Жебірейілге Даниялға «châzôn аянын» емес, «mar’eh аянын» түсіндіруді тапсырды. Он бесінші және он алтыншы аяттарда Жебірейілдің белгіленген мақсаты — Даниялға «mar’eh аянын» түсіндіру; бұл «аян» деп аударылған, «сыртқы көрініс» дегенді білдіретін сөз, Даниял түсінгісі келген пайғамбарлық тарихтың аяны емес. Жебірейілдің өзіне жүктелген міндетін мойындамайынша, Леуіліктер жиырма алтыншы тараудағы «жеті уақыт» көз алдында тұрып-ақ жасырын қалады.

In verse twenty-six both Hebrew words that are translated as “vision” are located in the same verse, and the verse becomes one of the primary keys to opening the truth of Daniel’s testimony of the “seven times.”

Жиырма алтыншы аятта «аян» деп аударылған еврейше екі сөздің екеуі де сол бір аяттың өзінде орналасқан, әрі бұл аят Даниялдың «жеті уақыт» туралы куәлігінің ақиқатын ашатын басты кілттердің біріне айналады.

> And the vision of the evening and the morning which was told is true: wherefore shut thou up the vision; for it shall be for many days. Daniel 8:26.

> Ал айтылған кеш пен таң туралы аян шындық; сондықтан аянды жасырып қой, өйткені ол көп күндерге арналған. Даниял 8:26.

In verse twenty-six, the “vision of the evening and mornings” is the mar’eh vision, meaning “appearance”, but the vision that was to be “shut up,” is the châzôn vision of prophetic history. The expression “evening and mornings” is what isolates and identifies the distinction between the two visions. It does so with another illustration of the human factor in producing the Bible. The human factor consisted of both the prophets that recorded the words of the Bible, but also of those that translated the Bible. The Bible, as with Christ, represents a combination of divinity and humanity. That humanity descended down through history, from Adam after he sinned to those who recorded and translated the Bible. Christ and the Bible are both the Word of God, and the Word of God’s is pure, for the divinity of the combination always overruled any limitations that existed in the flesh.

Жиырма алтыншы аятта «кештер мен таңдар туралы аян» — mar’eh аяны, яғни «көрініс» дегенді білдіреді, ал «мөрленуге» тиіс болған аян — пайғамбарлық тарихтың châzôn аяны. «Кештер мен таңдар» деген тіркес осы екі аянның арасындағы айырмашылықты даралап, айқындап береді. Мұны ол Киелі кітаптың жазылуындағы адамдық фактордың тағы бір мысалы арқылы жүзеге асырады. Адамдық фактор Киелі кітаптың сөздерін жазып қалдырған пайғамбарлардан ғана емес, сонымен бірге Киелі кітапты аударғандардан да тұрды. Киелі кітап, Мәсіх сияқты, құдайлық пен адамдықтың қосындысын білдіреді. Сол адамдық табиғат тарих бойымен, Адам ата күнә жасағаннан кейінгі кезден бастап, Киелі кітапты жазып қалдырғандар мен аударғандарға дейін жалғаса түсті. Мәсіх те, Киелі кітап та — Құдай Сөзі, әрі Құдай Сөзі таза, өйткені бұл қосындыдағы құдайлық әрдайым тәнде болған қандай да бір шектеулердің бәрінен үстем болды.

> Paul, a servant of Jesus Christ, called to be an apostle, separated unto the gospel of God, (Which he had promised afore by his prophets in the holy scriptures,) Concerning his Son Jesus Christ our Lord, which was made of the seed of David according to the flesh. Romans 1:1–3.

> Иса Мәсіхтің қызметшісі, елші болуға шақырылған, Құдайдың Ізгі хабары үшін бөлініп қойылған Пауыл, (Ол осы Ізгі хабарды киелі жазбаларда Өз пайғамбарлары арқылы алдын ала уәде еткен еді,) Оның Ұлы — тәні бойынша Дәуіттің ұрпағынан болған Иеміз Иса Мәсіх туралы. Римдіктерге 1:1–3.

The expression “evening and morning” is found repeatedly in God’s Word, and it is always translated as “evening and morning,” as it is in verse twenty-six, and as it is so often translated in the creation story in Genesis that repeatedly states, “and the evening and the morning were….” In fact, and every fact has its bearing (and this fact is essential to understand), the only place in the Bible that the expression “evening and morning” is not translated as “evening and morning” (as it is in verse twenty-six), is in verse fourteen of Daniel eight. There, and only there in God’s Word the phrase “evening and morning” is translated as simply “days.”

«Кеш пен таң» деген тіркес Құдай Сөзінде қайта-қайта кездеседі, әрі ол әрдайым «кеш пен таң» деп аударылады; жиырма алтыншы аятта да солай, сондай-ақ Жаратылыс кітабындағы жаратылыс туралы баяндауда да қайта-қайта: «кеш болды, таң атты…» деп берілетіні сияқты. Шынында да, әрбір фактінің өз орны бар (ал бұл фактіні түсіну аса маңызды), Киелі кітаптағы «кеш пен таң» деген тіркес «кеш пен таң» деп аударылмайтын жалғыз жер (жиырма алтыншы аяттағыдай емес) — Даниял кітабының сегізінші тарауындағы он төртінші аят. Дәл сол жерде, әрі Құдай Сөзіндегі тек сол жерде ғана, «кеш пен таң» деген тіркес жай ғана «күндер» деп аударылған.

> And he said unto me, Unto two thousand and three hundred days; then shall the sanctuary be cleansed. Daniel 8:14.

> Сонда ол маған: «Екі мың үш жүз кеш пен таңға дейін; содан кейін қасиетті орын тазарады»,— деді. Даниял 8:14.

Twelve verses later, in the same chapter of Daniel, the Hebrew phrase “evening and morning” is translated as it always is; but in the verse that is the central pillar and foundation of Adventism, the phrase is simply translated as “days.” What influence led the translators of the King James Bible to make such a glaring contradiction? They had translated the phrase in verse twenty-six in agreement with every other occurrence of the phrase in the rest of the Bible. But twelve verses before verse twenty-six, in verse fourteen, their humanity placed a special distinction upon the answer to the question of verse thirteen. And the question of verse thirteen, included the one word (sacrifice), that was not to be added to the Bible. God wanted verse fourteen, to stand out in a very profound and distinctive way. In doing so, he also identified what Gabriel was instructed to make Daniel understand.

Он екі аяттан кейін, Даниялдың сол тарауында, еврейше «кеш және таң» деген тіркес әрдайым қалай аударылса, солай аударылған; бірақ Адвентизмнің өзекті тірегі мен іргетасы болып тұрған аятта бұл тіркес жай ғана «күндер» деп аударылған. King James Інжілінің аудармашыларын осындай өрескел қайшылық жасауға қандай ықпал итермеледі? Олар жиырма алтыншы аяттағы бұл тіркесті Киелі кітаптың өзге барлық жерлеріндегі қолданысымен үйлесімді түрде аударған еді. Бірақ жиырма алтыншы аяттан он екі аят бұрын, он төртінші аятта, олардың адами болмысы он үшінші аяттағы сұрақтың жауабына ерекше айырма дарытты. Ал он үшінші аяттағы сұрақтың құрамына Киелі кітапқа қосылмауға тиіс болған бір сөз — (құрбандық) — енгізілген еді. Құдай он төртінші аяттың аса терең әрі айрықша түрде ерекшеленіп тұруын қалады. Осылай ете отырып, Ол сондай-ақ Жәбірейілге Даниялға ұғындыру тапсырылған нәрсенің не екенін де айқындады.

In verse sixteen, Jesus commanded Gabriel to make Daniel understand the mar’eh vision, in spite of the fact that Daniel was seeking to understand the châzôn vision of prophetic history. Verse twenty-six says the “vision of the evenings and mornings which was told” was “true.” The châzôn vision had been a prophetic “sight”, but the mar’eh vision was “told,” for it had been spoken. It had been spoken in verse fourteen when Palmoni said “unto two thousand and three hundred evenings and mornings; then shall the sanctuary be cleansed.” Verse twenty-six, employs the expression “evening and mornings,” as it identifies it as the vision that had been “spoken” to identify the distinction between the two visions in Daniel chapter eight. The vision of prophetic history that Daniel had “seen”, and that Daniel wished to understand, was different from the vision that was “spoken” which Daniel had “heard”. More importantly, the vision that Daniel “heard” was the vision that Gabriel was to give Daniel understanding of.

Он алтыншы аятта Иса, Даниял пайғамбарлық тарихтың châzôn аянын түсінуге ұмтылып жүргеніне қарамастан, Жәбірейілге Даниялға mar’eh аянын ұғындыруды бұйырды. Жиырма алтыншы аятта «айтылған кештер мен таңдардың аяны» «ақиқат» делінеді. châzôn аяны пайғамбарлық «көрініс» болған, ал mar’eh аяны «айтылған» болды, өйткені ол ауызша айтылған еді. Ол он төртінші аятта Пальмонидің: «екі мың үш жүз кеш пен таңға дейін; содан кейін қасиетті орын тазарады»,— деп айтқан сөзінде білдірілген болатын. Жиырма алтыншы аятта «кештер мен таңдар» деген тіркес қолданылып, оның «айтылған» аян екені көрсетіледі; мұның өзі Даниял кітабының сегізінші тарауындағы осы екі аянның арасындағы айырмашылықты айқындау үшін берілген. Даниял «көрген» және түсінгісі келген пайғамбарлық тарих аяны, Даниял «естіген» әрі «айтылған» аяннан бөлек еді. Ең маңыздысы, Даниял «естіген» аян — Жәбірейіл Даниялға ұғындыруға тиіс болған аян еді.

The humanity that participated in creating the Holy Bible recorded the word “vision” ten times in Daniel chapter eight, and in so doing it hid the distinction of a vision that was “seen” and another vision that was “heard”. In doing so, it obscured the emphasis that identifies that Christ’s intent was for Daniel to understand the vision he had “heard”, above understanding the vision he had “seen”. We can now consider what Gabriel does in order to fulfill his job assignment.

Қасиетті Киелі кітапты жазуға қатысқан адамзат Даниял кітабының сегізінші тарауында «аян» сөзін он рет тіркеп, сол арқылы «көрілген» бір аян мен «естілген» басқа бір аянның арасындағы айырмашылықты жасырды. Осылай ету арқылы, олар Мәсіхтің Даниялдың «көрген» аянынан гөрі, оның «естілген» аянды түсінуін қалаған ниетін айқындайтын екпінді көмескіледі. Енді Ғабриелдің өзіне тапсырылған міндетті орындау үшін не істейтінін қарастыра аламыз.

> So he came near where I stood: and when he came, I was afraid, and fell upon my face: but he said unto me, Understand, O son of man: for at the time of the end shall be the vision. Now as he was speaking with me, I was in a deep sleep on my face toward the ground: but he touched me, and set me upright. And he said, Behold, I will make thee know what shall be in the last end of the indignation: for at the time appointed the end shall be. Daniel 8:17–19.

> Сонда ол мен тұрған жерге таяп келді; ал ол келгенде, мен қорқып, жүзіммен жерге құладым. Бірақ ол маған: «Түсін, ей, адам ұлы, өйткені бұл аян ақырғы уақытқа қатысты», — деді. Ол менімен сөйлесіп тұрған кезде, мен жүзіммен жерге қарап, терең ұйқыға кеттім; бірақ ол маған қолын тигізіп, мені тік тұрғызды. Сосын ол былай деді: «Міне, қаһардың соңғы кезеңінде не болатынын саған білдіремін; өйткені ақыр заман белгіленген уақытта болады». Даниял 8:17–19.

Gabriel now begins his work of making Daniel to understand the vision of the twenty-three hundred evenings and mornings, which is true. He first informs him that the vision of prophetic history, the châzôn vision, would be at the “time of the end.” Then, while Daniel was in a prophetic sleep, Gabriel touched Daniel and set him upright. He informs him “I will make thee know.”

Енді Жәбірейіл Даниялға ақиқат болып табылатын екі мың үш жүз кеш пен таң туралы көріністі түсіндіру ісін бастайды. Әуелі ол оған пайғамбарлық тарихтың көрінісі — châzôn көрінісі — «ақыр заманға» қатысты болатынын хабарлайды. Содан кейін, Даниял пайғамбарлық ұйқыда жатқанда, Жәбірейіл оған қолын тигізіп, оны тік тұрғызды. Ол оған: «Саған білдіремін», — дейді.

That is what Palmoni (Christ), had told Gabriel to do, when he said, “Gabriel, make this man to understand the mar’eh vision” of the evening and mornings. Gabriel says that he will make Daniel “know what shall be in the last end of the indignation.” There it is! There is the “seven times” of Leviticus twenty-six! It is hidden by the very prophetic technique which Gabriel had led the prophets repeatedly to testify to and employ in their writings! That technique is “line upon line, here a little and there a little”.

Палмонидің (Мәсіхтің) Жәбірейілге: «Жәбірейіл, осы адамға кештер мен таңдар туралы mar’eh көрінісін ұқтыр», — дегенде, соны істеуді бұйырғаны осы еді. Жәбірейіл Даниялға: «ашудың соңғы кезеңінде не болатынын» білдіретінін айтады. Міне, осы! Леуіліктер кітабының жиырма алтыншы тарауындағы «жеті уақыт» осы! Ол дәл Жәбірейіл пайғамбарларды қайта-қайта куәлік етуге және өз жазбаларында қолдануға жетелеген пайғамбарлық тәсілдің өзімен жасырылған! Бұл тәсіл — «үстіне үстіне жол, мұнда азғана, анда азғана».

In the book “Thoughts on Daniel and the Revelation”, by Uriah Smith (which all Adventists, and even their neighbors, should be familiar with), Smith comments on verses seventeen to nineteen of Daniel chapter eight:

Урия Смиттің «Даниял мен Аян туралы ойлар» атты кітабында (онымен барлық адвентистер, тіпті олардың көршілері де таныс болуы тиіс) Смит Даниял кітабының сегізінші тарауының он жетіден он тоғызыншы аяттарына қатысты былай деп түсініктеме береді:

> “With a general statement that at the time appointed the end shall be, and that he will make him to know what shall be in the last end of the indignation, he enters upon an interpretation of the vision. The indignation must be understood to cover a period of time. What time? God told his people Israel that he would pour upon them his indignation for their wickedness; and thus he gave directions concerning the ‘profane wicked prince of Israel:’ ‘Remove the diadem, and take off the crown. . . . I will overturn, overturn, overturn it: and it shall be no more, until he come whose right it is; and I will give it him.’ Ezekiel 21:25–27, 31.

> «Белгіленген уақытта ақырдың болатыны туралы және қаһардың соңғы шегінде не болатынын оған білдіретіні туралы жалпы мәлімдеме жасап, ол аянды түсіндіруге кіріседі. Қаһар белгілі бір уақыт кезеңін қамтитын ұғым ретінде түсінілуге тиіс. Қандай уақыт? Құдай Өзінің халқы Исраилге олардың зұлымдығы үшін Өз қаһарын төгетінін айтты; сөйтіп Ол “Исраилдің арамза зұлым әміршісі” жөнінде нұсқау берді: “Тәжді алып таста да, тәжді шешіп ал.... Мен оны төңкеремін, төңкеремін, төңкеремін; және заңды иесі келмейінше, ол енді болмайды; Мен оны соған беремін”. Езекиел 21:25–27, 31.»

> “Here is the period of God’s indignation against his covenant people; the period during which the sanctuary and host are to be trodden under foot. The diadem was removed, and the crown taken off, when Israel was subjected to the kingdom of Babylon. It was overturned again by the Medes and Persians, again by the Grecians, again by the Romans, corresponding to the three times the word is repeated by the prophet. The Jews then, having rejected Christ, were soon scattered abroad over the face of the earth; and spiritual Israel has taken the place of the literal seed; but they are in subjection to earthly powers, and will be till the throne of David is again set up,—till He who is its rightful heir, the Messiah, the Prince of peace, shall come, and then it will be given him. Then the indignation will have ceased. What shall take place in the last end of this period, the angel is now to make known to Daniel.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 201, 202.

> «Міне, бұл — Құдайдың Өзінің келісімдегі халқына қарсы қаһарының кезеңі; осы кезеңде қасиетті орын мен жасақ тапталуға тиіс. Исраил Бабыл патшалығына бағындырылған кезде, тәжді білдіретін баскиім алынып, тәж түсірілді. Ол пайғамбар сөзді үш рет қайталағанына сәйкес, әуелі Мидиялықтар мен Парсылар арқылы, кейін Гректер арқылы, тағы да Римдіктер арқылы қайта-қайта төңкерілді. Сонан соң яһудилер Мәсіхті қабылдамай тастағаннан кейін, көп ұзамай жер жүзінің түкпір-түкпіріне бытырап кетті; ал рухани Исраил тәндік ұрпақтың орнын басты; бірақ олар жердегі биліктерге тәуелді күйде, Дәуіттің тағы қайта орнатылғанға дейін, — оның заңды мұрагері, Мәсіх, Тыныштық Әміршісі келіп, тақ Оған берілгенге дейін, — солай бола береді. Сонда қаһар тоқтайды. Енді періште Даниялға осы кезеңнің ақырғы соңында не болатынын білдірмек». Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 201, 202.

The “indignation” that Smith is identifying, began when Manasseh was carried to Babylon by the Assyrians in 677 BC. Unfortunately, Smith takes Zedekiah’s overthrow in 586 BC and assigns that as the starting point of the period of the “indignation” of verse nineteen. Smith simply does not address what it means that the verse states “the last end of the indignation.” He treats it as simply “indignation,” though if there is a “last end” of the indignation, grammar and logic demand that there is also at minimum a “first end” of the indignation. Smith knew the seventy years of captivity began with the first attack of Nebuchadnezzar against Jehoiakim in 606 BC, but determined the starting for the period of the indignation was the third of Nebuchadnezzar’s attacks, which was carried out against Zedekiah, the last Judean king.

Смит айқындап отырған «қаһар» Манасенің б.з.д. 677 жылы ассириялықтар тарапынан Бабылға алып кетілуінен басталды. Өкінішке қарай, Смит б.з.д. 586 жылы Седекияхтың тақтан құлатылуын алып, оны он тоғызыншы аяттағы «қаһар» кезеңінің бастапқы нүктесі ретінде белгілейді. Смит аяттағы «қаһардың ақырғы соңы» дегеннің нені білдіретінін мүлде қарастырмайды. Ол мұны жай ғана «қаһар» ретінде қабылдайды; алайда егер қаһардың «ақырғы соңы» бар болса, онда грамматика мен логика кем дегенде қаһардың «алғашқы соңы» да бар екенін талап етеді. Смит жетпіс жылдық тұтқындық б.з.д. 606 жылы Набуходоносордың Ехоякимге қарсы жасаған алғашқы шабуылынан басталғанын білді, бірақ соған қарамастан қаһар кезеңінің басталуын Набуходоносордың Яһуданың соңғы патшасы Седекияхқа қарсы жүзеге асырған үшінші шабуылынан деп белгіледі.

> “Though we have a more minute account of his [Daniel’s] early life than is recorded of that of any other prophet, yet his birth and lineage are left in complete obscurity, except that he was of the royal line, probably of the house of David, which had at this time become very numerous. He first appears as one of the noble captives of Judah, in the first year of Nebuchadnezzar, king of Babylon, at the commencement of the seventy years’ captivity, BC 606. Jeremiah and Habakkuk were yet uttering their prophecies. Ezekiel commenced soon after, and a little later, Obadiah; but both these finished their work years before the close of the long and brilliant career of Daniel. Three prophets only succeeded him, Haggai and Zechariah, who exercised the prophetic office for a brief period contemporaneously, BC 520–518, and Malachi, the last of the Old Testament prophets, who flourished a little season about BC 397.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 19.

> «Бізде оның [Даниялдың] ерте өмірі туралы басқа кез келген пайғамбардікінен гөрі егжей-тегжейлірек мәлімет бар болғанымен, оның патшалық әулеттен, бәлкім, осы уақытқа қарай өте көбейіп кеткен Дәуіт үйінен шыққаны болмаса, туған тегі мен шыққан әулеті мүлде беймәлім күйінде қалдырылған. Ол алғаш рет Яһуданың асыл тұқымды тұтқындарының бірі ретінде, Бабыл патшасы Набуходоносордың билігінің бірінші жылында, б.з.д. 606 жылы жетпіс жылдық тұтқындықтың басында көрінеді. Еремия мен Аббақұқ әлі де өз пайғамбарлықтарын айтып жатқан еді. Езекиел көп ұзамай, ал сәл кейінірек Обадия бастады; бірақ бұлардың екеуі де өз қызметін Даниялдың ұзақ та даңқты қызмет жолы аяқталудан талай жыл бұрын тәмамдады. Одан кейін тек үш пайғамбар ғана келді: б.з.д. 520–518 жылдары қысқа мерзім бойы бір мезгілде пайғамбарлық қызмет атқарған Хаггай мен Зәкәрия, және Ескі Өсиет пайғамбарларының соңғысы Малахи, ол б.з.д. 397 жылдың шамасында аз ғана уақыт қызмет етті». Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 19.

Smith correctly identified the “indignation” of verse nineteen as a period of time. He correctly identified the period as the treading down of the sanctuary and host in agreement with Daniel chapter eight verse thirteen, and he correctly identified the ending point as October 22, 1844.

Смит он тоғызыншы аяттағы «қаһарды» уақыт кезеңі ретінде дұрыс анықтады. Ол бұл кезеңді Даниял кітабының сегізінші тарауының он үшінші аятына сәйкес киелі орын мен әскердің тапталу кезеңі ретінде дұрыс анықтады, сондай-ақ оның аяқталу нүктесін 1844 жылғы 22 қазан деп дұрыс белгіледі.

Smith was partially correct, but missed the truth by doing what was the characteristic of his prophetic applications. He allowed history to guide his interpretation of the prophetic word, instead of allowing the prophetic word to guide his understanding of history. If we allow the Bible to define prophetic history, we then have the correct information to approach history.

Смит ішінара дұрыс болды, бірақ өзіне тән пайғамбарлық қолдануларының сипатына сай әрекет етіп, шындықтан ауытқыды. Ол пайғамбарлық сөзді түсіндіруде тарихтың өзіне бағыт беруіне жол берді, ал оның орнына тарихты түсінуді пайғамбарлық сөздің өзі бағыттауға тиіс еді. Егер біз пайғамбарлық тарихты Киелі кітаптың өзі айқындауына жол берсек, онда тарихқа келуде дұрыс мәліметке ие боламыз.

The Bible teaches that by whom a man is overcome, he is that man’s servant.

Киелі кітапта адамның кімнен жеңілсе, соның құлы болатыны үйретіледі.

> While they promise them liberty, they themselves are the servants of corruption: for of whom a man is overcome, of the same is he brought in bondage. 2 Peter 2:19.

> Олар өздеріне еркіндік уәде еткенмен, өздері бұзылудың құлдары; өйткені адам кімнен жеңілсе, соған құлдыққа түседі. 2 Петір 2:19.

Manasseh was taken captive to Babylon in 677 BC. It is there that Judah was overcome and brought into bondage. This is the starting point that is represented on both the 1843 and the 1850 charts, which Sister White endorses as correct. Smith starts the treading down of Daniel chapter eight, and verse thirteen with Zedekiah, the last of Judah’s kings. Zedekiah was the end of a progressive judgment and not the beginning. Sister White identifies that Manasseh’s captivity in Babylon was an “earnest” of what was to come. An “earnest” is a down payment, and marks the beginning of a purchase that has other payments to follow.

Манасе б.з.д. 677 жылы Бабылға тұтқынға әкетілді. Яһуданың жеңіліске ұшырап, құлдыққа түсірілуі дәл сол жерде басталды. Бұл — 1843 және 1850 жылдардағы екі кестеде де көрсетілген бастау нүктесі; сол кестелерді Уайт апай дұрыс деп құптайды. Смит Даниял кітабының сегізінші тарауының он үшінші аятына қатысты тапталуды Яһуданың соңғы патшасы Седекиядан бастайды. Седекия үдемелі соттың бастауы емес, соңы болды. Уайт апай Манасенің Бабылдағы тұтқындығы алда болатын нәрсенің «кепілі» болғанын айқындайды. «Кепіл» — алғашқы жарна, әрі соңынан өзге төлемдері жалғасатын бір сатып алудың басталуын білдіреді.

> “Faithfully the prophets continued their warnings and their exhortations; fearlessly they spoke to Manasseh and to his people; but the messages were scorned; backsliding Judah would not heed. As an earnest of what would befall the people should they continue impenitent, the Lord permitted their king to be captured by a band of Assyrian soldiers, who ‘bound him with fetters, and carried him to Babylon,’ their temporary capital. This affliction brought the king to his senses; ‘he besought the Lord his God, and humbled himself greatly before the God of his fathers, and prayed unto Him: and He was entreated of him, and heard his supplication, and brought him again to Jerusalem into his kingdom. Then Manasseh knew that the Lord He was God.’ 2 Chronicles 33:11–13. But this repentance, remarkable though it was, came too late to save the kingdom from the corrupting influence of years of idolatrous practices. Many had stumbled and fallen, never again to rise.” Prophets and Kings, 382.

> «Пайғамбарлар өз ескертулері мен насихаттарын адалдықпен жалғастыра берді; олар Манасаға да, оның халқына да қорықпастан сөйледі; бірақ бұл хабарлар менсінілмеді; кері тайған Яһуда құлақ аспады. Халық егер тәубеге келмеген күйінде қала берсе, олардың басына не түсетінінің айқын белгісі ретінде, Жаратқан Ие олардың патшасының ассириялық әскерлер тобының қолына түсуіне жол берді; олар “оны кісендеп, уақытша астаналары болған Бабылға алып кетті”. Осы қасірет патшаны есін жиғызды; “сонда ол өз Құдайы Жаратқан Иеге жалбарынып, ата-бабаларының Құдайының алдында қатты кішірейді, Оған сиынды: сонда Ол оның тілегін қабыл алып, жалбарынуын естіп, оны қайтадан Иерусалимге, өз патшалығына алып келді. Сонда Манаса Жаратқан Иенің Құдай екенін білді”. 2 Шежірелер 33:11–13. Алайда бұл тәубе, қаншалықты айрықша болғанымен, патшалықты ұзақ жылдар бойғы пұтқа табынушылық әдеттердің бұзғыш ықпалынан құтқару үшін тым кеш келді. Көптеген адамдар сүрініп, құлап, ендігәрі қайта тұра алмады». Prophets and Kings, 382.

Manasseh marked the “down payment” that began the “curse” of the “seven times,” which was the last “indignation,” for the “first indignation,” had already begun when the northern kingdom was taken into captivity in 723 BC. Then at Jehoiakim’s overthrow, when Daniel was carried into captivity, the seventy years of captivity that Jeremiah identified began in 606 BC. Two kings after Jehoiakim, Jerusalem was destroyed and the last Judean king, Zedekiah, watched as his sons were slain before him, then he had his eyes gouged out and was carried captive into Babylon.

Манасе “жеті уақыттың” “қарғысының” басталуындағы “алғашқы жарнаны” белгіледі; бұл соңғы “қаһар” еді, өйткені “алғашқы қаһар” б.з.д. 723 жылы солтүстік патшалық тұтқындыққа әкетілген кезде-ақ басталып қойған болатын. Содан кейін, Даниел тұтқындыққа әкетілген Жоақымның тақтан құлатылуы кезінде, Еремия көрсеткен жетпіс жылдық тұтқындық б.з.д. 606 жылы басталды. Жоақымнан кейінгі екі патшадан соң Иерусалим қирады, ал Яһуданың соңғы патшасы Седекия өз ұлдарының өз көз алдында өлтірілгенін көрді, содан кейін оның көздері ойылып алынып, өзі Бабылға тұтқын ретінде әкетілді.

Smith assigned the entire progressive judgment to Zedekiah and employed the judgment of Zedekiah as the proof text for his supposition. The judgment of Zedekiah, who was the “wicked and profane prince,” did identify that the crown of Judah was to be removed until Christ came to set up a kingdom. Smith said, “they are in subjection to earthly powers, and will be till the throne of David is again set up,—till He who is its rightful heir, the Messiah, the Prince of peace, shall come, and then it will be given him.” On October 22, 1844, in fulfillment of Daniel chapter seven, and verses thirteen and fourteen, Christ, represented as the Son of man, came before the Father to receive a kingdom.

Смит бүкіл үдемелі сотты Седекияға теліп, өзінің жорамалын дәлелдейтін мәтін ретінде Седекияға шығарылған үкімді қолданды. «Зұлым әрі арамдалған әмірші» болған Седекияға шығарылған үкім, Яһуданың тәжі Мәсіх патшалық орнату үшін келгенге дейін алынуға тиіс екенін расында да айқындады. Смит былай деді: «олар жердегі биліктерге бағыныштылықта, әрі Дәуіттің тағы қайтадан орнатылғанға дейін,—оның заңды мұрагері, Мәсіх, Тыныштық Әміршісі келгенге дейін, солай бола береді, ал сонда ол Оған беріледі». 1844 жылғы 22 қазанда, Даниял кітабының жетінші тарауының он үшінші және он төртінші аяттарының орындалуымен, Адам Ұлы ретінде бейнеленген Мәсіх патшалықты қабылдау үшін Әкенің алдына келді.

> I saw in the night visions, and, behold, one like the Son of man came with the clouds of heaven, and came to the Ancient of days, and they brought him near before him. And there was given him dominion, and glory, and a kingdom, that all people, nations, and languages, should serve him: his dominion is an everlasting dominion, which shall not pass away, and his kingdom that which shall not be destroyed. Daniel 7:13, 14.

> Мен түнгі аяндарда көрдім: міне, көктің бұлттарымен Адам Ұлына ұқсас Біреу келіп, Ежелгі Күндерге жетті; және Оны Оның алдына алып келді. Сонда Оған билік, даңқ және патшалық берілді, сондықтан барлық халықтар, ұлттар және тілдер Оған қызмет етсін; Оның билігі — өтіп кетпейтін мәңгілік билік, әрі Оның патшалығы — жойылмайтын патшалық. Даниял 7:13, 14.

Sister White confirms that Daniel chapter seven, and verses thirteen and fourteen were fulfilled on October 22, 1844.

Уайт ханым Даниял кітабының жетінші тарауындағы он үшінші және он төртінші аяттар 1844 жылғы 22 қазанда орындалғанын растайды.

> “The coming of Christ as our high priest to the most holy place, for the cleansing of the sanctuary, brought to view in Daniel 8:14; the coming of the Son of man to the Ancient of Days, as presented in Daniel 7:13; and the coming of the Lord to His temple, foretold by Malachi, are descriptions of the same event; and this is also represented by the coming of the bridegroom to the marriage, described by Christ in the parable of the ten virgins, of Matthew 25.” The Great Controversy, 426.

> «Мәсіхтің біздің Ұлы Діни Қызметкеріміз ретінде қасиетті орынды тазарту үшін Ең Қасиетті орынға келуі, Даниял 8:14-те көрсетілгендей; Адам Ұлының Ежелгі Күндер Иесіне келуі, Даниял 7:13-те баяндалғандай; және Жаратқан Иенің Өз ғибадатханасына келуі, Малахи арқылы алдын ала айтылғандай, — бәрі бір оқиғаның сипаттамалары; әрі бұл сондай-ақ Мәсіхтің Матай 25-тегі он қыз туралы астарлы әңгімесінде суреттелген күйеу жігіттің неке тойына келуі арқылы да бейнеленген». Ұлы күрес, 426.

Smith did not address the key element of the “last end of the indignation.” He avoided the biblical principle that identified that Judah was overcome in the time of Manasseh, and that the captivity which began two kings before Zedekiah, also represented that Judah was already in subjection to Babylon, before Zedekiah met his fate. With these blatant omissions, he still stated, “here is the period of God’s indignation against his covenant people; the period during which the sanctuary and host are to be trodden under foot.” He therefore, directly associates “the period of God’s indignation” with Daniel chapter eight, and verse thirteen’s question of “how long.” The answer in verse fourteen, was until October 22, 1844.

Смит «қаһардың ақырғы соңының» шешуші қырын қарастырған жоқ. Ол Яһуданың Манасенің заманында жеңіліске ұшырағанын айқындап берген Киелі кітаптағы қағиданы айналып өтті; сондай-ақ Седекиядан екі патша бұрын басталған тұтқындық та, Седекия өз тағдырына ұшырамай тұрып-ақ Яһуданың Бабылға бағыныштылыққа түсіп қойғанын білдіретін еді. Осындай өрескел елемеулерге қарамастан, ол бәрібір: «міне, бұл — Құдайдың Өзінің келісім халқыңа деген қаһарының мерзімі; осы мерзім бойы киелі орын мен әскер аяқ асты етілетін кезең», — деп мәлімдеді. Сондықтан ол «Құдайдың қаһарының мерзімін» тікелей Даниял кітабының сегізінші тарауымен және он үшінші аяттағы «қанша уақытқа дейін?» деген сұрақпен байланыстырады. Он төртінші аяттағы жауап 1844 жылдың 22 қазанына дейін болды.

The scattering into Babylonian slavery was a progressive history beginning in 677 BC, and continuing until 1844. That period equates to twenty-five hundred and twenty years, which is of course the “seven times” of Leviticus twenty-six. The end of that period of time on October 22, 1844 provided Daniel with a second witness to the “mar’eh vision” of the twenty-three hundred evening and mornings.

Бабылдық құлдыққа бытырап таратылу тарихы б.з.д. 677 жылы басталып, 1844 жылға дейін жалғасты. Бұл кезең екі мың бес жүз жиырма жылға тең, ал бұл, әрине, Леуіліктер кітабының жиырма алтыншы тарауындағы «жеті уақыт» болып табылады. 1844 жылғы 22 қазанда сол уақыт кезеңінің аяқталуы Даниялға жиырма үш жүз кеш пен таң туралы «mar’eh vision»-ға екінші куәлік берді.

Gabriel was told to make Daniel understand that vision, and what Gabriel did was provide a second witness to the termination date of October 22, 1844. Not only did he provide a second witness to establish the date of the fulfillments of both time prophecies, but as Smith correctly pointed out, the period of time associated with the second witness to 1844, had been identified in verse thirteen, as the period that the sanctuary and host were to be trodden under foot. The question in verse thirteen is, “How long shall be the vision concerning the daily sacrifice, and the transgression of desolation, to give both the sanctuary and the host to be trodden under foot?” That period of time was the “seven times” of Leviticus twenty-six.

Жәбірейілге Даниялға сол аянды түсіндіру бұйырылды, ал Жәбірейілдің істегені — 1844 жылдың 22 қазаны деген аяқталу мерзіміне екінші куәлік беру болды. Ол екі уақыттық пайғамбарлықтың да орындалу мерзімін бекіту үшін екінші куәлік беріп қана қойған жоқ, сонымен бірге Смит дұрыс атап көрсеткендей, 1844 жылға қатысты сол екінші куәлікпен байланысқан уақыт кезеңі он үшінші аятта киелі орын мен жасақтың тапталуға берілу кезеңі ретінде анықталған еді. Он үшінші аяттағы сұрақ: «Күнделікті құрбандыққа және қаңыратып-жоятын заңсыздыққа қатысты аян қанша уақытқа созылады, сөйтіп киелі орын да, жасақ та тапталуға беріледі?» Сол уақыт кезеңі — Леуіліктер кітабының жиырма алтыншы тарауындағы «жеті уақыт» еді.

What Smith did not see, or avoided identifying, was that the “indignation” of verse nineteen, was the “last end” of that indignation. If there is a “last” then there is also a “first”, and Daniel identifies when the “first indignation” ended, in chapter eleven. He is identifying the papacy reigning during the Dark Ages, and he states that the papacy would prosper until the indignation was accomplished, or ended.

Смит көрмеген, не анықтаудан жалтарған нәрсе — он тоғызыншы аяттағы «қаһардың» сол қаһардың «соңғы ақыры» екендігі еді. Егер «соңғысы» бар болса, онда «біріншісі» де бар, әрі Даниел «бірінші қаһардың» қашан аяқталғанын он бірінші тарауда анық көрсетеді. Ол Қараңғы ғасырлар кезінде үстемдік еткен папалықты нұсқап отыр, әрі папалықтың қаһар жүзеге асқанша, немесе аяқталғанша, өркендей беретінін мәлімдейді.

> And the king shall do according to his will; and he shall exalt himself, and magnify himself above every god, and shall speak marvellous things against the God of gods, and shall prosper till the indignation be accomplished: for that that is determined shall be done. Daniel 11:36.

> Патша өз қалауынша әрекет етеді; ол өзін жоғары көтеріп, өзін әрбір құдайдан да ұлықтайды, әрі құдайлардың Құдайына қарсы таңғаларлық сөздер айтады, және қаһар аяқталғанша өркендейді; өйткені алдын ала белгіленген нәрсе орындалады. Даниял 11:36.

Verse thirty-six is widely understood to be the verse the apostle Paul paraphrases in his second letter to the Thessalonians.

Отыз алтыншы аяттың елші Пауылдың салоникалықтарға жазған екінші хатында мағынасына сай қайталап айтқан аят екені кеңінен мойындалады.

> Let no man deceive you by any means: for that day shall not come, except there come a falling away first, and that man of sin be revealed, the son of perdition; Who opposeth and exalteth himself above all that is called God, or that is worshipped; so that he as God sitteth in the temple of God, showing himself that he is God. 2 Thessalonians 2:3, 4.

> Ешкім сендерді ешқандай жолмен алдамасын; өйткені әуелі сенімнен тайу келмейінше, әрі күнә адамы, құрып кетудің ұлы, ашылып көрінбейінше, ол күн келмейді. Ол Құдай деп аталатынның бәріне немесе табынуға лайық деп саналатынның бәріне қарсы шығып, өзін олардан жоғары қояды; сөйтіп өзі Құдайдай болып, Құдайдың ғибадатханасында отырып, өзін Құдаймын деп көрсетеді. 2 Салониқалықтарға 2:3, 4.

Paul’s “man of sin” who is also “the son of perdition,” who “opposeth and exalteth himself above all that is called God, or that is worshipped,” is also the “king” who “shall do according to his will; and he shall exalt himself, and magnify himself above every god.” Both passages refer to the pope of Rome. Daniel writes that the pope would prosper, which means push forward, until the “indignation be accomplished.” The indignation in verse thirty-six had been “determined.” The word “determined” means “to wound”.

Пауылдың «күнә адамы», сондай-ақ «құрып кетудің ұлы», ол «Құдай деп аталатынның не табынатынның бәріне қарсы тұрып, өзін солардың бәрінен жоғары қоятын», сондай-ақ өз еркіне сай әрекет ететін және «өзін асқақтатып, өзін әрбір құдайдан жоғары көтеретін» «патша» да болып табылады. Екі үзінді де Рим папасына қатысты. Даниял папаның «қаһар аяқталғанша» өркендейтінін жазады, бұл ілгері басуды білдіреді. Отыз алтыншы аяттағы қаһар «белгіленген» еді. «Белгіленген» деген сөз «жаралау» дегенді білдіреді.

The papacy received its “deadly wound” in 1798, and at that point the “first indignation” was accomplished or terminated. The word “accomplish” means to end or cease. The end of “the indignation” in chapter eight, and verse nineteen identified the end of the period that the sanctuary and host were to be trampled down. It ended in 1844, but the “first” indignation ended in 1798.

Папалық билік 1798 жылы өзінің «өлімші жарасын» алды, және дәл сол кезде «алғашқы қаһар» орындалып, яғни аяқталды. «Орындалу» деген сөз аяқталу немесе тоқтау дегенді білдіреді. Сегізінші тараудың он тоғызыншы аятындағы «қаһардың» соңы киелі орын мен әскер тапталуға тиіс болған мерзімнің аяқталуын білдірді. Ол 1844 жылы аяқталды, бірақ «алғашқы» қаһар 1798 жылы аяқталды.

The “last indignation” ended in 1844, twenty-five hundred and twenty years after king Manasseh was carried to Babylon by the Assyrians in 677 BC. The “first” indignation ended in 1798, twenty-five hundred and twenty years after the northern kingdom of Israel was carried into slavery by the Assyrians in 723 BC.

«Соңғы ашу-ыза» б.з.д. 677 жылы Манасе патша ассириялықтар тарапынан Бабылға айдалып әкетілгеннен кейін екі мың бес жүз жиырма жыл өткен соң, 1844 жылы аяқталды. «Бірінші» ашу-ыза б.з.д. 723 жылы Исраилдің солтүстік патшалығы ассириялықтар тарапынан тұтқындыққа әкетілгеннен кейін екі мың бес жүз жиырма жыл өткен соң, 1798 жылы аяқталды.

There is more to say about the hidden “seven times” in the book of Daniel and we will address that in our next article.

Даниял кітабындағы жасырын «жеті уақыт» туралы айтарымыз әлі де бар, әрі бұған келесі мақаламызда тоқталамыз.

> “‘And unto the angel of the church of the Laodiceans write: These things saith the Amen, the faithful and true Witness, the beginning of the creation of God; I know thy works, that thou art neither cold nor hot: I would thou wert cold or hot. So then because thou art lukewarm, and neither cold nor hot, I will spew thee out of My mouth. Because thou sayest, I am rich, and increased with goods, and have need of nothing; and knowest not that thou art wretched, and miserable, and poor, and blind, and naked.’

> «Лаодикиядағы қауымның періштесіне былай деп жаз: міне, Аумин, сенімді әрі шынайы Куәгер, Құдай жаратылысының Бастауы мынаны айтады: сенің істеріңді білемін; сен neither cold nor hot емессің. Суық болсаң ғой, не ыстық болсаң ғой. Ендеше, сен жылы да емес, суық та емес, жылымық болғаның үшін, сені Аузымнан түкіріп тастаймын. Өйткені сен: “Мен баймын, дәулетке кенелдім, еш нәрсеге мұқтаж емеспін”,— дейсің; бірақ өзіңнің бейшара, аянышты, кедей, соқыр әрі жалаңаш екеніңді білмейсің».

> “The Lord here shows us that the message to be borne to His people by ministers whom He has called to warn the people is not a peace-and-safety message. It is not merely theoretical, but practical in every particular. The people of God are represented in the message to the Laodiceans as in a position of carnal security. They are at ease, believing themselves to be in an exalted condition of spiritual attainments. ‘Because thou sayest, I am rich, and increased with goods, and have need of nothing; and knowest not that thou art wretched, and miserable, and poor, and blind, and naked.’

> «Мұнда Жаратқан Ие бізге Өз халқын ескерту үшін Өзі шақырған қызметшілер арқылы халқына жеткізілуге тиісті хабардың тыныштық пен қауіпсіздік туралы хабар емес екенін көрсетеді. Ол тек теориялық қана емес, әрбір қырында іс жүзіндегі, практикалық хабар. Құдай халқы Лаодикиялықтарға арналған хабарда тәндік қауіпсіздік күйінде тұрғандар ретінде бейнеленген. Олар өздерін рухани жетістіктердің асқақ дәрежесіне жеттік деп сеніп, қамсыз күйде жүр. “Өйткені сен: Баймын, дәулетке кенелдім, еш нәрсеге мұқтаж емеспін, — дейсің; бірақ өзіңнің бейшара, аянышты, жарлы, соқыр әрі жалаңаш екеніңді білмейсің”».

> “What greater deception can come upon human minds than a confidence that they are right when they are all wrong! The message of the True Witness finds the people of God in a sad deception, yet honest in that deception. They know not that their condition is deplorable in the sight of God. While those addressed are flattering themselves that they are in an exalted spiritual condition, the message of the True Witness breaks their security by the startling denunciation of their true condition of spiritual blindness, poverty, and wretchedness. The testimony, so cutting and severe, cannot be a mistake, for it is the True Witness who speaks, and His testimony must be correct.” Testimonies, volume 3, 252.

> «Адам санасына, бәрі де қате бола тұра, өздерін дұрыс деп сендіретін нық сенімнен артық қандай алдау келуі мүмкін! Адал Куәгердің хабары Құдай халқын қайғылы алдану күйінде табады, дегенмен олар сол алдануда шынайы. Олар өз жағдайларының Құдай алдында мүшкіл екенін білмейді. Өзіне айтылғандар өздерін рухани тұрғыдан жоғары күйдеміз деп мақтап жүрген кезде, Адал Куәгердің хабары олардың рухани соқырлық, кедейлік және бейшаралық деген шынайы жағдайын үрейлі әшкерелеу арқылы олардың жалған қауіпсіздігін быт-шыт етеді. Осыншалықты өткір де қатал куәлік қате болуы мүмкін емес, өйткені сөйлеп тұрған — Адал Куәгер, ал Оның куәлігі міндетті түрде дұрыс». Testimonies, volume 3, 252.

Back to Articles