Article

# The Spirit of Prophecy: The Midnight Cry

វិញ្ញាណ​នៃ​ទំនាយ៖ សំឡេង​ហៅ​នៅ​ពាក់កណ្ដាល​អធ្រាត្រ

Habakkuk's Two Tables

តារាងពីររបស់ហាបាគុក

Author

Jeff Pippenger

Published

October 13, 2012

Formats

PDF
Word
Song MP3

A Word of Clarification

ពាក្យសម្រាប់ការបំភ្លឺឲ្យច្បាស់

Recently we began to prepare the transcription of Habakkuk’s Two Tables to be translated into the various languages represented on our website. The task of changing a spoken presentation into a written presentation is much more of a task than might be understood if one is not familiar with all the hoops that must be jumped through to turn a spoken presentation into a written presentation, along with the necessary problems of ultimately translating the material into the various languages on the website. We just started our copy-editing of the first of the ninety-five presentations and I discovered another hoop that we must also jump through. It has to do with the progressive development of this message from 1989 until our current history.

ថ្មីៗនេះ យើងបានចាប់ផ្តើមរៀបចំការចម្លងអត្ថបទនៃ «តារាងពីររបស់ហាបាគុក» ដើម្បីបកប្រែទៅជាភាសានានា ដែលត្រូវបានតំណាងនៅលើគេហទំព័ររបស់យើង។ ការបម្លែងបទបង្ហាញដែលបាននិយាយមួយឲ្យទៅជាបទបង្ហាញជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ គឺជាកិច្ចការដ៏លំបាកជាងដែលមនុស្សម្នាក់អាចយល់បាន ប្រសិនបើគាត់មិនស្គាល់នូវដំណាក់កាលស្មុគស្មាញទាំងអស់ដែលត្រូវឆ្លងកាត់ ដើម្បីបម្លែងបទបង្ហាញដែលបាននិយាយមួយឲ្យទៅជាបទបង្ហាញជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ ព្រមទាំងបញ្ហាចាំបាច់នានានៃការបកប្រែសម្ភារៈនោះនៅទីបំផុតទៅជាភាសានានានៅលើគេហទំព័រ។ យើងទើបតែចាប់ផ្តើមការកែសម្រួលអត្ថបទរបស់យើងសម្រាប់បទបង្ហាញទីមួយក្នុងចំណោមបទបង្ហាញទាំងកៅសិបប្រាំ ហើយខ្ញុំបានរកឃើញដំណាក់កាលស្មុគស្មាញមួយទៀតដែលយើងក៏ត្រូវឆ្លងកាត់ផងដែរ។ វាទាក់ទងនឹងការអភិវឌ្ឍជាបន្តបន្ទាប់នៃសារនេះ ចាប់ពីឆ្នាំ 1989 រហូតដល់ប្រវត្តិសាស្ត្របច្ចុប្បន្នរបស់យើង។

In the presentations of about fifteen years ago there were truths that were in their infant state of understanding. The first of those truths that I must clarify is the arrival of the second angel in Millerite history. I understood at that time that the second angel arrived when the Protestant churches began to close their doors against Miller’s presentation of the first angel’s message, in conjunction with the termination of the year 1843. William Miller worked upon a reckoning of time that he believed identified that the years of 1843 began on March 22, 1843 and ended on March 22, 1844. He had thought the three prophecies that ultimately were placed upon the two sacred charts would terminate in the year of 1843, and he believed that year ended on March 22, 1844. He was wrong on two points.

នៅក្នុងបទបង្ហាញនានាប្រហែលដប់ប្រាំឆ្នាំមុន មានសេចក្តីពិតខ្លះៗដែលនៅស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលទើបចាប់ផ្តើមនៃការយល់ដឹង។ សេចក្តីពិតដំបូងក្នុងចំណោមសេចក្តីពិតទាំងនោះ ដែលខ្ញុំត្រូវបញ្ជាក់ឲ្យច្បាស់ គឺការមកដល់នៃទេវតាទីពីរ នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ Millerite។ នៅពេលនោះ ខ្ញុំបានយល់ថា ទេវតាទីពីរបានមកដល់ នៅពេលដែលពួកជំនុំប្រូតេស្តង់បានចាប់ផ្តើមបិទទ្វាររបស់ខ្លួនប្រឆាំងនឹងការបង្ហាញរបស់ Miller អំពីសាររបស់ទេវតាទីមួយ ដោយភ្ជាប់ជាមួយនឹងការបញ្ចប់នៃឆ្នាំ 1843។ William Miller បានប្រើការគណនាពេលវេលាមួយ ដែលគាត់ជឿថាបានកំណត់បង្ហាញថា ឆ្នាំ 1843 បានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី 22 ខែមីនា ឆ្នាំ 1843 ហើយបានបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី 22 ខែមីនា ឆ្នាំ 1844។ គាត់បានគិតថា ព្រះបន្ទូលទំនាយទាំងបី ដែលនៅទីបំផុតត្រូវបានដាក់លើផ្ទាំងគំនូសបរិសុទ្ធទាំងពីរ នឹងត្រូវបញ្ចប់នៅក្នុងឆ្នាំ 1843 ហើយគាត់ជឿថា ឆ្នាំនោះបានបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី 22 ខែមីនា ឆ្នាំ 1844។ គាត់បានខុសលើចំណុចពីរ។

The three prophecies of the 1335 days of Daniel twelve, the 2520 years of the “seven times” of Leviticus twenty-six and the 2300 days of Daniel eight were understood by Miller to concluded in March of 1844. The Lord thereafter guided Samuel Snow to not only understand that the prophecies ended not in 1843, but 1844; but Snow also began to apply the Karite reckoning of time, that was not the time application Miller had been employing. Miller had been using the Rabbinic/equinox-based reckoning of time that based the year upon spring to spring.

ទំនាយ​ទាំង​បី គឺ ១៣៣៥ ថ្ងៃ នៃ ដានីយ៉ែល ១២, ២៥២០ ឆ្នាំ នៃ «ប្រាំពីរ​ដង» នៃ លេវីវិន័យ ២៦ និង ២៣០០ ថ្ងៃ នៃ ដានីយ៉ែល ៨ ត្រូវ​បាន​មីឡែរ​យល់​ថា បាន​បញ្ចប់​នៅ​ខែមីនា ឆ្នាំ ១៨៤៤។ បន្ទាប់​មក ព្រះអម្ចាស់​បាន​ដឹកនាំ​សាំយូអែល ស្នូ ឲ្យ​យល់​មិន​ត្រឹម​តែ​ថា ទំនាយ​ទាំង​នោះ​បាន​បញ្ចប់ មិន​មែន​នៅ ឆ្នាំ ១៨៤៣ ទេ ប៉ុន្តែ​នៅ ឆ្នាំ ១៨៤៤ ប៉ុណ្ណោះ​ទេ; ប៉ុន្តែ​ស្នូ​ក៏​បាន​ចាប់ផ្ដើម​អនុវត្ត​ការ​គណនា​ពេលវេលា​តាម​របៀប​ការ៉ាយិត​ផង​ដែរ ដែល​នោះ​មិន​មែន​ជា​វិធី​អនុវត្ត​ពេលវេលា​ដែល​មីឡែរ​បាន​ប្រើ​នោះ​ឡើយ។ មីឡែរ​បាន​ប្រើ​ការ​គណនា​ពេលវេលា​តាម​របៀប​រ៉ាប៊ីនិក/ផ្អែក​លើ​វិសុវត្ត ដែល​កំណត់​ឆ្នាំ​ពី​និទាឃរដូវ​មួយ​ទៅ​និទាឃរដូវ​មួយ។

When we were presenting Habakkuk’s Two Tables, we had not understood this historical reality and were using Miller’s experience to mark March 22, 1844 as the arrival of the second and the beginning of the tarrying time. I understood, and still do that the arrival of that angel corresponded to when the Protestants rejected Miller’s message of the first angel, and the following passage was my point of reference.

នៅពេលយើងកំពុងបង្ហាញ តារាងទាំងពីររបស់ហាបាគុក យើងមិនទាន់បានយល់អំពីការពិតប្រវត្តិសាស្ត្រនេះទេ ហើយកំពុងប្រើបទពិសោធន៍របស់មីល្លើរ ដើម្បីកំណត់ថ្ងៃទី 22 ខែមីនា ឆ្នាំ 1844 ថាជាការមកដល់របស់ទេវតាទីពីរ និងជាការចាប់ផ្តើមនៃពេលពន្យារនោះ។ ខ្ញុំបានយល់ ហើយនៅតែយល់ថា ការមកដល់របស់ទេវតានោះ ស្របគ្នានឹងពេលដែលពួកប្រូតេស្តង់បានបដិសេធសាររបស់មីល្លើរអំពីទេវតាទីមួយ ហើយអត្ថបទខាងក្រោមនេះគឺជាចំណុចយោងរបស់ខ្ញុំ។

> “In June, 1842, Mr. Miller gave his second course of lectures at the Casco Street church in Portland. I felt it a great privilege to attend these lectures; for I had fallen under discouragements, and did not feel prepared to meet my Saviour. This second course created much more excitement in the city than the first. With few exceptions, the different denominations closed the doors of their churches against Mr. Miller. Many discourses from the various pulpits sought to expose the alleged fanatical errors of the lecturer; but crowds of anxious listeners attended his meetings, and many were unable to enter the house. The congregations were unusually quiet and attentive.” Life Sketches, 27.

> «នៅខែមិថុនា ឆ្នាំ 1842 លោក Miller បានផ្ដល់សេចក្ដីបង្រៀនជាស៊េរីលើកទីពីររបស់លោក នៅព្រះវិហារផ្លូវ Casco ក្នុងទីក្រុង Portland។ ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថា វាជាឯកសិទ្ធិដ៏ធំមួយដែលបានចូលរួមស្ដាប់សេចក្ដីបង្រៀនទាំងនេះ ពីព្រោះខ្ញុំបានធ្លាក់ចូលក្នុងស្ថានភាពអស់សង្ឃឹម ហើយមិនមានអារម្មណ៍ថាខ្លួនបានត្រៀមខ្លួនរួចស្រេច ដើម្បីជួបព្រះអង្គសង្គ្រោះរបស់ខ្ញុំឡើយ។ សេចក្ដីបង្រៀនជាស៊េរីលើកទីពីរនេះបានបង្កឲ្យមានការរំភើបចិត្តនៅក្នុងទីក្រុងនេះខ្លាំងជាងលើកទីមួយជាច្រើន។ លើកលែងតែករណីមួយចំនួនតិចតួច និកាយផ្សេងៗបានបិទទ្វារព្រះវិហាររបស់ខ្លួនមិនឲ្យលោក Miller ចូល។ សេចក្ដីអធិប្បាយជាច្រើនពីវេទិកាអធិប្បាយផ្សេងៗ បានព្យាយាមលាតត្រដាងនូវកំហុសដែលត្រូវបានចោទថាជាការនិយមជ្រុលរបស់អ្នកបង្រៀនរូបនេះ; ប៉ុន្តែមហាជននៃអ្នកស្ដាប់ដែលព្រួយបារម្ភបានមកចូលរួមកិច្ចប្រជុំរបស់លោក ហើយមនុស្សជាច្រើនមិនអាចចូលទៅក្នុងអគារនោះបានឡើយ។ ក្រុមជំនុំទាំងឡាយមានភាពស្ងៀមស្ងាត់ និងយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងពិសេស»។ Life Sketches, 27.

I understood the closing of the doors to Miller’s message marked the beginning of the rejection of the first angel, and in agreement with Miller’s understanding of the Rabbinic/equinox-based reckoning of time I assumed that March 22, 1844 marked the conclusion of 1843. Miller’s presentation in Portland in June of 1842 is actually a waymark that identifies a progressive rejection that ultimately concluded on April 18, 1844, but at the time of the presentations we had not recognized Samuel Snow’s application of the Karaite reckoning of time.

ខ្ញុំបានយល់ថា ការបិទទ្វារចំពោះសាររបស់ Miller បានសម្គាល់ការចាប់ផ្តើមនៃការបដិសេធទេវតាទីមួយ ហើយដោយស្របតាមការយល់ដឹងរបស់ Miller អំពីការគណនាពេលវេលាតាមបែប Rabbinic/សមវិស្សុវកាល ខ្ញុំបានសន្មតថា ថ្ងៃទី 22 ខែមីនា ឆ្នាំ 1844 បានសម្គាល់ការបញ្ចប់នៃឆ្នាំ 1843។ ការបង្ហាញរបស់ Miller នៅ Portland ក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ 1842 តាមពិតទៅជាសញ្ញាសម្គាល់មួយ ដែលកំណត់អត្តសញ្ញាណការបដិសេធជាបន្តបន្ទាប់ ដែលនៅទីបំផុតបានបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី 18 ខែមេសា ឆ្នាំ 1844 ប៉ុន្តែនៅពេលនៃការបង្ហាញទាំងនោះ យើងមិនទាន់បានទទួលស្គាល់ការអនុវត្តរបស់ Samuel Snow ចំពោះការគណនាពេលវេលាតាមបែប Karaite នៅឡើយទេ។

In the first presentation we began to copy-edit I began to see that what was recorded at that time seems to contradict what we now teach. It does and it doesn’t. It is simply an emphasis upon the progressive arrival of the second angel, and also an illustration of the progressive unsealing of this message, as was the case also in Millerite history. This note of clarification should address those who have stumbled over our identification of April 19, 1844 as the first Millerite disappointment and what was taught in the past.

នៅក្នុងបទបង្ហាញទីមួយដែលយើងបានចាប់ផ្តើមកែសម្រួលអត្ថបទ ខ្ញុំបានចាប់ផ្តើមមើលឃើញថា អ្វីដែលត្រូវបានកត់ត្រាទុកនៅពេលនោះ ហាក់ដូចជាផ្ទុយនឹងអ្វីដែលយើងកំពុងបង្រៀនឥឡូវនេះ។ វាផ្ទុយផង ហើយក៏មិនផ្ទុយផងដែរ។ នេះគ្រាន់តែជាការសង្កត់ធ្ងន់ទៅលើការមកដល់ជាបន្តបន្ទាប់របស់ទេវតាទីពីរ ហើយក៏ជាការបង្ហាញឧទាហរណ៍នៃការបើកត្រាជាបន្តបន្ទាប់នៃសារនេះផងដែរ ដូចដែលបានកើតមានក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ Millerite ផងដែរ។ កំណត់សម្គាល់សម្រាប់បំភ្លឺនេះ គួរតែឆ្លើយតបទៅនឹងអ្នកដែលបានជំពប់ដោយសារការកំណត់អត្តសញ្ញាណរបស់យើងថា ថ្ងៃទី 19 ខែមេសា ឆ្នាំ 1844 ជាការខកចិត្តលើកទីមួយរបស់ពួក Millerite និងអ្វីដែលត្រូវបានបង្រៀនកាលពីអតីតកាល។

> “The first and second messages were given in 1843 and 1844, and we are now under the proclamation of the third; but all three of the messages are still to be proclaimed. It is just as essential now as ever before that they shall be repeated to those who are seeking for the truth. By pen and voice we are to sound the proclamation, showing their order, and the application of the prophecies that bring us to the third angel’s message. There cannot be a third without the first and second. These messages we are to give to the world in publications, in discourses, showing in the line of prophetic history the things that have been and the things that will be.” Selected Messages, book 2, 104.

> «សារទីមួយ និងសារទីពីរ ត្រូវបានប្រកាសនៅក្នុងឆ្នាំ 1843 និង 1844 ហើយឥឡូវនេះ យើងកំពុងស្ថិតនៅក្រោមការប្រកាសនៃសារទីបី; ប៉ុន្តែ សារទាំងបីនៅតែត្រូវប្រកាសបន្តទៀត។ ឥឡូវនេះ ក៏ដូចជាគ្រប់ពេលកន្លងមក វាសំខាន់យ៉ាងខ្លាំងដែរ ដែលសារទាំងនោះត្រូវបាននាំមកប្រកាសឡើងវិញដល់អ្នកទាំងឡាយដែលកំពុងស្វែងរកសេចក្តីពិត។ ដោយប៊ិច និងដោយសំឡេង យើងត្រូវបន្លឺការប្រកាសនេះ ដោយបង្ហាញលំដាប់របស់វា និងការអនុវត្តនៃទំនាយទាំងឡាយដែលនាំយើងមកដល់សាររបស់ទេវតាទីបី។ មិនអាចមានសារទីបី ដោយគ្មានសារទីមួយ និងសារទីពីរ បានឡើយ។ សារទាំងនេះ យើងត្រូវផ្តល់ឲ្យពិភពលោក តាមរយៈសំណេរបោះពុម្ព និងតាមរយៈសុន្ទរកថា ដោយបង្ហាញតាមខ្សែបន្ទាត់នៃប្រវត្តិសាស្ត្រទំនាយ នូវអ្វីៗដែលបានកើតមានហើយ និងអ្វីៗដែលនឹងកើតមាននៅពេលខាងមុខ»។ Selected Messages, book 2, 104.

## Habakkuk's Two Tables 1 of 95

តារាង​ពីរ​របស់​ហាបាគុក ១ នៃ ៩៥

## Introduction to Habakkuk's Two Tables and the Midnight Cry

សេចក្តីផ្តើមអំពីតារាងពីររបស់ហាបាគុក និងសម្រែកនៅពាក់កណ្ដាលអធ្រាត្រ

In this series, we will be looking at Habakkuk's two tables—the 1843 and 1850 Charts—over an extended period. We will begin by putting the Midnight Cry in place. As mentioned, much of the initial presentations will be review for those familiar with this message, but since we are preparing a series that may be studied by people new to this message, we must lay out some basic ideas for them. We will start with the Midnight Cry, focusing on an aspect found in Ellen White's first vision. Let's read the first paragraph from Christian Experience and Teachings, page 57.

នៅក្នុងស៊េរីនេះ យើងនឹងពិនិត្យមើលតារាងទាំងពីររបស់ហាបាគុក—តារាងឆ្នាំ 1843 និង 1850—ក្នុងរយៈពេលបន្តយូរមួយ។ យើងនឹងចាប់ផ្តើមដោយដាក់សំឡេងរំពឹងនៅពាក់កណ្តាលអធ្រាត្រនៅក្នុងទីតាំងរបស់វា។ ដូចដែលបានលើកឡើង មាតិកាដំបូងៗជាច្រើននឹងជាការរំលឹកឡើងវិញសម្រាប់អ្នកដែលស្គាល់សារនេះរួចហើយ ប៉ុន្តែដោយសារយើងកំពុងរៀបចំស៊េរីមួយដែលអាចត្រូវបានសិក្សាដោយមនុស្សដែលទើបស្គាល់សារនេះ យើងត្រូវតែរៀបបង្ហាញគំនិតមូលដ្ឋានខ្លះៗសម្រាប់ពួកគេ។ យើងនឹងចាប់ផ្តើមជាមួយសំឡេងរំពឹងនៅពាក់កណ្តាលអធ្រាត្រ ដោយផ្តោតលើទិដ្ឋភាពមួយដែលមាននៅក្នុងនិមិត្តដំបូងរបស់ Ellen White។ សូមអានកថាខណ្ឌទីមួយពី Christian Experience and Teachings ទំព័រ 57។

> "It was not long after the passing of time in 1844 that my first open vision was given me. I was visiting Mrs. Haines in Portland, Maine, a dear sister in Christ, whose heart was knit with mine. Five of us, all women, were kneeling quietly at the family altar. While we were praying, the power of God came upon me as never before."

> មិនយូរប៉ុន្មានបន្ទាប់ពីពេលវេលាក្នុងឆ្នាំ 1844 បានកន្លងផុតទៅ និមិត្តបើកចំហដំបូងរបស់ខ្ញុំត្រូវបានប្រទានមកខ្ញុំ។ ខ្ញុំកំពុងទៅសួរសុខទុក្ខលោកស្រី Haines នៅទីក្រុង Portland រដ្ឋ Maine ជាបងស្រីជាទីស្រឡាញ់ម្នាក់ក្នុងព្រះគ្រីស្ទ ដែលចិត្តរបស់នាងបានភ្ជាប់ជាមួយនឹងចិត្តរបស់ខ្ញុំ។ យើងប្រាំនាក់ សុទ្ធតែជាស្ត្រី កំពុងលុតជង្គង់ដោយស្ងៀមស្ងាត់នៅមុខអាសនៈគ្រួសារ។ ខណៈដែលយើងកំពុងអធិស្ឋាន ព្រះចេស្តារបស់ព្រះបានមកសណ្ឋិតលើខ្ញុំ ដូចមិនដែលធ្លាប់មានពីមុនមក។

These five women, whose hearts were knit with Sister White, were not opposing any manifestation of the power of God. Notably, they were all women, representing the church, and there were five of them, which can be seen as five wise virgins. This is simply an observation.

ស្ត្រីទាំងប្រាំនាក់នេះ ដែលចិត្តរបស់ពួកនាងបានភ្ជាប់ជាមួយនឹងបងស្រី White មិនបានប្រឆាំងនឹងការសម្ដែងណាមួយនៃព្រះចេស្តារបស់ព្រះឡើយ។ គួរឲ្យកត់សម្គាល់ថា ពួកនាងសុទ្ធតែជាស្ត្រី ដែលតំណាងឲ្យក្រុមជំនុំ ហើយមានចំនួនប្រាំនាក់ ដែលអាចត្រូវបានមើលឃើញថា ជាព្រហ្មចារីប្រាជ្ញាទាំងប្រាំ។ នេះគ្រាន់តែជាការសង្កេតមួយប៉ុណ្ណោះ។

> "I seemed to be surrounded with light and to be rising higher and higher from the earth. I turned to look for the advent people in the world, but could not find them, when a voice said to me, 'Look again and look a little higher.' At this, I raised my eyes and saw a straight and narrow path cast up high above the world. On this path, the Advent people were traveling to the city, which was at the farther end of the path. They had a bright light set up behind them at the beginning of the path, which an angel told me was the Midnight Cry. This light shone all along the path and gave light for their feet so that they might not stumble. If they kept their eyes fixed on Jesus, who was just before them, leading them to the city, they were safe. But soon some grew weary and said the city was a great way off, and they expected to have entered it before. Then Jesus would encourage them by raising His glorious right arm, and from His arm came a light which waved over the advent band, and they shouted 'Alleluia!' Others rashly denied the light behind them and said that it was not God that had led them out so far. The light behind them went out, leaving their feet in perfect darkness, and they stumbled and lost sight of the mark and of Jesus, and fell off the path down into the dark and wicked world below."

> ខ្ញុំ​ហាក់​ដូច​ជា​ត្រូវ​បាន​ព័ទ្ធ​ជុំវិញ​ដោយ​ពន្លឺ ហើយ​កំពុង​តែ​ឡើង​ខ្ពស់​ឡើងៗ​ចេញ​ពី​ផែនដី។ ខ្ញុំ​បាន​បែរ​ទៅ​មើល ដើម្បី​ស្វែងរក​ពួក​អ្នក​រង់ចាំ​ការ​យាង​មក​វិញ ក្នុង​លោកិយ ប៉ុន្តែ​មិន​អាច​រក​ឃើញ​ពួក​គេ​បាន​ទេ ពេល​នោះ​មាន​សំឡេង​មួយ​និយាយ​មក​កាន់​ខ្ញុំ​ថា «ចូរ​មើល​ម្តង​ទៀត ហើយ​មើល​ឲ្យ​ខ្ពស់​បន្តិច​ទៀត»។ នៅ​ពេល​នោះ ខ្ញុំ​ក៏​លើក​ភ្នែក​ឡើង ហើយ​ឃើញ​ផ្លូវ​ត្រង់ ហើយ​ចង្អៀត​មួយ ដែល​ត្រូវ​បាន​លើក​ឲ្យ​ខ្ពស់​នៅ​លើ​លោកិយ។ លើ​ផ្លូវ​នេះ ពួក​អ្នក​រង់ចាំ​ការ​យាង​មក​វិញ​កំពុង​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​កាន់​ទីក្រុង ដែល​ស្ថិត​នៅ​ចុង​បំផុត​នៃ​ផ្លូវ​នោះ។ ពួក​គេ​មាន​ពន្លឺ​ភ្លឺ​ចែងចាំង​មួយ ត្រូវ​បាន​ដាក់​នៅ​ខាង​ក្រោយ​ពួក​គេ ត្រង់​ដើម​ផ្លូវ ដែល​ទេវតា​មួយ​បាន​ប្រាប់​ខ្ញុំ​ថា នោះ​គឺ​ជា «សម្រែក​កណ្តាល​អធ្រាត្រ»។ ពន្លឺ​នេះ​បាន​បញ្ចេញ​ពន្លឺ​តាម​បណ្តោយ​ផ្លូវ​ទាំង​មូល ហើយ​បំភ្លឺ​ជើង​របស់​ពួក​គេ ដើម្បី​ឲ្យ​ពួក​គេ​មិន​ជំពប់​ដួល។ ប្រសិន​បើ​ពួក​គេ​រក្សា​ភ្នែក​របស់​ខ្លួន​ឲ្យ​សម្លឹង​ជាប់​លើ​ព្រះយេស៊ូវ ដែល​ស្ថិត​នៅ​ខាង​មុខ​ពួក​គេ​បន្តិច ទ្រង់​កំពុង​នាំ​ពួក​គេ​ទៅ​កាន់​ទីក្រុង នោះ​ពួក​គេ​មាន​សុវត្ថិភាព។ ប៉ុន្តែ​មិន​យូរ​ប៉ុន្មាន អ្នក​ខ្លះ​ក៏​នឿយហត់ ហើយ​និយាយ​ថា ទីក្រុង​នោះ​នៅ​ឆ្ងាយ​ណាស់ ហើយ​ពួក​គេ​បាន​រំពឹង​ថា នឹង​បាន​ចូល​ទៅ​ដល់​ទីនោះ​រួច​ហើយ មុន​នេះ។ បន្ទាប់​មក ព្រះយេស៊ូវ​ក៏​លើក​ព្រះហស្ត​ស្តាំ​ដ៏​រុងរឿង​របស់​ទ្រង់​ឡើង ហើយ​ពី​ព្រះហស្ត​របស់​ទ្រង់​មាន​ពន្លឺ​មួយ​ចេញ​មក ដែល​រំកិល​ទៅ​លើ​ក្រុម​អ្នក​រង់ចាំ​ការ​យាង​មក​វិញ ហើយ​ពួក​គេ​ក៏​ស្រែក​ថា «អាលេលូយ៉ា!»។ អ្នក​ដទៃ​ទៀត​វិញ​បាន​បដិសេធ​ពន្លឺ​ដែល​នៅ​ខាង​ក្រោយ​ពួក​គេ​យ៉ាង​ប្រញាប់​ប្រញាល់ ហើយ​និយាយ​ថា មិន​មែន​ជា​ព្រះ​ទេ ដែល​បាន​នាំ​ពួក​គេ​ចេញ​មក​បាន​ឆ្ងាយ​ដល់​ម្ល៉េះ។ ពន្លឺ​ដែល​នៅ​ខាង​ក្រោយ​ពួក​គេ​ក៏​រលត់​ទៅ បន្សល់​ឲ្យ​ជើង​របស់​ពួក​គេ​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​សេចក្តី​ងងឹត​សូន្យសុង ហើយ​ពួក​គេ​ជំពប់​ដួល បាត់បង់​ការ​មើល​ឃើញ​ទីសម្គាល់ និង​ព្រះយេស៊ូវ ហើយ​ធ្លាក់​ចេញ​ពី​ផ្លូវ​ចុះ​ទៅ​ក្នុង​លោកិយ​ដ៏​ងងឹត និង​អាក្រក់​នៅ​ខាង​ក្រោម។

## William Miller and the Midnight Cry

វីលៀម មីឡ័រ និង​សំឡេង​អំពាវនាវ​នៅ​ពាក់កណ្តាល​អធ្រាត្រ

In this first presentation, after establishing a few points, we will discuss the Low Hampton Conference of Adventists in December 1844. At this conference, some Millerites gathered, and William Miller rejected the understanding of the Midnight Cry. The logic here is that this vision, while for all of us, was especially for William Miller.

នៅក្នុងការបង្ហាញលើកដំបូងនេះ បន្ទាប់ពីបានបង្កើតចំណុចមួយចំនួនរួចហើយ យើងនឹងពិភាក្សាអំពីសន្និបាត Low Hampton របស់ពួក Adventists នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ 1844។ នៅក្នុងសន្និបាតនេះ មានពួក Millerites មួយចំនួនបានប្រមូលផ្តុំគ្នា ហើយ William Miller បានបដិសេធការយល់ដឹងអំពី Midnight Cry។ តក្កវិជ្ជានៅទីនេះគឺថា និមិត្តនេះ ទោះបីសម្រាប់យើងទាំងអស់គ្នាក៏ដោយ ក៏ជាពិសេសសម្រាប់ William Miller ផងដែរ។

In that same month, William Miller denied the light behind them—the Midnight Cry—which would cause him to fall off the path to the wicked world below. We will explore the implications of this. Historical evidence shows that the Millerites all believed they were fulfilling the parable of the ten virgins; it was common knowledge among them. We will show that William Miller had an understanding of what the Midnight Cry was. Miller believed the Midnight Cry was the judgment hour message of Daniel 8:14 and Revelation 14:6-9. He believed the message he began proclaiming in the early 1830s was the Midnight Cry, 'Behold, the bridegroom cometh,' and that Jesus was coming to the world as the bridegroom.

នៅក្នុងខែដដែលនោះ វីល្យាំ មីឡើរ បានបដិសេធពន្លឺដែលនៅពីក្រោយពួកគេ—គឺសម្រែកកណ្ដាលអធ្រាត្រ—ដែលនឹងបណ្ដាលឲ្យគាត់ធ្លាក់ចេញពីផ្លូវចុះទៅកាន់លោកិយអាក្រក់នៅខាងក្រោម។ យើងនឹងពិនិត្យមើលនូវផលប៉ះពាល់នៃការនេះ។ ភស្តុតាងប្រវត្តិសាស្ត្របង្ហាញថា ពួកមីឡើរ៉ាយទាំងអស់សុទ្ធតែជឿថា ពួកគេកំពុងបំពេញរឿងប្រៀបប្រដូចអំពីព្រហ្មចារីទាំងដប់; នេះជាចំណេះដឹងទូទៅក្នុងចំណោមពួកគេ។ យើងនឹងបង្ហាញថា វីល្យាំ មីឡើរ មានការយល់ដឹងអំពីអ្វីដែលជាសម្រែកកណ្ដាលអធ្រាត្រ។ មីឡើរ ជឿថា សម្រែកកណ្ដាលអធ្រាត្រ គឺជាសារនៃម៉ោងជំនុំជម្រះ នៃ ដានីយ៉ែល 8:14 និង វិវរណៈ 14:6-9។ គាត់ជឿថា សារដែលគាត់បានចាប់ផ្ដើមប្រកាសនៅដើមទសវត្សរ៍ 1830 គឺជាសម្រែកកណ្ដាលអធ្រាត្រ «មើល៍! កូនកំលោះមកហើយ» ហើយថា ព្រះយេស៊ូវកំពុងយាងមកកាន់លោកិយក្នុងនាមជាកូនកំលោះ។

For most of Millerite history, they believed they were fulfilling the parable of the ten virgins, but they thought the Midnight Cry described the message they had been proclaiming. However, by the summer of 1844, a new and correct understanding emerged: the Midnight Cry was the Seventh Month movement, with Jesus expected to come on the tenth day of the seventh month. That was the true Midnight Cry. When Miller rejected the true Midnight Cry in December 1844, he was rejecting the history of the summer of 1844 and reverting to his earlier position that it was just the general message from the 1830s. Understanding the dynamics of the Midnight Cry is crucial. If you do not understand the 2520 as the Millerites did, you cannot understand the Midnight Cry. If you cannot understand the Midnight Cry as the Millerites did, you fall off the path to the wicked world below.

សម្រាប់ភាគច្រើននៃប្រវត្តិសាស្ត្រ​របស់ពួក Millerite ពួកគេជឿថា ពួកគេកំពុងបំពេញពាក្យប្រៀបប្រដូចអំពីព្រហ្មចារីទាំងដប់ ប៉ុន្តែពួកគេគិតថា សំឡេងអំពាវនាវពាក់កណ្ដាលអធ្រាត្រ ពិពណ៌នាអំពីសារដែលពួកគេបានប្រកាស។ ទោះយ៉ាងណា នៅរដូវក្ដៅឆ្នាំ 1844 ការយល់ដឹងថ្មីមួយ និងត្រឹមត្រូវមួយ បានលេចឡើងគឺ៖ សំឡេងអំពាវនាវពាក់កណ្ដាលអធ្រាត្រ គឺជាចលនាខែទីប្រាំពីរ ដោយរំពឹងថា ព្រះយេស៊ូវនឹងយាងមកនៅថ្ងៃទីដប់ នៃខែទីប្រាំពីរ។ នោះហើយជាសំឡេងអំពាវនាវពាក់កណ្ដាលអធ្រាត្រដ៏ពិតប្រាកដ។ នៅពេលដែល Miller បដិសេធសំឡេងអំពាវនាវពាក់កណ្ដាលអធ្រាត្រដ៏ពិតប្រាកដនៅខែធ្នូ ឆ្នាំ 1844 គាត់កំពុងបដិសេធប្រវត្តិសាស្ត្រនៃរដូវក្ដៅឆ្នាំ 1844 ហើយត្រឡប់ទៅកាន់ជំហរមុនរបស់គាត់វិញថា វាគ្រាន់តែជាសារទូទៅតាំងពីទសវត្សរ៍ 1830 ប៉ុណ្ណោះ។ ការយល់អំពីសកម្មភាពអន្តរកម្មនៃសំឡេងអំពាវនាវពាក់កណ្ដាលអធ្រាត្រ គឺសំខាន់យ៉ាងខ្លាំង។ ប្រសិនបើអ្នកមិនយល់អំពី 2520 ដូចដែលពួក Millerite បានយល់ទេ អ្នកមិនអាចយល់អំពីសំឡេងអំពាវនាវពាក់កណ្ដាលអធ្រាត្របានឡើយ។ ប្រសិនបើអ្នកមិនអាចយល់អំពីសំឡេងអំពាវនាវពាក់កណ្ដាលអធ្រាត្រ ដូចដែលពួក Millerite បានយល់ទេ អ្នកនឹងធ្លាក់ចេញពីផ្លូវ ទៅកាន់លោកិយអាក្រក់នៅខាងក្រោម។

In this presentation, we will start with some truths on the chart that are openly rejected by Adventism today. The Biblical Research Institute of the Seventh-day Adventist Church and most Adventist theologians reject the 2520. We will address this biblically as we proceed, but initially, we will show that Ellen White fully endorses the 2520. The Institute and most theologians also reject the pioneer understanding of the Daily. We will show that rejecting the pioneer understanding of the Daily being paganism is rejecting the spirit of prophecy. The Institute also publicly rejects the pioneer understanding of the trumpets—the Fifth and Sixth Trumpet. We will begin by showing that rejecting the pioneer understanding of the trumpets is rejecting the Spirit of Prophecy.

នៅក្នុងបទបង្ហាញនេះ យើងនឹងចាប់ផ្តើមដោយលើកយកសេចក្តីពិតខ្លះៗនៅលើតារាង ដែលសាសនិកអាដវេនទីសសម័យបច្ចុប្បន្នបដិសេធយ៉ាងបើកចំហ។ វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវព្រះគម្ពីរ នៃក្រុមជំនុំអាដវេនទីសថ្ងៃទីប្រាំពីរ និងទេវវិទូអាដវេនទីសភាគច្រើន បដិសេធ 2520។ យើងនឹងពិភាក្សាអំពីបញ្ហានេះតាមព្រះគម្ពីរ នៅពេលបន្តទៅមុខ ប៉ុន្តែនៅដំបូង យើងនឹងបង្ហាញថា Ellen White គាំទ្រ 2520 យ៉ាងពេញលេញ។ វិទ្យាស្ថាន និងទេវវិទូភាគច្រើន ក៏បដិសេធការយល់ដឹងរបស់អ្នកត្រួសត្រាយអំពី Daily ផងដែរ។ យើងនឹងបង្ហាញថា ការបដិសេធការយល់ដឹងរបស់អ្នកត្រួសត្រាយ ដែលថា Daily គឺជាសាសនាមិនជឿព្រះ នោះគឺជាការបដិសេធព្រះវិញ្ញាណនៃការព្យាករណ៍។ វិទ្យាស្ថានក៏បដិសេធជាសាធារណៈផងដែរ នូវការយល់ដឹងរបស់អ្នកត្រួសត្រាយអំពីត្រែ—ត្រែលេខប្រាំ និងត្រែលេខប្រាំមួយ។ យើងនឹងចាប់ផ្តើមដោយបង្ហាញថា ការបដិសេធការយល់ដឹងរបស់អ្នកត្រួសត្រាយអំពីត្រែ គឺជាការបដិសេធព្រះវិញ្ញាណនៃការព្យាករណ៍។

Today, most Adventists are vague at best about the 1290 and the 1335. Without the pioneer understanding of the 1335, there is no biblical justification for identifying the tarrying time that began on March 22, 1844. Without understanding the tarrying time, one cannot grasp the dynamics of the Midnight Cry. Without understanding the Midnight Cry, one falls off the path to the wicked world below. We will show these truths on the chart in terms of the clear endorsement of the Spirit of Prophecy, and then dissect them from the Word of God. But first, we need to see what surrounded Millerite history and what produced the Midnight Cry.

សព្វថ្ងៃនេះ អាតវិន្ទីសភាគច្រើន មានការយល់ដឹងមិនច្បាស់លាស់បំផុត អំពី 1290 និង 1335 ។ បើគ្មានការយល់ដឹងរបស់អ្នកត្រួសត្រាយអំពី 1335 ទេ នោះក៏គ្មានមូលហេតុសម្រាប់ការបញ្ជាក់តាមព្រះគម្ពីរឡើយ ក្នុងការកំណត់អត្តសញ្ញាណ “ពេលពន្យារពេល” ដែលបានចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី 22 ខែមីនា ឆ្នាំ 1844 ។ បើមិនយល់អំពីពេលពន្យារពេលទេ មនុស្សម្នាក់មិនអាចយល់ច្បាស់អំពីចលនាផ្ទៃក្នុងនៃ “សម្រែកអធ្រាត្រ” បានឡើយ ។ បើមិនយល់អំពី “សម្រែកអធ្រាត្រ” ទេ នោះគេនឹងធ្លាក់ចេញពីផ្លូវ ទៅកាន់លោកិយអាក្រក់នៅខាងក្រោម ។ យើងនឹងបង្ហាញសេចក្ដីពិតទាំងនេះនៅលើផ្ទាំងគំនូរ ដោយយោងតាមការអនុម័តយ៉ាងច្បាស់លាស់របស់វិញ្ញាណនៃទំនាយ ហើយបន្ទាប់មកនឹងវិភាគវាចេញពីព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះ ។ ប៉ុន្តែជាមុនសិន យើងត្រូវមើលថា អ្វីខ្លះបានព័ទ្ធជុំវិញប្រវត្តិសាស្ត្រមីឡឺរ៉ាយ និងអ្វីបានជាបង្កើត “សម្រែកអធ្រាត្រ” ។

## Millerite History and the Arrival of the First Angel

ប្រវត្តិសាស្ត្រមីឡឺរ និងការមកដល់នៃទេវតាទីមួយ

We begin with Uriah Smith from Thoughts on Daniel and Revelation, page 521, to show the Millerite history and address 1798. Uriah Smith writes, 'The chronology of the events of Revelation 10 is further ascertained from the fact that this angel is identical with the first angel of Revelation 14.' In Revelation 10, a mighty angel comes down from heaven with a little book open in his hand. Ellen White informs us that this mighty angel is Jesus Christ, and the little book is the Book of Daniel. By the end of chapter ten, John is told to eat the little book, which will be sweet in his mouth and bitter in his stomach. John represents the Millerite history, where the message of Daniel is sweet but leads to bitter disappointment. The mighty angel of Revelation 10, according to the pioneers, is the first angel of Revelation 14—they are the same angel.

យើង​ចាប់ផ្តើម​ជាមួយ​នឹង Uriah Smith ពី​សៀវភៅ Thoughts on Daniel and Revelation ទំព័រ 521 ដើម្បី​បង្ហាញ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ Millerite និង​បញ្ជាក់​អំពី​ឆ្នាំ 1798។ Uriah Smith សរសេរ​ថា «លំដាប់​ពេលវេលា​នៃ​ព្រឹត្តិការណ៍​ក្នុង Revelation 10 ត្រូវ​បាន​បញ្ជាក់​បន្ថែម​ទៀត​ដោយសារ​ការ​ពិត​ថា ទេវតា​នេះ​គឺ​ដូចគ្នា​នឹង​ទេវតា​ទីមួយ​នៃ Revelation 14»។ ក្នុង Revelation 10 មាន​ទេវតា​ដ៏​មាន​ឫទ្ធានុភាព​មួយ​ចុះ​មក​ពី​ស្ថានសួគ៌ ដោយ​មាន​សៀវភៅ​តូច​មួយ​បើក​នៅ​ក្នុង​ដៃ​របស់​ទ្រង់។ Ellen White ជូន​ដំណឹង​ដល់​យើង​ថា ទេវតា​ដ៏​មាន​ឫទ្ធានុភាព​នេះ​គឺ​ជា​ព្រះយេស៊ូវ​គ្រីស្ទ ហើយ​សៀវភៅ​តូច​នោះ​គឺ​ជា​សៀវភៅ​ដានីយ៉ែល។ នៅ​ចុង​បញ្ចប់​នៃ​ជំពូក​ទីដប់ យ៉ូហាន​ត្រូវ​បាន​ប្រាប់​ឲ្យ​បរិភោគ​សៀវភៅ​តូច​នោះ ដែល​នឹង​ផ្អែម​នៅ​ក្នុង​មាត់​របស់​គាត់ ប៉ុន្តែ​ល្វីង​នៅ​ក្នុង​ក្រពះ​របស់​គាត់។ យ៉ូហាន​តំណាង​ឲ្យ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ Millerite ដែល​ក្នុង​នោះ​សារ​របស់​ដានីយ៉ែល​មាន​រស​ផ្អែម ប៉ុន្តែ​នាំ​ទៅ​កាន់​ការ​ខកចិត្ត​ដ៏​ល្វីង។ ទេវតា​ដ៏​មាន​ឫទ្ធានុភាព​នៃ Revelation 10 តាម​ការ​យល់ឃើញ​របស់​អ្នក​ត្រួសត្រាយ គឺ​ជា​ទេវតា​ទីមួយ​នៃ Revelation 14 — ពួកគេ​គឺ​ជា​ទេវតា​ដូចគ្នា។

We often do not spend much time being specific about these angels in Revelation, but we should. The mighty angel in Revelation 10 is also the angel that William Miller believed was fulfilling the Midnight Cry by accomplishing the work of the first angel of Revelation 14: 'Fear God and give Him glory, for the hour of His judgment is come.' The hour of His judgment refers to Daniel 8:14. These angels identify different aspects of the work accomplished.

ជាញឹកញាប់ យើងមិនបានចំណាយពេលច្រើនក្នុងការបញ្ជាក់ឲ្យច្បាស់អំពីទេវតាទាំងនេះនៅក្នុងព្រះគម្ពីរវិវរណៈឡើយ ប៉ុន្តែយើងគួរតែធ្វើដូច្នោះ។ ទេវតាដ៏មានឫទ្ធានុភាពនៅក្នុងវិវរណៈ 10 ក៏ជាទេវតាដែល William Miller បានជឿថា កំពុងបំពេញការអំពាវនាវនៅកណ្ដាលអធ្រាត្រ ដោយសម្រេចកិច្ចការរបស់ទេវតាទីមួយនៅក្នុងវិវរណៈ 14 ថា៖ «ចូរកោតខ្លាចព្រះ ហើយថ្វាយសិរីល្អដល់ទ្រង់ ដ្បិតម៉ោងនៃការជំនុំជម្រះរបស់ទ្រង់បានមកដល់ហើយ»។ ម៉ោងនៃការជំនុំជម្រះរបស់ទ្រង់ សំដៅទៅលើ ដានីយ៉ែល 8:14។ ទេវតាទាំងនេះបង្ហាញអត្តសញ្ញាណនៃទិដ្ឋភាពផ្សេងៗនៃកិច្ចការដែលត្រូវបានសម្រេច។

Returning to Uriah Smith: 'The chronology of the events of Revelation 10 is further ascertained from the fact that this angel is identical with the first angel of Revelation 14.' He explains what ties them together: both have a special message to proclaim, both utter their proclamation with a loud voice, both use similar language referring to the Creator, and both proclaim time—one swearing that time should be no more, and the other proclaiming the hour of God's judgment has come. The message of Revelation 14:6 is located on this side of the commencement of the time of the end.

ត្រឡប់មកកាន់ Uriah Smith វិញ៖ «កាលប្បវត្តិនៃព្រឹត្តិការណ៍ទាំងឡាយនៅក្នុង វិវរណៈ 10 ត្រូវបានកំណត់ឲ្យច្បាស់បន្ថែមទៀត ដោយសារពិតដែលថា ទេវតានេះគឺដូចគ្នានឹងទេវតាទីមួយនៅក្នុង វិវរណៈ 14»។ គាត់បានពន្យល់អំពីអ្វីដែលភ្ជាប់ពួកគេជាមួយគ្នា៖ ទាំងពីរមានសារពិសេសមួយត្រូវប្រកាស, ទាំងពីរបន្លឺសេចក្តីប្រកាសរបស់ខ្លួនដោយសំឡេងខ្លាំង, ទាំងពីរប្រើភាសាស្រដៀងគ្នាដែលសំដៅទៅលើព្រះអង្គបង្កើត, ហើយទាំងពីរប្រកាសអំពីពេលវេលា—ម្នាក់ស្បថថា ពេលវេលានឹងមិនមានទៀតឡើយ ហើយម្នាក់ទៀតប្រកាសថា ម៉ោងនៃការជំនុំជម្រះរបស់ព្រះបានមកដល់ហើយ។ សារនៃ វិវរណៈ 14:6 ស្ថិតនៅខាងនេះនៃការចាប់ផ្តើមនៃគ្រាចុងបញ្ចប់។

Uriah Smith states that the time of the end is 1798, and the message of Revelation 14 comes after that. He writes, 'But the message of Revelation 14:6 is located this side of the commencement of the time at the end. It is a proclamation of the hour of God's judgment come, and hence must have its application in the last generation. Paul did not preach the hour of judgment come. Luther and his coadjutors did not preach it. Paul reasoned of a judgment to come, indefinitely future, and Luther placed it at least three hundred years off from his day. Moreover, Paul warns the church against any such preaching as that the hour of God's judgment has come until a certain time.' In 2 Thessalonians 2:1-3, Paul says that the day of Christ is not at hand until the falling away comes first and the man of sin is revealed. Paul introduces the man of sin, the little horn, the papacy, and covers with a caution the whole period of his supremacy, which continued 1260 years, ending in 1798.

លោក Uriah Smith ថ្លែងថា ពេលវេលានៃទីបញ្ចប់គឺនៅឆ្នាំ 1798 ហើយសារនៃ វិវរណៈ 14 មកក្រោយពីពេលនោះ។ គាត់បានសរសេរថា «ប៉ុន្តែ សារនៃ វិវរណៈ 14:6 ត្រូវបានដាក់ឲ្យស្ថិតនៅខាងនេះនៃការចាប់ផ្តើមនៃពេលវេលានៅទីបញ្ចប់។ វាជាការប្រកាសអំពីម៉ោងនៃការជំនុំជម្រះរបស់ព្រះដែលបានមកដល់ ហេតុដូច្នេះហើយ វាត្រូវតែមានការអនុវត្តរបស់វានៅក្នុងជំនាន់ចុងក្រោយ។ ប៉ុលមិនបានផ្សាយអំពីម៉ោងនៃការជំនុំជម្រះដែលបានមកដល់ទេ។ លូទ័រ និងសហការីរបស់គាត់ក៏មិនបានផ្សាយវាដែរ។ ប៉ុលបានពិចារណាអំពីការជំនុំជម្រះមួយដែលនឹងមក ដោយស្ថិតនៅក្នុងអនាគតយ៉ាងមិនកំណត់ ហើយលូទ័របានកំណត់វាឲ្យស្ថិតឆ្ងាយយ៉ាងហោចណាស់បីរយឆ្នាំពីសម័យរបស់គាត់។ លើសពីនេះទៅទៀត ប៉ុលបានព្រមានក្រុមជំនុំប្រឆាំងនឹងការផ្សាយបែបណាមួយដូច្នេះថា ម៉ោងនៃការជំនុំជម្រះរបស់ព្រះបានមកដល់ហើយ រហូតដល់ពេលកំណត់មួយ»។ ក្នុង 2 Thessalonians 2:1-3 ប៉ុលមានប្រសាសន៍ថា ថ្ងៃនៃព្រះគ្រីស្ទមិនទាន់ជិតមកដល់ទេ លុះត្រាតែការធ្លាក់ចេញមកមុនសិន ហើយមនុស្សនៃអំពើបាបត្រូវបានបើកសម្ដែងឡើង។ ប៉ុលបានណែនាំអំពីមនុស្សនៃអំពើបាប ស្នែងតូច ស្ថាប័នប៉ាប និងបានគ្របដណ្តប់រយៈពេលទាំងមូលនៃអំណាចកំពូលរបស់វាដោយការព្រមានមួយ ដែលបានបន្តអស់រយៈពេល 1260 ឆ្នាំ ហើយបានបញ្ចប់នៅឆ្នាំ 1798។

In 1798, the restriction against proclaiming the day of Christ at hand ceased. The time of the end commenced, and the seal was taken from the little book. Since then, the angel of Revelation 14 has gone forth. Uriah Smith says, 'If you will see it,' since 1798, the first angel's message has gone forth. In 1798, the first angel of Revelation 14 arrives in history—this is the pioneer understanding. Since then, the angel of Revelation 14 has proclaimed the hour of God's judgment come, and the angel of chapter ten has taken his stand on the sea and the land, swearing that time should be no more. Their identity is unquestionable. All arguments that locate one are effective for the other. The present generation is witnessing the fulfillment of these two prophecies. In the preaching of the advent, especially from 1840 to 1844, began their full and circumstantial accomplishment.

នៅឆ្នាំ 1798 ការហាមឃាត់ប្រឆាំងនឹងការប្រកាសថា ថ្ងៃនៃព្រះគ្រីស្ទនៅជិតបានបញ្ចប់ទៅ។ គ្រានៃចុងបញ្ចប់បានចាប់ផ្តើម ហើយត្រាត្រូវបានដកចេញពីសៀវភៅតូច។ តាំងពីពេលនោះមក ទេវតានៃ វិវរណៈ 14 បានចេញទៅ។ Uriah Smith មានប្រសាសន៍ថា «ប្រសិនបើអ្នកនឹងឃើញវា» តាំងពីឆ្នាំ 1798 សាររបស់ទេវតាទីមួយបានចេញទៅហើយ។ នៅឆ្នាំ 1798 ទេវតាទីមួយនៃ វិវរណៈ 14 បានមកដល់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ—នេះគឺជាការយល់ដឹងរបស់អ្នកត្រួសត្រាយ។ តាំងពីពេលនោះមក ទេវតានៃ វិវរណៈ 14 បានប្រកាសថា ម៉ោងនៃការជំនុំជម្រះរបស់ព្រះបានមកដល់ហើយ ហើយទេវតានៃជំពូក 10 បានឈរជំហររបស់ខ្លួនលើសមុទ្រ និងលើដី ដោយស្បថថា ពេលវេលានឹងមិនមានទៀតឡើយ។ អត្តសញ្ញាណរបស់ពួកគេមិនអាចសង្ស័យបានទេ។ អំណះអំណាងទាំងអស់ដែលកំណត់ទីតាំងរបស់មួយ ក៏មានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់មួយទៀតដែរ។ ជំនាន់បច្ចុប្បន្នកំពុងធ្វើសាក្សីដល់ការបំពេញនៃទំនាយទាំងពីរនេះ។ នៅក្នុងការផ្សាយអំពីការយាងមកវិញ ជាពិសេសចាប់ពីឆ្នាំ 1840 ដល់ 1844 ការបំពេញយ៉ាងពេញលេញ និងលម្អិតនៃទំនាយទាំងនេះបានចាប់ផ្តើមឡើង។

Smith marks 1840 and 1844 in reference to the first angel of Revelation 14 arriving in 1798, but also marks the first angel in 1840, where the message is empowered. In the preaching of the advent, especially from 1840 to 1844, began their full accomplishment. The angel's position with one foot on the sea and one on the land denotes the wide extent of his proclamation. The message would cross the ocean and extend to various nations, and the advent proclamation did go to every missionary station in the world. From 1840, the first angel's message, according to Ellen White, was carried to every mission station in the world. This was accomplished when the year-day principle of Bible prophecy was confirmed with the collapse of the Ottoman Empire. We are not dealing with the details at this point, but setting the stage for the Millerite history and the dynamics of the Midnight Cry.

ស្មីត​កំណត់​ឆ្នាំ 1840 និង 1844 ដោយ​យោង​ទៅ​កាន់​ទេវតា​ទីមួយ​នៃ វិវរណៈ 14 ដែល​បាន​មក​ដល់​ក្នុង​ឆ្នាំ 1798 ប៉ុន្តែ​ក៏​កំណត់​ទេវតា​ទីមួយ​នៅ​ឆ្នាំ 1840 ផង​ដែរ ជា​កន្លែង​ដែល​សារ​ត្រូវ​បាន​ប្រទាន​អំណាច។ ក្នុង​ការ​ប្រកាស​អំពី​ការ​យាង​មក​វិញ ជា​ពិសេស​ចាប់​ពី​ឆ្នាំ 1840 ដល់ 1844 ការ​សម្រេច​ពេញលេញ​របស់​វា​បាន​ចាប់ផ្តើម។ ទីតាំង​របស់​ទេវតា​ដែល​មាន​ជើង​មួយ​នៅ​លើ​សមុទ្រ ហើយ​ជើង​មួយ​ទៀត​នៅ​លើ​ដី បង្ហាញ​អំពី​វិសាលភាព​ដ៏​ទូលំទូលាយ​នៃ​ការ​ប្រកាស​របស់​គាត់។ សារ​នោះ​នឹង​ឆ្លង​កាត់​មហាសមុទ្រ ហើយ​ពង្រីក​ទៅ​កាន់​ជាតិ​សាសន៍​នានា ហើយ​ការ​ប្រកាស​អំពី​ការ​យាង​មក​វិញ​ក៏​បាន​ទៅ​ដល់​ស្ថានីយ​បេសកកម្ម​ទាំង​អស់​នៅ​ក្នុង​ពិភពលោក។ ចាប់​ពី​ឆ្នាំ 1840 សារ​របស់​ទេវតា​ទីមួយ យោង​តាម Ellen White ត្រូវ​បាន​នាំ​ទៅ​ដល់​ស្ថានីយ​បេសកកម្ម​គ្រប់​កន្លែង​នៅ​ក្នុង​ពិភពលោក។ ការ​នេះ​បាន​សម្រេច​ឡើង​នៅ​ពេល​ដែល​គោលការណ៍​មួយ​ថ្ងៃ​ស្មើ​មួយ​ឆ្នាំ​នៃ​ទំនាយ​ព្រះគម្ពីរ ត្រូវ​បាន​បញ្ជាក់​ដោយ​ការ​ដួល​រលំ​នៃ​ចក្រភព​អូតូម៉ង់។ នៅ​ត្រង់​ចំណុច​នេះ យើង​មិន​កំពុង​ដោះស្រាយ​លម្អិត​ទាំង​នោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​កំពុង​រៀបចំ​ឆាក​សម្រាប់​ប្រវត្តិសាស្ត្រ Millerite និង​ចលនាការ​នៃ Midnight Cry។

## Key Historical Events: 1833 and the Falling of the Stars

ព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រសំខាន់ៗ៖ ឆ្នាំ 1833 និងការធ្លាក់ចុះនៃផ្កាយៗ

In 1833, the falling of the stars occurred. Ellen White comments in The Great Controversy, page 333: 'In 1833, two years after Miller began to present in public the evidences of Christ's soon coming, the last of the signs appeared which were promised by the Saviour as tokens of His second advent. Said Jesus: "The stars shall fall from heaven." Matthew 24:29. And John in the Revelation declared, as he beheld in vision the scenes that should herald the day of God: "The stars of heaven fell unto the earth, even as a fig tree casteth her untimely figs, when she is shaken of a mighty wind." Revelation 6:13. This prophecy received a striking and impressive fulfillment in the great meteoric shower of November 13, 1833.'

ក្នុងឆ្នាំ 1833 ការធ្លាក់ចុះនៃផ្កាយបានកើតឡើង។ Ellen White បានអធិប្បាយនៅក្នុង The Great Controversy ទំព័រ 333 ថា៖ «នៅក្នុងឆ្នាំ 1833 ពីរឆ្នាំបន្ទាប់ពី Miller បានចាប់ផ្ដើមបង្ហាញជាសាធារណៈអំពីភស្តុតាងនៃការយាងមកក្នុងពេលឆាប់ៗរបស់ព្រះគ្រីស្ទ សញ្ញាចុងក្រោយនៃសញ្ញាទាំងឡាយដែលព្រះអង្គសង្គ្រោះបានសន្យាថាជាសញ្ញានៃការយាងមកជាលើកទីពីររបស់ទ្រង់ បានលេចមក។ ព្រះយេស៊ូវមានព្រះបន្ទូលថា៖ “ផ្កាយទាំងឡាយនឹងធ្លាក់ចុះពីលើមេឃ”។ Matthew 24:29។ ហើយយ៉ូហាន ក្នុងគម្ពីរវិវរណៈ បានប្រកាសថា ខណៈដែលគាត់បានឃើញក្នុងនិមិត្តអំពីហេតុការណ៍ទាំងឡាយដែលត្រូវប្រកាសជាមុនអំពីថ្ងៃនៃព្រះ៖ “ផ្កាយនៃមេឃបានធ្លាក់មកលើផែនដី ដូចជាដើមល្វាបោះផ្លែល្វាខ្ចីរបស់វាចុះ នៅពេលដែលវាត្រូវខ្យល់ខ្លាំងកក្រើក”។ Revelation 6:13។ ទំនាយនេះបានទទួលការសម្រេចយ៉ាងច្បាស់លាស់ និងគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង ក្នុងភ្លៀងអាចម៍ផ្កាយដ៏ធំនៅថ្ងៃទី 13 ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ 1833»។

William Miller's testimony recounts: 'On Saturday after breakfast—in the summer of 1833, I sat down at my desk to examine some point, and as I rose to go out to work, it came home to me with more force than ever, "Go and tell it to the world." The impression was so sudden and came with such force that I settled down into my chair saying, "I can't go, Lord." "Why not?" seemed to be the response, and then all my excuses came up, my want of ability, but my distress became so great I entered into a solemn covenant with God that if He would open the way, I would go and perform my duty to the world. "What do you mean by opening the way?" seemed to come to me. Why, said I, if I should have an invitation to speak publicly in any place, I will go and tell them what I find in the Bible about the Lord's coming. Instantly all my burden was gone. And I rejoiced that I should not probably be thus called upon, for I'd never had such an invitation, my trials were not known, and I had but little expectation of being invited to any field of labor. In about a half an hour from this time, before I'd left the room, a son of Mr. Guilford of Dresden, about sixteen miles from my residence, came in and said that his father had sent for me and wished me to go home with him, supposing that he'd wish to see me on some business. I asked him what he wanted. He replied that there was to be no preaching in their church the next day, and his father wished to have me come and talk to the people on the subject of the Lord's coming. I was immediately angry with myself for having made the covenant I had. I rebelled at once against the Lord and determined not to go. I left the boy without giving him any answer and retired in great distress to a grove nearby. Then I struggled with the Lord for about an hour, endeavoring to release myself from the covenant I had made with him, but I could get no relief. It was impressed upon my conscience, "Will you make a covenant with God and break it so soon?" and the exceeding sinfulness of thus doing overwhelmed me. I finally submitted and promised the Lord that if He would sustain me, I would go, trusting in Him to give me grace and ability to perform all He should require of me. I returned to the house and found the boy still waiting. He remained till after dinner, and I returned with him to Dresden.' This is how Miller, in the summer of 1833, began to publicly present the message. In December 1833, the falling of the stars added solemnity to his message.

សក្ខីកម្មរបស់ William Miller បានរៀបរាប់ថា៖ «នៅថ្ងៃសៅរ៍ បន្ទាប់ពីបរិភោគអាហារពេលព្រឹករួច—ក្នុងរដូវក្តៅ ឆ្នាំ 1833 ខ្ញុំបានអង្គុយនៅតុសរសេររបស់ខ្ញុំ ដើម្បីពិនិត្យមើលចំណុចណាមួយមួយ ហើយនៅពេលខ្ញុំក្រោកឡើងចេញទៅធ្វើការ សេចក្ដីនេះបានចាក់បញ្ចូលមកក្នុងចិត្តខ្ញុំដោយអំណាចខ្លាំងជាងពេលណាៗទាំងអស់ថា “ចូរទៅប្រាប់វាដល់ពិភពលោក”។ អារម្មណ៍នោះកើតឡើងភ្លាមៗ ហើយមកដោយអំណាចខ្លាំងដល់ថ្នាក់ ខ្ញុំបានអង្គុយចុះវិញលើកៅអីរបស់ខ្ញុំ ដោយនិយាយថា “ខ្ញុំមិនអាចទៅបានទេ ព្រះអម្ចាស់”។ “ហេតុអ្វីមិនអាច?” ហាក់ដូចជាចម្លើយបានមកវិញ ហើយបន្ទាប់មក លេសទាំងអស់របស់ខ្ញុំក៏លេចឡើង គឺការខ្វះសមត្ថភាពរបស់ខ្ញុំ ប៉ុន្តែទុក្ខវេទនារបស់ខ្ញុំបានក្លាយទៅជាធ្ងន់ធ្ងរយ៉ាងខ្លាំង ដល់ថ្នាក់ខ្ញុំបានចូលទៅក្នុងសេចក្ដីសញ្ញាដ៏ឱឡារិកមួយជាមួយព្រះថា បើទ្រង់បើកផ្លូវ ខ្ញុំនឹងទៅ ហើយបំពេញកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្ញុំចំពោះពិភពលោក។ “តើអ្នកមានន័យដូចម្តេចដោយពាក្យថា បើកផ្លូវ?” ហាក់ដូចជាបានមកដល់ខ្ញុំ។ ខ្ញុំក៏និយាយថា មែនហើយ បើខ្ញុំទទួលបានការអញ្ជើញឲ្យនិយាយជាសាធារណៈនៅកន្លែងណាមួយ ខ្ញុំនឹងទៅ ហើយប្រាប់ពួកគេអំពីអ្វីដែលខ្ញុំបានរកឃើញក្នុងព្រះគម្ពីរអំពីការយាងមករបស់ព្រះអម្ចាស់។ ភ្លាមនោះ បន្ទុកទាំងមូលរបស់ខ្ញុំក៏រលាយបាត់អស់។ ហើយខ្ញុំមានអំណរ ដោយគិតថា ប្រហែលជាខ្ញុំនឹងមិនត្រូវបានហៅឲ្យធ្វើដូច្នោះទេ ពីព្រោះខ្ញុំមិនដែលទទួលការអញ្ជើញបែបនេះឡើយ ការល្បងលរបស់ខ្ញុំក៏មិនត្រូវបានគេស្គាល់ដែរ ហើយខ្ញុំក៏មានការរំពឹងតិចតួចប៉ុណ្ណោះថានឹងត្រូវបានអញ្ជើញទៅកាន់ទីកន្លែងណាមួយនៃការងារ។ ប្រហែលកន្លះម៉ោងក្រោយពីពេលនោះ មុនពេលខ្ញុំចាកចេញពីបន្ទប់ កូនប្រុសម្នាក់របស់លោក Guilford នៅ Dresden ដែលស្ថិតនៅចម្ងាយប្រហែលដប់ប្រាំមួយម៉ាយពីលំនៅរបស់ខ្ញុំ បានចូលមក ហើយនិយាយថា ឪពុករបស់គាត់បានផ្ញើឲ្យមកហៅខ្ញុំ ហើយចង់ឲ្យខ្ញុំត្រឡប់ទៅផ្ទះជាមួយគាត់ ដោយខ្ញុំសន្មតថា ប្រហែលជាគាត់ចង់ជួបខ្ញុំទាក់ទងនឹងកិច្ចការណាមួយ។ ខ្ញុំបានសួរគាត់ថា គាត់ចង់បានអ្វី។ គាត់ឆ្លើយថា នៅថ្ងៃបន្ទាប់ នឹងមិនមានអ្នកអធិប្បាយនៅក្នុងព្រះវិហាររបស់ពួកគេទេ ហើយឪពុករបស់គាត់ចង់ឲ្យខ្ញុំទៅនិយាយជាមួយប្រជាជនអំពីប្រធានបទនៃការយាងមករបស់ព្រះអម្ចាស់។ ខ្ញុំបានខឹងខ្លួនឯងភ្លាមៗ ចំពោះការដែលខ្ញុំបានធ្វើសេចក្ដីសញ្ញានោះ។ ខ្ញុំបានបះបោរភ្លាមទាស់នឹងព្រះអម្ចាស់ ហើយសម្រេចចិត្តថាមិនទៅទេ។ ខ្ញុំបានចាកចេញពីក្មេងប្រុសនោះ ដោយមិនឲ្យចម្លើយអ្វីដល់គាត់ឡើយ ហើយបានទៅសម្រាកខ្លួនក្នុងព្រៃតូចមួយនៅក្បែរនោះ ដោយទុក្ខវេទនាខ្លាំង។ បន្ទាប់មក ខ្ញុំបានតស៊ូជាមួយព្រះអម្ចាស់ប្រហែលមួយម៉ោង ដោយព្យាយាមដោះខ្លួនខ្ញុំចេញពីសេចក្ដីសញ្ញាដែលខ្ញុំបានធ្វើជាមួយទ្រង់ ប៉ុន្តែខ្ញុំរកមិនឃើញការធូរស្រាលឡើយ។ មានសេចក្ដីមួយបានបោះត្រាលើមនសិការរបស់ខ្ញុំថា “តើអ្នកនឹងធ្វើសេចក្ដីសញ្ញាជាមួយព្រះ ហើយបំពានវាយ៉ាងឆាប់រហ័សដូច្នេះឬ?” ហើយអំពើបាបដ៏ធ្ងន់លើសលប់នៃការធ្វើដូច្នោះ បានគ្របសង្កត់ខ្ញុំ។ ទីបំផុត ខ្ញុំបានចុះចូល ហើយសន្យាចំពោះព្រះអម្ចាស់ថា បើទ្រង់នឹងគាំទ្រខ្ញុំ ខ្ញុំនឹងទៅ ដោយទុកចិត្តលើទ្រង់ឲ្យប្រទានព្រះគុណ និងសមត្ថភាពដល់ខ្ញុំ ដើម្បីបំពេញអ្វីគ្រប់យ៉ាងដែលទ្រង់នឹងទាមទារពីខ្ញុំ។ ខ្ញុំបានត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ ហើយឃើញក្មេងប្រុសនោះនៅតែរង់ចាំ។ គាត់នៅរហូតដល់ក្រោយអាហារថ្ងៃត្រង់ ហើយខ្ញុំក៏បានត្រឡប់ទៅ Dresden ជាមួយគាត់»។ នេះហើយជារបៀបដែល Miller នៅក្នុងរដូវក្តៅ ឆ្នាំ 1833 បានចាប់ផ្តើមប្រកាសសារនេះជាសាធារណៈ។ នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ 1833 ការធ្លាក់ចុះនៃផ្កាយទាំងឡាយ បានបន្ថែមសេចក្ដីឱឡារិកដល់សាររបស់គាត់។

## 1840: The Fulfillment of Prophecy and the Ottoman Empire

១៨៤០៖ ការសម្រេចព្រះបន្ទូលទំនាយ និងចក្រភពអូតូម៉ង់

In 1840, Ellen White comments on a remarkable fulfillment of prophecy. This passage is often controverted in the Spirit of Prophecy, with some arguing that Uriah Smith inserted it into The Great Controversy, but these arguments are unfounded. She is speaking about the sequence of prophetic fulfillment's leading up to 1840, including the falling of the stars and the Dark Day. She writes, 'In the year 1840, another remarkable fulfillment of prophecy excited widespread interest.'

នៅឆ្នាំ 1840 អេលែន វ៉ាយត៍ បានអធិប្បាយអំពីការសម្រេចព្យាករណ៍ដ៏គួរឲ្យកត់សម្គាល់មួយ។ វគ្គនេះជាញឹកញាប់ត្រូវបានជំទាស់នៅក្នុង Spirit of Prophecy ដោយមានអ្នកខ្លះអះអាងថា អ៊ូរីយ៉ា ស្ម៊ីធ បានបញ្ចូលវាទៅក្នុង The Great Controversy ប៉ុន្តែអាគុយម៉ង់ទាំងនេះគ្មានមូលដ្ឋានឡើយ។ នាងកំពុងនិយាយអំពីលំដាប់នៃការសម្រេចព្យាករណ៍ដែលនាំមកដល់ឆ្នាំ 1840 រួមទាំងការធ្លាក់ចុះនៃផ្កាយ និងថ្ងៃងងឹត។ នាងបានសរសេរថា៖ «នៅក្នុងឆ្នាំ 1840 ការសម្រេចព្យាករណ៍ដ៏គួរឲ្យកត់សម្គាល់មួយទៀត បានបង្កឲ្យមានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងទូលំទូលាយ»។

She refers to biblical prophecy, not merely a human prediction by Josiah Litch. Two years before, Josiah Litch, a leading minister preaching the second advent, published an exposition of Revelation 9, predicting the fall of the Ottoman Empire. According to his calculations, this power was to be overthrown on August 11, 1840. At the specified time, Turkey, through her ambassadors, accepted the protection of the Allied Powers of Europe and thus placed herself under the control of Christian nations. The event exactly fulfilled the prediction. When it became known, multitudes were convinced of the correctness of the principles of prophetic interpretation adopted by Miller and his associates, and a wonderful impetus was given to the Advent movement. Men of learning and position united with Miller in preaching and publishing his views, and from 1840 to 1844, the work rapidly extended.

នាងកំពុងសំដៅទៅលើទំនាយព្រះគម្ពីរ មិនមែនគ្រាន់តែជាការទស្សន៍ទាយរបស់មនុស្សដោយ Josiah Litch ប៉ុណ្ណោះទេ។ ពីរឆ្នាំមុននោះ Josiah Litch ដែលជាគ្រូបម្រើដ៏សំខាន់ម្នាក់ក្នុងការប្រកាសអំពីការយាងមកជាលើកទីពីរ បានបោះពុម្ពផ្សាយសេចក្តីពន្យល់មួយអំពី វិវរណៈ ៩ ដោយទាយទុកជាមុនអំពីការរលំរលាយនៃចក្រភពអូតូម៉ង់។ តាមការគណនារបស់គាត់ អំណាចនេះត្រូវបានផ្តួលរំលំនៅថ្ងៃទី ១១ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៨៤០។ នៅពេលវេលាដែលបានកំណត់នោះ ប្រទេសទួរគី តាមរយៈបេសកជនរបស់នាង បានទទួលយកការការពារពីអំណាចសម្ព័ន្ធមិត្តនៃទ្វីបអឺរ៉ុប ហើយដោយហេតុនេះ នាងបានដាក់ខ្លួនឯងឲ្យស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ជាតិសាសន៍គ្រីស្ទាន។ ព្រឹត្តិការណ៍នោះបានបំពេញការទាយទុកជាមុននោះយ៉ាងត្រឹមត្រូវពិតប្រាកដ។ នៅពេលដែលរឿងនេះត្រូវបានគេដឹង មនុស្សជាច្រើនបានជឿជាក់លើភាពត្រឹមត្រូវនៃគោលការណ៍នៃការបកស្រាយទំនាយដែល Miller និងសហការីរបស់គាត់បានទទួលយក ហើយកម្លាំងជំរុញដ៏អស្ចារ្យមួយត្រូវបានផ្តល់ឲ្យចលនាអាដវេន។ បុរសដែលមានការអប់រំ និងមានឋានៈ បានរួមជាមួយ Miller ក្នុងការអធិប្បាយ និងបោះពុម្ពផ្សាយទស្សនៈរបស់គាត់ ហើយចាប់ពីឆ្នាំ ១៨៤០ ដល់ ១៨៤៤ កិច្ចការនេះបានរីកសាយយ៉ាងឆាប់រហ័ស។

Uriah Smith had told us that the first angel of Revelation 14 arrived in 1798, but it is the same angel as the angel of Revelation 10. In Revelation 10, John is told to take the little book out of the angel's hand and eat it, and it will become sweet in his mouth. The Millerite message became sweet on August 11, 1840, after two years of predicting the collapse of the Ottoman Empire based on the year-day principle of Bible prophecy. When the event was exactly fulfilled, the message they had been proclaiming became sweet in their mouth.

អ៊ូរីយ៉ា ស្ម៊ីធ បានប្រាប់យើងថា ទេវតាទីមួយនៃ វិវរណៈ 14 បានមកដល់នៅឆ្នាំ 1798 ប៉ុន្តែវាជាទេវតាដដែលនឹងទេវតានៃ វិវរណៈ 10។ នៅក្នុង វិវរណៈ 10 យ៉ូហានត្រូវបានបង្គាប់ឲ្យយកសៀវភៅតូចចេញពីដៃទេវតា ហើយបរិភោគវា ហើយវានឹងក្លាយជាផ្អែមនៅក្នុងមាត់របស់គាត់។ សាររបស់ពួកមីឡេរ៉ាយត៍បានក្លាយជាផ្អែមនៅថ្ងៃទី 11 ខែសីហា ឆ្នាំ 1840 បន្ទាប់ពីរយៈពេលពីរឆ្នាំនៃការព្យាករណ៍អំពីការដួលរលំនៃចក្រភពអូតូម៉ង់ ដោយផ្អែកលើគោលការណ៍មួយថ្ងៃស្មើនឹងមួយឆ្នាំនៃព្រះបន្ទូលទំនាយក្នុងព្រះគម្ពីរ។ នៅពេលព្រឹត្តិការណ៍នោះត្រូវបានបំពេញយ៉ាងត្រឹមត្រូវពិតប្រាកដ សារដែលពួកគេបានប្រកាសនោះក៏បានក្លាយជាផ្អែមនៅក្នុងមាត់របស់ពួកគេ។

On August 11, 1840, the message became sweet in their mouth. John is told to take the little book out of the angel's hand that has descended. The angel descends on August 11, 1840, and this angel of Revelation 10 is the same as the first angel of Revelation 14. The angel of Revelation 14 arrives in 1798 at the time of the end, but his message is empowered in 1840. Ellen White says that when the event became known, multitudes were convinced of the correctness of the principles of prophetic interpretation adopted by Miller and his associates. Since the 1930s, beginning in 1919 but especially in the 1930s, Adventism has rejected the rules of prophetic interpretation adopted by Miller and his associates—those rules being the proof text method of Bible study.

នៅថ្ងៃទី 11 ខែសីហា ឆ្នាំ 1840 សារនោះបានក្លាយជាផ្អែមនៅក្នុងមាត់របស់ពួកគេ។ យ៉ូហានត្រូវបានប្រាប់ឲ្យយកសៀវភៅតូចចេញពីដៃទេវតាដែលបានចុះមក។ ទេវតានោះចុះមកនៅថ្ងៃទី 11 ខែសីហា ឆ្នាំ 1840 ហើយទេវតានៃ វិវរណៈ 10 នេះ គឺជាទេវតាដដែលនឹងទេវតាទីមួយនៃ វិវរណៈ 14។ ទេវតានៃ វិវរណៈ 14 មកដល់នៅឆ្នាំ 1798 ក្នុងពេលវេលាចុងបញ្ចប់ ប៉ុន្តែសាររបស់គាត់ត្រូវបានប្រទានអំណាចនៅឆ្នាំ 1840។ អេលែន វ៉ាយត៍ និយាយថា នៅពេលព្រឹត្តិការណ៍នោះត្រូវបានគេស្គាល់ មហាជនជាច្រើនត្រូវបានបញ្ចុះបញ្ចូលអំពីភាពត្រឹមត្រូវនៃគោលការណ៍នៃការបកស្រាយទំនាយ ដែលមីល្ល័រ និងសហការីរបស់គាត់បានយកប្រើ។ ចាប់តាំងពីទសវត្សរ៍ 1930 ដោយចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ 1919 ប៉ុន្តែជាពិសេសនៅក្នុងទសវត្សរ៍ 1930 សាសនាអាឌվենទីស្តបានបដិសេធច្បាប់នៃការបកស្រាយទំនាយ ដែលមីល្ល័រ និងសហការីរបស់គាត់បានយកប្រើ—ច្បាប់ទាំងនោះគឺជាវិធីសាស្ត្រប្រើបទគម្ពីរជាភស្តុតាងក្នុងការសិក្សាព្រះគម្ពីរ។

## The 1843 Chart and the Tarrying Time

តារាង​ឆ្នាំ 1843 និង​ពេល​ពន្យារ

The next waymark in history is the 1843 chart, produced in May 1842. Ellen White says, 'I have seen that the 1843 chart was directed by the hand of the Lord and that it should not be altered, that the figures were as He wanted them, and that His hand was over and hid a mistake in some of the figures so that none could see it until His hand was removed.' This chart is a prophetic waymark, produced in May 1842. In June 1842, the Protestant churches closed their doors and the second angel arrives.

គោលសញ្ញាបន្ទាប់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ គឺតារាងឆ្នាំ 1843 ដែលត្រូវបានផលិតឡើងនៅខែឧសភា ឆ្នាំ 1842។ Ellen White បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំបានឃើញថា តារាងឆ្នាំ 1843 ត្រូវបានដឹកនាំដោយព្រះហស្តរបស់ព្រះអម្ចាស់ ហើយថាវាមិនគួរត្រូវបានកែប្រែឡើយ ថាតួលេខទាំងនោះគឺដូចដែលទ្រង់បានសព្វព្រះហឫទ័យឲ្យវាមាន ហើយថាព្រះហស្តរបស់ទ្រង់ស្ថិតនៅលើវា ហើយបានបាំងកំហុសមួយនៅក្នុងតួលេខខ្លះៗ ដូច្នេះគ្មាននរណាម្នាក់អាចឃើញវាបានឡើយ រហូតដល់ព្រះហស្តរបស់ទ្រង់ត្រូវបានដកចេញ»។ តារាងនេះគឺជាគោលសញ្ញាព្យាករណ៍មួយ ដែលត្រូវបានផលិតឡើងនៅខែឧសភា ឆ្នាំ 1842។ នៅខែមិថុនា ឆ្នាំ 1842 ពួកសាសនាចក្រប្រូតេស្តង់បានបិទទ្វាររបស់ខ្លួន ហើយទេវតាទីពីរបានមកដល់។

From Testimonies, volume one, page 21: 'In June of 1842, Mr. Miller gave his second course of lectures at the Casco Street Church in Portland, Maine. With few exceptions, the different denominations closed the doors of their churches against Mr. Miller.' Ellen White informs us that as Seventh-day Adventist Christians, we should learn to reason from cause to effect. The cause that led the Protestant churches to close their doors was the introduction of this chart. When the chart was introduced in May, the Protestant churches determined that the Millerites were deluded fanatics.

ពីសៀវភៅ Testimonies ភាគទីមួយ ទំព័រ 21៖ «នៅខែមិថុនា ឆ្នាំ 1842 លោក Miller បានបង្រៀនស៊េរីមេរៀនលើកទីពីររបស់លោក នៅវិហារ Casco Street ក្នុងទីក្រុង Portland រដ្ឋ Maine។ លើកលែងតែមានករណីខ្លះតិចតួច និកាយផ្សេងៗបានបិទទ្វារវិហាររបស់ពួកគេមិនឲ្យលោក Miller ចូលទេ»។ Ellen White ប្រាប់យើងថា ជាគ្រីស្ទបរិស័ទអាដវេនទីសថ្ងៃទីប្រាំពីរ យើងគួររៀនគិតពិចារណាពីមូលហេតុទៅដល់ផលវិបាក។ មូលហេតុដែលនាំឲ្យវិហារប្រូតេស្តង់បិទទ្វាររបស់ពួកគេ គឺការណែនាំផ្ទាំងតារាងនេះចូលមក។ នៅពេលផ្ទាំងតារាងនេះត្រូវបានណែនាំនៅខែឧសភា វិហារប្រូតេស្តង់បានសម្រេចថា ពួក Millerites ជាពួកអ្នកលោភលន់ក្នុងជំនឿដែលត្រូវបានបំភាន់។

The first disappointment is next. From The Great Controversy, page 393: 'As early as 1842, the direction given in this prophecy to write the vision and make it plain upon tables, that he may run that readeth it, had suggested to Charles Fitch the preparation of a prophetic chart to illustrate the visions of Daniel and Revelation.' Charles Fitch, who died just before the Great Disappointment of October 22, 1844, was used by the Lord in this history. He prepared the chart, which was published in May 1842.

ការខកចិត្តលើកដំបូងកើតឡើងបន្ទាប់មក។ ពី​សៀវភៅ *The Great Controversy* ទំព័រ 393៖ «តាំងពីដើមឆ្នាំ 1842 មក ការណែនាំដែលបានផ្តល់ក្នុងព្រះបន្ទូលទំនាយនេះ ឲ្យសរសេរនិមិត្ត ហើយធ្វើឲ្យវាច្បាស់លាស់លើតារាង ដើម្បីឲ្យអ្នកដែលអានវាអាចរត់ទៅបាន នោះបានជំរុញឲ្យ Charles Fitch រៀបចំតារាងទំនាយមួយ ដើម្បីបង្ហាញនិមិត្តទាំងឡាយក្នុងសៀវភៅដានីយ៉ែល និងវិវរណៈ»។ Charles Fitch ដែលបានស្លាប់មុនការខកចិត្តដ៏ធំនៅថ្ងៃទី 22 ខែតុលា ឆ្នាំ 1844 បន្តិច ត្រូវបានព្រះអម្ចាស់ប្រើក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ។ គាត់បានរៀបចំតារាងនោះ ដែលត្រូវបានបោះពុម្ពផ្សាយនៅខែឧសភា ឆ្នាំ 1842។

The publication of this chart was regarded as a fulfillment of the command of Habakkuk. No one, however, noticed an apparent delay in the accomplishment of the vision. A tarrying time is presented in the same prophecy. After the disappointment, this scripture appeared significant: 'The vision is yet for an appointed time, but at the end it shall speak and not lie, though it tarry, wait for it, because it will surely come, it will not tarry. The just shall live by faith.' The tarrying time is the first disappointment, which comes on March 22, 1844. The Millerites were predicting the end of the world in 1843, using the biblical reckoning of time. When the Lord had not come by then, the first disappointment set in on March 22, 1844. That is the tarrying time.

ការបោះពុម្ពផ្សាយតារាងនេះ ត្រូវបានចាត់ទុកថា​ជា​ការបំពេញ​តាម​បញ្ជា​របស់​ហាបាគុក។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ គ្មាននរណាម្នាក់បានកត់សម្គាល់​អំពី​ការ​ពន្យាពេល​ដែល​ហាក់ដូចជា​មាន​ក្នុង​ការ​សម្រេច​នៃ​និមិត្ត​នោះ​ឡើយ។ ពេលវេលានៃការពន្យារត្រូវបានបង្ហាញ​នៅ​ក្នុង​ទំនាយ​ដដែល​នោះ។ បន្ទាប់ពី​ការខកចិត្ត ខគម្ពីរនេះ​បានលេចមក​ថា​មានសារៈសំខាន់​ថា៖ «ដ្បិត​និមិត្ត​នោះ​នៅសម្រាប់​ពេលកំណត់​មួយទៀត ប៉ុន្តែ​នៅ​ចុងបញ្ចប់​វា​នឹង​និយាយ ហើយ​មិន​កុហក​ឡើយ ទោះបី​វា​យឺតយ៉ាវ​ក៏ដោយ ចូរ​រង់ចាំ​វា​ចុះ ពីព្រោះ​វា​ប្រាកដ​ជា​នឹង​មក វា​នឹង​មិន​យឺតយ៉ាវ​ឡើយ។ មនុស្ស​សុចរិត​នឹង​រស់​ដោយសារ​សេចក្តី​ជំនឿ»។ ពេលវេលានៃការពន្យារនោះ គឺជា​ការខកចិត្ត​លើកទីមួយ ដែលកើតឡើង​នៅ​ថ្ងៃទី 22 ខែ​មីនា ឆ្នាំ 1844។ ពួក​មីឡឺរ៉ាយត៍​បាន​ព្យាករ​អំពី​ចុងបញ្ចប់​នៃ​ពិភពលោក​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ 1843 ដោយ​ប្រើ​ការ​រាប់ពេលវេលា​តាម​ព្រះគម្ពីរ។ នៅពេល​ដែល​ព្រះអម្ចាស់​មិន​បាន​យាងមក​ក្នុង​ពេល​នោះ ការខកចិត្ត​លើកទីមួយ​ក៏​បាន​កើតឡើង​នៅ​ថ្ងៃទី 22 ខែ​មីនា ឆ្នាំ 1844។ នោះហើយ​ជា​ពេលវេលានៃការពន្យារ។

This is the tarrying time in the parable of the ten virgins, in Habakkuk 2, and in Daniel 12. Daniel 12:11 says, 'And from the time that the daily sacrifice shall be taken away...' The pioneers understood that paganism was subdued in 508, with Clovis defeating the Visigoths. From the time that paganism is taken away and the papacy is set up (thirty years later in 538), there shall be 1290 days. The next verse says, 'Blessed is he that waiteth and cometh to the thousand three hundred and thirty-five days.' 508 plus 1335 equals 1843. 'Blessed is he that comes to 1843.' The 1335 marks the tarrying time, saying, 'Blessed is he that waiteth and cometh to 1843.' If you uphold the pioneer understanding of the daily, as Ellen White does, this is clear.

នេះ​ជា​ពេល​ពន្យារ​ក្នុង​ប្រៀបប្រដូច​អំពី​ព្រហ្មចារី​ដប់​នាក់ ក្នុង ហាបាគុក ២ និង​ក្នុង ដានីយ៉ែល ១២។ ដានីយ៉ែល ១២:១១ ចែង​ថា៖ «ហើយ​ចាប់​តាំង​ពី​ពេល​ដែល​យញ្ញបូជា​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​ត្រូវ​បាន​ដក​ចេញ...» អ្នក​បុរាណបាន​យល់​ថា សាសនាបរទេស​ត្រូវ​បាន​បង្ក្រាប​នៅ​ឆ្នាំ 508 ដោយ​ក្លូវីស​យក​ជ័យជម្នះ​លើ​ពួក​វីស៊ីហ្គុត។ ចាប់​ពី​ពេល​ដែល​សាសនាបរទេស​ត្រូវ​បាន​ដក​ចេញ ហើយ​អំណាច​សម្ដេច​ប៉ាប​ត្រូវ​បាន​តាំង​ឡើង (សាមសិប​ឆ្នាំ​ក្រោយ​មក គឺ​នៅ​ឆ្នាំ 538) នោះ​នឹង​មាន 1290 ថ្ងៃ។ ខ​បន្ទាប់​ចែង​ថា៖ «មាន​ពរ​ហើយ អ្នក​ដែល​រង់ចាំ ហើយ​មក​ដល់​មួយ​ពាន់​បី​រយ​សាមសិប​ប្រាំ​ថ្ងៃ»។ 508 បូក 1335 ស្មើ​នឹង 1843។ «មាន​ពរ​ហើយ អ្នក​ដែល​មក​ដល់​ឆ្នាំ 1843»។ 1335 សម្គាល់​ពេល​ពន្យារ ដោយ​ចែង​ថា៖ «មាន​ពរ​ហើយ អ្នក​ដែល​រង់ចាំ ហើយ​មក​ដល់​ឆ្នាំ 1843»។ បើ​អ្នក​កាន់​ខ្ជាប់​នូវ​ការ​យល់​ដឹង​របស់​អ្នក​បុរាណ​អំពី “ប្រចាំ​ថ្ងៃ” ដូច​ដែល Ellen White កាន់​ខ្ជាប់ នោះ​រឿង​នេះ​ច្បាស់​លាស់។

To further clarify, Isaiah 30:18 says, 'And therefore will the Lord wait.' Here, the Lord is the bridegroom in the parable of the ten virgins, and He is tarrying. 'And therefore will the bridegroom tarry that he may be gracious unto you, and therefore will he be exalted that he may have mercy on you, for the Lord is a God of judgment. Blessed are all they that wait for Him.' This matches Daniel 12:12: 'Blessed is he who waiteth and cometh to the 1335.' The bridegroom tarries on March 22, 1844. There is a blessing attached to coming to the first disappointment and then waiting. When you get here, you are to wait. What are you waiting for? Habakkuk 2:3 says, 'For the vision is yet for an appointed time, but at the end it shall speak and not lie, though it tarry, wait for it.' The blessing of coming to the 1335 is the blessing of coming to this history, where the Lord will accomplish the Midnight Cry.

ដើម្បីបំភ្លឺឲ្យកាន់តែច្បាស់ អេសាយ 30:18 ចែងថា «ដូច្នេះ ព្រះយេហូវ៉ានឹងរង់ចាំ»។ នៅទីនេះ ព្រះអម្ចាស់គឺជាកូនកំលោះក្នុងពាក្យប្រៀបប្រដូចអំពីស្ត្រីព្រហ្មចារីទាំងដប់ ហើយទ្រង់កំពុងពន្យារពេល។ «ដូច្នេះ កូនកំលោះនឹងពន្យារពេល ដើម្បីឲ្យទ្រង់ប្រទានព្រះគុណដល់អ្នករាល់គ្នា ហើយដូច្នេះ ទ្រង់នឹងត្រូវបានលើកតម្កើង ដើម្បីឲ្យទ្រង់មានព្រះមេត្តាករុណាចំពោះអ្នករាល់គ្នា ដ្បិតព្រះយេហូវ៉ាគឺជាព្រះនៃការជំនុំជម្រះ។ មានព្រះពរហើយ អស់អ្នកដែលរង់ចាំទ្រង់»។ នេះស្របគ្នានឹង ដានីយ៉ែល 12:12៖ «មានព្រះពរហើយ អ្នកណាដែលរង់ចាំ ហើយមកដល់ 1335»។ កូនកំលោះពន្យារពេលនៅថ្ងៃទី 22 ខែមីនា ឆ្នាំ 1844។ មានព្រះពរមួយភ្ជាប់នឹងការមកដល់ការខកចិត្តលើកទីមួយ ហើយបន្ទាប់មករង់ចាំ។ នៅពេលអ្នកមកដល់ទីនេះ អ្នកត្រូវរង់ចាំ។ តើអ្នកកំពុងរង់ចាំអ្វី? ហាបាគុក 2:3 ចែងថា «ដ្បិតនិមិត្តនៅតែសម្រាប់ពេលកំណត់មួយ ប៉ុន្តែនៅចុងបញ្ចប់ វានឹងនិយាយ ហើយមិនកុហកទេ ទោះបីវាពន្យារពេលក៏ដោយ ចូររង់ចាំវា»។ ព្រះពរនៃការមកដល់ 1335 គឺជាព្រះពរនៃការមកដល់ប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ ដែលជាកន្លែងដែលព្រះអម្ចាស់នឹងសម្រេចការស្រែកនៅពាក់កណ្ដាលអធ្រាត្រ។

Not everyone will be allowed to participate in the Midnight Cry. Some people traveled along with the Millerites not because of their own personal experience with Jesus Christ or personal study of God's Word, but out of fear. Before the Midnight Cry arrives, the Lord separates these brethren from the movement. The first disappointment is part of the process preparing for the Midnight Cry. According to Ellen White, if we do not understand this, we fall off the path to the wicked world below.

មិនមែនមនុស្សគ្រប់រូបនឹងត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យចូលរួមក្នុងការស្រែកហៅពេលកណ្ដាលអធ្រាត្រទេ។ មនុស្សខ្លះបានធ្វើដំណើររួមជាមួយពួក Millerites មិនមែនដោយសារបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ពួកគេជាមួយព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទ ឬដោយការសិក្សាព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះដោយខ្លួនឯងទេ ប៉ុន្តែដោយសារការភ័យខ្លាច។ មុនពេលការស្រែកហៅពេលកណ្ដាលអធ្រាត្រមកដល់ ព្រះអម្ចាស់បានបំបែកបងប្អូនទាំងនេះចេញពីចលនានោះ។ ការខកចិត្តលើកទីមួយគឺជាផ្នែកមួយនៃដំណើរការដែលរៀបចំសម្រាប់ការស្រែកហៅពេលកណ្ដាលអធ្រាត្រ។ តាមសេចក្តីរបស់ Ellen White ប្រសិនបើយើងមិនយល់អំពីការនេះទេ នោះយើងនឹងធ្លាក់ចេញពីផ្លូវ ទៅកាន់លោកិយអាក្រក់នៅខាងក្រោម។

## The Empowerment of the Second Angel's Message

ការប្រទានអំណាចដល់សាររបស់ទេវតាទីពីរ

From Early Writings, page 238: 'Near the close of the second angel's message, I saw a great light from heaven shining upon the people of God. The rays of this light seemed bright as the sun, and I heard voices of angels crying, "Behold, the bridegroom cometh."' This was the Midnight Cry, which was to give power to the second angel's message. The pioneers understood that the first angel's message arrived in 1798 but was empowered with the collapse of the Ottoman Empire in 1840. All the messages arrive at a point in time and are thereafter empowered. The second angel's message arrives in March 22, 1844 when the Protestant churches closed their doors against the Millerite message. The Midnight Cry empowers the second angel's message. The third angel's message arrives on October 22, 1844, and is empowered when the mighty angel of Revelation 18 joins it. Every message arrives in history and is thereafter empowered. This is important to understand.

ពី​សៀវភៅ Early Writings ទំព័រ 238៖ «ជិត​ដល់​ចុង​បញ្ចប់​នៃ​សារ​របស់​ទេវតា​ទីពីរ ខ្ញុំ​បាន​ឃើញ​ពន្លឺ​ដ៏​អស្ចារ្យ​មួយ​ពី​ស្ថានសួគ៌​បំភ្លឺ​មក​លើ​ប្រជាជន​របស់​ព្រះ។ កាំរស្មី​នៃ​ពន្លឺ​នេះ​ហាក់​ដូច​ជា​ភ្លឺ​ចែងចាំង​ដូច​ព្រះអាទិត្យ ហើយ​ខ្ញុំ​បាន​ឮ​សំឡេង​ទេវតា​ទាំងឡាយ​ស្រែក​ឡើង​ថា “មើល​ចុះ កូនកំលោះ​កំពុង​មក​ហើយ!”»។ នេះ​គឺជា​សម្រែក​កណ្តាល​អធ្រាត្រ ដែល​ត្រូវ​ផ្តល់​អំណាច​ដល់​សារ​របស់​ទេវតា​ទីពីរ។ អ្នក​ត្រួសត្រាយ​បាន​យល់​ថា សារ​របស់​ទេវតា​ទីមួយ​បាន​មក​ដល់​នៅ​ឆ្នាំ 1798 ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​បាន​ប្រទាន​អំណាច​ដោយ​ការ​ដួល​រលំ​នៃ​ចក្រភព​អូតូម៉ង់​នៅ​ឆ្នាំ 1840។ សារ​ទាំង​អស់​មក​ដល់​នៅ​ចំណុច​មួយ​ក្នុង​ពេលវេលា ហើយ​បន្ទាប់​មក​ត្រូវ​បាន​ប្រទាន​អំណាច។ សារ​របស់​ទេវតា​ទីពីរ​មក​ដល់​នៅ​ថ្ងៃ​ទី 22 ខែ​មីនា ឆ្នាំ 1844 នៅ​ពេល​ដែល​ពួក​សាសនាចក្រ​ប្រូតេស្តង់​បាន​បិទ​ទ្វារ​របស់​ខ្លួន​ប្រឆាំង​នឹង​សារ​មីល្លឺរាយត៍។ សម្រែក​កណ្តាល​អធ្រាត្រ​ប្រទាន​អំណាច​ដល់​សារ​របស់​ទេវតា​ទីពីរ។ សារ​របស់​ទេវតា​ទីបី​មក​ដល់​នៅ​ថ្ងៃ​ទី 22 ខែ​តុលា ឆ្នាំ 1844 ហើយ​ត្រូវ​បាន​ប្រទាន​អំណាច​នៅ​ពេល​ដែល​ទេវតា​ដ៏​មាន​អំណាច​ក្នុង​វិវរណៈ 18 ចូល​រួម​ជាមួយ​វា។ សារ​គ្រប់​យ៉ាង​មក​ដល់​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ ហើយ​បន្ទាប់​មក​ត្រូវ​បាន​ប្រទាន​អំណាច។ នេះ​ជា​អ្វី​សំខាន់​ដែល​ត្រូវ​យល់។

The Midnight Cry gave power to the second angel's message. Angels were sent from heaven to arouse the discouraged saints and prepare them for the great work before them. The most talented men were not the first to receive this message. William Miller was not the first to receive this message; quite the opposite, he was the last to receive it. He was the most talented in understanding the message, while Samuel Snow was the first. Those who had formerly led in the work were the last to receive and help swell the cry. Historically, the last person to accept the message of the Midnight Cry was William Miller.

ការយំ​នៅ​ពាក់​កណ្ដាល​អធ្រាត្រ​បាន​ប្រទាន​អំណាច​ដល់​សារ​របស់​ទេវតា​ទី​ពីរ។ ទេវតា​ទាំងឡាយ​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ចេញ​ពី​ស្ថានសួគ៌​មក ដើម្បី​ដាស់តឿន​ពួក​បរិសុទ្ធ​ដែល​អស់​សង្ឃឹម ហើយ​រៀបចំ​ពួក​គេ​សម្រាប់​កិច្ចការ​ដ៏​ធំ​ដែល​នៅ​ខាង​មុខ​ពួក​គេ។ មនុស្ស​ដែល​មាន​ទេពកោសល្យ​បំផុត​មិន​មែន​ជា​អ្នក​ដំបូង​ដែល​ទទួល​សារ​នេះ​ឡើយ។ William Miller មិន​មែន​ជា​អ្នក​ដំបូង​ដែល​ទទួល​សារ​នេះ​ទេ; ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ គាត់​ជា​អ្នក​ចុង​ក្រោយ​ដែល​ទទួល​វា។ គាត់​ជា​អ្នក​មាន​ទេពកោសល្យ​បំផុត​ក្នុង​ការ​យល់​អំពី​សារ​នេះ ខណៈ​ដែល Samuel Snow ជា​អ្នក​ដំបូង។ អស់​អ្នក​ដែល​កាល​មុន​បាន​ដឹកនាំ​ក្នុង​កិច្ចការ​នេះ គឺ​ជា​អ្នក​ចុង​ក្រោយ​ដែល​ទទួល ហើយ​ជួយ​បង្កើន​ការ​យំ​នោះ។ តាម​ប្រវត្តិសាស្ត្រ មនុស្ស​ចុង​ក្រោយ​ដែល​ទទួល​យក​សារ​នៃ​ការ​យំ​នៅ​ពាក់​កណ្ដាល​អធ្រាត្រ គឺ William Miller។

From The Great Controversy, 376: During the empowerment of the Midnight Cry, about 50,000 left the churches. As Miller's work tended to build up the churches, it was initially regarded with favor, but as ministers and religious leaders decided against the Advent doctrine and desired to suppress all agitation on the subject, they opposed it from the pulpit and denied their members the privilege of attending preaching on the second advent or even speaking of their hope in social meetings. Leaders in the Adventist Church today who forbid the teaching of this message in the church and even in private homes are prefigured here in the Millerite movement.

ពី សេចក្តីទាស់ទែងដ៏មហិមា, 376៖ ក្នុងអំឡុងពេលនៃការប្រទានអំណាចដល់សម្រែកកណ្តាលអធ្រាត្រ ប្រហែល 50,000 នាក់បានចាកចេញពីពួកជំនុំទាំងឡាយ។ ដោយសារកិច្ចការរបស់ Miller មានទំនោរនាំឲ្យពួកជំនុំបានរឹងមាំឡើង នៅដំបូងវាត្រូវបានទទួលយកដោយការពេញចិត្ត ប៉ុន្តែ នៅពេលអ្នកបម្រើ និងមេដឹកនាំសាសនាបានសម្រេចប្រឆាំងនឹងគោលលទ្ធិអំពីការយាងមកវិញ ហើយមានបំណងបង្ក្រាបការរំជើបរំជួលទាំងអស់អំពីប្រធានបទនេះ ពួកគេបានប្រឆាំងវាពីវេទិកាធម្មទេសនា ហើយបដិសេធមិនឲ្យសមាជិករបស់ខ្លួនមានសិទ្ធិចូលរួមការអធិប្បាយអំពីការយាងមកជាលើកទីពីរ ឬសូម្បីតែនិយាយអំពីសេចក្តីសង្ឃឹមរបស់ពួកគេក្នុងការប្រជុំសង្គមផង។ មេដឹកនាំនៅក្នុងពួកជំនុំ Adventist សព្វថ្ងៃនេះ ដែលហាមឃាត់ការបង្រៀនសារនេះនៅក្នុងពួកជំនុំ និងសូម្បីតែនៅក្នុងគេហដ្ឋានឯកជនផង ត្រូវបានបង្ហាញជារូបស្រមោលទុកជាមុននៅទីនេះ ក្នុងចលនា Millerite។

Believers found themselves in great trial and perplexity. They loved their churches and were reluctant to separate, but as they saw the testimony of God's Word suppressed and their right to investigate the prophecies denied, they felt that loyalty to God forbade them to submit. Those who sought to shut out the testimony of God's Word could not be regarded as constituting the Church of Christ. Hence, they felt justified in separating from their former connection. In the summer of 1844, about 50,000 withdrew from the churches.

អ្នកជឿបានឃើញខ្លួនឯងស្ថិតនៅក្នុងការសាកល្បងដ៏ធំ និងក្នុងសេចក្តីច្របូកច្របល់យ៉ាងខ្លាំង។ ពួកគេស្រឡាញ់ក្រុមជំនុំរបស់ខ្លួន ហើយមិនចង់បំបែកខ្លួនចេញឡើយ ប៉ុន្តែ នៅពេលពួកគេឃើញសេចក្តីបន្ទាល់នៃព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះត្រូវបានរារាំង ហើយសិទ្ធិរបស់ពួកគេក្នុងការស៊ើបអង្កេតព្យាករណ៍ត្រូវបានបដិសេធ នោះពួកគេមានអារម្មណ៍ថា សេចក្តីស្មោះត្រង់ចំពោះព្រះហាមឃាត់ពួកគេមិនឲ្យចុះចូលឡើយ។ អស់អ្នកដែលស្វែងរកការបិទបាំងសេចក្តីបន្ទាល់នៃព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះ មិនអាចត្រូវបានចាត់ទុកថាជាអ្នកបង្កើតជាក្រុមជំនុំរបស់ព្រះគ្រីស្ទបានឡើយ។ ហេតុនេះហើយ ពួកគេមានអារម្មណ៍ថា ខ្លួនមានមូលហេតុត្រឹមត្រូវក្នុងការបំបែកខ្លួនចេញពីការភ្ជាប់ទាក់ទងពីមុនរបស់ពួកគេ។ នៅរដូវក្តៅ ឆ្នាំ 1844 ប្រហែល 50,000 នាក់បានដកខ្លួនចេញពីក្រុមជំនុំទាំងឡាយ។

## Miller's Understanding and the True Midnight Cry

ការយល់ដឹងរបស់ Miller និងសម្រែកពាក់កណ្ដាលអធ្រាត្រពិតប្រាកដ

From Elder Damsteegt's book, Foundation of Seventh-day Adventist Message and Mission, Miller believed that the proclamation of Daniel 8:14 and the first angel of Revelation 14 was the Midnight Cry—'Behold, the bridegroom cometh.' He believed this message was identifying the second coming of Christ. Miller thought the entire history was the Midnight Cry, but Ellen White states the Midnight Cry was accomplished at a specific point. Samuel Snow titled his presentation 'The True Midnight Cry' to distinguish it from the Millerite teaching that the Midnight Cry was the general message.

ពីសៀវភៅរបស់អែលឌើរ Damsteegt ដែលមានចំណងជើងថា *Foundation of Seventh-day Adventist Message and Mission* មីឡឺរ​បានជឿថា ការប្រកាសនៃ ដានីយ៉ែល 8:14 និងទេវតាទីមួយនៃ វិវរណៈ 14 គឺជា «សម្រែកកណ្តាលអធ្រាត្រ»—«មើល៍ កូនកំលោះកំពុងមកហើយ»។ គាត់បានជឿថា សារនេះកំពុងកំណត់អត្តសញ្ញាណអំពីការយាងមកជាលើកទីពីររបស់ព្រះគ្រីស្ទ។ មីឡឺរ​បានគិតថា ប្រវត្តិសាស្ត្រទាំងមូលគឺជា «សម្រែកកណ្តាលអធ្រាត្រ» ប៉ុន្តែ Ellen White ថ្លែងថា «សម្រែកកណ្តាលអធ្រាត្រ» បានសម្រេចឡើងនៅចំណុចជាក់លាក់មួយ។ Samuel Snow បានដាក់ចំណងជើងបទបង្ហាញរបស់គាត់ថា «សម្រែកកណ្តាលអធ្រាត្រពិត» ដើម្បីបំបែកវាចេញពីការបង្រៀនរបស់ពួក Millerite ដែលថា «សម្រែកកណ្តាលអធ្រាត្រ» ជាសារទូទៅ។

The most spiritual received the message first, and those who had formerly led in the work were the last to receive and help swell the cry. William Miller, who had led the work from 1833 onward, struggled with the Midnight Cry message when it came in August 1844. He was unsure about separating from the churches and had been teaching another understanding of the Midnight Cry for many years.

មនុស្សដែលមានសភាពខាងវិញ្ញាណជ្រាលជ្រៅបំផុតបានទទួលសារនោះមុនគេ ហើយអ្នកដែលកាលពីមុនបានដឹកនាំក្នុងកិច្ចការនោះវិញ ជាអ្នកចុងក្រោយដែលទទួល ហើយជួយបន្ថែមឲ្យសំឡេងនៃការអំពាវនាវនោះកាន់តែខ្លាំងឡើង។ William Miller ដែលបានដឹកនាំកិច្ចការនោះចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1833 តទៅ បានតស៊ូជាមួយសារនៃ Midnight Cry នៅពេលវាមកដល់ក្នុងខែសីហា ឆ្នាំ 1844។ លោកមិនប្រាកដចិត្តអំពីការបំបែកខ្លួនចេញពីពួកជំនុំទាំងឡាយទេ ហើយអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ លោកបានបង្រៀនការយល់ដឹងមួយផ្សេងទៀតអំពី Midnight Cry។

William Miller wrote, 'I'd never been positive as to any particular day for the Lord's appearing, believing that no man could know the day and hour. In all my published lectures, it will be seen on the title page, about the year 1843. In all my oral lectures, I invariably told my audiences that the periods would terminate in 1843 if there were no mistake in my calculation, but that I could not say the end might not come even before that time, and that they should be continually prepared. In 1842, some of the brethren preached with great positiveness, the exact year, and censured me for putting in an "if."' In May 1842, the 1843 chart was published, and the brethren told Miller to remove the 'if' from his presentation.

លោក វីឡៀម មីឡ្លឺរ បានសរសេរថា៖ «ខ្ញុំមិនដែលបានអះអាងយ៉ាងដាច់ខាតអំពីថ្ងៃណាមួយជាក់លាក់សម្រាប់ការយាងមករបស់ព្រះអម្ចាស់ឡើយ ដោយជឿថា គ្មានមនុស្សណាអាចដឹងថ្ងៃ និងម៉ោងបានទេ។ ក្នុងសុន្ទរកថាដែលខ្ញុំបានបោះពុម្ពផ្សាយទាំងអស់ គេអាចឃើញនៅលើទំព័រចំណងជើងថា ប្រហែលក្នុងឆ្នាំ 1843។ ក្នុងសុន្ទរកថាផ្ទាល់មាត់ទាំងអស់របស់ខ្ញុំ ខ្ញុំតែងតែប្រាប់អ្នកស្តាប់របស់ខ្ញុំថា កាលកំណត់ទាំងនោះនឹងបញ្ចប់នៅក្នុងឆ្នាំ 1843 ប្រសិនបើគ្មានកំហុសក្នុងការគណនារបស់ខ្ញុំ ប៉ុន្តែខ្ញុំមិនអាចនិយាយបានថា ទីបញ្ចប់មិនអាចមកសូម្បីតែមុនពេលនោះទេ ហើយថា ពួកគេគួរតែត្រៀមខ្លួនជានិច្ច។ នៅឆ្នាំ 1842 បងប្អូនខ្លះបានអធិប្បាយដោយការបញ្ជាក់យ៉ាងដាច់ខាតអំពីឆ្នាំជាក់លាក់នោះ ហើយបានស្តីបន្ទោសខ្ញុំចំពោះការដាក់ពាក្យ “ប្រសិនបើ”»។ នៅខែឧសភា ឆ្នាំ 1842 ផ្ទាំងគំនូសតាងឆ្នាំ 1843 ត្រូវបានបោះពុម្ពផ្សាយ ហើយបងប្អូនទាំងនោះបានប្រាប់មីឡ្លឺរ ឲ្យដកពាក្យ «ប្រសិនបើ» ចេញពីការបង្ហាញរបស់គាត់។

Miller continued, 'The public press had also published that I'd fixed upon a definite day, the twenty-third of April, for the Lord's advent. Therefore, in December of that year, as I could see no error in my reckoning, I published my belief that sometime between March 21, 1843, and March 21, 1844, the Lord would come.' Miller had already concluded the tenth day of the seventh month, and long before Samuel Snow used this conclusion to proclaim the Midnight Cry, Miller had written about it. Miller was the one the Lord used to put together the logic that Samuel Snow employed to identify October 22, 1844.

មីឡឺរ​បាន​បន្ត​ថា «សារព័ត៌មាន​សាធារណៈ​ក៏​បាន​ចេញ​ផ្សាយ​ផង​ដែរ​ថា ខ្ញុំ​បាន​កំណត់​ថ្ងៃ​ជាក់លាក់​មួយ គឺ​ថ្ងៃ​ទី​ម្ភៃ​បី ខែ​មេសា សម្រាប់​ការ​យាង​មក​របស់​ព្រះអម្ចាស់។ ដូច្នេះ នៅ​ក្នុង​ខែ​ធ្នូ​នៃ​ឆ្នាំ​នោះ ដោយ​ខ្ញុំ​មិន​អាច​មើល​ឃើញ​កំហុស​ណា​មួយ​នៅ​ក្នុង​ការ​គណនា​របស់​ខ្ញុំ ខ្ញុំ​បាន​បោះពុម្ព​ផ្សាយ​ជំនឿ​របស់​ខ្ញុំ​ថា នៅ​ពេល​ណា​មួយ​រវាង​ថ្ងៃ​ទី 21 ខែ​មីនា ឆ្នាំ 1843 និង​ថ្ងៃ​ទី 21 ខែ​មីនា ឆ្នាំ 1844 ព្រះអម្ចាស់​នឹង​យាង​មក»។ មីឡឺរ​បាន​សន្និដ្ឋាន​រួច​ហើយ​អំពី​ថ្ងៃ​ទី​ដប់​នៃ​ខែ​ទី​ប្រាំពីរ ហើយ​យូរ​មុន​ពេល​សាំយូអែល ស្នូ បាន​ប្រើ​សេចក្តី​សន្និដ្ឋាន​នេះ​ដើម្បី​ប្រកាស​សំឡេង​ហៅ​នៅ​ពាក់​កណ្ដាល​អធ្រាត្រ មីឡឺរ​បាន​សរសេរ​អំពី​វា​រួច​ហើយ។ មីឡឺរ​គឺ​ជា​អ្នក​ដែល​ព្រះអម្ចាស់​បាន​ប្រើ​ឲ្យ​រៀបចំ​តក្កវិជ្ជា​ដែល​សាំយូអែល ស្នូ បាន​ប្រើ​ដើម្បី​កំណត់​អត្តសញ្ញាណ​ថ្ងៃ​ទី 22 ខែ​តុលា ឆ្នាំ 1844។

Miller wrote, 'During the year 1843, the most violent denunciations were heaped upon me and those associated with me by the press and some pulpits. Our motives were assailed, our principles misrepresented, our characters traduced.' Time passed, and March 21, 1844, went by without the Lord's appearing. The disappointment was great, and many walked no more with them. Before this time, from 1840, there were an estimated 200,000 Millerites, but by this point, only 50,000 remained.

មីឡឺរ បានសរសេរថា «ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ 1843 ការថ្កោលទោសដ៏សាហាវបំផុតត្រូវបានគេបង្ហូរមកលើខ្ញុំ និងលើអ្នកទាំងឡាយដែលបានភ្ជាប់ខ្លួនជាមួយខ្ញុំ ដោយសារព័ត៌មាន និងវេទិកាអធិប្បាយខ្លះៗ។ មូលហេតុចិត្តរបស់យើងត្រូវបានវាយប្រហារ គោលការណ៍របស់យើងត្រូវបានបង្ហាញខុស ហើយកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់យើងត្រូវបានបង្ខូចបំផ្លាញ»។ ពេលវេលាបានកន្លងផុតទៅ ហើយថ្ងៃទី 21 ខែមីនា ឆ្នាំ 1844 ក៏បានកន្លងផុតទៅ ដោយគ្មានការយាងមករបស់ព្រះអម្ចាស់។ ការខកចិត្តមានទំហំធំខ្លាំង ហើយមនុស្សជាច្រើនលែងដើរតាមពួកគេទៀត។ មុនពេលនេះ គឺចាប់ពីឆ្នាំ 1840 មក មានការប៉ាន់ប្រមាណថា មានមីល្លឺរ៉ាយត៍ចំនួន 200,000 នាក់ ប៉ុន្តែមកដល់ចំណុចនេះ នៅសល់តែ 50,000 នាក់ប៉ុណ្ណោះ។

Miller continued, 'Previously to this, in the fall of 1843, some of my brethren began to call the churches Babylon and to urge that it was the duty of Adventists to come out of them. With this, I was much grieved. Not only was the effect very bad, but I regarded it as a perversion of the Word of God, a wresting of the Scriptures.' Miller struggled with the second angel's message, making it more difficult for him to accept the true Midnight Cry message. The practice spread, and the churches were closed against them, creating hostility and separating most Adventists from their respective churches.

មីល្លើរ បានបន្តថា «មុនពេលនេះ គឺនៅរដូវស្លឹកឈើជ្រុះ ឆ្នាំ 1843 បងប្អូនខ្លះៗរបស់ខ្ញុំបានចាប់ផ្តើមហៅពួកសាសនាចក្រទាំងឡាយថា បាប៊ីឡូន ហើយជំរុញថា វាជាកាតព្វកិច្ចរបស់ពួកអាឌវែនទីស្ត៍ត្រូវចេញពីពួកវា។ ចំពោះរឿងនេះ ខ្ញុំមានទុក្ខព្រួយយ៉ាងខ្លាំង។ មិនត្រឹមតែផលប៉ះពាល់របស់វាអាក្រក់ណាស់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែខ្ញុំក៏ចាត់ទុកវាថា ជាការបំភ្លៃព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះ ជាការបកប្រែព្រះគម្ពីរខុសបំណងផងដែរ»។ មីល្លើរ បានតស៊ូជាមួយសាររបស់ទេវតាទីពីរ ដែលធ្វើឲ្យគាត់កាន់តែពិបាកទទួលយកសារពិតនៃសម្រែកពាក់កណ្តាលអធ្រាត្រ។ ការអនុវត្តនេះបានរីកសាយភាយ ហើយពួកសាសនាចក្របានបិទទ្វារមិនឲ្យពួកគេចូល ដែលបង្កើតភាពសត្រូវ និងបំបែកពួកអាឌវែនទីស្ត៍ភាគច្រើនចេញពីសាសនាចក្ររៀងៗខ្លួន។

After his published time passed, Miller acknowledged his disappointment regarding the exact period but maintained his faith. He continued his labors at the West during the summer of 1844 until the Seventh Month movement. He had no participation in this movement except for a letter written eighteen months earlier about the Mosaic Law observances pointing to that month. He did not expect that such a use would be made of those topics or that belief in such evidence would become a test of salvation. He had no fellowship with the movement until two or three weeks before October 22, 1844. In a letter to Himes on October 6, 1844, Miller wrote, 'I see a glory in the seventh month which I never saw before... Now, blessed be the name of the Lord, I see a beauty, a harmony, an agreement in the scriptures, for which I've long prayed but did not see until today. Thank the Lord, O my soul. Brother Snow, Brother Storrs, and others, be blessed for their instrumentality in opening my eyes. I'm almost home. Glory, glory, glory, glory.'

បន្ទាប់ពីពេលវេលាដែលលោកបានផ្សព្វផ្សាយកន្លងផុតទៅ មីឡឺរ​បានទទួលស្គាល់ការខកចិត្តរបស់ខ្លួនទាក់ទងនឹងរយៈពេលជាក់លាក់នោះ ប៉ុន្តែគាត់នៅតែរក្សាជំនឿរបស់គាត់។ គាត់បានបន្តការងាររបស់គាត់នៅភាគខាងលិចក្នុងរដូវក្តៅ ឆ្នាំ 1844 រហូតដល់ចលនាខែទីប្រាំពីរ។ គាត់មិនបានចូលរួមក្នុងចលនានេះឡើយ លើកលែងតែលិខិតមួយដែលបានសរសេរឡើងដប់ប្រាំបីខែមុន អំពីការកាន់តាមបញ្ញត្តិនៃក្រឹត្យវិន័យម៉ូសេ ដែលចង្អុលបង្ហាញទៅខែនោះ។ គាត់មិនបានរំពឹងថា ប្រធានបទទាំងនោះនឹងត្រូវបានយកទៅប្រើប្រាស់តាមរបៀបបែបនេះ ឬថា ការជឿលើភស្តុតាងបែបនោះនឹងក្លាយជាការសាកល្បងនៃសេចក្តីសង្គ្រោះឡើយ។ គាត់មិនមានសាមគ្គីភាពជាមួយចលនានេះទេ រហូតដល់ពីរ ឬបីសប្ដាហ៍មុនថ្ងៃទី 22 ខែតុលា ឆ្នាំ 1844។ ក្នុងលិខិតមួយផ្ញើទៅកាន់ Himes នៅថ្ងៃទី 6 ខែតុលា ឆ្នាំ 1844 មីឡឺរ​បានសរសេរថា៖ «ខ្ញុំឃើញសិរីល្អមួយនៅក្នុងខែទីប្រាំពីរ ដែលខ្ញុំមិនដែលឃើញពីមុនមក... ឥឡូវនេះ សូមឲ្យព្រះនាមនៃព្រះអម្ចាស់បានប្រទានពរ ខ្ញុំឃើញសោភ័ណភាពមួយ សេចក្តីសុខដុមមួយ ការស្របគ្នាមួយនៅក្នុងបទគម្ពីរ ដែលខ្ញុំបានអធិស្ឋានសូមជាយូរមកហើយ ប៉ុន្តែមិនបានឃើញរហូតដល់ថ្ងៃនេះ។ សូមអរព្រះគុណដល់ព្រះអម្ចាស់ ឱព្រលឹងខ្ញុំអើយ។ បងប្អូន Snow បងប្អូន Storrs និងអ្នកដទៃទៀត សូមបានទទួលពរ ដោយសារតែការប្រើពួកគេជាឧបករណ៍ក្នុងការបើកភ្នែកខ្ញុំ។ ខ្ញុំជិតដល់ផ្ទះហើយ។ សិរីល្អ សិរីល្អ សិរីល្អ សិរីល្អ»។

Afterward, Miller rethought the Midnight Cry, calling it fanaticism. Damsteegt notes that Snow got his basic outline of the Midnight Cry message from Miller's earlier work.

បន្ទាប់មក មីល្លឺរ បានពិចារណាឡើងវិញអំពី «សម្រែកកណ្ដាលអធ្រាត្រ» ដោយហៅវាថា​ជា​ភាពជ្រុលនិយម។ ដាមស្ទីកត់ កត់សម្គាល់ថា ស្នូว์ បានទទួលគ្រោងមូលដ្ឋាននៃសារអំពី «សម្រែកកណ្ដាលអធ្រាត្រ» ពីស្នាដៃមុនៗរបស់មីល្លឺរ។

Snow's calculations, published in March 1844, aroused little attention until the Exeter camp meeting, August 12–17, 1844. There, his exact date for Christ's return stirred many Millerites, bringing their missionary endeavor to a peak. Their response became known as the Seventh Month movement. Although Millerite leaders were initially skeptical, some weeks before the expected event, they joined the movement and allowed Snow's views to be printed and supported.

ការគណនារបស់ Snow ដែលបានបោះពុម្ពផ្សាយនៅខែមីនា ឆ្នាំ 1844 មិនបានបង្កការចាប់អារម្មណ៍ច្រើនឡើយ រហូតដល់សន្និបាតជំរុំ Exeter ថ្ងៃទី 12–17 ខែសីហា ឆ្នាំ 1844។ នៅទីនោះ កាលបរិច្ឆេទច្បាស់លាស់របស់គាត់សម្រាប់ការយាងត្រឡប់មកវិញរបស់ព្រះគ្រីស្ទ បានកម្រើកចិត្តពួក Millerite ជាច្រើន ដោយនាំឲ្យកិច្ចខិតខំផ្សព្វផ្សាយសាសនារបស់ពួកគេឈានដល់កំពូល។ ការឆ្លើយតបរបស់ពួកគេត្រូវបានស្គាល់ថា ជាចលនាខែទីប្រាំពីរ។ ទោះបីជាមេដឹកនាំ Millerite ដំបូងមានការសង្ស័យក៏ដោយ ប៉ុន្តែប៉ុន្មានសប្ដាហ៍មុនព្រឹត្តិការណ៍ដែលបានរំពឹងទុក ពួកគេបានចូលរួមក្នុងចលនានោះ ហើយបានអនុញ្ញាតឲ្យទស្សនៈរបស់ Snow ត្រូវបានបោះពុម្ព និងគាំទ្រ។

## The Midnight Cry and Its Aftermath

សម្រែកពាក់កណ្តាលអធ្រាត្រ និងផលវិបាករបស់វា

Ellen White's first vision shows God's people on a path to heaven, with a light behind them called the Midnight Cry. The message Samuel Snow presented needs to be understood. In May 1842, 300 charts were printed for 300 preachers. By March 22, 1844, after the first disappointment, the chart was set aside, and many left the movement. Those who remained were to wait. At the Exeter camp meeting, Snow showed that the Lord would come on October 22, 1844, the Day of Atonement. This impelled them to proclaim the message.

និមិត្តទីមួយរបស់ អែលឡិន វ៉ាយ បង្ហាញប្រជារាស្ត្ររបស់ព្រះកំពុងដើរលើផ្លូវទៅស្ថានសួគ៌ ដោយមានពន្លឺមួយនៅខាងក្រោយពួកគេ ដែលហៅថា «សម្រែកកណ្ដាលអធ្រាត្រ»។ សារដែល សាំយូអែល ស្នូ បានប្រកាស ត្រូវការឲ្យបានយល់ដឹង។ នៅខែឧសភា ឆ្នាំ 1842 ផ្ទាំងគំនូសតាងចំនួន 300 ត្រូវបានបោះពុម្ពសម្រាប់គ្រូអធិប្បាយ 300 នាក់។ មកដល់ថ្ងៃទី 22 ខែមីនា ឆ្នាំ 1844 បន្ទាប់ពីការខកចិត្តលើកទីមួយ ផ្ទាំងគំនូសតាងនោះត្រូវបានទុកមួយឡែក ហើយមនុស្សជាច្រើនបានចាកចេញពីចលនានោះ។ អ្នកដែលនៅសល់ ត្រូវរង់ចាំ។ នៅឯកិច្ចប្រជុំជំរំអិចស៊ីធ័រ ស្នូ បានបង្ហាញថា ព្រះអម្ចាស់នឹងយាងមកនៅថ្ងៃទី 22 ខែតុលា ឆ្នាំ 1844 គឺនៅថ្ងៃបុណ្យលោះបាប។ ការនេះបានជំរុញពួកគេឲ្យប្រកាសសារនោះ។

Joseph Bates recounted that after the Exeter camp meeting, as he walked through the train cars, he heard voices repeating, 'Behold, the bridegroom cometh!' This movement swept over the United States in two months, leading to the Great Disappointment on October 22, 1844.

យ៉ូសែប បេតស៍ បានរៀបរាប់ថា បន្ទាប់ពីកិច្ចប្រជុំជំរំនៅ Exeter ខណៈដែលគាត់ដើរឆ្លងកាត់ទូរថភ្លើង គាត់បានឮសំឡេងជាច្រើននិយាយម្តងហើយម្តងទៀតថា «មើល៍ កូនកំលោះមកហើយ!» ចលនានេះបានរីកសាយពេញសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងរយៈពេលពីរខែ ហើយបាននាំឲ្យមានការខកចិត្តដ៏ធំនៅថ្ងៃទី 22 ខែតុលា ឆ្នាំ 1844។

Damsteegt comments on the Low Hampton Conference of Adventists, December 28–29, 1844, involving Himes and Miller. Himes urged comforting the saints, arousing the Christian world, and proclaiming salvation to sinners. A few weeks later, the Advent Press resumed, and Himes declared the door of salvation open. Miller gradually gave up the extreme shut door concept and returned to his original view of the Midnight Cry. In that same month, Ellen White had her first vision, showing that those who reject the Midnight Cry fall off the path. That vision was for William Miller as much as anyone else.

ដាមស្ទេកត់ ធ្វើសេចក្តីអធិប្បាយអំពីសន្និសីទឡូ ហាំព្តុន របស់ពួកអាដវេនទីស្ត នៅថ្ងៃទី ២៨–២៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៨៤៤ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹង ហាយមស៍ និង មីល្លើរ។ ហាយមស៍ បានជំរុញឲ្យលួងលោមពួកបរិសុទ្ធ ក្រើនរំឭកពិភពគ្រីស្ទាន និងប្រកាសសេចក្តីសង្គ្រោះដល់មនុស្សបាប។ ប៉ុន្មានសប្តាហ៍ក្រោយមក សារព័ត៌មានអាដវេនទីស្តបានចាប់ផ្តើមបោះពុម្ពឡើងវិញ ហើយ ហាយមស៍ បានប្រកាសថា ទ្វារនៃសេចក្តីសង្គ្រោះនៅបើកចំហ។ មីល្លើរ បានលះបង់បន្តិចម្តងៗនូវទស្សនៈដ៏តឹងរ៉ឹងអំពីទ្វារបិទ ហើយបានវិលត្រឡប់ទៅកាន់ទស្សនៈដើមរបស់គាត់អំពីសម្រែកពាក់កណ្តាលអធ្រាត្រ។ នៅក្នុងខែដដែលនោះ អេលិន វ៉ាយត៍ បានទទួលនិមិត្តដំបូងរបស់នាង ដែលបង្ហាញថា អស់អ្នកដែលបដិសេធសម្រែកពាក់កណ្តាលអធ្រាត្រ នឹងធ្លាក់ចេញពីផ្លូវ។ និមិត្តនោះគឺសម្រាប់ វិល្លៀម មីល្លើរ មិនតិចជាងសម្រាប់អ្នកណាម្នាក់ផ្សេងទៀតឡើយ។

## William Miller's Final Test and Legacy

ការសាកល្បងចុងក្រោយ និងកេរដំណែលរបស់ William Miller

From Early Writings, page 257: "My attention was then called to William Miller. He looked perplexed and was bowed with anxiety and distress for his people. The company who had been united and loving in 1844 were losing their love, opposing one another, and falling into a cold, backslidden state. As he beheld this, grief wasted his strength. I saw leading men watching him, primarily Joshua Himes, and fearing lest he should receive the third angel's message." The third angel's message in this context is the Sabbath. As Miller leaned toward the light from heaven, these men would lay plans to draw his mind away. Human influence kept him in darkness and retained his influence among those who opposed the truth. Eventually, Miller raised his voice against the light from heaven—the Sabbath. He failed to receive the message that would have explained his disappointment and cast light and glory on the past. He leaned on human wisdom instead of divine. Being broken by labor and age, he was not as accountable as those who kept him from the truth. The sin rests upon them. If Miller could have seen the light of the third angel, many things would have been explained. But his brethren professed such deep love for him that he thought he could never tear away from them. God allowed him to fall under the power of death and hid him in the grave from those who drew him from the truth. Moses erred before entering the Promised Land; likewise, Miller erred as he was soon to enter the heavenly Canaan. Others led him to do this; others must account for it. But angels watch the precious dust of this servant of God and will come forth at the sound of the last trumpet.

ពី​សៀវភៅ Early Writings, ទំព័រ 257៖ «បន្ទាប់​មក ការយកចិត្តទុកដាក់​របស់​ខ្ញុំ​ត្រូវ​បាន​បង្វែរ​ទៅ​កាន់ William Miller។ លោក​មើល​ទៅ​ស្រពិចស្រពិល ហើយ​កោងខ្លួន​ដោយ​ក្តី​ព្រួយបារម្ភ និង​ទុក្ខលំបាក​ចំពោះ​ប្រជាជន​របស់​លោក។ ក្រុម​មនុស្ស​ដែល​បាន​រួបរួម​គ្នា និង​ពោរពេញ​ដោយ​សេចក្តី​ស្រឡាញ់​នៅ​ឆ្នាំ 1844 កំពុង​បាត់បង់​សេចក្តី​ស្រឡាញ់​របស់​ពួកគេ ប្រឆាំង​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក ហើយ​ធ្លាក់​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ស្ថានភាព​ត្រជាក់ក្រហាយ និង​ថយចុះ​ខាង​វិញ្ញាណ។ នៅ​ពេល​លោក​បាន​ឃើញ​ដូច្នេះ សេចក្តី​ព្រួយ​ទុក្ខ​បាន​បំផ្លាញ​កម្លាំង​របស់​លោក។ ខ្ញុំ​បាន​ឃើញ​មនុស្ស​នាំមុខ​កំពុង​ឃ្លាំមើល​លោក ជា​ពិសេស Joshua Himes ហើយ​ភ័យ​ខ្លាច​ថា​លោក​នឹង​ទទួល​សារ​របស់​ទេវតា​ទី​បី»។ សារ​របស់​ទេវតា​ទី​បី ក្នុង​បរិបទ​នេះ គឺ​ជា​ថ្ងៃ​សប្ប័ទ។ ខណៈ​ដែល Miller ងាក​ទៅ​រក​ពន្លឺ​ពី​ស្ថានសួគ៌ បុរស​ទាំងនេះ​នឹង​រៀបចំ​ផែនការ​ដើម្បី​ទាញ​គំនិត​របស់​លោក​ឲ្យ​ងាក​ចេញ។ ឥទ្ធិពល​មនុស្ស​បាន​រក្សា​លោក​ឲ្យ​នៅ​ក្នុង​សេចក្តី​ងងឹត និង​បាន​រក្សា​ឥទ្ធិពល​របស់​លោក​ក្នុង​ចំណោម​អ្នក​ទាំងឡាយ​ដែល​ប្រឆាំង​នឹង​សេចក្តី​ពិត។ ទីបំផុត Miller បាន​លើក​សំឡេង​របស់​លោក​ប្រឆាំង​នឹង​ពន្លឺ​ពី​ស្ថានសួគ៌ គឺ​ថ្ងៃ​សប្ប័ទ។ លោក​មិន​បាន​ទទួល​សារ​ដែល​នឹង​បាន​ពន្យល់​អំពី​ការខកចិត្ត​របស់​លោក ហើយ​បញ្ចេញ​ពន្លឺ និង​សិរីល្អ​លើ​អតីតកាល​ទេ។ លោក​បាន​ពឹង​ផ្អែក​លើ​ប្រាជ្ញា​មនុស្ស ជំនួស​ឲ្យ​ប្រាជ្ញា​ដ៏​ទេវភាព។ ដោយសារ​តែ​ត្រូវ​បាន​បំបាក់បែក​ដោយ​ការ​នឿយហត់​នៃ​ការងារ និង​ដោយ​អាយុ លោក​មិន​មាន​ការទទួលខុសត្រូវ​ដូច​អ្នក​ទាំងឡាយ​ដែល​បាន​រារាំង​លោក​ពី​សេចក្តី​ពិត​ទេ។ បាប​នោះ​ស្ថិត​នៅ​លើ​ពួកគេ។ ប្រសិន​បើ Miller អាច​បាន​ឃើញ​ពន្លឺ​នៃ​ទេវតា​ទី​បី នោះ​មាន​រឿង​ជាច្រើន​នឹង​ត្រូវ​បាន​ពន្យល់។ ប៉ុន្តែ​បងប្អូន​របស់​លោក​បាន​ប្រកាស​អះអាង​សេចក្តី​ស្រឡាញ់​ដ៏​ជ្រាលជ្រៅ​ចំពោះ​លោក​យ៉ាង​ខ្លាំង ដល់​ថ្នាក់​ដែល​លោក​គិត​ថា​លោក​មិន​អាច​ផ្តាច់​ខ្លួន​ចេញ​ពី​ពួកគេ​បាន​ឡើយ។ ព្រះ​បាន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​លោក​ធ្លាក់​នៅ​ក្រោម​អំណាច​នៃ​សេចក្តី​ស្លាប់ ហើយ​បាន​លាក់​លោក​នៅ​ក្នុង​ផ្នូរ​ពី​អ្នក​ទាំងឡាយ​ដែល​បាន​ទាញ​លោក​ចេញ​ពី​សេចក្តី​ពិត។ លោក​ម៉ូសេ​បាន​ធ្វើ​ខុស​មុន​ពេល​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ដែនដី​សន្យា ដូច​គ្នា​នេះ​ដែរ Miller បាន​ធ្វើ​ខុស ខណៈ​ដែល​លោក​ជិត​នឹង​ចូល​ទៅ​ក្នុង​កាណាន​នៅ​ស្ថានសួគ៌។ អ្នក​ដទៃ​បាន​នាំ​លោក​ឲ្យ​ធ្វើ​ដូច្នេះ; អ្នក​ដទៃ​ទាំងនោះ​ត្រូវ​តែ​រាប់រាន់​អំពី​ការ​នោះ។ ប៉ុន្តែ​ពួក​ទេវតា​កំពុង​យាមរក្សា​ធូលី​ដ៏​មាន​តម្លៃ​របស់​អ្នក​បម្រើ​របស់​ព្រះ​រូប​នេះ ហើយ​លោក​នឹង​ចេញ​មក​នៅ​សំឡេង​ត្រែ​ចុង​ក្រោយ»។

## Conclusion: Lessons for Today

សេចក្តីសន្និដ្ឋាន៖ មេរៀនសម្រាប់សម័យបច្ចុប្បន្ន

In conclusion, William Miller typifies Seventh-day Adventists at the end of the world. Ellen White's first vision is more for our day than for her own. At the end of the world, Seventh-day Adventists will reject the light of the Midnight Cry. The light of the Midnight Cry can only be understood by understanding this history. The first disappointment purged the Millerite movement of those there for the wrong reasons and prepared the people for the testing experience that would lead them into the Most Holy Place. Those who come to the first disappointment are blessed only if they wait for October 22, 1844. This time is designed by God to produce a people He will gather into the Most Holy Place. To reject the Midnight Cry and fall off the path is to reject this entire history.

សរុបមក វីល្លៀម មిల్ల័រ តំណាងឲ្យសេវេនដេ អែដវេនទីស្ត នៅចុងបញ្ចប់នៃពិភពលោក។ ទស្សនៈដំបូងរបស់ អេលែន វ៉ៃត៍ គឺសម្រាប់សម័យរបស់យើង លើសជាងសម្រាប់សម័យរបស់នាងផ្ទាល់។ នៅចុងបញ្ចប់នៃពិភពលោក សេវេនដេ អែដវេនទីស្ត នឹងបដិសេធពន្លឺនៃ “សម្រែកពាក់កណ្តាលអធ្រាត្រ”។ ពន្លឺនៃ “សម្រែកពាក់កណ្តាលអធ្រាត្រ” អាចយល់បានតែដោយការយល់ពីប្រវត្តិសាស្ត្រនេះប៉ុណ្ណោះ។ ការខកចិត្តលើកដំបូងបានសម្អាតចលនាមីឡើរីតពីអ្នកទាំងឡាយដែលនៅទីនោះដោយហេតុផលខុស ហើយបានរៀបចំប្រជាជនសម្រាប់បទពិសោធន៍នៃការសាកល្បង ដែលនឹងនាំពួកគេចូលទៅក្នុងទីបរិសុទ្ធបំផុត។ អ្នកទាំងឡាយដែលមកដល់ការខកចិត្តលើកដំបូង នឹងទទួលព្រះពរ លុះត្រាតែពួកគេរង់ចាំរហូតដល់ថ្ងៃទី 22 ខែតុលា ឆ្នាំ 1844។ ពេលវេលានេះត្រូវបានព្រះជាម្ចាស់កំណត់ឡើង ដើម្បីបង្កើតប្រជាជនមួយ ដែលទ្រង់នឹងប្រមូលចូលទៅក្នុងទីបរិសុទ្ធបំផុត។ ការបដិសេធ “សម្រែកពាក់កណ្តាលអធ្រាត្រ” ហើយធ្លាក់ចេញពីផ្លូវ គឺជាការបដិសេធប្រវត្តិសាស្ត្រទាំងមូលនេះ។

William Miller made three mistakes, and we are always tested by three tests. His first error was rejecting the Midnight Cry in December 1844. His second was listening to men instead of God, which led to his third mistake: rejecting the Sabbath. At the end of the world, Seventh-day Adventists will reject the history of the Midnight Cry and the call to return to the old paths because they listen to their leaders. In so doing, they prepare themselves for the mark of the beast, repeating Miller's three-step testing process, which begins with how they relate to the message and history of the Midnight Cry.

William Miller បានធ្វើខុសបីយ៉ាង ហើយយើងតែងតែត្រូវបានសាកល្បងដោយការសាកល្បងបីប្រភេទ។ កំហុសទីមួយរបស់គាត់ គឺការបដិសេធសម្រែកកណ្ដាលអធ្រាត្រ នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ 1844។ កំហុសទីពីររបស់គាត់ គឺការស្តាប់មនុស្ស ជំនួសព្រះ ដែលបាននាំទៅដល់កំហុសទីបីរបស់គាត់ គឺការបដិសេធថ្ងៃសប្ប័ទ។ នៅចុងបញ្ចប់នៃពិភពលោក អាដវេនទីស្ទថ្ងៃទីប្រាំពីរ នឹងបដិសេធប្រវត្តិសាស្ត្រនៃសម្រែកកណ្ដាលអធ្រាត្រ និងការអំពាវនាវឲ្យវិលត្រឡប់ទៅកាន់ផ្លូវបុរាណ ពីព្រោះពួកគេស្តាប់មេដឹកនាំរបស់ខ្លួន។ ដោយការធ្វើដូច្នេះ ពួកគេរៀបចំខ្លួនសម្រាប់សញ្ញារបស់សត្វសាហាវ ដោយធ្វើឡើងវិញនូវដំណើរការសាកល្បងបីជំហានរបស់ Miller ដែលចាប់ផ្តើមដោយរបៀបដែលពួកគេទាក់ទងចំពោះសារ និងប្រវត្តិសាស្ត្រនៃសម្រែកកណ្ដាលអធ្រាត្រ។

There are only two prophecies that deal with the history from the first disappointment to the second disappointment: the 2300 days ('Though the vision tarry, wait for it') and the 2520. To reject the 2520 is to reject the Midnight Cry. To reject the Midnight Cry is to fall off the path to the wicked world below.

មានតែព្រះបន្ទូលទំនាយពីរប៉ុណ្ណោះដែលពាក់ព័ន្ធនឹងប្រវត្តិសាស្ត្រចាប់ពីការខកចិត្តលើកទីមួយដល់ការខកចិត្តលើកទីពីរ៖ ២៣០០ ថ្ងៃ («ទោះបើនិមិត្តនោះយឺតទៅ ក៏ចូររង់ចាំវា») និង ២៥២០។ ការបដិសេធ ២៥២០ គឺជាការបដិសេធសម្រែកអធ្រាត្រ។ ការបដិសេធសម្រែកអធ្រាត្រ គឺជាការធ្លាក់ចេញពីផ្លូវចុះទៅកាន់លោកិយអាក្រក់នៅខាងក្រោម។

We will address this further in the next presentation.

យើង​នឹង​ពិភាក្សា​អំពី​រឿង​នេះ​បន្ថែម​ទៀត​នៅ​ក្នុង​ការ​បង្ហាញ​លើក​ក្រោយ។

Back to Articles