Article

# សៀវភៅដានីយ៉ែល — លេខមួយរយចិតសិបពីរ

ស្រមោលរបស់ហ្វាទីម៉ា៖ ការបកស្រាយបំភ្លឺអំពីឥទ្ធិពលសាតាំងនៅពីក្រោយនិមិត្តបែបទំនាយរបស់ព្រះវិហារកាតូលិក

Author

Jeff Pippenger

Published

April 2, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

ទំនាយនៃហ្វាទីម៉ា គឺជាកិច្ចការនៃសាតាំងសម្រាប់ការរៀបចំ ក្នុងការរៀបចំព្រះវិហារកាតូលិកឲ្យប្រគល់អង្គការរបស់ពួកគេទៅឲ្យវា នៅពេលវាក្លែងបន្លំខ្លួនជាព្រះគ្រីស្ទ ពីព្រោះនេះគឺជា «ស្នាដៃឯកនៃអំណាចរបស់សាតាំង—ជាវិមាននៃកិច្ចខិតខំរបស់វា ដើម្បីអង្គុយខ្លួនលើបល្ល័ង្ក សោយរាជ្យលើផែនដីតាមឆន្ទៈរបស់វា»។ អ្នកទាំងឡាយណាដែលនឹងមិនទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពីសក្ខីភាពទំនាយដែលកំណត់អត្តសញ្ញាណតួនាទីរបស់ហ្វាទីម៉ាក្នុងការដឹកនាំសាសនាកាតូលិក ដោយសារតែការមិនព្រមជឿរបស់ពួកគេចំពោះសមត្ថភាពរបស់សាតាំងក្នុងការប្រព្រឹត្តអព្ភូតហេតុ កំពុងតែរៀបចំខ្លួនឲ្យត្រូវបានបោកបញ្ឆោត។ ទំនាយរបស់ហ្វាទីម៉ា បាននិយាយអំពីការតស៊ូផ្ទៃក្នុងនៅក្នុងសាសនាកាតូលិក និងសង្គ្រាមរបស់សាសនាកាតូលិកប្រឆាំងនឹងអធិទេពនិយម។

សង្គ្រាមរបស់សាសនាកាតូលិកជាមួយនឹងអធេយ្យនិយម គឺជាប្រធានបទនៃខទីសែសិប នៃដានីយ៉ែល ១១។ រូបភាពនៃការតស៊ូនោះបានចាប់ផ្ដើមនៅឆ្នាំ ១៧៩៨ ក្នុងខទីសែសិប។ វាបានចាប់ផ្ដើមដោយសង្គ្រាមដែលក្នុងនោះណាប៉ូឡេអុង ជាស្ដេចនៃភាគខាងត្បូង បានយកសម្តេចប៉ាបជាឈ្លើយនៅឆ្នាំ ១៧៩៨ ហើយសក្ខីភាពនៅក្នុងខនោះក៏បញ្ចប់ដោយស្ដេចនៃភាគខាងជើងបោកបក់កម្ចាត់ស្ដេចនៃភាគខាងត្បូងនៅឆ្នាំ ១៩៨៩។ នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនោះ (១៧៩៨ ដល់ ១៩៨៩) គូប្រឆាំងទាំងពីរ នៅឆ្នាំ ១៩១៧ និង ១៩១៨ ត្រូវបានសម្គាល់រៀងៗខ្លួនដោយនិមិត្តសញ្ញាព្យាករណ៍ ដែលភ្ជាប់សក្ខីភាពរបស់ពួកគេទាំងពីរជាមួយគ្នា ខណៈដែលនៅតែរក្សាប្រធានបទទូទៅនៃខនោះ។ ព្យាករណ៍ហ្វាទីម៉ា ពិតជាព្យាករណ៍សាតាំងមួយដោយមិនសង្ស័យឡើយ ប៉ុន្តែវាជាប្រធានបទមួយនៃព្រះបន្ទូលព្យាករណ៍របស់ព្រះ ហើយដូច្នេះវាជាប្រវត្តិសាស្ត្រដែលត្រូវយល់ឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។

> «សុវត្ថិភាពតែមួយគត់សម្រាប់ព្រលឹងនៅក្នុងពេលវេលានេះ គឺត្រូវសួរនៅគ្រប់ជំហានថា ព្រះអម្ចាស់មានបន្ទូលអ្វីដល់អ្នកបម្រើរបស់ទ្រង់? ព្រះបន្ទូលនៃព្រះអម្ចាស់ស្ថិតស្ថេរអស់កល្បជានិច្ច។ ព្រះគម្ពីរត្រូវជាសៀវភៅណែនាំរបស់យើង ហើយជំនួសឱ្យការស្វែងរកប្រាជ្ញារបស់មនុស្ស និងទទួលយកការអះអាងរបស់មនុស្សស្លាប់ដែលមានកំណត់ថាជាសេចក្តីពិតដ៏ទេវភាព យើងគួរស្វែងរកព្រះបន្ទូលដ៏ពិតប្រាកដនៃទំនាយ។ ព្រះបានមានបន្ទូលហើយ ហើយព្រះបន្ទូលរបស់ទ្រង់គួរឲ្យទុកចិត្តបាន ហើយយើងត្រូវតាំងសេចក្តីជំនឿរបស់យើងលើ «ដូច្នេះហើយ ព្រះអម្ចាស់មានបន្ទូល» មួយ។ ព្រះទ្រង់ប្រទានឲ្យយើងសិក្សាព្រឹត្តិការណ៍ទាំងឡាយដែលកំពុងកើតឡើងនៅជុំវិញយើង ហើយប្រៀបធៀបវាជាមួយនឹងការព្យាករណ៍នៅក្នុងព្រះបន្ទូលរបស់ទ្រង់ ដើម្បីឲ្យយើងអាចយល់ថា យើងកំពុងរស់នៅក្នុងគ្រាចុងក្រោយ។ យើងត្រូវការព្រះគម្ពីររបស់យើង ហើយយើងចង់ដឹងថា មានអ្វីដែលបានសរសេរនៅក្នុងនោះ។ អ្នកសិក្សាទំនាយដោយឧស្សាហ៍ព្យាយាម នឹងទទួលបានការបើកសម្ដែងយ៉ាងច្បាស់អំពីសេចក្តីពិត ដ្បិតព្រះយេស៊ូវបានមានបន្ទូលថា «ព្រះបន្ទូលរបស់ទ្រង់ជាសេចក្តីពិត»។» Signs of the Times, October 1, 1894.

នៅ​ក្នុង​សង្គ្រាម​តំណាង​លើក​ទី​បី ដូច​ដែល​បាន​តំណាង​នៅ​ក្នុង​ខ​ទី​ដប់បី​ដល់​ដប់ប្រាំ​នៃ ដានីយ៉ែល ១១ អំណាច​ដែល​លើក​តម្កើង​ខ្លួន​ដើម្បី​បង្កើត​និមិត្ត​នោះ ត្រូវ​បាន​ណែនាំ​ចូល​មក។ ខ​នោះ​បាន​សម្រេច​នៅ​ឆ្នាំ ២០០ មុន​គ.ស. នៅ​ពេល​ដែល «ពួក​រ៉ូម​បាន​ជ្រៀតជ្រែក​ដើម្បី​គាំទ្រ​ស្តេច​វ័យ​ក្មេង​នៃ​អេស៊ីព្ទ» ហើយ «បាន​សម្រេច​ថា គាត់​គួរ​ត្រូវ​បាន​ការពារ​ពី​សេចក្ដី​វិនាស​ដែល អាន់ទីយ៉ូកុស និង ភីលីព បាន​រៀបចំ​ឡើង»។ ខ​នោះ និង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​នៃ​ឆ្នាំ ២០០ មុន​គ.ស. បញ្ជាក់​ថា គ្រាន់​តែ​មុន​ច្បាប់​ថ្ងៃ​អាទិត្យ ដោយ​ឈរ​លើ​មូលដ្ឋាន​នៃ​ការ​ការពារ​អ្នក​ជំនួស​របស់ ពូទីន ដែល​កំពុង​ទន់ខ្សោយ ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ដែល​សហរដ្ឋ​អាមេរិក និង​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ (សេលេយូកុស និង ភីលីព នៃ ម៉ាសេដូន) បាន​សម្រេច​ចិត្ត​យក​ដែនដី​របស់​រុស្ស៊ី ហើយ​បែងចែក​វា​ឡើង​សម្រាប់​ផល​ប្រយោជន៍​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក​របស់​ពួក​គេ រ៉ូម​បាប៉ាល (ស្រី​ពេស្យា​នៃ​ក្រុង​ទីរ៉ុស) នឹង​ចាប់ផ្ដើម​លេង​ភ្លេង​របស់​នាង ខណៈ​ដែល​នាង​ចាប់ផ្ដើម​ចេញ​ទៅ​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​ផិតក្បត់​ជាមួយ​ស្ដេច​ទាំងឡាយ​នៃ​ផែនដី។

ឆ្នាំ ៥៣៣ ហើយក្រឹត្យរបស់ Justinian នឹងត្រូវបានធ្វើឡើងម្តងទៀត ដូចដែលត្រូវបានតំណាងជាទំនាយនៅក្នុង វិវរណៈ ជំពូក ១៣ ខ ២ ដែលកំណត់សម្គាល់ថា នាគ (រ៉ូមពហុព្រះ) នឹងប្រគល់អ្វីបីយ៉ាងដល់អំណាចសម្តេចប៉ាប។

> ហើយ​សត្វ​សាហាវ​ដែល​ខ្ញុំ​បាន​ឃើញ​នោះ មាន​រូបរាង​ដូច​ខ្លា​ដំបង ហើយ​ជើង​របស់​វា​ដូច​ជើង​ខ្លាឃ្មុំ ហើយ​មាត់​របស់​វា​ដូច​មាត់​សិង្ហៈ ហើយ​នាគ​បាន​ប្រគល់​អំណាច​របស់​វា បល្ល័ង្ក​របស់​វា និង​សិទ្ធិ​អំណាច​ដ៏​ធំ​ដល់​វា។ វិវរណៈ 13:2។

នាគនៃរ៉ូមបុរាណនិយមបានប្រគល់ «បល្ល័ង្ក» របស់វា (គឺក្រុងរ៉ូម) ដល់សម្តេចប៉ាប នៅឆ្នាំ 330 នៅពេលកុងស្តង់ទីនបានផ្លាស់ទីរាជធានីរបស់ខ្លួនទៅកាន់កុងស្តង់ទីណូបល។ ក្លូវីសបានប្រគល់ «អំណាច» ខាងយោធារបស់គាត់ដល់សម្តេចប៉ាប ចាប់ផ្ដើមនៅឆ្នាំ 496 ហើយនៅឆ្នាំ 533 យុស្ទីនៀនបានប្រគល់ «សិទ្ធិអំណាច» ខាងរដ្ឋបាលដល់សម្តេចប៉ាប។ ប្រាំឆ្នាំក្រោយមក រ៉ូមបុរាណនិយមបានដាក់សម្តេចប៉ាបឡើងលើបល្ល័ង្ក ដូចដែលត្រូវបានតំណាងនៅក្នុងខណ្ឌទីដប់មួយ នៃដានីយ៉ែល ខទីដប់ប្រាំមួយ សាមសិបមួយ និងសែសិបមួយ។ នៅពេលសហរដ្ឋអាមេរិកឈ្នះសង្គ្រាមប្រូកស៊ីលើកទីបី សម្តេចប៉ាបនឹងបានយកឈ្នះអំណាចកុម្មុយនិស្តរបស់រុស្ស៊ី ដែលជាប្រធានបទនៃព្រះបន្ទូលទំនាយហ្វាទីម៉ា។ សង្គ្រាមប្រូកស៊ីទាំងនោះមានសញ្ញាសម្គាល់នៃសេចក្តីពិត ដ្បិតការប្រយុទ្ធទាំងបីសុទ្ធតែត្រូវបានសម្រេចដោយកងទ័ពប្រូកស៊ីរបស់សម្តេចប៉ាប។

កងទ័ពប្រូកស៊ីរបស់សម្តេចប៉ាប ដំបូង និងចុងក្រោយ គឺសហរដ្ឋអាមេរិក (ប្រូតេស្តង់ដែលបានបោះបង់ជំនឿ)។ កងទ័ពប្រូកស៊ីកណ្ដាល គឺណាស៊ីនៃអ៊ុយក្រែន ដែលក៏ជាកងទ័ពប្រូកស៊ីកាតូលិក ប្រឆាំងនឹងរុស្ស៊ីកុម្មុយនិស្ត ក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរផងដែរ។ មានសង្គ្រាមលោកបីដង ហើយក៏មានសង្គ្រាមប្រូកស៊ីបីដងដែរ។ សង្គ្រាមទីពីរ ទាំងក្នុងចំណោមសង្គ្រាមលោក និងសង្គ្រាមប្រូកស៊ី គឺណាស៊ីនិយម។ សង្គ្រាមបច្ចុប្បន្ននៅអ៊ុយក្រែន គឺជាសង្គ្រាមនៃព្រំដែន ដែលបានបំពេញខទីដប់មួយ និងដប់ពីរ ជាលើកដំបូង នៅសមរភូមិរ៉ាហ្វ៊ីយ៉ា។ ឥឡូវនេះ សង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន កំពុងត្រូវបានសម្រេចឡើង ក្នុងអំឡុងពេលនៃការវាយប្រហារលើកទីពីរ ក្នុងចំណោមការវាយប្រហារបីលើករបស់សាសនាអ៊ីស្លាម នៃវេទនាទីបី ទោះបីសាសនាអ៊ីស្លាម មិនបានពាក់ព័ន្ធនៅក្នុងសង្គ្រាមជាក់លាក់នោះក៏ដោយ។

ការវាយប្រហារលើកទីមួយ គឺប្រឆាំងនឹងទឹកដីដ៏រុងរឿងខាងវិញ្ញាណ នៅថ្ងៃទី ១១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០០១ ហើយការវាយប្រហារចុងក្រោយក្នុងចំណោមការវាយប្រហារទាំងបី គឺនៅពេលច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យ ហើយក៏ប្រឆាំងនឹងទឹកដីដ៏រុងរឿងខាងវិញ្ញាណម្ដងទៀត។ ការវាយប្រហារលើកទីពីរ ក្នុងចំណោមការវាយប្រហារទាំងបីរបស់សាសនាអ៊ីស្លាម នៃវេទនាទីបី គឺប្រឆាំងនឹងទឹកដីដ៏រុងរឿងបុរាណតាមន័យពិត នៅថ្ងៃទី ៧ ខែតុលា ឆ្នាំ ២០២៣។ សង្គ្រាមនោះកំពុងកើតឡើងនៅក្នុងតំបន់ដដែលបេះបិទ ដែលប៉ូតូលេមីបានទទួលជ័យជម្នះក្នុងសមរភូមិរ៉ាហ្វៀ។ ព្រះយេស៊ូវបានមានបន្ទូលថា នៅថ្ងៃចុងក្រោយ នឹងមានសង្គ្រាម និងដំណឹងអំពីសង្គ្រាម។

សង្គ្រាមទាំងឡាយដែលព្រះយេស៊ូវបានមានបន្ទូលដល់នោះ កើតឡើងនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ នៅពេលដែលឥទ្ធិពលនៃនិមិត្តនីមួយៗត្រូវបានបំពេញសម្រេច ហើយគឺអេសេគាលដែលបានកត់ត្រាការពិតនោះ។ នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនោះ ការមកដល់នៃវេទនាទីបីរបស់ឥស្លាម សង្គ្រាមលើកទីពីរ និងទីបីនៃសង្គ្រាមប្រូកស៊ី ការកើតឡើងម្ដងទៀតនៃសង្គ្រាមស៊ីវិលអាមេរិក ការកើតឡើងម្ដងទៀតនៃសង្គ្រាមបដិវត្តន៍អាមេរិក ត្រូវបានតំណាង។ សង្គ្រាមទាំងនេះត្រូវបានបំពេញសម្រេចក្នុងអំឡុងប្រវត្តិសាស្ត្រនៃការបោះត្រានៃមួយសែនបួនម៉ឺនបួនពាន់នាក់ ហើយនៅឯក្រឹត្យថ្ងៃអាទិត្យដែលនឹងមកដល់ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ ព្រះអម្ចាស់នឹងលើកកងទ័ពរបស់ទ្រង់ឡើងជាទង់សញ្ញា ខណៈដែលសង្គ្រាមលោកលើកទីបីចុងក្រោយចាប់ផ្តើម ហើយខណៈដែលឥស្លាមនៃវេទនាទីបីបង្កើនការធ្វើឲ្យប្រជាជាតិនានាខឹងសម្បារ។

> ហើយ​អ្នករាល់គ្នា​នឹង​ឮ​អំពី​សង្គ្រាម និង​ដំណឹង​អំពី​សង្គ្រាម​ទាំងឡាយ៖ ចូរ​ប្រយ័ត្ន​កុំ​ឲ្យ​មាន​ចិត្ត​ភ័យ​ព្រួយ​ឡើយ ដ្បិត​រឿង​ទាំងនេះ​ទាំងអស់​ត្រូវតែ​កើត​ឡើង ប៉ុន្តែ​ទី​បញ្ចប់​មិន​ទាន់​មក​ដល់​នៅឡើយ​ទេ។ ដ្បិត​សាសន៍​មួយ​នឹង​ក្រោក​ឡើង​ទាស់​នឹង​សាសន៍​មួយ ហើយ​នគរ​មួយ​ទាស់​នឹង​នគរ​មួយ ហើយ​នឹង​មាន​ទុរ្ភិក្ស រោគ​រាតត្បាត និង​រញ្ជួយ​ផែនដី នៅ​ទីកន្លែង​ផ្សេងៗ។ អ្វី​ទាំងនេះ​ទាំងអស់​គ្រាន់តែ​ជា​ការ​ចាប់​ផ្តើម​នៃ​សេចក្តី​វេទនា​ប៉ុណ្ណោះ។ ម៉ាថាយ 24:6–8។

ក្នុង​អំឡុង​ពេល​នៃ​ការ​បោះត្រា​របស់​មួយ​សែន​បួន​ម៉ឺន​បួន​ពាន់ នោះ មនុស្ស​របស់​ព្រះ​មាន​ពីរ​ក្រុម ត្រូវ​បាន​កំណត់​ឲ្យ​ច្បាស់​ដោយ​សមត្ថភាព​របស់​ពួកគេ​ក្នុង​ការ​មើល​ឃើញ និង​ការ​ស្តាប់។

> ហេតុ​នេះ​ហើយ​បាន​ជា ខ្ញុំ​និយាយ​នឹង​ពួកគេ​ដោយ​ពាក្យ​ប្រៀបធៀប ពីព្រោះ​ទោះបី​ជា​ពួកគេ​មើល​ក៏​ដោយ ក៏​មិន​ឃើញ​ទេ ហើយ​ទោះបី​ជា​ស្តាប់​ក៏​ដោយ ក៏​មិន​ឮ ឬ​មិន​យល់​ដែរ។ ហើយ​ទំនាយ​របស់​អេសាយ​បាន​សម្រេច​នៅ​ក្នុង​ពួកគេ ដូច​ដែល​មាន​សេចក្តី​ថា៖ «ដោយ​ការ​ស្តាប់ នោះ​អ្នក​រាល់​គ្នា​នឹង​ស្តាប់​មែន ប៉ុន្តែ​មិន​យល់​ទេ ហើយ​ដោយ​ការ​មើល នោះ​អ្នក​រាល់​គ្នា​នឹង​មើល​មែន ប៉ុន្តែ​មិន​ឃើញ​ច្បាស់​ទេ។ ដ្បិត​ចិត្ត​របស់​ប្រជាជន​នេះ​បាន​ក្រាស់​ធ្ងន់​ឡើង ហើយ​ត្រចៀក​របស់​ពួកគេ​ក៏​ស្ពឹក​ក្នុង​ការ​ស្តាប់ ហើយ​ភ្នែក​របស់​ពួកគេ ពួកគេ​បាន​បិទ​វា​ហើយ ក្រែង​លោ​ពេល​ណា​មួយ ពួកគេ​នឹង​ឃើញ​ដោយ​ភ្នែក​របស់​ខ្លួន ហើយ​ឮ​ដោយ​ត្រចៀក​របស់​ខ្លួន ហើយ​យល់​ដោយ​ចិត្ត​របស់​ខ្លួន ហើយ​ប្រែ​ចិត្ត​វិញ ហើយ​ខ្ញុំ​នឹង​ប្រោស​ពួកគេ​ឲ្យ​ជា»។ ប៉ុន្តែ ភ្នែក​របស់​អ្នក​រាល់​គ្នា​មាន​ពរ​ហើយ ពីព្រោះ​វា​ឃើញ ហើយ​ត្រចៀក​របស់​អ្នក​រាល់​គ្នា​ក៏​មាន​ពរ​ដែរ ពីព្រោះ​វា​ឮ។ ម៉ាថាយ 13:13–16។

នៅ​ក្នុង​កំឡុង​ពេល​នោះ ដែល​បាន​ចាប់ផ្តើម​នៅ​ថ្ងៃទី ១១ ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ ២០០១ ព្រះយេស៊ូវ​បាន​មាន​ព្រះបន្ទូល​ថា «អ្នក​រាល់​គ្នា​នឹង​ឮ​អំពី​សង្គ្រាម និង​ពាក្យ​ចចាមអារ៉ាម​អំពី​សង្គ្រាម»។ នៅ​ក្នុង​ព្រះគម្ពីរ​វិវរណៈ យ៉ូហាន​តំណាង​ឲ្យ​អស់​អ្នក​ដែល​ឮ​ព្រះសូរ​សៀង​របស់​ព្រះគ្រីស្ទ។

> ខ្ញុំបានស្ថិតនៅក្នុងព្រះវិញ្ញាណនៅថ្ងៃរបស់ព្រះអម្ចាស់ ហើយបានឮនៅខាងក្រោយខ្ញុំនូវសំឡេងដ៏ខ្លាំងមួយ ដូចជាសំឡេងត្រែ។ វិវរណៈ 1:10។

“សំឡេង” ដែលគាត់បានឮ “ដូចជាត្រែ” ហើយត្រែជានិមិត្តសញ្ញានៃសង្គ្រាម ហើយគាត់បានឮសំឡេងនៅពីក្រោយគាត់។ បន្ទាប់មក គាត់ក៏បែរមកមើលសំឡេងនោះ។

> ហើយ​ខ្ញុំ​បាន​បែរ​ទៅ​មើល​សំឡេង​ដែល​កំពុង​មាន​ព្រះបន្ទូល​មក​កាន់​ខ្ញុំ។ ហើយ​កាល​ខ្ញុំ​បាន​បែរ​ទៅ ខ្ញុំ​បាន​ឃើញ​ជើងចង្កៀង​មាស​ប្រាំពីរ; ហើយ​នៅ​កណ្ដាល​ជើងចង្កៀង​ទាំង​ប្រាំពីរ​នោះ មាន​ម្នាក់​ដូច​ជា​ព្រះរាជបុត្រា​នៃ​មនុស្ស ទ្រង់​ស្លៀក​ព្រះពស្ត្រ​ដល់​ជើង ហើយ​ចង​ខ្សែក្រវាត់​មាស​នៅ​ជុំវិញ​ទ្រូង។ ព្រះសិរសា និង​ព្រះកេសា​របស់​ទ្រង់ ស​ដូច​រោម​ចៀម ស​ដូច​ព្រិល; ហើយ​ព្រះនេត្រ​របស់​ទ្រង់ ដូច​ជា​អណ្ដាត​ភ្លើង; ហើយ​ព្រះបាទ​របស់​ទ្រង់ ដូច​លង្ហិន​សុទ្ធ ដូច​ជា​បាន​ឆេះ​ក្នុង​ឡ; ហើយ​ព្រះសូរ​សំឡេង​របស់​ទ្រង់ ដូច​ជា​សូរ​ទឹក​ជា​ច្រើន។ ហើយ​ទ្រង់​មាន​ផ្កាយ​ប្រាំពីរ​នៅ​ក្នុង​ព្រះហស្ត​ស្តាំ​របស់​ទ្រង់; ហើយ​ពី​ព្រះឱស្ឋ​របស់​ទ្រង់ មាន​ដាវ​មុខ​ពីរ​មុត​មួយ​ចេញ​មក; ហើយ​ព្រះភក្ត្រ​របស់​ទ្រង់ ដូច​ព្រះអាទិត្យ​ដែល​ភ្លឺ​ក្នុង​កម្លាំង​របស់​វា។ ហើយ​កាល​ខ្ញុំ​បាន​ឃើញ​ទ្រង់ ខ្ញុំ​ក៏​ដួល​នៅ​ព្រះបាទ​របស់​ទ្រង់ ដូច​ជា​មនុស្ស​ស្លាប់។ ហើយ​ទ្រង់​បាន​ដាក់​ព្រះហស្ត​ស្តាំ​របស់​ទ្រង់​លើ​ខ្ញុំ ដោយ​មាន​ព្រះបន្ទូល​មក​កាន់​ខ្ញុំ​ថា កុំ​ខ្លាច​ឡើយ; យើង​ជា​ដើម និង​ជា​ចុង។ វិវរណៈ ១:១២–១៧។

ចក្ខុវិស័យអំពីព្រះគ្រីស្ទ ដែលយ៉ូហានបានឃើញ នៅពេលគាត់បែរទៅមើលសំឡេងនោះ គឺជាចក្ខុវិស័យដូចគ្នានឹងដែលដានីយ៉ែលបានឃើញក្នុងជំពូកទីដប់ ជាចក្ខុវិស័យដូចគ្នានឹងដែលអេសាយបានឃើញក្នុងជំពូកទីប្រាំមួយ ហើយក៏ជាចក្ខុវិស័យដូចគ្នានឹងដែលប៉ុលបានឃើញ នៅពេលដែលគាត់បានឃើញប្រវត្តិនៃផ្គរលាន់ទាំងប្រាំពីរ។

> «ការ​បន្ទាប​ខ្លួន គឺ​មិន​អាច​បំបែក​ចេញ​ពី​ភាព​បរិសុទ្ធ​នៃ​ចិត្ត​បាន​ឡើយ។ កាលណា​ព្រលឹង​ចូល​មក​ជិត​ព្រះ​កាន់​តែ​ខ្លាំង​ប៉ុនណា នោះ​វា​ក៏​ត្រូវ​បាន​បន្ទាប និង​ស្ងប់ស្ងាត់​ចុះ​យ៉ាង​ពេញលេញ​កាន់​តែ​ប៉ុន្នោះ​ដែរ។ នៅ​ពេល​យ៉ូប​បាន​ឮ​សំឡេង​របស់​ព្រះអម្ចាស់​ចេញ​ពី​ខ្យល់​កួច នោះ​គាត់​បាន​អធិប្បាយ​ថា “ខ្ញុំ​ស្អប់​ខ្លួន​ឯង ហើយ​ប្រែចិត្ត​នៅ​ក្នុង​ធូលី និង​ផេះ។” វា​គឺ​នៅ​ពេល​អេសាយ​បាន​ឃើញ​សិរីល្អ​របស់​ព្រះអម្ចាស់ ហើយ​ឮ​ពួក​ខេរូប៊ីម​ស្រែក​ថា “បរិសុទ្ធ បរិសុទ្ធ បរិសុទ្ធ គឺ​ព្រះអម្ចាស់​នៃ​ពលបរិវារ​ទាំងឡាយ” នោះ​គាត់​បាន​ស្រែក​ឡើង​ថា “វេទនា​ដល់​ខ្ញុំ ដ្បិត​ខ្ញុំ​ត្រូវ​វិនាស​ហើយ!” ដានីយ៉ែល នៅ​ពេល​ដែល​ទេវទូត​បរិសុទ្ធ​មក​សួរសុខទុក្ខ បាន​និយាយ​ថា “ភាព​ស្រស់​ស្អាត​របស់​ខ្ញុំ​ត្រូវ​បាន​ប្រែ​នៅ​ក្នុង​ខ្ញុំ​ទៅ​ជា​ការ​ពុករលួយ​វិញ។” ប៉ុល បន្ទាប់​ពី​គាត់​ត្រូវ​បាន​លើក​ឡើង​ទៅ​ដល់​ស្ថានសួគ៌​ទី​បី ហើយ​បាន​ឮ​អ្វីៗ​ដែល​មនុស្ស​មិន​ត្រូវ​បាន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​និយាយ​ចេញ បាន​និយាយ​អំពី​ខ្លួន​ឯង​ថា «តូច​ជាង​អ្នក​តូច​បំផុត​ក្នុង​ពួក​បរិសុទ្ធ​ទាំង​អស់»។ គឺ​យ៉ូហាន ជា​អ្នក​ដែល​ព្រះយេស៊ូវ​ស្រឡាញ់ ជា​អ្នក​ដែល​ផ្អែក​លើ​ទ្រូង​របស់​ទ្រង់ ហើយ​បាន​ឃើញ​សិរីល្អ​របស់​ទ្រង់ ដែល​បាន​ដួល​នៅ​មុខ​ពួក​ទេវតា​ដូច​ជា​មនុស្ស​ស្លាប់​ម្នាក់។ កាលណា​យើង​សម្លឹង​មើល​ព្រះអង្គ​សង្គ្រោះ​របស់​យើង​កាន់​តែ​ជិតស្និទ្ធ និង​ជាប់ជានិច្ច​ប៉ុនណា នោះ​យើង​នឹង​ឃើញ​អ្វី​នៅ​ក្នុង​ខ្លួន​យើង​ដែល​គួរ​ឲ្យ​យល់ព្រម​កាន់​តែ​តិច​ប៉ុន្នោះ​ដែរ»។ Signs of the Times, April 7, 1887.

នៅពេលកាប្រ៊ីយែលបានបកស្រាយនិមិត្តឲ្យដានីយ៉ែល គាត់បានលើកបង្ហាញព្រឹត្តិការណ៍ទំនាយនៃជំពូកទីដប់មួយ។ ព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនោះគឺជាការពិពណ៌នាអំពីសង្គ្រាម ហើយក្នុងការតំណាងនៃសង្គ្រាមទាំងនោះ និមិត្តបង្កហេតុនៃពាក្យស្រី «mareh» ដែលបានបង្ហាញជា «marah» បានបណ្តាលឲ្យដានីយ៉ែលត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរឲ្យដូចជារូបព្រះគ្រីស្ទ។ នៅពេលព្រះគ្រីស្ទមានព្រះបន្ទូលថា អ្នករាល់គ្នានឹងឮអំពីសង្គ្រាម និងដំណឹងលេចឮអំពីសង្គ្រាម នោះទ្រង់កំពុងសម្គាល់ទៅលើសង្គ្រាមដែលត្រូវបានលើកបង្ហាញក្នុងដានីយ៉ែលជំពូកទីដប់មួយ។ ទ្រង់ក៏សម្គាល់បន្ថែមទៀតថា ដើម្បីឃើញនិមិត្តដែលបណ្តាលឲ្យអ្នកមើលត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរឲ្យដូចជារូបរបស់ទ្រង់ អ្នកត្រូវតែបែរត្រឡប់ក្រោយ ពីព្រោះសំឡេងនោះស្ថិតនៅខាងក្រោយអ្នក។ សង្គ្រាមដែលបានតំណាងនៅក្នុងដានីយ៉ែល ១១ គឺជាការពិពណ៌នាអំពីសង្គ្រាមដែលបានកើតឡើងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រកន្លងមក។ ដោយការឮអំពីសង្គ្រាមទាំងនោះនៅក្នុងអតីតកាល មនុស្សម្នាក់ត្រូវបានបង្រៀនអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រដែលកំពុងកើតឡើងនៅពេលនេះ ប៉ុន្តែបានតែបើមនុស្សនោះមានភ្នែកសម្រាប់មើលឃើញ និងត្រចៀកសម្រាប់ស្តាប់ឮប៉ុណ្ណោះ។

នៅពេលដែលអេសេគាលបានកត់ត្រាថា នឹងមានពេលវេលាមួយដែលនិមិត្តមិនត្រូវបានពន្យារពេលតទៅទៀត នោះវាបានភ្ជាប់ជាមួយនឹងនិមិត្តរបស់អេសេគាលអំពីទីសក្ការៈនៅស្ថានសួគ៌ ដែលក្នុងនោះ ក្រៅពីរឿងផ្សេងៗទៀត អេសេគាលបានឃើញ «កង់នៅក្នុងកង់» ដែលបងស្រី វ៉ាយត៍ បានកំណត់អត្តសញ្ញាណថា ជាអន្តរកម្មដ៏ស្មុគស្មាញនៃព្រឹត្តិការណ៍មនុស្ស។

> នៅលើច្រាំងទន្លេខេបារ អេសេគាលបានឃើញខ្យល់កួចមួយ ហាក់ដូចជាកំពុងមកពីទិសខាងជើង «ជាពពកដ៏ធំមួយ ហើយជាភ្លើងដែលរុំព័ទ្ធខ្លួនវា ហើយមានពន្លឺចែងចាំងនៅជុំវិញវា ហើយចេញពីកណ្ដាលរបស់វា មានសភាពដូចពណ៌អំបឺរ»។ មានកង់ជាច្រើន កាត់ឆ្លងគ្នាទៅវិញទៅមក ត្រូវបានជំរុញដោយសត្វមានជីវិតបួន។ នៅខ្ពស់លើអ្វីៗទាំងអស់នេះ «មានរូបរាងដូចបល្ល័ង្ក មើលទៅដូចត្បូងសាភៀរ ហើយនៅលើរូបរាងនៃបល្ល័ង្កនោះ មានរូបរាងដូចជាមនុស្សម្នាក់នៅខាងលើវា»។ «ហើយនៅក្នុងពួកចេរូប៊ីម មានរូបដៃមនុស្សនៅក្រោមស្លាបរបស់ពួកវា»។ អេសេគាល 1:4, 26; 10:8។ កង់ទាំងនោះមានរបៀបរៀបចំស្មុគស្មាញខ្លាំង ដល់ថ្នាក់នៅពេលមើលដំបូង វាហាក់ដូចជាច្របូកច្របល់ ប៉ុន្តែវាផ្លាស់ទីដោយសាមគ្គីភាពដ៏ល្អឥតខ្ចោះ។ សត្តវៈស្ថានសួគ៌ ដែលត្រូវបានទ្រទ្រង់ និងដឹកនាំដោយព្រះហស្តនៅក្រោមស្លាបនៃពួកចេរូប៊ីម កំពុងជំរុញកង់ទាំងនេះ; នៅខាងលើពួកវា លើបល្ល័ង្កត្បូងសាភៀរ គឺជាព្រះដ៏អស់កល្បជានិច្ច; ហើយនៅជុំវិញបល្ល័ង្កនោះ មានឥន្ទធនូ ជានិមិត្តរូបនៃព្រះមេត្តាករុណា។

> «ដូច​ជា​ការស្មុគស្មាញ​ដែល​ប្រៀប​ដូច​កង់​ទាំងឡាយ​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ការ​ដឹកនាំ​នៃ​ព្រះហស្ត​ដែល​នៅ​ក្រោម​ស្លាប​នៃ​ចេរូប៊ីម​ដែរ នោះ​ការ​ប្រព្រឹត្ត​ដ៏​ស្មុគស្មាញ​នៃ​ព្រឹត្តិការណ៍​មនុស្ស​ក៏​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ការ​គ្រប់គ្រង​ដ៏​ទេវភាព​ផង​ដែរ។ នៅ​កណ្តាល​ការ​ប្រឈមមុខ និង​ភាព​ចលាចល​នៃ​បណ្តា​ប្រជាជាតិ​ទាំងឡាយ ព្រះអង្គ​ដែល​គង់​នៅ​លើស​ចេរូប៊ីម នៅ​តែ​ដឹកនាំ​កិច្ចការ​ទាំងឡាយ​នៃ​ផែនដី»។

> ប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់បណ្ដាប្រជាជាតិ ដែលមួយបន្ទាប់ពីមួយបានកាន់កាប់ពេលវេលា និងទីកន្លែងដែលបានកំណត់សម្រាប់ខ្លួន ដោយធ្វើជាសាក្សីដោយមិនដឹងខ្លួនចំពោះសេចក្តីពិត ដែលពួកគេខ្លួនឯងមិនបានយល់អំពីន័យរបស់វា នោះកំពុងនិយាយមកកាន់យើង។ ចំពោះគ្រប់ជាតិ និងចំពោះមនុស្សម្នាក់ៗទាំងអស់នៅសម័យបច្ចុប្បន្ននេះ ព្រះបានប្រទានទីកន្លែងមួយនៅក្នុងផែនការដ៏ធំរបស់ទ្រង់។ សព្វថ្ងៃនេះ មនុស្ស និងប្រជាជាតិទាំងឡាយកំពុងត្រូវបានវាស់វែងដោយខ្សែសំណូមនៅក្នុងព្រះហស្តរបស់ព្រះអង្គដែលមិនដែលធ្វើខុស។ អ្នកទាំងអស់គ្នាកំពុងសម្រេចវាសនារបស់ខ្លួនដោយជម្រើសរបស់ខ្លួនឯង ហើយព្រះកំពុងគ្រប់គ្រងលើអ្វីៗទាំងអស់ ដើម្បីឲ្យគោលបំណងរបស់ទ្រង់បានសម្រេច។

> «ប្រវត្តិសាស្ត្រ ដែល​ព្រះ​ដ៏​អស្ចារ្យ “ខ្ញុំ​ជា​អ្នក​ដែល​ខ្ញុំ​ជា” បាន​កំណត់​ទុក​ក្នុង​ព្រះបន្ទូល​របស់​ទ្រង់ ដោយ​ភ្ជាប់​តំណ​មួយ​បន្ទាប់​ពី​តំណ​មួយ​ក្នុង​ខ្សែសង្វាក់​នៃ​ព្រះបន្ទូល​ទំនាយ ចាប់​ពី​អស់កល្ប​ជានិច្ច​នៅ​អតីតកាល រហូត​ដល់​អស់កល្ប​ជានិច្ច​នៅ​អនាគត ប្រាប់​យើង​ថា សព្វថ្ងៃ​នេះ​យើង​ស្ថិត​នៅ​ទីណា​ក្នុង​ដំណើរ​នៃ​យុគសម័យ​ទាំងឡាយ ហើយ​អ្វី​ខ្លះ​អាច​ត្រូវ​បាន​រំពឹង​ទុក​នៅ​ក្នុង​ពេល​ខាង​មុខ។ អ្វី​គ្រប់​យ៉ាង​ដែល​ព្រះបន្ទូល​ទំនាយ​បាន​ទាយ​ទុក​ជា​មុន​ថា​នឹង​កើត​ឡើង រហូត​មក​ដល់​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ ត្រូវ​បាន​កត់ត្រា​នៅ​លើ​ទំព័រ​នៃ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ ហើយ​យើង​អាច​មាន​សេចក្ដី​ជឿជាក់​ថា អ្វី​គ្រប់​យ៉ាង​ដែល​នៅ​មិន​ទាន់​មក​ដល់ នឹង​ត្រូវ​បាន​បំពេញ​សម្រេច​តាម​លំដាប់​របស់​វា»។

> “ការផ្តួលរំលំចុងក្រោយនៃអំណាចគ្រប់យ៉ាងលើផែនដី ត្រូវបានទាយទុកយ៉ាងច្បាស់លាស់នៅក្នុងព្រះបន្ទូលនៃសេចក្តីពិត។ នៅក្នុងទំនាយដែលបានប្រកាសនៅពេលព្រះជាម្ចាស់ទ្រង់ប្រកាសសាលក្រមលើស្តេចចុងក្រោយនៃអ៊ីស្រាអែល នោះសារនេះត្រូវបានផ្តល់ឲ្យ។” Education, 178, 179.

កង់ដ៏ស្មុគស្មាញទាំងនោះ ដែលនៅពេលមើលដំបូងហាក់ដូចជាស្ថិតក្នុងភាពច្របូកច្របល់ គឺជាចលនាដ៏ស្មុគស្មាញនៃព្រឹត្តិការណ៍មនុស្ស ដូចដែលតំណាងដោយការប្រឆាំងទាស់ទែង និងភាពចលាចលនៃប្រជាជាតិនានា។ ប្រវត្តិសាស្ត្រដែលព្រះគ្រីស្ទបានកំណត់សម្គាល់ទុកក្នុងព្រះបន្ទូលរបស់ទ្រង់ ប្រាប់យើងថា យើងកំពុងស្ថិតនៅទីណា ហើយក្នុងការធ្វើដូច្នោះ វាក៏កំណត់អត្តសញ្ញាណការផ្តួលរំលំចុងក្រោយនៃអំណាចគ្រប់យ៉ាងនៅលើផែនដីផងដែរ។ សម័យនៃការបោះត្រារបស់មួយសែនបួនម៉ឺនបួនពាន់នាក់ គឺជាកន្លែងដែលផលប៉ះពាល់នៃនិមិត្តទាំងអស់ត្រូវបានបំពេញឲ្យសម្រេច ហើយនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនោះ កង់ទាំងនោះតំណាងឲ្យសង្គ្រាម និងពាក្យចចាមអារ៉ាមអំពីសង្គ្រាម ដែលព្រះគ្រីស្ទបានកំណត់ថាជា «ការចាប់ផ្ដើមនៃសេចក្ដីទុក្ខវេទនា»។ ការចាប់ផ្ដើមនៃសេចក្ដីទុក្ខវេទនា បានចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី ១១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០០១ ពីព្រោះនោះជាពេលដែលសម័យនៃការបោះត្រារបស់មួយសែនបួនម៉ឺនបួនពាន់នាក់បានចាប់ផ្ដើម ហើយទេវតាដែលបោះត្រា ដាក់សញ្ញារបស់ទ្រង់លើអ្នកទាំងឡាយដែលសោកស្ដាយ និងយំសោកចំពោះអំពើស្អប់ខ្ពើមទាំងឡាយដែលត្រូវបានប្រព្រឹត្តនៅក្នុងពួកជំនុំ និងក្នុងស្រុក។

សង្គ្រាម​ទាំងឡាយ​នៅ​ក្នុង​ស្រុក បង្កើត​សេចក្ដី​ទុក្ខ​ព្រួយ​ដល់​អស់​អ្នក​ដែល​ឃើញ និង​ឮ​អំពី​អ្វី​ដែល​សង្គ្រាម​ទាំង​នោះ​តំណាង​ឲ្យ។ ប្រវត្តិសាស្ត្រ​នៃ​ការ​បោះត្រា​កំពុង​កំណត់​អត្តសញ្ញាណ​នៃ​ការ​ផ្ដួល​រំលំ​ចុង​ក្រោយ​បង្អស់​នៃ​នគរ​ទាំង​អស់​នៅ​លើ​ផែនដី ហើយ​ការ​ផ្ដួល​រំលំ​នគរ​ទាំង​នោះ​ត្រូវ​បាន​តាម​ដាន​នៅ​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ព្យាការណ៍​នៃ​អតីតកាល។ នៅ​ពេល​អេសាយ ក្នុង​ជំពូក​ទី​ប្រាំមួយ បាន​ឃើញ​និមិត្ត​ដូច​គ្នា​នឹង​យ៉ូហាន ដានីយ៉ែល អេសេគាល យ៉ូប និង​ប៉ូល នោះ​គាត់​បាន​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត​ដើម្បី​នាំ​សារ​សម្រាប់​ពេល​វេលា​នោះ ប៉ុន្តែ​គាត់​បាន​សួរ​ថា តើ​គាត់​ត្រូវ​នាំ​សារ​នោះ​រហូត​ដល់​ពេល​ណា?

> ខ្ញុំ​ក៏​បាន​ឮ​សំឡេង​របស់​ព្រះអម្ចាស់ មាន​ព្រះបន្ទូល​ថា៖ «តើ​យើង​នឹង​ចាត់​អ្នក​ណា? ហើយ​អ្នក​ណា​នឹង​ទៅ​ជំនួស​យើង?» នោះ​ខ្ញុំ​ទូល​ថា៖ «ទូលបង្គំ​នៅ​ទីនេះ​ហើយ; សូម​ចាត់​ទូលបង្គំ​ទៅ​ចុះ»។ ព្រះអង្គ​មាន​ព្រះបន្ទូល​ថា៖ «ចូរ​ទៅ ហើយ​ប្រាប់​ប្រជាជន​នេះ​ថា៖ អ្នក​រាល់​គ្នា​នឹង​ឮ​មែន ប៉ុន្តែ​មិន​យល់​ទេ; ហើយ​នឹង​ឃើញ​មែន ប៉ុន្តែ​មិន​ដឹង​ច្បាស់​ទេ។ ចូរ​ធ្វើ​ឲ្យ​ចិត្ត​របស់​ប្រជាជន​នេះ​ធាត់​ឡើង ហើយ​ធ្វើ​ឲ្យ​ត្រចៀក​របស់​ពួក​គេ​ធ្ងន់ ហើយ​បិទ​ភ្នែក​របស់​ពួក​គេ; ក្រែង​លោ​ពួក​គេ​នឹង​មើល​ឃើញ​ដោយ​ភ្នែក​របស់​ខ្លួន ហើយ​ឮ​ដោយ​ត្រចៀក​របស់​ខ្លួន ហើយ​យល់​ដោយ​ចិត្ត​របស់​ខ្លួន ហើយ​ប្រែ​ចិត្ត​វិញ ហើយ​បាន​ប្រោស​ឲ្យ​ជា»។ នោះ​ខ្ញុំ​ទូល​ថា៖ «ឱ​ព្រះអម្ចាស់​អើយ ដល់​កាល​ណា?» ព្រះអង្គ​ទ្រង់​ឆ្លើយ​ថា៖ «រហូត​ដល់​ទីក្រុង​ទាំងឡាយ​ត្រូវ​បំផ្លាញ​ឲ្យ​ទទេ​គ្មាន​អ្នក​នៅ ហើយ​ផ្ទះ​ទាំងឡាយ​គ្មាន​មនុស្ស ហើយ​ស្រុក​ដី​ត្រូវ​ឲ្យ​ស្ងាត់​ជ្រងំ​ជា​ខ្លាំង ហើយ​ព្រះយេហូវ៉ា​បាន​នាំ​មនុស្ស​ចេញ​ទៅ​ឆ្ងាយ ហើយ​មាន​ការ​បោះបង់​ចោល​យ៉ាង​ធំ​នៅ​កណ្ដាល​ស្រុក»។ អេសាយ 6:8–12។

ចម្លើយ​ដែល​អេសាយ​បាន​ទទួល​គឺ​ថា គាត់​ត្រូវ​តែ​ប្រកាស​សារ​នោះ​រហូត​ដល់ «ដី​ត្រូវ​បំផ្លាញ​ទាំង​ស្រុង»។ សារ​អំពី​ការ​បោះ​ត្រា​ត្រូវ​បាន​ប្រទាន​នៅ​ក្នុង​គ្រា​នៃ​សង្គ្រាម ហើយ​សង្គ្រាម​នោះ​ត្រូវ​បាន​កំណត់​យ៉ាង​ច្បាស់​ថា​ជា​ការ​បកស្រាយ​នៃ​និមិត្ត «marah» ដែល​ពួក​ហោរា​ទាំង​អស់​បាន​ឃើញ។ សារ​ខាង​ក្រៅ​ត្រូវ​បាន​រៀបចំ​ឡើង​ដើម្បី​បង្កើត​បទពិសោធន៍​ខាង​ក្នុង ប៉ុន្តែ​មាន​សម្រាប់​តែ​អ្នក​ដែល «នឹង​ស្តាប់» ប៉ុណ្ណោះ។

ការតភ្ជាប់របស់កងទ័ពតំណាងរបស់សម្តេចប៉ាប គឺពួកនាស៊ី នៅក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ ស្របតាមគ្នា បន្ទាត់លើបន្ទាត់ ជាមួយនឹងកងទ័ពតំណាងទីពីរ នៅក្នុងសង្គ្រាមតំណាងលើកទីពីរ ហើយសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរនោះផ្ទាល់ ក៏ស្របតាមគ្នាជាមួយនឹងសង្គ្រាមតំណាងលើកទីពីរផងដែរ។ ការតភ្ជាប់របស់សង្គ្រាមតំណាងលើកទីពីរ ជាមួយនឹងសង្គ្រាមព្រំដែននៅរ៉ាហ្វៀ ដែលឥឡូវនេះកំពុងត្រូវបានធ្វើឡើងម្តងទៀតនៅអ៊ុយក្រែន គឺត្រូវបានភ្ជាប់តាមភូមិសាស្ត្រ​ជាមួយនឹងការវាយប្រហារលើកទីពីររបស់ឥស្លាម នៃវេទនាទីបី ដែលបានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី 7 ខែតុលា ឆ្នាំ 2023 ហើយតំណាងឲ្យកង់ព្យាករណ៍នៅក្នុងកង់។

នៅឆ្នាំ 1999 សៀវភៅមួយត្រូវបានបោះពុម្ពផ្សាយ ដែលបាននិពន្ធដោយ John Cornwell។ នៅពេលនោះ John Cornwell ជា Senior Research Fellow នៅ Jesus College នៃសាកលវិទ្យាល័យ Cambridge ក្នុងប្រទេសអង់គ្លេស ហើយជាអ្នកសារព័ត៌មាន និងអ្នកនិពន្ធដែលទទួលបានពានរង្វាន់។ សៀវភៅនោះបានពិភាក្សាអំពីតួនាទីរបស់សម្តេចប៉ាបនៃទីក្រុងរ៉ូម ដែលបានគ្រងតំណែងក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ។ សៀវភៅនោះចាប់ផ្តើមដោយនិយាយអំពីជីតារបស់សម្តេចប៉ាបនាពេលអនាគត ដែលជាដៃស្តាំរបស់ Pope Pius IX ដែលត្រូវបានស្គាល់ថា Pio Nono។ នៅឆ្នាំ 1849 ហ្វូងបាតុករសាធារណរដ្ឋបានវាយប្រហារលើបរិវេណវ៉ាទីកង់ ហើយ Pope Pius IX បានភៀសខ្លួនចេញពីទីក្រុងរ៉ូម។ បុរសដែលគាត់បាននាំទៅជាមួយក្នុងការនិរទេសនោះ គឺជាជីតារបស់ Eugenio Pacelli។ Eugenio Pacelli គឺជាចៅប្រុសរបស់ដៃស្តាំរបស់ Pope Pius IX ហើយក្រោយមកគាត់បានក្លាយជា Pius XII ហើយសៀវភៅអំពី Eugenio Pacelli នោះមានចំណងជើងថា Hitler’s Pope, The Secret History of Pius XII.

នៅក្នុងសៀវភៅនេះ Cornwell ស្វែងយល់អំពីវិសាលភាពដែលសម្តេចប៉ាប Pius XII ដែលពីមុនគឺ Cardinal Eugenio Pacelli បានដឹង និងបានឆ្លើយតបយ៉ាងដូចម្តេចចំពោះការបៀតបៀនជនជាតិយូដាដោយរបបនាស៊ីក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២។ គាត់បង្ហាញថា ភាពស្ងៀមស្ងាត់ជាសាធារណៈ និងការខ្វះសកម្មភាពរបស់ Pius XII ក្នុងការថ្កោលទោសការសម្លាប់រង្គាល Holocaust បានបង្ហាញពីភាពជាអ្នកដឹកនាំអសីលធម៌របស់ព្រះអង្គក្នុងអំឡុងសង្គ្រាម។

Cornwell បានផ្ដល់បរិបទប្រវត្តិសាស្ត្រសម្រាប់សម័យសម្តេចប៉ាប Pius XII រួមទាំងប្រវត្តិខាងការទូតរបស់ទ្រង់ និងសមីការនយោបាយដ៏ស្មុគស្មាញនានានៃសម័យកាលនោះ។ គាត់បានពិនិត្យអំពីវិធីសាស្ត្ររបស់វ៉ាទីកង់ក្នុងការដោះស្រាយជាមួយអាល្លឺម៉ង់ណាស៊ី។ Cornwell បានកំណត់ថា Pius XII បានបរាជ័យក្នុងការបញ្ចេញសំឡេងប្រឆាំងនឹង Holocaust និងក្នុងការធ្វើអន្តរាគមន៍ជំនួសជនជាតិយូដាដែលត្រូវបានបៀតបៀន ពីព្រោះទ្រង់ ក្នុងឋានៈជាកាតាំងណាល់នៅឆ្នាំ 1933 បានធ្វើឱ្យមានកិច្ចព្រមព្រៀង concordat មួយជាមួយ Hitler ដែលបានសន្យាថា ពួកកាតូលិកនឹងចុះចូលចំពោះការងាររបស់ Hitler។

យើង​នឹង​បន្ត​ការ​សិក្សា​នេះ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​បន្ទាប់។

> បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ឧក្រិដ្ឋជនសង្គ្រាមណាស៊ីខ្លះៗបានអាចរត់គេចផុតពីយុត្តិធម៌ ដោយភៀសខ្លួនទៅកាន់ប្រទេសនានា រួមទាំងប្រទេសមួយចំនួននៅអាមេរិកខាងត្បូង។ វិធីសាស្ត្រចម្បងដែលពួកគេបានប្រើដើម្បីរត់គេច និងទៅដល់អាមេរិកខាងត្បូង រួមមាន៖

> ខ្សែរត់គេច៖ ខ្សែរត់គេចគឺជាផ្លូវលាក់កំបាំងសម្រាប់ការរត់គេច ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយអង្គការផ្សេងៗ រួមទាំងសាសនាចក្រកាតូលិក និងភ្នាក់ងារស៊ើបការណ៍ដែលមានការគាំទ្រ ដើម្បីជួយពួកណាស៊ី និងជនរត់គេចខ្លួនដទៃទៀតឱ្យរត់គេចចេញពីអឺរ៉ុប។ ផ្លូវទាំងនេះជាញឹកញាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រើប្រាស់អត្តសញ្ញាណក្លែងក្លាយ ឯកសារបន្លំ និងបណ្ដាញរត់ពន្ធ ដើម្បីសម្រួលដល់ការធ្វើដំណើររបស់ពួកគេទៅកាន់ទីជម្រកសុវត្ថិភាព រួមទាំងអាមេរិកខាងត្បូង។

> ឯកសារក្លែងក្លាយ៖ ជនភៀសខ្លួនណាស៊ីជាច្រើនបានទទួលលិខិតឆ្លងដែន ទិដ្ឋាការ និងឯកសារធ្វើដំណើរផ្សេងៗដែលបានក្លែងក្លាយ ដើម្បីលាក់បាំងអត្តសញ្ញាណពិតរបស់ពួកគេ និងគេចផុតពីការចាប់ខ្លួន។ ពួកគេបានប្រើឯកសារទាំងនេះ ដើម្បីធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ប្រទេសអព្យាក្រឹត ឬប្រទេសដែលមានការអាណិតអាសូរ មុនពេលទៅដល់អាមេរិកខាងត្បូង។

> ការឃុបឃិតរបស់អាជ្ញាធរ៖ ក្នុងករណីខ្លះ មន្ត្រីរដ្ឋការដែលមានការអាណិតអាសូរនៅក្នុងបណ្តាប្រទេសអាមេរិកខាងត្បូង បានធ្វើមិនដឹងមិនឮចំពោះវត្តមានរបស់ជនរត់គេចខ្លួនណាស៊ី ឬក៏បានជួយពួកគេដោយសកម្មក្នុងការគេចផុតពីការចាប់ខ្លួន។ រដ្ឋាភិបាលខ្លះ ជាពិសេសរដ្ឋាភិបាលដែលមានរបបផ្តាច់ការដែលគាំទ្រមនោគមវិជ្ជាណាស៊ី បានផ្តល់ជាជម្រកដល់បុគ្គលទាំងនេះ។

> ចន្លោះប្រហោងផ្លូវច្បាប់៖ ឧក្រិដ្ឋជនសង្គ្រាមណាស៊ីខ្លះបានទាញយកប្រយោជន៍ពីចន្លោះប្រហោងផ្លូវច្បាប់ ឬពីច្បាប់បត្យាប័នដែលធូររលុងនៅក្នុងបណ្ដាប្រទេសអាមេរិកខាងត្បូង ដើម្បីគេចផុតពីការបញ្ជូនខ្លួនទៅកាន់អឺរ៉ុប ជាទីដែលពួកគេនឹងត្រូវប្រឈមមុខនឹងការកាត់ទោសចំពោះឧក្រិដ្ឋកម្មរបស់ខ្លួន។

> ជារួម ការរួមបញ្ចូលគ្នានៃបណ្តាញរត់គេចខ្លួន ឯកសារក្លែងក្លាយ ការសមគំនិតរបស់អាជ្ញាធរ និងចន្លោះប្រហោងផ្លូវច្បាប់ បានអនុញ្ញាតឲ្យឧក្រិដ្ឋជនសង្គ្រាមណាស៊ីរត់គេចទៅកាន់អាមេរិកខាងត្បូង និងគេចផុតពីយុត្តិធម៌អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ បន្ទាប់ពីការបញ្ចប់នៃសង្គ្រាមលោកលើកទី២។ ChatGPT, ខែមីនា, 2024.

Back to Articles