Article

# សៀវភៅដានីយ៉ែល - លេខមួយរយហុកសិបមួយ

តួនាទី​របស់​ក្រុងរ៉ូម​ក្នុង​ការ​បង្កើត​ឲ្យ​មាន​នូវ​ទស្សនៈ​នៃ​ព្រះបន្ទូល​ទំនាយ​ក្នុង​ព្រះគម្ពីរ៖ ការ​ពិនិត្យ​ពិចារណា​លម្អិត​អំពី ដានីយ៉ែល ជំពូក ១១

Author

Jeff Pippenger

Published

March 27, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

ទស្សនៈនៅក្នុង ដានីយ៉ែល ជំពូក ១១ គឺជាចំណុចយោងសំខាន់សម្រាប់ទស្សនៈទាំងអស់នៃព្រះបន្ទូលទំនាយក្នុងព្រះគម្ពីរ ហើយទស្សនៈនៃជំពូក ១១ ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយនិមិត្តសញ្ញានៃទីក្រុងរ៉ូម។

> នៅ​គ្រា​ទាំង​នោះ មនុស្ស​ជា​ច្រើន​នឹង​លើក​ខ្លួន​ឡើង​ទាស់​នឹង​ស្តេច​ខាង​ត្បូង ហើយ​ពួក​ចោរ​ក្នុង​ចំណោម​ប្រជារាស្ត្រ​របស់​អ្នក​នឹង​លើក​ខ្លួន​ឡើង ដើម្បី​ប្រោស​ឲ្យ​និមិត្ត​នោះ​បាន​សម្រេច ប៉ុន្តែ​ពួក​គេ​នឹង​ដួល​រលំ។ ដានីយ៉ែល 11:14។

ចូនស៍ បានពន្យល់​អំពី​ខមុន​ដូច​តទៅ៖

> «នៅពេលដែលជនអាម៉ូរីបានបំពេញវិធាននៃអំពើទុច្ចរិតរបស់ខ្លួនពេញលេញ ទីកន្លែងរបស់ពួកគេត្រូវបានប្រគល់ឲ្យអ៊ីស្រាអែល គឺជាប្រជារាស្ត្ររបស់ព្រះ។ នៅពេលអ៊ីស្រាអែល ដើរតាមមាគ៌ារបស់សាសន៍ដទៃ បានបំពេញពែងនៃអំពើទុច្ចរិតរបស់ខ្លួនដូចគ្នា ព្រះបានលើកអាណាចក្របាប៊ីឡូនឡើង ហើយដកយកអ្វីៗទាំងអស់ទៅ។ នៅពេលបាប៊ីឡូនបានបំពេញពែងនៃអំពើទុច្ចរិតរបស់វាពេញលេញ អំណាចនោះត្រូវបានផ្ទេរទៅឲ្យពែរ្ស។ ហើយនៅពេលទេវតាត្រូវបានបង្វែរចេញដោយសារអំពើអាក្រក់របស់ជនពែរ្ស នោះមេដឹកនាំនៃក្រិកក៏ចូលមក ហើយបោសសម្អាតវាចេញទៅ»។

> «ហើយអំណាចរបស់ក្រិកត្រូវបន្តរយៈពេលប៉ុន្មាន? តើនៅពេលណាវាត្រូវខ្ទេចខ្ទី? “នៅពេលដែលអ្នករំលងបំពានបានពេញលេញហើយ”។ ជាតិនោះឈររហូតដល់វាបានបំពេញមាត្រដ្ឋាននៃអំពើទុច្ចរិតរបស់ខ្លួនពេញលេញ ហើយបន្ទាប់មកអំណាចត្រូវបានផ្ទេរទៅកាន់នគរមួយផ្សេងទៀត។ អំណាចដែលវាត្រូវបានផ្ទេរទៅនោះគឺអាណាចក្ររ៉ូម ដូចដែលយើងបានរៀនពី ដានីយ៉ែល 11:14។ “ហើយនៅគ្រាទាំងនោះ នឹងមានមនុស្សជាច្រើនឡើងតស៊ូនឹងស្តេចខាងត្បូង; អ្នកប្លន់ក្នុងចំណោមប្រជាជនរបស់អ្នកក៏នឹងលើកខ្លួនឡើង ដើម្បីបង្កើតនិមិត្តឲ្យបានសម្រេច; ប៉ុន្តែពួកគេនឹងដួលរលំ”។ ជាតិនេះត្រូវបានចង្អុលបង្ហាញថាជាជាតិមួយនៃអ្នកប្លន់—កូនចៅនៃអ្នកប្លន់ ដូចដែលសេចក្ដីកត់សម្គាល់នៅជាយអត្ថបទបាននិយាយ។»

> «អ្នកទាំងនេះហើយជាអ្នកដែលព្រះរាជាណាចក្រត្រូវបានប្រទានឲ្យឥឡូវនេះ ហើយដើម្បីអ្វី?—“កូនចៅរបស់ពួកចោរប្លន់នឹងលើកតម្កើងខ្លួនឡើង ដើម្បីបង្កើតឲ្យទស្សនៈបានស្ថិតស្ថេរ។” នៅពេលជាតិនេះលេចមកលើឆាក នោះអ្វីដែលបង្កើតឲ្យទស្សនៈបានស្ថិតស្ថេរនោះក៏ចូលមកដែរ គឺអ្វីដែលជាវត្ថុបំណងដ៏ធំមួយនៃទស្សនៈ ជាសញ្ញាសំគាល់ដ៏សំខាន់បំផុតតែមួយនៅក្នុងខ្សែបន្ទាត់នៃទស្សនៈ ដែលព្រះបានប្រទានតាមរយៈពួកហោរាសម្រាប់គ្រប់ជំនាន់ទាំងអស់»។ A. T. Jones, The Columbian Year and the Meaning of the Four Centuries, 6.

Jones និយាយថា នៅពេលអំណាចរ៉ូម “ចូលមកលើឆាក នោះអ្វីមួយក៏ចូលមក ដែលបង្កើត” … “ខ្សែបន្ទាត់នៃទស្សនវិស័យដែលព្រះបានប្រទានតាមរយៈពួកហោរាសម្រាប់គ្រប់កាលទាំងអស់”។ ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ Miller ពួកប្រូតេស្តង់បានបង្រៀន ដូចដែល Laodicea Adventism កំពុងបង្រៀននៅពេលនេះដែរ ថា “ចោរប្លន់នៃប្រជាជនរបស់អ្នក” តំណាងឲ្យ Antiochus Epiphanes ជាស្តេចសេឡេយូស៊ីតមួយរូប ដែលបានគ្រប់គ្រងចាប់ពីឆ្នាំ 175 ដល់ 164 មុន គ.ស.។ គាត់ជាសមាជិកនៃរាជវង្ស Seleucid ដែលជារដ្ឋស្នងរាជ្យក្រិកមួយក្នុងចំណោមរដ្ឋទាំងឡាយ ដែលបានកើតចេញពីការបែកបាក់នៃអាណាចក្ររបស់ Alexander the Great។ ការមិនយល់ស្របអំពីបញ្ហានេះមានលក្ខណៈជាក់លាក់យ៉ាងខ្លាំងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ Millerite ដល់ថ្នាក់ការកំណត់អត្តសញ្ញាណរបស់ Antiochus Epiphanes ត្រូវបានបង្ហាញនៅលើផ្ទាំងគំនូសតាងអ្នកត្រួសត្រាយឆ្នាំ 1843។

ការយោងទៅកាន់​អង់ទីយ៉ូខុស​នៅលើ​គំនូសតាង​នោះ តំណាង​ឲ្យ​ការយោង​តែ​មួយគត់​ទៅកាន់​អ្វី​មួយ​ដែល​មិនត្រូវបាន​រកឃើញ​នៅក្នុង​ព្រះបន្ទូល​ទំនាយ​របស់​ព្រះ។ វា​ស្ថិត​នៅទីនោះ ដើម្បី​បដិសេធ​ការបង្រៀន​ខុស​របស់​ពួក​ប្រូតេស្តង់​ក្នុង​សម័យ​នោះ ដែល​ឥឡូវ​នេះ​បាន​ក្លាយ​ជា​ការបង្រៀន​ខុស​របស់​អាដվենទីសម៍​ឡាវឌីសេ។ ថាតើ William Miller បាន​យល់​អំពី​ជម្រៅ​នៃ​សារៈសំខាន់​ក្នុង​ការយល់​ថា រ៉ូម​ជា​អំណាច​នៅលើ​ផែនដី​ដែល​បង្កើត «បន្ទាត់​នៃ​ទស្សនវិស័យ​ដែល​ព្រះ​បាន​ប្រទាន​តាមរយៈ​ពួក​ហោរា​សម្រាប់​គ្រប់​ជំនាន់» ឬ​យ៉ាងណា​នោះ គឺ​ជា​រឿង​គួរ​ឲ្យ​សង្ស័យ ប៉ុន្តែ​វា​ច្បាស់​លាស់​គ្រប់គ្រាន់​ដើម្បី​ការពារ​យ៉ាង​រឹងមាំ​នូវ​ការពិត​ថា រ៉ូម​ជា​អ្នក​បង្កើត​ទស្សននិមិត្ត​នោះ។

> កន្លែងណាដែលគ្មាននិមិត្ត ប្រជាជននឹងវិនាស; ប៉ុន្តែ អ្នកដែលរក្សាក្រឹត្យវិន័យ មានពរ​ហើយ។ សុភាសិត ២៨:១៤។

សាឡូម៉ូនបានកត់ត្រាថា កន្លែងណាដែលគ្មាននិមិត្ត មនុស្សជាតិនោះត្រូវវិនាស ហើយពាក្យហេព្រើរ «និមិត្ត» នៅក្នុងខទីដប់បួន គឺជាពាក្យដូចគ្នានឹងនៅក្នុងសុភាសិតរបស់សាឡូម៉ូន។ និមិត្តនេះជាបញ្ហានៃជីវិតឬសេចក្ដីស្លាប់ ហើយ «និមិត្ត» នោះត្រូវបានបញ្ជាក់ឡើងដោយនិមិត្តសញ្ញានៃក្រុងរ៉ូម។ ពាក្យ «និមិត្ត» នៅក្នុងខទីដប់បួន គឺជាពាក្យដូចគ្នានឹងពាក្យសម្រាប់និមិត្តនៅក្នុងហាបាគុក ជំពូកទីពីរ។

> ខ្ញុំនឹងឈរនៅលើកន្លែងយាមរបស់ខ្ញុំ ហើយឈរលើប៉មយាម ហើយនឹងមើលចាំថា ទ្រង់នឹងមានបន្ទូលអ្វីមកកាន់ខ្ញុំ និងថា ខ្ញុំនឹងឆ្លើយដូចម្តេច នៅពេលដែលខ្ញុំត្រូវបានស្តីបន្ទោស។ ព្រះយេហូវ៉ាបានឆ្លើយមកខ្ញុំ ហើយមានបន្ទូលថា ចូរសរសេរនិមិត្ត ហើយធ្វើឲ្យវាច្បាស់លាស់លើផ្ទាំងសិលា ដើម្បីឲ្យអ្នកដែលអានវា អាចរត់បាន។ ដ្បិត និមិត្តនេះនៅតែសម្រាប់ពេលកំណត់មួយ ប៉ុន្តែនៅចុងបញ្ចប់ វានឹងនិយាយ ហើយមិនកុហកឡើយ។ ទោះបីវាពន្យារពេលក៏ដោយ ចូររង់ចាំវា ដ្បិតវានឹងមកជាមិនខាន វាមិនពន្យារពេលឡើយ។ ហាបាគុក ២៖១–៣។

ពាក្យ «បានស្តីបន្ទោស» នៅក្នុងខទីមួយ មានន័យថា «បានជជែកតវ៉ា»។ វីល្លៀម ម៊ីល្លើរ គឺជាអ្នកយាមដែលត្រូវបានតែងតាំងឲ្យឈរនៅលើប៉ម ក្នុងប្រវត្តិនៃចលនារបស់ទេវតាទីមួយ និងទីពីរ ហើយនៅពេលដែលក្នុងនិមិត្តសញ្ញាព្យាករណ៍ គាត់បានសួរថា គាត់គួរឆ្លើយអ្វីក្នុងការជជែកតវ៉ានៃប្រវត្តិរបស់គាត់ គាត់ត្រូវបានប្រាប់ឲ្យសរសេរនិមិត្តនោះ ដែលត្រូវបានបង្កើតឲ្យរឹងមាំដោយនិមិត្តសញ្ញានៃរ៉ូម។ ស្របតាមការពិតនេះ នៅពេលពួកមីល្លឺរ៉ាយត៍បានបង្កើតផ្ទាំងគំនូសតាងអ្នកត្រួសត្រាយឆ្នាំ 1843 ដោយបំពេញតាមខទាំងបីនេះនៃហាបាគុក ពួកគេបានយោងទៅកាន់បេះដូងពិតប្រាកដនៃការជជែកតវ៉ាដែលពួកគេបានចូលរួម។ គ្មានការសង្ស័យទេ ពួកគេមិនបានយល់ថា ការយោងរបស់ពួកគេទៅកាន់អំណះអំណាងដ៏ល្ងង់ខ្លៅដែលថា អង់ទីអុក អេពីផានេស គឺជាអំណាចដែលបានបង្កើតនិមិត្តនោះ តំណាងឲ្យការជជែកតវ៉ានៃហាបាគុក ជំពូក ២ ទេ ប៉ុន្តែបងស្រី វ៉ាយត៍ បាននិយាយថា ផ្ទាំងគំនូសតាងនោះ «ត្រូវបានដឹកនាំដោយព្រះហស្តនៃព្រះអម្ចាស់ ហើយមិនគួរត្រូវបានកែប្រែឡើយ» ដូច្នេះ ការយោងទៅកាន់ការជជែកតវ៉ានៅលើផ្ទាំងគំនូសតាងនោះ គឺមកពីព្រះហស្តរបស់ព្រះ។

ពួកមីល្លឺរ៉ាយត៍បានមកដល់ការយល់ដឹងយ៉ាងត្រឹមត្រូវថា ការខកចិត្តលើកដំបូងនៅថ្ងៃទី 19 ខែមេសា ឆ្នាំ 1844 បានចាប់ផ្តើមពេលវេលានៃការពន្យារយឺត ដែលត្រូវបានយោងដោយហាបាគុក ហើយក៏ដោយរឿងប្រៀបធៀបអំពីព្រហ្មចារីដប់នាក់ក្នុងម៉ាថាយផងដែរ។ ពួកគេក៏បានមកដល់ការយល់ដឹងថា ព្រះបន្ទូលទំនាយទាំងពីរនោះមានទំនាក់ទំនងដោយផ្ទាល់ជាមួយអេសេគាល ជំពូក 12 ដែលនៅទីនោះ អេសេគាលបានកំណត់អត្តសញ្ញាណរយៈពេលមួយ ដែលក្នុងនោះផលនៃនិមិត្តទាំងអស់នឹងកើតឡើង។ ពាក្យ “និមិត្ត” នោះ គឺជាពាក្យហេប្រឺដដែលដែលយើងកំពុងពិចារណានៅពេលនេះ។ នេះហើយជាមូលហេតុដែល Jones ត្រឹមត្រូវ នៅពេលដែលគាត់បានថ្លែងថា «នៅពេល» រ៉ូម «ចូលមកលើឆាក នោះអ្វីដែលបង្កើតនិមិត្តឲ្យត្រូវបានស្ថាបនាឡើងក៏ចូលមកដែរ គឺអ្វីដែលជាគោលបំណងដ៏ធំមួយនៃនិមិត្ត ជាសញ្ញាសម្គាល់សំខាន់បំផុតតែមួយក្នុងខ្សែបន្ទាត់នៃនិមិត្ត ដែលព្រះបានប្រទានតាមរយៈពួកហោរាសម្រាប់គ្រប់សម័យកាលទាំងអស់»។ រ៉ូមស្ថាបនានិមិត្តទាំងមូលនៃព្រះបន្ទូលទំនាយរបស់ព្រះ ហើយជាពិសេសជាងនេះទៅទៀត គឺរ៉ូមនេះហើយដែលជាមូលដ្ឋានដែលរចនាសម្ព័ន្ធទាំងមូលនៃជំពូក 11 ត្រូវបានសង់ឡើងលើ។

នៅពេលដែល​បងស្រី វ៉ាយត៍ យោង​ទៅ​ការសម្រេច​បំពេញ​ចុងក្រោយ​នៃ​ជំពូក​ទីដប់មួយ​នៃ​សៀវភៅ​ដានីយ៉ែល ហើយ​ថ្លែង​ថា «ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ជាច្រើន​ដែល​បាន​កើតឡើង​ក្នុង​ការសម្រេច​បំពេញ​ទំនាយ​នេះ នឹង​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​វិញ» នោះ​នាង​កំពុង​បញ្ជាក់​ថា ប្រវត្តិសាស្ត្រ​នៃ​ជំពូក​ទីដប់មួយ​ដែល​បាន​សម្រេច​បំពេញ​រួច​ហើយ​នោះ ជា​និមិត្តរូប​ជាមុន​នៃ​ខ​ចុងក្រោយៗ​នៃ​ជំពូក​ទីដប់មួយ​នៃ​សៀវភៅ​ដានីយ៉ែល។ ប្រធានបទ​នៃ​ខ​ចុងក្រោយៗ​នៃ​ជំពូក​ទីដប់មួយ គឺ​ស្តេច​ខាង​ជើង ដែល​នៅ​ទីនោះ​តំណាង​ឲ្យ​រ៉ូម​សម័យ​ទំនើប។ ដូច្នេះ ប្រវត្តិសាស្ត្រ​នៃ​ជំពូក​ទីដប់មួយ​នៃ​សៀវភៅ​ដានីយ៉ែល ដែល​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​វិញ គឺ​ជា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ដែល​តំណាង​ឲ្យ​រ៉ូម។

នៅក្នុងខប្រាំមួយចុងក្រោយនៃជំពូកទីដប់មួយ រ៉ូមសម័យទំនើប (ស្តេចខាងជើង) ឈ្នះអំណាចភូមិសាស្ត្របី។ នៅខសែសិប វាឈ្នះស្តេចខាងត្បូង (អតីតសហភាពសូវៀត នៅឆ្នាំ ១៩៨៩) ទឹកដីដ៏រុងរឿង (សហរដ្ឋអាមេរិក នៅពេលច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យដែលនឹងមកដល់ក្នុងពេលឆាប់ៗ) និងអេហ្ស៊ីប (ពិភពលោកទាំងមូល ដូចដែលត្រូវបានតំណាងដោយអង្គការសហប្រជាជាតិ)។ នៅក្នុងដានីយ៉ែល ជំពូកទីដប់មួយ រ៉ូមបែបពហុជាតិ ត្រូវបានតំណាងថាបានឈ្នះអំណាចភូមិសាស្ត្របី ដើម្បីចាប់យកពិភពលោកដែលគេស្គាល់នៅសម័យនោះ ហើយបន្ទាប់មក រ៉ូមបាប ត្រូវបានតំណាងថាបានឈ្នះអំណាចភូមិសាស្ត្របី ដើម្បីចាប់យកផែនដី។

ចក្រភពរ៉ូមបាកានត្រូវបានរៀបរាប់ជាលើកដំបូងក្នុងជំពូកនេះនៅខទីដប់បួន ដើម្បីសម្គាល់វាថាជានិមិត្តសញ្ញាដែលបង្កើតឲ្យមាននិមិត្តនោះ ប៉ុន្តែការកើនឡើងដល់អំណាចរបស់វាមិនត្រូវបានលើកឡើងរហូតដល់ខទីដប់ប្រាំមួយ។ រាជាណាចក្ររបស់អាឡិចសាន់ឌ័រមហាក្សត្រត្រូវបានបែងចែកជាបួនផ្នែក ដោយការបំពេញតាមព្រះបន្ទូលទំនាយរបស់ព្រះ ប៉ុន្តែបួនផ្នែកនោះបានរួមបញ្ចូលគ្នាយ៉ាងឆាប់រហ័សទៅជាគូប្រជែងសំខាន់ពីរ ដែលត្រូវបានកំណត់សម្គាល់ថាជាស្តេចខាងត្បូង ឬស្តេចខាងជើង នៅក្នុងសេចក្តីនិទានទំនាយដែលបន្តរហូតដល់ចុងបញ្ចប់នៃជំពូកនេះ។ នៅខទីដប់បួន អំណាចកំពុងកើនឡើងរបស់ចក្រភពរ៉ូមត្រូវបានរៀបរាប់ថាជាអំណាចដែលនឹងបង្កើតឲ្យមាននិមិត្តនោះ ប៉ុន្តែប្រធានបទដែលកំពុងត្រូវបានលើកឡើងគឺការតស៊ូរវាងសំណល់នៃរាជាណាចក្ររបស់អាឡិចសាន់ឌ័រ ដូចដែលតំណាងដោយស្តេចខាងជើង និងស្តេចខាងត្បូង។

នៅក្នុងខ​ទីដប់ប្រាំ ស្តេចទាំងពីរនោះនៅតែជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងការតស៊ូរបស់ពួកគេ ហើយស្តេចខាងជើងកំពុងតែឈ្នះប្រៀប។ ប៉ុន្តែនៅក្នុងខ​ទីដប់ប្រាំមួយ រ៉ូមបានមកដល់ ហើយខនោះចែងថា «ប៉ុន្តែ អ្នកដែលមកទាស់នឹងគាត់» មានន័យថា នៅពេលដែលរ៉ូមមកទាស់នឹងស្តេចខាងជើង ដែលទើបតែកំពុងឈ្នះលើស្តេចខាងត្បូង នោះស្តេចខាងជើងនឹងមិនអាចឈរទប់ទល់នឹងរ៉ូមបានឡើយ។ រ៉ូមបានឈ្នះ ហើយនៅក្នុងខ​ទីដប់ប្រាំមួយ រ៉ូមក៏ត្រូវឈរនៅក្នុងទឹកដីដ៏រុងរឿងនៃយូដាផងដែរ។ នៅក្នុងខ​ទីដប់ប្រាំពីរ រ៉ូមនឹង «តាំងមុខរបស់ខ្លួនដើម្បីចូលទៅដោយកម្លាំងនៃនគររបស់ខ្លួនទាំងមូល»។ គាត់បានយកស្តេចខាងជើងដែលមិនអាចឈរនៅចំពោះមុខគាត់បាន បន្ទាប់មកគាត់បានយកយូដា បន្ទាប់មកគាត់បានចូលទៅក្នុងអេស៊ីព្ទ។

> ហើយ​នៅ​ក្នុង​គ្រា​ទាំង​នោះ នឹង​មាន​មនុស្ស​ជា​ច្រើន​ក្រោក​ឡើង​ប្រឆាំង​នឹង​ស្តេច​ខាង​ត្បូង; ហើយ​ពួក​ចោរ​ក្នុង​ចំណោម​ប្រជារាស្ត្រ​របស់​អ្នក ក៏​នឹង​លើក​ខ្លួន​ឡើង​ដែរ ដើម្បី​បញ្ជាក់​និមិត្ត; ប៉ុន្តែ​ពួក​គេ​នឹង​ដួល​ចុះ។ ដូច្នេះ ស្តេច​ខាង​ជើង​នឹង​មក សង់​ទួល​ព័ទ្ធ​វាយ ហើយ​ចាប់​យក​ទីក្រុង​ដែល​មាន​កំពែង​រឹងមាំ​បំផុត; ហើយ​កម្លាំង​របស់​ខាង​ត្បូង​នឹង​មិន​អាច​ទប់ទល់​បាន​ទេ ទាំង​ប្រជាជន​ជ្រើសរើស​របស់​គាត់​ក៏​ដូច​គ្នា ហើយ​ក៏​នឹង​គ្មាន​កម្លាំង​ណា​អាច​ទប់ទល់​បាន​ដែរ។ ប៉ុន្តែ​អ្នក​ដែល​មក​ប្រឆាំង​នឹង​គាត់ នឹង​ប្រព្រឹត្ត​តាម​ចិត្ត​របស់​ខ្លួន ហើយ​គ្មាន​អ្នក​ណា​អាច​ឈរ​នៅ​មុខ​គាត់​បាន​ឡើយ; ហើយ​គាត់​នឹង​ឈរ​នៅ​ក្នុង​ស្រុក​ដ៏​រុងរឿង ដែល​នឹង​ត្រូវ​បំផ្លាញ​ដោយ​ដៃ​របស់​គាត់។ គាត់​ក៏​នឹង​តាំង​មុខ​ចូល​មក​ដោយ​កម្លាំង​នៃ​នគរ​ទាំង​មូល​របស់​គាត់ ហើយ​មាន​មនុស្ស​ទៀងត្រង់​នៅ​ជា​មួយ​គាត់; ដូច្នេះ​គាត់​នឹង​ធ្វើ​ដូច្នោះ ហើយ​គាត់​នឹង​ប្រគល់​កូន​ស្រី​នៃ​ស្ត្រី​ទាំងឡាយ​ឲ្យ​គាត់ ដើម្បី​បង្ខូច​នាង; ប៉ុន្តែ​នាង​នឹង​មិន​ឈរ​នៅ​ខាង​គាត់​ទេ ហើយ​ក៏​នឹង​មិន​សម្រាប់​គាត់​ដែរ។ ដានីយ៉ែល 11:14–17។

ការយកឈ្នះដែលបានបង្ហាញនៅក្នុងខទាំងនេះ គឺជាការសម្រេចបំពេញនៃបទទំនាយក្នុងដានីយ៉ែល ជំពូកទីប្រាំបី។

> ហើយ​ពី​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​ពួក​វា​នោះ មាន​ស្នែង​តូច​មួយ​ចេញ​មក ដែល​បាន​រីក​ធំ​ឡើង​យ៉ាង​ខ្លាំង​ទៅ​ទិស​ខាង​ត្បូង និង​ទៅ​ទិស​ខាង​កើត ហើយ​ទៅ​កាន់​ដែនដី​ដ៏​រីករាយ។ ដានីយ៉ែល 8:9។

ស្នែងតូចនៅក្នុងខទីប្រាំបួន គឺជារ៉ូមបាកាន ហើយខទីប្រាំបួនបញ្ជាក់ថា ស្របតាមខទីដប់បួនដល់ខទីដប់ប្រាំពីរ នៃជំពូកទីដប់មួយ ថា រ៉ូមបាកាននឹងយកឈ្នះលើអង្គភាពភូមិសាស្ត្រចំនួនបី ខណៈដែលវាកំពុងកាន់កាប់អំណាចលើពិភពលោក។ អង្គភាពទាំងនោះគឺ ទិសខាងត្បូង (អេស៊ីព្ទ), ទិសខាងកើត (ស៊ីរី, ស្ដេចនៃទិសខាងជើង) និងដែនដីដ៏គួរឲ្យរីករាយ (យូដា)។ ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃខទីដប់ប្រាំមួយ និងខទីដប់ប្រាំពីរ កំពុងធ្វើជាគំរូនៃការយកឈ្នះជាបីជំហានតាមប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់រ៉ូមសម័យទំនើប នៅក្នុងខទីសែសិបដល់ខទីសែសិបបី ពីព្រោះ ដូចដែលបងស្រី White បានថ្លែងថា «ប្រវត្តិសាស្ត្រជាច្រើនដែលបានកើតឡើងក្នុងការបំពេញទំនាយនេះ នឹងត្រូវបានធ្វើឡើងម្ដងទៀត»។

> «ទោះបីជាអេហ្ស៊ីបមិនអាចឈរមុខទប់ទល់នឹងអាន់ទីយ៉ូកុស ស្តេចនៃភាគខាងជើង បានក៏ដោយ អាន់ទីយ៉ូកុសវិញក៏មិនអាចឈរមុខទប់ទល់នឹងជនរ៉ូម ដែលឥឡូវនេះបានមកប្រឆាំងនឹងគាត់ បានដែរ។ នគរទាំងឡាយមិនអាចទៀតឡើយក្នុងការតស៊ូទប់ទល់នឹងអំណាចដែលកំពុងកើនឡើងនេះ។ ស៊ីរីត្រូវបានសញ្ជ័យ ហើយត្រូវបានបន្ថែមចូលទៅក្នុងចក្រភពរ៉ូម នៅពេលដែលប៉ոմបេ ឆ្នាំ 65 មុន គ.ស. បានដកហូតទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អាន់ទីយ៉ូកុស អាស៊ីអាទិកុស ហើយបានកាត់បន្ថយស៊ីរីឲ្យទៅជាខេត្តមួយរបស់រ៉ូម។»

> «អំណាចដដែលនោះក៏ត្រូវឈរនៅក្នុងដែនដីបរិសុទ្ធ ហើយបំផ្លាញវាផងដែរ។ រ៉ូមបានភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយប្រជាជនរបស់ព្រះ គឺជនជាតិយូដា ដោយសម្ព័ន្ធមិត្ត នៅឆ្នាំ 162 មុន គ.ស. ចាប់ពីកាលបរិច្ឆេទនោះ វាកាន់កាប់ទីតាំងដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងប្រតិទិនទំនាយ។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ វាមិនទាន់ទទួលបានអំណាចគ្រប់គ្រងលើយូដេ ដោយការឈ្នះសង្គ្រាមជាក់ស្តែង រហូតដល់ឆ្នាំ 63 មុន គ.ស. ទេ; ហើយបន្ទាប់មក វាបានកើតឡើងតាមរបៀបដូចខាងក្រោម។»

> «ពេលដែលប៉ុម្ប៉េ ត្រឡប់មកពីយុទ្ធនាការរបស់គាត់ប្រឆាំងនឹង Mithridates ស្តេចនៃ Pontus នោះ មានអ្នកប្រកួតប្រជែងពីររូប គឺ Hyrcanus និង Aristobulus កំពុងតស៊ូដណ្ដើមមកុដនៃស្រុកយូដា។ សំណុំរឿងរបស់ពួកគេត្រូវបាននាំមកដល់មុខប៉ុម្ប៉េ ដែលមិនយូរប៉ុន្មានក៏បានយល់ឃើញអំពីភាពអយុត្តិធម៌នៃការទាមទាររបស់ Aristobulus ប៉ុន្តែគាត់មានបំណងពន្យារការសម្រេចក្នុងកិច្ចការនេះរហូតដល់ក្រោយបេសកកម្មដែលគាត់ប្រាថ្នាជាយូរមកហើយចូលទៅក្នុងអារ៉ាប៊ី ដោយសន្យាថា បន្ទាប់មកគាត់នឹងត្រឡប់មកវិញ ហើយដោះស្រាយកិច្ចការរបស់ពួកគេឲ្យសមទៅតាមអ្វីដែលមើលទៅថាយុត្តិធម៌ និងសមគួរ។ Aristobulus ដោយយល់ជ្រាបពីទស្សនៈពិតរបស់ប៉ុម្ប៉េ ក៏ប្រញាប់ត្រឡប់ទៅស្រុកយូដាវិញ ប្រដាប់អាវុធដល់ប្រជារាស្ត្ររបស់ខ្លួន ហើយរៀបចំការពារយ៉ាងមាំមួន ដោយតាំងចិត្តថា ទោះប្រឈមនឹងគ្រោះថ្នាក់យ៉ាងណាក៏ដោយ នឹងរក្សាមកុដនោះទុកឲ្យបាន ព្រោះគាត់បានឃើញជាមុនថា វានឹងត្រូវវិនិច្ឆ័យប្រគល់ទៅឲ្យអ្នកដទៃ។ ប៉ុម្ប៉េបានដេញតាមអ្នកភៀសខ្លួននោះយ៉ាងជិតស្និទ្ធ។ នៅពេលដែលគាត់ខិតជិតក្រុងយេរូសាឡឹម Aristobulus ដោយចាប់ផ្តើមសោកស្តាយចំពោះដំណើររបស់ខ្លួន ក៏បានចេញមកជួបគាត់ ហើយព្យាយាមសម្របសម្រួលបញ្ហានោះ ដោយសន្យាថានឹងចុះចូលទាំងស្រុង និងផ្តល់ប្រាក់យ៉ាងច្រើន។ ប៉ុម្ប៉េ ដោយទទួលយកសំណើនេះ ក៏បានបញ្ជូន Gabinius នៅជាប្រមុខនៃកងទ័ពមួយផ្នែក ឲ្យទៅទទួលប្រាក់នោះ។ ប៉ុន្តែ នៅពេលដែលអគ្គមេបញ្ជាការរងនោះទៅដល់ក្រុងយេរូសាឡឹម គាត់បានឃើញថា ទ្វារក្រុងត្រូវបានបិទមិនឲ្យគាត់ចូល ហើយមានអ្នកប្រាប់គាត់ពីលើកំពែងថា ទីក្រុងនឹងមិនគោរពតាមកិច្ចព្រមព្រៀងនោះឡើយ»។

> «ប៉ូមបេ មិនឲ្យត្រូវគេបោកបញ្ឆោតដោយឥតទណ្ឌកម្មក្នុងរបៀបនេះឡើយ បានដាក់ អារីស្តോബូលុស ដែលគាត់បានរក្សាទុកឲ្យនៅជាមួយខ្លួន ក្នុងខ្នោះ ហើយភ្លាមៗក៏ដឹកនាំកងទ័ពទាំងមូលរបស់ខ្លួនឆ្ពោះទៅក្រុងយេរូសាឡឹម។ ពួកអ្នកគាំទ្រ អារីស្តോബូលុស មានបំណងការពារទីកន្លែងនោះ រីឯពួកអ្នកគាំទ្រ ហ៊ីរកានុស វិញ មានបំណងបើកទ្វារក្រុង។ ពួកក្រោយនេះ មានចំនួនច្រើនជាង និងទទួលជ័យលើស្ថានការណ៍ ដូច្នេះ ប៉ូមបេ ត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យចូលក្នុងទីក្រុងដោយសេរី។ ហេតុនេះហើយ ពួកអ្នកស្មោះត្រង់នឹង អារីស្តോബូលុស បានដកខ្លួនទៅភ្នំនៃព្រះវិហារ ដោយតាំងចិត្តយ៉ាងពេញលេញថានឹងការពារទីកន្លែងនោះ ដូចដែល ប៉ូមបេ ក៏បានតាំងចិត្តដែរ ថានឹងវាយយកវាឲ្យបាន។ នៅចុងបីខែ គេបានបំបែកជញ្ជាំងឲ្យមានប្រហោងមួយគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការវាយសម្រុក ហើយទីកន្លែងនោះត្រូវបានដណ្ដើមយកដោយចុងដាវ។ ក្នុងការសម្លាប់រង្គាលដ៏គួរឲ្យរន្ធត់ដែលបានកើតឡើងបន្ទាប់មក មនុស្សដប់ពីរពាន់នាក់ត្រូវបានសម្លាប់។ អ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រកត់សម្គាល់ថា វាជាទិដ្ឋភាពដ៏គួរឲ្យរំជួលចិត្តណាស់ ក្នុងការមើលឃើញពួកបូជាចារ្យ ដែលនៅពេលនោះកំពុងបម្រើក្នុងការថ្វាយបង្គំព្រះ ដោយដៃស្ងប់ស្ងាត់ និងគោលបំណងមាំមួន បន្តការងារដែលពួកគេធ្លាប់អនុវត្តជាប្រចាំ ហាក់ដូចជាមិនដឹងខ្លួនអំពីភាពចលាចលដ៏ព្រៃផ្សៃនោះសោះ ទោះបីនៅជុំវិញពួកគេ មិត្តភក្តិរបស់ពួកគេកំពុងត្រូវប្រគល់ឲ្យការសម្លាប់ ហើយទោះជាញឹកញាប់ ឈាមរបស់ពួកគេផ្ទាល់ក៏បានលាយឡំជាមួយឈាមនៃយញ្ញបូជារបស់ពួកគេក៏ដោយ។»

> «ក្រោយពីបានបញ្ចប់សង្គ្រាមហើយ ប៉ոմបេបានបំផ្លាញកំពែងទីក្រុងយេរូសាឡឹម ផ្ទេរទីក្រុងជាច្រើនចេញពីអំណាចគ្រប់គ្រងរបស់យូដា ទៅស្ថិតក្រោមអំណាចរបស់ស៊ីរី ហើយបានដាក់ពន្ធសួយសារលើជនជាតិយូដា។ ដូច្នេះ ជាលើកដំបូង ទីក្រុងយេរូសាឡឹមត្រូវបានដាក់ឲ្យស្ថិតនៅក្នុងកណ្ដាប់ដៃ ដោយសារការឈ្នះសង្គ្រាម របស់អំណាចនោះ ដែលនឹងកាន់កាប់ ‘ដែនដីដ៏រុងរឿង’ ដោយកណ្ដាប់ដៃដែករបស់ខ្លួន រហូតទាល់តែវាបានលេបបំបាត់វាទាំងស្រុង។»

> «ខទី ១៧។ គាត់នឹងតាំងមុខរបស់គាត់ដើម្បីចូលមកដោយកម្លាំងនៃនគរទាំងមូលរបស់គាត់ ហើយមានមនុស្សត្រង់ជាមួយគាត់; គាត់នឹងធ្វើដូច្នេះ: ហើយគាត់នឹងប្រគល់ឲ្យគាត់នូវកូនស្រីនៃស្ត្រី ដើម្បីបំផ្លាញនាង: ប៉ុន្តែនាងនឹងមិនឈរនៅខាងគាត់ទេ ហើយក៏មិនមែនសម្រាប់គាត់ដែរ»។

> «ប៊ីស្សព ន្យូតុន ផ្តល់ការអានមួយទៀតសម្រាប់ខនេះ ដែលហាក់ដូចជាបង្ហាញនូវន័យឲ្យកាន់តែច្បាស់ ដូចតទៅ៖ “គាត់ក៏នឹងតាំងមុខរបស់គាត់ ដើម្បីចូលដោយកម្លាំងកាន់កាប់នគរទាំងមូលផងដែរ”។ ខទី ១៦ បាននាំយើងចុះមកដល់ការដណ្ដើមយកស៊ីរី និងយូដា ដោយពួករ៉ូម។ មុននេះ រ៉ូមបានដណ្ដើមយកម៉ាសេដូន និងថ្រេសរួចហើយ។ ឥឡូវនេះ អេហ្ស៊ីបគឺជាអ្វីតែមួយគត់ដែលនៅសល់នៃ “នគរទាំងមូល” របស់អាឡិចសាន់ឌ័រ ដែលមិនទាន់ត្រូវបានដាក់ឲ្យស្ថិតក្រោមអំណាចរ៉ូមនៅឡើយ ហើយឥឡូវនេះអំណាចនោះបានតាំងមុខរបស់ខ្លួន ដើម្បីចូលទៅក្នុងស្រុកនោះដោយកម្លាំង»។ Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 258–260.

យើងបានកត់សម្គាល់រួចមកហើយ ច្រើនជាងម្តង ក្នុងអត្ថបទទាំងនេះ អំពីរបៀបដែលខទីសាមសិប និងទីសាមសិបមួយ នៃ ដានីយ៉ែល ជំពូក ១១ ស្របគ្នានឹងខទីសែសិប និងទីសែសិបមួយ ហើយប្រវត្តិសាស្ត្រនៃខទីសាមសិប និងទីសាមសិបមួយ ក៏ស្របគ្នានឹងការដកស្នែងបីចេញផងដែរ។

> ខ្ញុំកំពុងពិចារណាអំពី​ស្នែង​ទាំងនោះ ហើយ មើល៍! មាន​ស្នែង​តូច​មួយ​ទៀត​ដុះ​ឡើង​មក​នៅ​កណ្តាល​ពួកវា ដែល​នៅ​ចំពោះ​មុខ​វា ស្នែង​ដំបូង​បី​ត្រូវ​បាន​ដក​ឫស​ចេញ ហើយ មើល៍! ក្នុង​ស្នែង​នោះ​មាន​ភ្នែក​ដូច​ជា​ភ្នែក​មនុស្ស ហើយ​មាន​មាត់​មួយ​ដែល​និយាយ​ពាក្យ​អួតអាង​ធំៗ។ … ហើយ​អំពី​ស្នែង​ទាំង​ដប់​ដែល​នៅ​លើ​ក្បាល​របស់​វា និង​អំពី​ស្នែង​មួយ​ទៀត​ដែល​បាន​ដុះ​ឡើង​មក ហើយ​នៅ​ចំពោះ​មុខ​វា ស្នែង​បី​បាន​ដួល​ចុះ គឺ​ស្នែង​នោះ​ដែល​មាន​ភ្នែក ហើយ​មាន​មាត់​មួយ​ដែល​និយាយ​ពាក្យ​អួតអាង​យ៉ាង​ខ្លាំង ដែល​ទិដ្ឋភាព​របស់​វា​មើល​ទៅ​ខ្លាំងក្លា​ជាង​ស្នែង​ដទៃ​ទៀត។ ដានីយ៉ែល ៧:៨, ២០។

ដូចដែល ដានីយ៉ែល ជំពូក ៨ ខ ៩ តំណាងឲ្យតំបន់ភូមិសាស្ត្របីនៃការឈ្នះសង្គ្រាម ដែលបានបង្កើតរ៉ូមមិនជឿព្រះឲ្យឡើងអង្គុយលើបល្ល័ង្ក ដូច្នោះដែរ ការដកស្នែងចេញ (ដែលតំណាងឲ្យពួក Heruli, Ostrogoths និង Vandals) ក៏តំណាងឲ្យតំបន់ភូមិសាស្ត្របីនៃការឈ្នះសង្គ្រាម ដែលបានបង្កើតរ៉ូមសម្តេចប៉ាបឲ្យឡើងអង្គុយលើបល្ល័ង្ក។ ប្រវត្តិសាស្ត្រទាំងពីរនោះស្របគ្នានឹងខ ៤០ ដល់ ៤៣ នៃ ដានីយ៉ែល ១១ ហើយការដកស្នែងទាំងបីចេញក៏ស្របគ្នានឹងប្រវត្តិសាស្ត្រនៃខ ៣០ និង ៣១ ផងដែរ។

> «ខទី ៨។ ខ្ញុំបានពិចារណាអំពីស្នែងទាំងនោះ ហើយមើល៍! មានស្នែងតូចមួយទៀតកើតឡើងនៅកណ្តាលពួកវា ដែលនៅចំពោះមុខវា ស្នែងដើមបីត្រូវបានដកចេញទាំងឫស; ហើយមើល៍! នៅក្នុងស្នែងនេះ មានភ្នែកដូចជាភ្នែកមនុស្ស និងមានមាត់មួយនិយាយពាក្យអួតអាងធំៗ។»

> «ដានីយ៉ែលបានពិចារណាអំពីស្នែងទាំងនោះ។ សញ្ញានៃចលនាដ៏ចម្លែកមួយបានលេចឡើងនៅកណ្ដាលស្នែងទាំងនោះ។ មានស្នែងតូចមួយ (ដំបូងតូច ប៉ុន្តែក្រោយមកធំមាំជាងស្នែងឯទៀត) បានរុញខ្លួនឡើងមកនៅកណ្ដាលពួកវា។ វាមិនពេញចិត្តត្រឹមតែរកកន្លែងមួយសម្រាប់ខ្លួនដោយស្ងៀមស្ងាត់ ហើយកាន់កាប់កន្លែងនោះទេ ប៉ុន្តែវាត្រូវបណ្ដេញស្នែងខ្លះៗផ្សេងទៀតចេញទៅ ហើយយកកន្លែងរបស់ពួកវាមកធ្វើជារបស់ខ្លួន។ នគរបីត្រូវបានដកចេញនៅមុខវា។ ស្នែងតូចនេះ ដូចដែលយើងនឹងមានឱកាសកត់សម្គាល់ឲ្យបានពេញលេញជាងនេះនៅពេលក្រោយ គឺជាអំណាចសម្តេចប៉ាប។ ស្នែងបីដែលត្រូវបានដកចេញនៅមុខវា គឺពួក Heruli, ពួក Ostrogoths និងពួក Vandals។ ហើយមូលហេតុដែលពួកវាត្រូវបានដកចេញ គឺដោយសារពួកវាប្រឆាំងនឹងការបង្រៀន និងការអះអាងរបស់ឋានានុក្រមសម្តេចប៉ាប ដូច្នេះហើយក៏ប្រឆាំងនឹងអធិបតេយ្យភាពក្នុងក្រុមជំនុំរបស់ប៊ីស្សពក្រុងរ៉ូមផងដែរ។»

> «ហើយ «នៅ​ក្នុង​ស្នែង​នេះ​មាន​ភ្នែក​ដូច​ជា​ភ្នែក​របស់​មនុស្ស ហើយ​មាន​មាត់​មួយ​និយាយ​ពាក្យ​ធំៗ» ភ្នែក​ទាំង​នោះ​ជា​និមិត្តរូប​ដ៏​សមស្រប​នៃ​ប្រាជ្ញាចតុរក្សា ការចាក់ធ្លុះ កលល្បិច និង​ការ​ឃើញ​ការ​ឆ្ងាយ​របស់​លំដាប់​ថ្នាក់​សាសនាអភិបាល​ប៉ាប; ហើយ​មាត់​ដែល​និយាយ​ពាក្យ​ធំៗ​នោះ ជា​និមិត្តសញ្ញា​ដ៏​សមស្រប​នៃ​ការ​អះអាង​ដោយ​អំនួត​របស់​ប៊ីស្សព​នៃ​ទីក្រុង​រ៉ូម»។ Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 132–134.

គឺទីក្រុងរ៉ូមនេះហើយដែលបង្កើតនូវទស្សនៈនៃព្រះបន្ទូលទំនាយក្នុងព្រះគម្ពីរ ហើយជាពិសេសគឺទស្សនៈនៃដានីយ៉ែលជំពូក ១១។ នៅក្នុងជំពូកនោះ ភាគច្រើននៃប្រវត្តិសាស្ត្រទំនាយដែលបានសម្រេចរួចមកហើយមុនចលនាមីល្លឺរ៉ាយ ត្រូវបានធ្វើឲ្យកើតឡើងម្ដងទៀតនៅក្នុងខប្រាំមួយចុងក្រោយនៃដានីយ៉ែល ១១។ ការឈ្នះលើឧបសគ្គភូមិសាស្ត្រចំនួនបី ដែលបានបង្កើតទាំងរ៉ូមមិនជឿព្រះ និងរ៉ូមសម្តេចប៉ាបឡើងលើបល្ល័ង្ក ត្រូវបានតំណាងនៅក្នុងជំពូក ១១ ហើយការតំណាងទាំងពីរនោះជានិមិត្តរូបជាមុននៃពេលវេលាដែលរ៉ូមសម័យទំនើបត្រូវបានបង្កើតឡើងម្ដងទៀតលើបល្ល័ង្ក។ គឺទីក្រុងរ៉ូមនេះហើយដែលបង្កើតនូវទស្សនៈនេះ ហើយប៉ុលកំណត់អត្តសញ្ញាណថា រ៉ូមសម្តេចប៉ាបត្រូវបានបើកសម្ដែងនៅក្នុងសម័យរបស់វា។

> កុំឲ្យនរណាម្នាក់បោកបញ្ឆោតអ្នករាល់គ្នាដោយមធ្យោបាយណាមួយឡើយ ដ្បិតថ្ងៃនោះនឹងមិនមកទេ លុះត្រាតែមានការបោះបង់ចោលជាមុនសិន ហើយមនុស្សនៃអំពើបាបនោះត្រូវបានបើកសម្ដែង គឺជាកូននៃសេចក្ដីវិនាស; ជាអ្នកដែលប្រឆាំង និងលើកតម្កើងខ្លួនឯងខ្ពស់ជាងអ្វីៗទាំងអស់ដែលត្រូវបានហៅថាជាព្រះ ឬដែលត្រូវបានថ្វាយបង្គំ ដល់ថ្នាក់ខ្លួនគាត់អង្គុយនៅក្នុងព្រះវិហាររបស់ព្រះ ដូចជាព្រះ ដោយបង្ហាញខ្លួនថា ខ្លួនគាត់ជាព្រះ។ តើអ្នករាល់គ្នាមិនចាំទេឬថា កាលខ្ញុំនៅជាមួយអ្នករាល់គ្នានៅឡើយ ខ្ញុំបានប្រាប់សេចក្ដីទាំងនេះដល់អ្នករាល់គ្នា? ហើយឥឡូវនេះ អ្នករាល់គ្នាដឹងហើយថា អ្វីជាអ្នកទប់ស្កាត់ ដើម្បីឲ្យគាត់ត្រូវបានបើកសម្ដែងនៅពេលវេលារបស់គាត់។ ២ ថែស្សាឡូនិច ២:៣–៦។

សាសនាអភិបាលប៉ាបបានឡើងគ្រងបល្ល័ង្កជានគរទីប្រាំនៃព្រះបន្ទូលទំនាយក្នុងព្រះគម្ពីរ នៅក្នុងឆ្នាំ 538 ហើយមនុស្សជាច្រើនដែលពិចារណាខទីប្រាំមួយ នឹងមិនសង្ស័យឡើយថា ប៉ូលមានន័យថា «សាសនាអភិបាលប៉ាបនឹងត្រូវបានបើកសម្ដែងក្នុងឆ្នាំ 538»។ នេះអាចត្រឹមត្រូវ ប៉ុន្តែយ៉ាងហោចណាស់ វាគ្រាន់តែជាសេចក្ដីពិតបន្ទាប់បន្សំនៃអ្វីដែលប៉ូលកំពុងកំណត់សម្គាល់ប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ូល ដូចជាពួកហោរាទាំងអស់ កំពុងនិយាយអំពីថ្ងៃចុងក្រោយ ច្រើនជាងអំពីសម័យកាលរបស់ខ្លួនឯង។ លោកកំពុងសំដៅទៅលើរបៀបដែលសាសនាអភិបាលប៉ាបនឹងត្រូវបានបើកសម្ដែងតាមទំនាយ ដ្បិតក្នុងនាមជាហោរា លោកស្របគ្នាជាមួយពួកហោរាផ្សេងទៀតទាំងអស់។ បន្ទាត់លើបន្ទាត់ អស់អ្នកដែលគ្មាននិមិត្ត នោះត្រូវវិនាស ហើយអស់អ្នកដែលគ្មាននិមិត្ត ក៏គ្មាននិមិត្ត ពីព្រោះពួកគេមិនស្គាល់អ្វីដែលបង្កើតនិមិត្តឡើង។ ការដឹងថា រ៉ូមជាអ្វីដែលបង្កើតនិមិត្ត គឺជាការយល់ដឹងដែលពាក់ព័ន្ធនឹងជីវិតឬមរណភាព។ ប៉ូល ដោយស្របគ្នាជាមួយពួកហោរាផ្សេងទៀត កំពុងកំណត់សម្គាល់ថា អ្វីដែលបើកសម្ដែងរ៉ូមប៉ាប ដែលជារ៉ូមនៃថ្ងៃចុងក្រោយ គឺ «ពេលវេលារបស់វា»។ «ពេលវេលា»តាមទំនាយដែលភ្ជាប់ជាមួយរ៉ូម នោះហើយជាអ្វីដែលបើកសម្ដែងថា រ៉ូមជាអ្វី ហើយជានរណា។

យើង​នឹង​បន្ត​ការសិក្សា​នេះ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​បន្ទាប់។

> សាវកប៉ុល នៅក្នុងសំបុត្រទីពីររបស់គាត់ទៅកាន់ពួកថេស្សាឡូនីច បានទាយទុកជាមុនអំពីការបោះបង់ជំនឿដ៏ធំ ដែលនឹងនាំឲ្យមានការបង្កើតអំណាចសម្តេចប៉ាប។ គាត់បានប្រកាសថា ថ្ងៃនៃព្រះគ្រីស្ទនឹងមិនមកឡើយ «លុះត្រាតែមានការធ្លាក់ចេញជាមុនសិន ហើយមនុស្សនៃបាបត្រូវបានបើកសម្ដែង គឺជាកូននៃសេចក្តីវិនាស ដែលប្រឆាំង និងលើកខ្លួនឡើងលើសអ្វីៗទាំងអស់ដែលគេហៅថាព្រះ ឬដែលគេថ្វាយបង្គំ ដល់ថ្នាក់គាត់អង្គុយនៅក្នុងព្រះវិហាររបស់ព្រះ ដោយបង្ហាញខ្លួនថាគាត់ជាព្រះ»។ ហើយលើសពីនេះទៅទៀត សាវកបានព្រមានបងប្អូនរបស់គាត់ថា «អាថ៌កំបាំងនៃអំពើទុច្ចរិតកំពុងតែធ្វើការរួចហើយ»។ ២ ថេស្សាឡូនីច ២:៣, ៤, ៧។ សូម្បីតែនៅក្នុងសម័យដើមនោះ គាត់បានឃើញកំហុសឆ្គងនានាកំពុងលបចូលមកក្នុងក្រុមជំនុំ ដែលនឹងរៀបចំផ្លូវសម្រាប់ការរីកចម្រើននៃអំណាចសម្តេចប៉ាប។

> «បន្តិចម្ដងៗ ដំបូងដោយលាក់លៀម និងស្ងៀមស្ងាត់ ហើយបន្ទាប់មកកាន់តែបើកចំហឡើង តាមដែលវាកើនឡើងក្នុងកម្លាំង និងទទួលបានការគ្រប់គ្រងលើគំនិតរបស់មនុស្ស “អាថ៌កំបាំងនៃអំពើទុច្ចរិត” បានបន្តការងារបោកបញ្ឆោត និងប្រមាថព្រះរបស់វាទៅមុខ។ ស្ទើរតែមិនអាចសង្កេតឃើញបាន ប្រពៃណីនៃសាសនាមិនជឿព្រះបានរកផ្លូវរបស់វាចូលមកក្នុងក្រុមជំនុំគ្រិស្តបរិស័ទ។ វិញ្ញាណនៃការសម្រុះសម្រួល និងការសម្របតាម ត្រូវបានទប់ស្កាត់មួយរយៈដោយការបៀតបៀនយ៉ាងសាហាវដែលក្រុមជំនុំបានរងទុក្ខក្រោមសាសនាពហុទេពនិយម។ ប៉ុន្តែ នៅពេលការបៀតបៀនបានឈប់ ហើយសាសនាគ្រិស្តបានចូលទៅក្នុងតុលាការ និងរាជវាំងរបស់ស្ដេច នាងបានលះបង់ភាពសាមញ្ញដ៏ទាបទន់របស់ព្រះគ្រីស្ទ និងសាវករបស់ទ្រង់ ដើម្បីយកភាពអួតអាង និងមោទនភាពរបស់បូជាចារ្យ និងអ្នកគ្រប់គ្រងនៃសាសនាពហុទេពនិយម; ហើយជំនួសតម្រូវការរបស់ព្រះ នាងបានដាក់ជំនួសដោយទ្រឹស្តី និងប្រពៃណីរបស់មនុស្ស។ ការប្រែចិត្តជឿតាមឈ្មោះរបស់កុងស្តង់ទីន នៅដើមសតវត្សទីបួន បានបង្កឲ្យមានការអរសប្បាយយ៉ាងខ្លាំង; ហើយលោកិយ ដែលគ្របបាំងដោយទម្រង់នៃសេចក្តីសុចរិត បានដើរចូលមកក្នុងក្រុមជំនុំ។ ឥឡូវនេះ កិច្ចការនៃការខូចពុករលួយបានរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ សាសនាពហុទេពនិយម ទោះបីជាមានរូបរាងដូចជាត្រូវបានយកឈ្នះក៏ដោយ ក៏បានក្លាយជាអ្នកឈ្នះវិញ។ វិញ្ញាណរបស់នាងបានគ្រប់គ្រងក្រុមជំនុំ។ គោលលទ្ធិ ពិធីការ និងអបិយជំនឿរបស់នាង ត្រូវបានបញ្ចូលចូលទៅក្នុងជំនឿ និងការថ្វាយបង្គំរបស់អ្នកដើរតាមព្រះគ្រីស្ទដែលប្រកាសខ្លួនថាជារបស់ទ្រង់។»

> «ការសម្រុះសម្រួលរវាងសាសនាបូជាព្រះក្លែងក្លាយ និងសាសនាគ្រីស្ទនេះ បាននាំឲ្យកើតមាន “មនុស្សនៃអំពើបាប” ដែលបានទាយទុកជាមុនក្នុងព្រះបន្ទូលទំនាយថា ជាអ្នកប្រឆាំង និងលើកតម្កើងខ្លួនឯងឲ្យខ្ពស់ជាងព្រះ។ ប្រព័ន្ធសាសនាក្លែងក្លាយដ៏ធំសម្បើមនោះ ជាស្នាដៃឯកនៃអំណាចសាតាំង ជាវិមានអនុស្សាវរីយ៍នៃការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់វា ដើម្បីអង្គុយលើបល្ល័ង្ក ហើយគ្រប់គ្រងផែនដីតាមបំណងរបស់វា»។ The Great Controversy, 49, 50.

Back to Articles