Article

# សៀវភៅដានីយ៉ែល - លេខចិតសិបបួន

បើកបង្ហាញអាថ៌កំបាំងទំនាយ៖ ភាពគួរស្អប់ខ្ពើមរបស់អេសេគាល ព្រះវិហារនៅថ្ងៃចុងក្រោយ និងសញ្ញារបស់សត្វសាហាវ

Author

Jeff Pippenger

Published

February 7, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

អំពើគួរស្អប់ខ្ពើមទាំងបួននៅក្នុងអេសេគាល ជំពូក ៨ នាំទៅដល់ការដែលថ្នាក់ដឹកនាំនៃព្រះវិហារឡាវឌីសេននៅថ្ងៃចុងក្រោយរបស់ព្រះ ក្រាបថ្វាយបង្គំព្រះអាទិត្យ ហើយដូច្នេះទទួលសញ្ញានៃសត្វសាហាវ។ ជំពូកបន្ទាប់ ដែលជានិមិត្តដដែលនោះ បង្ហាញអំពីអ្នកទាំងឡាយនៅក្នុងព្រះវិហាររបស់ព្រះនៅថ្ងៃចុងក្រោយ ដែលទទួលត្រារបស់ព្រះ។ Sister White ប្រាប់យើងថា ការបោះត្រានៅក្នុងអេសេគាល ជំពូក ៩ គឺដូចគ្នានឹងការបោះត្រាដែលត្រូវបានតំណាងនៅក្នុងវិវរណៈ ជំពូក ៧។ ព្រះជាម្ចាស់វិនិច្ឆ័យប្រជាជាតិមួយនៅក្នុងជំនាន់ទីបី និងទីបួនរបស់វា ហើយអំពើគួរស្អប់ខ្ពើមទាំងបួននៅក្នុងអេសេគាល កំណត់អត្តសញ្ញាណជំនាន់ទាំងបួននៃការបះបោរ ដែលបានចាប់ផ្ដើមនៅឆ្នាំ 1863 នៅពេលដែលលាវឌីសេន អែដវេនទីស៊ីម បាននាំចូលរបស់ក្លែងក្លាយមួយនៃតារាងទាំងពីរនៃហាបាគុក ដែលត្រូវបានប្រទានឲ្យជានិមិត្តសញ្ញានៃទំនាក់ទំនងសញ្ញាសម្ពន្ធរវាងព្រះ និងរាស្ត្ររបស់ទ្រង់ ដូចជាតារាងទាំងពីរនៃក្រឹត្យវិន័យដប់ប្រការត្រូវបានប្រទានឲ្យនៅដើមកំណើតរបស់អ៊ីស្រាអែលបុរាណដែរ។

រូបកូនគោមាសរបស់អើរ៉ុន គឺជារូបភាពក្លែងក្លាយ ដែលជានិមិត្តសញ្ញានៃការបះបោរ ដែលបានសម្ដែងឡើងពេលដែលព្រះកំពុងតែបង្កើតបន្ទះថ្មទាំងពីរ ដែលតំណាងឲ្យរូបភាពពិតប្រាកដនៃសេចក្ដីប្រចណ្ឌ។ រូបកូនគោមាសរបស់អើរ៉ុន ជានិមិត្តរូបជាមុននៃតារាងឆ្នាំ 1863 ក្លែងក្លាយ ដែលបានដក «ប្រាំពីរដង» នៃលេវីវិន័យ ជំពូក 26 ចេញពីសារនោះ ព្រមទាំងទំនាយអំពីពេលវេលាផ្សេងៗទៀត។ ដូច្នេះ អាដវេនទីសម៍ឡៅឌីសេ បានតាំងរូបភាពនៃសេចក្ដីប្រចណ្ឌមួយឡើង តាំងពីដើមដំបូងនៃប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ខ្លួន ដូចដែលអើរ៉ុនបានធ្វើនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រដំបូងរបស់អ៊ីស្រាអែលបុរាណ ហើយដូចដែលយេរ៉ូបោមបានធ្វើនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រដំបូងនៃនគរខាងជើងរបស់អេប្រាអ៊ីម។

«ប្រាំពីរដង» នៃលេវីវិន័យ ជំពូក ២៦ គឺជាព្រះបន្ទូលទំនាយអំពីពេលវេលាដំបូងបង្អស់ដែល Miller ត្រូវបានដឹកនាំឲ្យយល់ ហើយវាក៏ជាគ្រឿងអលង្ការដំបូងនៃពេលវេលាទំនាយដែលត្រូវបានដាក់ចោលក្នុងការបះបោរឆ្នាំ 1863 ផងដែរ។ ឆ្នាំ 1863 បានសម្គាល់ការចាប់ផ្តើមនៃការបិទបាំងគ្រឿងអលង្ការទាំងឡាយនៃសុបិនរបស់ Miller និងការនាំចូលគ្រឿងអលង្ការ និងកាក់ក្លែងក្លាយ។ «ប្រាំពីរដង» គឺជាថ្មជ្រុងមូលដ្ឋានដែលពួកអ្នកសាងសង់បានបដិសេធ។ នៅឆ្នាំ 1863 គឺជាពួកអ្នកដែលធ្លាប់ជាអ្នកសាងសង់ព្រះវិហាររបស់ពួក Millerite ដែលបានដាក់ចោលថ្មជ្រុងមូលដ្ឋាននៃ «ប្រាំពីរដង» ប៉ុន្តែនៅគ្រាចុងក្រោយ ថ្មនោះឥឡូវនេះបានក្លាយជាក្បាលនៃជ្រុង។ ថ្មនោះតំណាងឲ្យថ្មដា​នៃយುಗទាំងឡាយ ហើយវាក៏ត្រូវបានតំណាងដោយថ្ងៃដែលព្រះអម្ចាស់បានបង្កើតផងដែរ ដ្បិតវាជានិមិត្តសញ្ញានៃការសម្រាកថ្ងៃសប្ប័ទសម្រាប់ដី។ នៅឆ្នាំ 1844 សាសនាអាដվենទីស្តរបស់ពួក Millerite បានស្តីបន្ទោសប្រព័ន្ធថ្វាយបង្គំក្លែងក្លាយរបស់ Jeroboam ហើយបានញែកខ្លួនចេញពី «ក្រុមជំនុំរបស់ពួកអ្នកចំអក» ដែលបាន «រីករាយ» លើការខកចិត្តលើកដំបូង។

អ្នកសាងសង់ត្រូវបានបង្គាប់ឲ្យកុំត្រឡប់ទៅកាន់ «ក្រុមប្រជុំរបស់អ្នកសើចចំអក» ឡើយ ដូចដែលហោរាយូដាត្រូវបានបង្គាប់ឲ្យត្រឡប់ទៅក្រុងយេរូសាឡឹមតាមផ្លូវមួយផ្សេងទៀត មិនមែនតាមផ្លូវដែលបាននាំគាត់មកដល់ឆ្នាំ 1844 នោះទេ។ ផ្លូវដែលបាននាំគាត់មកដល់ឆ្នាំ 1844 គឺជាផ្លូវដែលគាត់បានចេញមកពីវា គឺប្រូតេស្តង់និយម ហើយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនោះ ប្រូតេស្តង់និយមបានក្លាយជាប្រូតេស្តង់និយមក្បត់ជំនឿ។ អ្នកសាងសង់ត្រូវបានបង្គាប់ឲ្យកុំត្រឡប់ទៅកាន់ «ក្រុមប្រជុំរបស់អ្នកសើចចំអក» ឡើយ ហើយពួកគេត្រូវបានណែនាំមិនឲ្យបរិភោគអាហាររបស់ពួកគេ ឬផឹកទឹករបស់ពួកគេឡើយ។ អ្នកសាងសង់បានបរិភោគកណ្ឌតូចដែលស្ថិតនៅក្នុងព្រះហស្តរបស់ទេវតានៅឆ្នាំ 1840 ហើយអាហារនោះផ្អែមក្នុងមាត់របស់ពួកគេ។

ការបរិភោគ និងការផឹកនៃទំនាយ តំណាងឲ្យវិធីសាស្ត្រដែលប្រើសម្រាប់សិក្សាព្រះគម្ពីរ។ ពួកមីល្លឺរ៉ាយត៍ត្រូវបានប្រទានឲ្យនូវរបៀបជាក់លាក់មួយក្នុងការសិក្សាព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះ ហើយក្បួនទាំងនោះបានបង្កើតសារព្រះគម្ពីរមួយដែលខុសប្លែកទាំងស្រុងពីសារដែលពួកទេវវិទូនៃព្រូតេស្តង់ក្បត់ជំនឿ និងកាតូលិកបានបង្កើតឡើងតាមរយៈវិធីសាស្ត្រដែលបានខូចបំផ្លាញរបស់ពួកគេ។ ពួកអ្នកសាងសង់ ដែលជាហោរាយូឌាផងដែរ មិនត្រូវវិលត្រឡប់ទៅបរិភោគ ឬផឹកពីវិធីសាស្ត្ររបស់ព្រូតេស្តង់ក្បត់ជំនឿ ឬកាតូលិកឡើយ។ ហោរាយូឌាបានធ្វើរឿងនោះយ៉ាងពិតប្រាកដ ដូច្នេះបានបញ្ជាក់ថា អែដវេនទីស៊ឹមឡៅឌីសេនឹងធ្វើរឿងនោះដូចគ្នានៅឆ្នាំ 1863 ដ្បិតនៅឆ្នាំ 1863 ពួកគេបានប្រើអាគុយម៉ង់ទេវវិទ្យារបស់ព្រូតេស្តង់ក្បត់ជំនឿ ដើម្បីបដិសេធការអនុវត្តរបស់មីល្លឺរចំពោះ “ប្រាំពីរដង” ហើយដូច្នេះបានតាំងរូបចម្លាក់នៃសេចក្តីច្រណែនរបស់អើរ៉ុន និងយេរ៉ូបោម។ បន្ទាប់មក ជំនាន់ទីមួយនៃអែដវេនទីស៊ឹមឡៅឌីសេបានចាប់ផ្តើមហើយ។

បន្ទាប់ពីហោរាមកពីយូដាបានទាក់ទងជាមួយយេរ៉ូបោម គាត់ក៏ចាប់ផ្តើមដំណើរត្រឡប់ទៅយូដាវិញ ប៉ុន្តែគាត់មិនដែលទៅដល់ឡើយ។ ហោរានោះតំណាងឲ្យអាដվենទីស៊ីមបែបឡៅឌីសេ ដែលតាមការបំផុសគំនិត បានចូលមកក្នុងចលនាមីឡឺរ៉ាយត៍នៅឆ្នាំ 1856។ បងស្រី White មិនដែលដកថយពីការកំណត់អត្តសញ្ញាណអាដվենទីស៊ីមថាជាឡៅឌីសេឡើយ ហើយក៏គ្មានភស្តុតាងព្រះគម្ពីរណាមួយបង្ហាញថា ឡៅឌីសេធ្លាប់ផ្លាស់ប្តូរឡើយ។ មានបុគ្គលខ្លះដែលចាកចេញពីបទពិសោធន៍ឡៅឌីសេផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ពួកគេ ប៉ុន្តែក្នុងនាមជាពួកជំនុំ ឡៅឌីសេត្រូវតែត្រូវបានព្រះអម្ចាស់ខ្ជាក់ចេញពីព្រះឱស្ឋរបស់ទ្រង់ ពីព្រោះឡៅឌីសេមានន័យថា «ប្រជាជនមួយដែលត្រូវបានជំនុំជម្រះ»។ អាដվենទីស៊ីមប្រើនិយមន័យនេះដើម្បីអះអាងថា ខ្លួនតំណាងឲ្យពួកជំនុំដែលមាននៅក្នុងសម័យនៃការជំនុំជម្រះនៅក្នុងទីសក្ការៈស្ថានសួគ៌។ ក្នុងភាពខ្វាក់របស់ពួកគេ ពួកគេទទួលស្គាល់ធាតុនៃការជំនុំជម្រះស៊ើបអង្កេតនៅក្នុងន័យរបស់ឡៅឌីសេ ប៉ុន្តែមិនអាចមើលឃើញការជំនុំជម្រះប្រតិបត្តិ ដែលត្រូវបានតំណាងយ៉ាងច្បាស់នៅក្នុងឈ្មោះរបស់ពួកគេឡើយ។

> ចូរសរសេរទៅកាន់ទេវតានៃក្រុមជំនុំក្រុងឡាវឌីសេ ដូច្នេះថា៖ ព្រះអាម៉ែន ព្រះសាក្សីដ៏ស្មោះត្រង់ និងពិតប្រាកដ ជាប្រភពដើមនៃស្នាដៃបង្កើតរបស់ព្រះ ទ្រង់មានព្រះបន្ទូលដូច្នេះថា៖ យើងស្គាល់អំពើរបស់អ្នកថា អ្នកមិនត្រជាក់ ហើយក៏មិនក្តៅដែរ។ យើងប្រាថ្នាថា អ្នកត្រជាក់ ឬក្តៅវិញ។ ដូច្នេះ ពីព្រោះអ្នកក្តៅល្មម មិនត្រជាក់ ហើយក៏មិនក្តៅដែរ នោះយើងនឹងខ្ជាក់អ្នកចេញពីមាត់របស់យើង។ ពីព្រោះអ្នកនិយាយថា ខ្ញុំមានទ្រព្យសម្បត្តិ សម្បូរឡើងដោយទ្រព្យ ហើយមិនត្រូវការអ្វីសោះឡើយ ប៉ុន្តែអ្នកមិនដឹងថា ខ្លួនអ្នកវេទនា គួរឱ្យអាណិត ក្រីក្រ ខ្វាក់ និងអាក្រាតទេ។ វិវរណៈ ៣:១៤–១៧។

ហោរាជនជាតិយូដាបានបញ្ចប់ដោយត្រូវបញ្ចុះសពនៅជាមួយហោរាក្លែងក្លាយដែលបានបោកបញ្ឆោតគាត់ឲ្យបរិភោគអាហាររបស់ខ្លួន និងផឹកភេសជ្ជៈរបស់ខ្លួន។ ពួកគេទាំងពីរបានបញ្ចប់នៅក្នុងផ្នូរតែមួយ ហើយហោរាកុហកនៃបេថែល (ក្រុមជំនុំក្លែងក្លាយ) បានហៅគាត់ថា «បងប្អូន» នៅពេលគាត់ស្លាប់។

> នៅពេល​នោះ មាន​ហោរា​ចាស់​ម្នាក់​អាស្រ័យ​នៅ​បេថែល ហើយ​កូនៗ​របស់​គាត់​មក​ប្រាប់​គាត់​អំពី​កិច្ចការ​ទាំងអស់​ដែល​បុរស​របស់​ព្រះ​បាន​ធ្វើ​នៅ​ថ្ងៃ​នោះ​ក្នុង​បេថែល។ ពាក្យ​ទាំងឡាយ​ដែល​គាត់​បាន​និយាយ​ទៅ​កាន់​ស្តេច នោះ​ពួកគេ​ក៏​បាន​ប្រាប់​ដល់​ឪពុក​របស់​ខ្លួន​ផង​ដែរ។ ហើយ​ឪពុក​របស់​ពួកគេ​សួរ​ពួកគេ​ថា៖ «គាត់​បាន​ទៅ​តាម​ផ្លូវ​ណា?» ដ្បិត​កូនៗ​របស់​គាត់​បាន​ឃើញ​ថា បុរស​របស់​ព្រះ ដែល​មក​ពី​យូដា បាន​ទៅ​តាម​ផ្លូវ​ណា។ ហើយ​គាត់​និយាយ​ទៅ​កាន់​កូនៗ​របស់​គាត់​ថា៖ «ចង​សេះ​លា​ឲ្យ​ខ្ញុំ»។ ដូច្នេះ ពួកគេ​ក៏​ចង​សេះ​លា​ឲ្យ​គាត់ ហើយ​គាត់​ក៏​ជិះ​លា​នោះ​ទៅ ហើយ​ដេញ​តាម​បុរស​របស់​ព្រះ រួច​បាន​ឃើញ​គាត់​អង្គុយ​នៅ​ក្រោម​ដើម​អុក។ គាត់​ក៏​និយាយ​ទៅ​កាន់​គាត់​ថា៖ «តើ​អ្នក​ជា​បុរស​របស់​ព្រះ ដែល​មក​ពី​យូដា​ឬ?» គាត់​ឆ្លើយ​ថា៖ «ខ្ញុំ​ជា»។ រួច​មក គាត់​និយាយ​ទៅ​កាន់​គាត់​ថា៖ «សូម​មក​ផ្ទះ​ខ្ញុំ ហើយ​បរិភោគ​អាហារ»។ ប៉ុន្តែ​គាត់​ឆ្លើយ​ថា៖ «ខ្ញុំ​មិន​អាច​ត្រឡប់​ទៅ​ជាមួយ​អ្នក ឬ​ចូល​ទៅ​ជាមួយ​អ្នក​បាន​ទេ ហើយ​ខ្ញុំ​ក៏​មិន​បរិភោគ​អាហារ ឬ​ផឹក​ទឹក​ជាមួយ​អ្នក នៅ​កន្លែង​នេះ​ដែរ។ ដ្បិត​ព្រះបន្ទូល​នៃ​ព្រះយេហូវ៉ា​បាន​មាន​មក​ដល់​ខ្ញុំ​ថា “កុំ​បរិភោគ​អាហារ ឬ​ផឹក​ទឹក​នៅ​ទី​នោះ​ឡើយ ហើយ​កុំ​ត្រឡប់​តាម​ផ្លូវ​ដែល​អ្នក​បាន​មក​នោះ​វិញ​ឡើយ”»។ គាត់​និយាយ​ទៅ​កាន់​គាត់​ថា៖ «ខ្ញុំ​ក៏​ជា​ហោរា​ដូច​អ្នក​ដែរ ហើយ​ទេវតា​មួយ​បាន​និយាយ​មក​កាន់​ខ្ញុំ ដោយ​ព្រះបន្ទូល​នៃ​ព្រះយេហូវ៉ា​ថា “ចូរ​នាំ​គាត់​ត្រឡប់​ទៅ​ផ្ទះ​របស់​អ្នក​វិញ ដើម្បី​ឲ្យ​គាត់​បាន​បរិភោគ​អាហារ និង​ផឹក​ទឹក”»។ ប៉ុន្តែ គាត់​បាន​កុហក​គាត់។ ដូច្នេះ គាត់​ក៏​ត្រឡប់​ទៅ​ជាមួយ​គាត់​វិញ ហើយ​បាន​បរិភោគ​អាហារ​នៅ​ក្នុង​ផ្ទះ​របស់​គាត់ ហើយ​បាន​ផឹក​ទឹក។ ហើយ​កាល​ពួកគេ​កំពុង​អង្គុយ​នៅ​តុ នោះ​ព្រះបន្ទូល​នៃ​ព្រះយេហូវ៉ា​បាន​មាន​មក​ដល់​ហោរា​ដែល​បាន​នាំ​គាត់​ត្រឡប់​មក​វិញ។ គាត់​ក៏​បន្លឺ​សំឡេង​ទៅ​កាន់​បុរស​របស់​ព្រះ​ដែល​មក​ពី​យូដា​ថា៖ «ព្រះយេហូវ៉ា​មាន​ព្រះបន្ទូល​ដូច្នេះ​ថា ពីព្រោះ​អ្នក​បាន​បះបោរ​នឹង​ព្រះបន្ទូល​របស់​ព្រះយេហូវ៉ា ហើយ​មិន​បាន​កាន់​តាម​បញ្ញត្តិ​ដែល​ព្រះយេហូវ៉ា ជា​ព្រះ​នៃ​អ្នក បាន​បង្គាប់​អ្នក​ទេ ប៉ុន្តែ​បាន​ត្រឡប់​មក​វិញ ហើយ​បាន​បរិភោគ​អាហារ និង​ផឹក​ទឹក​នៅ​កន្លែង​ដែល​ព្រះអង្គ​បាន​មាន​ព្រះបន្ទូល​ទៅ​កាន់​អ្នក​ថា “កុំ​បរិភោគ​អាហារ ហើយ​កុំ​ផឹក​ទឹក” សាកសព​របស់​អ្នក​នឹង​មិន​បាន​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ផ្នូរ​របស់​បុព្វបុរស​អ្នក​ទេ»។ ១ ពង្សាវតារក្សត្រ ១៣:១១–២២

សាររបស់ទេវតាទីពីរ នៅរដូវក្តៅ ឆ្នាំ 1844 មានខ្លឹមសារជាការកំណត់អត្តសញ្ញាណថា ពួកព្រះវិហារប្រូតេស្តង់បានធ្លាក់ចុះ ហើយបានក្លាយជាកូនស្រីរបស់សាសនាកាតូលិក។ អាដվենទីស៊ីមបែបមីឡឺរ បានអំពាវនាវដល់បុរស និងស្ត្រីឲ្យចាកចេញពីនិកាយទាំងនោះ ពីព្រោះការបន្តស្ថិតនៅក្នុងនិកាយទាំងនោះ មានន័យថាសេចក្តីស្លាប់ខាងវិញ្ញាណ និងអស់កល្បជានិច្ច។ ហោរាក្លែងក្លាយនៃបេតអែល តំណាងឲ្យប្រព័ន្ធសាសនាដែលយេរ៉ូបោមបានបង្កើតឡើងនៅបេតអែល។ វាជាប្រព័ន្ធមួយដែលបានតាំងរូបឆ្លាក់មួយសម្រាប់សត្វសាហាវ ហើយសត្វសាហាវដែលត្រូវបានយកជាគំរូនោះ គឺជាសត្វសាហាវនៃសាសនាកាតូលិក។ ពួកប្រូតេស្តង់បានបន្តកំណត់អត្តសញ្ញាណខ្លួនឯងថាជាប្រូតេស្តង់ ប៉ុន្តែពួកគេក៏បានបន្តគោរពថ្ងៃព្រះអាទិត្យជាថ្ងៃថ្វាយបង្គំផងដែរ ដែលនោះគឺជាសញ្ញានៃអំណាចរបស់សាសនាកាតូលិក។

ពួកប្រូតេស្តង់អះអាងថា ខ្លួនជាប្រូតេស្តង់ បើទោះជានិយមន័យតែមួយគត់នៃពាក្យ «ប្រូតេស្តង់» គឺការតវ៉ាប្រឆាំងនឹងរ៉ូមក៏ដោយ ហើយក្នុងការធ្វើដូច្នេះ សេចក្តីប្រកាសរបស់ពួកគេក្លាយជារូបឆ្លុះនៃសាសនាចក្ររ៉ូម ពីព្រោះនាងអះអាងថា នាងជាស្ថាប័នគ្រីស្ទបរិស័ទមួយ ទោះបីនាងគ្មានមូលដ្ឋានព្រះគម្ពីរណាមួយសម្រាប់ការអះអាងនោះក៏ដោយ។ ការអះអាងរបស់នាងផ្អែកលើអំណាចទទេនៃប្រពៃណី និងទំនៀមទម្លាប់ ដែលជាអំណាចក្លែងក្លាយដូចគ្នាដែលលទ្ធិប្រូតេស្តង់ប្រើ នៅពេលដែលពួកគេអះអាងថា ខ្លួនជាប្រូតេស្តង់។ នេះគឺជាតក្កវិជ្ជាដូចគ្នា ដែលបានបិទភ្នែកពួកសេវេនដេយ៍អាដវែនទីស្ត ឲ្យជឿថា ក្នុងនាមជាពួកឡាវឌីសេ ពួកគេនៅតែស្ថិតក្នុងទំនាក់ទំនងសញ្ញាសញ្ញាប័ណ្ណដ៏មានសុវត្ថិភាព។ នេះក៏ជាអំណាចក្លែងក្លាយដូចគ្នា ដែលអ៊ីស្រាអែលបុរាណបានប្រកាស នៅពេលដែលពួកគេបាននិយាយថា៖ «ព្រះវិហារនៃព្រះអម្ចាស់ ព្រះវិហារនៃព្រះអម្ចាស់ គឺយើង»។

> «សេចក្ដីព្រមាននោះ មិនត្រូវបានប្រជាជាតិយូដាខិតខំយកចិត្តទុកដាក់ទេ។ ពួកគេបានភ្លេចព្រះ ហើយបាត់បង់ការយល់ឃើញអំពីឯកសិទ្ធិដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ខ្លួន ក្នុងនាមជាតំណាងរបស់ព្រះអង្គ។ ព្រះពរដែលពួកគេបានទទួល មិនបាននាំព្រះពរណាមួយមកដល់លោកិយទេ។ គុណសម្បត្តិទាំងអស់របស់ពួកគេ ត្រូវបានយកទៅប្រើសម្រាប់ការលើកតម្កើងខ្លួនឯង។ ពួកគេបានបន្លំព្រះពីការបម្រើដែលព្រះអង្គទាមទារពីពួកគេ ហើយពួកគេក៏បានបន្លំមនុស្សជិតខាងរបស់ខ្លួនពីការណែនាំខាងសាសនា និងពីគំរូដ៏បរិសុទ្ធផងដែរ។ ដូចជាប្រជាជននៅក្នុងលោកមុនទឹកជំនន់ ពួកគេបានធ្វើតាមគ្រប់ទាំងការស្រមើស្រមៃនៃចិត្តអាក្រក់របស់ខ្លួន។ ដូច្នេះ ពួកគេបានធ្វើឲ្យអ្វីៗដ៏វិសុទ្ធមើលទៅជារឿងល្ខោនកំប្លែង ដោយនិយាយថា “ព្រះវិហាររបស់ព្រះយេហូវ៉ា ព្រះវិហាររបស់ព្រះយេហូវ៉ា ទាំងនេះហើយ” (យេរេមា 7:4) ខណៈដែលនៅពេលដំណាលគ្នានោះ ពួកគេកំពុងបង្ហាញខុសអំពីព្រះលក្ខណៈរបស់ព្រះ បង្អាប់ព្រះនាមរបស់ព្រះអង្គ និងបំពុលទីបរិសុទ្ធរបស់ព្រះអង្គ។»

> «ពួកអ្នកថែចម្ការទំពាំងបាយជូរ ដែលបានត្រូវតែងតាំងឲ្យទទួលខុសត្រូវលើចម្ការទំពាំងបាយជូររបស់ព្រះអម្ចាស់ មិនស្មោះត្រង់ចំពោះទំនុកចិត្តដែលបានប្រគល់ឲ្យពួកគេឡើយ។ ពួកបូជាចារ្យ និងពួកគ្រូបង្រៀន មិនមែនជាអ្នកបង្រៀនស្មោះត្រង់ដល់ប្រជាជនទេ។ ពួកគេមិនបានដាក់នៅចំពោះមុខប្រជាជននូវសេចក្ដីល្អ និងសេចក្ដីមេត្តាករុណារបស់ព្រះ ហើយនូវការទាមទាររបស់ទ្រង់ចំពោះសេចក្ដីស្រឡាញ់ និងការបម្រើរបស់ពួកគេឡើយ។ ពួកអ្នកថែចម្ការទំពាំងបាយជូរទាំងនេះ ស្វែងរកសិរីល្អសម្រាប់ខ្លួនឯង។ ពួកគេចង់យកផលផ្លែនៃចម្ការទំពាំងបាយជូរមកជាកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្លួន។ ការខិតខំរបស់ពួកគេ គឺដើម្បីទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ និងការគោរពបូជាឲ្យមកលើខ្លួនឯង»។ Christ’s Object Lessons, 292.

នៅក្នុងឆ្នាំ 1863 ចលនារបស់ពួកមីឡេរីតបានបញ្ចប់ ប៉ុន្តែវាបានឈប់ជាចលនារបស់ពួកភីឡាឌែលភានតាំងពីឆ្នាំ 1856 មកហើយ។ ការបដិសេធសាររបស់ម៉ូសេ (គឺ “ប្រាំពីរដង”) ដែលត្រូវបានប្រកាសដោយអេលីយ៉ា (William Miller) ត្រូវបានបដិសេធ ហើយការបដិសេធនោះមានមូលដ្ឋានលើវិធីសាស្ត្ររបស់ហោរាក្លែងក្លាយនៅបេថេល។ ឆ្នាំ 1863 គឺជាទីបញ្ចប់នៃរយៈពេលហុកសិបប្រាំឆ្នាំ ដែលបានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ 1798 ហើយជាទីបញ្ចប់នៃព្រះបន្ទូលទំនាយក្នុងអេសាយ ជំពូក 7។

> នៅក្នុងគ្រារជ្ជកាលរបស់អាហាស បុត្ររបស់យូថាម បុត្ររបស់អូស៊ីយ៉ា ស្តេចស្រុកយូដា នោះរេស៊ីន ស្តេចស្រុកស៊ីរី និងពេកាហ៍ បុត្ររបស់រេម៉ាលា ស្តេចស្រុកអ៊ីស្រាអែល បានឡើងមករកក្រុងយេរូសាឡឹម ដើម្បីច្បាំងនឹងវា ប៉ុន្តែមិនអាចឈ្នះវាបានឡើយ។ ហើយមានគេមកជម្រាបដល់ព្រះរាជវង្សរបស់ដាវីឌថា៖ «ស៊ីរីបានចងសម្ព័ន្ធជាមួយអេប្រាអិម»។ ដូច្នេះ ព្រះហឫទ័យរបស់ទ្រង់ និងចិត្តរបស់ប្រជាជនរបស់ទ្រង់ ក៏រញ្ជួយដូចដើមឈើនៅក្នុងព្រៃរញ្ជួយដោយខ្យល់។ នោះព្រះយេហូវ៉ា មានព្រះបន្ទូលទៅកាន់អេសាយថា៖ «ឥឡូវនេះ ចូរចេញទៅជួបអាហាស អ្នក និងសេអារយ៉ាស៊ូប កូនប្រុសរបស់អ្នក នៅចុងបំពង់នាំទឹកនៃស្រះខាងលើ តាមផ្លូវទៅស្រែរបស់អ្នកបោកសម្លៀកបំពាក់។ ហើយចូរប្រាប់គាត់ថា៖ “ចូរប្រុងប្រយ័ត្ន ហើយស្ងប់ស្ងាត់ចុះ; កុំភ័យឡើយ ហើយកុំឲ្យចិត្តទន់ខ្សោយ ពីព្រោះចំពោះកន្ទុយទាំងពីរនៃអុសកំពុងឆេះហុយផ្សែងទាំងនេះ គឺដោយសារកំហឹងដ៏ក្ដៅគគុករបស់រេស៊ីន និងស៊ីរី ព្រមទាំងបុត្ររបស់រេម៉ាលា។ ពីព្រោះស៊ីរី អេប្រាអិម និងបុត្ររបស់រេម៉ាលា បានពិគ្រោះអាក្រក់ប្រឆាំងនឹងអ្នក ដោយនិយាយថា ‘ចូរយើងឡើងទៅប្រឆាំងនឹងយូដា ធ្វើឲ្យវាចលាចល ហើយបំបែកវាឲ្យបើកផ្លូវសម្រាប់យើង រួចតាំងស្តេចមួយនៅកណ្ដាលវា គឺបុត្ររបស់តាបេអែល’។”» ព្រះជាអម្ចាស់យេហូវ៉ា មានព្រះបន្ទូលដូច្នេះថា៖ «ការនោះនឹងមិនឋិតស្ថេរឡើយ ហើយក៏នឹងមិនកើតឡើងដែរ។ ដ្បិត ក្បាលរបស់ស៊ីរីគឺដាម៉ាស ហើយក្បាលរបស់ដាម៉ាសគឺរេស៊ីន; ហើយនៅក្នុងរយៈពេលហុកសិបប្រាំឆ្នាំ អេប្រាអិមនឹងត្រូវបំបែកចេញ ដល់ថ្នាក់លែងជាប្រជាជនទៀត។ ហើយក្បាលរបស់អេប្រាអិមគឺសាម៉ារី ហើយក្បាលរបស់សាម៉ារីគឺបុត្ររបស់រេម៉ាលា។ ប្រសិនបើអ្នករាល់គ្នាមិនជឿទេ នោះអ្នករាល់គ្នាក៏ពិតជានឹងមិនបានតាំងឲ្យមាំមួនដែរ»។ អេសាយ 7:1–9។

ទំនាយរយៈពេលហុកសិបប្រាំឆ្នាំនៅក្នុងខទីប្រាំបី បញ្ជាក់ថា «នៅក្នុង» អំឡុងពេលហុកសិបប្រាំឆ្នាំ នគរខាងជើងនៃកុលសម្ព័ន្ធទាំងដប់ នឹងត្រូវបាននាំទៅជាឈ្លើយ។ និមិត្តនេះត្រូវបានកត់ត្រានៅក្នុងឆ្នាំ 742 មុន គ.ស. ហើយដប់ប្រាំបួនឆ្នាំក្រោយមក គឺនៅឆ្នាំ 723 មុន គ.ស. អេប្រាអ៊ីមត្រូវបានបំបែកខ្ចាត់ខ្ចាយ ហើយត្រូវបាននាំទៅជាឈ្លើយដោយជនអាសស៊ើរ។ នៅឆ្នាំ 677 មុន គ.ស. នៅចុងបញ្ចប់នៃរយៈពេលហុកសិបប្រាំឆ្នាំ ស្តេចម៉ាន៉ាសេត្រូវបានចាប់ខ្លួន ហើយត្រូវបាននាំទៅក្រុងបាប៊ីឡូន។ ចំណុចចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ 742 មុន គ.ស. សម្គាល់សង្គ្រាមស៊ីវិលមួយរវាងនគរខាងជើង និងនគរខាងត្បូងនៃអ៊ីស្រាអែល ដូចជាឆ្នាំ 1863 សម្គាល់ចំណុចកណ្ដាលពិតប្រាកដនៃសង្គ្រាមស៊ីវិលនៅសហរដ្ឋអាមេរិក រវាងភាគខាងជើង និងភាគខាងត្បូង។ ទំនាយនេះត្រូវបានប្រកាសដោយអេសាយនៅក្នុងទឹកដីដ៏រុងរឿងតាមអក្សរ (យូដា) ហើយទំនាយនៃឆ្នាំ 1863 បានសម្រេចនៅក្នុងទឹកដីដ៏រុងរឿងខាងវិញ្ញាណ (សហរដ្ឋអាមេរិក)។

នៅក្នុង​ទំនាយ​រយៈពេល​ហុកសិបប្រាំ​ឆ្នាំ​នោះ មាន​សញ្ញា​សម្គាល់​បី។ សង្គ្រាម​ស៊ីវិល​នៅ​ឆ្នាំ 742 BC ត្រូវ​បាន​បន្ត​តាម​ដោយ​ការ​ខ្ចាត់ខ្ចាយ​នៃ​នគរ​ខាង​ជើង​នៅ​ឆ្នាំ 723 BC បន្ទាប់​ពី​រយៈពេល​ដប់ប្រាំបួន​ឆ្នាំ។ នៅ​ចុង​បញ្ចប់​នៃ​ហុកសិបប្រាំ​ឆ្នាំ នគរ​ខាង​ត្បូង​ត្រូវ​បាន​ខ្ចាត់ខ្ចាយ។ ទំនាយ​នេះ រួម​ទាំង​ការ​ចាប់ផ្តើម និង​ការ​បញ្ចប់​របស់​វា តំណាង​ឲ្យ “សេចក្តី​ក្រោធ” ទាំង​ពីរ​របស់​ព្រះ​ទាស់​នឹង​នគរ​ខាង​ជើង និង​នគរ​ខាង​ត្បូង ហើយ​សេចក្តី​ក្រោធ​ទាំង​ពីរ​នោះ ត្រូវ​បាន​នាំ​មុខ​នៅ​ចំណុច​ចាប់ផ្តើម​របស់​វា​ដោយ​រយៈពេល​ដប់ប្រាំបួន​ឆ្នាំ ហើយ​បន្ទាប់​មក​ក៏​ត្រូវ​បាន​បន្ត​តាម​ដោយ​រយៈពេល​ដប់ប្រាំបួន​ឆ្នាំ​ទៀត បន្ទាប់​ពី​ការ​សម្រេច​របស់​វា។

រចនាសម្ព័ន្ធឆ្យាស្ទិចទាំងមូលនេះកំណត់សម្គាល់អំពីរយៈពេលនៃសង្គ្រាមស៊ីវិលរវាងភាគជើង និងភាគត្បូង ដែលសម្គាល់ទាំងការចាប់ផ្ដើម និងការបញ្ចប់។ នៅកណ្ដាលនៃការចាប់ផ្ដើម និងការបញ្ចប់នោះ គូប្រជែងទាំងពីរនៃសង្គ្រាមស៊ីវិលត្រូវបាននាំទៅជាទាសករ ដូចគ្នាទាំងពីរ ហើយក្នុងរយៈពេលហុកសិបប្រាំឆ្នាំ ដែលពួកគេត្រូវបានប្រមូលចេញពីស្ថានភាពបែកខ្ញែកទៅវិញទៅមកនៃភាពជាទាសករ មកជាជាតិសាសន៍តែមួយ ពួកគេបានមកដល់ឆ្នាំ 1863 ដែលជាកាលបរិច្ឆេទនៃ Emancipation Proclamation ដែលបានដោះលែងទាសករ។ ព្រះបន្ទូលទំនាយអំពីសង្គ្រាមស៊ីវិលនៅក្នុងយូដាដែលជាពិតប្រាកដ បញ្ចប់នៅសង្គ្រាមស៊ីវិលក្នុងយូដាខាងវិញ្ញាណ ដ្បិតព្រះយេស៊ូវតែងតែបង្ហាញចុងបញ្ចប់នៃរឿងមួយ ដោយការចាប់ផ្ដើមនៃរឿងមួយ ពីព្រោះទ្រង់ជាអាល់ហ្វា និង អូមេហ្គា។

ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃឆ្នាំ 1863 ត្រូវបានតំណាងដោយប្រវត្តិសាស្ត្រនៃឆ្នាំ 742 BC នៅពេលដែលព្យាការីអេសាយ រួមជាមួយនឹងកូនប្រុសរបស់លោក បាននាំសារមួយទៅកាន់ស្តេចអាក្រក់នៃយូដា (អាហាស)។ ឆ្នាំ 742 BC ក្នុងអត្ថបទនេះ ត្រូវបានតំណាងដោយសក្ខីកម្មអំពីស្តេចអាហាស ដែលជាស្តេចនៃយូដា ហើយបានបិទសេវាកម្មនៃទីសក្ការបូជារបស់ព្រះ ហើយបានឲ្យសម្តេចសង្ឃរបស់ខ្លួនសង់គំរូនៃព្រះវិហារស៊ីរីមួយ នៅក្នុងបរិវេណនៃទីសក្ការបូជាខាងផែនដីរបស់ព្រះផ្ទាល់។

ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​នៃ​ស្តេច​អាហាស​ដ៏​អាក្រក់ (ដែល​ត្រូវ​បាន​សម្គាល់​ថា​ជា​ឆ្នាំ 742 មុន​គ.ស. ដោយ​ព្រះបន្ទូល​ទំនាយ​របស់​អេសាយ) មេដឹកនាំ​ក្រុង​យេរូសាឡឹម​បាន​នាំ​ការ​គោរព​បូជា​ចំពោះ​សាសនា​មិន​ជឿ​ព្រះ (កាតូលិក) ចូល​មក​ក្នុង​ព្រះវិហារ​របស់​ព្រះ ដូច​ជា​អាឌវេនទីស្ទ​ឡៅឌីសេ​បាន​វិល​ត្រឡប់​ទៅ​កាន់​វិធីសាស្ត្រ​របស់​ប្រូតេស្តង់​ក្បត់ជំនឿ ដើម្បី​បោះបង់​សារ​របស់​ម៉ូសេ ដែល​ត្រូវ​បាន​ប្រគល់​មក​ដោយ​អេលីយ៉ា។ នៅ​ឆ្នាំ 742 មុន​គ.ស. អេសាយ​បាន​ប្រឈម​មុខ​នឹង​ស្តេច​យូដា​ដ៏​អាក្រក់​នោះ នៅ​ចុង​បំពង់​ទឹក​របស់​អាង​ខាង​លើ ជិត​វាល​របស់​អ្នក​បោក​សំពត់ ហើយ​នៅ​ពេល​ដែល​គាត់​ធ្វើ​ដូច្នោះ គាត់​បាន​នាំ​កូន​ប្រុស​របស់​គាត់​ទៅ​ជាមួយ​ផង​ដែរ។ ឈ្មោះ​របស់​កូន​ប្រុស​គាត់​ជា​ទីសម្គាល់​មួយ ហើយ​នៅ​ពេល​ព្យាការី​មក​ពី​យូដា​បាន​ប្រឈម​មុខ​នឹង​ស្តេច​យេរ៉ូបោម គាត់​ក៏​បាន​ប្រទាន​ទីសម្គាល់​មួយ​ដល់​ស្តេច​នោះ​ផង​ដែរ។

> មើលចុះ ខ្ញុំ និងកូនៗដែលព្រះអម្ចាស់បានប្រទានមកឲ្យខ្ញុំ គឺសម្រាប់ជាទីសម្គាល់ និងជាការអស្ចារ្យនៅក្នុងអ៊ីស្រាអែល ពីព្រះយេហូវ៉ានៃពលបរិវារ ដែលគង់នៅលើភ្នំស៊ីយ៉ូន។ អេសាយ 8:18។

ឈ្មោះ​របស់​កូនប្រុស​អេសាយ៉ា «សេអារ​យ៉ាស៊ុប» មាន​ន័យ​ថា «សំណល់​មួយ​នឹង​ត្រឡប់​មក​វិញ»។ អស់​អ្នក​ដែល «ត្រឡប់​មក​វិញ» ហើយ​បង្កើត​ជា​សំណល់​នោះ គឺ​ជា​អ្នក​ដែល​រង់ចាំ​ព្រះអម្ចាស់​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​នៃ​ការ​ពន្យារ។

> ខ្ញុំនឹងរង់ចាំព្រះយេហូវ៉ា ជាព្រះដែលលាក់ព្រះភក្ត្ររបស់ទ្រង់ពីពូជពង្សយ៉ាកុប ហើយខ្ញុំនឹងទន្ទឹងមើលទ្រង់។ មើល៍ ខ្ញុំ និងកូនៗដែលព្រះយេហូវ៉ាបានប្រទានមកខ្ញុំ គឺសម្រាប់ជាទីសម្គាល់ និងជាការអស្ចារ្យនៅក្នុងស្រុកអ៊ីស្រាអែល ពីព្រះយេហូវ៉ានៃពលបរិវារ ដែលគង់នៅលើភ្នំស៊ីយ៉ូន។ អេសាយ ៨៖១៧, ១៨

នៅពេល​អេសាយ​ទាក់ទង​ជាមួយ​ស្តេច​អាហាស​ដ៏អាក្រក់​នៅ​ឆ្នាំ 742 BC គាត់​តំណាង​ឲ្យ​អ្នក​ទាំងឡាយ​ដែល​បាន «រង់ចាំ» ពីព្រោះ​ព្យាការី​ទាំងអស់​កំពុង​និយាយ​អំពី​ថ្ងៃ​ចុងក្រោយ ហើយ​អ្នក​ទាំងឡាយ​ដែល «រង់ចាំ» នៅ​ក្នុង​ថ្ងៃ​ចុងក្រោយ គឺ​ជា​អ្នក​ដែល​បាន​រង​នូវ​ការ​ខកចិត្ត​លើក​ដំបូង។ យេរេមា​គិត​ថា ព្រះ​បាន​មាន​ព្រះបន្ទូល​មិន​ពិត ហើយ​បាន​ទប់​ភ្លៀង​ទុក ខណៈ​ដែល​អេសាយ​គិត​ថា ព្រះ​បាន​លាក់ «ព្រះភក្ត្រ​របស់​ទ្រង់​ពី​ពូជពង្ស​យ៉ាកុប» ប៉ុន្តែ​អេសាយ​សម្រេច​ចិត្ត​ថា គាត់​នឹង​រង់ចាំ ហើយ​ស្វែងរក​ព្រះអម្ចាស់ ដែល​នេះ​តំណាង​ឲ្យ​ពួក «មាន​ប្រាជ្ញា» ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ពន្យារ​នៃ​និមិត្ត។ អ្នក​ទាំងឡាយ​ដែល​បាន​វិល​ត្រឡប់​មក​វិញ ហើយ​ញែក​អ្វី​ដ៏​មាន​តម្លៃ​ចេញ​ពី​អ្វី​ថោកទាប ដែល​ត្រូវ​ក្លាយ​ជា​មាត់​របស់​ព្រះ នោះ​ត្រូវ​បាន​បោះត្រា​ហើយ ហេតុនេះ​បាន​ត្រូវ​ដាក់​ឲ្យ​ផ្ទុយ​គ្នា​នឹង​អ្នក​ទាំងឡាយ​ដែល​ទទួល​សញ្ញា​របស់​សត្វសាហាវ។

> ហើយមានមនុស្សជាច្រើនក្នុងចំណោមពួកគេនឹងជំពប់ដួល ហើយដួលចុះ ហើយត្រូវបំបាក់ ហើយត្រូវជាប់អន្ទាក់ ហើយត្រូវចាប់យក។ ចូររុំទុកសក្ខីបន្ទាល់ ហើយបិទត្រាក្រឹត្យវិន័យនៅក្នុងចំណោមសិស្សរបស់ខ្ញុំ។ ហើយខ្ញុំនឹងរង់ចាំព្រះយេហូវ៉ា ដែលទ្រង់លាក់ព្រះភក្ត្ររបស់ទ្រង់ពីពូជពង្សយ៉ាកុប ហើយខ្ញុំនឹងសង្ឃឹមលើទ្រង់។ មើល៍ ខ្ញុំ និងកូនៗដែលព្រះយេហូវ៉ាបានប្រទានមកខ្ញុំ គឺសម្រាប់ជាទីសម្គាល់ និងជាការអស្ចារ្យនៅក្នុងអ៊ីស្រាអែល ពីព្រះយេហូវ៉ានៃពលបរិវារ ដែលគង់នៅលើភ្នំស៊ីយ៉ូន។ ហើយនៅពេលដែលពួកគេនឹងនិយាយមកកាន់អ្នកថា «ចូរស្វែងរកពួកអ្នកមានវិញ្ញាណស្និទ្ធស្នាល និងពួកគ្រូមន្តអាគមដែលនិយាយខ្សឹបខ្សាវ ហើយរអ៊ូរទាំ» តើប្រជាជនមួយមិនគួរស្វែងរកព្រះរបស់ខ្លួនឬ? តើគួរស្វែងរកមនុស្សស្លាប់ ដើម្បីមនុស្សរស់ឬ? ទៅឯក្រឹត្យវិន័យ និងសក្ខីបន្ទាល់៖ បើពួកគេមិននិយាយស្របតាមព្រះបន្ទូលនេះទេ នោះគឺដោយព្រោះគ្មានពន្លឺនៅក្នុងពួកគេ។ អេសាយ 8:16–20។

យើង​នឹង​បន្ត​ការ​សិក្សា​នេះ​ក្នុង​អត្ថបទ​បន្ទាប់។

> «ទាំងនេះមិនមែនជាពាក្យរបស់បងស្រី White ទេ ប៉ុន្តែជាពាក្យរបស់ព្រះអម្ចាស់ ហើយអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់បានប្រគល់វាមកឲ្យខ្ញុំ ដើម្បីឲ្យខ្ញុំប្រគល់វាទៅដល់អ្នករាល់គ្នា។ ព្រះជាម្ចាស់អំពាវនាវដល់អ្នករាល់គ្នា កុំឲ្យបន្តធ្វើការប្រឆាំងនឹងគោលបំណងរបស់ទ្រង់ទៀតឡើយ។ ការណែនាំជាច្រើនត្រូវបានប្រទានទាក់ទងនឹងមនុស្សដែលអះអាងថាជាគ្រីស្ទាន ខណៈដែលពួកគេកំពុងបង្ហាញលក្ខណៈរបស់សាតាំង ដោយប្រឆាំងតបតនឹងការរីកចម្រើននៃសេចក្តីពិត ក្នុងវិញ្ញាណ ក្នុងពាក្យសម្តី និងក្នុងអំពើ ហើយពិតជាកំពុងដើរតាមផ្លូវដែលសាតាំងកំពុងនាំពួកគេទៅ។ ដោយសារភាពរឹងរូសនៃចិត្ត ពួកគេបានចាប់យកអំណាចមួយដែលមិនមែនជាកម្មសិទ្ធិរបស់ពួកគេដោយវិធីណាមួយឡើយ ហើយជាអំណាចដែលពួកគេមិនគួរអនុវត្ត។ ព្រះគ្រូដ៏អស្ចារ្យមានព្រះបន្ទូលថា ‘ខ្ញុំនឹងក្រឡាប់ចោល ក្រឡាប់ចោល ក្រឡាប់ចោល។’ មនុស្សនៅ Battle Creek និយាយថា ‘ព្រះវិហាររបស់ព្រះអម្ចាស់ ព្រះវិហាររបស់ព្រះអម្ចាស់ គឺយើងនេះហើយ’ ប៉ុន្តែពួកគេកំពុងប្រើភ្លើងសាមញ្ញ។ ចិត្តរបស់ពួកគេមិនត្រូវបានបន្ទន់ ហើយមិនត្រូវបានបង្ក្រាបឲ្យស្ថិតក្រោមព្រះគុណរបស់ព្រះជាម្ចាស់ឡើយ។» Manuscript Releases, volume 13, 222.

Back to Articles