Article

# Parallel Warnings - Number Four

ការព្រមានស្របគ្នា — លេខបួន

Foundations of Faith and the Peril of Forgetting: Lessons from Prophecy and History

មូលដ្ឋាននៃសេចក្ដីជំនឿ និងគ្រោះថ្នាក់នៃការភ្លេចភ្លាំង៖ មេរៀនពីទំនាយ និងប្រវត្តិសាស្ត្រ

Author

Jeff Pippenger

Published

August 8, 2023

Formats

PDF
Word
Song MP3

> Whom shall he teach knowledge? and whom shall he make to understand doctrine? them that are weaned from the milk, and drawn from the breasts.

> តើ​ព្រះអង្គ​នឹង​បង្រៀន​ចំណេះដឹង​ដល់​នរណា? ហើយ​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​នរណា​យល់​អំពី​សេចក្ដី​បង្រៀន? គឺ​អ្នក​ទាំងឡាយ​ដែល​បាន​ផ្តាច់​ពី​ទឹកដោះ ហើយ​ត្រូវ​បាន​ដក​ចេញ​ពី​ដើមទ្រូង។

> For precept must be upon precept, precept upon precept; line upon line, line upon line; here a little, and there a little:

> ដ្បិត បញ្ញត្តិត្រូវតែស្ថិតលើបញ្ញត្តិ បញ្ញត្តិលើបញ្ញត្តិ បន្ទាត់លើបន្ទាត់ បន្ទាត់លើបន្ទាត់ នៅទីនេះបន្តិច ហើយនៅទីនោះបន្តិច៖

> For with stammering lips and another tongue will he speak to this people. To whom he said, This is the rest wherewith ye may cause the weary to rest; and this is the refreshing: yet they would not hear.

> ដ្បិត​ទ្រង់​នឹង​មាន​ព្រះបន្ទូល​ដល់​ប្រជាជន​នេះ ដោយ​បបូរមាត់​និយាយ​រអាក់រអួល និង​ដោយ​ភាសា​មួយ​ទៀត។ ដល់​ពួកគេ​នោះ​ទ្រង់​បាន​មាន​ព្រះបន្ទូល​ថា នេះ​ហើយ​ជា​ការ​សម្រាក ដែល​ដោយ​ការ​នេះ អ្នករាល់គ្នា​អាច​ឲ្យ​អស់​អ្នក​នឿយហត់​បាន​សម្រាក; ហើយ​នេះ​ហើយ​ជា​ការ​ស្រស់ស្រាយ​ឡើង​វិញ ប៉ុន្តែ​ពួកគេ​មិន​ព្រម​ស្តាប់​ទេ។

> But the word of the Lord was unto them precept upon precept, precept upon precept; line upon line, line upon line; here a little, and there a little; that they might go, and fall backward, and be broken, and snared, and taken. Isaiah 28:9–13.

> ប៉ុន្តែ​ព្រះបន្ទូល​នៃ​ព្រះអម្ចាស់​បាន​មក​ដល់​ពួកគេ​ជា​បទបញ្ញត្តិ​លើ​បទបញ្ញត្តិ បទបញ្ញត្តិ​លើ​បទបញ្ញត្តិ; ជួរ​លើ​ជួរ ជួរ​លើ​ជួរ; ត្រង់​នេះ​បន្តិច ហើយ​ត្រង់​នោះ​បន្តិច; ដើម្បី​ឲ្យ​ពួកគេ​ដើរ​ទៅ ហើយ​ដួល​ថយ​ក្រោយ ហើយ​ត្រូវ​បំបាក់ ហើយ​ត្រូវ​ជាប់​អន្ទាក់ ហើយ​ត្រូវ​ចាប់​បាន។ អេសាយ 28:9–13។

These verses from Isaiah have been addressed repeatedly in Habakkuk’s Tables. Here I need to simply touch upon to take a point or two from these previous verses, to add to the current discussion. This passage shows a people that fail a test for they “go, and fall backward, and be broken, and snared, and taken.” They were a people that failed a test concerning who God would attempt to “teach” to “understand” “knowledge” or “doctrine.” It was a test that was based upon understanding an increase of knowledge, so it was the same test that separated the wise and the wicked in Daniel chapter twelve, for all the prophets agree and identify the end of the world. In Daniel twelve the “wise” understand, but the “wicked” do not understand the increase of knowledge.

អត្ថបទ​ទាំងនេះ​ពី​សៀវភៅ​អេសាយ ត្រូវ​បាន​លើក​ឡើង​ម្តង​ហើយ​ម្តង​ទៀត​នៅ​ក្នុង​តារាង​របស់​ហាបាគុក។ នៅ​ទីនេះ ខ្ញុំ​គ្រាន់​តែ​ត្រូវ​ប៉ះពាល់​បន្តិច​បន្តួច ដើម្បី​យក​ចំណុច​មួយ ឬ​ពីរ ពី​ខ​ទាំងនេះ​ដែល​បាន​លើក​មក​មុន ហើយ​បន្ថែម​ទៅ​ក្នុង​ការពិភាក្សា​បច្ចុប្បន្ន។ បទគម្ពីរ​នេះ​បង្ហាញ​អំពី​ប្រជាជន​មួយ​ក្រុម​ដែល​បរាជ័យ​ក្នុង​ការសាកល្បង​មួយ ព្រោះ​ពួកគេ «ទៅ ហើយ​ដួល​ថយ​ក្រោយ ហើយ​ត្រូវ​បាក់បែក ហើយ​ត្រូវ​ជាប់​អន្ទាក់ ហើយ​ត្រូវ​ចាប់​យក»។ ពួកគេ​ជា​ប្រជាជន​ដែល​បរាជ័យ​ក្នុង​ការសាកល្បង​មួយ​ទាក់ទង​នឹង​អ្នក​ណា​ដែល​ព្រះ​នឹង​ព្យាយាម «បង្រៀន» ឲ្យ «យល់» អំពី «ចំណេះដឹង» ឬ «គោលលទ្ធិ»។ វា​ជា​ការសាកល្បង​មួយ​ដែល​ផ្អែក​លើ​ការយល់​ដឹង​អំពី​ការកើន​ឡើង​នៃ​ចំណេះដឹង ដូច្នេះ​វា​ជា​ការសាកល្បង​ដូច​គ្នា​នឹង​ការសាកល្បង​ដែល​បំបែក​ពួក​អ្នក​ប្រាជ្ញ និង​ពួក​មនុស្ស​អាក្រក់​នៅ​ក្នុង​ដានីយ៉ែល ជំពូក ១២ ពី​ព្រោះ​ពួក​ហោរា​ទាំង​អស់​សុទ្ធ​តែ​ស្រប​គ្នា ហើយ​បញ្ជាក់​អំពី​ចុង​បញ្ចប់​នៃ​ពិភពលោក។ នៅ​ក្នុង​ដានីយ៉ែល ១២ «ពួក​អ្នក​ប្រាជ្ញ» យល់ ប៉ុន្តែ «ពួក​មនុស្ស​អាក្រក់» មិន​យល់​អំពី​ការកើន​ឡើង​នៃ​ចំណេះដឹង​ឡើយ។

The people in Isaiah’s passage were tested by “the word of the Lord” which “they would not hear.” And the specific “word of the Lord” that they rejected, and that would have allowed them to “understand” the increase of “knowledge” was the biblical rule that defines how to correctly align prophetic histories. Those that fall in Isaiah’s passage rejected the rule that identifies that in order to understand a prophetic history you must seek for that line “here a little, and there a little.” The word of the Lord that produced a test which they rejected was the technique of selecting prophetic lines from here and there, and then to place one of those selected lines of prophetic history in parallel to the other lines of prophetic history that address the same theme. The success of the endeavor to lay line upon line in this way depends on the application of the genuine rules of prophetic interpretation. Those rules, which are “precepts” also to be brought together and they are found here and there within the Bible. Isaiah’s virgins who fail the test, do so because they forget, the main thing they should not have forgotten, and that is, that history repeats.

មនុស្ស​នៅ​ក្នុង​បទគម្ពីរ​របស់​អេសាយ ត្រូវបាន​សាកល្បង​ដោយ «ព្រះបន្ទូល​របស់​ព្រះយេហូវ៉ា» ដែល «ពួកគេ​មិនព្រម​ស្តាប់»។ ហើយ «ព្រះបន្ទូល​របស់​ព្រះយេហូវ៉ា» ជាក់លាក់​ដែល​ពួកគេ​បាន​បដិសេធ ហើយ​ដែល​នឹង​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ពួកគេ «យល់» អំពី​ការកើនឡើង​នៃ «ចំណេះដឹង» នោះ គឺ​ជា​ក្បួន​ព្រះគម្ពីរ​ដែល​កំណត់​ថា តើ​ត្រូវ​តម្រឹម​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ទំនាយ​ឲ្យ​ត្រឹមត្រូវ​ដោយ​របៀប​ណា។ អស់អ្នក​ដែល​ដួល​ក្នុង​បទគម្ពីរ​របស់​អេសាយ បាន​បដិសេធ​ក្បួន​ដែល​បញ្ជាក់​ថា ដើម្បី​យល់​អំពី​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ទំនាយ​មួយ អ្នក​ត្រូវ​ស្វែងរក​បន្ទាត់​នោះ «បន្តិច​នៅ​ទីនេះ ហើយ​បន្តិច​នៅ​ទីនោះ»។ ព្រះបន្ទូល​របស់​ព្រះយេហូវ៉ា​ដែល​បង្កើត​ការ​សាកល្បង​មួយ ហើយ​ពួកគេ​បាន​បដិសេធ​នោះ គឺ​ជា​វិធីសាស្ត្រ​នៃ​ការ​ជ្រើសរើស​បន្ទាត់​ទំនាយ​ពី​ទីនេះ និង​ពី​ទីនោះ ហើយ​បន្ទាប់មក​យក​បន្ទាត់​មួយ​នៃ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ទំនាយ​ដែល​បាន​ជ្រើសរើស​ទាំងនោះ មក​ដាក់​ស្រប​គ្នា​ជាមួយ​បន្ទាត់​ផ្សេងៗ​នៃ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ទំនាយ ដែល​និយាយ​អំពី​ប្រធានបទ​ដូចគ្នា។ ភាពជោគជ័យ​នៃ​កិច្ចខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​ក្នុង​ការ​ដាក់​បន្ទាត់​លើ​បន្ទាត់​តាម​របៀប​នេះ អាស្រ័យ​លើ​ការ​អនុវត្ត​ក្បួន​ពិតប្រាកដ​នៃ​ការ​បកស្រាយ​ទំនាយ។ ក្បួន​ទាំងនោះ ដែល​ជា «បទបញ្ញត្តិ» ផងដែរ ត្រូវ​នាំ​មក​រួម​គ្នា ហើយ​វា​ត្រូវ​បាន​រកឃើញ​បន្តិច​នៅ​ទីនេះ និង​បន្តិច​នៅ​ទីនោះ​នៅ​ក្នុង​ព្រះគម្ពីរ។ ព្រហ្មចារី​ទាំងឡាយ​របស់​អេសាយ ដែល​បរាជ័យ​ក្នុង​ការ​សាកល្បង នោះ​បរាជ័យ​ដោយសារ​ពួកនាង​ភ្លេច​អ្វី​សំខាន់​បំផុត ដែល​ពួកនាង​មិនគួរ​ភ្លេច​ឡើយ ហើយ​នោះ​គឺ​ថា ប្រវត្តិសាស្ត្រ​កើតឡើង​ម្ដងហើយ​ម្ដងទៀត។

> “We have nothing to fear for the future, except as we shall forget the way the Lord has led us, and His teaching in our past history.” Life Sketches, 196.

> «យើង​មិន​មាន​អ្វី​ត្រូវ​ខ្លាច​សម្រាប់​អនាគត​ឡើយ លើកលែង​តែ​យើង​នឹង​ភ្លេច​ផ្លូវ​ដែល​ព្រះអម្ចាស់​បាន​ដឹកនាំ​យើង និង​ការ​បង្រៀន​របស់​ទ្រង់​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​អតីតកាល​របស់​យើង»។ Life Sketches, 196.

God is not the author of confusion, and an anchor point of that fact is that every prophet in the Bible is identifying the same prophetic line. They do not all see the identical events on the line, but it is always the same line of events at the end of the world. It is the events that lead to the close of probation, followed by the seven last plagues which concludes with the Second Coming of Christ. One prophet’s story might be of God’s faithful people in that line of history, but another prophet’s testimony may be of God’s unfaithful people, or of the United States, the Vatican, the United Nations, the merchants of the earth or Islam, but it is always the same line.

ព្រះមិនមែនជាអ្នកបង្កឱ្យមានភាពច្របូកច្របល់ឡើយ ហើយចំណុចជាប់ទុកមួយនៃសេចក្តីពិតនោះគឺថា ព្យាការីទាំងអស់នៅក្នុងព្រះគម្ពីរកំពុងសម្គាល់ខ្សែបន្ទាត់ព្យាករណ៍ដូចគ្នាតែមួយ។ ពួកគេមិនទាំងអស់គ្នាមើលឃើញព្រឹត្តិការណ៍ដូចគ្នាពិតប្រាកដនៅលើខ្សែបន្ទាត់នោះទេ ប៉ុន្តែវាតែងតែជាខ្សែបន្ទាត់ព្រឹត្តិការណ៍ដូចគ្នានៅចុងបញ្ចប់នៃលោកីយ៍។ នោះគឺជាព្រឹត្តិការណ៍ទាំងឡាយដែលនាំទៅដល់ការបិទពេលសាកល្បង បន្ទាប់មកដោយគ្រោះកាចចុងក្រោយទាំងប្រាំពីរ ដែលបញ្ចប់ដោយការយាងមកលើកទីពីររបស់ព្រះគ្រីស្ទ។ រឿងរ៉ាវរបស់ព្យាការីមួយរូបអាចជាអំពីប្រជារាស្ត្រស្មោះត្រង់របស់ព្រះនៅក្នុងខ្សែប្រវត្តិសាស្ត្រនោះ ប៉ុន្តែសក្ខីកម្មរបស់ព្យាការីមួយរូបទៀតអាចជាអំពីប្រជារាស្ត្រមិនស្មោះត្រង់របស់ព្រះ ឬអំពីសហរដ្ឋអាមេរិក វ៉ាទីកង់ អង្គការសហប្រជាជាតិ ពាណិជ្ជករនៃផែនដី ឬសាសនាឥស្លាម ប៉ុន្តែវាតែងតែជាខ្សែបន្ទាត់ដូចគ្នានោះ។

Malachi’s Elijah message, as well as the messages represented in Revelation chapters one, fourteen and eighteen, and the message of Daniel eleven and twelve are the very same message. They are all the same line of history, but each with their own special contribution to the story.

សាររបស់អេលីយ៉ារបស់ម៉ាឡាគី ព្រមទាំងសារដែលតំណាងនៅក្នុង វិវរណៈ ជំពូក ១, ១៤ និង ១៨ និងសារនៃ ដានីយ៉ែល ១១ និង ១២ គឺជាសារដូចគ្នាតែមួយ។ ទាំងអស់នេះសុទ្ធតែជាបន្ទាត់ប្រវត្តិសាស្ត្រដូចគ្នា ប៉ុន្តែមួយៗមានការរួមចំណែកពិសេសរបស់ខ្លួនចំពោះដំណើររឿង។

What is almost universally misunderstood about that special message is the fact that it is only revealed to God’s people just before the close of human probation. Knowing that the special message always warns of the soon coming close of probation, we will consider perhaps the clearest illustration of the close of probation in the Bible.

អ្វីដែលស្ទើរតែត្រូវបានយល់ខុសជាសកលអំពីសារពិសេសនោះ គឺសេចក្តីពិតថា វាត្រូវបានបើកសម្ដែងតែដល់ប្រជារាស្ត្ររបស់ព្រះប៉ុណ្ណោះ មុនបន្តិចនៃការបិទបញ្ចប់នៃរយៈពេលសាកល្បងរបស់មនុស្សជាតិ។ ដោយដឹងថា សារពិសេសនោះតែងតែព្រមានអំពីការបិទបញ្ចប់នៃរយៈពេលសាកល្បងដែលជិតមកដល់ យើងនឹងពិចារណាអំពីគំរូបង្ហាញមួយ ដែលប្រហែលជាច្បាស់បំផុតក្នុងព្រះគម្ពីរ ស្តីពីការបិទបញ្ចប់នៃរយៈពេលសាកល្បង។

> He that is unjust, let him be unjust still: and he which is filthy, let him be filthy still: and he that is righteous, let him be righteous still: and he that is holy, let him be holy still. Revelation 22:11.

> អ្នកណាដែលមិនសុចរិត ចូរឲ្យគាត់នៅតែមិនសុចរិតទៅទៀត; អ្នកណាដែលស្មោកគ្រោក ចូរឲ្យគាត់នៅតែស្មោកគ្រោកទៅទៀត; អ្នកណាដែលសុចរិត ចូរឲ្យគាត់នៅតែសុចរិតទៅទៀត; ហើយអ្នកណាដែលបរិសុទ្ធ ចូរឲ្យគាត់នៅតែបរិសុទ្ធទៅទៀត។ វិវរណៈ 22:11។

Before the end of probationary time is announced in the sanctuary above with the words of verse eleven, there is to be a special warning prophetic message from the book of Revelation that is unsealed to God’s servants.

មុនពេលចុងបញ្ចប់នៃពេលវេលាសាកល្បងត្រូវបានប្រកាសនៅក្នុងទីសក្ការៈខាងលើ ដោយពាក្យនៃខទីដប់មួយ នោះនឹងមានសារព្រមានព្យាករណ៍ពិសេសមួយពីព្រះគម្ពីរវិវរណៈ ដែលត្រូវបានបើកត្រាឡើងសម្រាប់អ្នកបម្រើរបស់ព្រះ។

> And he saith unto me, Seal not the sayings of the prophecy of this book: for the time is at hand. He that is unjust, let him be unjust still: and he which is filthy, let him be filthy still: and he that is righteous, let him be righteous still: and he that is holy, let him be holy still. Revelation 22:10, 11.

> ហើយ​ទ្រង់​មាន​ព្រះបន្ទូល​មក​ខ្ញុំ​ថា៖ «កុំ​បិតត្រា​ពាក្យ​នៃ​ព្រះបន្ទូល​ទំនាយ​ក្នុង​សៀវភៅ​នេះ​ឡើយ ដ្បិត​ពេលវេលា​ជិត​មក​ដល់​ហើយ។ អ្នក​ណា​ដែល​ទុច្ចរិត ចូរ​ឲ្យ​អ្នក​នោះ​ទុច្ចរិត​ត​ទៅ​ទៀត​ចុះ; អ្នក​ណា​ដែល​សៅហ្មង ចូរ​ឲ្យ​អ្នក​នោះ​សៅហ្មង​ត​ទៅ​ទៀត​ចុះ; អ្នក​ណា​ដែល​សុចរិត ចូរ​ឲ្យ​អ្នក​នោះ​សុចរិត​ត​ទៅ​ទៀត​ចុះ; ហើយ​អ្នក​ណា​ដែល​បរិសុទ្ធ ចូរ​ឲ្យ​អ្នក​នោះ​បរិសុទ្ធ​ត​ទៅ​ទៀត​ចុះ»។ វិវរណៈ 22:10, 11

There is to be a special prophetic message recognized by God’s people just before the seven last plagues. When that “time is at hand” “the prophecy of this book” (the prophecy of Revelation) that has been sealed is to be unsealed. The only prophecy in the book of Revelation that has been sealed is the prophecy of the seven thunders.

នឹង​មាន​សារ​ទំនាយ​ពិសេស​មួយ ដែល​រាស្ត្រ​របស់​ព្រះ​នឹង​ទទួល​ស្គាល់ នៅ​មុន​គ្រោះ​កាច​ទាំង​ប្រាំពីរ​ចុង​ក្រោយ​បង្អស់។ នៅ​ពេល​ដែល «ពេល​វេលា​ជិត​មក​ដល់​ហើយ» «ទំនាយ​នៃ​សៀវភៅ​នេះ» (គឺ​ទំនាយ​នៃ​គម្ពីរ​វិវរណៈ) ដែល​បាន​ត្រូវ​បិទ​ត្រា នឹង​ត្រូវ​បើក​ត្រា​វិញ។ ទំនាយ​តែ​មួយ​គត់​នៅ​ក្នុង​សៀវភៅ​វិវរណៈ ដែល​បាន​ត្រូវ​បិទ​ត្រា គឺ​ទំនាយ​អំពី​ផ្គរ​លាន់​ទាំង​ប្រាំពីរ។

> And I saw another mighty angel come down from heaven, clothed with a cloud: and a rainbow was upon his head, and his face was as it were the sun, and his feet as pillars of fire: And he had in his hand a little book open: and he set his right foot upon the sea, and his left foot on the earth, And cried with a loud voice, as when a lion roareth: and when he had cried, seven thunders uttered their voices. And when the seven thunders had uttered their voices, I was about to write: and I heard a voice from heaven saying unto me, Seal up those things which the seven thunders uttered, and write them not. Revelation 10:1–4.

> ហើយ​ខ្ញុំ​បាន​ឃើញ​ទេវតាដ៏​មាន​ឫទ្ធានុភាព​មួយ​ទៀត​ចុះ​មក​ពី​ស្ថានសួគ៌ ដោយ​ស្លៀកពាក់​ដោយ​ពពក​មួយ; ហើយ​មាន​ឥន្ធនូ​នៅ​លើ​ក្បាល​របស់​ទ្រង់ ហើយ​មុខ​របស់​ទ្រង់​ភ្លឺ​ដូច​ជា​ព្រះអាទិត្យ ហើយ​ជើង​របស់​ទ្រង់​ដូច​ជា​សសរ​នៃ​ភ្លើង។ ហើយ​នៅ​ក្នុង​ដៃ​របស់​ទ្រង់​មាន​សៀវភៅ​តូច​មួយ​ដែល​បាន​បើក​ហើយ; ហើយ​ទ្រង់​បាន​ដាក់​ជើង​ស្តាំ​របស់​ទ្រង់​លើ​សមុទ្រ និង​ជើង​ឆ្វេង​របស់​ទ្រង់​លើ​ផែនដី ហើយ​បាន​បន្លឺ​សំឡេង​យ៉ាង​ខ្លាំង ដូច​ជា​សិង្ហ​គំហក; ហើយ​កាល​ទ្រង់​បាន​បន្លឺ​សំឡេង​ហើយ ផ្គរ​លាន់​ទាំង​ប្រាំពីរ​ក៏​បាន​បន្លឺ​សំឡេង​របស់​វា។ ហើយ​កាល​ផ្គរ​លាន់​ទាំង​ប្រាំពីរ​បាន​បន្លឺ​សំឡេង​របស់​វា​រួច​ហើយ ខ្ញុំ​រៀប​នឹង​សរសេរ; ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​បាន​ឮ​សំឡេង​មួយ​ពី​ស្ថានសួគ៌​មាន​ព្រះបន្ទូល​មក​កាន់​ខ្ញុំ​ថា ចូរ​បិទ​ត្រា​សេចក្ដី​ទាំងនោះ​ដែល​ផ្គរ​លាន់​ទាំង​ប្រាំពីរ​បាន​បន្លឺ ហើយ​កុំ​សរសេរ​វា​ឡើយ។ វិវរណៈ ១០:១–៤។

Just before human probation closes, when “the time is at hand” there will be an unsealing of a special Bible truth identifying “things which must shortly come to pass.” The mighty angel of Revelation ten is Jesus Christ, who cried as a Lion.

មុនពេលរយៈពេលសាកល្បងរបស់មនុស្សជិតបិទបញ្ចប់ នៅពេលដែល «ពេលវេលាជិតមកដល់ហើយ» នោះនឹងមានការបើកត្រានៃសេចក្ដីពិតពិសេសមួយក្នុងព្រះគម្ពីរ ដែលកំណត់អត្តសញ្ញាណ «ការណ៍ទាំងឡាយដែលត្រូវកើតឡើងក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ»។ ទេវតាដ៏មានឫទ្ធានុភាពក្នុង វិវរណៈ ១០ គឺព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទ ដែលទ្រង់បានបន្លឺសំឡេងឡើងដូចជាសិង្ហ។

> “The mighty angel who instructed John was no less a personage than Jesus Christ. Setting His right foot on the sea, and His left upon the dry land, shows the part which He is acting in the closing scenes of the great controversy with Satan. This position denotes His supreme power and authority over the whole earth. The controversy had waxed stronger and more determined from age to age, and will continue to do so, to the concluding scenes when the masterly working of the powers of darkness shall reach their height. Satan, united with evil men, will deceive the whole world and the churches who receive not the love of the truth. But the mighty angel demands attention. He cries with a loud voice. He is to show the power and authority of His voice to those who have united with Satan to oppose the truth.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 971.

> «ទេវតាដ៏មហិមា ដែលបានបង្រៀនយ៉ូហាន មិនមែនជាបុគ្គលអន្យម្នាក់ណាទាបជាងព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទឡើយ។ ការដែលទ្រង់ដាក់ព្រះបាទស្តាំលើសមុទ្រ និងព្រះបាទឆ្វេងលើដីគោក បង្ហាញពីផ្នែកដែលទ្រង់កំពុងប្រព្រឹត្តក្នុងឈុតឆាកចុងក្រោយនៃការតស៊ូដ៏ធំជាមួយសាតាំង។ ទីតាំងនេះបញ្ជាក់អំពីអំណាច និងសិទ្ធិអធិបតេយ្យដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតរបស់ទ្រង់លើផែនដីទាំងមូល។ ការតស៊ូនោះបានកាន់តែខ្លាំងឡើង និងកាន់តែរឹងមាំឡើងពីសម័យមួយទៅសម័យមួយ ហើយនឹងបន្តដូច្នោះរហូតដល់ឈុតឆាកចុងបញ្ចប់ នៅពេលដែលការប្រតិបត្តិការយ៉ាងជំនាញរបស់អំណាចនៃសេចក្តីងងឹត នឹងឈានដល់កំពូលរបស់វា។ សាតាំង ដែលរួមដៃជាមួយមនុស្សអាក្រក់ នឹងបោកបញ្ឆោតពិភពលោកទាំងមូល និងក្រុមជំនុំទាំងឡាយដែលមិនទទួលសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះសេចក្តីពិត។ ប៉ុន្តែ ទេវតាដ៏មហិមានោះ ទាមទារឲ្យគេយកចិត្តទុកដាក់។ ទ្រង់បន្លឺសំឡេងដោយខ្លាំង។ ទ្រង់ត្រូវបង្ហាញអំណាច និងសិទ្ធិអំណាចនៃព្រះសូរសៀងរបស់ទ្រង់ ដល់ពួកអ្នកដែលបានរួមខ្លួនជាមួយសាតាំង ដើម្បីប្រឆាំងនឹងសេចក្តីពិត»។ The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 971.

At the end the “churches” that “Satan” deceives are deceived because they received not the love of the “truth.” The word “truth” in the passage from second Thessalonians which Sister White just referred to is the primary Greek word that is derived from the Hebrew word translated as “truth” that is composed with three Hebrew letters and represents the Alpha and Omega. Is there any biblical evidence that the truth connected with the rule of first mention that represents an attribute of Christ’s character is the truth that is rejected and consequently produces strong delusion?

នៅទីបញ្ចប់ “ពួកជំនុំ” ដែល “សាតាំង” បញ្ឆោត ត្រូវបានបញ្ឆោត ពីព្រោះពួកគេមិនបានទទួលសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះ “សេចក្តីពិត” ឡើយ។ ពាក្យ “សេចក្តីពិត” នៅក្នុងអត្ថបទពី 2 ថែស្សាឡូនីច ដែល Sister White ទើបតែបានយោងទៅ គឺជាពាក្យក្រិកសំខាន់ដែលបានដកស្រង់មកពីពាក្យហេប្រឺដែលត្រូវបានបកប្រែថា “សេចក្តីពិត” ហើយត្រូវបានផ្សំឡើងដោយអក្សរហេប្រឺបីតួ និងតំណាងឲ្យ Alpha និង Omega។ តើមានភស្តុតាងព្រះគម្ពីរណាមួយដែរឬទេថា សេចក្តីពិតដែលភ្ជាប់នឹងគោលការណ៍នៃការលើកឡើងជាលើកដំបូង ដែលតំណាងឲ្យលក្ខណៈមួយនៃព្រះចរិតរបស់ព្រះគ្រីស្ទ គឺជាសេចក្តីពិតដែលត្រូវបានបដិសេធ ហើយជាហេតុបណ្តាលឲ្យកើតមានការភាន់ច្រឡំយ៉ាងខ្លាំង?

> Now we beseech you, brethren, by the coming of our Lord Jesus Christ, and by our gathering together unto him, That ye be not soon shaken in mind, or be troubled, neither by spirit, nor by word, nor by letter as from us, as that the day of Christ is at hand. Let no man deceive you by any means: for that day shall not come, except there come a falling away first, and that man of sin be revealed, the son of perdition; who opposeth and exalteth himself above all that is called God, or that is worshipped; so that he as God sitteth in the temple of God, shewing himself that he is God. Remember ye not, that, when I was yet with you, I told you these things? And now ye know what withholdeth that he might be revealed in his time. For the mystery of iniquity doth already work: only he who now letteth will let, until he be taken out of the way. And then shall that Wicked be revealed, whom the Lord shall consume with the spirit of his mouth, and shall destroy with the brightness of his coming: Even him, whose coming is after the working of Satan with all power and signs and lying wonders, And with all deceivableness of unrighteousness in them that perish; because they received not the love of the truth, that they might be saved. And for this cause God shall send them strong delusion, that they should believe a lie: That they all might be damned who believed not the truth, but had pleasure in unrighteousness. 2 Thessalonians 2:1–12.

> ឥឡូវនេះ យើងខ្ញុំសូមអង្វរដល់បងប្អូន ដោយអាងលើការយាងមកនៃព្រះអម្ចាស់យេស៊ូវគ្រីស្ទរបស់យើង និងដោយអាងលើការប្រមូលផ្តុំយើងទៅឯទ្រង់ ថា សូមកុំឲ្យបងប្អូនត្រូវរញ្ជួយក្នុងចិត្តឆាប់ពេក ឬត្រូវភ័យព្រួយ ដោយវិញ្ញាណណាមួយក្តី ដោយពាក្យណាមួយក្តី ឬដោយសំបុត្រណាមួយដូចជាចេញពីយើងខ្ញុំក្តី ដូចជាថ្ងៃនៃព្រះគ្រីស្ទបានមកដល់ហើយនោះឡើយ។ កុំឲ្យនរណាម្នាក់បញ្ឆោតបងប្អូនដោយវិធីណាមួយឡើយ ដ្បិតថ្ងៃនោះនឹងមិនមកទេ លុះត្រាតែការបោះបង់ចោលមកជាមុនសិន ហើយមនុស្សនៃអំពើបាបនោះត្រូវបានបើកសម្ដែងឡើង គឺជាកូននៃសេចក្ដីវិនាស ដែលប្រឆាំង និងលើកខ្លួនឡើងលើសអ្វីៗទាំងអស់ដែលគេហៅថាព្រះ ឬដែលគេគោរពបូជា ដល់ថ្នាក់វាអង្គុយក្នុងព្រះវិហារនៃព្រះ ដូចជាព្រះ ហើយបង្ហាញខ្លួនថាវាជាព្រះ។ តើបងប្អូនមិនចាំទេឬ ថា កាលខ្ញុំនៅជាមួយបងប្អូន ខ្ញុំបានប្រាប់សេចក្ដីទាំងនេះដល់បងប្អូនហើយ? ហើយឥឡូវនេះ បងប្អូនដឹងហើយនូវអ្វីដែលរារាំងវាទុក ដើម្បីឲ្យវាត្រូវបានបើកសម្ដែងនៅពេលកំណត់របស់វា។ ដ្បិត អាថ៌កំបាំងនៃអំពើទុច្ចរិតកំពុងធ្វើការរួចហើយ គ្រាន់តែអ្នកដែលកំពុងរារាំងឥឡូវនេះ នឹងបន្តរារាំង រហូតទាល់តែត្រូវដកចេញពីផ្លូវ។ ហើយក្រោយមក មនុស្សអាក្រក់នោះនឹងត្រូវបានបើកសម្ដែងឡើង ដែលព្រះអម្ចាស់នឹងបំផ្លាញដោយដង្ហើមនៃព្រះឱស្ឋរបស់ទ្រង់ ហើយនឹងកម្ទេចដោយពន្លឺភ្លឺចែងចាំងនៃការយាងមករបស់ទ្រង់ គឺវានោះឯង ដែលការមករបស់វាស្របតាមការប្រព្រឹត្តិការណ៍របស់សាតាំង ដោយឫទ្ធានុភាពទាំងអស់ ទាំងទីសម្គាល់ និងការអស្ចារ្យក្លែងក្លាយ ហើយដោយការបោកបញ្ឆោតគ្រប់យ៉ាងនៃសេចក្ដីទុច្ចរិត ក្នុងពួកអ្នកដែលកំពុងវិនាស ពីព្រោះពួកគេមិនទទួលយកសេចក្ដីស្រឡាញ់ចំពោះសេចក្ដីពិត ដើម្បីឲ្យពួកគេបានសង្គ្រោះឡើយ។ ហើយដោយហេតុនេះ ព្រះនឹងបញ្ជូនឲ្យពួកគេមានការវង្វេងយ៉ាងខ្លាំង ដើម្បីឲ្យពួកគេជឿសេចក្ដីកុហក ដើម្បីឲ្យពួកគេទាំងអស់ត្រូវទណ្ឌកម្ម គឺពួកដែលមិនបានជឿសេចក្ដីពិត ប៉ុន្តែបានពេញចិត្តក្នុងសេចក្ដីទុច្ចរិត។ ២ ថែស្សាឡូនីច ២៖១–១២។

This passage from Thessalonians has been addressed often in Habakkuk’s Tables, so a brief comment is all we will make at this point. What Sister White calls “Satan’s marvelous act” is Paul’s “the working of Satan with all power and signs and lying wonders.” The deceptive work identified by Sister White and Paul begins at the Sunday law in the United States.

ឃ្លានេះពីក្រុងថេស្សាឡូនិច ត្រូវបានលើកយកមកពិភាក្សាញឹកញាប់ក្នុងតារាងរបស់ហាបាគុក ហេតុនេះហើយ នៅត្រង់នេះ យើងនឹងធ្វើសេចក្ដីអធិប្បាយខ្លីតែប៉ុណ្ណោះ។ អ្វីដែលបងស្រី វ៉ៃត៍ ហៅថា «អំពើដ៏អស្ចារ្យរបស់សាតាំង» នោះ គឺជាអ្វីដែលប៉ុលហៅថា «ការប្រព្រឹត្តការរបស់សាតាំង ដោយអំណាចទាំងអស់ ទីសម្គាល់ និងការអស្ចារ្យក្លែងក្លាយ»។ កិច្ចការបោកបញ្ឆោតដែលបងស្រី វ៉ៃត៍ និងប៉ុលបានកំណត់សម្គាល់នោះ ចាប់ផ្តើមនៅពេលច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យនៅសហរដ្ឋអាមេរិក។

> “By the decree enforcing the institution of the Papacy in violation of the law of God, our nation will disconnect herself fully from righteousness. When Protestantism shall stretch her hand across the gulf to grasp the hand of the Roman power, when she shall reach over the abyss to clasp hands with Spiritualism, when, under the influence of this threefold union, our country shall repudiate every principle of its Constitution as a Protestant and republican government, and shall make provision for the propagation of papal falsehoods and delusions, then we may know that the time has come for the marvelous working of Satan and that the end is near.” Testimonies, volume 5, 451.

> «ដោយព្រះរាជក្រឹត្យមួយដែលបង្ខំឲ្យស្ថាបនាអំណាចសម្តេចប៉ាប ដោយរំលោភលើក្រឹត្យវិន័យរបស់ព្រះ នោះប្រទេសជាតិរបស់យើងនឹងកាត់ផ្តាច់ខ្លួនចេញពីសេចក្តីសុចរិតយ៉ាងពេញលេញ។ នៅពេលដែលសាសនាប្រូតេស្តង់នឹងលាតដៃរបស់នាងឆ្លងកាត់ចន្លោះជ្រៅដើម្បីចាប់ដៃអំណាចរ៉ូម៉ាំង នៅពេលដែលនាងនឹងលូកឆ្លងកាត់ហាវជ្រៅដើម្បីចាប់ដៃជាមួយវិញ្ញាណនិយម នៅពេលដែល ក្រោមឥទ្ធិពលនៃសម្ព័ន្ធភាពបីមុខនេះ ប្រទេសរបស់យើងនឹងបដិសេធគ្រប់គោលការណ៍នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់ខ្លួន ក្នុងនាមជារដ្ឋាភិបាលប្រូតេស្តង់ និងសាធារណរដ្ឋ ហើយនឹងរៀបចំមធ្យោបាយសម្រាប់ការផ្សព្វផ្សាយសេចក្តីមិនពិត និងការបំភាន់របស់សម្តេចប៉ាប នោះយើងអាចដឹងថា ពេលវេលាសម្រាប់ការប្រព្រឹត្តការយ៉ាងអស្ចារ្យរបស់សាតាំងបានមកដល់ហើយ ហើយទីបញ្ចប់ក៏នៅជិតហើយ»។ Testimonies, volume 5, 451.

In this passage of Thessalonians, we are considering, Paul identifies the pope at the end of the world with four different terms. The pope is the “man of sin,” he is the “son of perdition,” he is the “mystery of iniquity” and “that Wicked.” Paul provides a few other characteristics of the pope beyond the four names, for he informs us that the pope, (who was still future to Paul’s day) “would be revealed in his time.”

នៅក្នុងអត្ថបទនៃកណ្ឌថេស្សាឡូនិកនេះ ដែលយើងកំពុងពិចារណា ប៉ុលបានកំណត់អត្តសញ្ញាណសម្តេចប៉ាបនៅចុងបញ្ចប់នៃលោកិយ ដោយប្រើពាក្យសម្គាល់បួនយ៉ាងផ្សេងគ្នា។ សម្តេចប៉ាបគឺជា «មនុស្សនៃបាប» គាត់ជា «កូននៃសេចក្តីវិនាស» គាត់ជា «អាថ៌កំបាំងនៃអំពើទុច្ចរិត» និងជា «មនុស្សអាក្រក់នោះ»។ ប៉ុលបានផ្ដល់លក្ខណៈផ្សេងៗមួយចំនួនទៀតអំពីសម្តេចប៉ាប លើសពីនាមទាំងបួននេះ ដ្បិតលោកបានប្រាប់យើងថា សម្តេចប៉ាប (ដែលនៅតែជាអនាគតសម្រាប់សម័យរបស់ប៉ុល) «នឹងត្រូវបានបើកសម្ដែងក្នុងគ្រារបស់គាត់»។

The pope “would be revealed in his time” and the clearest biblical proof, though by no means the only biblical truth; the clearest biblical truth that the pope of the Roman church is the antichrist of Bible prophecy is established by seven different and direct references in the Bible identifying the “time” that the papacy would dominate the earth, the very “time” mankind calls the Dark Ages. The Bible reveals the pope as the papacy by identifying repeatedly the exact period of “time,” from 538 until 1798, that the papacy would rule the world. Paul said he would be revealed in his time.

ព្រះសង្ឃរាជ «នឹងត្រូវបានបង្ហាញនៅក្នុងសម័យរបស់គាត់» ហើយភស្តុតាងព្រះគម្ពីរដែលច្បាស់បំផុត ទោះបីមិនមែនជាសេចក្តីពិតព្រះគម្ពីរតែមួយគត់ក៏ដោយ—សេចក្តីពិតព្រះគម្ពីរដែលច្បាស់បំផុតថា ព្រះសង្ឃរាជនៃសាសនាចក្ររ៉ូម គឺជាអង់ទីគ្រីស្តនៃទំនាយព្រះគម្ពីរ—ត្រូវបានបញ្ជាក់ឡើងដោយសេចក្ដីយោងខុសៗគ្នា និងដោយផ្ទាល់ចំនួនប្រាំពីរ នៅក្នុងព្រះគម្ពីរ ដែលកំណត់អត្តសញ្ញាណ «សម័យ» ដែលអំណាចព្រះសង្ឃរាជនឹងគ្រប់គ្រងផែនដី គឺជាអំឡុង «សម័យ» ដដែលនោះ ដែលមនុស្សជាតិហៅថា យុគងងឹត។ ព្រះគម្ពីរបង្ហាញព្រះសង្ឃរាជថាជាអំណាចព្រះសង្ឃរាជ ដោយកំណត់សម្គាល់ម្ដងហើយម្ដងទៀតអំពីរយៈកាល «សម័យ» ដ៏ជាក់លាក់ គឺចាប់ពីឆ្នាំ 538 រហូតដល់ឆ្នាំ 1798 ដែលអំណាចព្រះសង្ឃរាជនឹងគ្រប់គ្រងពិភពលោក។ ប៉ូលបាននិយាយថា គាត់នឹងត្រូវបានបង្ហាញនៅក្នុងសម័យរបស់គាត់។

Paul also identifies that it is the pope that “opposeth and exalteth himself above all that is called God, or that is worshipped; so that he as God sitteth in the temple of God, shewing himself that he is God.” Among other things this identifies that the antichrist of Bible prophecy is a religious symbol. He is not a Hitler, or an Alexander the Great. This further narrows the identification of the pope down, for he is not simply a religious tyrant, he is a religious tyrant that professes to be within God’s temple. The antichrist claims to be seated within the Christian church.

ប៉ុល​ក៏​បាន​កំណត់​ផង​ដែរ​ថា សម្តេចប៉ាប​គឺ​ជា​អ្នក​ដែល «ប្រឆាំង ហើយ​លើក​តម្កើង​ខ្លួន​ឡើង​លើស​អស់​ទាំង​អ្វី​ដែល​ហៅ​ថា​ព្រះ ឬ​អ្វី​ដែល​គេ​ថ្វាយ​បង្គំ ដូច្នេះ​គាត់​ក្នុង​នាម​ជា​ព្រះ ក៏​អង្គុយ​នៅ​ក្នុង​ព្រះវិហារ​របស់​ព្រះ ដោយ​បង្ហាញ​ខ្លួន​ថា​គាត់​ជា​ព្រះ»។ ក្នុង​ចំណោម​អ្វី​ផ្សេង​ទៀត ការណ៍​នេះ​បញ្ជាក់​ថា អង់ទីគ្រីស្ទ​នៃ​ទំនាយ​ព្រះគម្ពីរ គឺ​ជា​និមិត្តរូប​ខាង​សាសនា​មួយ។ គាត់​មិន​មែន​ជា​ហ៊ីត្លែរ ឬ​អាឡិចសាន់ឌ័រ​មហារាជ​ទេ។ ការណ៍​នេះ​ក៏​រឹតត្បិត​ការ​កំណត់​អត្តសញ្ញាណ​សម្តេចប៉ាប​ឲ្យ​ច្បាស់​ជាង​មុន​ថែម​ទៀត ដ្បិត​គាត់​មិន​មែន​ត្រឹម​ជា​ជន​ផ្តាច់ការ​ខាង​សាសនា​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ គាត់​ជា​ជន​ផ្តាច់ការ​ខាង​សាសនា​ម្នាក់​ដែល​អះអាង​ថា​ខ្លួន​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ព្រះវិហារ​របស់​ព្រះ។ អង់ទីគ្រីស្ទ​អះអាង​ថា​ខ្លួន​អង្គុយ​នៅ​ក្នុង​ក្រុមជំនុំ​គ្រីស្ទាន។

According to Paul and Daniel, when the pope is in his professed Christian church, he manifests the character of Satan who desired to be seated upon God’s throne and to be exalted above all things. I say Paul and Daniel for most biblical commentators recognize that when Paul demonstrates that one of the characteristics of the pope is that he is a complete narcissist, that Paul was simply quoting from Daniel’s description of the pope in Daniel chapter eleven where Daniel there records:

យោងតាម​ប៉ូល និង​ដានីយ៉ែល នៅ​ពេល​សម្តេច​ប៉ាប​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ព្រះវិហារ​គ្រីស្ទាន​ដែល​លោក​អះអាង​ថា​ជា​របស់​ខ្លួន លោក​បង្ហាញ​អត្តលក្ខណៈ​របស់​សាតាំង ដែល​បាន​ប៉ងប្រាថ្នា​អង្គុយ​លើ​បល្ល័ង្ក​របស់​ព្រះ ហើយ​ត្រូវ​បាន​លើកតម្កើង​ឲ្យ​ខ្ពស់​ជាង​គ្រប់​អ្វី​ទាំង​អស់។ ខ្ញុំ​និយាយ​ថា ប៉ូល និង​ដានីយ៉ែល ពីព្រោះ​អ្នក​អធិប្បាយ​ព្រះគម្ពីរ​ភាគ​ច្រើន​ទទួល​ស្គាល់​ថា នៅ​ពេល​ប៉ូល​បង្ហាញ​ថា លក្ខណៈ​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​លក្ខណៈ​របស់​សម្តេច​ប៉ាប​គឺ​ថា លោក​ជា​អ្នក​ស្រឡាញ់​ខ្លួន​ឯង​យ៉ាង​ពេញលេញ នោះ​ប៉ូល​គ្រាន់​តែ​កំពុង​ដកស្រង់​ពី​សេចក្តី​ពិពណ៌នា​របស់​ដានីយ៉ែល​អំពី​សម្តេច​ប៉ាប​នៅ​ក្នុង​ដានីយ៉ែល​ជំពូក​ទី​ដប់​មួយ ដែល​នៅ​ទី​នោះ​ដានីយ៉ែល​បាន​កត់ត្រា​ថា៖

> “And the king shall do according to his will; and he shall exalt himself, and magnify himself above every god, and shall speak marvellous things against the God of gods, and shall prosper till the indignation be accomplished: for that that is determined shall be done. Daniel 11:36.

> «ហើយ​ស្តេច​នោះ​នឹង​ប្រព្រឹត្ត​តាម​បំណង​របស់​ខ្លួន; ហើយ​គាត់​នឹង​លើក​ខ្លួន​ឯង​ឡើង និង​ធ្វើ​ឲ្យ​ខ្លួន​ឯង​ធំ​លើស​គ្រប់​ទេវតា​ទាំង​អស់ ហើយ​នឹង​និយាយ​ពាក្យ​អស្ចារ្យ​ទាស់​នឹង​ព្រះ​នៃ​ព្រះ​ទាំង​អស់ ហើយ​នឹង​ចម្រើន​រហូត​ដល់​សេចក្ដី​កំហឹង​បាន​សម្រេច; ដ្បិត​អ្វី​ដែល​បាន​កំណត់​ទុក​នោះ នឹង​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​កើត​ឡើង។ ដានីយ៉ែល 11:36.»

When Paul addresses the narcissistic character of the pope, he paraphrases Daniel’s verse and states that it is the pope who “opposeth and exalteth himself above all that is called God, or that is worshipped; so that he as God sitteth in the temple of God, shewing himself that he is God.” The verse in Daniel that identifies the character of the papacy also references the “time” which was designed to “reveal” that the papacy was the antichrist as he identifies that the papacy would “prosper” until the “indignation be accomplished.”

នៅពេលដែលប៉ូលលើកឡើងអំពីចរិតអាត្មានិយមរបស់សម្តេចប៉ាប គាត់បាននិយាយសង្ខេបអត្ថន័យខគម្ពីររបស់ដានីយ៉ែល ហើយថ្លែងថា គឺសម្តេចប៉ាបនោះឯងដែល «ប្រឆាំង ហើយលើកតម្កើងខ្លួនឡើងលើសអ្វីៗទាំងអស់ដែលហៅថាព្រះ ឬដែលគេថ្វាយបង្គំ ដូច្នេះគាត់ដូចជាព្រះ បានអង្គុយនៅក្នុងព្រះវិហាររបស់ព្រះ បង្ហាញខ្លួនថាគាត់ជាព្រះ»។ ខគម្ពីរនៅក្នុងដានីយ៉ែលដែលកំណត់អត្តសញ្ញាណចរិតរបស់អំណាចប៉ាប ក៏យោងដល់ «ពេលវេលា» ដែលត្រូវបានរៀបចំឡើងដើម្បី «បើកសម្ដែង» ថា អំណាចប៉ាបគឺជាមេប្រឆាំងព្រះគ្រីស្ទ ដោយគាត់បញ្ជាក់ថា អំណាចប៉ាបនឹង «ចម្រើនឡើង» រហូតដល់ «សេចក្តីក្រោធត្រូវបានបញ្ចប់»។

The “indignation” ended in 1798, so Daniel in the verse (though this is not one of the seven direct places in the books of Daniel and Revelation where the 1260-year history is mentioned), does however directly identify the papal power and marks that it received “a deadly wound,” as John calls it, in 1798. Thus, the verse identifies the end of the period of papal rule, though not identifying the duration of the rule.

“សេចក្តីព្រះពិរោធ” បានបញ្ចប់នៅឆ្នាំ 1798 ដូច្នេះ ដានីយ៉ែលក្នុងខនេះ (ទោះបីជានេះមិនមែនជាកន្លែងផ្ទាល់មួយក្នុងចំណោមកន្លែងទាំងប្រាំពីរនៅក្នុងសៀវភៅដានីយ៉ែល និងវិវរណៈ ដែលប្រវត្តិសាស្ត្ររយៈពេល 1260 ឆ្នាំត្រូវបានរំលឹកឡើងក៏ដោយ) ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ បានកំណត់អត្តសញ្ញាណអំណាចប៉ាបដោយផ្ទាល់ ហើយសម្គាល់ថា វាបានទទួល “របួសស្លាប់” មួយ ដូចដែលយ៉ូហានហៅវា នៅឆ្នាំ 1798។ ដូច្នេះ ខនេះបានកំណត់ចុងបញ្ចប់នៃរយៈពេលនៃការគ្រប់គ្រងរបស់ប៉ាប ទោះបីជាមិនបានកំណត់រយៈពេលនៃការគ្រប់គ្រងនោះក៏ដោយ។

In the passage, Paul also identifies a power that would restrain the papacy from taking control of the world in 538, when he stated that the Thessalonians who he was writing to already knew this particular truth. He raised the question, “Remember ye not, that, when I was yet with you, I told you these things?” He reminds them that they already knew “what withholdeth” (meaning restrains) the papacy until he would “be revealed in his time.” The power that preceded and prevented the papacy from taking control of the world was the power in control of the world when Paul wrote the letter. It was pagan Rome. Paul wrote that pagan Rome would be “taken out of the way” in order for the papacy to take control of the world.

នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នោះ ប៉ុល​ក៏​បាន​កំណត់​អត្តសញ្ញាណ​អំណាច​មួយ ដែល​នឹង​ទប់ស្កាត់​មិន​ឲ្យ​សម្តេចប៉ាប​កាន់កាប់​ពិភពលោក​នៅ​ឆ្នាំ 538 ដែរ ខណៈ​ដែល​គាត់​បាន​ថ្លែង​ថា ពួក​ថែស្សាឡូនិច​ដែល​គាត់​កំពុង​សរសេរ​ទៅ​កាន់​នោះ បាន​ដឹង​សេចក្ដី​ពិត​ពិសេស​នេះ​រួច​ហើយ។ គាត់​បាន​លើក​សំណួរ​ថា «តើ​អ្នក​រាល់​គ្នា​មិន​ចាំ​ទេ​ឬ ថា កាល​ដែល​ខ្ញុំ​នៅ​ជា​មួយ​អ្នក​រាល់​គ្នា ខ្ញុំ​បាន​ប្រាប់​អ្នក​រាល់​គ្នា​អំពី​ការ​ទាំង​នេះ?» គាត់​រំឭក​ពួកគេ​ថា ពួកគេ​បាន​ដឹង​រួច​ហើយ​អំពី «អ្វី​ដែល​កំពុង​ទប់​ឃាត់» (មាន​ន័យ​ថា រារាំង) សម្តេចប៉ាប រហូត​ដល់​វា «ត្រូវ​បាន​បង្ហាញ​នៅ​ក្នុង​ពេល​វេលា​របស់​វា»។ អំណាច​ដែល​មាន​មុន ហើយ​បាន​រារាំង​មិន​ឲ្យ​សម្តេចប៉ាប​កាន់កាប់​ពិភពលោក គឺ​ជា​អំណាច​ដែល​កំពុង​គ្រប់គ្រង​ពិភពលោក​នៅ​ពេល​ប៉ុល​សរសេរ​សំបុត្រ​នោះ។ នោះ​គឺ​ជា​រ៉ូម​ពហុទេវនិយម។ ប៉ុល​បាន​សរសេរ​ថា រ៉ូម​ពហុទេវនិយម​នឹង «ត្រូវ​បាន​ដក​ចេញ​ពី​ផ្លូវ» ដើម្បី​ឲ្យ​សម្តេចប៉ាប​អាច​កាន់កាប់​ពិភពលោក​បាន។

It was this understanding that led William Miller to recognize that the power symbolized as “the daily” in the book of Daniel was pagan Rome. Adventism acknowledges that the structure, and therefore all of William Miller’s prophetic understandings, were based upon his understanding of the books of Daniel and Revelation and that those two books address the two desolating powers of pagan Rome and papal Rome. In the passage in Thessalonians Miller, already knowing (as every Protestant knew in his day, that the pope was the antichrist); when he recognized that pagan Rome was the historical power that preceded the papal rule, and that Paul had stated that pagan Rome was to be taken away in advance of the papacy ascending to the throne of the earth, he then connected this with the book of Daniel and “the daily,” where it references three times that the daily had to be “taken away” before the papacy took control of the world. Paul’s testimony allowed Miller to see that pagan Rome was Daniel’s “daily,” and thereafter he could recognize that Daniel’s two desolating powers were pagan and papal Rome. This truth represents the foundation of the Millerite movement. Adventism most certainly rejects the work of Miller today, but they still understand that this overview of Miller’s development of understanding of “the daily” in Daniel proves that the power that Paul says “withholds” the rise of the papal power until it was removed was pagan Rome, is the correct analysis of Miller’s thinking on these subjects.

ការយល់ដឹងនេះហើយ ដែលបាននាំឲ្យ William Miller ទទួលស្គាល់ថា អំណាចដែលត្រូវបានតំណាងដោយ “the daily” នៅក្នុងសៀវភៅដានីយ៉ែល គឺជារ៉ូមបែបបូជានិយម។ Adventism ទទួលស្គាល់ថា រចនាសម្ព័ន្ធ ហើយដោយហេតុនោះ ការយល់ដឹងទំនាយទាំងអស់របស់ William Miller គឺបានស្ថិតលើមូលដ្ឋាននៃការយល់ដឹងរបស់គាត់អំពីសៀវភៅដានីយ៉ែល និងវិវរណៈ ហើយថា សៀវភៅទាំងពីរនោះបាននិយាយអំពីអំណាចបំផ្លាញស្ងាត់ជ្រងំពីរ គឺរ៉ូមបែបបូជានិយម និងរ៉ូមសម្តេចប៉ាប។ នៅក្នុងវគ្គបទក្នុងសំបុត្រទៅកាន់ថេស្សាឡូនីច Miller ដែលបានដឹងរួចហើយ (ដូចដែលពួកប្រូតេស្តង់គ្រប់រូបនៅសម័យរបស់គាត់បានដឹងថា សម្តេចប៉ាបគឺជាមេប្រឆាំងព្រះគ្រីស្ទ) ថា ពេលដែលគាត់បានទទួលស្គាល់ថា រ៉ូមបែបបូជានិយមគឺជាអំណាចប្រវត្តិសាស្ត្រដែលមានមុនការគ្រប់គ្រងរបស់សម្តេចប៉ាប ហើយថា ប៉ុលបានថ្លែងថា រ៉ូមបែបបូជានិយមត្រូវតែ “ដកចេញ” ជាមុន មុនពេលអំណាចសម្តេចប៉ាបឡើងកាន់បល្ល័ង្កនៃផែនដី នោះគាត់ក៏បានភ្ជាប់ការនេះជាមួយនឹងសៀវភៅដានីយ៉ែល និង “the daily” ដែលនៅទីនោះមានការយោងបីដងថា the daily ត្រូវតែ “ដកចេញ” មុនពេលអំណាចសម្តេចប៉ាបគ្រប់គ្រងពិភពលោក។ សក្ខីភាពរបស់ប៉ុលបានអនុញ្ញាតឲ្យ Miller ឃើញថា រ៉ូមបែបបូជានិយមគឺជា “the daily” របស់ដានីយ៉ែល ហើយបន្ទាប់ពីនោះមក គាត់អាចទទួលស្គាល់ថា អំណាចបំផ្លាញស្ងាត់ជ្រងំពីររបស់ដានីយ៉ែល គឺរ៉ូមបែបបូជានិយម និងរ៉ូមសម្តេចប៉ាប។ សេចក្តីពិតនេះតំណាងឲ្យគ្រឹះនៃចលនា Millerite។ ជាក់ច្បាស់ណាស់ Adventism បដិសេធកិច្ចការរបស់ Miller នៅសព្វថ្ងៃនេះ ប៉ុន្តែពួកគេនៅតែយល់ថា ទិដ្ឋភាពទូទៅនៃការអភិវឌ្ឍការយល់ដឹងរបស់ Miller អំពី “the daily” ក្នុងដានីយ៉ែលនេះ បង្ហាញថា អំណាចដែលប៉ុលបាននិយាយថា “រារាំង” ការកើតឡើងនៃអំណាចសម្តេចប៉ាប រហូតដល់វាត្រូវបានដកចេញ នោះគឺរ៉ូមបែបបូជានិយម ហើយនេះគឺជាការវិភាគត្រឹមត្រូវអំពីគំនិតរបស់ Miller លើប្រធានបទទាំងនេះ។

With the truth of “the daily” in the book of Daniel being a symbol of pagan Rome that preceded the kingdom of papal Rome which Daniel had represented as the abomination of desolation, Miller could then recognize the prophetic times associated with the kingdoms of Bible prophecy, and as his mind was opened up to these insights he assembled a series of truths that represent the foundations of Adventism. Those truths became enshrined on the two tables of the 1843 and 1850 pioneer charts. Those truths are the foundation of Adventism and they were based upon the recognition of “time.” The history of when the foundations were put in place is a primary discussion on Habakkuk’s Tables.

ដោយសារសេចក្តីពិតអំពី «​ការប្រចាំថ្ងៃ​» ក្នុងគម្ពីរដានីយ៉ែល ជានិមិត្តសញ្ញានៃរ៉ូមមិនគោរពព្រះ ដែលបានមកមុននគររ៉ូមសម្តេចសង្ឃប៉ាប ដែលដានីយ៉ែលបានតំណាងថាជា អំពើស្អប់ខ្ពើមនៃការបំផ្លិចបំផ្លាញ នោះ Miller ក៏អាចស្គាល់ពេលវេលាព្យាករណ៍ដែលទាក់ទងនឹងនគរនានានៃព្យាករណ៍ព្រះគម្ពីរ ហើយនៅពេលគំនិតរបស់គាត់ត្រូវបានបើកចំហចំពោះការយល់ឃើញទាំងនេះ គាត់បានប្រមូលផ្ដុំសេចក្តីពិតជាច្រើនដែលតំណាងឲ្យមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃអាដវេនទីសម៍។ សេចក្តីពិតទាំងនោះត្រូវបានចារឹកទុកលើតារាងទាំងពីរនៃផែនទីអ្នកត្រួសត្រាយឆ្នាំ 1843 និង 1850។ សេចក្តីពិតទាំងនោះជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃអាដវេនទីសម៍ ហើយវាត្រូវបានស្ថាបនាឡើងលើការទទួលស្គាល់អំពី «​ពេលវេលា​»។ ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃពេលដែលមូលដ្ឋានគ្រឹះទាំងនោះត្រូវបានដាក់ស្ថាបនាឡើង គឺជាប្រធានបទសំខាន់មួយនៅក្នុង តារាងរបស់ហាបាគុក។

What is not pointed out in Habakkuk’s Tables is that the foundations that were based upon time produced a structure that provides the view necessary for the final generation to recognize that there were truths that were represented as the foundations. There was a first truth that was the very first stone placed in the foundation, but “the daily” in the book of Daniel was not Miller’s first truth. The truth that would become the first stone in the foundation that Miller was raised up to build was “the seven times” of Leviticus twenty-six, but without the truth of “the daily,” Miller would not have recognized the structure of prophecy he needed to recognize in order to present the first angel’s message. His structure was placing prophecy in the perspective of two desolating powers. Miller was addressing the dragon (pagan Rome) and the beast (the papacy). The third angel addresses the dragon (United Nations), the beast (the papacy), and the false prophet (the United States).

អ្វីដែលមិនត្រូវបានបង្ហាញនៅក្នុង តារាង របស់ ហាបាគុក គឺថា មូលដ្ឋានទាំងឡាយដែលបានស្ថិតលើពេលវេលា បានបង្កើតរចនាសម្ព័ន្ធមួយ ដែលផ្តល់ទស្សនៈចាំបាច់សម្រាប់ជំនាន់ចុងក្រោយ ឲ្យអាចស្គាល់ថា មានសេចក្តីពិតទាំងឡាយដែលត្រូវបានតំណាងជាមូលដ្ឋាន។ មានសេចក្តីពិតដំបូងមួយ ដែលជាថ្មដំបូងបំផុតដាក់នៅក្នុងមូលដ្ឋាន ប៉ុន្តែ «ការប្រចាំថ្ងៃ» នៅក្នុងព្រះគម្ពីរ ដានីយ៉ែល មិនមែនជាសេចក្តីពិតដំបូងរបស់ Miller ទេ។ សេចក្តីពិតដែលនឹងក្លាយជាថ្មដំបូងនៅក្នុងមូលដ្ឋាន ដែល Miller ត្រូវបានលើកឡើងឲ្យសាងសង់ នោះគឺ «ប្រាំពីរដង» នៃ លេវីវិន័យ ជំពូក ២៦ ប៉ុន្តែ បើគ្មានសេចក្តីពិតអំពី «ការប្រចាំថ្ងៃ» ទេ Miller នឹងមិនអាចស្គាល់រចនាសម្ព័ន្ធនៃពាក្យទំនាយ ដែលគាត់ត្រូវស្គាល់ ដើម្បីប្រកាសសាររបស់ទេវតាទីមួយបានឡើយ។ រចនាសម្ព័ន្ធរបស់គាត់ គឺការដាក់ពាក្យទំនាយក្នុងទស្សនវិស័យនៃអំណាចបំផ្លាញសាបសូន្យពីរ។ Miller កំពុងនិយាយអំពីនាគ (រ៉ូមបាកាន) និងសត្វសាហាវ (សាសនាបាប៉ាស៊ី)។ ទេវតាទីបី និយាយអំពីនាគ (អង្គការសហប្រជាជាតិ) សត្វសាហាវ (សាសនាបាប៉ាស៊ី) និងហោរាក្លែងក្លាយ (សហរដ្ឋអាមេរិក)។

If a person accepts all, not some, but all the time prophecies set forth by the Millerites on the two sacred pioneer charts, that person would need to investigate those truths personally. How could you accept them, if you had never inspected them? If those persons investigating the foundational truths make those truths their personal responsibility to test, and thereafter accepts all those truths, then they have built upon the Rock and not the sand.

បើមនុស្សម្នាក់​ទទួលយកព្យាករណ៍អំពីពេលវេលា​ទាំងអស់ មិនមែនខ្លះៗទេ ប៉ុន្តែទាំងអស់ ដែលពួក​មីល្លឺរ៉ាយ​បានដាក់បង្ហាញ​នៅលើគំនូសតាង​បរិសុទ្ធ​ពីររបស់​អ្នកត្រួសត្រាយ នោះមនុស្សនោះ​ត្រូវតែស៊ើបអង្កេត​សេចក្តីពិត​ទាំងនោះ​ដោយផ្ទាល់ខ្លួន។ តើអាច​ទទួលយក​វា​បាន​ដូចម្តេច បើ​អ្នក​មិនដែល​បានពិនិត្យ​វា​សោះ? បើ​អ្នកទាំងនោះ​ដែល​កំពុងស៊ើបអង្កេត​សេចក្តីពិត​មូលដ្ឋាន ធ្វើឲ្យ​សេចក្តីពិត​ទាំងនោះ​ក្លាយជា​កាតព្វកិច្ច​ផ្ទាល់ខ្លួន​របស់ខ្លួន​ក្នុងការសាកល្បង ហើយ​បន្ទាប់មក​ទទួលយក​សេចក្តីពិត​ទាំងអស់​នោះ នោះ​ពួកគេ​បានសាងសង់​លើ​ថ្មដា មិនមែន​លើ​ខ្សាច់​ទេ។

> “Let those who stand as God’s watchmen on the walls of Zion be men who can see the dangers before the people,—men who can distinguish between truth and error, righteousness and unrighteousness.

> «សូម​ឲ្យ​អ្នក​ដែល​ឈរ​ជា​អ្នកយាម​របស់​ព្រះ​នៅ​លើ​កំពែង​ស៊ីយ៉ូន ជា​មនុស្ស​ដែល​អាច​មើល​ឃើញ​គ្រោះថ្នាក់​មុន​ប្រជាជន—ជា​មនុស្ស​ដែល​អាច​បែងចែក​រវាង​សេចក្តីពិត និង​កំហុស រវាង​សេចក្តី​សុចរិត និង​អំពើ​អសុចរិត។»

> “The warning has come: Nothing is to be allowed to come in that will disturb the foundation of the faith upon which we have been building ever since the message came in 1842, 1843, and 1844. I was in this message, and ever since I have been standing before the world, true to the light that God has given us. We do not propose to take our feet off the platform on which they were placed as day by day we sought the Lord with earnest prayer, seeking for light. Do you think that I could give up the light that God has given me? It is to be as the Rock of Ages. It has been guiding me ever since it was given.” Review and Herald, April 14, 1903.

> មានសេចក្ដីព្រមានមកហើយថា៖ មិនត្រូវអនុញ្ញាតឲ្យអ្វីមួយណាចូលមក ដែលនឹងរំខានដល់មូលដ្ឋាននៃសេចក្ដីជំនឿ ដែលលើមូលដ្ឋាននោះយើងបានកសាងមកតាំងពីសារនោះបានមកដល់ក្នុងឆ្នាំ 1842, 1843, និង 1844។ ខ្ញុំបានស្ថិតនៅក្នុងសារនេះ ហើយតាំងពីពេលនោះមក ខ្ញុំបានឈរនៅចំពោះមុខពិភពលោក ដោយស្មោះត្រង់ចំពោះពន្លឺដែលព្រះបានប្រទានដល់យើង។ យើងមិនមានបំណងដកជើងរបស់យើងចេញពីវេទិកាដែលជើងទាំងនោះត្រូវបានដាក់លើនោះឡើយ ខណៈដែលរាល់ថ្ងៃយើងបានស្វែងរកព្រះអម្ចាស់ដោយសេចក្ដីអធិស្ឋានដ៏មុតមាំ ដោយស្វែងរកពន្លឺ។ តើអ្នកគិតថា ខ្ញុំអាចលះបង់ពន្លឺដែលព្រះបានប្រទានឲ្យខ្ញុំបានឬ? ពន្លឺនោះត្រូវតែដូចជា ថ្មដារ​នៃ​គ្រប់យುಗ។ វាបាននាំផ្លូវខ្ញុំតាំងពីពេលដែលវាត្រូវបានប្រទានមក។” Review and Herald, April 14, 1903.

In order for those who would hear to analyze the time prophecies of the Millerite history it requires the action of looking at the historical periods that are represented by the time prophecies. This represents the work of illustrating events upon a time line. When a student of prophecy has reached the level of investigation where he considers these prophetic periods, identified by the Millerites from the Bible and thereafter supported by the historical record, he will be in a position to recognize that the history at the beginning of the time prophecy symbolically typifies the history at the end of that same prophecy. With that vantage point the student should learn that history is repeated. With that understanding in place He should also see that Jesus illustrates the end with the beginning.

ដើម្បីឲ្យអស់អ្នកដែលនឹងស្តាប់អាចវិភាគពាក្យទំនាយអំពីកាលវេលានៃប្រវត្តិសាស្ត្រ​មីឡឺរ៉ាយត៍បាន នោះត្រូវការសកម្មភាពនៃការមើលទៅលើសម័យប្រវត្តិសាស្ត្រដែលត្រូវបានតំណាងដោយពាក្យទំនាយអំពីកាលវេលា។ នេះតំណាងឲ្យកិច្ចការនៃការបង្ហាញព្រឹត្តិការណ៍នៅលើបន្ទាត់ពេលវេលា។ នៅពេលសិស្សនៃពាក្យទំនាយម្នាក់បានឈានដល់កម្រិតនៃការស្រាវជ្រាវដែលគាត់ពិចារណាសម័យទំនាយទាំងនេះ ដែលត្រូវបានកំណត់អត្តសញ្ញាណដោយពួក​មីឡឺរ៉ាយត៍ពីព្រះគម្ពីរ ហើយបន្ទាប់មកត្រូវបានគាំទ្រដោយកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រ នោះគាត់នឹងស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពមួយដែលអាចទទួលស្គាល់បានថា ប្រវត្តិសាស្ត្រនៅដើមនៃពាក្យទំនាយអំពីកាលវេលា តាមនិមិត្តសញ្ញា គឺជាគំរូនៃប្រវត្តិសាស្ត្រនៅចុងបញ្ចប់នៃពាក្យទំនាយដដែលនោះ។ ដោយមានចំណុចឈរមើលបែបនោះ សិស្សគួរតែរៀនថា ប្រវត្តិសាស្ត្រត្រូវបានធ្វើម្តងទៀត។ ដោយមានការយល់ដឹងនោះតាំងនៅរួចហើយ គាត់ក៏គួរតែឃើញផងដែរថា ព្រះយេស៊ូវបង្ហាញចុងបញ្ចប់ដោយដើមកំណើត។

And from the prophetic line of prophecy that portrays the end of the world as the “building of a temple,” the student should know that there is a final capstone that is placed upon the temple that is built upon the foundation. He should come to see that the temple foundation that Miller was used to bring to light (which represents Jesus Christ, for there is no other foundation that can be laid than Jesus Christ), was a foundation built upon prophetic time. Because Jesus illustrates the end with the beginning the student should also see that the capstone, the final stone on the temple—must parallel the foundation. The foundation of the temple for Miller was prophetic time, but the foundation was none-the-less Jesus Christ.

ហើយពីខ្សែព្យាករណ៍នៃទំនាយដែលបង្ហាញចុងបញ្ចប់នៃលោកិយថាជា «ការសាងសង់ព្រះវិហារ» នោះ សិស្សគួរតែដឹងថា មានថ្មកំពូលចុងក្រោយមួយ ដែលត្រូវបានដាក់លើព្រះវិហារដែលបានសង់ឡើងលើគ្រឹះ។ គាត់គួរតែមកដល់ការយល់ឃើញថា គ្រឹះព្រះវិហារដែល Miller ត្រូវបានប្រើឲ្យនាំមកបង្ហាញឲ្យឃើញ (ដែលតំណាងឲ្យព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទ ដ្បិតគ្មានគ្រឹះណាផ្សេងទៀតដែលអាចដាក់បានក្រៅពីព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទឡើយ) គឺជាគ្រឹះដែលបានសង់ឡើងលើពេលវេលាព្យាករណ៍។ ពីព្រោះព្រះយេស៊ូវបង្ហាញចុងបញ្ចប់ដោយចាប់ផ្ដើមពីដើមកំណើត សិស្សក៏គួរមើលឃើញដែរថា ថ្មកំពូល គឺថ្មចុងក្រោយលើព្រះវិហារ—ត្រូវតែស្របគ្នានឹងគ្រឹះ។ សម្រាប់ Miller គ្រឹះនៃព្រះវិហារគឺជាពេលវេលាព្យាករណ៍ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ គ្រឹះនោះគឺជាព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទ។

> According to the grace of God which is given unto me, as a wise masterbuilder, I have laid the foundation, and another buildeth thereon. But let every man take heed how he buildeth thereupon. For other foundation can no man lay than that is laid, which is Jesus Christ. 1 Corinthians 3:10, 11.

> តាម​ព្រះគុណ​របស់​ព្រះ ដែល​បាន​ប្រទាន​មក​ខ្ញុំ នោះ​ខ្ញុំ​ដូច​ជា​ជាង​សំណង់​ដ៏​មាន​ប្រាជ្ញា​ម្នាក់ បាន​ដាក់​គ្រឹះ​រួច​ហើយ ហើយ​មាន​អ្នក​ផ្សេង​សង់​បន្ថែម​លើ​គ្រឹះ​នោះ។ ប៉ុន្តែ សូម​ឲ្យ​មនុស្ស​គ្រប់​រូប​ប្រយ័ត្ន​ថា ខ្លួន​សង់​លើ​គ្រឹះ​នោះ​ដូច​ម្តេច។ ដ្បិត គ្មាន​អ្នក​ណា​អាច​ដាក់​គ្រឹះ​ផ្សេង​ទៀត ក្រៅ​ពី​គ្រឹះ​ដែល​បាន​ដាក់​រួច​ហើយ​នោះ​ទេ គឺ​ជា​ព្រះយេស៊ូវ​គ្រីស្ទ។ ១ កូរិនថូស ៣:១០, ១១។

Paul is identifying his work as the erecting of a temple of which he laid the foundation or beginning. He was the apostle to the Gentiles and he was used to lay the foundation of the Christian church. In the same passage Paul also identifies that our bodies are the temple of the Holy Spirit. There is also the temple of Solomon and the sanctuary from the wilderness that all have foundations that are all represented as Jesus Christ. The foundation that Miller was used to erect was the temple of Adventism, and the foundation of that temple is most certainly Jesus Christ, but it is more specifically the temple that is erected with materials that are spiritual and prophetic.

ប៉ុល​កំពុង​កំណត់​អត្តសញ្ញាណ​កិច្ចការ​របស់​គាត់​ថា​ជា​ការ​ស្ថាបនា​ព្រះវិហារ​មួយ ដែល​ក្នុង​នោះ​គាត់​បាន​ដាក់​គ្រឹះ ឬ​ការ​ចាប់ផ្តើម។ គាត់​ជា​សាវក​ទៅ​កាន់​សាសន៍​ដទៃ ហើយ​គាត់​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ដើម្បី​ដាក់​គ្រឹះ​នៃ​ក្រុមជំនុំ​គ្រីស្ទបរិស័ទ។ ក្នុង​អត្ថបទ​ដដែល​នោះ ប៉ុល​ក៏​កំណត់​អត្តសញ្ញាណ​ផង​ដែរ​ថា រូបកាយ​របស់​យើង​ជា​ព្រះវិហារ​នៃ​ព្រះវិញ្ញាណ​បរិសុទ្ធ។ ក៏​មាន​ព្រះវិហារ​របស់​សាឡូម៉ូន និង​រោង​បរិសុទ្ធ​ពី​ទី​រហោស្ថាន​ផង​ដែរ ដែល​ទាំង​អស់​មាន​គ្រឹះ ហើយ​គ្រឹះ​ទាំង​អស់​នោះ​ត្រូវ​បាន​តំណាង​ដោយ​ព្រះយេស៊ូវ​គ្រីស្ទ។ គ្រឹះ​ដែល​មីល្ល័រ​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ឲ្យ​ស្ថាបនា​ឡើង គឺ​ជា​ព្រះវិហារ​នៃ​អាដវេនទីស៊ីម ហើយ​គ្រឹះ​នៃ​ព្រះវិហារ​នោះ​ពិត​ប្រាកដ​ណាស់​គឺ​ជា​ព្រះយេស៊ូវ​គ្រីស្ទ ប៉ុន្តែ​ច្បាស់​ជាក់លាក់​ជាង​នេះ​ទៅ​ទៀត វា​ជា​ព្រះវិហារ​ដែល​ត្រូវ​បាន​ស្ថាបនា​ឡើង​ដោយ​សម្ភារៈ​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​ខាង​វិញ្ញាណ និង​ខាង​ព្យាករណ៍។

The capstone therefore must also be Jesus Christ, but the capstone must also include a premier prophetic rule, for Miller was given a set of rules which contains the premier rule of the Millerites which was the “year-for-a-day” principle. Without that rule, there is no recognition of time prophecy and there is therefore no foundation. There must be a counterpart at the end that represents Jesus Christ (the Foundation) that is a premier rule within a set of rules that establishes the Revelation of Jesus Christ. The rule is of course the rule of “first mention”, representing the attribute of Christ’s character that identifies the end from the beginning.

ដោយហេតុនេះ ថ្មកំពូលក៏ត្រូវតែជាព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទផងដែរ ប៉ុន្តែ ថ្មកំពូលក៏ត្រូវតែរួមបញ្ចូលនូវក្បួនទំនាយដ៏សំខាន់បំផុតមួយផងដែរ ពីព្រោះ លោក Miller ត្រូវបានប្រទានឲ្យនូវសំណុំក្បួនមួយ ដែលមានក្បួនសំខាន់បំផុតរបស់ពួក Millerites គឺគោលការណ៍ «មួយឆ្នាំស្មើមួយថ្ងៃ»។ បើគ្មានក្បួននោះទេ នោះគ្មានការទទួលស្គាល់ទំនាយអំពីពេលវេលាឡើយ ហើយដោយហេតុនេះ ក៏គ្មានគ្រឹះដែរ។ នៅចុងបញ្ចប់ ត្រូវតែមានសមភាគីមួយដែលតំណាងឲ្យព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទ (គ្រឹះ) ដែលជាក្បួនដ៏សំខាន់បំផុតមួយនៅក្នុងសំណុំក្បួន ដែលបង្កើតការវិវរណៈនៃព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទ។ ជាក់ស្តែង ក្បួននោះគឺជាក្បួននៃ «ការរៀបរាប់ជាលើកដំបូង» ដែលតំណាងឲ្យលក្ខណៈមួយនៃព្រះអង្គសម្បត្តិនៃព្រះគ្រីស្ទ ដែលសម្គាល់ចុងបញ្ចប់ពីដើមកំណើត។

In 2 Thessalonians those who received not the love of the truth that they might be saved, rejected the truth as represented by the Greek word that is derived from the Hebrew word created by three letters which is translated as “truth” in the Old Testament. The group that receives the strong delusion, because they believed a lie, refused to return to the old paths, the foundations of Adventism as represented upon the two sacred charts. So, in the passage we have been considering for some time now states:

នៅ​ក្នុង​សំបុត្រ ២ ថែស្សាឡូនិក អ្នក​ទាំងឡាយ​ដែល​មិន​បាន​ទទួល​សេចក្ដី​ស្រឡាញ់​ចំពោះ​សេចក្ដី​ពិត ដើម្បី​ឲ្យ​ពួក​គេ​បាន​សង្គ្រោះ បាន​បដិសេធ​សេចក្ដី​ពិត ដូច​ដែល​ត្រូវ​បាន​តំណាង​ដោយ​ពាក្យ​ក្រិក​មួយ ដែល​មាន​ដើម​កំណើត​ពី​ពាក្យ​ហេព្រើរ​ដែល​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​អក្សរ​បី ត្រូវ​បាន​បកប្រែ​ថា «សេចក្ដី​ពិត» នៅ​ក្នុង​ព្រះគម្ពីរ​សញ្ញា​ចាស់។ ក្រុម​ដែល​ទទួល​ការ​វង្វេង​ដ៏​ខ្លាំង ពីព្រោះ​ពួក​គេ​ជឿ​ការ​កុហក បាន​បដិសេធ​មិន​ព្រម​វិល​ត្រឡប់​ទៅ​កាន់​ផ្លូវ​បុរាណ​ទាំងឡាយ គឺ​ជា​មូលដ្ឋាន​គ្រឹះ​នៃ​អាដវេនទីស៊ឹម ដូច​ដែល​បាន​តំណាង​នៅ​លើ​ផ្ទាំង​គំនូរ​ពិសិដ្ឋ​ទាំង​ពីរ។ ដូច្នេះ នៅ​ក្នុង​បទគម្ពីរ​ដែល​យើង​បាន​និង​កំពុង​ពិចារណា​អស់​មួយ​រយៈ​មក​ហើយ​នេះ បាន​ចែង​ថា៖

> “The mighty angel who instructed John was no less a personage than Jesus Christ. Setting His right foot on the sea, and His left upon the dry land, shows the part which He is acting in the closing scenes of the great controversy with Satan. This position denotes His supreme power and authority over the whole earth. The controversy had waxed stronger and more determined from age to age, and will continue to do so, to the concluding scenes when the masterly working of the powers of darkness shall reach their height. Satan, united with evil men, will deceive the whole world and the churches who receive not the love of the truth. But the mighty angel demands attention. He cries with a loud voice. He is to show the power and authority of His voice to those who have united with Satan to oppose the truth.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 971.

> «ទេវតាដ៏មានឫទ្ធានុភាព ដែលបានបង្រៀនយ៉ូហាន មិនមែនជាបុគ្គលណាផ្សេងក្រៅពីព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទទេ។ ការដាក់ទ្រង់ព្រះបាទស្ដាំលើសមុទ្រ ហើយព្រះបាទឆ្វេងលើដីគោក បង្ហាញពីផ្នែកដែលទ្រង់កំពុងអនុវត្តនៅក្នុងឆាកចុងក្រោយនៃការតស៊ូដ៏ធំជាមួយសាតាំង។ ទីតាំងនេះបញ្ជាក់ពីឫទ្ធានុភាព និងសិទ្ធិអំណាចដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតរបស់ទ្រង់លើផែនដីទាំងមូល។ ការតស៊ូនេះបានកាន់តែខ្លាំងឡើង និងកាន់តែដាច់ខាតឡើងពីសម័យមួយទៅសម័យមួយ ហើយនឹងបន្តដូច្នេះរហូតដល់ឆាកបញ្ចប់ នៅពេលដែលសកម្មភាពដ៏ចំណានរបស់អំណាចនៃសេចក្ដីងងឹតឈានដល់កំពូលរបស់វា។ សាតាំង ដែលរួមដៃជាមួយមនុស្សអាក្រក់ នឹងបោកបញ្ឆោតពិភពលោកទាំងមូល និងពួកជំនុំទាំងឡាយដែលមិនទទួលសេចក្ដីស្រឡាញ់នៃសេចក្ដីពិត។ ប៉ុន្តែ ទេវតាដ៏មានឫទ្ធានុភាពនោះទាមទារឲ្យគេយកចិត្តទុកដាក់។ ទ្រង់ស្រែកដោយសំឡេងខ្លាំង។ ទ្រង់នឹងបង្ហាញឫទ្ធានុភាព និងសិទ្ធិអំណាចនៃសំឡេងរបស់ទ្រង់ ដល់អស់អ្នកដែលបានរួមខ្លួនជាមួយសាតាំង ដើម្បីប្រឆាំងនឹងសេចក្ដីពិត»។ The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 971.

In this previous passage “the churches who received not the love of the truth” are Daniel’s and Matthew’s wicked and foolish virgins that Amos 8:12 identifies will begin to search for God’s final warning message when it is too late. It is too late, because they believed a lie concerning the foundations of Adventism. Adventism first began to imbibe in that lie in 1863, and from then on it was simply downhill all the way.

នៅក្នុងអត្ថបទមុននេះ «ពួកក្រុមជំនុំដែលមិនបានទទួលសេចក្តីស្រឡាញ់នៃសេចក្តីពិត» គឺជាពួកព្រហ្មចារីអាក្រក់ និងឥតប្រាជ្ញារបស់ដានីយ៉ែល និងម៉ាថាយ ដែល អាម៉ុស 8:12 បានកំណត់ថា នឹងចាប់ផ្តើមស្វែងរកសារព្រមានចុងក្រោយរបស់ព្រះ នៅពេលដែលវាយឺតពេលហើយ។ វាយឺតពេលហើយ ពីព្រោះពួកគេបានជឿលើសេចក្តីកុហកមួយទាក់ទងនឹងមូលដ្ឋានគ្រឹះរបស់អាតវេនទីស៊ឹម។ អាតវេនទីស៊ឹមបានចាប់ផ្តើមផឹកយកសេចក្តីកុហកនោះជាលើកដំបូងនៅឆ្នាំ 1863 ហើយចាប់តាំងពីពេលនោះមក វាក៏មានតែធ្លាក់ចុះទៅជានិច្ចរហូតមក។

What I am about to write is totally subjective I suppose, but what new prophetic light was introduced into Adventism since 1863? Ellen White says of Jones and Waggoners’ 1888 message, that it was the message she had been presenting for years. Their message may have sounded new and shocking to Adventism in 1888, but the newness and the shock were produced not by a new message, but by a blindness that had been settling upon God’s people since 1863.

អ្វី​ដែល​ខ្ញុំ​ហៀបនឹង​សរសេរ​នេះ ខ្ញុំ​សន្មត​ថា ជា​រឿង​អាស្រ័យ​លើ​ទស្សនៈ​ផ្ទាល់​ទាំងស្រុង ប៉ុន្តែ តើ​មាន​ពន្លឺ​ទំនាយ​ថ្មី​អ្វី​ខ្លះ ដែល​ត្រូវ​បាន​នាំ​ចូល​មក​ក្នុង​សាសនា​អាដվենទីស្ត តាំង​ពី​ឆ្នាំ 1863? អេលែន វ៉ាយត៍ បាន​មាន​ប្រសាសន៍​អំពី​សារ​ឆ្នាំ 1888 របស់ Jones និង Waggoner ថា នោះ​គឺ​ជា​សារ​ដែល​នាង​បាន​ប្រកាស​អស់​រយៈពេល​ជា​ច្រើន​ឆ្នាំ​មក​ហើយ។ សារ​របស់​ពួកគេ​ប្រហែល​ជា​បាន​ឮ​ទៅ​ថ្មី និង​គួរ​ឲ្យ​ភ្ញាក់ផ្អើល​ដល់​អាដվենទីស្ត​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ 1888 ប៉ុន្តែ ភាព​ថ្មី និង​ការ​ភ្ញាក់ផ្អើល​នោះ មិន​មែន​កើត​ចេញ​ពី​សារ​ថ្មី​ឡើយ ប៉ុន្តែ​កើត​ចេញ​ពី​ភាព​ខ្វាក់​ភ្នែក​មួយ ដែល​បាន​ចាប់ផ្តើម​គ្រប​ដណ្ដប់​លើ​ប្រជាជន​របស់​ព្រះ តាំង​ពី​ឆ្នាំ 1863។

Ellen White identified Adventism as in the Laodicean condition before 1863, so the blindness of Laodicea was already encroaching upon Adventism before 1863, but in 1863 the church officially set aside the truth concerning the “seven times” of Leviticus twenty-six, which was the very first “time prophecy” Miller discovered. There has been no prophetic light that has surfaced in Adventism since 1863! What changed?

អេលែន វ៉ៃត៍ បានកំណត់ថា អាដվենទីស៊ីម ស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពឡាវដីកេ មុនឆ្នាំ 1863 ដូច្នេះ ភាពខ្វាក់ភ្នែករបស់ឡាវដីកេ បានចាប់ផ្តើមលុកលុយមកលើអាដվենទីស៊ីមរួចហើយ មុនឆ្នាំ 1863 ប៉ុន្តែនៅក្នុងឆ្នាំ 1863 ពួកជំនុំបានដាក់ចោលជាផ្លូវការនូវសេចក្ដីពិតទាក់ទងនឹង “ប្រាំពីរដង” នៃ លេវីវិន័យ 26 ដែលជាទំនាយអំពី “គ្រា” ដំបូងបង្អស់ដែល មីឡឺរ បានរកឃើញ។ មិនមានពន្លឺទំនាយណាមួយបានលេចឡើងនៅក្នុងអាដվենទីស៊ីម ចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1863 មកទេ! តើអ្វីបានផ្លាស់ប្ដូរ?

The very first stone of the temple foundation that was built upon prophetic time and represented Jesus Christ, was set aside by Adventism in 1863. The first stone placed by Miller into the temple foundation that was based upon time as presented in Daniel by Christ who represented Himself as Palmoni the “wonderful numberer” was rejected and set aside. The very first stone Miller discovered…

ថ្មដំបូងបំផុតនៃគ្រឹះព្រះវិហារ ដែលត្រូវបានសាងសង់ឡើងលើពេលវេលាព្យាករណ៍ ហើយតំណាងឲ្យព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទ ត្រូវបានលទ្ធិអាដវេនទីសម៍បោះបង់ចោលនៅឆ្នាំ 1863។ ថ្មដំបូងដែលមីឡឺរបានដាក់ចូលក្នុងគ្រឹះព្រះវិហារ ដែលមានមូលដ្ឋានលើពេលវេលា ដូចដែលត្រូវបានបង្ហាញនៅក្នុងគម្ពីរដានីយ៉ែលដោយព្រះគ្រីស្ទ អ្នកដែលបានតំណាងអង្គទ្រង់ផ្ទាល់ថាជា Palmoni «អ្នករាប់ចំនួនដ៏អស្ចារ្យ» នោះ ត្រូវបានបដិសេធ ហើយបោះបង់ចោល។ ថ្មដំបូងបំផុតដែលមីឡឺរបានរកឃើញ…

> “In quoting the prophecy of the rejected stone, Christ referred to an actual occurrence in the history of Israel. The incident was connected with the building of the first temple. While it had a special application at the time of Christ’s first advent, and should have appealed with special force to the Jews, it has also a lesson for us. When the temple of Solomon was erected, the immense stones for the walls and the foundation were entirely prepared at the quarry; after they were brought to the place of building, not an instrument was to be used upon them; the workmen had only to place them in position. For use in the foundation, one stone of unusual size and peculiar shape had been brought; but the workmen could find no place for it, and would not accept it. It was an annoyance to them as it lay unused in their way. Long it remained a rejected stone. But when the builders came to the laying of the corner, they searched for a long time to find a stone of sufficient size and strength, and of the proper shape, to take that particular place, and bear the great weight which would rest upon it. Should they make an unwise choice for this important place, the safety of the entire building would be endangered. They must find a stone capable of resisting the influence of the sun, of frost, and of tempest. Several stones had at different times been chosen, but under the pressure of immense weights they had crumbled to pieces. Others could not bear the test of the sudden atmospheric changes. But at last attention was called to the stone so long rejected. It had been exposed to the air, to sun and storm, without revealing the slightest crack. The builders examined this stone. It had borne every test but one. If it could bear the test of severe pressure, they decided to accept it for the cornerstone. The trial was made. The stone was accepted, brought to its assigned position, and found to be an exact fit. In prophetic vision, Isaiah was shown that this stone was a symbol of Christ. He says:

> «នៅក្នុងការដកស្រង់ពាក្យទំនាយអំពីថ្មដែលត្រូវបានបដិសេធ ព្រះគ្រីស្ទបានយោងទៅកាន់ហេតុការណ៍ពិតមួយនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់អ៊ីស្រាអែល។ ហេតុការណ៍នោះបានពាក់ព័ន្ធនឹងការសាងសង់ព្រះវិហារដំបូង។ ទោះបីវាមានការអនុវត្តជាពិសេសនៅក្នុងសម័យដែលព្រះគ្រីស្ទយាងមកជាលើកដំបូង ហើយគួរតែបានអំពាវនាវដោយអំណាចជាពិសេសដល់ពួកយូដា ក៏វាក៏មានមេរៀនសម្រាប់យើងផងដែរ។ នៅពេលព្រះវិហាររបស់សាឡូម៉ូនត្រូវបានសាងសង់ ថ្មដ៏ធំសម្បើមសម្រាប់ជញ្ជាំង និងគ្រឹះ ត្រូវបានរៀបចំរួចជាស្រេចទាំងស្រុងនៅឯកន្លែងកាត់ថ្ម; បន្ទាប់ពីគេបាននាំវាមកដល់ទីកន្លែងសាងសង់ហើយ មិនត្រូវប្រើឧបករណ៍ណាមួយលើវាទេ; ពួកកម្មករមានតែដាក់វានៅក្នុងទីតាំងប៉ុណ្ណោះ។ សម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងគ្រឹះ ថ្មមួយដែលមានទំហំមិនធម្មតា និងមានរូបរាងពិសេស ត្រូវបាននាំមក; ប៉ុន្តែពួកកម្មករមិនអាចរកកន្លែងណាមួយសម្រាប់វាបានឡើយ ហើយក៏មិនព្រមទទួលយកវាដែរ។ វាបានក្លាយជាការរំខានដល់ពួកគេ ខណៈដែលវាដេកស្ទើរតែមិនត្រូវបានប្រើប្រាស់នៅលើផ្លូវរបស់ពួកគេ។ យូរមកហើយ វានៅតែជាថ្មដែលត្រូវបានបដិសេធ។ ប៉ុន្តែ នៅពេលពួកអ្នកសាងសង់មកដល់ការដាក់ថ្មជ្រុង ពួកគេបានស្វែងរកអស់រយៈពេលយូរ ដើម្បីរកថ្មមួយដែលមានទំហំ និងកម្លាំងគ្រប់គ្រាន់ ហើយមានរូបរាងសមរម្យ ដើម្បីយកកន្លែងពិសេសនោះ និងទ្រាំទ្រទម្ងន់ដ៏ធំដែលនឹងសម្រាកលើវា។ ប្រសិនបើពួកគេធ្វើជម្រើសមិនមានប្រាជ្ញាសម្រាប់ទីកន្លែងសំខាន់នេះ សុវត្ថិភាពនៃអគារទាំងមូលនឹងត្រូវបានដាក់ឱ្យស្ថិតក្នុងគ្រោះថ្នាក់។ ពួកគេត្រូវតែរកថ្មមួយដែលអាចទប់ទល់នឹងឥទ្ធិពលនៃព្រះអាទិត្យ នៃទឹកកក និងនៃព្យុះបាន។ ថ្មជាច្រើនត្រូវបានជ្រើសរើសនៅពេលខុសៗគ្នា ប៉ុន្តែក្រោមសម្ពាធនៃទម្ងន់ដ៏មហិមា វាបានបែកខ្ទេចជាបំណែកៗ។ ថ្មផ្សេងទៀតមិនអាចទ្រាំទ្រការសាកល្បងនៃការប្រែប្រួលបរិយាកាសយ៉ាងឆាប់រហ័សបានឡើយ។ ប៉ុន្តែទីបំផុត ការយកចិត្តទុកដាក់ត្រូវបានបង្វែរទៅកាន់ថ្មដែលត្រូវបានបដិសេធអស់រយៈពេលយូរនោះ។ វាបានត្រូវប៉ះពាល់នឹងខ្យល់ នឹងព្រះអាទិត្យ និងនឹងព្យុះ ដោយមិនបង្ហាញស្នាមប្រេះតូចបំផុតសូម្បីតែបន្តិច។ ពួកអ្នកសាងសង់បានពិនិត្យថ្មនេះ។ វាបានឆ្លងកាត់គ្រប់ការសាកល្បង លើកលែងតែមួយ។ ប្រសិនបើវាអាចទ្រាំទ្រការសាកល្បងនៃសម្ពាធដ៏ខ្លាំងបាន ពួកគេបានសម្រេចថានឹងទទួលយកវាសម្រាប់ធ្វើជាថ្មជ្រុង។ ការសាកល្បងត្រូវបានធ្វើឡើង។ ថ្មនោះត្រូវបានទទួលយក នាំទៅកាន់ទីតាំងដែលបានកំណត់សម្រាប់វា ហើយឃើញថាវាសមឥតខ្ចោះ។ ក្នុងនិមិត្តវចនាទំនាយ អេសាយត្រូវបានបង្ហាញថា ថ្មនេះជានិមិត្តរូបនៃព្រះគ្រីស្ទ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖»

> “‘Sanctify the Lord of hosts Himself; and let Him be your fear, and let Him be your dread. And He shall be for a sanctuary; but for a stone of stumbling and for a rock of offense to both the houses of Israel, for a gin and for a snare to the inhabitants of Jerusalem. And many among them shall stumble, and fall, and be broken, and be snared, and be taken.’ Carried down in prophetic vision to the first advent, the prophet is shown that Christ is to bear trials and tests of which the treatment of the chief cornerstone in the temple of Solomon was symbolic. ‘Therefore thus saith the Lord God, Behold, I lay in Zion for a foundation a stone, a tried stone, a precious cornerstone, a sure foundation: he that believeth shall not make haste.’ Isaiah 8:13–15; 28:16.

> «“ត្រូវញែកព្រះយេហូវ៉ានៃពលបរិវារទាំងឡាយទុកជាបរិសុទ្ធ គឺជាព្រះអង្គផ្ទាល់; ហើយចូរឲ្យព្រះអង្គជាអ្នកដែលអ្នករាល់គ្នាត្រូវកោតខ្លាច ហើយចូរឲ្យព្រះអង្គជាអ្នកដែលអ្នករាល់គ្នាត្រូវរន្ធត់។ ព្រះអង្គនឹងធ្វើជាទីបរិសុទ្ធមួយ; ប៉ុន្តែជាថ្មនៃការជំពប់ និងជាថ្មដាននៃការប្រមាថដល់ពួកវង្សទាំងពីរនៃអ៊ីស្រាអែល ហើយជាអន្ទាក់ និងជាអាពាក់ដល់អ្នកស្នាក់នៅក្រុងយេរូសាឡឹម។ ហើយមានមនុស្សជាច្រើនក្នុងចំណោមពួកគេនឹងជំពប់ ហើយដួល ហើយត្រូវបំបាក់ ហើយត្រូវជាប់អន្ទាក់ ហើយត្រូវចាប់យក។” ដោយត្រូវបាននាំចុះទៅក្នុងនិមិត្តបែបព្យាករណ៍ដល់ការយាងមកលើកទីមួយរបស់ព្រះគ្រីស្ទ ព្យាការីត្រូវបានបង្ហាញថា ព្រះគ្រីស្ទត្រូវទទួលការល្បងល និងការសាកល្បងទាំងឡាយ ដែលការប្រព្រឹត្តចំពោះថ្មជ្រុងដ៏សំខាន់ក្នុងព្រះវិហាររបស់សាឡូម៉ូនគឺជានិមិត្តរូប។ «ហេតុនេះហើយ ព្រះអម្ចាស់យេហូវ៉ាមានព្រះបន្ទូលដូច្នេះថា មើល៍ យើងដាក់ថ្មមួយនៅស៊ីយ៉ូនសម្រាប់ជាគ្រឹះ ជាថ្មដែលបានសាកល្បង ជាថ្មជ្រុងដ៏មានតម្លៃ ជាគ្រឹះដ៏មាំមួន; អ្នកណាដែលជឿ នោះនឹងមិនប្រញាប់ប្រញាល់ឡើយ»។ អេសាយ 8:13–15; 28:16។

> “In infinite wisdom, God chose the foundation stone, and laid it Himself. He called it ‘a sure foundation.’ The entire world may lay upon it their burdens and griefs; it can endure them all. With perfect safety they may build upon it. Christ is a ‘tried stone.’ Those who trust in Him, He never disappoints. He has borne every test. He has endured the pressure of Adam’s guilt, and the guilt of his posterity, and has come off more than conqueror of the powers of evil. He has borne the burdens cast upon Him by every repenting sinner. In Christ the guilty heart has found relief. He is the sure foundation. All who make Him their dependence rest in perfect security.

> «ក្នុង​ព្រះបញ្ញា​ដ៏​ឥត​កំណត់ ព្រះបាន​ជ្រើសរើស​ថ្ម​មូលដ្ឋាន ហើយ​បាន​ដាក់​វា​ដោយ​ព្រះអង្គ​ផ្ទាល់។ ព្រះអង្គ​បាន​ហៅ​វា​ថា “មូលដ្ឋាន​ដ៏​មាំមួន”។ ពិភពលោក​ទាំងមូល​អាច​ដាក់​បន្ទុក និង​ទុក្ខព្រួយ​របស់​ខ្លួន​លើ​វា​បាន; វា​អាច​ទ្រាំទ្រ​ទាំងអស់​នោះ​បាន។ ដោយ​សុវត្ថិភាព​ពេញលេញ ពួកគេ​អាច​សង់​លើ​វា​បាន។ ព្រះគ្រីស្ទ​ជា “ថ្ម​ដែល​បាន​ល្បង​សាកល្បង”។ អ្នក​ទាំងឡាយ​ដែល​ទុកចិត្ត​លើ​ព្រះអង្គ ព្រះអង្គ​មិន​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ពួកគេ​ខកចិត្ត​ឡើយ។ ព្រះអង្គ​បាន​ទ្រាំទ្រ​គ្រប់​ការ​សាកល្បង​ទាំងអស់។ ព្រះអង្គ​បាន​អត់ទ្រាំ​នឹង​សម្ពាធ​នៃ​កំហុស​របស់​អាដាម និង​កំហុស​របស់​ពូជពង្ស​របស់​គាត់ ហើយ​បាន​ចេញ​មក​ជា​អ្នកឈ្នះ​លើសលប់​លើ​អំណាច​នៃ​អំពើអាក្រក់។ ព្រះអង្គ​បាន​ទទួល​បន្ទុក​ទាំងឡាយ​ដែល​បាន​ដាក់​លើ​ព្រះអង្គ​ដោយ​មនុស្សបាប​គ្រប់​រូប​ដែល​ប្រែចិត្ត។ ក្នុង​ព្រះគ្រីស្ទ ចិត្ត​ដែល​មាន​ទោស​បាន​រក​ឃើញ​ការ​សម្រាល។ ព្រះអង្គ​ជា​មូលដ្ឋាន​ដ៏​មាំមួន។ អស់​អ្នក​ដែល​យក​ព្រះអង្គ​ជា​ទី​ពឹង​របស់​ខ្លួន សម្រាក​នៅ​ក្នុង​សុវត្ថិភាព​ដ៏​ពេញលេញ។»

> “In Isaiah’s prophecy, Christ is declared to be both a sure foundation and a stone of stumbling. The apostle Peter, writing by inspiration of the Holy Spirit, clearly shows to whom Christ is a foundation stone, and to whom a rock of offense:

> «ក្នុង​ព្រះបន្ទូល​ទំនាយ​របស់​អេសាយ ព្រះគ្រីស្ទ​ត្រូវ​បាន​ប្រកាស​ថា​ជា​ទាំង​គ្រឹះ​ដ៏​មាំមួន និង​ជា​ថ្ម​នៃ​ការ​ជំពប់។ សាវក​ពេត្រុស ដោយ​សរសេរ​ក្រោម​ការ​បំផុស​គំនិត​របស់​ព្រះវិញ្ញាណ​បរិសុទ្ធ បាន​បង្ហាញ​យ៉ាង​ច្បាស់​ថា ព្រះគ្រីស្ទ​ជា​ថ្ម​គ្រឹះ​សម្រាប់​អ្នក​ណា ហើយ​ជា​ថ្ម​នៃ​ការ​ប្រមាថ​សម្រាប់​អ្នក​ណា៖»

> “‘If so be ye have tasted that the Lord is gracious. To whom coming, as unto a living stone, disallowed indeed of men, but chosen of God, and precious, ye also, as lively stones, are built up a spiritual house, an holy priesthood, to offer up spiritual sacrifices, acceptable to God by Jesus Christ. Wherefore also it is contained in the Scripture, Behold, I lay in Sion a chief cornerstone, elect, precious: and he that believeth on Him shall not be confounded. Unto you therefore which believe He is precious: but unto them which be disobedient, the stone which the builders disallowed, the same is made the head of the corner, and a stone of stumbling, and a rock of offense, even to them which stumble at the word, being disobedient.’ 1 Peter 2:3–8.

> «ប្រសិន​បើ​អ្នក​រាល់​គ្នា​បាន​ភ្លក់​ហើយ​ថា ព្រះអម្ចាស់​ទ្រង់​ព្រះហឫទ័យ​សប្បុរស។ ដោយ​មក​ឯ​ទ្រង់ ដែល​ជា​ថ្ម​មាន​ជីវិត មនុស្ស​បាន​បដិសេធ​មែន ប៉ុន្តែ​ជា​ថ្ម​ដែល​ព្រះ​បាន​ជ្រើសរើស ហើយ​មាន​តម្លៃ​វិសេស អ្នក​រាល់​គ្នា​ក៏​ដូច​ជា​ថ្ម​មាន​ជីវិត ត្រូវ​បាន​សង់​ឡើង​ជា​ព្រះដំណាក់​ខាង​វិញ្ញាណ ជា​បព្វជិត​បរិសុទ្ធ ដើម្បី​ថ្វាយ​យញ្ញបូជា​ខាង​វិញ្ញាណ ដែល​គាប់​ព្រះហឫទ័យ​ដល់​ព្រះ ដោយ​សារ​ព្រះយេស៊ូវ​គ្រីស្ទ។ ហេតុ​នេះ​ហើយ បាន​ជា​មាន​ចែង​ទុក​ក្នុង​ព្រះគម្ពីរ​ថា “មើល៍ យើង​ដាក់​ថ្ម​ជ្រុង​ដ៏​សំខាន់​មួយ​នៅ​ក្រុង​ស៊ីយ៉ូន ជា​ថ្ម​ដែល​បាន​ជ្រើសរើស និង​មាន​តម្លៃ​វិសេស ហើយ​អ្នក​ណា​ដែល​ជឿ​ដល់​ទ្រង់ នោះ​នឹង​មិន​ត្រូវ​ខ្មាស​ឡើយ។” ដូច្នេះ សម្រាប់​អ្នក​រាល់​គ្នា​ដែល​ជឿ ទ្រង់​មាន​តម្លៃ​វិសេស ប៉ុន្តែ​ចំពោះ​ពួក​អ្នក​មិន​ស្តាប់​បង្គាប់​វិញ “ថ្ម​ដែល​ពួក​ជាង​សង់​បាន​បដិសេធ ថ្ម​នោះ​បាន​ត្រឡប់​ជា​ថ្ម​ក្បាល​ជ្រុង” ហើយ​ជា “ថ្ម​សម្រាប់​ឲ្យ​ជំពប់ និង​ជា​ថ្មដា​សម្រាប់​ឲ្យ​រអាក់រអួល” គឺ​ដល់​ពួក​អ្នក​ដែល​ជំពប់​ដោយសារ​ព្រះបន្ទូល ពី​ព្រោះ​ពួក​គេ​មិន​ស្តាប់​បង្គាប់។» ១ ពេត្រុស ២៖៣–៨។

> “To those who believe, Christ is the sure foundation. These are they who fall upon the Rock and are broken. Submission to Christ and faith in Him are here represented. To fall upon the Rock and be broken is to give up our self-righteousness and to go to Christ with the humility of a child, repenting of our transgressions, and believing in His forgiving love. And so also it is by faith and obedience that we build on Christ as our foundation.

> «ចំពោះ​អស់​អ្នក​ដែល​ជឿ ព្រះគ្រីស្ទ​ជា​គ្រឹះ​ដ៏មាំមួន​ប្រាកដ។ អ្នក​ទាំងនេះ​ជា​អ្នក​ដែល​ដួល​លើ​ថ្មដា ហើយ​ត្រូវ​បំបែក។ ការ​ចុះ​ចូល​ចំពោះ​ព្រះគ្រីស្ទ និង​សេចក្ដី​ជំនឿ​លើ​ទ្រង់ ត្រូវ​បាន​តំណាង​នៅ​ទីនេះ។ ការ​ដួល​លើ​ថ្មដា ហើយ​ត្រូវ​បំបែក គឺ​ជា​ការ​លះបង់​សេចក្ដី​សុចរិត​ដោយ​ខ្លួន​ឯង​របស់​យើង ហើយ​ទៅ​រក​ព្រះគ្រីស្ទ​ដោយ​ចិត្ត​រាបទាប​ដូច​កុមារ ដោយ​ប្រែចិត្ត​ពី​អំពើ​រំលង​របស់​យើង និង​ជឿ​លើ​សេចក្ដី​ស្រឡាញ់​អភ័យទោស​របស់​ទ្រង់។ ដូច្នេះ​ដែរ គឺ​ដោយ​សេចក្ដី​ជំនឿ និង​ការ​ស្តាប់​បង្គាប់ ដែល​យើង​សង់​លើ​ព្រះគ្រីស្ទ​ជា​គ្រឹះ​របស់​យើង»។

> “Upon this living stone, Jews and Gentiles alike may build. This is the only foundation upon which we may securely build. It is broad enough for all, and strong enough to sustain the weight and burden of the whole world. And by connection with Christ, the living stone, all who build upon this foundation become living stones. Many persons are by their own endeavors hewn, polished, and beautified; but they cannot become ‘living stones,’ because they are not connected with Christ. Without this connection, no man can be saved. Without the life of Christ in us, we cannot withstand the storms of temptation. Our eternal safety depends upon our building upon the sure foundation. Multitudes are today building upon foundations that have not been tested. When the rain falls, and the tempest rages, and the floods come, their house will fall, because it is not founded upon the eternal Rock, the chief cornerstone Christ Jesus.

> «លើថ្មរស់នេះ ទាំងសាសន៍យូដា និងសាសន៍ដទៃដូចគ្នា អាចសង់ស្ថាបនាឡើងបាន។ នេះគឺជាមូលដ្ឋានតែមួយគត់ ដែលយើងអាចសង់ឡើងលើដោយសុវត្ថិភាពមាំមួនបាន។ វាទូលាយគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់មនុស្សទាំងអស់ ហើយរឹងមាំគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីទ្រទ្រង់ទម្ងន់ និងបន្ទុករបស់ពិភពលោកទាំងមូល។ ហើយដោយការភ្ជាប់ជាមួយព្រះគ្រីស្ទ ដែលជាថ្មរស់ អស់អ្នកដែលសង់លើមូលដ្ឋាននេះ ក៏ក្លាយជាថ្មរស់ដែរ។ មនុស្សជាច្រើន តាមរយៈការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ខ្លួន ត្រូវបានកាត់ឆ្លាក់ ខាត់ល្អិត និងលម្អឲ្យស្រស់ស្អាត; ប៉ុន្តែពួកគេមិនអាចក្លាយជា “ថ្មរស់” បានទេ ពីព្រោះពួកគេមិនបានភ្ជាប់ជាមួយព្រះគ្រីស្ទ។ បើគ្មានការភ្ជាប់នេះទេ មនុស្សណាម្នាក់ក៏មិនអាចទទួលការសង្គ្រោះបានឡើយ។ បើគ្មានជីវិតរបស់ព្រះគ្រីស្ទនៅក្នុងយើងទេ យើងមិនអាចឈររឹងមាំទប់ទល់នឹងព្យុះនៃការល្បួងបានឡើយ។ សុវត្ថិភាពអស់កល្បរបស់យើង ពឹងផ្អែកលើការសង់ស្ថាបនារបស់យើងលើមូលដ្ឋានដ៏ប្រាកដមាំមួន។ នៅសព្វថ្ងៃនេះ មនុស្សជាច្រើនកំពុងសង់លើមូលដ្ឋានដែលមិនទាន់បានសាកល្បង។ នៅពេលភ្លៀងធ្លាក់ ហើយព្យុះកាចសាហាវបោកបក់ ហើយទឹកជំនន់មកដល់ ផ្ទះរបស់ពួកគេនឹងរលំ ដោយព្រោះវាមិនបានសង់ឡើងលើថ្មដ៏អស់កល្បជានិច្ច គឺព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទ ជាជ្រុងថ្មឯកឡើយ។»

> “‘To them which stumble at the word, being disobedient,’ Christ is a rock of offense. But ‘the stone which the builders disallowed, the same is made the head of the corner.’ Like the rejected stone, Christ in His earthly mission had borne neglect and abuse. He was ‘despised and rejected of men; a man of sorrows, and acquainted with grief: … He was despised, and we esteemed Him not.’ Isaiah 53:3. But the time was near when He would be glorified. By the resurrection from the dead He would be declared ‘the Son of God with power.’ Romans 1:4. At His second coming He would be revealed as Lord of heaven and earth. Those who were now about to crucify Him would recognize His greatness. Before the universe the rejected stone would become the head of the corner.

> «សម្រាប់ពួកអ្នកដែលជំពប់នៅព្រះបន្ទូល ដោយព្រោះការមិនស្តាប់បង្គាប់» ព្រះគ្រីស្ទទ្រង់ជាថ្មនៃការជំពប់។ ប៉ុន្តែ «ថ្មដែលពួកអ្នកសង់បានបដិសេធ ថ្មនោះឯងបានត្រូវតែងតាំងជាថ្មជ្រុងឯក»។ ដូចជាថ្មដែលត្រូវបានបដិសេធ ព្រះគ្រីស្ទក្នុងបេសកកម្មនៅលើផែនដីរបស់ទ្រង់ បានទ្រាំទ្រការមិនអើពើ និងការបំពាន។ ទ្រង់ «ត្រូវបានមនុស្សមើលងាយ និងបោះបង់ចោល ជាមនុស្សនៃទុក្ខព្រួយ ហើយស្គាល់ច្បាស់អំពីសេចក្តីសោកសៅ៖ … ទ្រង់ត្រូវបានមើលងាយ ហើយយើងមិនបានគិតថាទ្រង់មានតម្លៃទេ»។ អេសាយ 53:3។ ប៉ុន្តែពេលវេលាជិតមកដល់ហើយ ដែលទ្រង់នឹងត្រូវបានលើកតម្កើង។ ដោយការរស់ឡើងវិញពីក្នុងចំណោមមនុស្សស្លាប់ ទ្រង់នឹងត្រូវបានប្រកាសថា «ជាព្រះរាជបុត្រានៃព្រះ ដោយព្រះចេស្តា»។ រ៉ូម 1:4។ នៅពេលដែលទ្រង់យាងមកជាលើកទីពីរ ទ្រង់នឹងត្រូវបានសម្ដែងឲ្យឃើញថាជាព្រះអម្ចាស់នៃស្ថានសួគ៌ និងផែនដី។ ពួកអ្នកដែលឥឡូវនេះហៀបនឹងឆ្កាងទ្រង់ នឹងទទួលស្គាល់សេចក្តីអស្ចារ្យរបស់ទ្រង់។ នៅចំពោះមុខសកលលោក ថ្មដែលត្រូវបានបដិសេធនឹងក្លាយជាថ្មជ្រុងឯក។

> “And on ‘whomsoever it shall fall, it will grind him to powder.’ The people who rejected Christ were soon to see their city and their nation destroyed. Their glory would be broken, and scattered as the dust before the wind. And what was it that destroyed the Jews? It was the rock which, had they built upon it, would have been their security. It was the goodness of God despised, the righteousness spurned, the mercy slighted. Men set themselves in opposition to God, and all that would have been their salvation was turned to their destruction. All that God ordained unto life they found to be unto death. In the Jews’ crucifixion of Christ was involved the destruction of Jerusalem. The blood shed upon Calvary was the weight that sank them to ruin for this world and for the world to come. So it will be in the great final day, when judgment shall fall upon the rejecters of God’s grace. Christ, their rock of offense, will then appear to them as an avenging mountain. The glory of His countenance, which to the righteous is life, will be to the wicked a consuming fire. Because of love rejected, grace despised, the sinner will be destroyed.

> «ហើយលើ​អ្នក​ណា​ក៏​ដោយ​ដែល​វា​ធ្លាក់​មក​លើ វា​នឹង​កិន​អ្នក​នោះ​ឲ្យ​ទៅ​ជា​ម្សៅ»។ មិន​យូរ​ប៉ុន្មាន ប្រជាជន​ដែល​បាន​បដិសេធ​ព្រះគ្រីស្ទ នឹង​ឃើញ​ទីក្រុង​របស់​ខ្លួន និង​ជាតិ​របស់​ខ្លួន​ត្រូវ​បំផ្លាញ។ សិរីរុងរឿង​របស់​ពួកគេ​នឹង​ត្រូវ​បំបាក់ ហើយ​ត្រូវ​ខ្ចាត់ខ្ចាយ​ដូច​ជា​ធូលី​នៅ​មុខ​ខ្យល់។ ហើយ​អ្វី​ទៅ​ជា​អ្វី​ដែល​បាន​បំផ្លាញ​ពួក​យូដា? គឺ​ជា​ថ្មដា​នោះ​ឯង ដែល​បើ​ពួកគេ​បាន​សង់​លើ​វា វា​នឹង​ជា​សុវត្ថិភាព​របស់​ពួកគេ។ គឺ​ជា​សេចក្តី​ល្អ​របស់​ព្រះ​ដែល​ត្រូវ​បាន​មើលងាយ សេចក្តី​សុចរិត​ដែល​ត្រូវ​បាន​បដិសេធ ហើយ​សេចក្តី​មេត្តាករុណា​ដែល​ត្រូវ​បាន​មើលស្រាល។ មនុស្ស​បាន​ដាក់​ខ្លួន​ទាស់​ប្រឆាំង​នឹង​ព្រះ ហើយ​គ្រប់​យ៉ាង​ដែល​នឹង​បាន​ជា​សេចក្តី​សង្គ្រោះ​របស់​ពួកគេ បាន​ប្រែ​ទៅ​ជា​សេចក្តី​វិនាស​របស់​ពួកគេ។ អ្វី​គ្រប់​យ៉ាង​ដែល​ព្រះ​បាន​កំណត់​សម្រាប់​ជីវិត នោះ​ពួកគេ​បាន​ឃើញ​ថា​ជា​សម្រាប់​សេចក្តី​ស្លាប់។ ក្នុង​ការ​ឆ្កាង​ព្រះគ្រីស្ទ​របស់​ពួក​យូដា មាន​ការ​បំផ្លាញ​ក្រុង​យេរូសាឡឹម​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​នៅ​ក្នុង​នោះ។ ឈាម​ដែល​បាន​បង្ហូរ​លើ​កាល់វ៉ារី គឺ​ជា​ទម្ងន់​ដែល​លិច​ពួកគេ​ទៅ​ក្នុង​សេចក្តី​វិនាស សម្រាប់​លោកិយ​នេះ និង​សម្រាប់​លោកិយ​ខាង​មុខ។ ដូច្នេះ​ដែរ វា​នឹង​កើត​ឡើង​នៅ​ថ្ងៃ​ចុង​ក្រោយ​ដ៏​ធំ នៅ​ពេល​ការ​ជំនុំជម្រះ​នឹង​ធ្លាក់​មក​លើ​អ្នក​ដែល​បដិសេធ​ព្រះគុណ​របស់​ព្រះ។ ព្រះគ្រីស្ទ ដែល​ជា​ថ្ម​នៃ​ការ​ជំពប់​ដួល​របស់​ពួកគេ នឹង​លេច​មក​ដល់​ពួកគេ​នៅ​ពេល​នោះ ដូច​ជា​ភ្នំ​មួយ​នៃ​ការ​សងសឹក។ សិរីរុងរឿង​នៃ​ព្រះភក្ត្រ​របស់​ទ្រង់ ដែល​សម្រាប់​មនុស្ស​សុចរិត​ជា​ជីវិត នឹង​ក្លាយ​ជា​ភ្លើង​ឆេះ​បំផ្លាញ​សម្រាប់​មនុស្ស​អាក្រក់។ ដោយ​ព្រោះ​សេចក្តី​ស្រឡាញ់​ត្រូវ​បាន​បដិសេធ ព្រះគុណ​ត្រូវ​បាន​មើលងាយ មនុស្ស​មាន​បាប​នឹង​ត្រូវ​បំផ្លាញ។

> “By many illustrations and repeated warnings, Jesus showed what would be the result to the Jews of rejecting the Son of God. In these words He was addressing all in every age who refuse to receive Him as their Redeemer. Every warning is for them. The desecrated temple, the disobedient son, the false husbandmen, the contemptuous builders, have their counterpart in the experience of every sinner. Unless he repent, the doom which they foreshadowed will be his.” Desire of Ages, 597–600.

> «តាមរយៈគំរូជាច្រើន និងសេចក្តីព្រមានដែលបានថ្លែងម្តងហើយម្តងទៀត ព្រះយេស៊ូវបានបង្ហាញថា អ្វីនឹងកើតមានឡើងដល់ជនយូដា ដោយសារការបដិសេធព្រះបុត្រានៃព្រះ។ នៅក្នុងពាក្យទាំងនេះ ទ្រង់កំពុងមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់មនុស្សទាំងអស់នៅគ្រប់សម័យកាល ដែលបដិសេធមិនព្រមទទួលទ្រង់ជាព្រះប្រោសលោះរបស់ពួកគេ។ សេចក្តីព្រមានគ្រប់យ៉ាងសុទ្ធតែសម្រាប់ពួកគេ។ ព្រះវិហារដែលត្រូវបានបំពុល កូនប្រុសដែលមិនស្តាប់បង្គាប់ កសិករអ្នកថែចម្ការដែលមិនស្មោះត្រង់ និងអ្នកសង់ដែលពោរពេញដោយការមើលងាយ សុទ្ធសឹងមានគំរូស្រដៀងគ្នារបស់ខ្លួននៅក្នុងបទពិសោធន៍របស់មនុស្សបាបគ្រប់រូប។ លុះត្រាតែគាត់ប្រែចិត្ត វិនាសកម្មដែលរឿងទាំងនោះបានបង្ហាញជាមុន នឹងក្លាយជាចំណែករបស់គាត់។» Desire of Ages, 597–600.

We will continue this in the next article.

យើង​នឹង​បន្ត​អំពី​រឿង​នេះ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​បន្ទាប់។

Back to Articles