Article

# សៀវភៅដានីយ៉ែល — លេខមួយរយចិតសិបប្រាំបី

ការស្របគ្នាខាងទំនាយ៖ ការបើកសម្តែងនៃ ដានីយ៉ែល ១១ នៅក្នុងថ្ងៃចុងក្រោយ

Author

Jeff Pippenger

Published

April 8, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

ខទីដប់ប្រាំមួយដល់ខទីដប់ប្រាំបួន នៃដានីយ៉ែលជំពូក ១១ តំណាងឲ្យប្រវត្តិសាស្ត្រដែលចាប់ផ្ដើមពីច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យដែលនឹងមកដល់ឆាប់ៗនេះនៅសហរដ្ឋអាមេរិក រហូតដល់មីកាអែលឈរឡើង ហើយរយៈពេលសាកល្បងរបស់មនុស្សត្រូវបានបិទបញ្ចប់។ ដូច្នេះ វាក៏តំណាងឲ្យប្រវត្តិសាស្ត្រនៃខ ៤១ ដល់ខ ៤៥ នៃជំពូកដដែលនោះផងដែរ។

> ប៉ុន្តែ​អ្នក​ដែល​មក​ទាស់​នឹង​គាត់ នឹង​ប្រព្រឹត្ត​តាម​ចិត្ត​របស់​ខ្លួន ហើយ​គ្មាន​អ្នក​ណា​អាច​ឈរ​នៅ​មុខ​គាត់​បាន​ឡើយ; ហើយ​គាត់​នឹង​ឈរ​នៅ​ក្នុង​ស្រុក​ដ៏​រុងរឿង ដែល​ដោយ​ដៃ​របស់​គាត់ វា​នឹង​ត្រូវ​បំផ្លាញ​អស់។ គាត់​ក៏​នឹង​តាំង​មុខ​របស់​ខ្លួន ដើម្បី​ចូល​មក​ដោយ​កម្លាំង​នៃ​នគរ​ទាំង​មូល​របស់​ខ្លួន ហើយ​មាន​មនុស្ស​ទៀងត្រង់​នៅ​ជា​មួយ​គាត់; ដូច្នេះ​គាត់​នឹង​ធ្វើ​ដូច្នោះ: ហើយ​គាត់​នឹង​ឲ្យ​កូន​ស្រី​នៃ​ស្ត្រី​ទៅ​គាត់ ដើម្បី​បង្ខូច​នាង; ប៉ុន្តែ​នាង​នឹង​មិន​ឈរ​នៅ​ខាង​គាត់​ទេ ហើយ​ក៏​មិន​មែន​សម្រាប់​គាត់​ដែរ។ បន្ទាប់​ពី​នេះ គាត់​នឹង​បែរ​មុខ​ទៅ​កាន់​កោះ​ទាំងឡាយ ហើយ​នឹង​យក​បាន​ជា​ច្រើន: ប៉ុន្តែ​មេដឹកនាំ​ម្នាក់ ដើម្បី​ប្រយោជន៍​របស់​ខ្លួន នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​ការ​ត្មះតិះដៀល​ដែល​គាត់​បាន​នាំ​មក​នោះ​បញ្ឈប់; ដោយ​គ្មាន​ការ​ត្មះតិះដៀល​របស់​ខ្លួន គាត់​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​វា​ត្រឡប់​មក​លើ​គាត់​វិញ។ រួច​មក គាត់​នឹង​បែរ​មុខ​ទៅ​កាន់​បន្ទាយ​នៃ​ស្រុក​របស់​ខ្លួន​វិញ: ប៉ុន្តែ​គាត់​នឹង​ជំពប់ ហើយ​ដួល ហើយ​នឹង​រក​មិន​ឃើញ​ឡើយ។ ដានីយ៉ែល 11:16–19។

នៅពេលបងស្រី វ៉ាយត៍ បានលើកឡើងអំពីការបំពេញសម្រេចចុងក្រោយនៃដានីយ៉ែល ជំពូក ១១ នាងបានថ្លែងថា «ប្រវត្តិសាស្ត្រជាច្រើនដែលបានបំពេញសម្រេចនៅក្នុងទំនាយនេះ នឹងត្រូវបានកើតឡើងម្តងទៀត»។ ខ ៤១ ដល់ ខ ៤៥ ធ្វើការនិយាយឡើងវិញអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រទំនាយនៃខទាំងនេះ។ ខទាំងនេះបានបំពេញសម្រេចនៅពេលរ៉ូមបែបពហុទេវនិយមបានកាន់កាប់ការគ្រប់គ្រងលើពិភពលោក ដោយចាប់ផ្តើមពីការយកឈ្នះតំបន់ភូមិសាស្ត្របីកន្លែងជាមុន។

> «ថ្វីបើអេស៊ីបមិនអាចឈរតទល់នឹងអានទីយ៉ូខុស ស្តេចនៃទិសខាងជើងបានក៏ដោយ ក៏អានទីយ៉ូខុសវិញមិនអាចឈរតទល់នឹងពួករ៉ូម ដែលឥឡូវនេះបានមកប្រឆាំងនឹងគាត់ បានឡើយ។ មិនមាននគរណាមួយអាចទប់ទល់នឹងអំណាចដែលកំពុងតែលេចឡើងនេះបានទៀតឡើយ។ ស៊ីរីត្រូវបានយកឈ្នះ ហើយត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងចក្រភពរ៉ូម នៅពេលដែលប៉ոմពី នៅឆ្នាំ 65 មុន គ.ស. ដកហូតកម្មសិទ្ធិរបស់អានទីយ៉ូខុស អាស៊ីយ៉ាទីកុស ហើយបន្ថយស៊ីរីឲ្យទៅជាខេត្តមួយរបស់រ៉ូម។»

> «អំណាចដដែលនោះ ក៏ត្រូវឈរនៅក្នុងដែនដីបរិសុទ្ធ ហើយបំផ្លាញវាផងដែរ។ រ៉ូមបានភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយប្រជាជនរបស់ព្រះ គឺជនជាតិយូដា ដោយសន្ធិសញ្ញាសម្ព័ន្ធភាព នៅឆ្នាំ 162 មុន គ.ស. ចាប់ពីកាលបរិច្ឆេទនោះមក វាកាន់កាប់ទីតាំងសំខាន់មួយនៅក្នុងប្រតិទិនទំនាយ។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ វាមិនបានទទួលយុត្តាធិការលើស្រុកយូដា ដោយការវាយយកពិតប្រាកដ រហូតដល់ឆ្នាំ 63 មុន គ.ស. ទេ; ហើយបន្ទាប់មក វាបានកើតឡើងតាមរបៀបដូចខាងក្រោម។»

> «បន្ទាប់ពីពոմពេយ៍ត្រឡប់មកពីយុទ្ធនាការរបស់គាត់ប្រឆាំងនឹងមីថ្រីដាតេស ស្តេចនៃពុនទុស មានអ្នកប្រកួតប្រជែងពីរនាក់ គឺ ហ៊ីរកានុស និង អារីស្តូប៊ុលុស កំពុងតស៊ូដណ្ដើមរាជបល្ល័ង្កនៃយូដា។ បុព្វហេតុរបស់ពួកគេត្រូវបានយកមកដាក់នៅចំពោះពូមពេយ៍ ដែលឆាប់យល់ឃើញអយុត្តិធម៌នៃការអះអាងរបស់អារីស្តូប៊ុលុស ប៉ុន្តែមានបំណងពន្យារការសម្រេចក្នុងរឿងនេះរហូតដល់ក្រោយយុទ្ធនាការដែលគាត់ប្រាថ្នាជាយូរមកហើយចូលទៅក្នុងអារ៉ាប៊ី ដោយសន្យាថាបន្ទាប់មកគាត់នឹងត្រឡប់មកវិញ ហើយដោះស្រាយកិច្ចការរបស់ពួកគេតាមអ្វីដែលមើលទៅថាត្រឹមត្រូវ និងសមគួរ។ អារីស្តូប៊ុលុស ដោយយល់ជ្រាលជ្រៅអំពីទស្សនៈពិតរបស់ពូមពេយ៍ ក៏ប្រញាប់ត្រឡប់ទៅយូដាវិញ ប្រដាប់អាវុធដល់ប្រជារាស្ត្ររបស់ខ្លួន ហើយត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ការការពារយ៉ាងមាំមួន ដោយតាំងចិត្តថា ទោះក្នុងគ្រប់ហានិភ័យយ៉ាងណាក៏ដោយ នឹងកាន់រក្សារាជបល្ល័ង្កទុកឲ្យបាន ដែលគាត់បានដឹងជាមុនថា នឹងត្រូវកាត់សេចក្ដីឲ្យទៅអ្នកដទៃ។ ពូមពេយ៍បានដេញតាមអ្នករត់គេចនោះយ៉ាងជិតស្និទ្ធ។ ខណៈដែលគាត់ខិតជិតក្រុងយេរូសាឡឹម អារីស្តូប៊ុលុស ចាប់ផ្ដើមសោកស្ដាយចំពោះទង្វើរបស់ខ្លួន ក៏ចេញមកជួបគាត់ ហើយព្យាយាមសម្របសម្រួលកិច្ចការដោយសន្យាថានឹងចុះចូលទាំងស្រុង និងផ្ដល់ប្រាក់យ៉ាងច្រើន។ ពូមពេយ៍ ដោយទទួលយកសំណើនេះ ក៏ចាត់កាប៊ីនីយុស ឲ្យដឹកនាំកងទ័ពមួយផ្នែកទៅទទួលយកប្រាក់នោះ។ ប៉ុន្តែ នៅពេលឧត្ដមសេនីយ៍រងនោះមកដល់ក្រុងយេរូសាឡឹម គាត់បានឃើញទ្វារក្រុងបិទទល់នឹងគាត់ ហើយត្រូវបានប្រាប់ពីលើកំពែងថា ទីក្រុងនឹងមិនគោរពតាមកិច្ចព្រមព្រៀងនោះទេ។»

> «ដើម្បីកុំឲ្យ Pompey ត្រូវបានបោកបញ្ឆោតដោយគ្មានទោសទណ្ឌកម្មបែបនេះ គាត់បានចងខ្នោះ Aristobulus ដែលគាត់បានរក្សាទុកឲ្យនៅជាមួយខ្លួន ហើយភ្លាមៗនោះបានលើកទ័ពទាំងមូលរបស់គាត់ចូលវាយប្រហារក្រុងយេរូសាឡឹម។ ពួកអ្នកគាំទ្រ Aristobulus មានបំណងការពារទីក្រុងនោះ ខណៈដែលពួកអ្នកគាំទ្រ Hyrcanus មានបំណងបើកទ្វារក្រុង។ ពួកចុងក្រោយនេះមានចំនួនច្រើនជាង ហើយបានឈ្នះអំណាច ដូច្នេះ Pompey ត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យចូលក្រុងដោយសេរី។ បន្ទាប់មក ពួកស្ម័គ្រចិត្តរបស់ Aristobulus បានថយទៅកាន់ភ្នំព្រះវិហារ ដោយមានចិត្តតាំងមាំថានឹងការពារកន្លែងនោះ ដូចជាការតាំងចិត្តរបស់ Pompey ក្នុងការបង្ក្រាបវាដែរ។ នៅចុងបញ្ចប់នៃរយៈពេលបីខែ មានការបំបែកជញ្ជាំងមួយធំគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការសម្រុកចូលវាយ ហើយកន្លែងនោះត្រូវបានកាន់កាប់ដោយមុខដាវ។ ក្នុងការសម្លាប់យ៉ាងសាហាវដែលបានកើតឡើងបន្ទាប់មក មនុស្សដប់ពីរពាន់នាក់ត្រូវបានសម្លាប់។ អ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រកត់សម្គាល់ថា វាជាទិដ្ឋភាពគួរឲ្យរំជួលចិត្តណាស់ ក្នុងការមើលឃើញពួកសង្ឃ ដែលនៅពេលនោះកំពុងបម្រើក្នុងពិធីបរិសុទ្ធ ដោយដៃស្ងប់ស្ងាត់ និងគោលបំណងមុតមាំ បន្តការងារដែលពួកគេធ្លាប់អនុវត្តជាប្រចាំ ហាក់ដូចជាមិនដឹងអំពីភាពចលាចលដ៏សាហាវព្រៃផ្សៃនោះឡើយ ទោះបីជាជុំវិញពួកគេទាំងអស់ មិត្តភក្តិរបស់ពួកគេកំពុងត្រូវបានសម្លាប់ ហើយទោះបីជាញឹកញាប់ឈាមរបស់ពួកគេផ្ទាល់បានលាយឡំជាមួយឈាមនៃយញ្ញបូជារបស់ពួកគេក៏ដោយ។»

> បន្ទាប់ពីបានបញ្ចប់សង្គ្រាមហើយ ព៉ុំបេបានបំផ្លាញកំពែងក្រុងយេរូសាឡឹម ផ្ទេរទីក្រុងជាច្រើនពីអំណាចគ្រប់គ្រងរបស់យូដាទៅស៊ីរី ហើយបានដាក់ពន្ធលើជនជាតិយូដា។ ដូច្នេះ ជាលើកដំបូង ក្រុងយេរូសាឡឹមត្រូវបានដាក់ដោយការឈ្នះសង្គ្រាមនៅក្នុងកណ្តាប់ដៃនៃអំណាចនោះ ដែលនឹងកាន់កាប់ “ទឹកដីដ៏រុងរឿង” ដោយកណ្តាប់ដែករបស់វា រហូតទាល់តែវាបានបំផ្លាញវាឲ្យអស់សព្វគ្រប់។

> «ខទី ១៧។ គាត់ក៏នឹងបង្វែរមុខរបស់ខ្លួន ដើម្បីចូលមកដោយកម្លាំងនៃនគរទាំងមូលរបស់ខ្លួន ហើយមានមនុស្សទៀងត្រង់នៅជាមួយគាត់ផង; ដូច្នេះគាត់នឹងធ្វើដូច្នោះ: ហើយគាត់នឹងឲ្យដល់គាត់នូវកូនស្រីនៃស្ត្រីទាំងឡាយ ដើម្បីបំផ្លាញនាង: ប៉ុន្តែនាងនឹងមិនឈរនៅខាងគាត់ឡើយ ក៏មិនមែនសម្រាប់គាត់ដែរ»។

> ប៊ីស្សព ន្យូតុន បានផ្តល់ការអានមួយផ្សេងទៀតសម្រាប់ខនេះ ដែលហាក់ដូចជាបង្ហាញន័យឲ្យកាន់តែច្បាស់ ដូចតទៅ៖ «គាត់ក៏នឹងតម្រង់មុខរបស់គាត់ ដើម្បីចូលទៅដោយកម្លាំងក្នុងរាជាណាចក្រទាំងមូលផងដែរ»។ ខ ១៦ បាននាំយើងចុះមកដល់ការឈ្នះកាន់កាប់ប្រទេសស៊ីរី និងយូដាដោយពួករ៉ូម។ មុននោះ រ៉ូមបានយកឈ្នះម៉ាសេដូន និងថ្រាករួចហើយ។ ឥឡូវនេះ អេស៊ីព្ទជាអ្វីតែប៉ុណ្ណោះដែលនៅសល់នៃ «រាជាណាចក្រទាំងមូល» របស់អាឡិចសាន់ឌ័រ ដែលមិនទាន់ត្រូវបានដាក់ឲ្យស្ថិតក្រោមអំណាចរ៉ូម ហើយឥឡូវនេះ អំណាចនោះបានតម្រង់មុខរបស់ខ្លួន ដើម្បីចូលទៅក្នុងប្រទេសនោះដោយកម្លាំង។

> ប៉្តូលេមី អៅឡេតេស បានសោយទិវង្គតនៅឆ្នាំ ៥១ មុន គ.ស.។ ព្រះអង្គបានទុកមកុដរាជ្យ និងនគរអេហ្ស៊ីបឲ្យដល់បុត្រច្បង និងបុត្រីរបស់ព្រះអង្គ គឺ ប៉្តូលេមី និង ក្លេអូបាត្រា។ នៅក្នុងព្រះរាជបណ្ណាការរបស់ព្រះអង្គ បានចែងថា ពួកគេត្រូវអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយគ្នា ហើយគ្រងរាជ្យរួមគ្នា; ហើយដោយព្រោះពួកគេនៅវ័យក្មេង ពួកគេត្រូវបានដាក់ឲ្យស្ថិតក្រោមអាណាព្យាបាលរបស់ជនរ៉ូម។ ប្រជាជនរ៉ូមបានទទួលបន្ទុកនោះ ហើយបានតែងតាំង ប៉ុមបេ ជាអាណាព្យាបាលរបស់ព្រះរាជសន្តតិវ័យក្មេងនៃអេហ្ស៊ីប។

> «មិនយូរប៉ុន្មាន បន្ទាប់ពីជម្លោះមួយបានផ្ទុះឡើងរវាង Pompey និង Caesar សង្គ្រាមដ៏ល្បីល្បាញនៅ Pharsalia ក៏ត្រូវបានប្រយុទ្ធឡើងរវាងមេទ័ពទាំងពីរនោះ។ Pompey បានចាញ់សង្គ្រាម ហើយរត់ភៀសខ្លួនទៅកាន់ប្រទេសអេហ្ស៊ីប។ Caesar ក៏បានដេញតាមទៅទីនោះភ្លាមៗ; ប៉ុន្តែមុនពេលគាត់ទៅដល់ Pompey ត្រូវបានសម្លាប់យ៉ាងទាបថោកដោយ Ptolemy ដែលគាត់ធ្លាប់ត្រូវបានតែងតាំងឲ្យធ្វើជាអ្នកអាណាព្យាបាល។ ដូច្នេះ Caesar ក៏បានទទួលយកការតែងតាំងដែលបានប្រគល់ឲ្យ Pompey នោះ គឺជាអ្នកអាណាព្យាបាលរបស់ Ptolemy និង Cleopatra។ គាត់បានឃើញថាប្រទេសអេហ្ស៊ីបកំពុងស្ថិតក្នុងភាពចលាចលដោយសារការរំខានផ្ទៃក្នុង ដោយ Ptolemy និង Cleopatra បានក្លាយជាសត្រូវនឹងគ្នា ហើយនាងត្រូវបានដកហូតចេញពីចំណែករបស់នាងក្នុងការគ្រប់គ្រង។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី គាត់មិនបានស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការចុះចតនៅ Alexandria ជាមួយនឹងកម្លាំងតូចរបស់គាត់ ដែលមានទ័ពសេះ ៨០០ នាក់ និងទ័ពថ្មើរជើង ៣២០០ នាក់ ដើម្បីទទួលស្គាល់ជម្លោះនោះ និងទទួលបន្ទុកដោះស្រាយវាឡើយ។ ខណៈដែលភាពចលាចលកាន់តែកើនឡើងរាល់ថ្ងៃ Caesar បានឃើញថាកម្លាំងតូចរបស់គាត់មិនគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់រក្សាជំហររបស់គាត់ទេ ហើយដោយសារមិនអាចចាកចេញពីប្រទេសអេហ្ស៊ីបបាន ព្រោះខ្យល់ជើងបានបក់នៅរដូវនោះ គាត់ក៏បានបញ្ជូនសារ​ទៅកាន់អាស៊ី ដោយបង្គាប់ឲ្យកងទ័ពទាំងអស់ដែលគាត់មាននៅតំបន់នោះ មកជួយគាត់ឲ្យបានឆាប់តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន។»

> ដោយអាកប្បកិរិយាអួតអាងយ៉ាងខ្លាំងបំផុត គាត់បានចេញបញ្ជាថា ប៉្តូឡេមី និង ក្លេអូបាត្រា ត្រូវរំសាយកងទ័ពរបស់ខ្លួន មកបង្ហាញខ្លួននៅចំពោះមុខគាត់ ដើម្បីដោះស្រាយភាពខុសគ្នារវាងពួកគេ ហើយត្រូវគោរពតាមសេចក្ដីសម្រេចរបស់គាត់។ ដោយសារអេហ្ស៊ីបជានគរឯករាជ្យ បញ្ជាដ៏អួតអាងនេះត្រូវបានចាត់ទុកថាជាការប្រមាថដល់សេចក្ដីថ្លៃថ្នូររាជវង្សរបស់វា ហើយដោយហេតុនោះ ប្រជាជនអេហ្ស៊ីបដែលខឹងសម្បាយ៉ាងខ្លាំង បានលើកអាវុធឡើង។ សេសារ បានឆ្លើយតបថា គាត់បានប្រព្រឹត្តទៅដោយអំណាចនៃឆន្ទៈរបស់ឪពុកពួកគេ គឺ អូលេតេស ដែលបានដាក់កូនៗរបស់ខ្លួននៅក្រោមអាណាព្យាបាលភាពរបស់ព្រឹទ្ធសភា និងប្រជាជនរ៉ូម ហើយអំណាចទាំងមូលនោះ នៅពេលនេះ បានប្រគល់ស្ថិតក្នុងបុគ្គលរបស់គាត់ក្នុងនាមជាកុងស៊ុល; ហើយថា ក្នុងនាមជាអាណាព្យាបាល គាត់មានសិទ្ធិធ្វើជាអាជ្ញាកណ្ដាលរវាងពួកគេ។

> «បន្ទាប់​មក កិច្ចការ​នោះ​ត្រូវ​បាន​នាំ​មក​ដាក់​នៅ​ចំពោះ​មុខ​គាត់​ជា​ចុង​ក្រោយ ហើយ​បាន​តែងតាំង​អ្នក​តស៊ូ​មតិ​ឲ្យ​ថ្លែង​ការណ៍​ការពារ​បណ្តឹង​របស់​ភាគី​នីមួយៗ។ ក្លេអូប៉ាត្រា ដោយ​ដឹង​អំពី​ចំណុច​ខ្សោយ​របស់​អ្នក​យក​ឈ្នះ​រ៉ូម​ដ៏​អស្ចារ្យ​នោះ បាន​វិនិច្ឆ័យ​ថា សម្រស់​នៃ​វត្តមាន​របស់​នាង​នឹង​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​ជាង​អ្នក​តស៊ូ​មតិ​ណា​មួយ​ដែល​នាង​អាច​ជួល​បាន ក្នុង​ការ​ទទួល​បាន​សេចក្ដី​វិនិច្ឆ័យ​ឲ្យ​សម្រេច​ជា​ប្រយោជន៍​ដល់​នាង។ ដើម្បី​ចូល​ទៅ​ដល់​វត្តមាន​របស់​គាត់​ដោយ​មិន​ឲ្យ​គេ​ដឹង នាង​បាន​ប្រើ​ល្បិច​ដូច​តទៅ​នេះ៖ នាង​បាន​ដេក​សន្ធឹង​ខ្លួន​ពេញ​បណ្ដោយ​នៅ​ក្នុង​បន្ទប់​ខោអាវ​មួយ ហើយ​អាប៉ូឡូដូរូស ជា​អ្នក​បម្រើ​ជន​ជាតិ​ស៊ីស៊ីលី​របស់​នាង បាន​រុំ​វា​ដោយ​ក្រណាត់​មួយ ចង​វា​ដោយ​ខ្សែ​ស្បែក​មួយ ហើយ​លើក​វា​ដាក់​លើ​ស្មា​ដ៏​រឹងមាំ​ដូច​ហឺគុល​របស់​ខ្លួន រួច​ស្វែង​រក​បន្ទប់​ស្នាក់នៅ​របស់​សេសារ។ ដោយ​អះអាង​ថា​ខ្លួន​មាន​អំណោយ​មួយ​សម្រាប់​មេទ័ព​រ៉ូម គាត់​ត្រូវ​បាន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ចូល​តាម​ទ្វារ​នៃ​បន្ទាយ ចូល​ទៅ​ក្នុង​វត្តមាន​របស់​សេសារ ហើយ​ដាក់​បន្ទុក​នោះ​នៅ​ទៀប​ជើង​របស់​គាត់។ នៅ​ពេល​សេសារ​បាន​ស្រាយ​បាច់​មាន​ជីវិត​នេះ​ចេញ មើល៍! ក្លេអូប៉ាត្រា​ដ៏​ស្រស់​ស្អាត ឈរ​នៅ​ចំពោះ​មុខ​គាត់។ គាត់​មិន​ត្រឹម​តែ​មិន​មាន​ការ​មិន​ពេញចិត្ត​ចំពោះ​ល្បិច​នោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​ដោយ​សារ​មាន​អត្តចរិត​ដូច​ដែល​បាន​ពិពណ៌នា​នៅ​ក្នុង 2 Peter 2:14 ការ​ឃើញ​មនុស្ស​ដ៏​ស្រស់​ស្អាត​បែប​នេះ​ត្រឹម​មើល​ឃើញ​លើក​ដំបូង​ប៉ុណ្ណោះ ដូច​ដែល​រ៉ូល្លាំង​បាន​និយាយ បាន​មាន​ឥទ្ធិពល​ទាំង​ស្រុង​លើ​គាត់ ដូច​ដែល​នាង​បាន​ប្រាថ្នា​ទុក។»

> «នៅទីបំផុត សេសារ​បាន​ចេញ​ព្រះរាជក្រឹត្យ​ថា បងប្អូន​ប្រុស​ស្រី​នោះ​ត្រូវ​កាន់​កាប់​បល្ល័ង្ក​រួមគ្នា ស្រប​តាម​បំណង​នៃ​ព្រះឆន្ទៈ។ ពោធីនុស ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ជាន់ខ្ពស់​បំផុត​នៃ​រដ្ឋ ដែល​បាន​មាន​តួនាទី​សំខាន់​ជា​ពិសេស​ក្នុង​ការ​បណ្តេញ​ក្លេអូប៉ាត្រា​ចេញ​ពី​បល្ល័ង្ក បាន​ភ័យ​ខ្លាច​ពី​លទ្ធផល​នៃ​ការ​ស្ដារ​នាង​ឲ្យ​វិល​មក​កាន់​អំណាច​វិញ។ ហេតុនេះ​ហើយ គាត់​បាន​ចាប់ផ្ដើម​បង្ក​ឲ្យ​មាន​ការ​ច្រណែន និង​សេចក្ដី​សត្រូវ​ប្រឆាំង​នឹង​សេសារ ដោយ​បញ្ចូល​យោបល់​ក្នុង​ចំណោម​ប្រជាជន​ថា នៅ​ទីបំផុត​គាត់​មាន​បំណង​ប្រគល់​អំណាច​ទាំងស្រុង​ដល់​ក្លេអូប៉ាត្រា​តែ​ម្នាក់​ឯង។ មិន​យូរ​ប៉ុន្មាន ការ​បះបោរ​ដោយ​បើក​ចំហ​ក៏​បាន​កើត​ឡើង។ អគីឡាស ដឹកនាំ​កងទ័ព​ចំនួន 20,000 នាក់ បាន​ឆ្ពោះ​មក​ដើម្បី​បណ្តេញ​សេសារ​ចេញ​ពី​អាឡិចសង់ឌ្រី។ ដោយ​រៀបចំ​កងកម្លាំង​តូច​របស់​ខ្លួន​យ៉ាង​ប៉ិនប្រសប់​នៅ​តាម​ផ្លូវ​ធំ និង​ផ្លូវ​តូចៗ​ក្នុង​ទីក្រុង សេសារ​មិន​បាន​ជួប​ការ​លំបាក​អ្វី​ក្នុង​ការ​ទប់ទល់​នឹង​ការ​វាយប្រហារ​នោះ​ឡើយ។ ពួក​អេហ្ស៊ីប​បាន​ប៉ុនប៉ង​បំផ្លាញ​កងនាវា​របស់​គាត់។ គាត់​ក៏​បាន​តបត​វិញ​ដោយ​ដុត​កងនាវា​របស់​ពួកគេ។ ដោយសារ​នាវា​ខ្លះ​ដែល​កំពុង​ឆេះ​ត្រូវ​បាន​ខ្យល់​បក់​នាំ​ទៅ​ជិត​មាត់​ច្រាំង អគារ​មួយ​ចំនួន​ក្នុង​ទីក្រុង​ក៏​បាន​ឆេះ​ដែរ ហើយ​បណ្ណាល័យ​អាឡិចសង់ឌ្រី​ដ៏​ល្បីល្បាញ ដែល​មាន​សៀវភៅ​ជិត 400,000 ក្បាល ត្រូវ​បាន​បំផ្លាញ។»

> «ដោយសារសង្គ្រាមកាន់តែគំរាមកំហែងខ្លាំងឡើង សេសារ​បានចាត់ឲ្យស្វែងរកជំនួយពីគ្រប់ប្រទេសជិតខាងទាំងអស់។ កងនាវាធំមួយបានមកពីអាស៊ីតូច ដើម្បីជួយគាត់។ មិថ្រិដាតេស​បានចេញដំណើរទៅអេហ្ស៊ីប ជាមួយនឹងកងទ័ពមួយដែលបានប្រមូលឡើងនៅស៊ីរី និងស៊ីលីស៊ី។ អាន់ទីបាទ័រ ជនអ៊ីឌូមេ បានចូលរួមជាមួយគាត់ ព្រមទាំងជនយូដា ៣,០០០ នាក់។ ជនយូដា ដែលកាន់កាប់ច្រកចូលទៅកាន់អេហ្ស៊ីប បានអនុញ្ញាតឲ្យកងទ័ពឆ្លងកាត់ទៅដោយគ្មានការរំខាន។ បើគ្មានការសហការរបស់ពួកគេនៅផ្នែកនេះទេ ផែនការទាំងមូលប្រាកដជាបរាជ័យ។ ការមកដល់របស់កងទ័ពនេះបានសម្រេចលទ្ធផលនៃការប្រកួតប្រជែងនោះ។ សមរភូមិដ៏សម្រេចមួយត្រូវបានប្រយុទ្ធនៅជិតទន្លេនីល ដែលបណ្តាលឲ្យសេសារទទួលជ័យជម្នះពេញលេញ។ ប៉ូតូឡេមី ដែលបានព្យាយាមរត់គេចខ្លួន ត្រូវលង់ទឹកស្លាប់ក្នុងទន្លេ។ បន្ទាប់មក អាឡិចសង់ឌ្រី និងអេហ្ស៊ីបទាំងមូល បានចុះចូលចំពោះអ្នកឈ្នះ។ ឥឡូវនេះ រ៉ូមបានចូលកាន់កាប់ និងស្រូបបញ្ចូលនគរដើមទាំងមូលរបស់អាឡិចសាន់ឌ័រ»។

> «ដោយពាក្យ “មនុស្សទៀងត្រង់” ក្នុងអត្ថបទនេះ គ្មានសង្ស័យឡើយថា មានន័យសំដៅទៅលើជនជាតិយូដា ដែលបានផ្តល់ជំនួយដល់គាត់ដូចដែលបានរៀបរាប់រួចហើយ។ បើគ្មានជំនួយនេះទេ គាត់មុខជាបរាជ័យជាក់ជាមិនខាន; ប៉ុន្តែដោយមានជំនួយនេះ គាត់បានបង្រ្កាបអេហ្ស៊ីបទាំងស្រុងឲ្យស្ថិតក្រោមអំណាចរបស់គាត់ នៅឆ្នាំ 47 មុន គ.ស.»

> «“កូនស្រីនៃស្ត្រីទាំងឡាយ ដោយបង្ខូចគាត់।” តាមដែលអ្នកប្រវត្តិសាស្ត្របានកត់ត្រា ក្តីស្រឡាញ់ដែលសេសារ​បានមានចំពោះក្លេអូបាត្រា ដែលនាងបានបង្កើតបុត្រម្នាក់ឲ្យគាត់ ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាមូលហេតុតែមួយគត់នៃការដែលគាត់បានចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការដ៏គ្រោះថ្នាក់ដូចជាសង្គ្រាមអេហ្ស៊ីប។ ការនេះបានធ្វើឲ្យគាត់ស្នាក់នៅក្នុងអេហ្ស៊ីបយូរជាងដែលកិច្ចការរបស់គាត់ទាមទារ ដោយគាត់បានចំណាយរាត្រីទាំងមូលក្នុងពិធីជប់លៀង និងការសប្បាយស្រវឹងរួមជាមួយនឹងមហាក្សត្រីដ៏ពុករលួយនោះ។ “ប៉ុន្តែ” ហោរាបានមានប្រសាសន៍ថា “នាងនឹងមិនឈរនៅខាងគាត់ឡើយ ក៏នឹងមិនសម្រាប់គាត់ដែរ។” ក្រោយមក ក្លេអូបាត្រាបានភ្ជាប់ខ្លួនទៅនឹងអង់តូនី ដែលជាសត្រូវរបស់អូហ្គុស្ទុស សេសារ ហើយបានប្រើអំណាចទាំងមូលរបស់នាងប្រឆាំងនឹងរ៉ូម។»

> «ខទី ១៨។ បន្ទាប់ពីនេះ គាត់នឹងបង្វែរមុខរបស់គាត់ទៅកាន់កោះទាំងឡាយ ហើយនឹងយកបានជាច្រើន; ប៉ុន្តែ មេដឹកនាំមួយរូប ដើម្បីប្រយោជន៍របស់ខ្លួន នឹងធ្វើឲ្យការប្រមាថដែលគាត់បាននាំមកនោះបញ្ឈប់ទៅ; ដោយគ្មានការប្រមាថលើខ្លួនឯង មេដឹកនាំនោះនឹងធ្វើឲ្យវាត្រឡប់មកលើគាត់វិញ។»

> «សង្គ្រាមជាមួយនឹង Pharnaces ស្តេចនៃ Cimmerian Bosphorus ទីបំផុតបានទាញគាត់ឲ្យចាកចេញពីអេហ្ស៊ីប។ Prideaux និយាយថា “នៅពេលគាត់មកដល់ទីដែលសត្រូវនៅ គាត់ដោយមិនផ្តល់ពេលសម្រាកឡើយ ទាំងដល់ខ្លួនគាត់ផ្ទាល់ ឬដល់ពួកគេ ក៏បានវាយប្រហារភ្លាម ហើយទទួលបានជ័យជម្នះដាច់ខាតលើពួកគេ; ហេតុការណ៍នេះគាត់បានសរសេរប្រាប់មិត្តម្នាក់របស់គាត់ដោយពាក្យបីម៉ាត់នេះថា: Veni, vidi, vici; ខ្ញុំបានមក ខ្ញុំបានឃើញ ខ្ញុំបានឈ្នះ។” ផ្នែកចុងក្រោយនៃខនេះពាក់ព័ន្ធនឹងភាពមិនច្បាស់លាស់មួយចំនួន ហើយមានភាពខុសគ្នានៃមតិយោបល់ទាក់ទងនឹងការអនុវត្តរបស់វា។ អ្នកខ្លះយកវាទៅអនុវត្តចំពោះពេលមុនជាងនេះនៅក្នុងជីវិតរបស់ Caesar ហើយគិតថាពួកគេរកឃើញការបំពេញរបស់វានៅក្នុងជម្លោះរបស់គាត់ជាមួយ Pompey។ ប៉ុន្តែ ព្រឹត្តិការណ៍មុន និងព្រឹត្តិការណ៍បន្ទាប់ដែលត្រូវបានកំណត់យ៉ាងច្បាស់នៅក្នុងទំនាយ បង្ខំឲ្យយើងស្វែងរកការបំពេញនៃផ្នែកនេះនៃការព្យាករណ៍ នៅចន្លោះជ័យជម្នះលើ Pharnaces និងការស្លាប់របស់ Caesar នៅទីក្រុងរ៉ូម ដូចដែលត្រូវបានបង្ហាញនៅក្នុងខបន្ទាប់។ ប្រវត្តិសាស្ត្រដែលពេញលេញជាងនេះនៃសម័យកាលនេះ ប្រហែលជានឹងនាំឲ្យពន្លឺមកលើព្រឹត្តិការណ៍នានា ដែលនឹងធ្វើឲ្យការអនុវត្តនៃអត្ថបទនេះគ្មានភាពជាប់គាំង។»

> «ខទី ១៩។ បន្ទាប់មក គាត់នឹងបង្វែរមុខរបស់ខ្លួនទៅកាន់បន្ទាយរឹងមាំនៃដែនដីរបស់ខ្លួន ប៉ុន្តែ គាត់នឹងជំពប់ដួល ហើយលែងត្រូវបានរកឃើញទៀត។»

> «បន្ទាប់ពីការឈ្នះសង្គ្រាមនេះ សេសារ​បានបរាជ័យអស់សំណល់ចុងក្រោយនៃបក្សរបស់ប៉ոմពេ គឺ កាតូ និង ស្គីពីយ៉ូ នៅអាហ្វ្រិក ហើយឡាប៊ីអេនុស និង វ៉ារុស នៅអេស្ប៉ាញ។ ក្រោយពីត្រឡប់មកក្រុងរ៉ូម​វិញ ដែលជា “បន្ទាយនៃដែនដីរបស់ខ្លួន” គាត់ត្រូវបានតែងតាំងជា​ជនផ្តាច់ការអចិន្ត្រៃយ៍; ហើយអំណាច និងកិត្តិយសផ្សេងៗទៀតក៏ត្រូវបានប្រទានដល់គាត់ ដល់ថ្នាក់ដែលពិតប្រាកដ គាត់បានក្លាយជា​អធិបតេយ្យដាច់ខាតលើចក្រភពទាំងមូល។ ប៉ុន្តែព្យាការីបានមានព្រះបន្ទូលថា គាត់នឹងជំពប់ហើយដួល។ ភាសានេះបង្ហាញថា ការផ្តួលរំលំរបស់គាត់នឹងកើតឡើងភ្លាមៗ និងមិនបានរំពឹងទុក ដូចជាមនុស្សម្នាក់ដែលជំពប់ដោយចៃដន្យក្នុងពេលដើររបស់ខ្លួន។ ហើយដូច្នេះ មនុស្សនេះ ដែលបានប្រយុទ្ធ និងឈ្នះសង្គ្រាមប្រាំរយលើក បានយកទីក្រុងមួយពាន់ និងបានសម្លាប់មនុស្សមួយលាន មួយសែនកៅសិបពីរពាន់នាក់ បានដួល មិនមែននៅកណ្តាលសូរសន្ធឹកនៃសមរភូមិ និងម៉ោងនៃការប្រយុទ្ធតស៊ូទេ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលគាត់គិតថា ផ្លូវរបស់គាត់រលូន ហើយក្រាលពេញដោយផ្កា និងនៅពេលដែលគេសន្មតថា គ្រោះថ្នាក់នៅឆ្ងាយណាស់; ដ្បិត ខណៈដែលគាត់អង្គុយនៅក្នុងសាលាព្រឹទ្ធសភាលើបល្ល័ង្កមាសរបស់គាត់ ដើម្បីទទួលពីដៃសភានោះនូវព្រះបរមងារជាស្តេច កាំបិតនៃការក្បត់បានចាក់គាត់ចំដល់បេះដូងភ្លាមៗ។ កាស្យុស ប្រុយទុស និងអ្នកឃុបឃិតដទៃទៀតបានស្ទុះមកលើគាត់ ហើយគាត់បានដួល ដោយត្រូវគេចាក់បីសិបបីរបួស។ ដូច្នេះ គាត់បានជំពប់ហើយដួលភ្លាមៗ ហើយរកមិនឃើញទៀតឡើយ នៅឆ្នាំ 44 មុន គ.ស.» Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 258–264.

ការបំពេញសម្រេចតាមប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់រ៉ូមបាកាន (ស្តេចខាងជើង) ក្នុងការត្រូវបានតាំងឡើងលើបល្ល័ង្ក គឺជាប្រវត្តិសាស្ត្រមួយដែលជារូបស្រមោលជាមុននៃប្រវត្តិសាស្ត្រការឡើងគ្រងបល្ល័ង្ករបស់រ៉ូមសម័យទំនើប នៅក្នុងសហភាពបីជាន់ដែលកើតឡើងនៅពេលច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យដែលនឹងមកដល់ក្នុងពេលឆាប់ៗ។ ប្រវត្តិសាស្ត្រនោះក៏ត្រូវបានបង្ហាញជារូបគំរូនៅក្នុងខទីសាមសិប ដល់ ខទីសាមសិបប្រាំមួយផងដែរ ដែលបានកំណត់អត្តសញ្ញាណពេលដែលអំណាចសម្តេចប៉ាបត្រូវបានដាក់ឡើងលើបល្ល័ង្កជាលើកដំបូងនៅឆ្នាំ 538។ ខទីដប់ប្រាំមួយ ដល់ ខទីដប់ប្រាំបួន និងខទីសាមសិបមួយ ដល់ ខទីសាមសិបប្រាំមួយ ទាំងពីរផ្នែក សុទ្ធតែតំណាងឲ្យការកើនឡើង និងការធ្លាក់ចុះចុងក្រោយនៃស្ត្រីពេស្យានៃទីរ៉ុស។ ប្រវត្តិសាស្ត្រនោះក៏ត្រូវបានតំណាងនៅក្នុងខទីប្រាំ ដល់ ខទីប្រាំបួនផងដែរ នៅពេលដែលស្តេចខាងជើងទីមួយត្រូវបានតាំងឡើង បន្ទាប់ពីបានយកឈ្នះលើតំបន់ភូមិសាស្ត្រចំនួនបី។ បន្ទាប់មក គាត់បានចូលទៅក្នុងសន្ធិសញ្ញាជាមួយស្តេចខាងត្បូង ប៉ុន្តែបានបំពានសន្ធិសញ្ញានោះ ហើយជាការឆ្លើយតប ស្តេចខាងត្បូងបានបង្ករបួសស្លាប់មួយ ហើយស្តេចខាងជើងបានស្លាប់នៅក្នុងការជាប់ឃុំរបស់អេស៊ីព្ទ។

ខ៥ ដល់ខ៩, ខ១៦ ដល់ខ១៩, និងខ៣០ ដល់ខ៣៦ បង្ហាញខ្សែបន្ទាត់ទំនាយបី ដែលបានសម្រេចនៅក្នុងខ៤០ ដល់ខ៤៥។ នៅពេល Sister White បានកំណត់ថា «ប្រវត្តិសាស្ត្រជាច្រើនដែលបានសម្រេចក្នុងទំនាយនេះ នឹងត្រូវបានធ្វើឡើងម្តងទៀត» នោះវាមានន័យពិតប្រាកដថា ជំពូកទាំងមូលបង្ហាញខ៤០ ដល់ខ៤៥។ ខ២០ ដល់ខ២២ កំណត់អត្តសញ្ញាណកំណើត និងសេចក្តីស្លាប់របស់ព្រះគ្រីស្ទ ដូច្នេះហើយវាតំណាងឲ្យពេលវេលាចុងបញ្ចប់ទាំងក្នុងឆ្នាំ 1798 និង 1989 តាមរយៈកំណើតរបស់ទ្រង់ ហើយបន្ទាប់មក សេចក្តីស្លាប់របស់ទ្រង់លើឈើឆ្កាងតំណាងឲ្យថ្ងៃទី 22 ខែតុលា ឆ្នាំ 1844 និងច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យ។

ខ​ទី​ម្ភៃ​បី កំណត់​សម្គាល់​អំពី​សម្ព័ន្ធភាព​រវាង​សាសន៍​យូដា និង​ក្រុង​រ៉ូម ក្នុង​អំឡុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​នៃ​ការ​បះបោរ​របស់​ពួក​ម៉ាកាបេ។ «សម្ព័ន្ធភាព» ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​នោះ ត្រូវ​បាន​តំណាង​ដោយ​កាលបរិច្ឆេទ ១៦១ មុន គ.ស. និង ១៥៨ មុន គ.ស.។ ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ម៉ាកាបេ តំណាង​ឲ្យ​បន្ទាត់​ខាង​ក្នុង​មួយ ដែល​ចាប់ផ្ដើម​ដោយ «សម្ព័ន្ធភាព» រវាង​ក្រុង​រ៉ូម និង​ពួក​យូដា​ម៉ាកាបេ ដែល​ត្រូវ​បាន​ផ្ដួចផ្ដើម​ដោយ​ពួក​យូដា ហើយ​នៅ​ទីបញ្ចប់​បាន​បញ្ចប់​ដោយ​ពួក​យូដា​ប្រកាស​ថា ពួកគេ​គ្មាន​ស្ដេច​ណា​ក្រៅ​ពី​សេសារ​ទេ។ ជា​ការ​ពិត ខ​ទី​ម្ភៃ​បី មក​បន្ទាប់​ពី​ខ​ទី​ម្ភៃ​មួយ និង​ម្ភៃ​ពីរ ហើយ​ខ​ទី​ម្ភៃ​មួយ​កំណត់​សម្គាល់​អំពី​កំណើត​របស់​ព្រះគ្រីស្ទ ដែល​ជា​ពេលវេលា​នៃ​ទី​បញ្ចប់​តាម​ទំនាយ ហើយ​ខ​ទី​ម្ភៃ​ពីរ​កំណត់​សម្គាល់​អំពី​ឈើ​ឆ្កាង ដែល​តំណាង​ឲ្យ​ច្បាប់​ថ្ងៃ​អាទិត្យ។

នៅឯឈើឆ្កាង ពួកយូដាបានទទួលស្គាល់សេសារ (រ៉ូម) ជាស្តេចរបស់ពួកគេ ហើយ “សម្ព័ន្ធ” ក្នុងខទីម្ភៃបី សំដៅទៅលើការចាប់ផ្តើមនៃជម្រើសរបស់ពួកយូដាក្នុងការបម្រើរ៉ូម នៅត្រង់ចំណុចបញ្ចប់នៃការប្រកាសភក្ដីភាពរបស់ពួកយូដាចំពោះរ៉ូម។ ការបញ្ចប់របស់ពួកយូដា ដូចដែលបានតំណាងនៅឯឈើឆ្កាង ត្រូវបានបន្តដោយការចាប់ផ្តើមនៃការភ្ជាប់ខ្លួនរបស់ពួកយូដាជាមួយរ៉ូម។

ខទីម្ភៃបួន​ដល់​ខទីសាមសិប ពិពណ៌នាអំពី​រយៈពេល​បីរយហុកសិបឆ្នាំ ដែល​ក្រុងរ៉ូម​បែបមិនជឿ​គ្រប់គ្រង​ដោយ​អំណាច​កំពូល ចាប់ពី​សមរភូមិ​អាក់ទីយ៉ូម នៅ​ឆ្នាំ 31 មុន គ.ស. រហូតដល់​ការផ្ទេរ​រាជធានី​ពី​ក្រុងរ៉ូម​ទៅ​កុងស្តង់ទីណូបល នៅ​ឆ្នាំ 330។ រយៈពេល​បីរយហុកសិបឆ្នាំ​នេះ​ជា​និមិត្តរូប​នៃ​រយៈពេល​មួយពាន់ពីររយហុកសិបឆ្នាំ ដែល​ក្រុងរ៉ូម​សាសនាប៉ាប​គ្រប់គ្រង​ដោយ​អំណាច​កំពូល ហើយ​រួមគ្នា​វា​តំណាង​ឲ្យ​រយៈពេល​ដែល​ចាប់ផ្ដើម​ពី​ខទីសែសិបមួយ និង​សម្ព័ន្ធភាព​បីជាន់​ដែល​កើតឡើង​នៅ​ពេល​ច្បាប់​ថ្ងៃអាទិត្យ​ដែល​នឹង​មក​ដល់​ក្នុង​ពេល​ឆាប់ៗនេះ រហូតដល់​ការបិទ​បញ្ចប់​នៃ​ពេល​សាកល្បង។

បន្ទាត់ប្រវត្តិសាស្ត្រព្យាករណ៍ទាំងអស់នៅក្នុងជំពូកទីដប់មួយ ស្របគ្នានឹងខណ្ឌចុងក្រោយប្រាំមួយនៃ ដានីយ៉ែល ១១ ប៉ុន្តែ ប្រវត្តិសាស្ត្រព្យាករណ៍ចាប់ពីពេលវេលានៃទីបញ្ចប់ក្នុងឆ្នាំ ១៩៨៩ ដែលត្រូវបានតំណាងនៅក្នុងខណ្ឌ ៤០ រហូតដល់ច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យក្នុងខណ្ឌ ៤១ នោះហើយ គឺជា «ផ្នែកនៃព្យាករណ៍របស់ដានីយ៉ែលដែលទាក់ទងនឹងថ្ងៃចុងក្រោយ»។ ប្រវត្តិសាស្ត្រដែលត្រូវបានទុកឲ្យទទេនៅក្នុងខណ្ឌ ៤០ គឺជា វិវរណៈនៃព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទ ដែលត្រូវបានបើកត្រា នៅពេលដែលពេលវេលាជិតមកដល់ មុនពេលដែលការសាកល្បងបិទបញ្ចប់។

យើង​នឹង​បន្ត​ការសិក្សា​នេះ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​បន្ទាប់។

> «យើងមាន​ព្រះបញ្ញត្តិ​របស់​ព្រះ និង​សក្ខីភាព​នៃ​ព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទ ដែល​ជា​វិញ្ញាណ​នៃ​ការ​ទស្សន៍ទាយ។ ត្បូង​មាន​តម្លៃ​មិន​អាច​កាត់​ថ្លៃ​បាន ត្រូវ​បាន​រក​ឃើញ​នៅ​ក្នុង​ព្រះបន្ទូល​របស់​ព្រះ។ អស់​អ្នក​ដែល​ស្វែងរក​ព្រះបន្ទូល​នេះ គួរ​រក្សា​ចិត្តគំនិត​ឲ្យ​ច្បាស់​លាស់។ ពួកគេ​មិន​គួរ​ឲ្យ​ខ្លួន​ចូល​រួម​ក្នុង​ចំណង់​អាហារ​ដែល​ប្រែ​ប្រួល​ខុស​ធម្មតា ក្នុង​ការ​បរិភោគ ឬ​ការ​ផឹក​ឡើយ។»

> «ប្រសិនបើពួកគេធ្វើដូច្នេះ នោះខួរក្បាលនឹងត្រូវច្របូកច្របល់; ពួកគេនឹងមិនអាចទ្រាំទ្រនឹងភាពតានតឹងនៃការជីកកកាយឲ្យជ្រៅ ដើម្បីស្វែងរកន័យនៃអ្វីៗទាំងនោះដែលទាក់ទងនឹងឈុតឆាកបិទបញ្ចប់នៃប្រវត្តិសាស្ត្រផែនដីនេះបានឡើយ។»

> «នៅពេលដែលសៀវភៅដានីយ៉ែល និងវិវរណៈ ត្រូវបានយល់ដឹងកាន់តែច្បាស់ អ្នកជឿទាំងឡាយនឹងមានបទពិសោធន៍ខាងសាសនាខុសប្លែកទាំងស្រុង។ ពួកគេនឹងត្រូវបានប្រទានឲ្យឃើញជាក់ស្តែងខ្លះៗអំពីទ្វារស្ថានសួគ៌ដែលបានបើកចំហ ដល់ថ្នាក់ដែលចិត្ត និងគំនិតនឹងត្រូវបានប៉ះពាល់ដោយលក្ខណៈសម្បត្តិដែលមនុស្សទាំងអស់ត្រូវអភិវឌ្ឍ ដើម្បីបានដឹងច្បាស់អំពីសុភមង្គលដែលនឹងត្រូវជារង្វាន់ដល់អ្នកដែលមានចិត្តបរិសុទ្ធ។»

> «ព្រះអម្ចាស់​នឹង​ប្រទាន​ពរ​ដល់​អស់​អ្នក​ដែល​ស្វែងរក​ដោយ​ចិត្ត​ទាបទន់ និង​សុភាពរាបសា ដើម្បី​យល់​អំពី​អ្វី​ដែល​បាន​បើក​សម្ដែង​នៅ​ក្នុង​ព្រះគម្ពីរ​វិវរណៈ។ សៀវភៅ​នេះ​ផ្ទុក​ទៅ​ដោយ​អ្វីៗ​ជា​ច្រើន​ដែល​ពោរពេញ​ដោយ​ភាព​អមតៈ និង​ពេញ​ដោយ​សិរីល្អ ដូច្នេះ​អស់​អ្នក​ដែល​អាន និង​ស្រាវជ្រាវ​វា​ដោយ​ចិត្ត​ខ្នះខ្នែង នឹង​ទទួល​បាន​ពរ​ដែល​បាន​សន្យា​ដល់​អស់​អ្នក “ដែល​ស្តាប់​ពាក្យ​នៃ​ទំនាយ​នេះ ហើយ​កាន់​រក្សា​សេចក្ដី​ទាំង​នោះ​ដែល​បាន​សរសេរ​ទុក​នៅ​ក្នុង​នោះ”។»

> «មាន​ចំណុច​មួយ​ដែល​នឹង​ត្រូវ​បាន​យល់​យ៉ាង​ប្រាកដ​ពី​ការ​សិក្សា​ព្រះគម្ពីរ​វិវរណៈ—នោះ​គឺ​ថា ទំនាក់ទំនង​រវាង​ព្រះ និង​ប្រជារាស្ត្រ​របស់​ទ្រង់ គឺ​ជិតស្និទ្ធ និង​ច្បាស់លាស់។»

> «ការតភ្ជាប់ដ៏អស្ចារ្យមួយ ត្រូវបានឃើញរវាងសកលលោកនៃស្ថានសួគ៌ និងលោកិយនេះ។ អ្វីៗដែលបានបើកសម្ដែងដល់ដានីយ៉ែល ក្រោយមកត្រូវបានបំពេញបន្ថែមដោយវិវរណៈដែលបានប្រទានដល់យ៉ូហាននៅលើកោះប៉ាត់ម៉ុស។ សៀវភៅទាំងពីរនេះ គួរត្រូវបានសិក្សាយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្ន។ ពីរដង ដានីយ៉ែលបានសួរថា៖ តើត្រូវយូរប៉ុនណាទៀតដល់ទីបញ្ចប់នៃកាលវេលា?»

> «ខ្ញុំបានឮ ប៉ុន្តែខ្ញុំមិនយល់ទេ។ ដូច្នេះ ខ្ញុំទូលសួរថា ឱ​ព្រះអម្ចាស់​នៃខ្ញុំ​អើយ ចុងបញ្ចប់​នៃការទាំងនេះ​នឹងទៅជាយ៉ាងណា? ហើយទ្រង់មានបន្ទូលថា ដានីយ៉ែល​អើយ ចូរទៅតាមផ្លូវ​របស់អ្នកចុះ ដ្បិតពាក្យទាំងនេះ​ត្រូវបានបិទ និងបោះត្រាទុក រហូតដល់គ្រាចុងបញ្ចប់។ មនុស្សជាច្រើន​នឹងត្រូវបានបន្សុទ្ធ ធ្វើឲ្យស ហើយត្រូវល្បងល; ប៉ុន្តែមនុស្សអាក្រក់​នឹងប្រព្រឹត្តអាក្រក់ ហើយក្នុងចំណោមមនុស្សអាក្រក់ គ្មាននរណាម្នាក់នឹងយល់ឡើយ; ប៉ុន្តែពួកមានប្រាជ្ញា​នឹងយល់។ ចាប់ពីពេល​ដែលយញ្ញបូជាប្រចាំថ្ងៃ​ត្រូវបានដកចេញ ហើយអំពើគួរស្អប់ខ្ពើម​ដែលបង្កឲ្យវិនាស​ត្រូវបានតាំងឡើង នោះនឹងមានមួយពាន់ពីររយកៅសិបថ្ងៃ។ មានពរ​ហើយ​អ្នកដែលរង់ចាំ ហើយមកដល់​មួយពាន់បីរយសាមសិបប្រាំថ្ងៃ។ ប៉ុន្តែ​អ្នកវិញ ចូរទៅតាមផ្លូវ​របស់អ្នក​រហូតដល់ទីបញ្ចប់ចុះ ដ្បិតអ្នក​នឹងបានសម្រាក ហើយនឹងឈរនៅក្នុងចំណែក​របស់អ្នក នៅចុងបញ្ចប់​នៃថ្ងៃទាំងឡាយ»។

> «វាគឺជាសិង្ហនៃពូជអំបូរយូដា ដែលបានបើកត្រាសៀវភៅនោះ ហើយបានប្រទានដល់យ៉ូហាននូវវិវរណៈអំពីអ្វីៗដែលត្រូវកើតមាននៅក្នុងថ្ងៃចុងក្រោយទាំងនេះ។»

> «ដានីយ៉ែលបានឈរនៅក្នុងចំណែករបស់គាត់ ដើម្បីទទួលបន្ទុកធ្វើបន្ទាល់របស់គាត់ ដែលត្រូវបានបិទត្រាទុករហូតដល់ពេលវេលានៃទីបញ្ចប់ នៅពេលដែលសាររបស់ទេវតាទីមួយត្រូវបានប្រកាសដល់លោកិយរបស់យើង។ រឿងទាំងនេះមានសារៈសំខាន់អនន្តក្នុងថ្ងៃចុងក្រោយទាំងនេះ; ប៉ុន្តែ ខណៈដែល «មនុស្សជាច្រើននឹងត្រូវបានសម្អាត ហើយត្រូវបានធ្វើឲ្យស ហើយត្រូវបានសាកល្បង» «មនុស្សអាក្រក់នឹងប្រព្រឹត្តអាក្រក់; ហើយគ្មាននរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមមនុស្សអាក្រក់នឹងយល់ឡើយ»។ នេះពិតប្រាកដយ៉ាងណា! បាបគឺជាការរំលងក្រឹត្យវិន័យរបស់ព្រះ; ហើយអស់អ្នកដែលមិនព្រមទទួលយកពន្លឺទាក់ទងនឹងក្រឹត្យវិន័យរបស់ព្រះ នឹងមិនយល់អំពីការប្រកាសសាររបស់ទេវតាទីមួយ ទីពីរ និងទីបីឡើយ។ សៀវភៅដានីយ៉ែលត្រូវបានបើកត្រានៅក្នុងវិវរណៈដល់យ៉ូហាន ហើយនាំយើងឲ្យឆ្ពោះទៅកាន់ឆាកចុងក្រោយនៃប្រវត្តិសាស្ត្រផែនដីនេះ។»

> «តើ​បងប្អូន​របស់​យើង​នឹង​ចងចាំ​ក្នុង​ចិត្ត​ទេ​ថា យើង​កំពុង​រស់នៅ​កណ្ដាល​គ្រោះថ្នាក់​នៃ​ថ្ងៃ​ចុងក្រោយ? ចូរ​អាន​ព្រះគម្ពីរ​វិវរណៈ​ភ្ជាប់​នឹង​ដានីយ៉ែល។ ចូរ​បង្រៀន​អំពី​សេចក្ដី​ទាំង​នេះ»។ Testimonies to Ministers, 114, 115.

Back to Articles