Article

# ប៉ានីយ៉ូម — លេខពីរ

ការកើនឡើង និងការធ្លាក់ចុះរបស់ស្តេចភាគខាងត្បូង

Author

Jeff Pippenger

Published

February 27, 2025

Formats

PDF
Word
Song MP3

យើងបានបញ្ចប់អត្ថបទចុងក្រោយដោយសរសេរថា «ខ ១០–១៥ តំណាងឲ្យសង្គ្រាមតាមរយៈភាគីជំនួសបី ដែលត្រូវបានអនុវត្តដោយស្តេចនៃទិសខាងជើង គឺអំណាចសម្តេចប៉ាប ចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៨៩ ដល់ច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យ»។ សង្គ្រាមតាមរយៈភាគីជំនួសទាំងបីនេះ ចាប់ផ្តើមដោយការកំណត់អត្តសញ្ញាណសហរដ្ឋអាមេរិកនៅក្នុងខ ៤០ ថាជា «រទេះ សំពៅ និងទ័ពសេះ»។

សង្គ្រាមតំណាងបន្ទាប់ ដែលត្រូវបានតំណាងដោយខទី ១១ និងការសម្រេចបំពេញរបស់វាក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនៅសមរភូមិរ៉ាហ្វៀ ក្នុងឆ្នាំ ២១៧ មុន គ.ស. គឺរវាង ព្តូលេមេ ទី ៤ ភីឡូប៉ាត័រ ស្តេចខាងត្បូងនៃអេហ្ស៊ីប និង អង់ទីយ៉ូកុស ដ៏មហិមា ដែលក៏ត្រូវបានហៅថា អង់ទីយ៉ូកុស ម៉ាញនុស នៃអាណាចក្រសេលេយូស៊ីត។ អង់ទីយ៉ូកុស បានសម្រេចបំពេញខទី ១០ នៅពេលដែលគាត់បានសងសឹកអេហ្ស៊ីប ចំពោះការបរាជ័យរបស់នគរខាងជើងរបស់គាត់ និងការបាត់បង់ទ្រព្យសម្បត្តិ ដោយដណ្តើមយកវិញនូវដែនភូមិសាស្ត្រទាំងមូលដែលនគរខាងត្បូងធ្លាប់បានរឹបអូសពីនគររបស់គាត់។ គាត់បានធ្វើដូច្នោះ ប៉ុន្តែបានឈប់នៅព្រំដែនអេហ្ស៊ីប ដូច្នេះបានសម្រេចបំពេញខទី ១០ ហើយជាគំរូតំណាងដល់ឆ្នាំ ១៩៨៩។

> ប៉ុន្តែកូនប្រុសរបស់គាត់នឹងត្រូវបានជំរុញឡើង ហើយនឹងប្រមូលកងទ័ពដ៏ធំជាច្រើន; ហើយម្នាក់មួយនឹងមកយ៉ាងប្រាកដ ហើយជន់លិច និងឆ្លងកាត់ទៅ; បន្ទាប់មក គាត់នឹងត្រឡប់មកវិញ ហើយត្រូវបានជំរុញឡើងវិញ រហូតដល់បន្ទាយរឹងមាំរបស់គាត់។ ដានីយ៉ែល 11:10។

សង្គ្រាមប្រូកស៊ីទីពីរ គឺជាសមរភូមិរ៉ាហ្វៀ។ រ៉ាហ្វៀ មានន័យថា តំបន់ព្រំដែន។ សមរភូមិនោះសម្គាល់ចំណុចដែលអង់ទីយ៉ូកុសបានបញ្ឈប់ការឈ្លានពានមុនរបស់គាត់នៅក្នុងខទី ១០។ សង្គ្រាមប្រូកស៊ីទាំងបីត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយសេចក្តីពិត ក្នុងន័យថា សង្គ្រាមប្រូកស៊ីទីមួយស្របគ្នានឹងសង្គ្រាមប្រូកស៊ីចុងក្រោយ។ សង្គ្រាមទាំងបី—ខទី ១០ ខទី ១១ ហើយបន្ទាប់មកសង្គ្រាមទីបីនៃខទី ១៣–១៥—ត្រូវបានធ្វើឡើងដោយបុគ្គលប្រវត្តិសាស្ត្រដូចគ្នា ក្នុងការបំពេញដំបូងរបស់វា។ អង់ទីយ៉ូកុស ម៉ាញុស មានវត្តមាននៅក្នុងសមរភូមិទាំងបី ដោយភ្ជាប់វាទាំងអស់តាមរយៈព្រះបន្ទូលទំនាយឲ្យទៅជាខ្សែតែមួយ។ អង់ទីយ៉ូកុសឈ្នះសមរភូមិទីមួយ និងសមរភូមិចុងក្រោយ ប៉ុន្តែមិនមែនសមរភូមិកណ្ដាលទេ ដែលនៅទីនោះស្តេចភាគខាងត្បូងបានមានជ័យជំនះ។

ដូចដែល Raphia មានន័យថា ដែនព្រំប្រទល់ នោះ Ukraine ក៏មានន័យដូចគ្នាដែរ។ សង្គ្រាមប្រូកស៊ីលើកទីពីរ ដែលបានសម្រេចបំពេញជាលើកដំបូងដោយសមរភូមិ Raphia ឥឡូវនេះកំពុងត្រូវបានសម្រេចបំពេញនៅក្នុងសង្គ្រាមអ៊ុយក្រែន។ Vladimir Putin គឺជាស្តេចខាងត្បូង ដែលជាពូជពង្សតាមទំនាយនៃស្តេចខាងត្បូងទំនើបដំបូង គឺ Vladimir Lenin។ Putin បានអះអាងម្តងហើយម្តងទៀតថា ការឆ្លើយតបរបស់រុស្ស៊ីចំពោះ Ukraine មានមូលដ្ឋានលើកិច្ចព្រមព្រៀងមួយដែលមានវិវាទថា នៅពេលអាល្លឺម៉ង់បានបង្រួបបង្រួមឡើងវិញ NATO នឹងមិនពង្រីកបន្ថែមទៀតចូលទៅក្នុងដែនដីអតីតសហភាពសូវៀតឡើយ។ មូលហេតុជំរុញរបស់ Putin ឆ្លុះបញ្ចាំងដូចជារបស់ Ptolemy នៅក្នុងខទី 5–9 និងរបស់ Napoleon នៅឆ្នាំ 1797។ ស្តេចខាងត្បូងទាំងបីរូប សុទ្ធតែផ្តល់យុត្តិកម្មចំពោះសកម្មភាពរបស់ខ្លួនប្រឆាំងនឹងស្តេចខាងជើង ដោយផ្អែកលើសន្ធិសញ្ញាដែលត្រូវបានរំលោភបំពាន។

យោងតាម អេសាយ 23 ស្រីពេស្យានៃទីរ៉ុស ដែលតំណាងឲ្យអំណាចសម្តេចប៉ាប នឹងត្រូវបានគេបំភ្លេចអស់រយៈពេលចិតសិបឆ្នាំ ដូចជាសម័យនៃស្តេចមួយអង្គ—ជារយៈពេលមួយដែលត្រូវបានបង្ហាញម្តងហើយម្តងទៀតថា ជាពេលដែលនគរទីប្រាំមួយនៃទំនាយព្រះគម្ពីរ គឺសត្វពីផែនដីក្នុង វិវរណៈ 13 (សហរដ្ឋអាមេរិក) គ្រប់គ្រង។

> ហើយវានឹងកើតមានឡើងនៅថ្ងៃនោះ ថា ក្រុងទីរ៉ុសនឹងត្រូវបានបំភ្លេចអស់រយៈពេលចិតសិបឆ្នាំ តាមចំនួនថ្ងៃរបស់ស្តេចមួយអង្គ។ ក្រោយពីបញ្ចប់ចិតសិបឆ្នាំ ក្រុងទីរ៉ុសនឹងច្រៀងដូចជាស្ត្រីពេស្យា។ ចូរយកពិណមួយ ហើយដើរជុំវិញទីក្រុង អូ ស្ត្រីពេស្យាដែលត្រូវបានបំភ្លេចអើយ; ចូរបន្លឺភ្លេងឲ្យពីរោះ ចូរច្រៀងបទជាច្រើន ដើម្បីឲ្យគេនឹកចាំអ្នកឡើងវិញ។ ហើយវានឹងកើតមានឡើង ក្រោយពីបញ្ចប់ចិតសិបឆ្នាំ ថា ព្រះអម្ចាស់នឹងយាងមកសួរសុខទុក្ខក្រុងទីរ៉ុស ហើយនាងនឹងត្រឡប់ទៅរកថ្លៃឈ្នួលរបស់នាងវិញ ហើយនឹងប្រព្រឹត្តអំពើសហាយស្មន់ជាមួយនឹងនគរទាំងអស់នៃពិភពលោកនៅលើផ្ទៃផែនដី។ អេសាយ 23:15–17។

រយៈពេលនិមិត្តរូបចិតសិបឆ្នាំនោះ លាតសន្ធឹងពីឆ្នាំ 1798 ដល់ច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យ ដែលជាប្រវត្តិសាស្ត្រដែលខទី 40 តំណាងឲ្យ។ លុះត្រាតែដល់ចុងបញ្ចប់នៃចិតសិបឆ្នាំនោះ ឬនៅពេលច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យកំពុងខិតជិតមក ទើបស្ត្រីពេស្យានោះលេចមកវិញ។ ដោយហេតុនេះ សង្គ្រាមនៃការប្រយុទ្ធទាំងបីក្នុងខ 10–15 ត្រូវបានអនុវត្តដោយតំណាងជំនួសរបស់អំណាចសម្តេចប៉ាប ពីព្រោះតាមន័យព្យាករណ៍ នាងត្រូវបានបំភ្លេចចោលក្នុងអំឡុងពេលនេះ។

នៅ​ក្នុង​សង្គ្រាម​តំណាង​ដំបូង និង​ចុងក្រោយ ស្តេច​ខាង​ជើង​មាន​ជ័យជម្នះ​លើ​ស្តេច​ខាង​ត្បូង។ នៅ​ក្នុង​សង្គ្រាម​កណ្ដាល ស្តេច​ខាង​ត្បូង​មាន​ជ័យជម្នះ​លើ​ស្តេច​ខាង​ជើង។ សង្គ្រាម​នៅ​រ៉ាហ្វៀ (Raphia) គឺ​ជា​ការ​បំពេញ​ជា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ដំបូង​នៃ​ខទី​១១ ហើយ​ខ​នោះ និង​ការ​បំពេញ​ជា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​របស់​វា បង្កើត​ជា​សាក្សី​ពីរ ដែល​ត្រូវ​យក​មក​ផ្សំ​ជាមួយ​បទគម្ពីរ​ស្រប​គ្នា​អំពី​រយៈពេល​ព្យាករណ៍​បី​ឆ្នាំ​កន្លះ​នៃ​ការ​គ្រប់គ្រង​របស់​រ៉ូម​សម្តេច​ប៉ាប។ ដូច្នេះ បទគម្ពីរ​ពីរ​កន្លែង​នៅ​ក្នុង ដានីយ៉ែល ១១ ដែល​អម​ដោយ​ការ​បំពេញ​ជា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​របស់​វា បាន​បង្ហាញ​ច្បាស់​អំពី​លក្ខណៈ​ព្យាករណ៍​នៃ​សង្គ្រាម​តំបន់​ព្រំដែន​ក្នុង​ខទី​១១ ដែល​បាន​បំពេញ​ជា​លើក​ដំបូង​នៅ​ក្នុង​សង្គ្រាម​រ៉ាហ្វៀ ហើយ​បន្ទាប់​មក​ម្ដង​ទៀត​នៅ​ពេល​ចុង​បញ្ចប់​ក្នុង​ឆ្នាំ 1798។

បន្ទាត់នៃសក្ខីភាពទាំងនេះគាំទ្រថា វ្លាឌីមៀរ ពូទីន គឺជាវ្លាឌីមៀរចុងក្រោយនៃស្តេចទំនើបនៃត្បូងខាងត្បូង។ “Vladimir” ជាញឹកញាប់ត្រូវបានកំណត់និយមន័យថាមានន័យថា “អ្នកគ្រប់គ្រងពិភពលោក” ប៉ុន្តែពាក្យ mir ក៏មានន័យត្រឹមត្រូវថា “សហគមន៍” ផងដែរ។ ដូច្នេះ Vladimir មានន័យថា “អ្នកគ្រប់គ្រងសហគមន៍” ឬ “អ្នកគ្រប់គ្រងលទ្ធិកុម្មុយនិស្ត”។ ពូទីនកំណត់អត្តសញ្ញាណការចូលរួមរបស់គាត់ជាមួយអ៊ុយក្រែនថា មានមូលដ្ឋានលើកិច្ចព្រមព្រៀងមួយដែលត្រូវបានបំពាន ដែលដោះស្រាយក្តីបារម្ភរបស់គាត់អំពីការលាតសន្ធឹងរបស់ NATO ហួសពីព្រំដែនដែលបានព្រមព្រៀងបន្ទាប់ពីការបង្រួបបង្រួមប្រទេសអាល្លឺម៉ង់។ ទិសដៅរបស់ពូទីនផ្តោតប្រឆាំងនឹង NATO និងសហភាពអឺរ៉ុប (EU) មិនតិចជាងការផ្តោតប្រឆាំងនឹង ហ្សេលេនស្គី និងអ៊ុយក្រែនឡើយ។ ការលាតសន្ធឹងរបស់ NATO និង EU ចូលលើដែនដីដែលពូទីនអះអាងថាត្រូវតែស្ថិតនៅដោយគ្មាន NATO ស្របគ្នានឹងព្រះពិរោធរបស់ព្តូលេមី នៅពេលស្តេចសេលេយូសបានដាក់ព្រះនាងអេហ្ស៊ីបដែលជាកូនក្រមុំចោល ដើម្បីវិលត្រឡប់ទៅរកភរិយាមុនរបស់ខ្លួនវិញ។ សន្ធិសញ្ញាដែលត្រូវបានបំពាននោះបានចង្អុលទៅមុខកាន់សន្ធិសញ្ញា Tolentino ឆ្នាំ 1797 ដែលត្រូវបានបំពាន។ ក្នុង ដានីយ៉ែល 11 នៅពេលស្តេចខាងត្បូងឈ្នះលើស្តេចខាងជើង នោះពាក់ព័ន្ធនឹងសន្ធិសញ្ញាដែលត្រូវបានបំពានមួយ។

សន្ធិសញ្ញាដែលត្រូវបានបំបែកនេះ ទាក់ទងនឹងការមិនស្ម័គ្រចិត្តរបស់សហភាពអឺរ៉ុបក្នុងការកំណត់ការពង្រីករបស់ NATO ឲ្យឈប់ត្រឹមក្រៅព្រំដែនរបស់ខ្លួន នៅពេលប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ត្រូវបានបង្រួបបង្រួមឡើងវិញ។ ក្នុងន័យនេះ ពូទីន ដែលជាស្តេចនៃទិសខាងត្បូង កំពុងស្ថិតនៅក្នុងសង្គ្រាមប្រឆាំងនឹងស្តេចនៃទិសខាងជើង ដែលត្រូវបានតំណាងដោយអំណាចតំណាងរបស់គាត់។ ដូចដែលពួកណាស៊ីក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ ជាអំណាចតំណាងសម្រាប់សាសនាចក្រកាតូលិក ពួកណាស៊ីនៃអ៊ុយក្រែនក្លាយជានិមិត្តសញ្ញានៃសង្គ្រាមតំណាងលើកទីពីរ ក្នុងខទី ១០–១៥។ សង្គ្រាមលោកបី និងសង្គ្រាមតំណាងបី—ហើយនៅក្នុងខ្សែទាំងពីរ ពួកណាស៊ីជាតំណាងជំនួសរបស់សាសនាចក្រកាតូលិក ក្នុងជម្លោះកណ្ដាល។

នៅក្នុងការបំពេញជាប្រវត្តិសាស្ត្រដើមទាំងបីនៃសង្គ្រាមប្រូកស៊ីទាំងនេះ អាន់ទីយ៉ូកុស ម៉ាញ៉ុស បានស្ថិតនៅក្នុងសមរភូមិនីមួយៗ។ ជាញឹកញាប់ បានបង្ហាញរួចមកហើយថា និរុត្តិសាស្ត្រនៃពាក្យ “Antiochus” និងនិមិត្តរូបដែលភ្ជាប់នឹងនគរសេលូស៊ីដ ក្នុងនាមជាស្តេចខាងជើង បញ្ជាក់អត្តសញ្ញាណអាន់ទីយ៉ូកុសថា​ជា​និមិត្តរូប​នៃ​អង់ទីគ្រីស្ទ—សម្តេចប៉ាបនៃទីក្រុងរ៉ូម។ ប៉ុន្តែនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនៃសង្គ្រាមប្រូកស៊ីទាំងបី ស្រីពេស្យានៃទីរ៉ុសត្រូវបានភ្លេចបាត់ ដូច្នេះនិមិត្តរូបនៃ “សម្តេចប៉ាប” ដែលតំណាងដោយឈ្មោះ “Antiochus” នោះ សំដៅទៅលើអំណាចប្រូកស៊ីរបស់គាត់។ នៅក្នុងសមរភូមិទីមួយ និងទីចុងក្រោយ គឺសហរដ្ឋអាមេរិកដែលកំពុងអនុវត្តតាមបញ្ជារបស់ទីក្រុងរ៉ូមដោយបើកចំហ។ នៅក្នុងខទី 11 អំណាចប្រូកស៊ីគឺជានាស៊ីនិយមរបស់អ៊ុយក្រែន ប៉ុន្តែវាជា និងនៅតែជានាវា និងរទេះសង្គ្រាមរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលបានទ្រទ្រង់ Zelenskyy ក្នុងសង្គ្រាមនោះ។ នៅលើផ្ទៃខាងក្រៅនៃសង្គ្រាមប្រូកស៊ីទីពីរ សហរដ្ឋអាមេរិកត្រូវបានលាក់កំបាំង ដូចជាសម្តេចប៉ាបក៏ត្រូវបានលាក់កំបាំងក្នុងអំឡុងពេលចិតសិបឆ្នាំនៃអេសាយ 23 ដែរ។ សហរដ្ឋអាមេរិកត្រូវបានលាក់កំបាំងនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រដែលខ្លួនអភិវឌ្ឍលក្ខណៈទាំងអស់នៃសត្វតិរច្ឆាន ធ្វើឲ្យវាសមស្របតាមទំនាយថា នៅពេលសង្គ្រាមប្រូកស៊ីទីពីរចាប់ផ្តើមដំណើរការ សហរដ្ឋអាមេរិកត្រូវបានបាំងដោយអំណាចប្រូកស៊ីនៃនាស៊ីនិយមនៅអ៊ុយក្រែន ទោះបីជាវានៅតែជាកម្លាំងយោធា និងសេដ្ឋកិច្ចនៃសត្វតិរច្ឆានផែនដី ដែលទ្រទ្រង់អ៊ុយក្រែនរហូតដល់ការបញ្ចប់របស់ពួកគេក៏ដោយ។

នៅពេលស្តេច​ខាង​ត្បូង​បាន​ទៅ​ក្រុង​បាប៊ីឡូន ហើយ​ចាប់​ស្តេច​ខាង​ជើង​ជា​ឈ្លើយ ព្រម​ទាំង​នៅពេល​ដែល​មេទ័ព Berthier បាន​ចាប់​សម្តេចប៉ាប​ជា​ឈ្លើយ​ផង​ដែរ គាត់​បាន​ដើរ​ចូល​ទៅ​ក្នុង​វ៉ាទីកង់​ដោយ​ត្រង់ ដែល​បង្ហាញ​ថា សង្គ្រាម​អ៊ុយក្រែន​នឹង​បញ្ចប់​ដោយ​ជ័យជម្នះ​របស់ Putin នៅ​ចំណុច​មួយ​ដែល​ការ​តស៊ូ​ណា​មួយ​ពី​អ៊ុយក្រែន​ត្រូវ​បាន​ដកហូត​អស់​ហើយ។ នគរ​ដែល Ptolemy បាន​វាយ​យក​គឺ​បាប៊ីឡូន ហើយ​នគរ​ដែល Napoleon បាន​វាយ​យក​គឺ​បាប៊ីឡូន​ខាង​វិញ្ញាណ។ ដូច្នេះ នគរ​របស់ Zelenskyy ត្រូវ​បាន​តំណាង​ដោយ​អស់​អ្នក​ជា​ប្រធានបទ​របស់​គាត់ ដែល​ផ្តល់​ការ​គាំទ្រ​ដល់​គាត់។ ឥឡូវ​នេះ ដោយ Trump បាន​ដក​ការ​គាំទ្រ​នៃ​រទេះ​សង្គ្រាម ទ័ព​សេះ និង​នាវា​របស់​សត្វ​ខ្លាឃ្មុំ​នៃ​ផែនដី​ចេញ​ហើយ ការ​គាំទ្រ​របស់​អ៊ុយក្រែន​គឺ​សហភាព​អឺរ៉ុប (EU) គឺ​ក្រុម​តែមួយ​នោះ​ឯង​ដែល​មិន​សុខ​ចិត្ត​ស្តាប់​ការ​អះអាង​របស់ Putin អំពី​សន្ធិសញ្ញា​ដែល​ត្រូវ​បាន​បំពាន​ទាក់ទង​នឹង​ការ​លុកលុយ​ចូល​មក​របស់ NATO។

ទស្សនវិជ្ជាដែលដឹកនាំពួកមន្ត្រីការិយាធិបតេយ្យនៃសហភាពអឺរ៉ុប គឺចលនា Greenpeace។ ដោយហេតុនេះ Zelenskyy មានន័យថា «បៃតង»។ Zelenskyy គឺជាមេដឹកនាំនិមិត្តរូបរបស់ពួកអ្នកបង្កសង្គ្រាមនៃសហភាពអឺរ៉ុប ដែលត្រូវបានដឹកនាំដោយរបៀបវារៈសកលនៃបរិស្ថាននិយមដ៏ល្ងង់ខ្លៅ។ នៅពេលសង្គ្រាមអ៊ុយក្រែនបញ្ចប់ Putin នឹងអបអរសាទរមិនត្រឹមតែជ័យជម្នះលើអ៊ុយក្រែនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងលើសហភាពអឺរ៉ុបទាំងមូល និង NATO ផងដែរ។

ដូច្នេះ សង្គ្រាមតំណាងទាំងបី មានសញ្ញាសម្គាល់នៃសេចក្តីពិត។ ក្នុងសង្គ្រាមតំណាងទីមួយ និងទីចុងក្រោយ ស្តេចខាងត្បូងត្រូវបានផ្ដួលរំលំ ដោយសម្ព័ន្ធភាពរវាងសត្វសាហាវពីសមុទ្រ និងសត្វសាហាវពីផែនដី នៃ វិវរណៈ ១៣។ នៅដើមដំបូង ជ័យជម្នះសម្រាប់ស្តេចខាងជើង ត្រូវបាននាំមកដោយសម្ព័ន្ធភាពរវាងសម្តេចប៉ាបអភិរក្សនិយម មួយអង្គ នៃ Vatican I ដែលក្នុងបរិបទនៃអាថ៌កំបាំង Fatima តាមទំនាយប្រពៃណីនៃសាសនាកាតូលិក គឺជាសម្តេចប៉ាបស ឬសម្តេចប៉ាបល្អ។ សម្តេចប៉ាបបច្ចុប្បន្ន ដែលនៅពេលខ្ញុំសរសេរនេះ កំពុងស្ថិតលើគ្រែមរណៈរបស់លោក គឺជាសម្តេចប៉ាបសេរីនិយម នៃ Vatican II ដែលក្នុងបរិបទនៃអាថ៌កំបាំង Fatima គឺជាសម្តេចប៉ាបខ្មៅ ឬសម្តេចប៉ាបអាក្រក់។

ខទីដប់បួនបញ្ជាក់ថា នៅពេល «ពួកចោរនៃប្រជាជនរបស់អ្នក» ដែលលើកតម្កើងខ្លួនឯងហើយដួលរលំ ចូលមកក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រព្យាករណ៍ នោះនិមិត្តត្រូវបានបង្កើតឡើង។ ក្នុងការសម្រេចបំពេញនៃខទីដប់បីដល់ខទីដប់ប្រាំ នៅក្នុងសង្គ្រាមប៉ាញូម នៅឆ្នាំ 200 មុន គ.ស. រ៉ូមបាកានបានបញ្ចូលខ្លួនចូលទៅក្នុងបញ្ហានានាដែលទាក់ទងនឹងសង្គ្រាមនោះតែម្ដង។ ក្នុងខទាំងបីដែលនិយាយអំពីសង្គ្រាមប៉ាញូម ខទីដប់បួនបញ្ជាក់ថា និមិត្តត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយរ៉ូម។

នៅក្នុងសង្គ្រាមនៅ Panium ប្រវត្តិសាស្ត្រនឹងឃើញសម្តេចប៉ាបស្បែកស អភិរក្សនិយម ម្នាក់នៃ Vatican I ចូលរួមកម្លាំងជាមួយប្រធានាធិបតីទីប្រាំបីចុងក្រោយ ដែលបានចាប់ផ្តើមក្នុងសម័យរបស់ Reagan ហើយដែលពីមុនបានបង្កើតសម្ព័ន្ធភាពជាមួយសម្តេចប៉ាបអភិរក្សនិយមម្នាក់នៃ Vatican I។ ពួកគេបានធ្វើដូច្នោះនៅឆ្នាំ 1989 ដើម្បីផ្តួលរំលំអតីតសហភាពសូវៀត ហើយនៅទីបញ្ចប់ ពួកគេក៏ធ្វើដូច្នោះដែរ ដើម្បីផ្តួលរំលំអ្នកគ្រប់គ្រងចុងក្រោយនៃនគរនោះឯង។

ក្នុង​ឆ្នាំ​នានា​នៃ​រដ្ឋបាល​រេហ្គន ហើយ​ដោយ​មាន​សម្ព័ន្ធភាព​រវាង​សម្តេចប៉ាប​យ៉ូហាន ប៉ូល ទី២ និង​សហរដ្ឋអាមេរិក សម្តេចប៉ាប​យ៉ូហាន ប៉ូល ទី២ បាន​ចាប់ផ្តើម​ជឿ​ថា ព្រះអង្គ​គឺជា​សម្តេចប៉ាប​ដ៏ល្អ ដែល​បាន​ត្រូវ​ព្យាករណ៍​ទុក​ក្នុង​ទំនាយ​នៃ Fatima។ ដោយ​ត្រូវ​បាន​ជំរុញ​ដោយ​ការ​ជឿជាក់​នោះ ព្រះអង្គ​បាន​ចាប់ផ្តើម​ធ្វើ​ដំណើរ​ជុំវិញ​ពិភពលោក ដើម្បី​លើកកម្ពស់​អ្វី​ដែល​ព្រះអង្គ​យល់​ថា​ជា​ការ​សម្រេច​បំពេញ​នៃ​ការ​ទស្សន៍ទាយ​របស់ Fatima។ ដោយ​ធ្វើ​ដូច្នោះ ព្រះអង្គ​បាន​ក្លាយ​ជា​សម្តេចប៉ាប​ដែល​ធ្វើ​ដំណើរ​ច្រើន​បំផុត​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ ហើយ​ក៏​ជា​សម្តេចប៉ាប​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ​បំផុត​គ្រប់​សម័យកាល​ផងដែរ ខណៈ​ដែល​ព្រះអង្គ​បាន​សម្រេច​បំពេញ​ការ​ព្យាករណ៍​នៅ​ក្នុង វិវរណៈ ជំពូក ១៣ ដែល​ថា នឹង​មាន​ពេល​មួយ​នៅពេល​ដែល​មនុស្ស​លោក​ទាំងមូល​នឹង​អស្ចារ្យ​ចិត្ត​តាម​សត្វសាហាវ​នោះ។ បុគ្គលិកលក្ខណៈ​ជា​សាធារណៈ​របស់​សម្តេចប៉ាប​យ៉ូហាន ប៉ូល ទី២ ជា​គំរូ​តំណាង​នៃ​សម្តេចប៉ាប​អភិរក្សនិយម​ប្រភេទ Vatican I ដែល​ចូល​មក​ក្នុង​សម្ព័ន្ធភាព​ជាមួយ​ប្រធានាធិបតី​ចុងក្រោយ​របស់​សហរដ្ឋអាមេរិក។

ដូច្នេះ លក្ខណៈព្យាករណ៍​មួយ​នៃ​សម្តេចប៉ាប​សម័យ​បច្ចុប្បន្ន​របស់​រេហ្គែន គឺ​ថា មាន​ចំណុច​មួយ​ដែល​រូបភាព​សាធារណៈ​របស់​គាត់​ត្រូវ​បាន​កំណត់​ជា​សញ្ញាសម្គាល់​តាម​ផ្លូវ។ សញ្ញា​នោះ​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ខទី​ដប់បួន នៅ​ពេល​ដែល​ពួក​ចោរ​នៃ​ប្រជារាស្ត្រ​របស់​អ្នក​បង្កើត​ឲ្យ​និមិត្ត​ទស្សនៈ​បាន​តាំង​មាំ។ សម្តេចប៉ាប យ៉ូហាន ប៉ូល ទី២ បំពេញ​លក្ខណៈ​ព្យាករណ៍​មួយ ដោយ​ជា​សម្តេចប៉ាប​ដែល​ពិភពលោក​ទាំងមូល​បាន​នឹកអស្ចារ្យ​តាម​ក្រោយ ដូច្នេះ​ហើយ​បាន​ចង្អុល​ទៅ​មុខ​ដល់​សម្តេចប៉ាប​វ៉ាទីកង់​ទី១ នៃ​ចុងបញ្ចប់​នៃ​ពេលវេលា ដែល​មាន​និន្នាការ​អភិរក្សនិយម ហើយ​ចូល​មក​ក្នុង​សម្ព័ន្ធភាព​ជាមួយ ត្រាំ។ នៅ​ពេល​នោះ​កើត​ឡើង និមិត្ត​ទស្សនៈ​ត្រូវ​បាន​តាំង​មាំ ហើយ​អ្វី​ដែល​តាំង​មាំ​និមិត្ត​ទស្សនៈ​នោះ គឺ​សម្តេចប៉ាប​បញ្ចូល​ខ្លួន​គាត់​ទៅ​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​របស់ Panium និង​ឆ្នាំ 200 មុន​គ.ស.

ការចាប់ផ្តើមនៃប្រធានាធិបតីទាំងប្រាំបី បង្ហាញពីការបញ្ចប់នៃប្រធានាធិបតីទាំងប្រាំបី ហើយមុនច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យនៃខទីដប់ប្រាំមួយ បន្តិច ស្ត្រីពេស្យានៃទីរ៉ុស ដែលត្រូវបានគេបំភ្លេចចោល នឹងត្រឡប់មកកាន់ប្រវត្តិសាស្ត្របើកចំហវិញ នៅពេលនាងបង្កើតសម្ព័ន្ធភាពជាមួយសមភាគីរបស់ Reagan គឺ Donald Trump។ ជាមួយគ្នា ដូចដែលត្រូវបានតំណាងដោយសម្ព័ន្ធភាពរវាង Antiochus និង Philip នៃ Macedon ពួកគេនាំឲ្យជំនាន់ចុងក្រោយនៃនគរខាងត្បូងដួលរលំ ដូចដែលត្រូវបានតំណាងដោយស្តេចកុមារ Ptolemy។ កុមារម្នាក់នៅក្នុងព្រះបន្ទូលទំនាយព្រះគម្ពីរ គឺជានិមិត្តរូបនៃជំនាន់ចុងក្រោយ ហើយបន្ទាប់ពីសង្គ្រាមអ៊ុយក្រែន Putin នឹងធ្វើឲ្យប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ស្តេចខាងត្បូងកើតឡើងម្តងទៀត ដែលត្រូវបានលើកតម្កើងឡើងដោយជ័យជម្នះខាងយោធា ហើយបាត់បង់ផ្លូវរបស់ខ្លួននៅក្នុងវិបត្តិប្រភេទណាមួយរវាងសាសនាចក្រ និងរដ្ឋ។

ដូច្នេះ ខទីដប់ ដែលតំណាងឲ្យឆ្នាំ 1989 និងសង្គ្រាមប្រូកស៊ីទីមួយ គឺជាការចាប់ផ្ដើម ឬជាអក្សរទីមួយនៃអក្ខរក្រមហេប្រឺ។ សមរភូមិរ៉ាហ្វៀ នៅក្នុងខទីដប់មួយ ដែលតំណាងឲ្យសង្គ្រាមអ៊ុយក្រែន គឺជាអក្សរទីដប់បីនៃអក្ខរក្រមហេប្រឺ។ លេខ 13 ជានិមិត្តសញ្ញានៃការបះបោរ ហើយកងទ័ពប្រូកស៊ីក្នុងសង្គ្រាមអ៊ុយក្រែន គឺជាពួកណាស៊ី ដែលជានិមិត្តសញ្ញាដ៏សំខាន់បំផុតនៃការបះបោរ នៅក្នុងពិភពលោកសម័យទំនើប។ ប៉ានីញូម គឺជាអក្សរចុងក្រោយនៃអក្ខរក្រមហេប្រឺ ដែលមានសរុបម្ភៃពីរអក្សរ។ ដូច្នេះ ពាក្យហេប្រឺ «សេចក្ដីពិត» ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយយកអក្សរទីមួយ ទីដប់បី និងទីម្ភៃពីរនៃអក្ខរក្រមមកផ្សំគ្នា ដើម្បីបង្កើតជាពាក្យហេប្រឺ «សេចក្ដីពិត» នោះ បញ្ជាក់ថា រចនាសម្ព័ន្ធនៃសង្គ្រាមប្រូកស៊ីទាំងបីនេះ គឺជាសេចក្ដីពិត។ អក្សរទីម្ភៃពីរ និងជាអក្សរចុងក្រោយនៃអក្ខរក្រមហេប្រឺ គឺជានិមិត្តសញ្ញានៃទេវភាពដែលត្រូវបានរួមបញ្ចូលជាមួយមនុស្សជាតិ ហើយការបំពេញនៃសមរភូមិប៉ានីញូម ក្នុងអនាគតដ៏ខិតជិត នឹងកើតឡើងក្នុងអំឡុងពេលប្រធានាធិបតីភាពរបស់ Trump។ Trump គឺជាប្រធានាធិបតីទីម្ភៃពីរ ដែលបានកាន់តំណែងពីរអាណត្តិ។

បានៀម មានសាក្សីទ្វេមុខចំពោះសម្ព័ន្ធភាពពីរជាន់ ហើយក្នុងការយោងទាំងពីរ សម្ព័ន្ធភាពនោះតំណាងឲ្យសម្ព័ន្ធភាពមួយដែលកំណត់ទំនាក់ទំនងតាមឋានានុក្រមរវាងភាគីពីរ។ សម្ព័ន្ធភាពរវាង ភីលីព និង អានទីយ៉ូកុស ជាសម្ព័ន្ធភាពយុទ្ធសាស្ត្រ ដែលមានគោលបំណងប្រឆាំងឥទ្ធិពលរបស់ ប៉្តូលេម៉េ និង រ៉ូម នៅតំបន់សមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេខាងកើត។ ទោះជាយ៉ាងណា កិច្ចសហការរបស់ពួកគេមិនបានផ្តោតលើសមរភូមិបានៀមដោយខ្លួនវាផ្ទាល់ទេ—អានទីយ៉ូកុស បានធ្វើយុទ្ធនាការនេះដោយឯករាជ្យ ដោយគ្មានការចូលរួមយោធាដោយផ្ទាល់ពី ភីលីព ឡើយ។ តួនាទីរបស់ ភីលីព មានលក្ខណៈប្រយោលជាង ដោយផ្តល់ការគាំទ្រផ្នែកនយោបាយ និងយុទ្ធសាស្ត្រ តាមរយៈការចងរឹតសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ រ៉ូម និង ប៉្តូលេម៉េ នៅក្រិក និងសមុទ្រ អេជាន ឲ្យជាប់ពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីឲ្យ អានទីយ៉ូកុស អាចផ្តោតទៅលើ កូអេលេ-ស៊ីរី។ អ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រទាំងអស់សុទ្ធតែសម្គាល់ថា អានទីយ៉ូកុស គឺមានអំណាចជាងនៅក្នុងសម្ព័ន្ធភាពនោះ ហើយមានតែ អានទីយ៉ូកុស ប៉ុណ្ណោះដែលបានប្រយុទ្ធនៅក្នុងសមរភូមិនោះពិតប្រាកដ។ សម្ព័ន្ធភាពរបស់ពួកគេពាក់ព័ន្ធនឹងតំបន់ទូលំទូលាយដែលជាប់ទាក់ទងនឹងអាណាចក្រមុនរបស់ អាឡិចសាន់ឌ័រ។ ដូច្នេះ សម្ព័ន្ធភាពនោះមានមេដឹកនាំកំពូលម្នាក់ និងអ្នកក្រោមបង្គាប់ថ្នាក់ទាបម្នាក់ ដូចដែលត្រូវបានតំណាងដោយឈ្មោះ កេសារា-ភីលីពពីរ គឺជាឈ្មោះរបស់ បានៀម នៅពេលដែលព្រះគ្រីស្ទយាងក្នុងចំណោមមនុស្ស។ ដូច្នេះ កេសារា-ភីលីពពីរ ស្របតាម អានទីយ៉ូកុស និង ភីលីព ពីព្រោះ កេសារ គឺមានអំណាចជាងនៅក្នុងសម្ព័ន្ធភាពដែលត្រូវបាននិមិត្តរូបដោយទាំង កេសារ អូហ្គុស្ទុស និង ហេរ៉ូឌ ភីលីព ជាតេត្រាឃ។

ពាក្យ «Tetrarch» មានន័យថា អ្នកគ្រប់គ្រងលើមួយភាគបួន។ សេសារ​បានគ្រប់គ្រង​នគរទាំងមូល ហើយ​ភីលីព​បានគ្រប់គ្រង​លើ​មួយភាគបួន​នៃ​ដែនដី​មួយ ដូច្នេះបានដាក់​និមិត្តរូប​របស់​ភីលីព​ឲ្យស្ថិត​នៅក្នុង​ទំនាក់ទំនង​បែបប្រធានបទ​មួយ ក្នុង​សម្ព័ន្ធភាព​នៃ Panium និង Caesarea-Philippi។ ក្នុង​ករណី​របស់ Herod Philip យើងឃើញ​និមិត្តរូប​នៃ​ខ្សែឈាម​ពីរ ដែល​ទាំងពីរ​សុទ្ធតែ​ជា​និមិត្តរូប​នៃ​ទំនាក់ទំនង​សញ្ញា​សម្ពន្ធ​ដែល​ខូចបាក់​ជាមួយ​ព្រះ។ យើងក៏ឃើញ​សូរ​បន្ទរ​នៃ​មួយភាគបួន​នៃ​ការ​បែងចែក​នគរ​របស់ Alexander ជា​បួន​ផ្នែក ឬ​អធិបតី​មួយភាគបួន​បួន​រូប​ផងដែរ។ Philip មានន័យថា អ្នក​ស្រឡាញ់​សេះ។

នៅក្នុងសមរភូមិ​ប៉ានីយ៉ូម ដែលនឹងបានសម្រេចនៅចុងបញ្ចប់នៃសង្គ្រាម​អ៊ុយក្រែន អាន់ទីយ៉ូខុស ម៉ាញនុស គឺសហរដ្ឋអាមេរិក នឹងឈ្នះ​រុស្ស៊ី ហើយនឹងចូលទៅក្នុងសម្ព័ន្ធភាព​ជាមួយភាគីតូចមួយដែលតំណាងដោយ​ភីលីព។ ភាគីតូចនោះនឹងពាក់ព័ន្ធ ប៉ុន្តែមិនមែនដោយផ្ទាល់នៅក្នុងសមរភូមិនោះទេ។ សមរភូមិនោះនឹងកើតមានរវាង​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​ពូទីន ដែលតាមមើលទៅមានការភ្ជាប់ទាក់ទងដោយផ្ទាល់នឹងវិវាទខាងសាសនា​មួយ ដែលបង្កឡើងដោយការខឹងសម្បារ និង​អំនួតរបស់​ពូទីន ដូចដែលបានបង្ហាញដោយ​ទាំង​ព្តូលេមេទី ៤ ភីឡូប៉ាទ័រ បន្ទាប់ពីសមរភូមិ​រ៉ាហ្វៀ និងដោយ​ស្តេច​អ៊ូស៊ីយ៉ា នៃ​យូដា។ ព្តូលេមេទី និង​អ៊ូស៊ីយ៉ា ជាស្តេច​ខាងត្បូង ដែលត្រូវបានលើកឡើងដោយ​អំនួត​ដោយសារជោគជ័យ​យោធារបស់ពួកគេ ហើយបន្ទាប់មកបានប្រាថ្នាចង់លើកយកកិច្ចការបរិសុទ្ធ​មួយ ដែលមានតែពួកបូជាចារ្យប៉ុណ្ណោះដែលត្រូវអនុវត្ត។ អ៊ូស៊ីយ៉ា​បានទទួល​ជំងឺឃ្លង់​ដោយសារការខិតខំរបស់គាត់ ហើយ​ព្តូលេមេទី ដោយកំហឹងយ៉ាងខ្លាំង បានសម្លាប់ជនជាតិ​យូដា 50,000 នាក់ នៅ​អាឡិចសាន់ដ្រៀ។

ខទីដប់បីកំណត់អត្តសញ្ញាណសង្គ្រាមរវាងជំនាន់ចុងក្រោយនៃស្តេចទំនើបនៃសហគមន៍ ឬកុម្មុយនិស្ត គឺរុស្ស៊ីរបស់ Vladimir Putin និងសហរដ្ឋអាមេរិក។ Trump ឈ្នះក្នុងសង្គ្រាមនោះ ប៉ុន្តែគាត់ធ្វើដូច្នេះជាមួយនឹងសម្ព័ន្ធមិត្តម្នាក់ពីភាគទីបួននៃនគរ ដែលតាមពិតមិនស្ថិតនៅក្នុងសមរភូមិនោះឡើយ។ យើងកំពុងខិតជិតដល់ការបញ្ចប់នៃខទីដប់មួយ ដូចដែលព្រឹត្តិការណ៍បច្ចុប្បន្នបានធ្វើជាសាក្សី។ Putin នឹងទទួលជ័យជម្នះលើអ៊ុយក្រែន ដូចដែលបានតំណាងដោយ Raphia។ បន្ទាប់មក គាត់នឹងចាប់ផ្តើមការរលំចុះជាបន្តបន្ទាប់របស់ខ្លួន ដូចដែលបានតំណាងដោយ Uzziah ត្រូវបានដាក់ឱ្យរស់នៅក្នុងផ្ទះមួយរហូតដល់ស្លាប់ ដោយសារជំងឺឃ្លង់។ បន្ទាប់ពីជ័យជម្នះរបស់គាត់នៅ Raphia ក្នុងឆ្នាំ 217 មុន គ.ស. រជ្ជកាលរបស់ Ptolemy IV Philopator បានធ្លាក់ចុះដោយសារការពុករលួយ ការសម្រុកសម្រួលក្នុងភាពហ៊ឺហា និងការពឹងផ្អែកលើទីប្រឹក្សាដែលគ្មានសីលធម៌។ គាត់បានស្លាប់នៅឆ្នាំ 204 មុន គ.ស. ប្រហែលជាត្រូវបានធ្វើឃាត ឬបំពុលដោយរដ្ឋមន្ត្រីរបស់គាត់ គឺ Sosibius និង Agathocles ជាផ្នែកមួយនៃឧបាយកលដើម្បីធានាអំណាចសម្រាប់កូនប្រុសវ័យក្មេងរបស់គាត់ Ptolemy V។ ទីបញ្ចប់ដ៏ច្របូកច្របល់នេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីអស្ថិរភាព និងអំពើអន្ទះអន្ទែងដែលជារឿងសាមញ្ញនៅក្នុងរាជវាំងរាជសកល Hellenistic ដោយសម្គាល់ចំណុចបត់ដ៏សំខាន់មួយក្នុងការធ្លាក់ចុះនៃអេហ្ស៊ីប Ptolemaic។

លក្ខណៈ​មួយ​នៃ​ការ​បំពេញ​ខាង​វិញ្ញាណ​របស់​ស្តេច​ខាង​ត្បូង ដែល​ត្រូវ​បាន​ជា​រូប​ស្រមោល​ដោយ​ការ​បំពេញ​តាម​ពិត​ជាក់ស្តែង​ដែល​បាន​កើត​ឡើង​ក្នុង​ការ​តស៊ូ​ដើម្បី​គ្រប់គ្រង​ពិភពលោក បន្ទាប់​ពី​ការ​ស្លាប់​របស់ Alexander គឺ «បដិវត្តន៍»។ បារាំង​បាន​ក្លាយ​ជា​ស្តេច​ខាង​ត្បូង​ខាង​វិញ្ញាណ​ក្នុង​សម័យកាល​នៃ​បដិវត្តន៍​បារាំង។ ស្តេច​ខាង​ត្បូង​សម័យ​ទំនើប គឺ​រុស្ស៊ី បាន​កើត​ឡើង​នៅ​ក្នុង​បដិវត្តន៍​រុស្ស៊ី។ ដូច​ដែល​ទស្សនវិជ្ជា​ដែល​ត្រូវ​បាន​នាំ​ចូល​ក្នុង​បដិវត្តន៍​បារាំង បាន​រីក​ចម្រើន​ពី​ភាព​អនាធិបតេយ្យ​នៃ​បដិវត្តន៍​បារាំង ទៅ​ដល់​លទ្ធិកុម្មុយនិស្ត​នៃ​បដិវត្តន៍​សូវៀត នោះ​ជា​លក្ខណៈ​មួយ​របស់​ស្តេច​ខាង​ត្បូង។ លទ្ធិកុម្មុយនិស្ត​បាន​រីក​សាយ​ភាយ​ទូទាំង​ពិភពលោក​តាម​រយៈ​បដិវត្តន៍។

នៅក្នុងសម័យទំនើបនេះ CIA តាមរយៈការប្រើប្រាស់អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល បានធ្វើការផ្តួលរំលំប្រជាជាតិជុំវិញពិភពលោក ហើយផែនការជាជំហានៗដែលពួកគេបានប្រើម្តងហើយម្តងទៀត គឺអ្វីដែលត្រូវហៅថា បដិវត្តន៍ពណ៌។ ស្តេចខាងត្បូងគឺជាអំណាចនាគ ហើយពួកសកលនិយមក៏ជាអំណាចនាគដែរ ហើយបដិវត្តន៍ពណ៌របស់ CIA គឺជាសញ្ញាសម្គាល់នៃអំណាចនាគមួយ។ ប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ប្រទេសបារាំងក្នុងនាមជាស្តេចខាងត្បូងខាងវិញ្ញាណ មានប្រវត្តិពិសេសមួយដែលសម្គាល់ការបញ្ចប់នៃខ្សែពាក្យទំនាយជាក់លាក់នោះ។

ការបញ្ចប់​នោះ​ត្រូវ​បាន​តំណាង​ដោយ ណាប៉ូឡេអុង។ បដិវត្តន៍​បារាំង​សម្គាល់​ការ​ចាប់ផ្ដើម​របស់​ប្រទេស​បារាំង​ជា​ស្ដេច​នៃ​ភាគ​ខាងត្បូង ហើយ ណាប៉ូឡេអុង សម្គាល់​ការ​បញ្ចប់​របស់​វា។ អ្នក​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​កំណត់​អត្តសញ្ញាណ​ជំហាន​ជា​បន្តបន្ទាប់​មួយ​ស៊េរី ដែល​នាំ ណាប៉ូឡេអុង ទៅ​កាន់ Waterloo របស់​គាត់ ដោយ​ហេតុនេះ​ក៏​កំណត់​អត្តសញ្ញាណ​ការ​បញ្ចប់​ជា​ដំណាក់កាលៗ​នៃ​ស្ដេច​ខាង​វិញ្ញាណ​អង្គ​ទី​មួយ​នៃ​ភាគ​ខាងត្បូង ផ្ទុយ​ពី បាប៊ីឡូន និង បេលសាសារ ដែល​ត្រូវ​បាន​ចាប់​យក​ក្នុង​មួយ​យប់។ វ្ល៉ាឌីមៀរ អង្គ​ទី​មួយ​នៃ​ស្ដេច​ទំនើប​នៃ​ភាគ​ខាងត្បូង គឺ វ្ល៉ាឌីមៀរ ឡេនីន បាន​ស្លាប់​ក្នុង​រយៈពេល​ជាង​ពីរ​ឆ្នាំ ដោយសារ​ការ​ដាច់​សរសៃ​ឈាម​ខួរក្បាល​ជា​បន្តបន្ទាប់​មួយ​ស៊េរី។ មនុស្ស​ខ្លះ​ស្មាន​ថា យូសែប ស្តាលីន បាន​បំពុល​គាត់ ដូច​ដែល​មនុស្ស​ខ្លះ​ស្មាន​ថា តូលេមី ទី​៤ ត្រូវ​បាន​បំពុល​ដោយ​ទីប្រឹក្សា​របស់​គាត់។ ការ​បញ្ចប់​នៃ​ស្ដេច​ទំនើប​នៃ​ភាគ​ខាងត្បូង ដូច​ដែល​ត្រូវ​បាន​តំណាង​ដោយ​សហភាព​សូវៀត ក៏​ត្រូវ​បាន​សម្រេច​ដោយ​បដិវត្តន៍​ផង​ដែរ។

ការតវ៉ានៅទីក្រុងម៉ូស្គូ ដែលបានរួមចំណែកដល់ការរលំរលាយនៃសហភាពសូវៀត គឺជាការតស៊ូប្រឆាំងជាសាធារណៈយ៉ាងធំធេងក្នុងអំឡុងពេលរដ្ឋប្រហារខែសីហា ឆ្នាំ 1991 (August 19–21, 1991)។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះ ដែលផ្តោតលើការការពារអគារ White House និងការដឹកនាំរបស់ Boris Yeltsin បានបំផ្លាញដោយផ្ទាល់ដល់ពួកតឹងរឹងសូវៀត បង្ហាញឲ្យឃើញភាពផុយស្រួយនៃរបប និងបង្កើនល្បឿនដល់ការដួលរលំនៃសហភាពសូវៀត។ ទោះបីការតវ៉ាមុនៗនៅទីក្រុងម៉ូស្គូ (ឧ. 1987–1990) និង Baltic Way (1989) បានបង្កើនសន្ទុះក៏ដោយ ការតវ៉ាខែសីហា ឆ្នាំ 1991 គឺជាចំណុចបត់សំខាន់បំផុតនៅទីក្រុងម៉ូស្គូ ដែលនាំឲ្យមានការរំលាយសហភាពសូវៀតនៅចុងឆ្នាំ 1991។ ការចាប់ផ្តើមរបស់រុស្ស៊ីក្នុងនាមជាស្តេចខាងត្បូង ចាប់ផ្តើម និងបញ្ចប់នៅក្នុងបដិវត្តន៍។ ការបញ្ចប់នៃសហភាពសូវៀត គឺជាការបែកបាក់រលាយជាបន្តបន្ទាប់នៃនគរ ដូចជាករណីរបស់ Ptolemy, Uzziah, Napoleon និងសូម្បីតែ Vladimir Lenin ផងដែរ។ ការបញ្ចប់របស់ Putin គឺជាការដួលរលំជាបន្តបន្ទាប់ ដែលចាប់ផ្តើមភ្លាមៗនៅពេលសង្គ្រាមអ៊ុយក្រែនត្រូវបានបញ្ចប់។ ចុងបញ្ចប់របស់គាត់ត្រូវបាននាំមកនៅសមរភូមិ Panium នៅពេលដែលសហរដ្ឋអាមេរិកកាន់កាប់នគរ ខណៈដែលទទួលបានការគាំទ្រពីសម្ព័ន្ធមិត្តមួយ ដែលតាមពិតមិនស្ថិតនៅក្នុងសមរភូមិនោះឡើយ។

យើង​នឹង​បន្ត​សេចក្តី​ទាំងនេះ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​បន្ទាប់។

Back to Articles