Article

# សៀវភៅដានីយ៉ែល - លេខ​សាមសិប​ប្រាំ

ការបើកសម្ដែងនូវក្របខ័ណ្ឌទំនាយ៖ ការយល់ឃើញរបស់ William Miller និងអំណាចបំផ្លាញសាបសូន្យទាំងបី ដែលនាំទៅដល់ Armageddon

Author

Jeff Pippenger

Published

December 30, 2023

Formats

PDF
Word
Song MP3

នៅ «ពេលវេលាចុងបញ្ចប់» ក្នុងឆ្នាំ 1798 ព្រះគម្ពីរដានីយ៉ែល ហើយជាពិសេសនិមិត្តដែលតំណាងដោយទន្លេ Ulai ត្រូវបានបើកត្រាចេញ។ និមិត្តនោះបានប្រកាសអំពីការចាប់ផ្តើមនៃការជំនុំជម្រះស៊ើបអង្កេតនៅថ្ងៃទី 22 ខែតុលា ឆ្នាំ 1844។ ខដែលបានក្លាយជាមូលដ្ឋានសម្រាប់សេចក្ដីពិតនោះ គឺ ដានីយ៉ែល ជំពូក 8 ខ 14។ William Miller ដែលជាអ្នកនាំសារដែលត្រូវបានជ្រើសរើសឲ្យស្គាល់ការបើកត្រាចេញនៃសារនោះ មិនដែលបានយល់ពេញលេញអំពីសេចក្ដីពិតទាំងអស់ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងនិមិត្តនោះឡើយ ប៉ុន្តែគាត់បានបំពេញកិច្ចការដែលត្រូវបានប្រគល់ឲ្យគាត់។

នៅពេលមីឡឺរ​ចាប់ផ្តើម​សិក្សា​ព្រះបន្ទូល​ទំនាយ គាត់​បានមក​ដល់​ការយល់ដឹង​អំពី​ច្បាប់​ខ្លះៗ​នៃ​ការបកស្រាយ​ទំនាយ ដែល​ត្រូវបាន​កំណត់ និង​បង្កើត​ឡើង​នៅ​ក្នុង​ព្រះគម្ពីរ។ ច្បាប់​ទាំងនោះ​បាន​ក្លាយជា​អ្វី​ដែល​ត្រូវបាន​កំណត់ និង​សម្គាល់​ថា​ជា ច្បាប់​នៃ​ការបកស្រាយ​របស់ William Miller។ ច្បាប់​ទាំងនោះ​ត្រូវបាន​អនុម័ត​ដោយ​ការ​បំផុស​គំនិត ហើយ​ត្រូវបាន​សម្គាល់​ថា​ជា​ច្បាប់​ដែល​នឹង​ត្រូវ​ប្រើ​ដោយ​អ្នក​ទាំងឡាយ​ដែល​ប្រកាស​ការ​ចាប់ផ្តើម​នៃ​ការជំនុំជម្រះ​ប្រតិបត្តិ​នៅ​ពេល​ច្បាប់​ថ្ងៃ​អាទិត្យ​មកដល់។ មីឡឺរ​បាន​ធ្វើ​សក្ខីកម្ម​ថា គាត់​បាន​ចាប់ផ្តើម​ការសិក្សា​ព្រះគម្ពីរ​របស់​គាត់​ពី​ដើម​ព្រះគម្ពីរ ហើយ​បាន​បន្ត​ទៅមុខ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​នៅពេល​គាត់​យល់​អំពី​អ្វី​ដែល​គាត់​កំពុង​ពិចារណា​នៅ​ពេល​នោះ។ តាម​រយៈ​វិធីសាស្ត្រ​នេះ គេ​អាច​មើលឃើញ​បាន​យ៉ាង​ងាយ​ថា ទំនាយ​អំពី​ពេលវេលា​ដំបូង​បំផុត​ដែល​មីឡឺរ​បាន​ទទួលស្គាល់ ហើយ​មាន​ទាក់ទង​ដល់​សារ​ដែល​គាត់​ត្រូវ​សម្គាល់​ថា​កំពុង​បាន​បំពេញ​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ 1844 គឺ “ប្រាំពីរ​គ្រា” នៃ លេវីវិន័យ 26។

ការបំផុសគំនិតប្រាប់យើងថា ទេវតាកាប្រ៊ីយែល រួមជាមួយនឹងទេវតាបរិសុទ្ធដទៃទៀត បានដឹកនាំចិត្តគំនិតរបស់ Miller ដូចដែលកាប្រ៊ីយែលបានដឹកនាំចិត្តគំនិតរបស់ដានីយ៉ែល យ៉ូហានអ្នកទទួលវិវរណៈ និងព្យាការីទាំងអស់ក្នុងព្រះគម្ពីរ ដ្បិតកាប្រ៊ីយែលត្រូវបានប្រគល់ភារកិច្ចដែលសាតាំងបានបាត់បង់ទៅ។ ភារកិច្ចរបស់កាប្រ៊ីយែលត្រូវបានតំណាងដោយឈ្មោះដំបូងរបស់សាតាំង គឺ លូស៊ីហ្វើរ ដែលមានន័យថា អ្នកនាំពន្លឺ។ កាប្រ៊ីយែលបាននាំមកនូវពន្លឺព្យាករណ៍ដល់ Miller ហើយដោយការគោរពតាមពន្លឺនោះ គាត់បានប្រកាសសារដែលជូនដំណឹងអំពីការបើកការជំនុំជម្រះស៊ើបអង្កេត នៅថ្ងៃទី 22 ខែតុលា ឆ្នាំ 1844។

ការពិចារណាក្រោយហេតុការណ៍ អនុញ្ញាតឲ្យអ្នកទាំងឡាយដែលប្រាថ្នាចង់យល់អំពីកិច្ចការរបស់ William Miller ទទួលស្គាល់ថា លោកបានទទួលការយល់ឃើញជាក់លាក់ខ្លះៗអំពីព្រះបន្ទូលទំនាយ ដែលបានក្លាយជាកូនសោសម្រាប់កិច្ចការរបស់លោក ក្នុងការប្រមូលរៀបចំសារអំពីការជំនុំជម្រះដែលកំពុងខិតមកជិត។ កូនសោមួយក្នុងចំណោមនោះ គឺការទទួលស្គាល់របស់លោកថា ក្នុងការអនុវត្តទំនាយ មួយថ្ងៃតំណាងឲ្យមួយឆ្នាំ។ មួយទៀត គឺជារចនាសម្ព័ន្ធទំនាយមួយ ដែលលោកបានប្រើ ដើម្បីដាក់ និងតម្រឹមខ្សែបន្ទាត់នៃទំនាយដែលលោកបានរកឃើញ។ រចនាសម្ព័ន្ធនោះ មានមូលដ្ឋានលើអំណាចសាតាំងពីរដែលបាននាំមកនូវសេចក្តីស្ងាត់ស្ងៀមបំផ្លាញដល់ប្រជារាស្ត្ររបស់ព្រះ និងទីបរិសុទ្ធរបស់ព្រះ។ ការរកឃើញទាំងអស់របស់ Miller ត្រូវបានដាក់លើរចនាសម្ព័ន្ធទំនាយនោះ ដែលតំណាងឲ្យប្រវត្តិសាស្ត្រនៃពហុបូជានិយម បន្ទាប់មកសម្តេចប៉ាបនិយម ដែលបានជាន់ឈ្លីជាបន្តបន្ទាប់ទាំងទីបរិសុទ្ធរបស់ព្រះ និងប្រជារាស្ត្ររបស់ព្រះ ចាប់តាំងពីសម័យអ៊ីស្រាអែលបុរាណ រហូតដល់ការយាងមកជាលើកទីពីររបស់ព្រះគ្រីស្ទ។

រចនាសម្ព័ន្ធទំនាយនោះបានអនុញ្ញាតឲ្យគាត់កំណត់អត្តសញ្ញាណយ៉ាងត្រឹមត្រូវនូវសេចក្តីពិតទាំងអស់ដែលចាំបាច់សម្រាប់បញ្ជាក់ថ្ងៃទី 22 ខែតុលា ឆ្នាំ 1844 ថាជាការបើកនៃការជំនុំជម្រះ។ ប៉ុន្តែ សេចក្តីពិតនោះមានកម្រិត ដ្បិតគាត់មិនអាចមើលឃើញអំណាចបៀតបៀនទីបី ដែលបានបន្តតាមសាសនាមិនជឿ និងអំណាចសម្តេចប៉ាបនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រទំនាយបានទេ។ ការមើលឃើញសេចក្តីពិតនោះមិនមែនជាការចាំបាច់សម្រាប់គាត់ឡើយ ពីព្រោះកិច្ចការរបស់គាត់គឺប្រកាសថ្ងៃទី 22 ខែតុលា ឆ្នាំ 1844 ហើយពន្លឺអំពីអំណាចបៀតបៀនទីបីនឹងត្រូវបានបើកត្រាបន្ទាប់ពីកាលបរិច្ឆេទនោះ។

ដោយ​ទាក់ទង​នឹង​ការ​តម្រឹម​ការ​យល់​ដឹង​ខាង​ទំនាយ​របស់​គាត់​លើ​រចនាសម្ព័ន្ធ​នៃ​អំណាច​បំផ្លាញ​ទាំង​ពីរ គឺ​រ៉ូម​មិន​ជឿ​ព្រះ បន្ទាប់​មក​រ៉ូម​បាប៉ា គាត់​ក៏​បាន​យល់​ថា​ពាក្យ​ដែល​បាន​បកប្រែ​ថា “the daily” នៅ​ក្នុង​សៀវភៅ​ដានីយ៉ែល គឺ​ជា​និមិត្តសញ្ញា​នៃ​លទ្ធិ​មិន​ជឿ​ព្រះ ហើយ​ឬ​ក៏ រ៉ូម​មិន​ជឿ​ព្រះ។ ពាក្យ “tamid” ដែល​បាន​បកប្រែ​ថា “the daily” ត្រូវ​បាន​ដានីយ៉ែល​ប្រើ​ប្រាស់​ចំនួន​ប្រាំ​ដង។ វា​តែង​តែ​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ដោយ​ភ្ជាប់​ជាមួយ​នឹង​និមិត្តសញ្ញា​មួយ​ដែល Miller បាន​យល់​យ៉ាង​ត្រឹមត្រូវ​ថា​តំណាង​ឲ្យ​ស្ថាប័ន​បាប៉ា។ និមិត្តសញ្ញា​នៃ​ស្ថាប័ន​បាប៉ា ដែល​តែង​កើត​ឡើង​ដោយ​ភ្ជាប់​ជាមួយ “the daily” នោះ ត្រូវ​បាន​តំណាង​ដោយ​និមិត្តសញ្ញា​ពីរ។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ និមិត្តសញ្ញា​ទាំង​ពីរ​នៃ​អំណាច​បាប៉ា សុទ្ធ​តែ​សម្គាល់​ដល់​ស្ថាប័ន​បាប៉ា ប៉ុន្តែ​ទោះ​ជា​យ៉ាង​នោះ​ក៏​ដោយ នៅ​ពេល​ដែល​ដានីយ៉ែល​បាន​ប្រើ​ពាក្យ “tamid” ដែល​ត្រូវ​បាន​បកប្រែ​ថា “the daily” វា​តែង​តែ​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ជាមួយ និង​នៅ​មុន​និមិត្តសញ្ញា​នៃ​ស្ថាប័ន​បាប៉ា។ ការ​យល់​ដឹង​របស់ Miller ថា “the daily” នៅ​ក្នុង​សៀវភៅ​ដានីយ៉ែល គឺ​ជា​លទ្ធិ​មិន​ជឿ​ព្រះ បាន​ក្លាយ​ជា​មូលដ្ឋាន​នៃ​រចនាសម្ព័ន្ធ​ដែល​គាត់​បាន​ឃើញ​ថា​ស្ថិត​លើ​អំណាច​បំផ្លាញ​ទាំង​ពីរ គឺ​លទ្ធិ​មិន​ជឿ​ព្រះ បន្ត​ដោយ​លទ្ធិ​បាប៉ា។ ការ​កំណត់​អត្តសញ្ញាណ​របស់ Miller ថា “the daily” ជា​លទ្ធិ​មិន​ជឿ​ព្រះ នៅ​ក្នុង​សៀវភៅ​ដានីយ៉ែល ត្រូវ​បាន​កំណត់​ទុក​ឲ្យ​ក្លាយ​ជា​ជម្លោះ​ដ៏​ធំ​មួយ​នៅ​ក្នុង​អាដվենទីស៊ីម ដោយ​ចាប់​ផ្ដើម​នៅ​ក្នុង​ជំនាន់​ទី​ពីរ​នៃ​អាដվենទីស៊ីម ដែល​បាន​ចាប់​ផ្ដើម​នៅ​ឆ្នាំ 1888។

សេចក្ដីពិតទំនាយដំបូងដែល Miller បានរកឃើញ ហើយជាសមាសធាតុមួយនៃការយល់ដឹងអំពីថ្ងៃទី ២២ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៨៤៤ គឺជា “ប្រាំពីរគ្រា” នៃ លេវីវិន័យ ជំពូក ២៦ ហើយវាក៏ជាសេចក្ដីពិតមួយដំបូងបំផុតក្នុងចំណោមសេចក្ដីពិតដែល Miller បានបង្កើតឡើង ដែលត្រូវបានបដិសេធនៅឆ្នាំ ១៨៦៣ ផងដែរ។ ការបដិសេធនោះបានចាប់ផ្តើមជំនាន់ទីមួយនៃ Adventism នៅពេលដែលពួកគេបានចាប់ផ្តើមវង្វេងតាមទីរហោស្ថាននៃ Laodicea។ ជំនាន់ទីពីរបានចាប់ផ្តើមនៅសន្និបាតទូទៅ Minneapolis ក្នុងឆ្នាំ ១៨៨៨ ហើយបន្ទាប់ពីការបះបោរដែលបានកើតឡើងនៅទីនោះ កិច្ចការសាតាំងនៃការបដិសេធការកំណត់អត្តសញ្ញាណរបស់ Miller ចំពោះ “ការប្រចាំថ្ងៃ” ថាជាសាសនាមិនជឿព្រះ បានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ ១៩០១។ ការយល់ដឹងត្រឹមត្រូវអំពី “ការប្រចាំថ្ងៃ” មិនត្រូវបានដាក់ចោលទាំងស្រុងឡើយ រហូតដល់ក្រោយការស្លាប់របស់នារីទំនាយម្នាក់ ដែលបានបញ្ជាក់ថា ទស្សនៈដែលកំពុងត្រូវបានលើកស្ទួយឡើង ដើម្បីប្រឆាំងនឹងទស្សនៈត្រឹមត្រូវរបស់ Miller អំពី “ការប្រចាំថ្ងៃ” នោះ គឺត្រូវបាននាំមកដោយ “ទេវតាដែលត្រូវបានបណ្តេញចេញពីស្ថានសួគ៌”។ ការបដិសេធទាំងស្រុងបានកើតមានឡើងក្នុងជំនាន់ទីបី ប្រហែលឆ្នាំ ១៩៣១។ ជំនាន់ទីបីបានចាប់ផ្តើមជាមួយនឹងការបោះពុម្ពសៀវភៅរបស់ W. W. Prescott ដែលមានចំណងជើងថា The Doctrine of Christ ភ្លាមៗបន្ទាប់ពីសន្និសីទព្រះគម្ពីរ ឆ្នាំ ១៩១៩។ នៅឆ្នាំ ១៩១៩ ជំនាន់ទីបីបានចាប់ផ្តើម ហើយបន្តរហូតដល់ការបោះពុម្ពសៀវភៅ Questions on Doctrine ក្នុងឆ្នាំ ១៩៥៧។

បន្ទាប់ពីកិច្ចការរបស់ Miller ត្រូវបានបង្កើតឡើង និងធ្វើឲ្យច្បាស់លាស់នៅលើតារាងទាំងពីររបស់ Habakkuk (តារាងអ្នកត្រួសត្រាយឆ្នាំ 1843 និង 1850) ហើយ ព្រះអម្ចាស់ក៏បានចាប់ផ្តើមបើកសម្ដែងសេចក្តីពិតថា មានអំណាចមួយទៀត គឺជាអំណាចទីបីនៃការបំផ្លិចបំផ្លាញ ដែលនឹងមកតាមក្រោយសាសនាមិនជឿ និងអំណាចសម្តេចប៉ាប ហើយនឹងបៀតបៀនប្រជារាស្ត្ររបស់ព្រះដែរ។

> «តាមរយៈសាសនាព្រៃផ្សៃ ហើយបន្ទាប់មកតាមរយៈសាសនាប៉ាប សាតាំងបានប្រើអំណាចរបស់វាអស់រយៈពេលជាច្រើនសតវត្សរ៍ ក្នុងការខិតខំលុបបំបាត់សាក្សីស្មោះត្រង់របស់ព្រះចេញពីផែនដី។ ពួកសាសនាព្រៃផ្សៃ និងពួកប៉ាប ត្រូវបានជំរុញដោយវិញ្ញាណនាគដូចគ្នា។ ពួកគេខុសគ្នាតែត្រង់ថា សាសនាប៉ាប ដោយធ្វើពុតជាបម្រើព្រះ នោះជាសត្រូវដែលគ្រោះថ្នាក់ និងឃោរឃៅជាង។ តាមរយៈឥទ្ធិពលរបស់សាសនារ៉ូម សាតាំងបាននាំពិភពលោកឲ្យជាប់ជាឈ្លើយ។ ក្រុមជំនុំដែលអះអាងថាជារបស់ព្រះ ត្រូវបានអូសចូលទៅក្នុងជួរនៃការល្បួងវង្វេងនេះ ហើយអស់រយៈពេលលើសពីមួយពាន់ឆ្នាំ ប្រជាជនរបស់ព្រះបានរងទុក្ខក្រោមសេចក្ដីកំហឹងរបស់នាគ។ ហើយនៅពេលដែលសាសនាប៉ាប ត្រូវបានដកហូតកម្លាំងរបស់ខ្លួន ហើយត្រូវបង្ខំឲ្យឈប់ការបៀតបៀន យ៉ូហានបានឃើញអំណាចថ្មីមួយកំពុងងើបឡើង ដើម្បីបន្លឺសំឡេងរបស់នាគ ហើយបន្តការងារដដែលដ៏ឃោរឃៅ និងប្រមាថព្រះនោះទៅមុខទៀត។ អំណាចនេះ ដែលជាអំណាចចុងក្រោយបំផុតដែលត្រូវធ្វើសង្គ្រាមប្រឆាំងនឹងក្រុមជំនុំ និងក្រឹត្យវិន័យរបស់ព្រះ ត្រូវបានតំណាងដោយសត្វមួយដែលមានស្នែងដូចកូនចៀម។ សត្វទាំងឡាយដែលនៅមុនវា បានឡើងមកពីសមុទ្រ ប៉ុន្តែវានេះបានឡើងមកពីផែនដី ដែលតំណាងឲ្យការកើតឡើងដោយសន្តិវិធីរបស់ជាតិដែលត្រូវបានតំណាងនោះ។ «ស្នែងពីរដូចកូនចៀម» តំណាងបានយ៉ាងសមរម្យដល់លក្ខណៈរបស់រដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិក ដូចដែលបានបង្ហាញក្នុងគោលការណ៍មូលដ្ឋានពីររបស់វា គឺ សាធារណរដ្ឋនិយម និងប្រូតេស្តង់និយម។ គោលការណ៍ទាំងនេះគឺជាអាថ៌កំបាំងនៃអំណាច និងសេចក្ដីចម្រើនរុងរឿងរបស់យើងក្នុងនាមជាជាតិមួយ។ អ្នកទាំងឡាយដែលបានរកឃើញទីជ្រកកោនជាលើកដំបូងនៅលើឆ្នេរសមុទ្រអាមេរិក បានអរសប្បាយថាពួកគេបានមកដល់ប្រទេសមួយដែលរួចផុតពីការទាមទារដ៏អួតអាងរបស់សាសនាប៉ាប និងពីអំណាចផ្តាច់ការរបស់របបរាជានិយម។ ពួកគេបានតាំងចិត្តបង្កើតរដ្ឋាភិបាលមួយនៅលើមូលដ្ឋានទូលំទូលាយនៃសេរីភាពស៊ីវិល និងសេរីភាពខាងសាសនា»។ Signs of the Times, November 1, 1899.

មីឡែរ​មិន​អាច​ឃើញ​អំណាច​ទីបី​ដែល​បៀតបៀន​បាន​ទេ ហើយ​ដោយ​ហេតុ​នេះ​ឯង រចនាសម្ព័ន្ធ​របស់​គាត់​មិន​ទាន់​ពេញលេញ ទោះ​ជា​វា​សមស្រប​យ៉ាង​ពេញលេញ​សម្រាប់​បំពេញ​កិច្ចការ​របស់​គាត់​ក៏​ដោយ។ បងស្រី​វ៉ៃត៍​បញ្ជាក់​ថា មីឡែរ​គឺ​ជា​ទូត​ដែល​ព្រះ​បាន​ជ្រើសរើស ថា​ក្នុង​កិច្ចការ​របស់​គាត់ គាត់​ត្រូវ​បាន​តំណាង​ទុក​ជាមុន​ដោយ​អេលីយ៉ា និង​យ៉ូហាន​បាទីស្ទ ហើយ​ក្នុង​ការ​ហៅ​ឲ្យ​ចូល​កិច្ចការ​របស់​គាត់ គាត់​ត្រូវ​បាន​តំណាង​ទុក​ជាមុន​ដោយ​អេលីសេ ហើយ​ក្នុង​សេចក្ដី​ស្លាប់​របស់​គាត់ គាត់​ត្រូវ​បាន​តំណាង​ទុក​ជាមុន​ដោយ​ម៉ូសេ។ មាន​មនុស្ស​តិច​ណាស់​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​បរិសុទ្ធ​ដែល​បាន​បណ្ដាល​ឲ្យ​មាន​សេចក្ដី​អធិប្បាយ​បែប​នេះ ដែល​កំណត់​ថា ពួក​ទេវតា​កំពុង​រង់ចាំ​នៅ​ក្បែរ​ផ្នូរ​ដើម្បី​ប្រោស​ពួក​គេ​ឲ្យ​រស់​ឡើង​វិញ ប៉ុន្តែ​នេះ​ឯង​ជា​សេចក្ដី​អធិប្បាយ​អំពី​មីឡែរ។ ការ​ពិត​ដែល​ថា​កិច្ចការ​របស់​គាត់​ត្រូវ​បាន​កំណត់​ដោយ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ដែល​ក្នុង​នោះ​គាត់​ត្រូវ​បាន​លើក​ឡើង មិន​មែន​ជា​សេចក្ដី​ថ្លែង​ប្រមាថ​ចំពោះ​មីឡែរ​ទេ ប៉ុន្តែ​គ្រាន់​តែ​ជា​សេចក្ដី​ចាំបាច់​មួយ​ដែល​ត្រូវ​ទទួលស្គាល់ ប្រសិន​បើ​កិច្ចការ​របស់​គាត់​នឹង​ត្រូវ​បាន​ពិចារណា​ក្នុង​ពន្លឺ​ពិត​នៃ​ព្រះបន្ទូល​ទំនាយ​របស់​ព្រះ។

លោក មីឡែរ បានទទួលការណែនាំជាក់លាក់ដោយទេវតា ដែលអនុញ្ញាតឲ្យគាត់ស្ថាបនាគ្រោងទំនាយមួយ ដែលមានមូលដ្ឋានលើអំណាចបំផ្លាញពីរនៃសាសនាមិនជឿ បន្ទាប់មកគឺអំណាចសម្តេចប៉ាប។ ដោយហេតុនេះហើយ ទំនាយទាំងឡាយដែលកំណត់ប្រវត្តិសាស្ត្រនៅលើសពីការបំផ្លាញដែលអំណាចទាំងពីរនោះបានសម្រេច ត្រូវបានលោក មីឡែរ យល់ខុស។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ គ្មានការយល់ខុសណាមួយក្នុងចំណោមទាំងនោះ បានចូលទៅលើតារាងបរិសុទ្ធទាំងពីររបស់ហាបាគុកឡើយ ជាទីដែលមូលដ្ឋានទាំងឡាយដែលត្រូវបានស្ថាបនាឡើងតាមរយៈកិច្ចការរបស់លោក មីឡែរ ត្រូវបានបង្ហាញជារូបភាព។ នេះហើយជាមូលហេតុដែលការបំផុសគំនិតអាចកត់ត្រាអំពីតារាងឆ្នាំ 1843 ថា វាត្រូវបានដឹកនាំដោយព្រះហស្តនៃព្រះអម្ចាស់។

> «ព្រះអម្ចាស់​បាន​បង្ហាញ​ខ្ញុំ​ថា តារាង​ឆ្នាំ 1843 ត្រូវបាន​ដឹកនាំ​ដោយ​ព្រះហស្ត​របស់​ទ្រង់ ហើយ​ថា គ្មាន​ផ្នែក​ណាមួយ​នៃ​វា​គួរតែ​ត្រូវ​បាន​កែប្រែ​ឡើយ; ថា តួលេខ​ទាំងនោះ​គឺ​ដូចជា​ទ្រង់​ទ្រង់ព្រះហឫទ័យ​ឲ្យ​វា​ជា​យ៉ាង​នោះ។ ថា ព្រះហស្ត​របស់​ទ្រង់​ស្ថិត​នៅ​លើ​វា ហើយ​បាន​លាក់​កំហុស​មួយ​នៅ​ក្នុង​តួលេខ​ខ្លះៗ ដើម្បី​ឲ្យ​គ្មាន​អ្នក​ណា​អាច​មើល​ឃើញ​វា​បាន រហូត​ដល់​ព្រះហស្ត​របស់​ទ្រង់​ត្រូវ​បាន​ដក​ចេញ។»

> «បន្ទាប់មក ខ្ញុំបានឃើញ ទាក់ទងនឹង “Daily” ថា ពាក្យ “sacrifice” ត្រូវបានបន្ថែមដោយប្រាជ្ញារបស់មនុស្ស ហើយមិនមែនជាផ្នែកនៃអត្ថបទនោះឡើយ; ហើយថា ព្រះអម្ចាស់បានប្រទានទស្សនៈដ៏ត្រឹមត្រូវអំពីវា ដល់អ្នកទាំងឡាយដែលបានប្រកាសសម្រែកអំពីម៉ោងនៃការជំនុំជម្រះ។ នៅពេលដែលមានសាមគ្គីភាព មុនឆ្នាំ 1844 ស្ទើរតែទាំងអស់បានរួបរួមគ្នាលើទស្សនៈដ៏ត្រឹមត្រូវអំពី “Daily;” ប៉ុន្តែ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1844 មក ក្នុងភាពច្របូកច្របល់ គេបានទទួលយកទស្សនៈផ្សេងៗ ហើយភាពងងឹត និងភាពច្របូកច្របល់ក៏បានតាមមកផងដែរ»។ Review and Herald, November 1, 1850.

សេចក្តីពិតដែលមីឡើរ​បានប្រមូលផ្តុំឡើងក្រោមការណែនាំរបស់ទេវតា ត្រូវបានដឹកនាំដោយព្រះអម្ចាស់ ហើយនៅក្នុងការអនុម័តលើផ្ទាំងតារាងឆ្នាំ 1843 ការបំផុសគំនិតបានរួមបញ្ចូលថា ការយល់ដឹងរបស់មីឡើរដែលថា «the daily» តំណាងឲ្យសាសនាមិនជឿ គឺត្រឹមត្រូវ។ ពាក្យហេប្រឺ «tamid» ដែលត្រូវបានបកប្រែថា «the daily» កើតមានប្រាំដងនៅក្នុងព្រះគម្ពីរដានីយ៉ែល ហើយវាតែងតែតំណាងឲ្យទំនាក់ទំនងរវាងអំណាចបំផ្លាញទាំងពីរ គឺសាសនាមិនជឿ បន្ទាប់មកសាសនាប៉ាប។

ការយល់ឃើញរបស់មីឡើរ​អំពី «ការ​ប្រចាំថ្ងៃ» ថាជា​និមិត្តសញ្ញា​នៃ​អំណាច​ពហុទេវនិយម គឺ​សំខាន់​ចាំបាច់​យ៉ាង​ដាច់ខាត​ក្នុង​ក្របខ័ណ្ឌ​ទំនាយ​ដែល​គាត់​បាន​ប្រើប្រាស់ ពីព្រោះ​ទំនាក់ទំនង​តាម​លំដាប់​នៃ​អំណាច​ពហុទេវនិយម​ដែល​តាម​ដោយ​អំណាច​សម្តេចប៉ាប បាន​ក្លាយ​ជា​ចំណុច​យោង​របស់​គាត់​ក្នុង​ការ​តម្រឹម​ទំនាយ​ទាំងអស់​ដែល​គាត់​ត្រូវ​បាន​ដឹកនាំ​ឲ្យ​យល់។

នៅ «ពេលវេលានៃទីបញ្ចប់» គឺនៅឆ្នាំ 1798 សៀវភៅដានីយ៉ែលត្រូវបានបើកត្រា ហើយអត្ថបទសំខាន់ជាចម្បង ដែលអ្នកស្រីវ៉ៃត៍បានកំណត់ថាជា «សសរស្តម្ភកណ្ដាល» និងជា «មូលដ្ឋាន» នៃចលនាអាដវេន គឺដានីយ៉ែល ជំពូក 8 ខ 14។

> «បទគម្ពីរដែលលើសពីបទគម្ពីរផ្សេងទាំងអស់ បានក្លាយជាទាំងមូលដ្ឋាន និងសសរស្តម្ភកណ្ដាលនៃជំនឿអាដវេនទីស គឺសេចក្ដីប្រកាសថា “រហូតដល់ពីរពាន់បីរយថ្ងៃ; បន្ទាប់មកទីបរិសុទ្ធនឹងត្រូវបានជម្រះឲ្យបរិសុទ្ធវិញ។” [ដានីយ៉ែល 8:14.]» The Great Controversy, 409.

ខទីដប់បួន គឺជាចម្លើយចំពោះខទីដប់បី ហើយចម្លើយនោះគ្មានន័យឡើយ ប្រសិនបើគ្មានបរិបទនៃសំណួរ។

> បន្ទាប់មក ខ្ញុំបានឮអ្នកបរិសុទ្ធម្នាក់កំពុងនិយាយ ហើយអ្នកបរិសុទ្ធម្នាក់ទៀតបាននិយាយទៅកាន់អ្នកបរិសុទ្ធម្នាក់នោះដែលកំពុងនិយាយថា ចក្ខុនិមិត្តអំពីយញ្ញបូជាប្រចាំថ្ងៃ និងអំពើរំលងដែលបណ្តាលឲ្យកើតការបំផ្លាញ នឹងមានរយៈពេលដល់កាលណា ដើម្បីប្រគល់ទាំងទីបរិសុទ្ធ និងពលបរិវារ ឲ្យត្រូវគេជាន់ឈ្លីក្រោមជើង? ហើយគាត់បាននិយាយមកខ្ញុំថា ដល់ពីរពាន់បីរយថ្ងៃ; បន្ទាប់មក ទីបរិសុទ្ធនឹងត្រូវបានជម្រះឲ្យបរិសុទ្ធ។ ដានីយ៉ែល 8:13, 14។

ខណ្ឌទាំងពីរនេះ​ជា​និមិត្តរូប​នៃ​ការ​កើនឡើង​នៃ​ចំណេះដឹង ដែល​បាន​កើតឡើង​នៅពេល​សៀវភៅ​ដានីយ៉ែល​ត្រូវបាន​បើក​ត្រា​នៅ «គ្រា​ចុង​បញ្ចប់» ក្នុង​ឆ្នាំ 1798។ ខណ្ឌ​ទី​ដប់បី​បញ្ជាក់​អំណាច​បំផ្លាញ​ទាំងពីរ ដែល Miller បាន​យក​ធ្វើ​ជា​មូលដ្ឋាន​សម្រាប់​គំរូ​ទំនាយ​របស់​គាត់។ Miller បាន​កំណត់​ថា «ការប្រចាំថ្ងៃ» ក្នុង​ខណ្ឌ​ទី​ដប់បី គឺ​ជា​សាសនាព្រហ្មញ្ញ និង «ការរំលង​ដែល​នាំមក​នូវ​ការ​បំផ្លាញ» គឺ​ជា​អំណាច​សម្តេចប៉ាប។ វា​មាន​សារៈសំខាន់​ក្នុង​ការ​ទទួលស្គាល់​ថា គំរូ​ទំនាយ​ដែល​ទេវតា​បាន​ដឹកនាំ Miller ឲ្យ​ទទួលស្គាល់​នោះ ត្រូវបាន​សម្គាល់​នៅ​ក្នុង​ខណ្ឌ​ទាំងពីរ ដែល​តំណាង​ឲ្យ​ការ​កើនឡើង​នៃ​ចំណេះដឹង ដែល​បាន​មក​ដល់​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​នៅ​ឆ្នាំ 1798។ ទោះជា​យ៉ាងណា Miller មិន​ត្រូវបាន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ឃើញ​អំណាច​បន្ទាប់ ដែល​នឹង​ឡើង​មក​លើ​ឆាក​ទំនាយ ហើយ​បៀតបៀន​ប្រជារាស្ត្រ​របស់​ព្រះ​ទេ។

> «ខ្ញុំ​បាន​ឃើញ​ថា សត្វ​សាហាវ​មាន​ស្នែង​ពីរ​នោះ​មាន​មាត់​របស់​នាគ ហើយ​អំណាច​របស់​វា​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ក្បាល​របស់​វា ហើយ​ក្រឹត្យ​នោះ​នឹង​ចេញ​ពី​មាត់​របស់​វា។ បន្ទាប់​មក ខ្ញុំ​បាន​ឃើញ​មាតា​នៃ​ស្រី​ពេស្យា​ទាំងឡាយ ថា មាតា​នោះ​មិនមែន​ជា​កូន​ស្រី​ទាំងឡាយ​ទេ ប៉ុន្តែ​ដាច់​ដោយឡែក និង​ខុស​ប្លែក​ពី​ពួក​នាង។ នាង​បាន​មាន​ថ្ងៃ​របស់​នាង​ហើយ ហើយ​វា​បាន​កន្លង​ផុត​ទៅ ហើយ​កូន​ស្រី​របស់​នាង គឺ​និកាយ​ប្រូតេស្តង់​ទាំងឡាយ គឺ​ជា​អ្នក​បន្ទាប់​ដែល​បាន​ឡើង​មក​លើ​ឆាក ហើយ​សម្ដែង​ចេញ​នូវ​គំនិត​ដូច​គ្នា​ដែល​មាតា​មាន នៅ​ពេល​នាង​បៀតបៀន​ពួក​បរិសុទ្ធ។ ខ្ញុំ​បាន​ឃើញ​ថា ខណៈ​ដែល​មាតា​បាន​និង​កំពុង​ថយ​ចុះ​ក្នុង​អំណាច កូន​ស្រី​ទាំងឡាយ​បាន​និង​កំពុង​រីក​ចម្រើន​ឡើង ហើយ​មិន​យូរ​ទេ ពួក​នាង​នឹង​ប្រើ​អំណាច​ដែល​មាតា​ធ្លាប់​បាន​ប្រើ។» Spalding and Magan, 1.

ការមិនអាចមើលឃើញអំណាចទីបីរបស់ Miller បានបង្ខំឲ្យគាត់ធ្វើសេចក្ដីសន្និដ្ឋានដែលខុសដោយសាមញ្ញ។ Miller បានកំណត់សត្វសាហាវពីសមុទ្រនៅក្នុង វិវរណៈ ជំពូក ១៣ ថាជារ៉ូមបាកាន ហើយសត្វសាហាវពីផែនដីថាជារ៉ូមសម្តេចប៉ាប។ ការអនុវត្តរបស់គាត់ចំពោះ វិវរណៈ ជំពូក ១៧ ក៏មានកំហុសដែរ ដោយសារតែគាត់មិនអាចមើលឃើញប្រវត្តិសាស្ត្រព្យាករណ៍ដែលលាតសន្ធឹងហួសពីអំណាចបំផ្លាញទីពីរនៃលទ្ធិប៉ាបនិយម។ ដោយហេតុនេះហើយ នៅពេល Miller កំណត់អំណាចរ៉ូមនៅក្នុងព្យាករណ៍របស់ដានីយ៉ែល គាត់បានចាត់ទុកអំណាចទាំងនោះថាជាអំណាចតែមួយ ដែលបានមកក្នុងពីរដំណាក់កាល។ នោះគឺជាការអនុវត្តដ៏ត្រឹមត្រូវទាំងកាលនោះ និងសព្វថ្ងៃនេះ ប៉ុន្តែវាបានរារាំងគាត់មិនឲ្យយល់អំពីនគរនានានៃព្យាករណ៍ព្រះគម្ពីរ ថាជាអ្វីដែលលាតសន្ធឹងហួសពីនគរទីបួន ដែលតំណាងដោយរ៉ូម។ គាត់បានឃើញ និងកំណត់ថា នគរទីបួនគឺរ៉ូម មានពីរដំណាក់កាល ដែលតំណាងដោយរ៉ូមបាកាន និងរ៉ូមសម្តេចប៉ាប ប៉ុន្តែមិនអាចមើលឃើញថា រ៉ូមសម្តេចប៉ាបក៏ជានគរទីប្រាំផងដែរ ដែលនឹងត្រូវបន្តដោយនគរទីប្រាំមួយ។

នៅក្នុង ដានីយ៉ែល ជំពូក ២ ពួកមីឡឺរីតបាននាំយកធាតុនានានៃនគរទីប្រាំនៃពាក្យទំនាយព្រះគម្ពីរ មកភ្ជាប់ជាមួយនឹងនគរទីបួន។ នៅកម្រិតមូលដ្ឋាន ការអនុវត្តរបស់ពួកគេគឺត្រឹមត្រូវ ប៉ុន្តែមិនពេញលេញទេ ដ្បិតការយោងដំបូងអំពីនគរនានានៃពាក្យទំនាយព្រះគម្ពីរ ត្រូវតែស្របគ្នានឹងការយោងចុងក្រោយអំពីនគរនានានៃពាក្យទំនាយព្រះគម្ពីរ ពីព្រោះព្រះយេស៊ូវ ជា អាល់ផា និង អូមេហ្គា តែងតែបង្ហាញចុងបញ្ចប់ដោយសេចក្តីចាប់ផ្តើម។ ការមិនអាចមើលឃើញភាពខុសគ្នានៃនគរពីរដែលបន្តគ្នាតាមលំដាប់ បានធ្វើឲ្យមីឡឺរ មិនអាចទទួលស្គាល់ថា វិវរណៈ ជំពូក ១២ កំពុងកំណត់អត្តសញ្ញាណសាសនាព្រហ្មញ្ញសាសនានិយម (នាគ) ហើយសត្វពីសមុទ្រនៅក្នុង វិវរណៈ ជំពូក ១៣ ជាសាសនាប៉ាបនិយម (សត្វ) និងសត្វពីផែនដីនៅក្នុង វិវរណៈ ជំពូក ១៣ ជាប្រូតេស្តង់ក្បត់ជំនឿ (ហោរាក្លែងក្លាយ)។

មីឡែរ​មិន​អាច​ឃើញ​នាគ សត្វសាហាវ និង​ហោរាក្លែងក្លាយ ជា​អាណាចក្រ​បី​បន្តបន្ទាប់​គ្នា​នៅ​ក្នុង​វិវរណៈ ជំពូក​ទី​ដប់ពីរ និង​ទី​ដប់បី បាន​ឡើយ ហើយ​ដូច្នេះ ដោយ​ហេតុផល​តាម​តក្កវិជ្ជា​នៃ​ទំនាយ​របស់​គាត់ គាត់​ត្រូវ​បាន​បង្ខំ​ឲ្យ​សន្មត​ថា ជំពូក​ទាំង​ពីរ​នោះ​មិន​មែន​ជា​ការ​បង្ហាញ​ជា​លំដាប់​បន្តបន្ទាប់​នៃ​អំណាច​ទាំង​បី​ដែល​នាំ​ពិភពលោក​ទៅ​កាន់​អាម៉ាគេដូន​ទេ។ ពន្លឺ​ដែល​មីឡែរ​បាន​ទទួល គឺ​ជា​ពន្លឺ​ដ៏​គ្រប់លក្ខណ៍​សម្រាប់​ជំនាន់​របស់​គាត់ ហើយ​ជំនាន់​របស់​គាត់​ត្រូវ​បាន​សាកល្បង​ដោយ​ពន្លឺ​នោះ។

ពន្លឺ​អំពី​អំណាច​បំផ្លិចបំផ្លាញ​ទាំង​បី (នាគ សត្វសាហាវ និង​ព្យាការី​ក្លែងក្លាយ) ត្រូវ​បាន​ប្រទាន​ដល់ Future for America នៅ «ពេល​វេលា​នៃ​ទី​បញ្ចប់» គឺ​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ 1989។ បទ​គម្ពីរ​ក្នុង​សៀវភៅ​ដានីយ៉ែល ដែល​ត្រូវ​បាន​បើក​ត្រា​ដោយ​ការ​រលំ​នៃ​សហភាព​សូវៀត ក្នុង​ការ​បំពេញ​តាម ដានីយ៉ែល ជំពូក 11 ខ 40 នោះ គឺ​ជា​ពន្លឺ​របស់​ទេវតា​ទី​បី ខណៈ​ដែល Miller បាន​ទទួល​ពន្លឺ​របស់​ទេវតា​ទី​មួយ។ ខ​ចុង​ក្រោយ​ទាំង​ប្រាំ​មួយ​នៃ ដានីយ៉ែល 11 ត្រូវ​បាន​មើល​ឃើញ​ថា​ជា​គ្រឹះ និង​សសរ​កណ្ដាល​នៃ​ចលនា​របស់ Future for America ហើយ ខ 40 នៃ ដានីយ៉ែល ជំពូក 11 បាន​សង្ខេប​ពន្លឺ​នោះ ដូច​ជា​ខ 13 និង 14 នៃ ដានីយ៉ែល ជំពូក 8 បាន​សង្ខេប​ពន្លឺ​ដែល​ត្រូវ​បាន​បើក​ត្រា​នៅ​ក្នុង​ចលនា Millerite។

> ហើយ​នៅ​គ្រា​ចុង​បញ្ចប់ ស្តេច​ខាង​ត្បូង​នឹង​វាយ​ប្រហារ​គាត់; ហើយ​ស្តេច​ខាង​ជើង​នឹង​មក​ប្រឆាំង​នឹង​គាត់​ដូច​ជា​ខ្យល់​កួច ដោយ​មាន​រទេះ​ចម្បាំង និង​ទ័ព​សេះ និង​នាវា​ជា​ច្រើន; ហើយ​គាត់​នឹង​ចូល​ទៅ​ក្នុង​បណ្ដា​ប្រទេស​ទាំងឡាយ ហើយ​នឹង​ជន់​លិច ហើយ​ឆ្លង​កាត់​ទៅ។ ដានីយ៉ែល 11:40។

ខនេះបញ្ជាក់អំពីសង្គ្រាមមួយដែលបានចាប់ផ្តើមនៅ «ពេលវេលាចុងបញ្ចប់» ក្នុងឆ្នាំ 1798 រវាងស្តេចខាងត្បូង និងស្តេចខាងជើង។ ស្តេចខាងត្បូងតំណាងឲ្យប្រទេសបារាំងដែលគ្មានជំនឿលើព្រះ ជាប្រទេសដែលបានបង្ករបួសស្លាប់ដល់អំណាចសម្តេចប៉ាបក្នុងឆ្នាំនោះផ្ទាល់។ នៅទីនោះ អំណាចសម្តេចប៉ាបត្រូវបានតំណាងថាជាស្តេចខាងជើង។ តាមការព្យាករណ៍ នៅឆ្នាំ 1798 ប្រទេសបារាំងគឺជាមួយក្នុងចំណោមនគរទាំងដប់នៃ ដានីយ៉ែល ជំពូក 7។ នគរទាំងដប់នោះតំណាងឲ្យរ៉ូមពហុទេវនិយម ហើយរ៉ូមពហុទេវនិយមតំណាងឲ្យនាគ។ អំណាចសម្តេចប៉ាប (ស្តេចខាងជើង) តំណាងឲ្យសត្វសាហាវ។ ខនេះបញ្ជាក់ថា ស្តេចខាងជើង (អំណាចសម្តេចប៉ាប) ដែលបានទទួលរបួសស្លាប់របស់ខ្លួននៅដើមខនេះ នៅទីបំផុតនឹងសងសឹកតបតទៅលើស្តេចខាងត្បូង (ស្តេចនៃអធេវនិយម)។ នៅពេលដែលអំណាចសម្តេចប៉ាបបានសងសឹកតបតវិញ ស្តេចនៃអធេវនិយមបានផ្លាស់ទីចេញពីប្រទេសបារាំង ទៅកាន់សហព័ន្ធសហភាពសូវៀត។ ប្រទេសបារាំងជាប្រទេសតែមួយ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលអំណាចសម្តេចប៉ាបបានសងសឹកតបតទៅលើស្តេចខាងត្បូងក្នុងខនេះ ស្តេចខាងត្បូងត្រូវបានកំណត់ថាជា «បណ្ដាប្រទេស» ដូចដែលសហភាពសូវៀតមុននេះក៏ដូច្នោះដែរ។

នៅពេលដែលស្តេចខាងជើង (ស្ថាប័នប៉ាប) បានតបតវិញ នោះវាបាននាំមកជាមួយនូវ «រទេះចម្បាំង» «ទ័ពសេះ» និង «នាវាជាច្រើន»។ រទេះចម្បាំង និងទ័ពសេះ ជានិមិត្តរូបនៃកម្លាំងយោធា ហើយនាវា ជានិមិត្តរូបនៃកម្លាំងសេដ្ឋកិច្ច។ អំណាចដែលបានបង្កើតសម្ព័ន្ធភាពមិនបរិសុទ្ធជាមួយស្ថាប័នប៉ាប ក្នុងគោលបំណងនាំឲ្យសហភាពសូវៀតដួលរលំ គឺសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយកម្លាំងទាំងពីររបស់សហរដ្ឋអាមេរិកនៅក្នុង វិវរណៈ ជំពូកទីដប់បី ត្រូវបានកំណត់សម្គាល់ថា ជាសមត្ថភាពរបស់វាក្នុងការបង្ខំពិភពលោកឲ្យទទួលសញ្ញានៃអំណាចរបស់ស្ថាប័នប៉ាប ដោយកម្លាំងអាវុធ និងកម្លាំងសេដ្ឋកិច្ច។ មនុស្សនឹងត្រូវហាមឃាត់មិនឲ្យទិញ ឬលក់ ដោយគ្មានសញ្ញានោះទេ ហើយលើសពីនេះទៀត បើគ្មានសញ្ញានោះ មនុស្សនឹងត្រូវសម្លាប់។

ខគម្ពីរទីសែសិបកំណត់អត្តសញ្ញាណដោយផ្ទាល់នូវនាគ (ស្តេចខាងត្បូង), សត្វសាហាវ (អំណាចសម្តេចប៉ាប) និងហោរាក្លែងក្លាយ (សហរដ្ឋអាមេរិក)។ ខគម្ពីរមូលដ្ឋានសម្រាប់ «ពេលវេលានៃទីបញ្ចប់» ក្នុងឆ្នាំ 1989 កំណត់អត្តសញ្ញាណអំណាចបំផ្លាញទាំងបី ដែលនាំពិភពលោកទៅកាន់អាម៉ាគេដូន ដូចជាខគម្ពីរមូលដ្ឋាននៃចលនាមីលឡឺរ៉ាយបានកំណត់អត្តសញ្ញាណអំណាចបំផ្លាញទាំងពីរនៃពហុបូជានិយម បន្ទាប់មកតាមដោយអំណាចសម្តេចប៉ាប។

ខនេះ​ចាប់ផ្ដើម​ដោយ​ការ​ប្រយុទ្ធ​មួយ​រវាង​ស្ដេច​ខាង​ត្បូង និង​ស្ដេច​ខាង​ជើង។ នៅ​ដើម​ខ​នេះ (1798) ស្ដេច​ខាង​ត្បូង​មាន​ជ័យជម្នះ ប៉ុន្តែ​នៅ​ក្នុង​ខ​នេះ ស្ដេច​ខាង​ជើង​វាយតប​វិញ ហើយ​មាន​ជ័យជម្នះ​លើ​ស្ដេច​ខាង​ត្បូង។ ការ​ចាប់ផ្ដើម​នៃ​ខ​នេះ​សម្គាល់​ការ​ប្រយុទ្ធ​រវាង​ស្ដេច​ខាង​ជើង និង​ស្ដេច​ខាង​ត្បូង ហើយ​នៅ​ចុង​បញ្ចប់​នៃ​សារ​ដែល​មាន​នៅ​ក្នុង​ខ​នេះ ការ​ប្រយុទ្ធ​ដដែល​នោះ​រវាង​ស្ដេច​ខាង​ជើង និង​ស្ដេច​ខាង​ត្បូង​ត្រូវ​បាន​បង្ហាញ ប៉ុន្តែ​មាន​លទ្ធផល​ផ្ទុយ​គ្នា។ ការ​ចាប់ផ្ដើម​បាន​សម្គាល់ “ពេលវេលា​នៃ​ចុង​បញ្ចប់” នៅ​ឆ្នាំ 1798 ហើយ​ការ​ប្រយុទ្ធ​នៅ​ទី​បញ្ចប់​សម្គាល់ “ពេលវេលា​នៃ​ចុង​បញ្ចប់” នៅ​ឆ្នាំ 1989។ ខ​នេះ​មាន​នៅ​ក្នុង​សក្ខីកម្ម​ដែល​បាន​សរសេរ​របស់​វា​នូវ​ហត្ថលេខា​អាល់ហ្វា និង​អូមេហ្គា គឺ​ការ​ចាប់ផ្ដើម និង​ការ​បញ្ចប់។

ប្រវត្តិសាស្ត្រពិតនៃខនេះបន្តឆ្លងកាត់ការដួលរលំនៃសហភាពសូវៀតក្នុងឆ្នាំ 1989 រហូតដល់ច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យនៃខសែសិបមួយ។ នៅពេលមានច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យ សហភាពបីជាន់នៃបាប៊ីឡូនសម័យទំនើបត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយស៊េរីនៃព្រឹត្តិការណ៍យ៉ាងឆាប់រហ័ស។ ដូច្នេះ ខសែសិបចាប់ផ្តើមនៅពេលរបួសដ៍សាហាវត្រូវបានបង្កឡើងក្នុងឆ្នាំ 1798 ហើយស្រីពេស្យានៃទីរ៉ុសត្រូវបានគេបំភ្លេច។ ប្រវត្តិសាស្ត្រដែលខនេះតំណាងឲ្យ បញ្ចប់ទាំងស្រុងនៅច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យនៃខសែសិបមួយ ដែលនៅទីនោះរបួសដ៍សាហាវត្រូវបានព្យាបាល ហើយស្រីពេស្យានៃទីរ៉ុសត្រូវបានគេចងចាំឡើងវិញ។ សញ្ញាសម្គាល់នៃការចាប់ផ្តើម និងការបញ្ចប់ ត្រូវបានសរសេរមិនត្រឹមតែលើអត្ថបទដែលមាននៅក្នុងខប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែលើប្រវត្តិសាស្ត្រទាំងមូលដែលខនេះតំណាងផងដែរ។ ខនេះកំណត់ស៊ុមទំនាយដែលមិនមែនផ្អែកតែទៅលើលទ្ធិពហុទេវនិយម (នាគ) និងលទ្ធិបាប៉ាល (សត្វ) ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាកំណត់រចនាសម្ព័ន្ធនៃអំណាចបំផ្លាញទាំងបី ដែលនាំពិភពលោកទៅកាន់អាម៉ាគេដូន។

គ្រោងទំនាយរបស់ Miller បានប្រកាសអំពីការមកដល់នៃការជំនុំជម្រះស៊ើបអង្កេតរបស់ព្រះ ហើយគ្រោងទំនាយរបស់ Future for America ប្រកាសអំពីការមកដល់នៃការជំនុំជម្រះប្រតិបត្តិរបស់ព្រះ។ នៅ «ពេលវេលានៃទីបញ្ចប់» ក្នុងឆ្នាំ 1989 ដំណើរការសាកល្បង និងការបរិសុទ្ធបីជំហានមួយបានចាប់ផ្ដើម នៅពេលខចុងក្រោយប្រាំមួយខនៃ ដានីយ៉ែល ១១ ត្រូវបានបើកត្រា នៅការរលំរលាយរបស់សហភាពសូវៀត។ ការខុសប្លែកគ្នាដែល Miller ឃើញតែសាសនាមិនជឿព្រះ និងសាសនាប៉ាបប៉ុណ្ណោះ ហើយមិនឃើញប្រូតេស្តង់ដែលក្បត់ជំនឿ នោះ ត្រូវតែយល់ឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ដើម្បីយល់ឲ្យបានត្រឹមត្រូវអំពីនិមិត្តនៃទន្លេ Ulai ដែលត្រូវបានបើកត្រាក្នុងឆ្នាំ 1798។

យើង​នឹង​បន្ត​ការ​ពិចារណា​នោះ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​បន្ទាប់។

> «យើង​គ្មាន​ពេល​សម្រាប់​បាត់បង់​ទៀត​ឡើយ។ គ្រា​ដ៏​លំបាក​កំពុង​ស្ថិត​នៅ​ខាង​មុខ​យើង។ ពិភពលោក​កំពុង​ត្រូវ​បាន​កក្រើក​ដោយ​វិញ្ញាណ​នៃ​សង្គ្រាម។ មិន​យូរ​ប៉ុន្មាន ទិដ្ឋភាព​នៃ​សេចក្ដី​វេទនា​ដែល​បាន​និយាយ​ទុក​ក្នុង​ព្រះបន្ទូល​ទំនាយ​នឹង​កើត​ឡើង។ ព្រះបន្ទូល​ទំនាយ​ក្នុង​ដានីយ៉ែល​ជំពូក ១១ បាន​ជិត​ដល់​ការ​សម្រេច​បំពេញ​ទាំង​ស្រុង​របស់​វា​ហើយ។ ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ជា​ច្រើន​ដែល​បាន​កើត​ឡើង​ក្នុង​ការ​សម្រេច​បំពេញ​ព្រះបន្ទូល​ទំនាយ​នេះ នឹង​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ម្ដង​ទៀត។»

> “នៅ​ក្នុង​ខ​ទី​សាមសិប មាន​ការ​លើក​ឡើង​អំពី​អំណាច​មួយ ដែល ‘បាន​ដាក់​ខ្លួន​ឡើង​ប្រឆាំង​នឹង​ម្ចាស់​នៃ​ពល​បរិវារ ហើយ​បាន​ដក​យក​ដង្វាយ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​ចេញ​ពី​ទ្រង់ ហើយ​ទី​សក្ការៈ​របស់​ទ្រង់​ត្រូវ​បាន​បំផ្លាញ​ចុះ។ ដោយ​មូលហេតុ​នៃ​ការ​រំលង​បទ​បញ្ញត្តិ ពល​បរិវារ និង​ដង្វាយ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​ត្រូវ​បាន​ប្រគល់​ឲ្យ​វា ហើយ​វា​បាន​បោះ​សេចក្តី​ពិត​ទៅ​ដល់​ដី ហើយ​វា​បាន​ប្រព្រឹត្ត ហើយ​រីក​ចម្រើន’។ ‘ដូច្នេះ ស្តេច​នោះ​នឹង​ធ្វើ​តាម​ចិត្ត​ខ្លួន ហើយ​គាត់​នឹង​លើក​ខ្លួន​ឡើង ហើយ​ធ្វើ​ឲ្យ​ខ្លួន​ឯង​ធំ​ជាង​ព្រះ​ទាំង​អស់ ហើយ​នឹង​និយាយ​អ្វី​ដែល​អស្ចារ្យ​ប្រឆាំង​នឹង​ព្រះ​នៃ​ព្រះ​ទាំង​អស់ ហើយ​នឹង​រីក​ចម្រើន រហូត​ដល់​ព្រះ​ពិរោធ​ត្រូវ​បាន​បញ្ចប់ ព្រោះ​អ្វី​ដែល​បាន​កំណត់​ទុក នឹង​ត្រូវ​បាន​សម្រេច។ គាត់​ក៏​នឹង​មិន​គោរព​ព្រះ​នៃ​បុព្វបុរស​របស់​ខ្លួន ឬ​បំណង​ប្រាថ្នា​របស់​ស្ត្រី​ឡើយ ហើយ​ក៏​មិន​គោរព​ព្រះ​ណា​មួយ​ដែរ ដ្បិត​គាត់​នឹង​លើក​ខ្លួន​ឡើង​លើស​ទាំង​អស់។ ប៉ុន្តែ នៅ​ក្នុង​ស្ថាន​ទី​របស់​ខ្លួន គាត់​នឹង​គោរព​ព្រះ​នៃ​បន្ទាយ​ការ​ពារ ហើយ​ជា​ព្រះ​មួយ​ដែល​បុព្វបុរស​របស់​គាត់​មិន​ស្គាល់ គាត់​នឹង​គោរព ដោយ​មាស ប្រាក់ ត្បូង​មាន​តម្លៃ និង​វត្ថុ​គួរ​ប្រាថ្នា។ ដូច្នេះ គាត់​នឹង​ប្រព្រឹត្ត​នៅ​ក្នុង​បន្ទាយ​ដ៏​រឹងមាំ​បំផុត ជាមួយ​នឹង​ព្រះ​បរទេស​មួយ ដែល​គាត់​នឹង​ទទួល​ស្គាល់ ហើយ​នឹង​បង្កើន​សិរីល្អ; ហើយ​គាត់​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​ពួក​គេ​គ្រប់គ្រង​លើ​មនុស្ស​ជា​ច្រើន ហើយ​នឹង​ចែក​ដី​ទុក​ជា​រង្វាន់’។”

> «ទិដ្ឋភាពដែលស្រដៀងនឹងអ្វីដែលបានពិពណ៌នានៅក្នុងពាក្យទាំងនេះ នឹងកើតមានឡើង»។ Manuscript Releases, លេខ 13, 394។

Back to Articles