Article

# ផានីម — លេខដប់ប្រាំបី

បីដង ២៥០

Author

Jeff Pippenger

Published

February 25, 2026

Formats

PDF
Word
Song MP3

ឥឡូវនេះ យើងនឹងពិចារណាអំពីន័យបង្កប់ខ្លះៗនៃខទីដប់ពីរ នៃដានីយ៉ែលដប់មួយ ហើយបន្ទាប់មក នាំយកបន្ទាត់ទាំងបីនៃ «250» ឆ្នាំ ចូលមកក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនៃខទីដប់មួយដល់ខទីដប់ប្រាំ ដែលបានសម្រេចនៅក្នុងសមរភូមិប៉ានីយ៉ូម នៅឆ្នាំ 200 មុន គ.ស.។ បន្ទាត់នៃ «250» ឆ្នាំ ដែលបានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ 457 មុន គ.ស. បញ្ចប់នៅឆ្នាំ 207 មុន គ.ស. នៅកណ្ដាលនៃអំឡុងពេលដែលចាប់ផ្តើមដោយសមរភូមិរ៉ាហ្វៀ ហើយបញ្ចប់ដោយសមរភូមិប៉ានីយ៉ូម។ «250» ឆ្នាំ ក្នុងបន្ទាត់របស់នេរ៉ូ បញ្ចប់ជាមួយនឹងប្រវត្តិសាស្ត្របីជំហានរបស់កុងស្តង់ទីន ដែលត្រូវបានតំណាងដោយឆ្នាំ 313, 321 និង 330។ «250» ឆ្នាំ របស់សហរដ្ឋអាមេរិក បញ្ចប់នៅថ្ងៃទី 4 ខែកក្កដា ឆ្នាំ 2026។

ខ្សែរបស់ Nero តំណាងឲ្យប្រវត្តិសាស្រ្តនៃរូបសត្វសាហាវក្នុងពេលវេលានៃការសាកល្បង ដំបូងនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយបន្ទាប់មកនៅក្នុងលោកិយទាំងមូល។ ខ្សែឆ្នាំ 457 មុន គ.ស. ដាក់ Trump នៅចំណុចកណ្ដាលមួយខាងយោធារវាងសមរភូមិពីរ។ រយៈពេលដែលលាតសន្ធឹងចេញពីឆ្នាំ 1776 ក៏សម្គាល់ចំណុចកណ្ដាលមួយសម្រាប់អាណត្តិប្រធានាធិបតីចុងក្រោយរបស់ Trump ផងដែរ។ ដើម្បីដាក់ខ្សែទាំងនេះឲ្យស្ថិតនៅក្នុងទីតាំងត្រឹមត្រូវរបស់វា យើងនឹងពិចារណាជាមុនសិនអំពីខ 12 និងការដួលរលំរបស់ Russia និង Putin។ បន្ទាប់មក ខ្សែបីនៃ «250» ឆ្នាំ បន្ទាប់មកខ្សែនៃរាជវង្ស Hasmonean។ នៅពេលដែលខ្សែទាំងនេះត្រូវបានដាក់ជាស្រេច យើងនឹងដាក់ Peter ឲ្យស្របតាម Panium។ នៅពេលដែលខ្សែទាំងនេះត្រូវបានដាក់ជាស្រេច យើងគួរតែអាចស្គាល់បានថា តើសារនៃថ្ងៃទី 18 ខែកក្កដា ឆ្នាំ 2020 ត្រូវបានកែតម្រូវ និងប្រកាសយ៉ាងដូចម្តេច ហើយថាវាជាសារនៃសៀវភៅ Joel។

## ស្តេច​អ៊ូស៊ីយ៉ា​នៃ​យូដា និង​ព្តូឡេមី ស្តេច​នៃ​អេស៊ីប

ប្រវត្តិសាស្ត្រដែលបានបំពេញខទីដប់មួយនៅក្នុងសមរភូមិរ៉ាហ្វៀ ស្របគ្នានឹងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ស្តេចអូស៊ីយ៉ា។ នៅពេលដែលអេសាយត្រូវបានសំអាតបរិសុទ្ធ ហើយត្រូវបានប្រទានអំណាចឲ្យប្រកាសសារនៃភ្លៀងចុងក្រោយ ការត្រាស់ហៅរបស់លោកបានកើតឡើងក្នុងឆ្នាំដែលអូស៊ីយ៉ាបានសោយទិវង្គត។

> នៅ​ឆ្នាំ​ដែល​ស្តេច​អ៊ូស៊ីយ៉ា​សុគត ខ្ញុំ​បាន​ឃើញ​ព្រះអម្ចាស់​គង់​លើ​បល្ល័ង្ក​មួយ ដ៏​ខ្ពស់ ហើយ​ត្រូវ​បាន​លើក​ឡើង ហើយ​ព្រះពស្ត្រ​របស់​ទ្រង់​បាន​ពេញ​ព្រះវិហារ។ អេសាយ 6:1។

មុនពេលការស្លាប់របស់អ៊ូស៊ីយ៉ា មានការបះបោរដែលគាត់បានសម្តែងចេញមក ជាការបះបោរដែលស្របគ្នា និងត្រូវគ្នានឹងការបះបោររបស់ប៉តូឡេមេ ភ្លាមបន្ទាប់ពីជ័យជម្នះនៅសមរភូមិរ៉ាហ្វៀ។ អ៊ូស៊ីយ៉ា និងប៉តូឡេមេ គឺជានិមិត្តរូបនៃស្តេចខាងត្បូងមួយអង្គ ដែលចិត្តរបស់គាត់ត្រូវបានលើកឲ្យខ្ពស់ឡើង ហើយបានបះបោរ ដោយស្វែងរកការបញ្ចូលអំណាចរដ្ឋរបស់ខ្លួនជាមួយនឹងអំណាចសាសនាចក្រ។ នៅពេលអ៊ូស៊ីយ៉ាបានព្យាយាមបញ្ចូលសាសនាចក្រ និងរដ្ឋជាមួយគ្នា ជំងឺឃ្លង់នៅលើថ្ងាសរបស់គាត់បានធ្វើជានិមិត្តរូបជាមុននៃសញ្ញារបស់សត្វសាហាវ។

> ហើយ​ទេវតា​ទី​បី​បាន​តាម​មក​ក្រោយ​ពួកគេ ដោយ​និយាយ​ដោយ​សំឡេង​ខ្លាំង​ថា បើ​អ្នក​ណា​ថ្វាយបង្គំ​សត្វ​សាហាវ និង​រូប​របស់​វា ហើយ​ទទួល​សញ្ញា​របស់​វា​នៅ​លើ​ថ្ងាស​របស់​ខ្លួន ឬ​នៅ​លើ​ដៃ​របស់​ខ្លួន អ្នក​នោះ​នឹង​ផឹក​ស្រា​នៃ​ព្រះពិរោធ​របស់​ព្រះ ដែល​បាន​ចាក់​ឥត​លាយ​ចូល​ក្នុង​ពែង​នៃ​សេចក្តី​ក្រោធ​របស់​ទ្រង់ ហើយ​អ្នក​នោះ​នឹង​ត្រូវ​រង​ទុក្ខវេទនា​ដោយ​ភ្លើង និង​ស្ពាន់ធ័រ នៅ​ចំពោះ​មុខ​ទេវតា​បរិសុទ្ធ​ទាំងឡាយ និង​នៅ​ចំពោះ​មុខ​កូនចៀម។ ហើយ​ផ្សែង​នៃ​ទុក្ខវេទនា​របស់​ពួកគេ​ឡើង​ទៅ​អស់កល្ប​ជានិច្ច ហើយ​ពួកគេ​គ្មាន​សេចក្តី​សម្រាក​ទាំង​យប់​ទាំង​ថ្ងៃ គឺ​អស់​អ្នក​ដែល​ថ្វាយបង្គំ​សត្វ​សាហាវ និង​រូប​របស់​វា និង​អ្នក​ណា​ក៏​ដោយ​ដែល​ទទួល​សញ្ញា​នៃ​ឈ្មោះ​របស់​វា។ វិវរណៈ 14:9–11។

ដូច្នេះ អ៊ូស៊ីយ៉ា បន្ទាប់មក​តំណាង​ឲ្យ​សេចក្តី​ស្លាប់​ជា​បន្តបន្ទាប់ ចាប់តាំងពី​ពេល​ដែល​គាត់​ព្យាយាម​ដោយ​ការ​បះបោរ ដើម្បី​បញ្ចូល​សាសនាចក្រ និង​រដ្ឋ​ឲ្យ​ជា​មួយគ្នា។ បន្ទាប់មក គាត់​តំណាង​ឲ្យ​ការ​គ្រប់គ្រង​រួម​ដែល​អសមត្ថភាព មាន​ជាមួយ​នឹង​កូនប្រុស​របស់​គាត់ អស់​រយៈពេល​ដប់មួយ​ឆ្នាំ។ អ៊ូស៊ីយ៉ា​បាន​រស់​នៅ​អស់​រយៈពេល​ដប់មួយ​ឆ្នាំ បន្ទាប់ពី​ការ​បះបោរ​របស់​គាត់។ ការ​ចាប់ផ្ដើម​នៃ​ការ​បះបោរ​របស់​គាត់ ជា​និមិត្តរូប​នៃ​ច្បាប់​ថ្ងៃ​អាទិត្យ ដែល​ក្នុង​នោះ សាសនាចក្រ និង​រដ្ឋ ត្រូវ​បាន​បញ្ចូល​គ្នា ហើយ​សញ្ញា​របស់​សត្វ​សាហាវ ត្រូវ​បាន​អនុវត្ត​ឲ្យ​គោរព។ ដប់មួយ​ឆ្នាំ​ក្រោយមក គាត់​បាន​ស្លាប់ ដែល​តំណាង​ឲ្យ​ទីបញ្ចប់​នៃ​រាជ្យ​របស់​គាត់​ជា​ស្តេច​នៃ​នគរ​ខាង​ត្បូង គឺ​យូដា ដែល​ជា​ដែនដី​ដ៏​រុងរឿង ដែល​គឺ​ជា​សហរដ្ឋ​អាមេរិក។

នៅក្នុង​ទំនាក់ទំនង​ខាង​ព្យាករណ៍​ជាមួយ​ប្តូលេមី អូស្ស៊ីយ៉ា​តំណាង​ឲ្យ​យូដា គឺ​ជា​ទឹកដី​ដ៏​រុងរឿង និង​ប្រូតេស្តង់​និយម​ក្បត់ជំនឿ ចំណែក​ឯ​ប្តូលេមី​តំណាង​ឲ្យ​អេហ្ស៊ីប ដែល​ជា​អំណាច​នាគ ហើយ​សាសនា​របស់​វា​គឺ​វិញ្ញាណនិយម។ នៅពេល​ស្តេច​ទាំង​ពីរ​ត្រូវ​បាន​ពិចារណា​ថា​ជា​បន្ទាត់​ស្រប​គ្នា អូស្ស៊ីយ៉ា​លែង​ជា​រូបប្រៀបធៀប​នៃ​ទឹកដី​ដ៏​រុងរឿង​ទៀត ហើយ​រួម​គ្នា​ពួកគេ​ក្លាយ​ជា​និមិត្តរូប​នៃ​ប្រជាជាតិ​ពីរ។ អេហ្ស៊ីប និង​យូដា​ជា​និមិត្តរូប​នៃ​សាសនា​វិញ្ញាណនិយម និង​ប្រូតេស្តង់​និយម​ក្បត់ជំនឿ។ ពួកវា​ជា​និមិត្តរូប​នៃ​រដ្ឋ និង​ព្រះវិហារ។ យុទ្ធសាស្ត្រ​នយោបាយ​របស់​រដ្ឋ និង​អំណាច​គ្រប់គ្រង​របស់​ព្រះវិហារ ដែល​ពួកវា​តំណាង​ឲ្យ នៅពេល​ដែល​ពួកវា​ត្រូវ​បាន​តម្រឹម​ជា​និមិត្តរូប​តែមួយ មាន​ប្រជាជាតិ​ពីរ ដូច​ជា​ពួក​មេឌី និង​ពែរ្ស ដូច​ជា​អេហ្ស៊ីប និង​សូដុំ​របស់​បារាំង ដូច​ជា​ស្នែង​សាធារណរដ្ឋ និង​ស្នែង​ប្រូតេស្តង់​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ដូច​ជា​នគរ​ខាង​ជើង និង​នគរ​ខាង​ត្បូង​របស់​អ៊ីស្រាអែល និង​យូដា ព្រមទាំង​រូម​បាកាន និង​រូម​ប៉ាប។ ក្នុងនាម​ជា​និមិត្តរូប​នៃ​នគរ​ពីរ ពួកគេ​ត្រូវ​បាន​ភ្ជាប់​ជាមួយ​គ្នា​តាម​បែប​ព្យាករណ៍ ដោយ​ព្រះវិហារ​នៅ​ក្រុង​យេរូសាឡឹម ជា​កន្លែង​ដែល​ទាំង​អូស្ស៊ីយ៉ា និង​ប្តូលេមី​បាន​ស្វែងរក​ការ​ថ្វាយ​យញ្ញបូជា​នៅ​ក្នុង​ព្រះវិហារ​ក្រុង​យេរូសាឡឹម។ ប្រជាជាតិ​ពីរ ដែល​ទាំង​ពីរ​បះបោរ​ប្រឆាំង​នឹង​ទីសក្ការៈ​តែ​មួយ​នោះ។

វាជាការសំខាន់ក្នុងការកត់សម្គាល់ថា ការបះបោររបស់ស្តេចទាំងពីរ គឺទាក់ទងនឹងព្រះវិហារនៅក្រុងយេរូសាឡឹម ដែលជានិមិត្តរូបនៃព្រះវិហារដែលដានីយ៉ែលបានឃើញព្រះគ្រីស្ទនៅក្នុងជំពូកទីដប់។ ប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ស្តេចទាំងពីរនេះ ស្របគ្នានៅសង្គ្រាមអ៊ុយក្រែន ហើយដោយការនោះ ពួកគេចាប់ផ្តើមសក្ខីភាពរបស់ខ្លួននៅឆ្នាំ ២០១៤។ ពួកគេទាំងពីរត្រូវបានលើកឡើងដោយជ័យជម្នះខាងយោធា ដែលត្រូវបានតំណាងដោយសង្គ្រាមរ៉ាហ្វៀនៅក្នុងខទីដប់មួយ។ រ៉ាហ្វៀសម្គាល់ព្រំដែននៃនគរទីប្រាំមួយនៃទំនាយព្រះគម្ពីរ និងសហភាពបីជាន់នៃច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យ។ វាក៏ជាព្រំដែននៃការផ្លាស់ប្តូរពីពួកជំនុំដែលតស៊ូទៅកាន់ពួកជំនុំដែលមានជ័យជម្នះផងដែរ។

បន្ទាប់ពី​ឆ្នាំ 2014 ស្តេច​ដែល​មាន​ទ្រព្យសម្បត្តិ​ច្រើន​បំផុត​បាន​ប្រកាស​បំណង​របស់​ខ្លួន​ថា​នឹង​ឈរ​បេក្ខភាព​ប្រធានាធិបតី​នៅ​ឆ្នាំ 2015។ នៅ​ឆ្នាំ 2020 ស្តេច​ដែល​មាន​ទ្រព្យសម្បត្តិ​ច្រើន​បំផុត ដែល​តំណាង​ឲ្យ​ស្នែង​សាធារណរដ្ឋ បាន​ទទួល​របួស​ដ៏​ស្លាប់មួយ ដែល​នៅ​ពេល​ក្រោយ​នឹង​ត្រូវ​បាន​ព្យាបាល។ នៅ​ឆ្នាំ 2022 សង្គ្រាម​អ៊ុយក្រែន​បាន​កាន់តែ​តានតឹង​ឡើង។ បន្ទាប់​មក Trump បាន​វិល​ត្រឡប់​មក​វិញ ក្នុង​ការ​បំពេញ​នៃ​ខ 13 នៅ​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ឆ្នាំ 2024។ នៅ​ខែកក្កដា ឆ្នាំ 2023 សំឡេង​មួយ​នៅ​ក្នុង​ទី​រហោស្ថាន​ត្រូវ​បាន​បន្លឺ​ឡើង។ ថ្ងៃទី 31 ខែធ្នូ ឆ្នាំ 2023 ស្នែង​ប្រូតេស្តង់​ត្រូវ​បាន​ប្រោស​ឲ្យ​រស់​ឡើង​វិញ ដូច​ជា​ស្នែង​សាធារណរដ្ឋ​ផង​ដែរ​នៅ​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ឆ្នាំ 2024 នៅ​ពេល​ដែល Trump បាន​វិល​ត្រឡប់​មក​វិញ ហើយ​បន្ទាប់​មក​នៅ​ឆ្នាំ 2025 ការ​សាកល្បង​នៃ​គ្រឹះ​បាន​បញ្ចប់​ដោយ​ការ​មក​ដល់​នៃ​ការ​សាកល្បង​នៃ​ព្រះវិហារ។

## ១៩៨៩

សេចក្តីពិតដែលត្រូវបានបើកត្រាចេញនៅឆ្នាំ 1989 មានពីរផ្នែក។ សមភាពព្យាករណ៍នៃចលនាកំណែទម្រង់ និងខចុងក្រោយប្រាំមួយខានៃ ដានីយ៉ែល 11 ត្រូវបានបើកត្រាចេញនៅពេលតែមួយ។ មានច្បាប់ព្យាករណ៍មួយចំនួនដែលត្រូវបានប្រើ ដើម្បីបង្កើតសារដំបូងនៃខ 40។ សេចក្តីពិតខ្លះៗទាំងនោះឯង ឥឡូវនេះជាគន្លឹះចំពោះប្រវត្តិសាស្ត្រលាក់កំបាំងនៃខដដែលនោះ ដែលក្នុងនោះត្បូងព្យាករណ៍ទាំងនោះត្រូវបានរកឃើញ។ ខ្ញុំនឹងលើកឧទាហរណ៍មួយ។

នៅឆ្នាំ ១៩៨៩ មិនទាន់មានការយល់ដឹងរួមមួយនៅក្នុងអាដវេនទីស៊ូមទាក់ទងនឹងអ្វីដែលខណ្ឌប្រាំមួយចុងក្រោយនៃដានីយ៉ែលតំណាងឲ្យនោះឡើយ។ ការខ្វះខាតនៃឯកភាពនោះមានពីរផ្នែក។ មិនមានការយល់ស្របរួមអំពីអត្ថន័យនៃខណ្ឌទាំងនោះទេ។ អ្នកដែលអះអាងថាមានការយល់ដឹងអំពីខណ្ឌទាំងនោះ បានលើកយកគំនិតមនុស្សដែលលាយបញ្ចូលជាមួយទេវវិទ្យានៃប្រូតេស្តង់ដែលក្បត់ជំនឿ និងកាតូលិក គឺជាមរតកសិទ្ធិកំណើតដែលពួកគេបានទទួលពីបុព្វបុរសរបស់ពួកគេក្នុងការបះបោរឆ្នាំ ១៨៦៣ នៅពេលដែលពួកគេបានបំពេញតួនាទីនៃហោរាមិនស្តាប់បង្គាប់ ក្នុងការបះបោរមូលដ្ឋានរបស់យេរ៉ូបោម។ គំនិតឯកជនទាំងនោះអំពីអ្វីដែលខណ្ឌទាំងនោះមានន័យ គឺល្អបំផុតក៏គ្រាន់តែជាការបកស្រាយដោយខ្លួនឯងប៉ុណ្ណោះ។ គំនិតរបស់ពួកគេអំពីខណ្ឌទាំងនោះ មិនថាផ្ទុយនឹងការអនុវត្តព្យាករណ៍មូលដ្ឋាន ឬជាញឹកញាប់ផ្ទុយនឹងមូលដ្ឋានសន្មតដែលពួកគេផ្ទាល់បានកំណត់អំពីខណ្ឌទាំងនោះទេ។

អ្វីដែល​យើង​បាន​ឃើញ​នៅ​ក្នុង​ខ​ទាំង​នោះ គឺ​ជា​ការ​យល់​ដឹង​ដែល​ស្រប​គ្នា​ជា​និច្ច​អំពី​ខ​ទាំង​ប្រាំមួយ​ទាំង​អស់។ សារ​ដែល​យើង​បាន​ឃើញ​មាន​ភាព​ស្រប​គ្នា​នោះ​ឯង បាន​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ខ្ញុំ​ឲ្យ​បង្ហាញ​ការ​យល់​ដឹង​របស់​ខ្ញុំ ទោះ​បី​ខ្ញុំ​ដឹង​ថា អាដវិន្ទិសម៍​ទាំង​មូល​បដិសេធ​នូវ​អ្វី​ដែល​ខ្ញុំ​បាន​យល់​ក៏​ដោយ។ អ្វី​ដែល​យើង​បាន​យល់​អំពី​ខ​ទាំង​នោះ ត្រូវ​បាន​បោះពុម្ព​ផ្សាយ​ជា​លើក​ដំបូង​ក្នុង​ឆ្នាំ 1996 ហើយ​ការ​យល់​ដឹង​ដែល​បាន​ដាក់​បង្ហាញ​នៅ​ទី​នោះ កាន់​តែ​រឹងមាំ​ឡើង​តែ​ប៉ុណ្ណោះ ខណៈ​ដែល​ពេលវេលា​បាន​រំកិល​ឆ្លង​កាត់​រយៈ​ពេល​សាមសិប​ឆ្នាំ!

ប្រសិនបើអ្នកពិចារណាអំពីការយោងដំបូងបំផុតនៅក្នុងទស្សនាវដ្តី The Time of the End នោះអ្នកនឹងឃើញ Testimonies, volume 9, page 11។ ប្រាំឆ្នាំមុន 9/11 ទស្សនាវដ្តីនោះចាប់ផ្តើមដោយ 9/11។ មួយក្នុងចំណោមការយល់ដឹងទាំងនោះដែលបានលើកទឹកចិត្តខ្ញុំ គឺការយល់ថា នៅក្នុងខ ៤០ “នៅគ្រាចុងបញ្ចប់” ស្តេចខាងជើង និងស្តេចខាងត្បូង គឺជាអំណាចខាងវិញ្ញាណ មិនមែនជាអំណាចតាមអក្សរសាស្ត្រទេ។ នៅពេលនោះ ខ្ញុំបានដឹងរួចហើយថា បងស្រី White បាននិយាយថា សៀវភៅដានីយ៉ែល និងវិវរណៈ គឺជាសៀវភៅតែមួយ ហើយថា ខ្សែព្យាករណ៍ដដែលដែលមាននៅក្នុងដានីយ៉ែល នោះយ៉ូហានបានយកមកបន្តនៅក្នុងវិវរណៈ។ ខ្ញុំបានរកឃើញថា នៅក្នុងវិវរណៈជំពូក ១១ ដែលបានសម្រេចក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រជុំវិញគ្រាចុងបញ្ចប់នៅឆ្នាំ 1798; សេចក្តីអធិប្បាយរបស់បងស្រី White លើជំពូកនោះ បង្រៀនយ៉ាងច្បាស់ថា បារាំងគឺជាអេស៊ីព្ទខាងវិញ្ញាណ ហើយនាងក៏បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ដូចគ្នាថា នៅក្នុងវិវរណៈជំពូក ១៧ ស្រីពេស្យាដែលអង្គុយលើសត្វ នោះគឺជាបាបីឡូនខាងវិញ្ញាណ។

ការកំណត់អត្តសញ្ញាណអំណាចទាំងពីរនោះដោយបងស្រី​វ៉ៃត៍ មាននៅក្នុងសៀវភៅ The Great Controversy ហើយសេចក្ដីអធិប្បាយទាំងនោះបានភ្ជាប់សាក្សីភាពរបស់យ៉ូហាន និងដានីយ៉ែលចូលជាមួយគ្នា។ និយមន័យនៃស្ដេចខាងត្បូងនៅក្នុងដានីយ៉ែល ជំពូក ១១ គឺជាអំណាចដែលគ្រប់គ្រងអេស៊ីព្ទ ហើយស្ដេចខាងជើងគឺជាអំណាចដែលគ្រប់គ្រងបាប៊ីឡូន។ នៅពេលដែលព្រះគម្ពីរ និងព្រះវិញ្ញាណនៃការព្យាករណ៍បានធ្វើការរួមគ្នា ដើម្បីបង្កើតសេចក្ដីពិតមួយ ដោយនាំដានីយ៉ែល និងវិវរណៈមកភ្ជាប់គ្នា ដើម្បីបញ្ជាក់ចំណុចនោះ នោះជាអ្វីមួយដែលខ្ញុំមិនអាចលះបង់ទៅឱ្យអ្នកទេវវិទូដែលវង្វេងណាម្នាក់ ឬទៅឱ្យមេដឹកនាំដែលតែងតាំងខ្លួនឯងដោយវង្វេងរបស់កិច្ចបម្រើដែលគាំទ្រខ្លួនឯងណាម្នាក់បានឡើយ។

ដើម្បីយល់ព្រមទទួលពី ព្ទូលេមី និង អ៊ូស៊ីយ៉ា ជានិមិត្តសញ្ញានៃសង្គ្រាមរ៉ាហ្វៀ និងនៃផលវិបាកដែលកើតឡើងបន្ទាប់ពីចិត្តរបស់ពួកគេត្រូវបានលើកតម្កើងឡើង គឺត្រូវស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងដោយសេចក្ដីពិតដែលថា ព្ទូលេមី តំណាងឲ្យអំណាចនាគ ដែលឈ្នះអំណាចតំណាងរបស់រ៉ូម ប៉ុន្តែបន្ទាប់មកត្រូវចាញ់អំណាចតំណាងនោះ ដែលបានឈ្នះ ព្ទូលេមី នៅក្នុងខទីដប់ និងនៅឆ្នាំ 1989។ ការបែងចែកខុសគ្នាខាងប្រវត្តិសាស្ត្រទាំងនេះ មានគោលបំណងច្បាស់លាស់ និងសំខាន់។

អ៊ូសៀស ទទួលសញ្ញារបស់សត្វព្រៃ នៅពេលដែលគាត់ព្យាយាមនាំឲ្យសាសនាចក្រ និងរដ្ឋ មករួមគ្នា។ អ៊ូសៀស គឺជាស្រុកដ៏រុងរឿង ហើយស្រុកដ៏រុងរឿង គឺជាអាគុយម៉ង់សំខាន់មួយ នៅដើមដំបូងនៃសារនោះ ក្នុងឆ្នាំ 1989។ តើស្រុកដ៏រុងរឿង គឺជាសហរដ្ឋអាមេរិក ឬក៏ជាព្រះវិហារអាដវេនទីស្ទថ្ងៃទីប្រាំពីរ? អស់អ្នកដែលនៅពេលនោះប្រកាន់យកគំនិតខុសឆ្គងថា ស្រុកដ៏រុងរឿង គឺជាព្រះវិហារអាដវេនទីស្ទ ព្រមទាំងអ្នកណាក៏ដោយដែលនៅតែប្រកាន់យកដូច្នោះ—នឹងអះអាងថា ភ្នំបរិសុទ្ធដ៏រុងរឿង នៅក្នុងខទីសែសិបប្រាំ នោះច្បាស់ណាស់ជាព្រះវិហាររបស់ព្រះ ដូច្នេះ សម្រាប់ពួកគេ នោះមានន័យថា ភ្នំ និងស្រុក គឺជានិមិត្តសញ្ញាដូចគ្នា។ ខ្ញុំស្មានថា នោះជាការវែកញែកតាមរបៀបមនុស្សធម្មតា។

អ៊ូស៊ីយ៉ា គឺជាទឹកដីដ៏រុងរឿង ហើយ បតូលេមី គឺជាអេស៊ីប។ អ៊ូស៊ីយ៉ា ក្នុងនាមជាទឹកដីដ៏រុងរឿង មានស្នែងពីរ គឺ ប្រូតេស្តង់និយម និង សាធារណរដ្ឋនិយម។ ការសម្ដែងខ្លួនខាងនយោបាយរបស់ បតូលេមី គឺកុម្មុយនិស្តនិយម និងទម្រង់ផ្សេងៗរបស់វា ហើយការសម្ដែងខ្លួនខាងសាសនារបស់ បតូលេមី គឺវិញ្ញាណនិយម និងទម្រង់ផ្សេងៗរបស់វា។ លក្ខណៈមួយនៃអំណាចនាគ គឺថា វាជាសហព័ន្ធមួយ ប៉ុន្តែហោរាក្លែងក្លាយ ដែលជាទឹកដីដ៏រុងរឿង នោះ គឺជាជាតិមួយតែមួយដែលមានស្នែងពីរ។

ដានីយ៉ែល ១១:៤០ បានបញ្ជាក់ថា សហរដ្ឋអាមេរិក គឺជាអំណាចតំណាងរបស់សាសនាចក្រប៉ាប នៅពេលដែលសហភាពសូវៀតត្រូវបានបោសសំអាតចេញទៅនៅឆ្នាំ ១៩៨៩។ សេចក្ដីពិតនេះស្របគ្នានឹងតួនាទីរបស់សត្វសាហាវដែលមានស្នែងពីរ ឡើងពីផែនដី នៅក្នុង វិវរណៈ ១៣ ពីព្រោះសៀវភៅទាំងពីរនេះគឺដូចគ្នា។

> ហើយខ្ញុំបានឃើញសត្វមួយទៀតឡើងមកពីផែនដី; វាមានស្នែងពីរដូចកូនចៀម ហើយវានិយាយដូចនាគ។ ហើយវាអនុវត្តអំណាចទាំងអស់របស់សត្វទីមួយនៅចំពោះមុខវា ហើយធ្វើឲ្យផែនដី និងអស់អ្នកដែលរស់នៅលើផែនដីនោះ ថ្វាយបង្គំសត្វទីមួយ ដែលរបួសដ៏សាហាវរបស់វាបានជាសះស្បើយ។ វិវរណៈ 13:11, 12។

វិវរណៈ ជំពូក ១៣ កំណត់សហរដ្ឋអាមេរិកថាជាអំណាចតំណាងរបស់សាសនាចក្ររ៉ូមកាតូលិក ពីព្រោះសត្វពីផែនដី «ប្រើអំណាចទាំងអស់របស់» សត្វដែលឡើងពីសមុទ្រ ដែលបានមក «នៅចំពោះមុខវា»។ ក្នុងខទី ២ នាគនៃរ៉ូមបែបពហុទេវនិយមបានប្រទានឲ្យសាសនាចក្ររ៉ូមកាតូលិកនូវអំណាច បល្ល័ង្ក និងសិទ្ធិអំណាចដ៏ធំរបស់វា។ ពាក្យដែលត្រូវបានបកប្រែថា «អំណាច» មានន័យថា អំណាច ប៉ុន្តែក្នុងខទី ១២ វាជាពាក្យមួយផ្សេងទៀតដែលត្រូវបានបកប្រែថា «អំណាច» ដែលមានន័យថា «សិទ្ធិអំណាចដែលបានប្រគល់ឲ្យ»។

សហរដ្ឋអាមេរិក​ជា​អំណាច​តំណាង​របស់​សម្តេចប៉ាប ដែល​ត្រូវ​បាន​តំណាង​ជា​មុន​ដោយ​ក្រុង​រ៉ូម​ពហុទេវនិយម ដែល​បាន​ផ្តល់​ការ​គាំទ្រ​ខាង​យោធា និង​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ខ្លួន​ដល់​សម្តេចប៉ាប ដូច​បាន​កំណត់​ទុក​នៅ​ក្នុង​ខទី២។ ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ដូច្នេះ ក្រុង​រ៉ូម​ពហុទេវនិយម​បាន​តំណាង​ជាមុន​ដល់​សហរដ្ឋអាមេរិក ដែល​នឹង​ផ្តល់ «រទេះ នាវា និង​ទ័ព​សេះ» របស់​ខ្លួន​ផង​ដែរ ដើម្បី​ធ្វើ​កិច្ចការ​កខ្វក់​របស់​អំណាច​សម្តេចប៉ាប។

នៅពេលដែលសមរភូមិទាំងបីនៃខទីដប់ ខទីដប់មួយ និងខទីដប់ប្រាំ បានសម្រេចពេញលេញក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ អង់ទីយ៉ូកុស ម៉ាញ៉ុស បានស្ថិតនៅក្នុងសមរភូមិនីមួយៗ។ ការពិតនេះបញ្ជាក់ថា អំណាចដែលត្រូវបានតំណាងដោយសមរភូមិទាំងបីនោះ គឺជាអំណាចតំណាងរបស់សត្វនោះ ពីព្រោះជានិច្ចកាល គឺអង់ទីយ៉ូកុស ហើយអង់ទីយ៉ូកុស នៅក្នុងឆ្នាំ 1989 គឺជាអំណាចតំណាងរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។

សង្គ្រាម​ទាំង​បី​ដែល​នាំ​ទៅ​ដល់​ច្បាប់​ថ្ងៃ​អាទិត្យ​នៃ​ខ​ទី​ដប់ប្រាំមួយ មាន​សញ្ញា​សម្គាល់​នៃ​អាល់ហ្វា និង​អូមេហ្គា ហើយ​ក៏​មាន​រចនាសម្ព័ន្ធ​នៃ​សេចក្តី​ពិត​ផង​ដែរ។ ក្នុង​សង្គ្រាម​ទី​មួយ និង​សង្គ្រាម​ទី​បី គឺ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ដែល​កំណត់​អត្តសញ្ញាណ​អាល់ហ្វា និង​អូមេហ្គា​នៅ​ក្នុង​សង្គ្រាម​ដំបូង និង​សង្គ្រាម​ចុងក្រោយ។ សង្គ្រាម​ទាំង​បី​ដែល​នាំ​ទៅ​ដល់​ច្បាប់​ថ្ងៃ​អាទិត្យ​នៃ​ខ​ទី​ដប់ប្រាំមួយ ក៏​មាន​សញ្ញា​សម្គាល់​នៃ​សេចក្តី​ពិត​ផង​ដែរ។ អំណាច​តំណាង​របស់​អ៊ុយក្រែន​នាស៊ី គឺជា​សង្គ្រាម​នៅ​កណ្ដាល ដែល​តំណាង​ឲ្យ​ការ​បះបោរ​របស់ waymark កណ្ដាល នៅ​ក្នុង​ក្របខ័ណ្ឌ​នៃ​ពាក្យ​ភាសា​ហេព្រើរ​ថា «សេចក្តី​ពិត»។ សង្គ្រាម​ទាំង​បី​តំណាង​ឲ្យ​ឆ្នាំ 1989 រហូត​ដល់​ច្បាប់​ថ្ងៃ​អាទិត្យ ដែល​មាន​ន័យ​ថា ពួកវា​តំណាង​ឲ្យ «ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ដែល​លាក់កំបាំង» នៃ​ខ​ទី​សែសិប។

ខទីដប់មួយនៃវិវរណៈ ជំពូកដប់មួយ កំណត់ឆ្នាំ ២០២៣ ថាជាចំណុចដែលស្នែងទាំងពីរត្រូវបានប្រោសឲ្យរស់ឡើងវិញ។ ដានីយ៉ែល ជំពូកដប់មួយ ខទីដប់មួយ កំណត់រយៈពេលប្រវត្តិសាស្ត្រដូចគ្នានោះដែរ។ បន្ទាត់ព្យាករណ៍ខាងក្នុង និងបន្ទាត់ព្យាករណ៍ខាងក្រៅ ស្របគ្នានៅឆ្នាំ ២០២៣។ បន្ទាត់ខាងក្នុងគឺជា «រឿង» ដែលដានីយ៉ែលបានយល់ ហើយបន្ទាត់ខាងក្រៅគឺជា «និមិត្ត» ដែលគាត់បានយល់។

ការសាកល្បងព្រះវិហារដែលដានីយ៉ែលបានបង្ហាញ បានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទីម្ភៃពីរ ហើយម្ភៃពីរឆ្នាំក្រោយពី 9/11 ដែលជាចំណុចដែលអេសាយបានចូលទៅក្នុងព្រះវិហារ នាំអ្នកទៅដល់ឆ្នាំ 2023។ អេសាយកំណត់អត្តសញ្ញាណការស្លាប់របស់អូស៊ីយ៉ា បន្ទាប់ពីបានរស់នៅជាមួយរោគឃ្លង់អស់ដប់មួយឆ្នាំ នៅ 9/11។ កិច្ចការនៃការសង់ព្រះវិហារឡើង មានសារៈសំខាន់ដោយដំបូងគេត្រូវដាក់គ្រឹះ ហើយបន្ទាប់មកសង់ព្រះវិហារឡើង និងដាក់ថ្មកំពូល ដែលបន្ទាប់មកនាំទៅដល់ការសាកល្បងលីតមុសទីបី ដែលត្រូវបានតំណាងដោយបុណ្យត្រែក្នុងបន្ទាត់នៃ លេវីវិន័យ ជំពូក ២៣។ កិច្ចការខាងក្នុងនៃដំណឹងល្អដ៏អស់កល្ប ត្រូវបានសម្រេចឡើងក្នុងអំឡុងប្រវត្តិសាស្ត្រនៃបន្ទាត់ខាងក្រៅ។ នៅក្នុងខទីដប់មួយ ពូទីន ត្រូវបានប្រើជាគំរូដោយប្តូលេមី ហើយស្តេចអូស៊ីយ៉ា ផ្តល់សាក្សីទីពីរដល់ការបង្ហាញអំពីស្តេចខាងត្បូង ដែលត្រូវបានលើកខ្ពស់ឡើងតាមរយៈជោគជ័យខាងយោធា ហើយបន្ទាប់មកព្យាយាមបញ្ចូលខ្លួនទៅក្នុងដែនកំណត់នៃសាសនា។

> ហើយ​ស្តេច​ខាង​ត្បូង​នឹង​ត្រូវ​រំជួល​ដោយ​កំហឹង ហើយ​នឹង​ចេញ​មក​ច្បាំង​នឹង​គាត់ គឺ​នឹង​ច្បាំង​នឹង​ស្តេច​ខាង​ជើង ហើយ​គាត់​នឹង​លើក​ទ័ព​យ៉ាង​ច្រើន​ឡើង; ប៉ុន្តែ​កងទ័ព​ជា​ច្រើន​នោះ​នឹង​ត្រូវ​ប្រគល់​ទៅ​ក្នុង​ដៃ​របស់​គាត់។ ហើយ​នៅ​ពេល​ដែល​គាត់​បាន​ដក​យក​កងទ័ព​ជា​ច្រើន​នោះ​ទៅ​ហើយ ចិត្ត​របស់​គាត់​នឹង​ត្រូវ​លើក​ឡើង​ដោយ​អំណួត; ហើយ​គាត់​នឹង​បំផ្លាញ​មនុស្ស​ជា​ច្រើន​ម៉ឺន: ប៉ុន្តែ​គាត់​នឹង​មិន​ត្រូវ​បាន​ពង្រឹង​ដោយ​ការ​នោះ​ទេ។ ដានីយ៉ែល 11:11, 12។

អ៊ុយរ៉ាយ៉ា ស្ម៊ីធ ពិភាក្សាអំពីប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ ព្តូឡេមី ភីឡូប៉ាទ័រ និងការប៉ុនប៉ងរបស់គាត់ក្នុងការថ្វាយយញ្ញបូជានៅក្នុងព្រះវិហារនៃក្រុងយេរូសាឡឹម។

> «ប្តូលេមី ខ្វះការប្រុងប្រយ័ត្នដើម្បីប្រើប្រាស់ជ័យជម្នះរបស់ខ្លួនឲ្យបានល្អ។ ប្រសិនបើគាត់បានបន្តប្រើប្រាស់ភាពជោគជ័យរបស់ខ្លួនទៅមុខទៀត ប្រហែលជាគាត់នឹងក្លាយជាម្ចាស់លើនគរទាំងមូលរបស់អាន់ទីយ៉ូកុស; ប៉ុន្តែ ដោយពេញចិត្តត្រឹមតែការគំរាមកំហែងប៉ុន្មាន និងពាក្យគំរាមប៉ុន្មាន គាត់បានចងសន្តិភាព ដើម្បីអាចប្រគល់ខ្លួនទៅក្នុងការបណ្ដោយតាមតណ្ហាសត្វធាតុដ៏ព្រៃផ្សៃរបស់ខ្លួន ដោយគ្មានការរំខាន និងគ្មានការគ្រប់គ្រង។ ដូច្នេះ បន្ទាប់ពីបានឈ្នះសត្រូវរបស់ខ្លួនហើយ គាត់វិញត្រូវបានឈ្នះដោយអំពើអាក្រក់របស់ខ្លួន ហើយដោយភ្លេចពីឈ្មោះដ៏មហិមាដែលគាត់អាចនឹងបានបង្កើតឡើង គាត់បានចំណាយពេលវេលារបស់ខ្លួនក្នុងការជប់លៀង និងអំពើអាសអាភាស។»

> «ព្រះទ័យរបស់គាត់បានត្រូវលើកខ្ពស់ឡើងដោយសារជោគជ័យរបស់គាត់ ប៉ុន្តែគាត់ឆ្ងាយណាស់ពីការត្រូវបានពង្រឹងឡើងដោយវា ដ្បិតការប្រើប្រាស់វាដោយគ្មានកិត្តិយសដែលគាត់បានធ្វើ បានបណ្តាលឲ្យប្រជារាស្ត្ររបស់គាត់ផ្ទាល់បះបោរប្រឆាំងនឹងគាត់។ ប៉ុន្តែការលើកខ្ពស់ឡើងនៃព្រះទ័យរបស់គាត់ បានត្រូវសម្ដែងឲ្យឃើញយ៉ាងពិសេសជាងគេក្នុងការប្រព្រឹត្តរបស់គាត់ចំពោះពួកយូដា។ ដោយបានមកដល់ក្រុងយេរូសាឡឹម គាត់បានថ្វាយយញ្ញបូជានៅទីនោះ ហើយមានបំណងប្រាថ្នាយ៉ាងខ្លាំងចង់ចូលទៅក្នុងទីបរិសុទ្ធបំផុតនៃព្រះវិហារ ដែលផ្ទុយនឹងក្រឹត្យវិន័យ និងសាសនានៃទីកន្លែងនោះ; ប៉ុន្តែដោយត្រូវបានរារាំង ទោះបីដោយការលំបាកយ៉ាងខ្លាំងក៏ដោយ គាត់បានចាកចេញពីទីនោះដោយពោរពេញដោយកំហឹងឆេះសន្ធោសចំពោះជាតិយូដាទាំងមូល ហើយភ្លាមៗនោះបានចាប់ផ្តើមការបៀតបៀនដ៏គួរឲ្យភ័យខ្លាច និងឥតមេត្តាប្រឆាំងនឹងពួកគេ។ នៅអាឡិចសាន់ឌ្រា ជាទីដែលពួកយូដាបានរស់នៅតាំងពីសម័យអាឡិចសាន់ដឺរ និងបានរីករាយនឹងសិទ្ធិពិសេសនៃប្រជាពលរដ្ឋដែលទទួលការពេញព្រះទ័យបំផុត នោះ មានមនុស្សស្លាប់ក្នុងការបៀតបៀននេះចំនួនសែសិបពាន់នាក់ តាម Eusebius ហើយហុកសិបពាន់នាក់ តាម Jerome។ ការបះបោររបស់ពួកអេស៊ីប និងការសម្លាប់រង្គាលពួកយូដា ពិតប្រាកដណាស់ មិនមែនជាការដែលអាចពង្រឹងគាត់ក្នុងនគររបស់គាត់ឡើយ ប៉ុន្តែផ្ទុយទៅវិញ គ្រប់គ្រាន់ស្ទើរតែបំផ្លាញវាទាំងស្រុង។» Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 254.

ជ័យជម្នះខាងយោធារបស់ ប្តូឡេមី ភីឡូបាទ័រ នៅរ៉ាហ្វៀ ក្នុងឆ្នាំ 217 មុន គ.ស. មិនបានពង្រឹង ប្តូឡេមី ឡើយ ប៉ុន្តែវាបានបណ្តាលឲ្យ «ចិត្តរបស់គាត់ត្រូវបានលើកឡើង»។ ជ័យជម្នះក្នុងសង្គ្រាមអ៊ុយក្រែន ក៏នឹងមិនពង្រឹង ពូទីន ដែរ ប៉ុន្តែវានឹង «លើកចិត្តរបស់គាត់ឡើង» ដូចដែលជោគជ័យខាងយោធាបានបណ្តាលឲ្យស្តេច អ៊ូស៊ីយ៉ា លើកចិត្តរបស់ទ្រង់ឡើងដែរ។

> ហើយ​អ៊ូស៊ីយ៉ា​បាន​រៀបចំ​សម្រាប់​ពួកគេ​ទូទាំង​កងទ័ព​ទាំងមូល​នូវ​ខែល លំពែង មួក​សឹក អាវ​ការពារ ធ្នូ និង​អង្រែ​សម្រាប់​បោះ​ថ្ម។ ហើយ​ទ្រង់​បាន​បង្កើត​នៅ​ក្រុង​យេរូសាឡឹម​នូវ​គ្រឿង​យន្ត​ដែល​បុរស​មាន​ប្រាជ្ញា​បាន​ប្រឌិត​ឡើង សម្រាប់​ដាក់​នៅ​លើ​ប៉ម និង​លើ​កំពែង​ការពារ ដើម្បី​បាញ់​ព្រួញ និង​ថ្ម​ធំៗ​ដោយ​វា។ ហើយ​កេរ្តិ៍ឈ្មោះ​របស់​ទ្រង់​បាន​ល្បី​សុសសាយ​ទៅ​ឆ្ងាយ​ណាស់ ដ្បិត​ទ្រង់​បាន​ទទួល​ជំនួយ​យ៉ាង​អស្ចារ្យ រហូត​ដល់​ទ្រង់​មាន​កម្លាំង​មាំមួន។ ប៉ុន្តែ​កាល​ទ្រង់​មាន​កម្លាំង​មាំមួន​ហើយ នោះ​ចិត្ត​របស់​ទ្រង់​បាន​ត្រូវ​លើក​ឡើង​ដល់​សេចក្ដី​វិនាស​របស់​ទ្រង់ ពីព្រោះ​ទ្រង់​បាន​ប្រព្រឹត្ត​រំលង​ទាស់​នឹង​ព្រះ​យេហូវ៉ា​ជា​ព្រះ​របស់​ទ្រង់ ហើយ​បាន​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ព្រះ​វិហារ​របស់​ព្រះ​យេហូវ៉ា ដើម្បី​ដុត​គ្រឿង​ក្រអូប​នៅ​លើ​អាសនៈ​គ្រឿង​ក្រអូប។ ២ របាក្សត្រ ២៦៖១៤–១៦។

ស្តេច​ពីរ​អង្គ​នៅ​ភាគ​ខាង​ត្បូង ដែល​ចិត្ត​របស់​ពួក​គេ​ត្រូវ​បាន​លើក​ឡើង​ដោយ​សារ​ជ័យជម្នះ​ខាង​យោធា បាន​ព្យាយាម​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ព្រះវិហារ​ដូច​គ្នា ហើយ​ថ្វាយ​តង្វាយ​មួយ ដែល​មាន​តែ​បូជាចារ្យ​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​ត្រូវ​បាន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ធ្វើ។ ក្នុង​ករណី​ទាំង​ពីរ បូជាចារ្យ​បាន​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​ប៉ុនប៉ង​របស់​ស្តេច​មាន​អំនួត​ទាំង​នោះ​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ដូច្នេះ។ បន្ទាប់​មក ស្តេច​មួយ​អង្គ​បាន​ចាប់ផ្តើម​ការ​សងសឹក​ទាស់​នឹង​ពួក​យូដា ហើយ​អង្គ​មួយ​ទៀត​ត្រូវ​បាន​វាយ​ប្រហារ​នៅ​ថ្ងាស​ដោយ​ជំងឺឃ្លង់។

> បូជាចារ្យអាសារីយ៉ាក៏បានចូលតាមក្រោយគាត់ទៅ ហើយជាមួយនឹងគាត់មានបូជាចារ្យរបស់ព្រះយេហូវ៉ាចំនួនប៉ែតសិបនាក់ ជាមនុស្សក្លាហាន។ ពួកគេបានទប់ទល់នឹងស្តេចអូស៊ីយ៉ា ហើយនិយាយទៅកាន់គាត់ថា៖ «អូស៊ីយ៉ា ការដុតគ្រឿងក្រអូបថ្វាយព្រះយេហូវ៉ា មិនមែនជាកិច្ចដែលសមនឹងអ្នកទេ គឺសម្រាប់តែពួកបូជាចារ្យ កូនចៅអើរ៉ុន ដែលបានញែកជាបរិសុទ្ធសម្រាប់ដុតគ្រឿងក្រអូបប៉ុណ្ណោះ។ ចូរចេញពីទីបរិសុទ្ធទៅ ដ្បិតអ្នកបានរំលងហើយ ហើយការនេះក៏នឹងមិននាំឲ្យអ្នកមានកិត្តិយសពីព្រះយេហូវ៉ាជាព្រះដែរ»។ នោះអូស៊ីយ៉ាក៏ខឹងជាខ្លាំង ហើយកាន់ភាជន៍គ្រឿងក្រអូបនៅក្នុងដៃ ដើម្បីដុតគ្រឿងក្រអូប។ ខណៈដែលគាត់កំពុងខឹងនឹងពួកបូជាចារ្យ នោះឃ្លង់ក៏បានផុសឡើងលើថ្ងាសរបស់គាត់ នៅចំពោះមុខពួកបូជាចារ្យ ក្នុងព្រះវិហាររបស់ព្រះយេហូវ៉ា ក្បែរអាសនៈគ្រឿងក្រអូប។ ហើយអាសារីយ៉ា ជាមហាបូជាចារ្យ ព្រមទាំងពួកបូជាចារ្យទាំងអស់ បានមើលទៅលើគាត់ ហើយមើល៍! គាត់មានឃ្លង់នៅលើថ្ងាសរបស់គាត់។ ពួកគេក៏បណ្តេញគាត់ចេញពីទីនោះជាបន្ទាន់ មែនហើយ គាត់ផ្ទាល់ក៏ប្រញាប់ចេញទៅដែរ ពីព្រោះព្រះយេហូវ៉ាបានវាយប្រហារគាត់ហើយ។ ស្តេចអូស៊ីយ៉ាបានក្លាយជាមនុស្សឃ្លង់រហូតដល់ថ្ងៃស្លាប់របស់គាត់ ហើយរស់នៅក្នុងផ្ទះដាច់ដោយឡែក ដោយព្រោះគាត់ជាមនុស្សឃ្លង់ ដ្បិតគាត់ត្រូវបានកាត់ផ្តាច់ចេញពីព្រះវិហាររបស់ព្រះយេហូវ៉ា។ រីឯយ៉ូថាម ជាកូនប្រុសរបស់គាត់ វាបានគ្រប់គ្រងលើរាជវាំង ហើយវិនិច្ឆ័យប្រជាជននៃស្រុក។ ឯការផ្សេងទៀតនៃព្រឹត្តិការណ៍របស់អូស៊ីយ៉ា ទាំងដើមទាំងចុង នោះអេសាយ ជាព្យាការី កូនប្រុសរបស់អាម៉ុស បានកត់ត្រាទុក។ ២ របាក្សត្រ ២៦:១៧–២២។

ក្នុង​ឆ្នាំ 2014 ពួក​សកលនិយម​នៅ​អឺរ៉ុប និង​របប​របស់​លោក Obama បាន​ផ្តួចផ្តើម​បដិវត្តន៍​ពណ៌​មួយ​លើ​ជាតិ​អ៊ុយក្រែន។ នៅ​ឆ្នាំ 2022 ប្រទេស​រុស្ស៊ី​បាន​ចាប់ផ្តើម​ការ​ឈ្លានពាន​មួយ ដែល​នៅ​ទីបំផុត​នឹង​នាំ​ទៅ​កាន់​ជ័យជម្នះ​សម្រាប់​លោក Putin និង​ប្រទេស​រុស្ស៊ី; ដែល​ត្រូវ​បាន​តំណាង​ដោយ Ptolemy និង Uzziah ជា​ស្តេច​ទាំងឡាយ​នៃ​ទិស​ខាង​ត្បូង។ ខ​ទី​ដប់ពីរ​ចែង​ថា បន្ទាប់​ពី​ជ័យជម្នះ​របស់​លោក Putin “his heart shall be lifted up; and he shall cast down many ten thousands: but he shall not be strengthened by it.” បន្ទាប់​មក ប្រវត្តិសាស្ត្រ​បាន​កត់ត្រា​អំពី​ការ​រលំ​ចុះ​ជា​បន្តបន្ទាប់​នៃ​អាណាចក្រ​របស់​គាត់។

ការរលាយបាត់ទៅជាបន្តបន្ទាប់នោះ បាននាំទៅដល់សេចក្ដីស្លាប់របស់គាត់ ហើយនៅពេលដែល អាន់ទីយ៉ូខុស មហា តបស្នងចំពោះការបាត់បង់របស់គាត់នៅរ៉ាហ្វៀ អាន់ទីយ៉ូខុស មិនបានប្រឈមមុខជាមួយ ប៉្តូលេមី ភីឡូប៉ាទ័រ ទៀតឡើយ; នៅពេលនោះ អាន់ទីយ៉ូខុស កំពុងតែដោះស្រាយជាមួយកុមារវ័យក្មេងម្នាក់ ដែលនៅពេលនោះជាអ្នកគ្រប់គ្រងអេហ្ស៊ីប។ កុមារម្នាក់គឺជានិមិត្តរូបនៃជំនាន់ចុងក្រោយ ដូច្នេះ នៅកម្រិតមួយ ស្តេចកុមារដែល អាន់ទីយ៉ូខុស យកឈ្នះនៅប៉ានីយ៉ុំ គឺជាជំនាន់ចុងក្រោយនៃនគរខាងត្បូង។ នៅកម្រិតជាក់ស្តែង ស្តេចកុមារនោះតំណាងឲ្យភាពទន់ខ្សោយ បើប្រៀបនឹងកម្លាំងរបស់ អាន់ទីយ៉ូខុស។

> «សន្តិភាព​ដែល​បាន​សន្និដ្ឋាន​រវាង Ptolemy Philopater និង Antiochus បាន​បន្ត​អស់​រយៈ​ពេល​ដប់​បួន​ឆ្នាំ។ ក្នុង​អំឡុង​ពេល​នោះ Ptolemy បាន​ស្លាប់​ដោយ​សារ​ភាព​មិន​ចេះ​អត់​ទប់ និង​ការ​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​ពុក​រលួយ ហើយ​ត្រូវ​បាន​ស្នងរាជ្យ​ដោយ​កូន​ប្រុស​របស់​គាត់​គឺ Ptolemy Epiphanes ដែល​នៅ​ពេល​នោះ​ជា​កុមារ​មាន​អាយុ​បួន ឬ​ប្រាំ​ឆ្នាំ។ នៅ​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ដូច​គ្នា​នោះ Antiochus បន្ទាប់​ពី​បាន​បង្ក្រាប​ការ​បះបោរ​នៅ​ក្នុង​នគរ​របស់​ខ្លួន ហើយ​បាន​វាយ​យក និង​រៀបចំ​តំបន់​ខាង​កើត​ឲ្យ​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ការ​ចុះ​ចូល​របស់​ពួក​គេ​ឡើង​វិញ គាត់​ក៏​មាន​ពេល​ទំនេរ​សម្រាប់​សហគ្រាស​ណា​មួយ នៅ​ពេល​ដែល Epiphanes វ័យ​ក្មេង​បាន​ឡើង​គ្រង​បល្ល័ង្ក​នៃ​ស្រុក​អេស៊ីប; ហើយ​ដោយ​គិត​ថា​នេះ​ជា​ឱកាស​ល្អ​ពេក​សម្រាប់​ពង្រីក​អាណាចក្រ​របស់​ខ្លួន មិន​គួរ​ឲ្យ​របូត​ផុត​ទៅ​ឡើយ គាត់​បាន​ប្រមូល​កងទ័ព​យ៉ាង​សម្បើម​មួយ «ធំ​ជាង​មុន» (ដ្បិត​គាត់​បាន​ប្រមូល​កម្លាំង​ជា​ច្រើន និង​ទទួល​បាន​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​យ៉ាង​ច្រើន​ក្នុង​បេសកកម្ម​របស់​គាត់​ទៅ​ភាគ​ខាង​កើត) ហើយ​បាន​ចេញ​ដំណើរ​ទៅ​ប្រឆាំង​នឹង​អេស៊ីប ដោយ​រំពឹង​ថា​នឹង​ទទួល​បាន​ជ័យ​ជម្នះ​ដ៏​ងាយ​ស្រួល​លើ​ស្ដេច​ទារក​នោះ។ តើ​គាត់​បាន​ជោគជ័យ​យ៉ាង​ដូច​ម្តេច យើង​នឹង​ឃើញ​ភ្លាមៗ​នេះ; ដ្បិត​នៅ​ទីនេះ​ភាព​ស្មុគស្មាញ​ថ្មីៗ​ចូល​មក​ក្នុង​កិច្ចការ​នៃ​នគរ​ទាំង​នេះ ហើយ​តួអង្គ​ថ្មីៗ​ត្រូវ​បាន​នាំ​ចូល​មក​លើ​ឆាក​នៃ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ»។ Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 255.

## ស្តេចនៃទិសខាងត្បូង

ដើម្បីរៀបរាប់អំពីជំហានចុងក្រោយរបស់រុស្ស៊ី គឺជាការរៀបរាប់អំពីជំហានចុងក្រោយរបស់ស្តេចខាងត្បូងតាមទំនាយ។ លក្ខណៈតាមទំនាយមួយនៃស្តេចខាងត្បូងខាងវិញ្ញាណ ដែលបានមកដល់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រតាមទំនាយនៅពេលចុងបញ្ចប់ក្នុងឆ្នាំ 1798 គឺរបៀបដែលវាឈានទៅដល់ទីបញ្ចប់របស់វា។ នេះក៏ជាលក្ខណៈតាមទំនាយមួយនៃស្តេចខាងជើង និងហោរាក្លែងក្លាយផងដែរ។ អំណាចទាំងបីដែលនាំពិភពលោកទៅកាន់ Armageddon សុទ្ធតែមានទីបញ្ចប់ដែលត្រូវបានកំណត់សម្គាល់យ៉ាងជាក់លាក់នៅក្នុងព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះ។ អ្វីក៏ដោយដែលនឹងកើតមានឡើងចំពោះ Putin និងរុស្ស៊ី នោះនឹងត្រូវបានបង្ហាញជាគំរូទុកជាមុនដោយខ្សែប្រវត្តិសាស្ត្រមុនៗរបស់ស្តេចខាងត្បូង។

ឧទាហរណ៍​នានា​អំពី​វិនាសកម្ម​របស់​ស្តេច​ខាង​ត្បូង​ខាង​វិញ្ញាណ ត្រូវ​បាន​ប្រៀបប្រដូច​ដោយ​វិនាសកម្ម​របស់​ស្តេច​ខាង​ត្បូង​ខាង​វិញ្ញាណ​ដំបូង គឺ​ប្រទេស​បារាំង​ដែល​មិន​ជឿ​ព្រះ ក្នុង​អំឡុង​សម័យ​បដិវត្តន៍។ វិនាសកម្ម​របស់​នគរ​ខាង​ត្បូង រួមបញ្ចូល​ទាំង​វិនាសកម្ម​របស់​ស្តេច​ខាង​ត្បូង​ផង​ដែរ។ វិនាសកម្ម​របស់​នាប៉ូឡេអុង ស្រប​គ្នា​នឹង​វិនាសកម្ម​របស់​ប្រទេស​បារាំង ហើយ​ត្រូវ​គ្នា​នឹង​វិនាសកម្ម​របស់​នគរ​ខាង​ត្បូង​បន្ទាប់ ដែល​ជា​រុស្ស៊ី។ រុស្ស៊ី ក្នុង​នាម​ជា​ស្តេច​ខាង​ត្បូង​សម័យ​ទំនើប បាន​ចាប់ផ្ដើម​ដោយ​បដិវត្តន៍ ដូច​ជា​ប្រទេស​បារាំង ក្នុង​នាម​ជា​ស្តេច​ខាង​ត្បូង បាន​ចាប់ផ្ដើម​ដោយ​បដិវត្តន៍​ដែរ។

បដិវត្តន៍​ជា​លក្ខណៈ​ពិសេស​មួយ​នៃ​នាគ ដែល​ជា​និមិត្តសញ្ញា​នៃ​ស្តេច​ទាំងឡាយ​ខាង​ត្បូង។ នាគ ដែល​ជា​និមិត្តសញ្ញា​ចម្បង​នៃ​ស្តេច​ខាង​ត្បូង គឺ​សាតាំង ហើយ​នៅ​ពេល​ដែល​វា​ព្យាយាម​ធ្វើ​បដិវត្តន៍​មួយ​នៅ​ចុង​បញ្ចប់​នៃ​សហស្សវត្សរ៍ នោះ​ភ្លើង​ក៏​ចុះ​មក​ពី​ស្ថានសួគ៌ ហើយ​បំផ្លាញ​វា។ ការបះបោរ​របស់​វា​នៅ​ស្ថានសួគ៌​កាល​ពី​ដើម គឺ​ជា​អាល់ហ្វា​នៃ​ការបះបោរ​របស់​វា​នៅ​ចុង​បញ្ចប់​នៃ​សហស្សវត្សរ៍។

នៅឆ្នាំ ១៧៩៨ ប្រទេសបារាំងបានឡើងកាន់បល្ល័ង្កតាមន័យទំនាយ ជាស្តេចខាងត្បូងខាងវិញ្ញាណ ក្នុងអំឡុងបដិវត្តន៍បារាំង។ បដិវត្តន៍នោះបានបោកបក់ឆ្លងកាត់បណ្តាប្រទេសនានានៅអឺរ៉ុប ហើយនៅទីបំផុតបានឈានទៅដល់បដិវត្តន៍រុស្ស៊ី ដែលភ្លាមៗនោះក៏ត្រូវបានបន្តតាមដោយបដិវត្តន៍បុលសេវិកក្នុងឆ្នាំដដែល។

បដិវត្តន៍រុស្ស៊ី ឆ្នាំ 1917 មានពីរជំហានសំខាន់ៗ គឺ៖ បដិវត្តន៍ខែកុម្ភៈ (ដែលបានផ្តួលរំលំរបបរាជានិយមសារ៍ បញ្ចប់អំណាចផ្តាច់ការ និងបង្កើតរដ្ឋាភិបាលបណ្តោះអាសន្នមួយ នៅកណ្តាលអំឡុងពេលនៃអំណាចទ្វេភាគីជាមួយសូវៀត) និងបដិវត្តន៍ខែតុលា (ដែលគេហៅផងដែរថា បដិវត្តន៍បុលសេវិក ដែលក្នុងនោះពួកបុលសេវិកក្រោមការដឹកនាំរបស់លេនីន បានដណ្តើមអំណាចតាមរយៈរដ្ឋប្រហារ នាំឲ្យមានការបង្កើតការគ្រប់គ្រងរបស់សូវៀត និងផ្លូវឆ្ពោះទៅកាន់សង្គមនិយម/កុម្មុយនិស្ត)។

នៅក្នុងការវិភាគប្រវត្តិសាស្ត្រ និងទ្រឹស្តីបដិវត្តន៍ (ជាពិសេសតាមទស្សនវិស័យម៉ាក្សនិយម ដូចជារបស់ Trotsky, Luxemburg និងអ្នកដទៃទៀតដែលធ្វើការប្រៀបធៀបស្រដៀងគ្នា) បដិវត្តន៍បារាំង (1789–1799) ជាញឹកញាប់ត្រូវបានចាត់ទុកថា ជាគំរូតំណាង ឬផ្តល់ជាគ្រោងសម្រាប់ដំណើរនៃព្រឹត្តិការណ៍រុស្ស៊ី។ ជំហានពីរនៃបដិវត្តន៍បារាំងដែលបានក្លាយជាគំរូតំណាងសម្រាប់ដំណាក់កាលរុស្ស៊ីទាំងនេះ គឺ៖

- ដំណាក់កាលដំបូងបែបមធ្យម/រដ្ឋធម្មនុញ្ញ (ប្រហែល ឆ្នាំ 1789–1792) ដែលស្របគ្នានឹងបដិវត្តន៍ខែកុម្ភៈ។ ដំណាក់កាលបារាំងនេះបានចាប់ផ្តើមដោយការវាយលុកគុកបាស្ទីយ៍ ការកោះប្រជុំសភាតំណាងបីវណ្ណៈ/រដ្ឋសភាជាតិ ការលុបបំបាត់សិទ្ធិអភិសេកបែបសក្តិភូមិ សេចក្តីប្រកាសអំពីសិទ្ធិមនុស្ស និងការបង្កើតរបបរាជានិយមក្រោមរដ្ឋធម្មនុញ្ញក្រោមការដឹកនាំរបស់ពួក Girondins និងក្រុមអ្នកកែទម្រង់បែបមធ្យម។ វាបានផ្តួលរំលំរបបរាជានិយមផ្តាច់ការ ប៉ុន្តែនៅតែរក្សាទុកធាតុនានានៃការគ្រប់គ្រងបែបប៊ួរហ្សូអា/សេរីនិយម និងរចនាសម្ព័ន្ធអំណាចទ្វេ/អំណាចដែលមានការប្រកួតប្រជែងគ្នា (ឧទាហរណ៍ រវាងសភា និងរបបរាជានិយមដែលនៅសេសសល់)។ ដូចគ្នានេះដែរ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ 1917 បានបញ្ចប់របបត្សារ ប៉ុន្តែបាននាំទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលបណ្ដោះអាសន្នបែបប៊ួរហ្សូអា និងអំណាចទ្វេជាមួយសូវៀត។

- ដំណាក់កាលរ៉ាឌីកាល់/យ៉ាកូបាំង (ប្រហែលឆ្នាំ 1792–1794 រួមទាំងការបង្កើតសាធារណរដ្ឋទីមួយ ការប្រហារជីវិត Louis XVI និងរជ្ជកាលនៃភាពភ័យខ្លាចក្រោម Robespierre និងយ៉ាកូបាំង/គណៈកម្មាធិការសុវត្ថិភាពសាធារណៈ) ស្របគ្នានឹងបដិវត្តិខែតុលា (បុលសេវិក)។ ពួកយ៉ាកូបាំងបានដណ្តើមអំណាចពីពួក Girondins ដែលមាននិន្នាការមធ្យមជាង តាមរយៈសកម្មភាពរ៉ាឌីកាល់ ប្រកាសសាធារណរដ្ឋ បង្ក្រាបបដិបដិវត្តន៍ និងជំរុញបដិវត្តន៍ឲ្យឆ្ពោះទៅរកការប្រែប្រួលសង្គមកាន់តែជ្រាលជ្រៅ និងការការពារប្រឆាំងនឹងការគំរាមកំហែងពីក្នុង/ពីក្រៅ។ នេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីរបៀបដែលពួកបុលសេវិកបានផ្ដួលរំលំរដ្ឋាភិបាលបណ្ដោះអាសន្ន ពង្រឹងការគ្រប់គ្រងរបស់វណ្ណៈកម្មករ/របបផ្តាច់ការនៃវណ្ណៈកម្មករ និងជំរុញសង្គមនិយមបដិវត្តន៍ឲ្យរីកទៅមុខ។

ការប្រៀបធៀបទាំងនេះបញ្ជាក់ឲ្យឃើញថា បដិវត្តន៍ជាញឹកញាប់ដើរតាមលំនាំមួយ៖ មានការបះបោរទូលំទូលាយដំបូងប្រឆាំងនឹងរបបចាស់ (ដឹកនាំដោយកម្លាំងមធ្យម/វណ្ណៈប៊ួរហ្សួអា) បន្ទាប់មកមានការដណ្ដើមអំណាចក្នុងទម្រង់ខ្លាំងក្លាជាងមុនដោយពួករ៉ាឌីកាល់ ដើម្បី «សង្គ្រោះ» និងធ្វើឲ្យបដិវត្តន៍កាន់តែជ្រាលជ្រៅឡើងក្នុងកណ្ដាលវិបត្តិ។ ពួកបុលសេវិកខ្លួនឯងក៏បានយកគំរូបារាំងមកពិចារណាដោយចេតនា ដោយមើលឃើញថាការបះបោរខែតុលារបស់ពួកគេប្រហាក់ប្រហែលនឹងរដ្ឋប្រហាររបស់យ៉ាកូបាំង—ដែលជាការចាំបាច់ដើម្បីទប់ស្កាត់បដិបក្ខបដិវត្តន៍ និងបំពេញសក្តានុពលរបស់បដិវត្តន៍។

វគ្គរូបនិយមនេះបង្ហាញឡើងក្នុងស្នាដៃដូចជា ប្រវត្តិនៃបដិវត្តន៍រុស្ស៊ី របស់ ត្រូតស្គី (ដែលបានប្រៀបធៀបយ៉ាងច្បាស់លាស់ដំណាក់កាល «អំណាចទ្វេ» នៅរុស្ស៊ីទៅនឹងចលនាវិវត្តស្រដៀងគ្នានៅបារាំង) និងក្នុងសំណេររបស់ រ៉ូសា លុចសំបួក អំពីព្រឹត្តិការណ៍នៅរុស្ស៊ី ដែលនាងបានកត់សម្គាល់ថា រយៈពេលដំបូងនៃបដិវត្តន៍រុស្ស៊ី (ខែមីនា–ខែតុលា) ដើរតាមគ្រោងរូបនៃបដិវត្តន៍បារាំង (និងអង់គ្លេស) ដោយការដណ្ដើមអំណាចរបស់បូលសេវិកស្របគ្នានឹងការឡើងកាន់អំណាចរបស់យ៉ាកូបាំង។

ព្រះយេស៊ូវតែងតែបង្ហាញចុងបញ្ចប់ដោយការប្រៀបធៀបនឹងការចាប់ផ្តើម ហើយការរលំនៃណាប៉ូឡេអុង ក្នុងនាមជាស្តេចខាងត្បូងខាងវិញ្ញាណទីមួយ បានអនុវត្តតាមសញ្ញាសម្គាល់នានានៅដើមបដិវត្តន៍ ហើយក្នុងការធ្វើដូច្នេះ វាបានតំណាងឲ្យការរលំនៃសហភាពសូវៀត។

ការស្លាប់បាត់បង់អំណាចជាបន្តបន្ទាប់ (មួយជំហានម្តងៗ) របស់ណាប៉ូឡេអុង ស្របគ្នាយ៉ាងជិតស្និទ្ធនឹងការធ្លាក់ចុះជាបន្តបន្ទាប់ និងការរលំសាបសូន្យនៅឆ្នាំ 1991 របស់សហភាពសូវៀត ក្នុងក្របខណ្ឌនិមិត្តរូបវិទ្យាដូចគ្នា ដែលក្នុងនោះដំណាក់កាលពីរនៃបដិវត្តន៍បារាំងបានតំណាងជាមុនដល់ដំណាក់កាលខែកុម្ភៈ និងខែតុលា ឆ្នាំ 1917 នៃបដិវត្តន៍រុស្ស៊ី។ ភាពស្របគ្នានេះលាតសន្ធឹងបន្តទៅដល់ដំណាក់កាលបង្រួបបង្រួមក្រោយរ៉ាឌីកាល់ (Bonapartism) និងការរលាយបែកចេញជាបន្តបន្ទាប់ដែលមិនអាចជៀសវាងបានរបស់វា។ នេះយកមូលដ្ឋានទាំងពីរពីលំនាំប្រវត្តិសាស្ត្រទូទៅ និងពីការវិភាគបែបម៉ាក្សនិយម (ជាពិសេសរបស់ Trotsky ក្នុង The Revolution Betrayed និងស្នាដៃពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗ) ដែលចាត់ទុកណាប៉ូឡេអុងជាគំរូដើមនៃ Bonapartism៖ របបបុរសខ្លាំងមួយដែលកើតឡើងក្រោយកំពូលរ៉ាឌីកាល់របស់បដិវត្តន៍ ធ្វើតុល្យភាពរវាងវណ្ណៈនានា រក្សាទុកសមិទ្ធផលរចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់ៗនៃបដិវត្តន៍ (ខណៈពេលបង្ក្រាបកម្លាំងជំរុញប្រជាធិបតេយ្យរបស់វា) ស្ថាបនាចក្រភពផ្ទាល់ខ្លួន/យោធា-ការិយាធិបតេយ្យ ពង្រីកលើសកម្រិត ហើយបន្ទាប់មកទទួលរងការរលំជាដំណាក់កាល ដែលនាំទៅរកការស្ដារឡើងវិញផ្នែកខ្លះនៃរបៀបចាស់។

## ការឡើងកាន់អំណាចតាមបែបបូណាប៉ាទីសរបស់ណាប៉ូឡេអុង មានភាពស្របគ្នានឹងការបង្រួបបង្រួមអំណាចតាមបែបស្តាលីននិយម

បន្ទាប់ពីដំណាក់កាលរ៉ាឌីកាល់យ៉ាកូបាំង និងប្រតិកម្មតែរមីដូរៀន (1794) រដ្ឋាភិបាលឌីរេកទ័រដែលអស្ថិរភាព (1795–1799) បានបន្តមក ហើយរដ្ឋប្រហារថ្ងៃទី 18 Brumaire របស់ណាប៉ូលេអុង (1799) បានបង្កើតរបបកុងស៊ុល បន្ទាប់មកចក្រភព (1804)។ គាត់បានធ្វើឲ្យសមិទ្ធផលបដិវត្តន៍បួរហ្សួររឹងមាំជាក្រមច្បាប់ និងនាំចេញវា (ក្រមណាប៉ូលេអុង ការបញ្ចប់សិទ្ធិពិសេសសក្តិភូមិ រដ្ឋមជ្ឈការដែលរឹងមាំ) ប៉ុន្តែបានដាក់ឲ្យវាស្ថិតក្រោមអំណាចគ្រប់គ្រងបែបផ្តាច់ការ កិត្តិយសយោធា និងវរជនថ្មីមួយ។

បន្ទាប់ពីដំណាក់កាលរ៉ាឌីកាល់បុលសេវិក/ខែតុលា និងការសាកល្បងដំបូងៗនៃរបបសូវៀត ការខូចទ្រង់ទ្រាយបែបប៊ុយរ៉ូក្រាទិចបានចាប់ផ្តើមតាំងឡើង (ជាពិសេសចាប់ពីពាក់កណ្តាលទសវត្សរ៍ ១៩២០)។ ការប្រមូលផ្តុំអំណាចរបស់ស្តាលីនបានផ្ដួលរំលំក្រុមប្រឆាំងខាងឆ្វេង បង្ខំអនុវត្ត “សង្គមនិយមក្នុងប្រទេសតែមួយ” ហើយបង្កើតរបបផ្តាច់ការបែបនគរបាល/យោធា-ប៊ុយរ៉ូក្រាទិច។ សេដ្ឋកិច្ចដែលមានការធ្វើផែនការ និងទ្រព្យសម្បត្តិដែលត្រូវបានធ្វើជាកម្មសិទ្ធិជាតិ (ជាសមិទ្ធផលស្នូលនៃខែតុលា) ត្រូវបានរក្សាទុក ប៉ុន្តែត្រូវបានបម្លែងឲ្យក្លាយជាឧបករណ៍របស់វណ្ណៈមានឯកសិទ្ធិមួយ ខណៈដែលអន្តរជាតិនិយមត្រូវបានបោះបង់ចោល។

នៅក្នុងករណីទាំងពីរ ថាមពលបដិវត្តន៍ត្រូវបាន «បង្កក» ហើយបង្វែរទិសទៅក្នុងអំណាចរដ្ឋ និងការពង្រីកអំណាចក្រោមបុគ្គលតែម្នាក់ ឬយន្តការតែមួយ (Trotsky បានហៅរបប Stalin យ៉ាងច្បាស់ថា ជាទម្រង់មួយនៃ «Bonapartism សូវៀត» ដែលស្រដៀងនឹងអាណាចក្ររបស់ Napoleon ជាងសាធារណរដ្ឋកុងស៊ុល)។

## ការដួលរលំជាបន្ទាប់ៗតាមជំហាន

នេះ​គឺជា​ការតម្រឹម​ស្នូល—ការធ្លាក់ចុះ​មិនមែន​ជា​ព្រឹត្តិការណ៍​ភ្លាមៗ​តែមួយ​នោះទេ ប៉ុន្តែ​ជា​ស៊េរី​បន្តបន្ទាប់​នៃ​ការ​សឹករិចរិល ដែល​ត្រូវបាន​ជំរុញ​ដោយ​ការពង្រីក​ហួសកម្រិត ការផ្ទុយ​គ្នា​ខាងក្នុង ភាពជាប់គាំង​ក្នុង​សង្គ្រាម ការបាត់បង់​ការគ្រប់គ្រង​លើ​តំបន់​ជាយ កំណែទម្រង់​ដែល​បរាជ័យ និង​ការ​រលាយ​ចុងក្រោយ/ការ​ស្តារ​ឡើងវិញ។

## ផ្នែកនាប៉ូឡេអុង (1812 ដល់ 1815)

- 1812៖ ការលុកលុយប្រទេសរុស្ស៊ីដ៏មហន្តរាយ—Grande Armée (ទាហាន 600,000 នាក់) ត្រូវបានបំផ្លាញស្ទើរតែទាំងស្រុងដោយបញ្ហាផ្នែកផ្គត់ផ្គង់ រដូវរងា និងការតស៊ូប្រឆាំង។ ជាចំណុចបត់ដ៏មហន្តរាយមួយ ដែលបណ្ដាលឲ្យបាត់បង់កិត្តិយស និងកម្លាំងមនុស្សយ៉ាងធំធេង។

- 1813៖ សម្ព័ន្ធមិត្តបានបង្កើតឡើងប្រឆាំងនឹងគាត់; បរាជ័យនៅ Leipzig (“Battle of the Nations”)—ការបាត់បង់សម្ព័ន្ធមិត្តអាល្លឺម៉ង់ និងដែនដីទាំងឡាយ; អាណាចក្រចាប់ផ្ដើមរួមតូច។

- ១៨១៤៖ សម្ព័ន្ធមិត្តលុកលុយចូលប្រទេសបារាំងផ្ទាល់; ប៉ារីសត្រូវដួលរលំ; ណាប៉ូឡេអុងដាក់រាជ្យចុះ ហើយត្រូវបាននិរទេសទៅកាន់អែលបា។

- 1815៖ ការវិលត្រឡប់មកវិញរយៈពេលខ្លី (រយថ្ងៃ) ការបរាជ័យចុងក្រោយនៅវ៉ាតឺឡូ; ការនិរទេសជាអចិន្ត្រៃយ៍ទៅកាន់កោះសង់តេឡេណា; រាជវង្សប៊ួរបុងត្រូវបានស្តារឡើងវិញ (ការត្រឡប់ថយក្រោយបែបប្រតិកម្មនៃសមិទ្ធផលបដិវត្តន៍ ទោះជាមិនមែនទាំងស្រុងក៏ដោយ—ការផ្លាស់ប្តូរផ្នែកច្បាប់/រដ្ឋបាលមួយចំនួននៅតែបន្តមានជីវិត)។

## ភាគីសូវៀត (ទសវត្សរ៍ ១៩៧០ ដល់ ១៩៩១)

- ចុងទសវត្សរ៍ ១៩៧០–ទសវត្សរ៍ ១៩៨០៖ ភាពជាប់គាំងសេដ្ឋកិច្ច (“zastoi” ក្រោមការដឹកនាំរបស់ Brezhnev), ការខ្វះខាតរ៉ាំរ៉ៃ, ការយឺតយ៉ាវផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា, និងការប្រកួតប្រជែងអាវុធដ៏បំផ្លិចបំផ្លាញជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក/NATO—ការពង្រីកហួសកម្រិតជាប្រព័ន្ធចាប់ផ្តើមបំផ្លាញសេដ្ឋកិច្ចពីខាងក្នុង។

- ១៩៧៩–១៩៨៩: សង្គ្រាមអាហ្វហ្គានីស្ថាន—«វៀតណាម» របស់សូវៀត; ភាពជាប់គាំងដ៏លំបាកបានបង្ហូរចេញនូវធនធាន សីលធម៌ និងកិត្យានុភាពអន្តរជាតិ (សូមកត់សម្គាល់ពីការប្រៀបធៀបដ៏ចម្លែកនេះ៖ នាប៉ូឡេអុងត្រូវបានបំផ្លាញនៅក្នុងរុស្ស៊ី; សហភាពសូវៀតបានហូរឈាមនៅក្នុងសមរភូមិដ៏រឹងមាំ និងពោរពេញដោយការតស៊ូប្រឆាំង)។

- ១៩៨៥–១៩៨៩៖ កំណែទម្រង់ perestroika/glasnost របស់ Gorbachev (ការព្យាយាម “សង្គ្រោះ” ប្រព័ន្ធ ដូចនឹងការកែសម្រួលខ្លះៗនៅចុងសម័យរបស់ណាប៉ូឡេអុង) ប៉ុន្តែវិញ បង្ហាញឲ្យឃើញ និងបង្កើនល្បឿននូវភាពផ្ទុយគ្នាខាងក្នុង; បណ្ដារដ្ឋរណបនៃប្លុកខាងកើត បះបោរ ហើយផ្តាច់ខ្លួនឲ្យរួច (ជញ្ជាំងប៊ែរឡាំងដួលរលំ នៅថ្ងៃទី ៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៨៩ របបនានាដួលរលំទូទាំងឆ្នាំ ១៩៨៩–១៩៩០)—ការបាត់បង់ “អាណាចក្រខាងក្រៅ” ដូចគ្នាពិតប្រាកដនឹងការបាត់បង់រដ្ឋសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ណាប៉ូឡេអុង។

- 1990–1991: វិបត្តិជាតិនិយមផ្ទៃក្នុង សាធារណរដ្ឋទាំងឡាយប្រកាសអធិបតេយ្យភាព; រដ្ឋប្រហាររបស់ពួកតឹងរ៉ឹងនិយមនៅខែសីហា ឆ្នាំ 1991 បរាជ័យយ៉ាងអាម៉ាស់; Gorbachev លាលែងពីតំណែងនៅថ្ងៃទី 25 ខែធ្នូ ឆ្នាំ 1991; សហភាពសូវៀតរលាយខ្លួនទៅជារដ្ឋ 15។ ការស្ដារឡើងវិញនៃមូលធននិយមកើតតាមមក (ការព្យាបាលដោយការឆក់នៅសម័យ Yeltsin, ពួកអូឡ៊ីហ្គាក, ការធ្វើឯកជនភាវូបនីយកម្ម) — ស្រដៀងនឹងការស្ដាររាជវង្ស Bourbon ឡើងវិញ: ធាតុវណ្ណៈមុនបដិវត្តន៍ (ឬសមមូលរបស់វា) ត្រឡប់មកវិញ ដោយរុញថយក្រោយទំនាក់ទំនងកម្មសិទ្ធិបដិវត្តន៍ពេញលេញ ខណៈដែលនៅរក្សាទុកទម្រង់រដ្ឋបាលខ្លះ។

ក្នុងករណីទាំងពីរ «ចក្រភព» (ប្រព័ន្ធទ្វីបបារាំង ទល់នឹង ប្លុកអឺរ៉ុបខាងកើត/ឥទ្ធិពល COMECON របស់សូវៀត) បែកបាក់ពីខាងក្រៅចូលខាងក្នុង ការពុកផុយខាងក្នុងក៏ត្រូវបានពន្លឿន វិបត្តិចុងក្រោយមួយលាតត្រដាងឲ្យឃើញភាពទទេរស្អាតខាងក្នុង ហើយកម្លាំងសង្គមចាស់ៗក៏បានត្រឡប់មកអះអាងខ្លួនឡើងវិញ (រាជានិយម/មូលធននិយម)។ បូណាបារទិសម៍បង្ហាញថា មិនអាចស្ថិតស្ថេរបានឡើយ—ជា «សាជីជ្រុងមួយដែលតុល្យភាពនៅលើចំណុចកំពូលរបស់វា» ដូចដែល ត្រូតស្គី បានពោល—ពីព្រោះវាឈរលើការបង្ក្រាបមូលដ្ឋានប្រជាធិបតេយ្យនៃបដិវត្តន៍ ខណៈពេលដែលការពារ (ប៉ុន្តែបំភ្លៃ) មូលដ្ឋានសេដ្ឋកិច្ចរបស់វា ចំពេលមានសម្ពាធខាងក្រៅដ៏ប្រឆាំង។ ការដួលរលំនៃសូវៀត មិនមែនជា «ភ្លាមៗ» ឡើយ បើមើលក្នុងទស្សនៈវែងឆ្ងាយ ប៉ុន្តែជាចំណុចបញ្ចប់នៃការពុកផុយខាងក្នុងដែលរីកចម្រើនជាបន្តបន្ទាប់ ដូចគ្នានឹងចក្រភពរបស់ណាប៉ូឡេអុងក៏មិនបានរលាយបាត់ទៅក្នុងមួយយប់ដែរ ប៉ុន្តែត្រូវបានសឹករិចរិលតាមរយៈបរាជ័យជាបន្តបន្ទាប់ រហូតដល់ការស្តារឡើងវិញ។

ការចាប់ផ្តើម និងការបញ្ចប់របស់ប្រទេសបារាំង និងសហភាពសូវៀត ស្របតាមសាក្សីភាពរបស់ស្តេចអូស៊ីយ៉ា និងប៉្តូលេមី។ ប៉្តូលេមីទី៤ ភីឡូប៉ាទ័រ ទទួលបានជ័យជម្នះដាច់ខាតមួយនៅសមរភូមិរ៉ាហ្វៀ (ឆ្នាំ 217 មុន គ.ស.) លើស្តេចភាគខាងជើង (អង់ទីយ៉ូកទី៣) ប៉ុន្តែ «គាត់នឹងមិនត្រូវបានពង្រឹងដោយវាទេ»—គាត់ធ្វើសន្តិភាព ជំនួសឲ្យការបន្តប្រើប្រាស់ឧត្តមភាពនោះ បន្ទាប់មកវិលត្រឡប់ទៅរកភាពប្រណីត និងការលើកតម្កើងខ្លួនឯង ហើយបន្ទាប់មក (តាមកំណត់ត្រាដែលបានរក្សាទុកនៅក្នុង 3 Maccabees 1–2) ប៉្តូលេមីបានទៅទស្សនាក្រុងយេរូសាឡិមបន្ទាប់ពីជ័យជម្នះរបស់គាត់។ ដោយសារចិត្តរបស់គាត់ត្រូវបានលើកខ្ពស់ឡើង គាត់បានព្យាយាមចូលទៅក្នុងទីបរិសុទ្ធបំផុត និងថ្វាយយញ្ញបូជាដោយខ្លួនឯង—ជាទង្វើនៃការដណ្តើមអំណាច និងការប្រឆាំងតវ៉ាចំពោះព្រះពិត។ គាត់ត្រូវបានវាយប្រហារដោយព្រះជាម្ចាស់ (អវយវៈពិការ) ត្រូវបានបន្ទាបមុខ ហើយបានងាកទៅរកការបៀតបៀនប្រជាជនរបស់ព្រះ។ ការគ្រងរាជ្យរបស់គាត់បន្ទាប់ពីនោះ គឺជាការធ្លាក់ចុះជាបន្តបន្ទាប់៖ ការខូចខាតខាងសីលធម៌ ការបះបោរផ្ទៃក្នុង និងការបាត់បង់កម្លាំង រហូតដល់សេចក្តីស្លាប់របស់គាត់។ នេះជាកញ្ចក់ឆ្លុះយ៉ាងត្រឹមត្រូវនៃស្តេចអូស៊ីយ៉ា (2 Chronicles 26:16–21) ដែលចិត្តរបស់គាត់ត្រូវបានលើកខ្ពស់ឡើងបន្ទាប់ពីជោគជ័យខាងយោធា ហើយបន្ទាប់មកបានចូលទៅក្នុងព្រះវិហារ ដើម្បីដុតកំញាន (ជាការដណ្តើមតួនាទីរបស់ពួកសង្ឃ) ហើយត្រូវបានវាយដោយជំងឺឃ្លង់នៅលើថ្ងាស ដែលជាការជំនុំជម្រះជាសាធារណៈ និងអាចមើលឃើញបាន។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក អូស៊ីយ៉ារស់នៅក្នុងភាពឯកោ ត្រូវបានកាត់ផ្តាច់ចេញពីព្រះដំណាក់របស់ព្រះអម្ចាស់ រហូតដល់សេចក្តីស្លាប់—ជាការវិនាសយឺតៗ អូសបន្លាយ ជំនួសឲ្យការបំផ្លាញភ្លាមៗ។

ទាំងពីរគឺជាស្តេចខាងត្បូង ដែលអំនួតរបស់ពួកគេបានបង្ហាញខ្លួនតាមរយៈការរំលោភចូលទៅក្នុងព្រះវិហារនៅក្រុងយេរូសាឡឹម បន្ទាប់មកមានទីបញ្ចប់ដែលបន្តបន្ដិចម្តងៗ និងសឹកស្ទើរចុះជាបន្តបន្ទាប់ ជំនួសឱ្យការដួលរលំភ្លាមៗ។ នេះគឺជាគំរូតាមប្រភេទសញ្ញាសាស្ត្រសម្រាប់ «ស្តេចខាងត្បូង» គ្រប់រូបនៅពេលក្រោយ។

## ១៧៩៨៖ ប្រទេស​បារាំង​ក្លាយ​ជា​ស្តេច​ខាង​ត្បូង​ខាង​វិញ្ញាណ

នៅ «គ្រាចុងបញ្ចប់» (1798) បារាំងដែលមិនជឿថាមានព្រះ (អំណាចដែលទើបតែបានបង្ហាញលក្ខណៈខាងវិញ្ញាណរបស់ស្រុកអេស៊ីព្ទ—ការបដិសេធព្រះយ៉ាងចំហ ដូចមានចែងក្នុង វិវរណៈ 11:8) វាយប្រហារស្តេចខាងជើង (សម្តេចប៉ាប) ដោយចាប់សម្តេចប៉ាបជាឈ្លើយ។ ណាប៉ូឡេអុង គឺជាការប្រែរូបជាអំណាចយោធានៃការវាយប្រហារនោះ។ បារាំងពាក់មកុដរបស់ស្តេចខាងត្បូងនៅឆ្នាំ 1798 ពីព្រោះវាលើកតម្កើងវិញ្ញាណអធេយ្យដូចគ្នា ដែលស្រុកអេស៊ីព្ទបុរាណធ្លាប់បានបង្ហាញ។

ប៉ុន្តែ ដូចដែល Ptolemy មិនអាច «យកជ័យជម្នះរបស់ខ្លួនឲ្យបានពេញលេញបំផុត» បានដែរ ដំណាក់កាលរ៉ាឌីកាល់នៃបដិវត្តន៍បារាំងក៏មិនអាចរក្សាទុក ឬនាំចេញសមិទ្ធផលរបស់ខ្លួនឲ្យបានពេញលេញបានដូចគ្នា។ មកុដនៃត្បូងត្បូងខាងត្បូងបន្តផ្ទេរទៅមុខ ខណៈដែលទស្សនវិជ្ជានៃអធិទេពនិយមឈានដល់ភាពពេញវ័យ ហើយស្វែងរកសំឡេងរដ្ឋាភិបាលថ្មីមួយ។

## និមិត្តសញ្ញានៃភាពជាអ្នកដឹកនាំបែបវិវឌ្ឍនិយម៖ ពីណាប៉ូឡេអុង ទៅលេនីន ទៅស្តាលីន

បីយ៉ាងនេះ មិនមែនកើតឡើងដោយចៃដន្យឡើយ; វាជាទីបញ្ចប់ដែលរីកចម្រើនជាបន្តបន្ទាប់—មួយៗតំណាងឲ្យដំណាក់កាលបន្តទៅមុខមួយទៀតនៅក្នុងគន្លងរបស់ស្តេចខាងត្បូង ឆ្ពោះទៅរកការរលាយបាត់យឺតៗរបស់ខ្លួន។ នាប៉ូឡេអុង—និមិត្តសញ្ញាធំដំបូងបង្អស់បន្ទាប់ពីឆ្នាំ 1798។ ដោយទទួលជ័យជម្នះនៅអេហ្ស៊ីប (ភាគខាងត្បូងតាមន័យអក្សរ) គាត់បានលូតលាស់លើសកម្រិត (យុទ្ធនាការរុស្ស៊ី ឆ្នាំ 1812 ជាមហន្តរាយមួយ ដែលចាប់ផ្ដើមស៊េរីនៃការខាតបង់), បាត់បង់អាណាចក្រជាយរបស់គាត់ម្តងមួយជំហានៗ (1813–1814), ទទួលបរាជ័យចុងក្រោយ (វ៉ាតឺរឡូ 1815), ហើយត្រូវនិរទេសពីរដង។ នាប៉ូឡេអុងតំណាងឲ្យការរលំរលាយដែលរីកចម្រើនជាដំណាក់កាលៗ—ដូចគ្នាពិតប្រាកដនឹង ប្តូឡេមី និង អ៊ូស៊ីយ៉ា។

លេនីនបានដណ្តើមមកុដក្នុងបដិវត្តន៍ខែតុលា ឆ្នាំ 1917។ ការ «រុញទៅមុខ» របស់បុលសេវិកបន្តសង្គ្រាមប្រឆាំងនឹងរបបចាស់ (រួមទាំងអំណាចសាសនា)។ ប៉ុន្តែ ដំណាក់កាលរ៉ាឌីកាល់មិនអាចធ្វើឲ្យមានស្ថិរភាពបានទេ; សុខភាពផ្ទាល់របស់លេនីនក៏ចាប់ផ្តើមខ្សោយថយតាំងពីដំបូង ហើយប្រព័ន្ធនោះក៏ចាប់ផ្តើមក្លាយជាប្រព័ន្ធការិយាធិបតេយ្យ។

ស្តាលីន ជាអ្នកបង្រួបបង្រួម (Bonapartism សូវៀត) «បង្កក» បដិវត្តន៍ឲ្យក្លាយជាចក្រភពយោធា-ការិយាធិបតេយ្យ ដោយរក្សាទុកសមិទ្ធផលស្នូល (សេដ្ឋកិច្ចជាតូបនីយកម្ម ដែលជាសមមូលប្រឆាំងសក្តិភូមិនៃ Code របស់ Napoleon) ប៉ុន្តែបង្វែរអំណាចទៅខាងក្នុង (ការបោសសម្អាត) និងទៅខាងក្រៅ (ការពង្រីក)។ ទោះជាយ៉ាងណា ចិត្តត្រូវបានលើកខ្ពស់ឡើងក្នុងលទ្ធិអធេវនិយម; ប្រព័ន្ធនេះមិនអាចពិតប្រាកដ «ប្រើប្រាស់ជ័យជម្នះរបស់ខ្លួនឲ្យបានពេញលេញ» បានទេ។ ការពង្រីកហួសកម្រិត (អាហ្វហ្គានីស្ថាន ជាសមមូលទៅនឹងរុស្ស៊ីរបស់ Napoleon), ភាពជាប់គាំង, កំណែទម្រង់ដែលបរាជ័យ (perestroika គឺជាការប៉ុនប៉ងចុងក្រោយដ៏អស់សង្ឃឹម), ការបាត់បង់រដ្ឋបរិវារ (1989–90 = ការបាត់បង់ «សម្ព័ន្ធមិត្ត» ទាំងអស់), និងការរំលាយខ្លួនចុងក្រោយ (1991)។

ការដួលរលំរបស់សហភាពសូវៀត មិនមែនកើតឡើងភ្លាមៗទេ—ប៉ុន្តែជាការធ្លាក់ចុះជាបន្តបន្ទាប់ ដូចគ្នានឹងអធិរាជ្យរបស់ណាប៉ូឡេអុងបានសឹករិចរិលទៅមួយជំហានម្ដងៗ ហើយដូចជារជ្ជកាលរបស់ប្តូលេមី និងអ៊ូស៊ីយ៉ា ដែលបានស្វិតស្រពោនបន្ទាប់ពីពេលវេលានៃអំណួតក្នុងព្រះវិហាររបស់ពួកគេ។ «ស្តេចខាងត្បូង» ខាង «វិញ្ញាណ» (អធេយ្យភាពក្នុងទម្រង់រដ្ឋាភិបាល) បានទទួលការវិនិច្ឆ័យដ៏អូសបន្លាយរបស់ខ្លួនផងដែរ៖ ត្រូវបានបំផ្លាញពីខាងក្នុង មិនអាចទ្រទ្រង់ការកុហកនោះបាន ហើយត្រូវបានបោកបក់ចេញទៅក្នុងចលនាប្រឆាំងវិញរបស់ «ស្តេចខាងជើង» (ការរីកឡើងវិញនៃសម្តេចប៉ាបក្នុងចន្លោះទំនេរនោះ)។

បដិវត្តន៍បារាំង (ពីរជំហាន) ជានិមិត្តរូបនៃបដិវត្តន៍រុស្ស៊ី (ខែកុម្ភៈ និងខែតុលា/បុលសេវីក)។ បូណាប៉ារទិ즘បែបណាប៉ូឡេអុង និងការរលាយបាត់ទៅជាបន្តបន្ទាប់ ជានិមិត្តរូបនៃការបង្រួបបង្រួមអំណាចបែបស្តាលីន និងការរលាយបាត់ទៅជាបន្តបន្ទាប់របស់សូវៀត។ ទាំងអស់នេះគឺជាការសម្រេចចេញជារូបរាងក្នុងសម័យទំនើបនៃខ្សែស្តេចខាងត្បូងនៅក្នុង ដានីយ៉ែល 11 ចាប់ពីការបរាជ័យនៅរ៉ាហ្វៀរបស់តូឡេមី និងការក្រអឺតក្រទមចំពោះព្រះវិហារ ឆ្លងកាត់អំពើបាបដូចគ្នារបស់អ៊ូស៊ីយ៉ា និងទីបញ្ចប់ដ៏យឺតយាវរបស់គាត់ ទៅដល់ប្រទេសបារាំងក្នុងឆ្នាំ 1798 និងអ្នកស្នងមរតកមិនជឿព្រះរបស់វា (សម័យលេនីន–ស្តាលីន) ដែលមិនអាចពង្រឹងខ្លួនឯងដោយជ័យជម្នះរបស់ខ្លួនបាន។

លេនីន ជាស្ថាបនិកបដិវត្តន៍ជ្រុលនិយម ឬជាអ្នកដណ្តើមអំណាច (ស្របគ្នានឹងការឡើងកាន់អំណាចរបស់យ៉ាកូបាំង/បុលសេវិក; ដំណាក់កាល «រុញទៅមុខ» បន្ទាប់ពីឆ្នាំ 1917 មានលក្ខណៈប្រហាក់ប្រហែលនឹងសម័យកុងស៊ុលដំបូងរបស់ណាប៉ូឡេអុង បន្ទាប់ពី Brumaire)។ ស្តាលីន គឺជាអ្នកបង្រួបបង្រួមតាមបែបបូណាប៉ាត (ជាអ្នកស្ថាបនាចក្រភពសូវៀត, ការបោសសម្អាត, ជ័យជម្នះក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ, កំពូលសង្គ្រាមត្រជាក់; ចិត្តត្រូវបានលើកតម្កើងឡើងក្នុងអធិទេពនិយម ប៉ុន្តែមិនអាច «ពង្រឹង» ជ័យជម្នះនោះឲ្យស្ថិតស្ថេរយូរអង្វែងបានទាំងស្រុង—ការពង្រីកហួសកម្រិតចាប់ផ្តើមឡើង)។

Khrushchev គឺជាមេដឹកនាំនៃដំណាក់កាល “រលាយទឹកកក” បន្ទាប់ពីឈានដល់កំពូល (1953–1964)៖ ថ្កោលទោសស្តាលីន (សុន្ទរកថាសម្ងាត់ ឆ្នាំ 1956), បង្ហាញអំពើពុករលួយខ្លះៗ, ព្យាយាមធ្វើកំណែទម្រង់មានកម្រិត, ប៉ុន្តែមិនអាចដោះស្រាយការផ្ទុយគ្នាជាប្រព័ន្ធបានទេ។ នេះស្របគ្នានឹងដំណាក់កាល “Thermidorian” ឬដំណាក់កាលដើមនៃការធ្លាក់ចុះ—បន្ធូរបន្ថយការភេរវកម្ម ខណៈដែលរចនាសម្ព័ន្ធអធេវនិយមស្នូលនៅតែមានដដែល ប៉ុន្តែកិត្តិយសបានស្រកស្រុតទៅ (ឧទាហរណ៍ ការអាម៉ាស់មុខក្នុងវិបត្តិមីស៊ីលគុយបា ឆ្នាំ 1962 ឆ្លុះបញ្ចាំងនូវការបរាជ័យតូចៗរបស់ណាប៉ូឡេអុង មុនការបរាជ័យធំៗ)។

កូរបាចូវ គឺជាអ្នកកែទម្រង់ដ៏អស់សង្ឃឹម (1985–1991) ដែលមាន perestroika (ការរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធឡើងវិញ) និង glasnost (ការបើកចំហ) ជាកិច្ចប្រឹងប្រែងចុងក្រោយបង្អស់ដើម្បី «សង្គ្រោះ» ប្រព័ន្ធ ប៉ុន្តែវាបានពន្លឿនការរលំ—ការបាត់បង់ក្រុមប្លុកខាងកើត (ជញ្ជាំងប៊ែរឡាំង ឆ្នាំ 1989) និងការបះបោរផ្ទៃក្នុង។ នេះជាសញ្ញាសម្គាល់ «ការបញ្ចប់ជាបន្តបន្ទាប់» ដែលច្បាស់លាស់បំផុត៖ ដូចនឹងការព្យាយាមកែសម្រួលនៅវគ្គចុងក្រោយរបស់ណាប៉ូឡេអុង មុនការឈ្លានពានឆ្នាំ 1814 ឬការធ្លាក់ចុះយឺតយ៉ាវរបស់ប៉្តូលេមី/អ៊ូស៊ីយ៉ា បន្ទាប់ពីមោទនភាពក្នុងព្រះវិហារ។ កិច្ចព្រមព្រៀង/ជំនួបរបស់កូរបាចូវ ក្នុងឆ្នាំ 1989 ជាមួយសម្តេចប៉ាប John Paul II (ស្តេចខាងជើង) ជានិមិត្តរូបនៃការបរាជ័យខាងវិញ្ញាណ—អធេវនិយមរបស់ស្តេចខាងត្បូង ចុះចាញ់ចំពោះការងើបឡើងវិញរបស់អំណាចសម្តេចប៉ាប។

យែលស៊ីន​ជា​តួអង្គ​ចុងក្រោយ​នៃ​ការ​រំលាយ​បំបែក (ចាប់ពី​ឆ្នាំ 1991 តទៅ) ដែល​បាន​ដឹកនាំ​ទៅ​កាន់​ការ​តស៊ូ​ប្រឆាំង​រដ្ឋប្រហារ​ខែ​សីហា ឆ្នាំ 1991 ក្លាយ​ជា​ប្រធានាធិបតី​នៃ​រុស្ស៊ី ត្រួតពិនិត្យ​ការ​បែកបាក់​របស់​សហភាព​សូវៀត (ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ 1991) ការ​ធ្វើ​ឯកជនភាវូបនីយកម្ម​ដោយ “shock therapy” និង​ការ​ស្ដារ​ឡើង​វិញ​នៃ​មូលធននិយម។ គាត់​តំណាង​ឲ្យ​ទីបញ្ចប់​ដ៏​ច្របូកច្របល់ និង “ការ​ស្ដារ​ឡើង​វិញ” មួយ​ផ្នែក​នៃ​ធាតុ​មុន​បដិវត្តន៍ (មូលធននិយម​អូលីហ្គាឃិច ដូច​ជា​ការ​វិលត្រឡប់​របស់ Bourbon បន្ទាប់ពី Napoleon)។ រាជវាំង​របស់​ស្ដេច​ខាង​ត្បូង​ត្រូវ​បាន​បោកបក់​ឲ្យ​បាត់បង់ ដោយ​បំពេញ​តាម ដានីយ៉ែល 11:40 អំពី​ការ​វាយលុក​ដូច​ខ្យល់​កួច​ពី​ភាគ​ខាង​ជើង (សម្តេចប៉ាប​តាម​រយៈ​សម្ព័ន្ធភាព​ជាមួយ​សហរដ្ឋអាមេរិក)។

និមិត្តរូបវិទ្យានេះសង្កត់ធ្ងន់លើការវិនិច្ឆ័យដែលអូសបន្លាយ ដំណាក់កាលម្តងៗ ជាជាងការដួលរលំភ្លាមៗ ដូចជាជ័យជម្នះរបស់ប្តូលេមេទី ៤ នៅរ៉ាហ្វៀ ដែលនាំទៅកាន់អំណួត ការលុកលុយចូលព្រះវិហារ ការដាក់ទណ្ឌកម្មពីព្រះ និងការរលាយបន្តិចម្តងៗ; ការដាច់ដោយឡែកដោយសារជំងឺឃ្លង់របស់អ៊ូស៊ីយ៉ា រហូតដល់ស្លាប់; និងការបាត់បង់ជាបន្តបន្ទាប់របស់ណាប៉ូឡេអុង (រុស្ស៊ី, Leipzig, Paris, Elba, Waterloo)។ ខ្សែបន្ទាត់សូវៀតកំណត់ថា កំពូលនៃកម្លាំងស្ថិតនៅក្រោមស្តាលីន ការខ្សោយទទេបន្តិចម្តងៗក្នុងសម័យការលាយទឹកកករបស់ខ្រុស្ឈូវ ដែលបង្ហាញស្នាមប្រេះនៅក្នុងប្រព័ន្ធ។ បន្ទាប់មក ភាពជាប់គាំងសម័យប្រេជ្នេវ ហើយបន្ទាប់មក កំណែទម្រង់របស់កកបាចូវ ក្លាយជាកត្តាបង្កើនល្បឿន; សម័យយែលស៊ីនបញ្ចប់ការបោសសម្អាតនេះ (សហភាពសូវៀតត្រូវបានរំលាយ ទម្រង់រដ្ឋាភិបាលនៃអធិសាសនាវិជ្ជាបញ្ចប់)។ «ចិត្តត្រូវបានលើកខ្ពស់ឡើង» បង្ហាញខ្លួនតាមរយៈខ្សែបន្ទាត់ទាំងមូល (ការប្រឆាំងព្រះដោយអធិសាសនាវិជ្ជា) ប៉ុន្តែមិនមានអ្នកណាម្នាក់ «ប្រើប្រាស់ជ័យជម្នះឲ្យបានពេញលេញបំផុត» ឡើយ។

ចុងបញ្ចប់របស់ស្តេចខាងត្បូងទាំងឡាយកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ការវិនាសរបស់សាតាំងបានចាប់ផ្តើមនៅឈើឆ្កាង ហើយនៅទីបំផុត គាត់ត្រូវបានបញ្ជូនទៅនិរទេសអស់រយៈពេល ១,០០០ ឆ្នាំ ហើយបន្ទាប់មកគាត់ក៏ស្លាប់។

> ហើយខ្ញុំបានឃើញទេវតាមួយចុះមកពីស្ថានសួគ៌ កាន់កូនសោរនៃអណ្ដូងជ្រៅឥតបាត និងច្រវាក់ដ៏ធំមួយនៅក្នុងដៃរបស់គាត់។ ហើយគាត់បានចាប់នាគនោះ គឺជាពស់ចាស់ ដែលជាមារសាតាំង ហើយចងវាទុកអស់រយៈពេលមួយពាន់ឆ្នាំ។ ហើយគាត់បានបោះវាចូលទៅក្នុងអណ្ដូងជ្រៅឥតបាត ហើយបិទវាទុក ហើយបោះត្រាលើវា ដើម្បីកុំឲ្យវាបញ្ឆោតប្រជាជាតិតទៅទៀត រហូតដល់មួយពាន់ឆ្នាំបានបំពេញគ្រប់ចំនួន; ហើយបន្ទាប់ពីនោះ វាត្រូវតែត្រូវបានដោះលែងមួយរយៈខ្លី។

> ហើយ​ខ្ញុំ​បាន​ឃើញ​បល្ល័ង្ក​ទាំងឡាយ ហើយ​មាន​អ្នក​អង្គុយ​លើ​បល្ល័ង្ក​ទាំងនោះ ហើយ​សិទ្ធិ​វិនិច្ឆ័យ​ត្រូវ​បាន​ប្រទាន​ដល់​ពួកគេ។ ហើយ​ខ្ញុំ​បាន​ឃើញ​ព្រលឹង​របស់​អស់​អ្នក​ដែល​ត្រូវ​កាត់​ក្បាល ដោយ​ព្រោះ​សក្ខីភាព​អំពី​ព្រះយេស៊ូវ និង​ដោយ​ព្រោះ​ព្រះបន្ទូល​របស់​ព្រះ ហើយ​ជា​អស់​អ្នក​ដែល​មិន​បាន​ថ្វាយបង្គំ​សត្វ​សាហាវ​នោះ ឬ​រូប​របស់​វា ហើយ​ក៏​មិន​បាន​ទទួល​សញ្ញា​របស់​វា​នៅ​លើ​ថ្ងាស ឬ​នៅ​លើ​ដៃ​របស់​ពួកគេ​ដែរ។ ពួកគេ​បាន​រស់​ឡើង​វិញ ហើយ​សោយរាជ្យ​ជាមួយ​ព្រះគ្រីស្ទ​អស់​រយៈ​ពេល​មួយ​ពាន់​ឆ្នាំ។ ប៉ុន្តែ​អ្នក​ស្លាប់​ដទៃ​ទៀត​មិន​បាន​រស់​ឡើង​វិញ​ទេ រហូត​ទាល់​តែ​មួយ​ពាន់​ឆ្នាំ​នោះ​បាន​បញ្ចប់។

> នេះ​គឺជា​ការ​រស់​ឡើង​វិញ​លើក​ទី​មួយ។ មាន​ពរ​ហើយ​បរិសុទ្ធ គឺ​អ្នក​ណា​ដែល​មាន​ចំណែក​ក្នុង​ការ​រស់​ឡើង​វិញ​លើក​ទី​មួយ​នេះ៖ លើ​អ្នក​ទាំង​នោះ សេចក្ដី​ស្លាប់​លើក​ទី​ពីរ​គ្មាន​អំណាច​ឡើយ ប៉ុន្តែ​ពួក​គេ​នឹង​ធ្វើ​ជា​សង្ឃ​របស់​ព្រះ និង​របស់​ព្រះគ្រីស្ទ ហើយ​នឹង​សោយរាជ្យ​ជាមួយ​នឹង​ទ្រង់​អស់​រយៈ​ពេល​មួយ​ពាន់​ឆ្នាំ។

> ហើយ​កាល​ណា​អស់​រយៈ​ពាន់​ឆ្នាំ​ហើយ សាតាំង​នឹង​ត្រូវ​ដោះ​ចេញ​ពី​ពន្ធនាគារ​របស់​វា ហើយ​វា​នឹង​ចេញ​ទៅ​បោក​បញ្ឆោត​បណ្ដា​សាសន៍​ទាំងឡាយ​ដែល​នៅ​ក្នុង​ទិស​ទាំង​បួន​នៃ​ផែនដី គឺ​កោក និង​ម៉ាកោក ដើម្បី​ប្រមូល​ពួក​គេ​មក​រួម​គ្នា​សម្រាប់​សង្គ្រាម; ចំនួន​របស់​ពួក​គេ​មាន​ដូច​ជា​ខ្សាច់​សមុទ្រ។ ហើយ​ពួក​គេ​បាន​ឡើង​មក​លើ​ផ្ទៃ​ទូលាយ​នៃ​ផែនដី ហើយ​ឡោម​ព័ទ្ធ​ជុំវិញ​ជំរំ​របស់​ពួក​បរិសុទ្ធ និង​ទីក្រុង​ជា​ទី​ស្រឡាញ់; រួច​មាន​ភ្លើង​ចុះ​មក​ពី​ព្រះ​ពី​ស្ថានសួគ៌ ហើយ​បំផ្លាញ​ពួក​គេ​អស់។ ហើយ​អារក្ស​ដែល​បាន​បោក​បញ្ឆោត​ពួក​គេ ត្រូវ​បាន​បោះ​ទៅ​ក្នុង​បឹង​ភ្លើង និង​ស្ពាន់ធ័រ ជា​កន្លែង​ដែល​សត្វ​សាហាវ និង​ហោរា​ក្លែងក្លាយ​នៅ; ហើយ​ពួក​វា​នឹង​ត្រូវ​រង​ទារុណកម្ម​ទាំង​យប់​ទាំង​ថ្ងៃ អស់​កល្ប​ជានិច្ច​តទៅ។ វិវរណៈ 20:1–10។

យើង​នឹង​បន្ត​ការ​ពិចារណា​របស់​យើង​អំពី​ស្តេច​ខាង​ត្បូង​នៅ​ក្នុង ដានីយ៉ែល ជំពូក​ដប់​មួយ ខ ១១ ដល់ ១៥ នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​បន្ទាប់។

ទស្សនាវដ្តី «ពេលវេលានៃចុងបញ្ចប់» ត្រូវបានបោះពុម្ពផ្សាយនៅឆ្នាំ 1996 ហើយវាតំណាងឲ្យពាក្យទំនាយពីគម្ពីរដានីយ៉ែល ដែលត្រូវបានបើកត្រានៅឆ្នាំ 1989។ ថ្មីៗនេះ ទស្សនាវដ្តីនោះត្រូវបានអានដោយ ChatGPT ហើយត្រូវបានស្នើឲ្យវាយតម្លៃតួនាទីរបស់ប្រទេសអ៊ុយក្រែនក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនៃខទីសែសិប ដែលត្រូវបានតំណាងនៅក្នុងទស្សនាវដ្តីនោះ។ ខាងក្រោមនេះគឺជាការបំបែកខ្លឹមសារនៃទស្សនាវដ្តី ដែលបានស្ថិតក្នុងកំណត់ត្រាសាធារណៈអស់រយៈពេលសាមសិបឆ្នាំ។ អត្ថបទដំបូងពីសំណេររបស់ Ellen White នៅក្នុងទស្សនាវដ្តីនោះ គឺ Testimonies, volume 9, 11។

## ទិដ្ឋភាពទូទៅ៖ អ៊ុយក្រែន ក្នុង​ក្របខ័ណ្ឌ​នៃ​ពាក្យទំនាយ

នៅក្នុងគ្រោងព្យាករណ៍របស់ទស្សនាវដ្តីស្តីពី ដានីយ៉ែល 11:40–45 អ៊ុយក្រែន ត្រូវបានពិភាក្សាក្នុងទំនាក់ទំនងនឹងការរលំរលាយនៃសហភាពសូវៀត និងការតស៊ូរវាងសម្តេចប៉ាប (ស្តេចខាងជើង) និងកុម្មុយនិស្តអធេយ្យនិយម (ស្តេចខាងត្បូង)។ អ៊ុយក្រែន ត្រូវបានបង្ហាញថាជាសមរភូមិសំខាន់មួយទាំងផ្នែកសាសនា និងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ ក្នុងដំណាក់កាលចុងក្រោយនៃសង្គ្រាមតំណាង ជាពិសេសទាក់ទងនឹងព្រះវិហារកាតូលិកអ៊ុយក្រែន និងការធ្វើឲ្យមានស្ថានភាពស្របច្បាប់របស់វាវិញ បន្ទាប់ពីរយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍នៃការបង្ក្រាបក្រោមការគ្រប់គ្រងសូវៀត។

ទស្សនាវដ្តីនេះបង្ហាញថា អ៊ុយក្រែន​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ការ​សម្រេច​ព្រះបន្ទូល​ទំនាយ​ដ៏​ទូលំទូលាយ​នៃ ដានីយ៉ែល 11:40 ដោយ​ពិពណ៌នា​អំពី​ការ​បោកបក់​យក​ទៅ​របស់​ស្តេច​ខាង​ត្បូង តាម​រយៈ​សម្ព័ន្ធភាព​រវាង វ៉ាទីកង់ និង សហរដ្ឋ​អាមេរិក។ អ៊ុយក្រែន​ត្រូវ​បាន​បង្ហាញ​ថា​ជា​ភស្តុតាង​នៃ​ការ​ចុះខ្សោយ​របស់​អធេវនិយម​សូវៀត និង​ការ​ងើបឡើង​វិញ​នៃ​ឥទ្ធិពល​កាតូលិក​នៅ​អឺរ៉ុប​ខាង​កើត។

## អ៊ុយក្រែន ក្នុង​សង្គ្រាម​រវាង​ស្តេច​ខាង​ជើង និង​ស្តេច​ខាង​ត្បូង

ទស្សនាវដ្តីនោះបង្រៀនថា ស្តេចខាងត្បូងគឺជាអធិទេពនិយម ដែលត្រូវបានបង្ហាញជារូបកាយជាមុនដោយប្រទេសបារាំង (1798) ហើយក្រោយមកដោយរុស្ស៊ីសូវៀត។ ស្តេចខាងជើងគឺជាសម្តេចប៉ាប ហើយ ដានីយ៉ែល 11:40 ពិពណ៌នាអំពីសង្គ្រាមខាងវិញ្ញាណមួយ ដែលចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ 1798 និងឈានដល់ចំណុចបញ្ចប់ដោយការដួលរលំនៃសហភាពសូវៀតនៅឆ្នាំ 1989។ អ៊ុយក្រែនបង្ហាញខ្លួននៅក្នុងបរិបទនេះ ជាផ្នែកមួយនៃប្លុកសូវៀត ដែលត្រូវបានបោកបក់ឲ្យបាត់ទៅ ក្នុងការបំពេញតាម ដានីយ៉ែល 11:40។ ការបោះពុម្ពផ្សាយនោះបង្ហាញថា ការដួលរលំនៃសហភាពសូវៀតគឺជាជំហានដំបូងក្នុងការជាសះស្បើយនៃរបួសដ៏ស្លាប់របស់សម្តេចប៉ាប (វិវរណៈ 13)។

## ការបង្ក្រាប​ព្រះសហគមន៍​កាតូលិក​អ៊ុយក្រែន (ប្រភព​ដែល​បាន​ដកស្រង់)

ទស្សនាវដ្តីនោះរួមបញ្ចូលឯកសារយោងខាងលោកិយស្ដីពីការបៀតបៀនសាសនិកកាតូលិកក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់សូវៀត។

ពីទស្សនាវដ្តី Time ចុះថ្ងៃទី ៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៨៩៖

> «បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ ការបៀតបៀនយ៉ាងសាហាវ ប៉ុន្តែជាទូទៅមិនសូវមានការបង្ហូរឈាមខ្លាំង បានរាលដាលចូលទៅក្នុងអ៊ុយក្រែន និងប្លុកសូវៀតថ្មី ដោយប៉ះពាល់ដល់មនុស្សរាប់លាននាក់ ក្នុងចំណោមកាតូលិករ៉ូម៉ាំង និងប្រូតេស្តង់ ព្រមទាំងអORTHODOX ផងដែរ។»

អ៊ុយក្រែន​ត្រូវ​បាន​កំណត់​អត្តសញ្ញាណ​ថា​ជា​តំបន់​សំខាន់​មួយ ដែល​សាសនា​កាតូលិក​ត្រូវ​បាន​បង្ក្រាប​ក្រោម​របប​កុម្មុយនិស្ត។

## ការធ្វើឲ្យស្របច្បាប់នៃសាសនាចក្រកាតូលិកអ៊ុយក្រែន

ចំណុចសំខាន់មួយនៃការពិភាក្សាអំពីអ៊ុយក្រែន គឺការធ្វើឲ្យស្របច្បាប់នៃព្រះវិហារកាតូលិកអ៊ុយក្រែន ដែលត្រូវបានហាមឃាត់អស់រយៈពេលយូរមកហើយ។

មកពី ទស្សនាវដ្តី Life ខែធ្នូ ឆ្នាំ 1989៖

> «ប៊ីស្សពកាតូលិកថ្មីចំនួនបីរូប ត្រូវបានតែងតាំងនៅក្នុងប្រទេសឆេកូស្លូវ៉ាគីនាពេលថ្មីៗនេះ។ ហើយនៅខែនេះ ហ្គ័របាចូវ នឹងជួបសម្តេចប៉ាប យ៉ូហាន ប៉ូល ទី២ ក្នុងអំឡុងដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់ប្រទេសអ៊ីតាលី ដែលជាការជួបមុខទល់មុខលើកដំបូងរវាងមេដឹកនាំនៃវិមានក្រឹមឡាំង និងវិមានវ៉ាទីកង់។ កិច្ចប្រជុំទាំងនោះអាចនាំទៅដល់ការធ្វើឲ្យស្របច្បាប់នៃព្រះវិហារកាតូលិកអ៊ុយក្រែន ដែលត្រូវបានហាមឃាត់ជាយូរមកហើយនៅក្នុង ស.ស.ស.រ.»

ពី​ទស្សនាវដ្ដី U.S. News & World Report ថ្ងៃ​ទី ១១ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៨៩៖

> «ការរស់ឡើងវិញនៃសេរីភាពខាងសាសនា ត្រូវបានរំពឹងថា នឹងរួមបញ្ចូលការលុបចោលការហាមឃាត់ជាផ្លូវការលើព្រះវិហារកាតូលិកអ៊ុយក្រែន ដែលមានសមាជិកប្រាំលាននាក់ ហើយដែលបានបន្តមានជីវិតដោយសម្ងាត់តាំងពីឆ្នាំ 1946 មក នៅពេលស្តាលីនបានបញ្ជាឱ្យបញ្ចូលវាទៅក្នុងព្រះវិហារអORTHដុកស៍រុស្ស៊ី។ ការទទួលបានការទទួលស្គាល់ស្របច្បាប់សម្រាប់ព្រះវិហារអ៊ុយក្រែន គឺជាគោលបំណងសំខាន់មួយរបស់សម្តេចប៉ាប។»

ទស្សនាវដ្តី​នោះ​បង្ហាញ​ករណី​នេះ​ថា​ជា​ភស្តុតាង​នៃ​ការ​ចុះខ្សោយ​របស់​ការគ្រប់គ្រង​បែប​អធេវនិយម និង​ជា​ការ​ស្ដារ​ឡើង​វិញ​នូវ​អំណាច​កាតូលិក។ វា​ត្រូវ​បាន​កំណត់​អត្តសញ្ញាណ​ថា​ជា​លទ្ធផល​ដោយ​ផ្ទាល់​នៃ​សម្ពាធ​ការទូត​របស់​វ៉ាទីកង់ ហើយ​ត្រូវ​បាន​លើក​បង្ហាញ​ថា​ជា​ចំណុច​សំខាន់​មួយ​ក្នុង​ការ​សម្រេច​បំពេញ​នៃ ដានីយ៉ែល 11:40 ដោយ​ដាក់​អ៊ុយក្រែន​ជា​ឧទាហរណ៍​ដែល​អាច​មើល​ឃើញ​បាន​នៃ​ការ​ដែល​សម្តេច​ប៉ាប​កំពុង​ទទួល​បាន​ឥទ្ធិពល​មក​វិញ​នៅ​ក្នុង​ទឹកដី​អតីត​កុម្មុយនិស្ត។

## អ៊ុយក្រែន ជាភស្តុតាងនៃការរីកចម្រើនទៅមុខរបស់សម្តេចប៉ាប

ការរលំរលាយនៃលទ្ធិកុម្មុយនិស្ត មិនមែនគ្រាន់តែជាការផ្លាស់ប្តូរផ្នែកនយោបាយប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាបរាជ័យខាងវិញ្ញាណរបស់អធិទេពនិយម ការរីកចម្រើនផ្នែកភូមិសាស្ត្រនយោបាយរបស់សម្តេចប៉ាប និងជាការចាប់ផ្តើមនៃការវិលត្រឡប់របស់អំណាចសម្តេចប៉ាបទៅកាន់ឥទ្ធិពលគ្រប់គ្រងពិភពលោក។ ប្រទេសអ៊ុយក្រែនក្លាយជា​ករណីសិក្សា​មួយ​អំពី​ការ​រុះរើ​ការ​បង្ក្រាប​សាសនា​របស់​សូវៀត និង​ជា​ជ័យជម្នះ​យុទ្ធសាស្ត្រ​របស់​ទីក្រុងរ៉ូម​នៅ​អឺរ៉ុប​ខាង​កើត។ វាតំណាងឱ្យការផ្លាស់ប្តូរដែលអាចមើលឃើញបាន ពីអធិទេពនិយមដែលត្រូវបានបង្ខំប្រើ ទៅកាន់អំណាចកាតូលិកដែលត្រូវបានស្តារឡើងវិញ ហើយការធ្វើឱ្យសាសនាចក្រកាតូលិកអ៊ុយក្រែនស្របច្បាប់ ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាការបញ្ជាក់ខាងទំនាយថា ស្តេចខាងជើងបានបោកបក់កម្ចាត់ស្តេចខាងត្បូង «ដូចជាខ្យល់កួច»។

## អ៊ុយក្រែន និងលំដាប់ព្យាករណ៍ដ៏ទូលំទូលាយជាងនេះ

- ១៧៩៨ — សម្តេចសង្ឃរាជទទួលរបួសដ៏ស្លាប់។

- 1917 – លទ្ធិអធេវនិយមបានផ្លាស់ទីទៅកាន់ប្រទេសរុស្ស៊ី (បដិវត្តន៍បុលសេវិក)។

- 1989 – សហភាពសូវៀតដួលរលំ។

- អ៊ុយក្រែន – សាសនាចក្រកាតូលិកត្រូវបានធ្វើឲ្យស្របច្បាប់។

- សម្តេចប៉ាប ទទួលបានឥទ្ធិពលភូមិសាស្ត្រនយោបាយឡើងវិញ។

- សហរដ្ឋអាមេរិក នៅទីបំផុត នឹងស្ថិតក្រោមឥទ្ធិពលរបស់សម្តេចប៉ាប (ដានីយ៉ែល 11:41)។

- ពិភពលោកទាំងមូលដើរតាម (ដានីយ៉ែល 11:42–43)។

អ៊ុយក្រែន​សម​នឹង​ដំណាក់កាល​ទី​៣–៤ ក្នុង​នាម​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​រវាង​អធេវកម្ម​សូវៀត និង​ឥទ្ធិពល​សម្តេចប៉ាប​ដែល​ត្រូវ​បាន​ស្ដារឡើង​វិញ។

## ប្រភពដែលបានយោងនៅក្នុងការពិភាក្សាអំពីអ៊ុយក្រែន

- Jeff Pippenger (គ្រោងទ្រឹស្តីសាសនាចម្បង)

ព្រះវិញ្ញាណនៃការព្យាករណ៍

- មហាវិវាទដ៏ធំ

- សារដែលបានជ្រើសរើស

- សក្ខីបទសម្រាប់ក្រុមជំនុំ

សារព័ត៌មាន世俗

- ទស្សនាវដ្តី Time

- ទស្សនាវដ្តី Life

- U.S. News & World Report

អ៊ុយក្រែន ត្រូវបាន​លើក​ឡើង​ទាក់ទង​នឹង៖

- ការបៀតបៀនកាតូលិកក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២

- ការរស់រានមានជីវិតក្រោមដីរបស់ព្រះវិហារកាតូលិកអ៊ុយក្រែន

- ការទូត រវាង ហ្គ័របាចូវ–វ៉ាទីកង់

- ការស្ដារឡើងវិញតាមផ្លូវច្បាប់នៃឋានានុក្រមកាតូលិក

## សេចក្ដីសង្ខេបអំពីតួនាទីរបស់ប្រទេសអ៊ុយក្រែននៅក្នុងព្រឹត្តិប័ត្រព័ត៌មាន

អ៊ុយក្រែន​គឺ​ជា​បន្ទាយរឹងមាំ​មួយ​នៃ​សាសនាកាតូលិក​ដែល​ត្រូវបាន​បង្ក្រាប ក្រោម​អធេវកម្ម​សូវៀត។ ការធ្វើឲ្យ​សាសនាចក្រ​កាតូលិក​អ៊ុយក្រែន​មាន​ស្ថានភាព​ស្របច្បាប់ បាន​បញ្ជាក់​អំពី​ការ​ចុះខ្សោយ​នៃ​ស្តេច​ខាងត្បូង។ ឥទ្ធិពល​របស់​វ៉ាទីកង់​នៅ​ក្នុង​អ៊ុយក្រែន បាន​បង្ហាញ​ពី​ការ​ងើបឡើងវិញ​របស់​អំណាច​សម្តេចប៉ាប ហើយ​ការ​ប្រែប្រួល​ខាង​សាសនា​របស់​អ៊ុយក្រែន បាន​បម្រើ​ជា​ភស្តុតាង​ជាក់ស្តែង​ថា ដានីយ៉ែល 11:40 កំពុង​ត្រូវបាន​បំពេញ។ ព្រឹត្តិការណ៍​ទាំងឡាយ​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​អ៊ុយក្រែន បាន​បង្កើត​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ជំហាន​ដំបូង​ក្នុង​ការ​ព្យាបាល​របួស​ដ៏​សាហាវ​របស់​អំណាច​សម្តេចប៉ាប។ ដូច្នេះ អ៊ុយក្រែន​ត្រូវបាន​បង្ហាញ មិនមែន​ជា​ព្រឹត្តិការណ៍​នយោបាយ​ដាច់ដោយឡែក​មួយ​ទេ ប៉ុន្តែ​ជា​សញ្ញា​សម្គាល់​ខាង​ទំនាយ​មួយ នៅ​ក្នុង​ចលនា​ចុងក្រោយ​នៃ​ដានីយ៉ែល 11។

Back to Articles