Article

# សៀវភៅដានីយ៉ែល - លេខមួយរយដប់មួយ

ការបើកសម្ដែងអំពីសារៈសំខាន់តាមព្យាករណ៍របស់ អាប៊ូបាការ ក្នុងវេទនាទីមួយនៃព្រះគម្ពីរវិវរណៈ

Author

Jeff Pippenger

Published

March 2, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

នៅក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ព្យាករណ៍​នៃ​វេទនា​ទីមួយ មេដឹកនាំ​ដែល​បាន​ស្នង​តាម​មហាំម៉ាត់ គឺ អាប៊ូ បាក្រ អាប់ដុល্লাহ អ៊ីបន់ អាប៊ី គូហាហ្វា ដែល​ជា​ឪពុក​ក្មេក​របស់​មហាំម៉ាត់។ យើង​នឹង​ហៅ​គាត់​ថា អាប៊ូបាការ។ ទាំង​គាត់ និង​មហាំម៉ាត់ ត្រូវ​បាន​យោង​ដល់​នៅ​ក្នុង​ខ​ទាំង​បួន​ដំបូង។ អាប៊ូបាការ គឺ​ជា​អ្នកគ្រប់គ្រង​អ៊ីស្លាម​ទីមួយ​បន្ទាប់​ពី​មហាំម៉ាត់ ហើយ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​បាន​កត់ត្រា​អំពី​បញ្ជា​មួយ​ដែល​គាត់​បាន​ផ្តល់​ដល់​ទាហាន​របស់​គាត់ ដែល​ត្រូវ​បាន​តំណាង​នៅ​ក្នុង​ខទីបួន​នៃ​វិវរណៈ ជំពូក​ទី៩។ បញ្ជា​នោះ​តំណាង​ដល់​ដំណើរការ​បោះត្រា ដែល​បាន​ចាប់ផ្ដើម​នៅ​ពេល​មក​ដល់​នៃ​វេទនា​ទីបី ដែល​ក៏​ជា​ត្រែ​ទីប្រាំពីរ ហើយ​ក៏​ជា​ការ​មក​ដល់​នៃ​ទេវតា​ទីបី​ផង​ដែរ។

> ហើយទេវតាទីប្រាំបានផ្លុំត្រែឡើង ខ្ញុំក៏ឃើញផ្កាយមួយធ្លាក់ពីស្ថានសួគ៌មកលើផែនដី ហើយកូនសោនៃអណ្តូងជម្រៅឥតបាតត្រូវបានប្រទានឲ្យដល់វា។ វាបានបើកអណ្តូងជម្រៅឥតបាតនោះ ហើយផ្សែងមួយបានឡើងចេញពីអណ្តូងនោះ ដូចជាផ្សែងពីចង្ក្រានដ៏ធំមួយ ហើយព្រះអាទិត្យ និងអាកាសក៏ងងឹតទៅ ដោយព្រោះផ្សែងពីអណ្តូងនោះ។ ហើយពីក្នុងផ្សែងនោះ កណ្ដូបទាំងឡាយបានចេញមកលើផែនដី ហើយអំណាចត្រូវបានប្រទានឲ្យពួកវា ដូចដែលខ្យាដំរីនៅលើផែនដីមានអំណាច។ ហើយមានព្រះបន្ទូលបង្គាប់ពួកវាថា មិនត្រូវបំផ្លាញស្មៅនៃផែនដី ឬរុក្ខជាតិបៃតងណាមួយ ឬដើមឈើណាមួយឡើយ ប៉ុន្តែត្រូវបំផ្លាញតែប៉ុណ្ណោះមនុស្សទាំងឡាយណាដែលមិនមានត្រារបស់ព្រះនៅលើថ្ងាសរបស់ខ្លួន។ វិវរណៈ ៩៖១–៤។

«ផ្កាយ» ដែលបានធ្លាក់ចុះពីស្ថានសួគ៌ គឺម៉ូហាម៉ាត់ ដែលបានចាប់ផ្តើមកិច្ចបម្រើរបស់ខ្លួននៅឆ្នាំ 606។ ម៉ូហាម៉ាត់បានទទួល «កូនសោ» មួយ ដែលត្រូវ «បើក» «ជ្រោះអណ្តូងគ្មានបាត» ដោយអនុញ្ញាតឲ្យ «ផ្សែង» ធ្វើឲ្យ «ព្រះអាទិត្យ និងអាកាស» ងងឹត ហើយនាំឲ្យកើតមាន «កណ្ដូប» ដែលត្រូវបានប្រទាន «អំណាច» ដូចអំណាចរបស់ «ខ្យាដំរី»។ កូនសោនោះគឺជាសង្គ្រាមយោធាមួយ ដែលបានបង្កឲ្យមានភាពទន់ខ្សោយក្នុងកម្លាំងយោធារបស់រ៉ូម ដូច្នេះបានអនុញ្ញាតឲ្យការកើនឡើងនៃសង្គ្រាមរបស់ឥស្លាម។ ជ្រោះអណ្តូងគ្មានបាត គឺជានិមិត្តរូបនៃអារ៉ាប៊ី ដែលជាទីកំណើតនៃឥស្លាម ហើយផ្សែងតំណាងឲ្យសាសនាមិនពិតនៃឥស្លាម ដែលត្រូវរីកសាយភាយពាសពេញផែនដី និងកាន់កាប់ភូមិសាស្ត្រដដែល ដែលនឹងត្រូវបានហ្វូងកណ្ដូបយ៉ាងច្រើនសម្បើមគ្របដណ្តប់ ខណៈពេលវាបោសស្ទាបឆ្លងកាត់អាហ្វ្រិកខាងជើង អឺរ៉ុបខាងត្បូង និងអារ៉ាប៊ី។ កណ្ដូបទាំងនោះគឺជានិមិត្តរូបនៃឥស្លាម ហើយតាមន័យទំនាយ អំណាចតំណាងឲ្យអំណាចយោធា។ អំណាចរបស់ពួកវាត្រូវដូចជាខ្យាដំរី ដែលវាយប្រហារដោយមិនរំពឹងទុក។ យូរាយ៉ា ស្ម៊ីធ សរសេរថា៖

> «ផ្កាយមួយបានធ្លាក់ចុះពីស្ថានសួគ៌មកផែនដី ហើយកូនសោនៃអណ្ដូងជ្រៅឥតបាត ត្រូវបានប្រទានឲ្យដល់វា។»

> «ខណៈដែលព្រះមហាក្សត្រពែរ្សកំពុងពិចារណាអំពីអស្ចារ្យភាពនៃសិល្បៈ និងអំណាចរបស់ព្រះអង្គ ព្រះអង្គបានទទួលសារលិខិតមួយពីពលរដ្ឋម្នាក់ដែលមិនសូវមាននរណាស្គាល់នៃក្រុងមេកា អញ្ជើញព្រះអង្គឲ្យទទួលស្គាល់ Mohammed ថាជាសាវករបស់ព្រះ។ ព្រះអង្គបានបដិសេធការអញ្ជើញនោះ ហើយហែកសារលិខិតនោះចោល។ “ដូច្នេះហើយ” ហោរាជនជាតិអារ៉ាប់បានបន្លឺឡើងថា “ព្រះជាម្ចាស់នឹងហែកអាណាចក្រនោះ ហើយបដិសេធសំណូមពររបស់ Chosroes។” ដោយស្ថិតនៅលើព្រំប្រទល់នៃអាណាចក្រទាំងពីរនៃបូព៌ានេះ Mohammed បានសង្កេតមើលដោយអំណរលាក់កំបាំងនូវដំណើរទៅមុខនៃការបំផ្លាញគ្នាទៅវិញទៅមក; ហើយនៅកណ្ដាលជ័យជម្នះរបស់ពែរ្ស លោកបានហ៊ានទាយទុកជាមុនថា មុនពេលប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងផុតទៅ ជ័យជម្នះនឹងត្រឡប់មកកាន់ទង់ជាតិរបស់ពួករ៉ូមវិញ។ “នៅពេលដែលគេថាការព្យាករនេះត្រូវបានប្រកាសនោះ គ្មានទំនាយណាមួយអាចហាក់ឆ្ងាយពីការសម្រេចរបស់វាជាងនេះទៀតឡើយ ពីព្រោះដប់ពីរឆ្នាំដំបូងនៃរជ្ជកាល Heraclius បានប្រកាសជាមុនអំពីការរលាយបាត់ជិតមកដល់នៃអាណាចក្រ។”...

> «ឈូស្រូអេសបានបង្ក្រាបកាន់កាប់ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់រ៉ូម [នៅ] អាស៊ី និងអាហ្វ្រិក។ ហើយ “អាណាចក្ររ៉ូម” នៅសម័យនោះ “ត្រូវបានកាត់បន្ថយឲ្យនៅត្រឹមជញ្ជាំងនៃកុងស្តង់ទីណូបល បូករួមទាំងសំណល់នៃក្រិក អ៊ីតាលី និងអាហ្វ្រិក ព្រមទាំងទីក្រុងតាមឆ្នេរសមុទ្រមួយចំនួន ចាប់ពីទីរ៉ូសដល់ត្រេប៊ីហ្សុនដ៍ នៃឆ្នេរអាស៊ី។ ទីបំផុត បទពិសោធន៍រយៈពេលប្រាំមួយឆ្នាំបានបញ្ចុះបញ្ចូលស្តេចពែរ្សឲ្យបោះបង់ការឈ្នះកុងស្តង់ទីណូបល ហើយកំណត់សួយសារអាករប្រចាំឆ្នាំ ជាតម្លៃលោះនៃអាណាចក្ររ៉ូម—មាសមួយពាន់តាល៉ង់ ប្រាក់មួយពាន់តាល៉ង់ អាវសូត្រមួយពាន់ ឡើងសេះមួយពាន់ និងស្ត្រីព្រហ្មចារីមួយពាន់នាក់។ ហេរ៉ាគ្លីយុសបានយល់ព្រមតាមលក្ខខណ្ឌដ៏អាម៉ាស់ទាំងនេះ។ ប៉ុន្តែ ពេលវេលា និងចន្លោះឱកាសដែលគាត់ទទួលបាន ដើម្បីប្រមូលទ្រព្យទាំងនោះពីភាពក្រីក្រនៃបូព៌ា ត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងឧស្សាហ៍ព្យាយាម ក្នុងការរៀបចំការវាយប្រហារដ៏ក្លាហាន និងអស់សង្ឃឹមមួយ។»

> «ស្តេចនៃពែរ្សបានមើលងាយជនសារ៉ាសាំងដ៏អសកម្មនោះ ហើយបានចំអកសាររបស់ហោរាក្លែងក្លាយនៃមេក্কា។ សូម្បីតែការផ្តួលរំលំអាណាចក្ររ៉ូម ក៏មិនអាចបើកទ្វារមួយសម្រាប់សាសនាម៉ូហាម៉េដានិយម ឬសម្រាប់ការរីកចម្រើនរបស់អ្នកផ្សព្វផ្សាយប្រដាប់អាវុធសារ៉ាសាំងនៃការបោកប្រាស់មួយបានឡើយ ទោះបីជាព្រះមហាក្សត្រនៃពែរ្ស និងចាហ្គាននៃអាវ៉ារ (អ្នកស្នងតំណែងរបស់ Attila) បានចែកចាយសំណល់នៃនគររបស់ពួកសេសារ​រវាងខ្លួនក៏ដោយ។ Chosroes ខ្លួនឯងក៏បានដួលរលំ។ រាជាធិបតេយ្យពែរ្ស និងរ៉ូមបានបង្អស់កម្លាំងរបស់គ្នាទៅវិញទៅមក។ ហើយមុនពេលដាវមួយត្រូវបានដាក់ចូលក្នុងដៃរបស់ហោរាក្លែងក្លាយនោះ វាត្រូវបានវាយធ្លាក់ចេញពីដៃរបស់អ្នកទាំងឡាយដែលនឹងបានរារាំងដំណើររបស់គាត់ និងបំផ្លាញអំណាចរបស់គាត់។»

> «ចាប់តាំងពីសម័យរបស់ ស្កីពីយូ និង ហានីបាល់ មក មិនដែលមានសហគ្រាសណាមួយដែលក្លាហានជាងនោះ ត្រូវបានប៉ុនប៉ងឡើយ ជាងសហគ្រាសដែល ហេរ៉ាគ្លីយូស បានសម្រេច ដើម្បីការសង្គ្រោះអាណាចក្រ។ ទ្រង់បានស្វែងរកផ្លូវដ៏គ្រោះថ្នាក់របស់ទ្រង់ឆ្លងកាត់សមុទ្រខ្មៅ និងភ្នំនៃអាមេនី ជ្រៀតចូលទៅដល់កណ្តាលប្រទេសពែរ្ស ហើយបានហៅកងទ័ពរបស់ស្តេចដ៏អស្ចារ្យឲ្យវិលត្រឡប់មកការពារប្រទេសដែលកំពុងហូរឈាមរបស់ពួកគេវិញ»។

> «នៅក្នុងសមរភូមិនីនីវេហ៍ ដែលបានប្រយុទ្ធយ៉ាងសាហាវចាប់ពីពេលព្រលឹមរហូតដល់ម៉ោងទីដប់មួយ ទង់សញ្ញាចំនួនម្ភៃប្រាំបី បន្ថែមពីលើទង់ទាំងឡាយដែលអាចត្រូវបានបំបាក់ ឬហែកខ្ទេច បានត្រូវដណ្តើមយកពីជនពើស៊ី; កងទ័ពរបស់ពួកគេភាគធំបំផុតត្រូវបានកាប់សម្លាប់ជាបំណែកៗ ហើយអ្នកឈ្នះ ដោយលាក់បាំងការខាតបង់របស់ខ្លួន បានចំណាយរាត្រីនៅលើសមរភូមិ។ ទីក្រុងនានា និងរាជវាំងទាំងឡាយរបស់អាស្ស៊ីរី ត្រូវបានបើកចំហជាលើកដំបូងដល់ជនរ៉ូម៉ាំង»។

> «អធិរាជរ៉ូមាំង មិនបានត្រូវពង្រឹងឡើងដោយការឈ្នះសង្គ្រាមដែលទ្រង់បានសម្រេចនោះឡើយ; ហើយនៅពេលដំណាលគ្នា និងដោយមធ្យោបាយដដែលនោះផងដែរ ផ្លូវមួយត្រូវបានរៀបចំសម្រាប់ហ្វូងមនុស្សសារ៉ាស៊ីនជាច្រើនពីអារ៉ាប៊ី ដូចជាកណ្ដូបចេញមកពីតំបន់ដដែលនោះ ដែលក្នុងដំណើររបស់ពួកគេបានផ្សព្វផ្សាយលទ្ធិមហាមេដានដ៏ងងឹត និងបំភាន់ ហើយក្នុងរយៈពេលឆាប់រហ័សបានគ្របដណ្ដប់ទាំងចក្រភពពែរ្ស និងចក្រភពរ៉ូមាំង។»

> «ការបង្ហាញឲ្យឃើញអំពីសេចក្ដីពិតនេះឲ្យបានពេញលេញជាងនេះ មិនអាចប្រាថ្នាបានឡើយ លើសពីអ្វីដែលបានផ្ដល់ឲ្យក្នុងពាក្យបញ្ចប់នៃជំពូកពី Gibbon ដែលសម្រង់មុនៗត្រូវបានដកស្រង់ចេញពីនោះ។ “ទោះបីជាកងទ័ពឈ្នះជ័យមួយបានត្រូវរៀបចំឡើងក្រោមទង់សញ្ញារបស់ Heraclius ក៏ដោយ ការខិតខំប្រឹងប្រែងដែលផ្ទុយពីធម្មជាតិនោះ ហាក់ដូចជាបានបង្អស់កម្លាំងរបស់ពួកគេ ជាជាងបានហ្វឹកហាត់ឬប្រើកម្លាំងនោះ។ ខណៈដែលអធិរាជកំពុងមានជ័យជម្នះនៅ Constantinople ឬ Jerusalem នោះ ទីក្រុងតូចមួយដែលមិនសូវមានអ្នកស្គាល់នៅព្រំដែនស៊ីរី ត្រូវបានពួក Saracens ប្លន់លួច ហើយពួកគេបានកាប់សម្លាប់កងទ័ពខ្លះៗដែលបានចេញទៅជួយសង្គ្រោះទីក្រុងនោះ—ជាហេតុការណ៍ធម្មតា និងតិចតួចមួយ បើសិនជាវាមិនមែនជាបុព្វហេតុនៃបដិវត្តន៍ដ៏មហិមាមួយទេ។ ចោរប្លន់ទាំងនេះ គឺជាសាវករបស់ Mohammed; ភាពក្លាហានដ៏ឆ្កួតលីលារបស់ពួកគេបានផុសចេញពីវាលខ្សាច់; ហើយក្នុងរយៈពេលប្រាំបីឆ្នាំចុងក្រោយនៃរាជ្យរបស់ទ្រង់ Heraclius បានបាត់បង់ឲ្យពួកអារ៉ាប់នូវខេត្តដដែលទាំងនោះ ដែលទ្រង់បានដណ្ដើមយកមកវិញពីពួក Persian។»

> «‘វិញ្ញាណ​នៃ​ការ​បោក​បញ្ឆោត និង​ការ​រំភើប​ហួស​ហេតុ ដែល​ទី​លំនៅ​របស់​វា​មិន​ស្ថិត​នៅ​ស្ថានសួគ៌​ទេ’ ត្រូវ​បាន​បញ្ចេញ​ឲ្យ​រួច​លើ​ផែនដី។ អណ្ដូង​គ្មាន​បាត​ត្រូវ​ការ​តែ​កូនសោ​មួយ​ដើម្បី​បើក​វា​ប៉ុណ្ណោះ ហើយ​កូនសោ​នោះ​គឺ​ការ​ដួល​រលំ​របស់ Chosroes។ គាត់​បាន​ហែក​លិខិត​របស់​ពលរដ្ឋ​ម្នាក់​ពី Mecca ដែល​មិន​មាន​កេរ្តិ៍ឈ្មោះ​ចោល​ដោយ​ការ​មើលងាយ។ ប៉ុន្តែ​នៅ​ពេល​ដែល​គាត់​បាន​ធ្លាក់​ចុះ​ពី “ពន្លឺ​រុងរឿង” របស់​គាត់​ទៅ​ក្នុង “ប៉ម​នៃ​សេចក្ដី​ងងឹត” ដែល​គ្មាន​ភ្នែក​ណា​អាច​ជ្រៀត​ចូល​បាន នោះ​ឈ្មោះ​របស់ Chosroes ក៏​ត្រូវ​ឆ្លង​កាត់​ទៅ​ក្នុង​ការ​ភ្លេច​ភ្លាំង​ភ្លាមៗ​នៅ​ចំពោះ​មុខ​ឈ្មោះ​របស់ Mohammed; ហើយ​អឌ្ឍចន្ទ​ហាក់​ដូច​ជា​គ្រាន់​តែ​រង់ចាំ​ការ​រះ​ឡើង​របស់​វា រហូត​ដល់​ការ​ធ្លាក់​ចុះ​របស់​តារា​នោះ។ បន្ទាប់​ពី​ការ​បរាជ័យ​ទាំង​ស្រុង និង​ការ​បាត់បង់​អាណាចក្រ​របស់​គាត់ Chosroes ត្រូវ​បាន​សម្លាប់​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ 628; ហើយ​ឆ្នាំ 629 ត្រូវ​បាន​សម្គាល់​ដោយ “ការ​យក​ឈ្នះ​អារ៉ាប៊ី” និង “សង្គ្រាម​លើក​ដំបូង​របស់​ពួក Mohammedans ប្រឆាំង​នឹង​ចក្រភព​រ៉ូម៉ាំង”។ “ហើយ​ទេវតា​ទី​ប្រាំ​បាន​ផ្លុំ​ត្រែ ហើយ​ខ្ញុំ​បាន​ឃើញ​ផ្កាយ​មួយ​ធ្លាក់​ពី​ស្ថានសួគ៌​មក​លើ​ផែនដី; ហើយ​ដល់​វា គេ​បាន​ប្រទាន​កូនសោ​នៃ​អណ្ដូង​គ្មាន​បាត។ ហើយ​វា​បាន​បើក​អណ្ដូង​គ្មាន​បាត​នោះ។” វា​បាន​ធ្លាក់​មក​លើ​ផែនដី។ នៅ​ពេល​កម្លាំង​របស់​ចក្រភព​រ៉ូម៉ាំង​ត្រូវ​បាន​ហត់នឿយ​អស់ ហើយ​ស្តេច​ដ៏​មហិមា​នៃ​បូព៌ា​បាន​ដេក​ស្លាប់​នៅ​ក្នុង​ប៉ម​នៃ​សេចក្ដី​ងងឹត​របស់​គាត់ ការ​ប្លន់​ទីក្រុង​មួយ​ដែល​មិន​មាន​កេរ្តិ៍ឈ្មោះ​នៅ​លើ​ព្រំដែន​នៃ​ស៊ីរី គឺ​ជា “បុព្វលាភ​នៃ​បដិវត្តន៍​ដ៏​ខ្លាំងក្លា​មួយ”។ “‘ពួក​ចោរ​ប្លន់​ទាំង​នោះ​គឺ​ជា​សាវក​របស់ Mohammed ហើយ​វីរភាព​ដ៏​ឆ្កួត​ឆាវ​របស់​ពួកគេ​បាន​ផុស​ឡើង​ពី​វាល​ខ្សាច់’។»

> «អណ្តូងគ្មានបាត»។—អត្ថន័យនៃពាក្យនេះអាចយល់បានពីភាសាក្រិក ដែលត្រូវបានកំណត់ថា «ជ្រៅ គ្មានបាត យ៉ាងជ្រាលជ្រៅ» ហើយអាចសំដៅទៅលើទីកន្លែងណាមួយដែលស្ងាត់សូន្យ ស្ងោចស្រព ឯកោ និងមិនបានដាំដុះ។ ពាក្យនេះត្រូវបានយកទៅអនុវត្តចំពោះផែនដីក្នុងស្ថានភាពដើមនៃភាពចលាចលរបស់វា។ លោកុប្បត្តិ 1:2។ ក្នុងករណីនេះ វាអាចសំដៅយ៉ាងសមរម្យទៅលើវាលរហោស្ថានអារ៉ាប៊ីដែលមិនស្គាល់ទាំងឡាយ ពីព្រំប្រទល់របស់វាដែលហ្វូងសារ៉ាសិនបានចេញមក ដូចជាហ្វូងកណ្តូប។ ហើយការដួលរលំរបស់ Chosroes ស្តេចពែរ្ស ក៏អាចត្រូវបានតំណាងយ៉ាងសមស្របថាជាការបើកអណ្តូងគ្មានបាត ដោយសារវាបានរៀបចំផ្លូវសម្រាប់អ្នកដើរតាម Mohammed ឲ្យចេញពីប្រទេសអស្ចារ្យមិនលេចធ្លោរបស់ពួកគេ និងផ្សព្វផ្សាយគោលលទ្ធិបំភាន់របស់ពួកគេដោយភ្លើង និងដាវ រហូតដល់ពួកគេបានរាលដាលភាពងងឹតរបស់ពួកគេលើអាណាចក្រខាងកើតទាំងមូល»។ Uriah Smith, Daniel and Revelation, 495–498.

វេទនាទីមួយ ដែលជាត្រែទីប្រាំ បង្ហាញអំពីការចាប់ផ្តើមនៃសង្គ្រាមរបស់សាសនាអ៊ីស្លាមប្រឆាំងនឹងរ៉ូម ហើយក៏បង្ហាញអំពីសមរភូមិមួយរវាងរ៉ូម និងពែរ្ស ដែលក្នុងនោះរ៉ូមបានមានជ័យជម្នះ ប៉ុន្តែក្នុងការធ្វើដូច្នេះ វាបានចំណាយកម្លាំងយោធារបស់ខ្លួនអស់យ៉ាងខ្លាំង ដល់កម្រិតដែលវាមិនអាចទប់ស្កាត់ការកើនឡើងនៃអំណាចអ៊ីស្លាមបាន។ លក្ខណៈព្យាករណ៍នៃវេទនាទីមួយ និងវេទនាទីពីរ កំណត់បង្ហាញលក្ខណៈព្យាករណ៍នៃវេទនាទីបី ហើយវាសំខាន់ណាស់ក្នុងការទទួលស្គាល់វេទនាទាំងពីរដំបូងថាជានិមិត្តរូបនៃប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់វេទនាទីបី ពីព្រោះប្រវត្តិសាស្ត្រនោះតំណាងឲ្យអំឡុងពេលនៃការបោះត្រាលើមួយសែនបួនម៉ឺនបួនពាន់នាក់ ដែលបានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី 11 ខែកញ្ញា ឆ្នាំ 2001។ បន្ទាប់ពីប្រវត្តិសាស្ត្រព្យាករណ៍ដែលតំណាងដោយមហាម៉ាត់នៅក្នុងខណ្ឌបីដំបូង ខណ្ឌទីបួនណែនាំអាប៊ូបាការ មេដឹកនាំទីមួយបន្ទាប់ពីមហាម៉ាត់។

> ហើយ​បាន​បង្គាប់​ដល់​វា​ថា កុំ​ឲ្យ​វា​ធ្វើ​ទុក្ខ​ដល់​ស្មៅ​នៅ​ផែនដី ឬ​អ្វី​បៃតង​ណា​មួយ ឬ​ដើមឈើ​ណា​មួយ​ឡើយ ប៉ុន្តែ​តែ​មនុស្ស​ទាំងឡាយ​ណា​ដែល​គ្មាន​ត្រា​របស់​ព្រះ​នៅ​លើ​ថ្ងាស​របស់​ខ្លួន​ប៉ុណ្ណោះ។ វិវរណៈ 9:4។

បញ្ជារបស់ អាប៊ូបាការ បានណែនាំឲ្យអ្នកចម្បាំងអ៊ីស្លាមធ្វើការបែងចែករវាងអ្នកថ្វាយបង្គំពីរប្រភេទ ដែលមាននៅក្នុងដែនអាណាចក្ររូម៉ាំងនៅពេលនោះ។ ប្រភេទមួយគឺ ពួកកាតូលិក ដែលក្នុងចំណោមពួកគេមានសណ្តាប់ធ្នាប់សាសនាខ្លះៗដែលកោរសក់ផ្នែកខាងក្រោយនៃក្បាល (tonsure) ហើយគោរពការថ្វាយបង្គំនៅថ្ងៃអាទិត្យ។ ប្រភេទមួយទៀត គឺពួកអ្នករក្សាថ្ងៃសប្ប័ទថ្ងៃទីប្រាំពីរ ហើយថ្ងៃសប្ប័ទគឺជាត្រារបស់ព្រះ។

> «បន្ទាប់ពីមរណភាពរបស់ Mohammed គាត់ត្រូវបានស្នងតំណែងក្នុងការបញ្ជាដោយ Abubekr នៅ គ.ស. 632 ដែល ក្រោយពេលបានបង្កើតអំណាច និងរដ្ឋាភិបាលរបស់ខ្លួនយ៉ាងរឹងមាំហើយ ក៏បានផ្ញើលិខិតជារង្វង់មួយទៅកាន់កុលសម្ព័ន្ធអារ៉ាប់ទាំងឡាយ ដែលពីលិខិតនោះ មានសេចក្តីដកស្រង់ដូចតទៅ៖—»

> «ពេលអ្នកទាំងឡាយប្រយុទ្ធក្នុងសង្គ្រាមទាំងឡាយរបស់ព្រះអម្ចាស់ ចូរប្រព្រឹត្តខ្លួនឲ្យសមជាបុរស ដោយមិនបង្វែរខ្នងរត់ចេញឡើយ; ប៉ុន្តែកុំឲ្យជ័យជម្នះរបស់អ្នកត្រូវប្រឡាក់ដោយឈាមស្ត្រី និងកុមារ។ កុំបំផ្លាញដើមល្មើណាមួយ ឬដុតស្រែស្រូវណាឡើយ។ កុំកាប់ដើមឈើហូបផ្លែណាមួយ ហើយកុំធ្វើអំពើអាក្រក់ណាមួយដល់សត្វពាហនៈ លើកលែងតែសត្វដែលអ្នកសម្លាប់សម្រាប់បរិភោគ។ នៅពេលអ្នកធ្វើសម្ពន្ធសញ្ញា ឬកិច្ចព្រមព្រៀងណាមួយ ចូររក្សាវាឲ្យខ្ជាប់ខ្ជួន ហើយចូរពិតត្រង់តាមពាក្យសន្យារបស់ខ្លួន។ ហើយកាលដែលអ្នកដំណើរទៅ អ្នកនឹងប្រទះឃើញមនុស្សសាសនិកខ្លះ ដែលរស់នៅដោយស្ងាត់ស្ងៀមក្នុងវត្តអារាមទាំងឡាយ ហើយមានបំណងបម្រើព្រះតាមរបៀបនោះ; ចូរទុកពួកគេឲ្យនៅដោយសុខ ហើយកុំសម្លាប់ពួកគេ ឬបំផ្លាញវត្តអារាមរបស់ពួកគេឡើយ។ ហើយអ្នកនឹងប្រទះឃើញមនុស្សមួយប្រភេទទៀត ដែលស្ថិតក្នុងសាលាប្រជុំរបស់សាតាំង ជាពួកដែលកោរសក់ជុំក្បាល; ចូរប្រាកដថាអ្នកបំបែកលលាដ៍ក្បាលរបស់ពួកគេ ហើយកុំផ្តល់ការអនុគ្រោះអ្វីឡើយ ដរាបណាពួកគេមិនទាន់ប្តូរទៅជាមូហាំម៉ាដាន ឬបង់សួយសារអាករ។»

> «ក្នុង​ពាក្យ​ទំនាយ ឬ​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ មិន​បាន​ចែង​ថា បទបញ្ជា​ដែល​មាន​មនុស្សធម៌​ជាង​នោះ ត្រូវ​បាន​គោរព​ប្រតិបត្តិ​យ៉ាង​ម៉ត់ចត់ ដូច​បទបញ្ជា​ដ៏​សាហាវ​នោះ​ទេ; ប៉ុន្តែ ក៏​បាន​បង្គាប់​ដល់​ពួកគេ​ដូច្នោះ​មែន។ ហើយ​អ្វីៗ​ដែល​បាន​លើក​ឡើង​ខាងមុន គឺ​ជា​សេចក្តី​បង្គាប់​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល Gibbon បាន​កត់ត្រា​ថា Abubekr បាន​ប្រគល់​ឲ្យ​មេដឹកនាំ​ទាំងឡាយ ដែល​ជា​ភារកិច្ច​របស់​ពួកគេ​ក្នុង​ការ​ចេញ​បញ្ជា​ទៅ​កាន់​កងទ័ព​សារ៉ាសិន​ទាំងមូល។ បទបញ្ជា​ទាំងនោះ​ក៏​ស្រប​គ្នា​ដោយ​ច្បាស់លាស់​ជាមួយ​នឹង​ពាក្យ​ទំនាយ ដូច​ជា​ហាក់​បី​ដូចជា កាលីហ្វ​ខ្លួនឯង​កំពុង​ប្រព្រឹត្ត​ដោយ​ការ​ស្តាប់​បង្គាប់ ដែល​បាន​ដឹង​ជាមុន ព្រមទាំង​ដោយ​ផ្ទាល់ ចំពោះ​បញ្ជា​មួយ​ដ៏​ខ្ពស់​ជាង​បញ្ជា​របស់​មនុស្ស​មរណៈ; ហើយ​នៅ​ក្នុង​សកម្មភាព​ដ៏​នោះ​នៃ​ការ​ចេញ​ទៅ​ច្បាំង​ប្រឆាំង​នឹង​សាសនា​របស់​ព្រះយេស៊ូវ ហើយ​ដើម្បី​ផ្សព្វផ្សាយ​សាសនា​មហាម៉ាត់​ជំនួស​វា គាត់​បាន​និយាយ​ពាក្យ​ទាំងឡាយ​ដែល​បាន​ទាយ​ទុក​ជាមុន​នៅ​ក្នុង​វិវរណៈ​នៃ​ព្រះយេស៊ូវ​គ្រីស្ទ​ថា គាត់​នឹង​និយាយ។»

> «ត្រារបស់ព្រះនៅលើថ្ងាសរបស់ពួកគេ»។—នៅក្នុងសេចក្តីអធិប្បាយលើជំពូក 7:1–3 យើងបានបង្ហាញរួចហើយថា ត្រារបស់ព្រះគឺជាថ្ងៃសប្ប័ទនៃបញ្ញត្តិទីបួន; ហើយប្រវត្តិសាស្ត្រមិនបាននៅស្ងៀមចំពោះការពិតថា មានអ្នកកាន់តាមថ្ងៃសប្ប័ទពិតប្រាកដនេះជានិច្ចតាមរយៈសម័យកាលបច្ចុប្បន្នទាំងមូល។ ប៉ុន្តែ នៅទីនេះមានសំណួរមួយបានកើតឡើងក្នុងចំណោមមនុស្សជាច្រើនថា តើបុរសទាំងនោះជានរណា ដែលនៅពេលនោះមានត្រារបស់ព្រះនៅលើថ្ងាសរបស់ពួកគេ ហើយដោយហេតុនេះបានរួចផុតពីការគាបសង្កត់របស់មហាម៉ែត? សូមឲ្យអ្នកអានចងចាំការពិតដែលបានរំលឹករួចហើយថា មានមនុស្សមួយចំនួនតាមរយៈសម័យកាលនេះទាំងមូល ដែលបានមានត្រារបស់ព្រះនៅលើថ្ងាសរបស់ពួកគេ ឬបានកាន់តាមថ្ងៃសប្ប័ទពិតដោយការយល់ដឹងច្បាស់; ហើយសូមឲ្យពួកគេពិចារណាបន្ថែមថា អ្វីដែលទំនាយបញ្ជាក់នោះគឺ ការវាយប្រហាររបស់អំណាចទួរគីដ៏បំផ្លាញនេះ មិនត្រូវបានដឹកនាំប្រឆាំងនឹងពួកគេទេ ប៉ុន្តែប្រឆាំងនឹងមនុស្សមួយវర్గផ្សេងទៀត។ ដូច្នេះ ប្រធានបទនេះត្រូវបានដោះលែងពីការលំបាកទាំងអស់; ព្រោះនេះហើយគឺជាអ្វីទាំងអស់ដែលទំនាយពិតជាបញ្ជាក់។ មានតែមនុស្សមួយវర్గប៉ុណ្ណោះដែលត្រូវបាននាំមកឲ្យឃើញដោយផ្ទាល់នៅក្នុងអត្ថបទ គឺអ្នកដែលមិនមានត្រារបស់ព្រះនៅលើថ្ងាសរបស់ពួកគេ; ហើយការការពាររក្សាទុកពួកអ្នកដែលមានត្រារបស់ព្រះ ត្រូវបាននាំចូលមកតែដោយន័យបង្កប់ប៉ុណ្ណោះ។ ដូច្នេះ យើងមិនបានរៀនពីប្រវត្តិសាស្ត្រថា មាននរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកទាំងនេះបានជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងមហន្តរាយណាមួយដែលពួកសារ៉ាស៊ីនបានបង្កលើគោលដៅនៃសេចក្តីស្អប់របស់ពួកគេឡើយ។ ពួកគេត្រូវបានប្រគល់បេសកកម្មឲ្យប្រឆាំងនឹងមនុស្សមួយវర్గផ្សេងទៀត។ ហើយការបំផ្លាញដែលនឹងមកលើមនុស្សវర్గនេះ មិនត្រូវបានដាក់ឲ្យផ្ទុយនឹងការរក្សាទុកមនុស្សវర్గផ្សេងទៀតទេ ប៉ុន្តែត្រឹមតែផ្ទុយនឹងការរក្សាទុកផ្លែផល និងរុក្ខជាតិបៃតងនៃផែនដីប៉ុណ្ណោះ; ដូច្នេះ «កុំធ្វើទុក្ខដល់ស្មៅ ដើមឈើ ឬអ្វីបៃតងណាមួយឡើយ ប៉ុន្តែតែដល់មនុស្សមួយវర్గជាក់លាក់ប៉ុណ្ណោះ»។ ហើយក្នុងការសម្រេចបំពេញ យើងឃើញទិដ្ឋភាពដ៏ចម្លែកនៃកងទ័ពឈ្លានពានមួយ ដែលទុកឲ្យរួចផុតនូវអ្វីៗដែលជាទូទៅកងទ័ពបែបនេះតែងបំផ្លាញ គឺផ្ទៃមុខ និងផលិតផលនៃធម្មជាតិ; ហើយដោយអនុវត្តតាមការអនុញ្ញាតរបស់ពួកគេឲ្យធ្វើទុក្ខដល់មនុស្សទាំងនោះដែលមិនមានត្រារបស់ព្រះនៅលើថ្ងាសរបស់ពួកគេ ពួកគេបានបំបែកលលាដ៍ក្បាលរបស់ពួកសាសនិកមួយវర్గដែលកោរមកុដក្បាល ដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់សាលាប្រជុំនៃសាតាំង។

> “អ្នកទាំងនេះ ប្រហែលជាជាក្រុមព្រះសង្ឃមួយពួក ឬជាផ្នែកចែកមួយផ្សេងទៀតនៃសាសនាចក្ររ៉ូម៉ាំងកាតូលិក។ អាវុធរបស់ពួកមហమ్మដានត្រូវបានបញ្ជូនប្រឆាំងនឹងអ្នកទាំងនេះ។ ហើយដល់យើង វាហាក់ដូចជាមានភាពសមស្របពិសេសមួយ បើមិនមែនជាចេតនាផ្ទាល់ទេ ក្នុងការពិពណ៌នាពួកគេថាជាអ្នកដែលមិនមានត្រារបស់ព្រះនៅលើថ្ងាសរបស់ខ្លួន ដោយព្រោះថា នេះហើយជាសាសនាចក្រដែលបានប្លន់យកត្រានៃក្រឹត្យវិន័យរបស់ព្រះ ដោយហែកយកថ្ងៃសប្ប័ទពិតចេញ ហើយលើកតម្កើងថ្ងៃសប្ប័ទក្លែងក្លាយមួយដាក់ជំនួសវា។ ហើយយើងក៏មិនយល់ដែរ ទោះពីទំនាយ ឬពីប្រវត្តិសាស្ត្រក្តី ថាមនុស្សទាំងនោះដែលអាប៊ូបេគឺរ បានបង្គាប់ដល់អ្នកដើរតាមរបស់គាត់មិនឲ្យរំខាន គឺជាអ្នកកាន់កាប់ត្រារបស់ព្រះ ឬថាចាំបាច់ជាប្រជារាស្ត្ររបស់ព្រះនោះទេ។ ពួកគេជាអ្នកណា ហើយដោយហេតុអ្វីបានជាពួកគេត្រូវបានទុកឲ្យរួច ជាសាក្សីដ៏តិចតួចរបស់ Gibbon មិនបានប្រាប់យើងឡើយ ហើយយើងក៏គ្មានមធ្យោបាយផ្សេងទៀតដើម្បីដឹងដែរ; ប៉ុន្តែយើងមានមូលហេតុគ្រប់យ៉ាងសម្រាប់ជឿថា គ្មាននរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកទាំងនេះដែលមានត្រារបស់ព្រះត្រូវបានរំខានឡើយ ខណៈដែលក្រុមមួយផ្សេងទៀត ដែលអាចនិយាយបានយ៉ាងដាច់ខាតថាមិនមានត្រានោះ ត្រូវបានប្រហារដោយដាវ; ហើយដូច្នេះ សេចក្ដីកំណត់ជាក់លាក់នៃទំនាយត្រូវបានបំពេញយ៉ាងគ្រប់គ្រាន់ជាទីបំផុត។” Uriah Smith, Daniel and Revelation, 500–502.

អាប៊ូបាការ​បាន​បង្រួបបង្រួម​អ្នកដើរតាម​របស់​មហាំម៉ាត់​ឲ្យ​ក្លាយ​ជា​កាលីផាត បន្ទាប់ពី​មហាំម៉ាត់​ស្លាប់ ដូច្នេះ ទោះបីជា​ពួកគេ​ជា​បុគ្គល​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ពីរ​នាក់​ផ្សេងគ្នា​ក៏ដោយ ប៉ុន្តែ​នៅពេល​យក​មក​ពិចារណា​រួមគ្នា ពួកគេ​តំណាង​ឲ្យ​ការ​ចាប់ផ្តើម​នៃ​សក្ខីកម្ម​របស់​សាសនា​អ៊ីស្លាម​នៃ​វេទនា​ទីមួយ ហើយ​បុគ្គល​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ដែល​កំណត់​ប្រវត្តិ​នៃ​វេទនា​ទីមួយ​គឺ​មហាំម៉ាត់។

នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រដំបូងនៃវេទនាទីពីរ Mohammed II បានយកឈ្នះក្រុង Constantinople នៅឆ្នាំ 1453។ នៅឆ្នាំ 1449 ទេវតាបួនអង្គ ដែលតំណាងឲ្យសាសនាឥស្លាម ត្រូវបានដោះលែង។ ការចាប់ផ្តើម និងការបញ្ចប់នៃវេទនាទីមួយ ត្រូវបានសម្គាល់ដោយ Mohammed មួយរូប គឺទីមួយ និងទីពីរ តាមលំដាប់។ តាមន័យព្យាករណ៍ ការចាប់ផ្តើម និងការបញ្ចប់នៃប្រវត្តិសាស្ត្រនៃវេទនាទីមួយ មានហត្ថលេខានៃ Alpha និង Omega។

ការចាប់ផ្ដើមនៃវិបត្តិទីពីរ រួមបញ្ចូលទំនាយពេលវេលាអំពីទេវតាបួនរូប ដែលតំណាងឲ្យសាសនាឥស្លាម ដែលនៅពេលនោះត្រូវបានដោះលែង ហើយបន្ទាប់មកត្រូវបានទប់ស្កាត់នៅថ្ងៃទី ១១ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៨៤០។ ចាប់ពីចំណុចនោះរហូតដល់ថ្ងៃទី ២២ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៨៤៤ ការបោះត្រានៃមនុស្សមួយសែនបួនម៉ឺនបួនពាន់នាក់ត្រូវបានបង្ហាញជារូបភាព។ ការចាប់ផ្ដើមនៃវិបត្តិទីពីរ កំណត់សម្គាល់ការដោះលែងសាសនាឥស្លាម ហើយការបញ្ចប់របស់វាសម្គាល់ការទប់ស្កាត់សាសនាឥស្លាម។ ទាំងវិបត្តិទីមួយ និងទីពីរ សុទ្ធតែមានសញ្ញាសម្គាល់ទំនាយយ៉ាងច្បាស់លាស់ ដែលភ្ជាប់ការចាប់ផ្ដើមរបស់វាទៅនឹងការបញ្ចប់។

វេទនា​ទី​មួយ និង​វេទនា​ទី​ពីរ ត្រូវ​ដាក់​តម្រៀប​លើ​គ្នា «បន្ទាត់​លើ​បន្ទាត់» ដើម្បី​កំណត់​អត្តសញ្ញាណ​វេទនា​ទី​បី។ លក្ខណៈ​ព្យាករណ៍​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​លក្ខណៈ​ព្យាករណ៍​ទាំងឡាយ ដែល​ត្រូវ​បាន​កំណត់​ដោយ​សាក្សី​ពីរ​នាក់​ដំបូង​នៃ​សាសនា​អ៊ីស្លាម គឺ​ថា ពួកគេ​តំណាង​ឲ្យ​រយៈពេល​ជាក់លាក់​មួយ ដែល​សម្គាល់​ទាំង​ការ​ចាប់ផ្តើម និង​ការ​បញ្ចប់ ដោយ​ហត្ថលេខា​នៃ​អាល់ហ្វា និង​អូមេហ្គា។ ពួកគេ​ក៏​មាន​ហត្ថលេខា​រង​មួយ​ផង​ដែរ ពី​ព្រោះ​ការ​ចាប់ផ្តើម​នៃ​វេទនា​ទី​មួយ កំណត់​សម្គាល់​ការ​បោះត្រា​លើ​ប្រជារាស្ត្រ​របស់​ព្រះ ហើយ​ការ​បញ្ចប់​នៃ​វេទនា​ទី​ពីរ ក៏​កំណត់​សម្គាល់​ការ​បោះត្រា​លើ​ប្រជារាស្ត្រ​របស់​ព្រះ​ដែរ។

វេទនាទីបីបានមកដល់ នៅពេលសាសនាអ៊ីស្លាមបានវាយប្រហារ​យ៉ាងភ្លាមៗ និងមិនបានរំពឹងទុកទៅលើសត្វតំណាងផែនដីនៃវិវរណៈ ជំពូក១៣ ដូច្នេះបានចាប់ផ្តើមរយៈពេលនៃការបោះត្រា។ ការបោះត្រាលើមនុស្សមួយសែនបួនម៉ឺនបួនពាន់នាក់ បញ្ចប់នៅពេលច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យដែលនឹងមកដល់ក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុខ ហើយជាការឆ្លើយតបទៅនឹងការក្បត់ជំនឿនោះ ការក្បត់ជំនឿថ្នាក់ជាតិ ត្រូវបានបន្តតាមដោយសេចក្តីវិនាសថ្នាក់ជាតិ។ ដូចដែលបានតំណាងជាមុនដោយក្រុងរ៉ូមបែបពហុទេវនិយម និងក្រុងរ៉ូមបែបសម្តេចប៉ាប សេចក្តីវិនាសថ្នាក់ជាតិត្រូវបានសម្រេចឡើងដោយសាលក្រមត្រែរបស់ព្រះ។ វេទនាទាំងបីក៏ជាត្រែផងដែរ។ សាសនាអ៊ីស្លាមនៃវេទនាទីបី នឹងវាយប្រហារ​ម្តងទៀត​យ៉ាងភ្លាមៗ និងមិនបានរំពឹងទុក នៅពេលច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យដែលនឹងមកដល់ក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុខនៅសហរដ្ឋអាមេរិក នៅពេលរយៈពេលនៃការបោះត្រាលើមនុស្សមួយសែនបួនម៉ឺនបួនពាន់នាក់បញ្ចប់។ រយៈពេលនោះ ត្រូវបានតំណាងជាមុនដោយរយៈពេលដើមនៃវេទនាទីមួយ ហើយក៏ដោយរយៈពេលចុងនៃវេទនាទីពីរផងដែរ។

យើង​នឹង​បន្ត​ការ​សិក្សា​នេះ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​បន្ទាប់។

> សារ៉ា​បាន​ឃើញ​កូនប្រុស​របស់​នាង​ហាការ ជន​ជាតិ​អេស៊ីប ដែល​នាង​បាន​បង្កើត​ថ្វាយ​អ័ប្រាហាំ កំពុង​ចំអក​ឡកឡឺយ។ ដូច្នេះ​នាង​ក៏​និយាយ​ទៅ​អ័ប្រាហាំ​ថា៖ «ចូរ​ដេញ​ស្ត្រី​បម្រើ​នេះ និង​កូន​របស់​នាង​ចេញ​ទៅ​ចុះ ដ្បិត​កូន​របស់​ស្ត្រី​បម្រើ​នេះ​នឹង​មិន​ត្រូវ​ជា​អ្នក​ទទួល​មរតក​ជាមួយ​នឹង​កូន​របស់​ខ្ញុំ គឺ​ជាមួយ​អ៊ីសាក​ឡើយ»។ ហើយ​ការ​នោះ​ជា​ទុក្ខ​លំបាក​យ៉ាង​ខ្លាំង​នៅ​ក្នុង​ភ្នែក​អ័ប្រាហាំ ដោយ​ព្រោះ​កូន​របស់​លោក។ ប៉ុន្តែ​ព្រះ​ទ្រង់​មាន​ព្រះបន្ទូល​ទៅ​អ័ប្រាហាំ​ថា៖ «កុំ​ឲ្យ​ការ​នោះ​ជា​ទុក្ខ​លំបាក​នៅ​ក្នុង​ភ្នែក​អ្នក ដោយ​ព្រោះ​ក្មេង​នោះ និង​ដោយ​ព្រោះ​ស្ត្រី​បម្រើ​របស់​អ្នក​ឡើយ។ គ្រប់​ទាំង​អស់​ដែល​សារ៉ា​បាន​និយាយ​ដល់​អ្នក ចូរ​ស្តាប់​តាម​សំឡេង​របស់​នាង​ចុះ ដ្បិត​នៅ​ក្នុង​អ៊ីសាក ពូជពង្ស​របស់​អ្នក​នឹង​ត្រូវ​ហៅ។ ហើយ​អំពី​កូន​របស់​ស្ត្រី​បម្រើ​នោះ​ផងដែរ អញ​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​គាត់​ក្លាយ​ជា​សាសន៍​មួយ ពី​ព្រោះ​គាត់​ជា​ពូជពង្ស​របស់​អ្នក»។ អ័ប្រាហាំ​ក៏​ក្រោក​ឡើង​ពី​ព្រឹក​ព្រលឹម យក​នំប៉័ង និង​ថង់​ទឹក​មួយ ហើយ​ប្រគល់​ឲ្យ​ហាការ ដាក់​លើ​ស្មា​នាង ទាំង​ក្មេង​នោះ​ផង រួច​បញ្ជូន​នាង​ចេញ​ទៅ។ នាង​ក៏​ចាក​ចេញ ហើយ​វង្វេង​នៅ​ក្នុង​ទី​រហោស្ថាន​បៀរសេបា។ លុះ​ទឹក​ក្នុង​ថង់​អស់ នាង​ក៏​ដាក់​ក្មេង​នោះ​នៅ​ក្រោម​គុម្ពោត​មួយ។ រួច​នាង​ទៅ​អង្គុយ​ទល់​មុខ​គាត់​នៅ​ចម្ងាយ​មួយ ដូច​ជា​ចម្ងាយ​បាញ់​ធ្នូ​មួយ ដ្បិត​នាង​និយាយ​ថា៖ «សូម​កុំ​ឲ្យ​ខ្ញុំ​ឃើញ​ក្មេង​នេះ​ស្លាប់​ឡើយ»។ នាង​ក៏​អង្គុយ​ទល់​មុខ​គាត់ ហើយ​បន្លឺ​សំឡេង​ឡើង​យំ។ ព្រះ​ទ្រង់​បាន​ឮ​សំឡេង​របស់​ក្មេង​នោះ ហើយ​ទេវតា​របស់​ព្រះ​បាន​ហៅ​ហាការ​ពី​ស្ថានសួគ៌​មក​ថា៖ «ហាការ​អើយ តើ​អ្នក​មាន​ការ​អ្វី? កុំ​ខ្លាច​ឡើយ ដ្បិត​ព្រះ​ទ្រង់​បាន​ឮ​សំឡេង​របស់​ក្មេង​នោះ នៅ​កន្លែង​ដែល​គាត់​នៅ។ ចូរ​ក្រោក​ឡើង លើក​ក្មេង​នោះ​ឡើង ហើយ​កាន់​គាត់​ក្នុង​ដៃ​របស់​អ្នក​ចុះ ដ្បិត​អញ​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​គាត់​ក្លាយ​ជា​សាសន៍​ដ៏​ធំ​មួយ»។ ព្រះ​ទ្រង់​ក៏​បើក​ភ្នែក​នាង ហើយ​នាង​បាន​ឃើញ​អណ្ដូង​ទឹក​មួយ។ នាង​ក៏​ទៅ​ច្រក​ទឹក​បំពេញ​ថង់ រួច​ឲ្យ​ក្មេង​នោះ​ផឹក។ ព្រះ​ទ្រង់​គង់​នៅ​ជាមួយ​ក្មេង​នោះ ហើយ​គាត់​ក៏​ធំ​ឡើង ស្នាក់​នៅ​ក្នុង​ទី​រហោស្ថាន ហើយ​បាន​ក្លាយ​ជា​អ្នក​បាញ់​ធ្នូ​ម្នាក់។ លោកុប្បត្តិ ២១៖៩–២០។

Back to Articles