Article

# Igitabo cya Daniyeli - Ijana na Makumyabiri na Kane

Guhishurirwa kwa Daniyeli 11:40 — Isesengura ry’Ubuhanuzi ku By’isano ry’Ibyabaye mu Mateka n’Ibyo Kuzabaho imbere

Author

Jeff Pippenger

Published

March 8, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Turafata umwanya wo kugaragaza imiterere ya Daniyeli igice cya cumi na kimwe, mu gihe turi gusuzuma umurongo wa mirongo ine. Umurongo wa mirongo ine ni ibangikanywa n’umurongo wa cumi na kane wa Daniyeli igice cya munani, mu busobanuro bw’ubuhanuzi ko umucyo Kristo, nk’Intare yo mu muryango wa Yuda, yahishuye mu mwaka wa 1798, wari ushingiye kuri Daniyeli igice cya munani umurongo wa cumi na kane; ni na ko kandi umucyo yahishuye mu mwaka wa 1989 wari ushingiye ku murongo wa mirongo ine.

Nk’uko twabigaragaje, ariko ntitubisesengure koko mu nyandiko yabanje, igihe hakoreshejwe uburyo bw’imvura y’itumba bwo “umurongo ku murongo,” umurongo wa mirongo ine ushyiraho imirongo ibiri itandukanye, kuko urimo igihe cy’iherezo cy’umuryango wa marayika wa mbere n’icya marayika wa gatatu.

Iyo iyo dushyize hamwe “igihe cy’imperuka” cyo mu murongo wa mirongo ine cyo mu mwaka wa 1798, n’“igihe cy’imperuka” cyawo cyo mu mwaka wa 1989, dusanga Daniyeli igice cya munani, umurongo wa cumi na kane, gihura na Daniyeli igice cya cumi na kimwe, umurongo wa mirongo ine, kuko byombi bihagarariye ubumenyi bwafunguwe mu mateka y’ubuhanuzi y’abamarayika batatu bo mu Ibyahishuwe cumi na bine. Kandi biranahuzwa n’uko umurongo wa cumi na kane ari iyerekwa rya “mareh” ry’“ukugaragara” gutunguranye kwa Kristo mu rusengero, naho umurongo wa mirongo ine ukaba iyerekwa rya “chazon” ry’imyaka ibihumbi bibiri na magana atanu na makumyabiri y’amateka y’ubuhanuzi. Kimwe ni ingingo y’igihe, ikindi ni igihe kirekire.

Kimwe kigereranya kugarurwa no kwezwa kw’urusengero, ikindi kigereranya kurimburwa no kuribatirizwa kw’urusengero. Kimwe kigereranya imyaka ibihumbi bibiri na magana atatu, ikindi kigahagararira imyaka ibihumbi bibiri na magana atanu na makumyabiri. Kimwe gishushanywa n’uruzi Ulai, ikindi n’uruzi Hiddekel. Kimwe kigereranya ubumuntu, ikindi kigereranya ubumana. Birasobanutse neza, umurongo wa mirongo ine ufitanye isano n’umurongo wa cumi na kane ufite uburemere butangaje cyane. 1798 igereranya umurimo w’ubumana, naho 1989 ikagereranya kwigomeka k’ubumuntu.

Mu ngingo ibanziriza iyi twagaragaje ko uko kunesha inzitizi eshatu n’umwami w’amajyaruguru bisobanurwa mu buryo bukurikirana, ariko ko ishyirwa mu bikorwa nyakuri ry’ibyabaye bigaragazwa rigomba gukoreshwa ubwitonzi, kuko imirongo ya mirongo ine n’ibiri kugeza no kuri mirongo ine n’ine mu by’ukuri ihuzwa n’umurongo wa mirongo ine n’umwe, ari wo tegeko ryo ku cyumweru rigiye kuza vuba muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika. Aho ni ho ubumwe bw’inyabutatu busohozwa, kandi ni na ho ubutumwa bw’ijwi riranguruye bw’“iburasirazuba” n’“amajyaruguru” butangirira.

Mu Daniyeli igice cya cumi na kimwe, imyaka myinshi abanyeshuri b’Abadivantisiti bamenye ko Daniyeli akoresha uburyo bwihariye mu mashusho ye yerekeye Roma. Uriah Smith abigaragaza mu gitabo Daniel and Revelation. Daniyeli abanza kugaragaza uburyo Roma yigarurira isi, hanyuma mu mirongo ikurikiraho agasubira inyuma ku ntangiriro y’ayo mateka, akagaragaza ukwigarurira kwa politiki, kandi akerekana uko Roma igirana isano n’ubwoko bw’Imana muri ayo mateka nyene. Hanyuma amaherezo, akagaragaza uko Roma igera ku iherezo ryayo. Ihame Daniyeli akoresha ryitwa “gusubiramo no kwagura.”

Ubu buryo bw’intambwe eshatu bugaragazwa mu mirongo ya mirongo ine kugeza kuri mirongo ine n’itanu. Imirongo ya mirongo ine kugeza kuri mirongo ine n’itatu igaragaza gahunda y’intambwe eshatu y’ukuntu Roma ya Kijyambere yigarurira isi, hanyuma mu murongo wa mirongo ine n’ine, Daniyeli agaruka ku murongo wa mirongo ine n’umwe, igihe “inkuru” ziba zitangajwe n’ibendera ry’ab’ibihumbi ijana na mirongo ine na bine, maze ubupapa bugahita busohokana uburakari bwinshi kugira ngo burimbure kandi bukureho rwose benshi. Hanyuma mu murongo wa mirongo ine n’itanu, no mu gice cya cumi na kabiri, umurongo wa mbere, ubupapa bugera ku iherezo ryabwo nta ubufasha na bumwe buburiho, hagati y’inyanja n’umusozi wera w’ikuzo, igihe igihe cy’igeragezwa cya muntu kirangiye.

Mu murongo wa mirongo itatu wa Daniyeli cumi n’umwe, dusangamo intangiriro y’amateka Sister White asubiramo ijambo ku rindi kugeza ku murongo wa mirongo itatu n’itandatu, hanyuma akandika ati: “ibintu bisa n’ibisobanuwe muri iyi mirongo bizaba.” Umurongo wa mirongo itatu n’uwa mirongo itatu n’umwe byerekana ihinduka ry’amateka riva kuri Roma ya gipagani rikajya kuri Roma ya gipapa nk’ubwami bwa kane n’ubwa gatanu bw’ubuhanuzi bwa Bibiliya, uko bikurikirana. Umurongo wa mirongo itatu n’umwe usobanura amateka agaragaza uburyo Roma ya gipapa yashyizwe ku ntebe y’ubwami bw’isi mu mwaka wa 538.

Mu murongo wa mirongo itatu n’umwe, ikintu cya mbere kigaragajwe ni igihe Clovis, umwami w’Abafaranki (u Bufaransa bwa none), yahagurukiye gushyigikira ubupapa mu mwaka wa 496. Hanyuma Clovis ava mu bupagani bwuzuye ahindukirira ubupagani bwihishe bwa Gatolika (idini ry’umugore we Clotilda). Nuko yegurira intebe ye umurimo wo kuzamura ubupapa akabugeza ku ntebe y’isi. Clovis yashushanywaga n’“amaboko” avugwa muri uwo murongo, kuko yeguriye ukuboko kwe kw’imbaraga za gisirikare n’ukuboko kwe kw’imbaraga z’amafaranga umurimo yari atangiye icyo gihe.

Igikorwa cya mbere cya Clovis cyashushanyaga umurimo w’abami bose b’u Burayi bwahoze ari abapagani, bari barateganyirijwe kuzatanga ubufasha bunyuranye kuri maraya w’i Roma uko amateka yagendaga akurikirana. Clovis, hanyuma nyuma ye Ubufaransa, yahawe isigwa n’Itorero Gatolika ihabwa umutwe wa imfura y’Itorero Gatolika, kandi n’uw’umukobwa mukuru w’Itorero Gatolika. Yari ikimenyetso cy’uwa mbere mu bami benshi bagombaga gusambana na maraya w’i Tiro.

Muri ubu buryo bwo mu buhanuzi, Clovis yari yarashushanyijwe na Ahabu, na we wari warasambanye na Yezebeli (ikimenyetso cy’itorero Gatolika mu gitabo cy’Ibyahishuwe), kandi na we yari umwami mukuru wa mbere w’imiryango icumi, nk’uko Clovis yahindutse ikimenyetso gikuru cy’amahembe icumi (reba Daniyeli igice cya karindwi) y’i Roma ya gipagani. Abo bami b’i Burayi amaherezo bari gushyira maraya w’i Babuloni ku ntebe y’ubwami bw’isi. Muri ubu buryo, Ahabu na Clovis bombi bagereranya Leta Zunze Ubumwe z’Amerika, zisambana n’ubupapa mu minsi y’imperuka.

Ronald Reagan ni we watangije ubusambanyi, kandi ni perezida wa nyuma uzahatira abo bami icyenda bandi bo mu Muryango w’Abibumbye na bo gukora icyo gikorwa nyine. Reagan yari perezida mu gihe cy’iherezo mu mwaka wa 1989, bityo rero mu buhanuzi agomba guhagararira perezida wa nyuma mu mateka aho abo bami icyenda bandi basohozorera icyo gikorwa nyine, kuko Yesu buri gihe agaragaza iherezo ry’ikintu akoresheje intangiriro y’ikintu. Reagan yari umuntu ukize, uzwi cyane mu itangazamakuru, wamenyekanaga cyane kubera uburyo bwe bwihariye bwo kuvuga, wabanje kuba mu ishyaka ry’Aba-Demokarate, nyuma akaza kwimukira mu ishyaka ry’Aba-Repubulikani.

Mu murongo wa mirongo itatu n’umwe, amaboko yahagarariraga ubupapa yari guhumanya ubuturo bw’imbaraga. Mu buryo bw’ubuhanuzi, ubuturo bw’imbaraga kuri Roma ya gipagani no kuri Roma ya gipapa bwari Umujyi wa Roma. Ibi bishingiye ku kuri k’uko Roma zombi zategetse mu gihe runaka ziturutse mu Mujyi wa Roma, kandi igihe zategekaga ziturutse mu Mujyi wa Roma, zari mu by’ukuri zidashobora kuneshwa.

Roma y’Abapagani yatangiye ingoma yayo y’imyaka magana atatu na mirongo itandatu ku Rugamba rwa Actium, mu mwaka wa 31 Mbere ya Kristo. Daniyeli igice cya cumi na kimwe, umurongo wa makumyabiri na kane, hagaragaza ko bazategura imigambi yabo bayikuriye ku gihome cyabo, ari cyo Mugi wa Roma, mu gihe cy’“igihe.” Mu buhanuzi, “igihe” ni imyaka magana atatu na mirongo itandatu, kandi nyuma y’imyaka magana atatu na mirongo itandatu uhereye ku Rugamba rwa Actium, aho Antony na Cleopatra batsindiwe, Constantine yavuye mu Mugi wa Roma yimukira mu Mugi wa Constantinople, maze igihe Roma y’abapagani yari idashobora kuneshwa kirarangira.

Igihe inzitizi ya gatatu y’akarere yari ihanganye na Roma ya gipapa (Abagoti) yirukanwaga mu Murwa wa Roma mu mwaka wa 538, ingoma y’ubutegetsi bw’ikirenga ya Roma ya gipapa y’imyaka igihumbi na magana abiri na mirongo itandatu yatangiye kandi irakomeza kugeza mu 1798, ubwo papa yakurwaga mu Murwa wa Roma, bityo iyo nyamaswa ya gipapa ihabwa igikomere gihitana cyahanuwe; maze mu mwaka wakurikiyeho, 1799, uwo papa (uwo mugore wari waragendereye kuri iyo nyamaswa) apfira mu bunyage.

Amaboko (Clovis) yahagarariraga ubupapa yagombaga guhumanya ubuturo bwera bw’imbaraga, kandi Constantine yatangiye uwo murimo ahuza umujyi mu buryo bwa filozofiya n’umujyi uri hasi ya Constantinople, kandi guhera kuri iyo ngingo, intambara yo muri ayo mateka yakorwaga n’abanzi ba Roma yahoraga yibanze ku gutera Umujyi wa Roma, kandi mu mwaka wa 476, ntihongeye kubaho na rimwe umugoma nyakuri ukomoka kuri Roma wategetse muri uwo mujyi, kugeza mu mwaka wa 538, ubwo uwo mujyi wabaga ubuturo bwera bw’imbaraga bwa Roma y’ubupapa.

Ahabu, Clovis, n’u Bufaransa bishushanya Leta Zunze Ubumwe za Amerika, kandi ubuturo bw’imbaraga bwa Leta Zunze Ubumwe za Amerika ni Itegeko Nshinga rya Leta Zunze Ubumwe za Amerika. Icyo cyanditswe ni inyandiko mvajuru, kandi ni ikimenyetso ndangamateka cy’ubuhanuzi. Uhereye igihe Ronald Reagan yahagararaga ubupapa mu mateka yagejeje ku mwaka wa 1989, Itegeko Nshinga ryakomeje kugabwaho igitero gihoraho kandi kirushaho gukomera, nk’uko byagendekeye ubuturo bw’imbaraga mu gusenyuka no kugwa kwa Roma ya gipagani. Itegeko ryo ku Cyumweru rigiye kuza vuba muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika nirishyirwa mu bikorwa, Itegeko Nshinga rizaba rihiritswe burundu. Uhereye ku gihe cya Reagan kugeza kuri iryo tegeko ryo ku Cyumweru, amateka yo kuva mu mwaka wa 330 kugeza mu wa 538 arasubirwamo. Mu mwaka wa 538, ubupapa bwashyizwe ku ntebe y’ubwami, bityo bushushanya gukira k’igikomere cyabwo cyica kuri iryo tegeko ryo ku Cyumweru.

Igihe kuva kuri Ronald Reagan kugeza ku cyumweru cy’itegeko ni igihe cy’ubuhanuzi kigaragazwa by’umwihariko n’Ijambo ry’ubuhanuzi ry’Imana. “Amaboko,” agereranywa na Clovis, na yo yagombaga gukuraho “ibya buri munsi,” mu bwami bw’Ubwami bw’Abaroma bwari busanzwe bwa gipagani. Idini ry’ubwo bwami ryari irya gipagani kuva mu ntangiriro ya ryo rwose, kandi Clovis yatangiye umurimo wo gusimbuza idini ry’ubupagani bugaragara idini Gatolika, ari bwo upagani bwambitswe umwambaro gusa.

Leta Zunze Ubumwe za Amerika zikuraho burundu idini ry’Abaporotesitanti igihe zishyize mu bikorwa ikimenyetso cy’ubutware bwa papa mu itegeko ry’Icyumweru rigiye kuza vuba, kuko igisobanuro cyonyine cy’ijambo “Umuporotesitanti” ari ukurwanya Roma. Niba wemeye ikimenyetso cy’ubutware bwa Roma, ntuba ukirwanya Roma. Muri Amosi igice cya gatatu, umurongo wa gatatu, Amosi abaza ikibazo cyo gushimangira ukuri: “Mbese babiri bashobora kugendana batabyumvikanyeho?”

> “Mu bikorwa biriho ubu muri Leta Zunze Ubumwe z’Amerika byo gushakira inzego n’imigenzo by’itorero gushyigikirwa na leta, Abaporotesitanti barimo gukurikira intambwe z’abakurikira ubupapa. Ikirenzeho, barimo bakingurira Ubupapa urugi kugira ngo bwongere kubona muri Amerika y’Abaporotesitanti ubutegetsi bw’ikirenga bwatakaje mu Isi ya Kera.” The Great Controversy, 573.

Igihe idini ry’ubupagani ryavanwagaho nk’idini ryemewe n’ubwami mu mwaka wa 508, ryashushanyaga ko igikomeje, Pawulo avuga mu 2 Abatesalonike igice cya kabiri, cyari cyarakuweho mbere y’ihishurwa ry’umuntu w’icyaha mu itegeko ry’icyumweru rizaza vuba muri Leta Zunze Ubumwe z’Amerika. Kwigarurira idini ry’ubupagani ryigaragazaga ku mugaragaro, rikavamo ihindukirira idini ry’ubupagani ryihishe rya Gatolika, ntibyabaye ako kanya, kandi mu mateka byanditswe ko byatangiye ubwo Klovisi yahindukiraga Gatolika mu mwaka wa 496, maze bikarangira byuzuye mu mwaka wa 508.

Bityo rero, uhereye ku myaka ya Reagan, guhera mu 1989, kugeza ku itegeko ryo ku Cyumweru rigiye kuza vuba, Ubuporotesitanti nyakuri buzaba bwarabujijwe rwose muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika. Muri icyo gihe Itegeko Nshinga, ari ryo “buturo bw’imbaraga” bwa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, rizahirikwa, kandi umurimo wa kane w’“amaboko” yo mu murongo wa mirongo itatu n’umwe uzaba usohojwe, ubwo ayo “maboko” azaba ashyize ubupapa ku ntebe y’ubwami y’isi, nk’uko byagenze mu mwaka wa 538.

Papauté imaze kujya ku ntebe y’ubutegetsi mu mwaka wa 538, inkuru yo muri Daniyeli ihita ihindukira iva ku gusobanura uburyo papauté yigaruriye isi, ikajya ku ngingo y’uburyo papauté yarenganyije ubwoko bw’Imana muri ayo mateka. Mu murongo wa cumi na kane w’igice cya cumi cya Daniyeli, Gaburiyeli yari yaramenyesheje Daniyeli ko intego y’iyerekwa yari agiye kumwereka ari ukugaragaza “ibizagera ku bwoko bw’Imana mu minsi y’imperuka.”

> None nje kukumenyesha ibizaba ku bwoko bwawe mu minsi y’imperuka; kuko ibyo yeretswe bireba iminsi myinshi iri imbere. Daniel 10:14.

Umurongo wa mirongo itatu n’ibiri kugeza ku murongo wa mirongo itatu n’itandatu ni yo mirongo Sister White avuga mu buryo butaziguye ko izasubirwamo, kandi iyo mirongo isobanura itotezwa ryabaye mu gihe cy’imyaka igihumbi na magana abiri na mirongo itandatu cy’ubutegetsi bw’ubupapa, kuva igihe bwimikirwaga ku ntebe y’ubutegetsi mu mwaka wa 538, kugeza igihe bwakomeretswaga uruguma rwabwo rwica mu mwaka wa 1798.

> Kandi abakora iby'ubugome ku isezerano azabayonoshya ababeshyeshya; ariko abantu bazi Imana yabo bazakomera kandi bakore ibikorwa by'ubutwari. Kandi abanyabwenge bo mu bantu bazigisha benshi; nyamara bazagwa bicishijwe inkota, n'umuriro, n'ubunyage, n'ibyo kunyagwa, iminsi myinshi. Nuko nibamara kugwa bazatabarwa ubufasha buke; ariko benshi bazifatanya na bo babashyeshyeshya. Kandi bamwe muri abo banyabwenge bazagwa, kugira ngo bageragezwe, kandi ngo batunganywe, kandi ngo bezwe, kugeza mu gihe cy'iherezo; kuko bikiri iby'igihe cyagenwe. Kandi uwo mwami azakora uko yishakiye; kandi azishyira hejuru, kandi yikuze asumba imana yose, kandi azavuga amagambo atangaje arwanya Imana y'imana; kandi azagubwa neza kugeza ubwo umujinya uzaba urangiye: kuko icyagennwe kizakorwa. Daniyeli 11:32–36.

Imirongo isobanura akarengane ko mu Bihe by’Umwijima, maze umurongo wa mirongo itatu n’itandatu ugahita werekana ko ubupapa bwagombaga gutsinda kugeza ubwo uburakari bwa mbere bw’Imana ku bwami bwo mu majyaruguru bwa Isirayeli bwarangiraga mu 1798. Danieli yabanje kugaragaza uburyo ubupapa bwashyizwe ku ntebe y’ubwami bw’isi, hanyuma uburyo ubupapa bwakoranye n’ubwoko bw’Imana, maze akomeza no kugaragaza kugwa kwa nyuma k’ubupapa. Umurongo wa mirongo ine kugeza kuri mirongo ine n’itatu wa Daniyeli cumi n’umwe werekana uburyo ubupapa bufata ubutegetsi bw’isi, hanyuma umurongo wa mirongo ine n’ine ukerekana uburyo butoteza ubwoko bw’Imana bwo mu minsi y’imperuka, maze umurongo wa mirongo ine n’itanu ukerekana uburyo bugera ku iherezo ryabwo rya nyuma, nta wo kubutabara.

Ijambo ry’Igiheburayo risobanura “ukuri” ryaremwe n’Umuhanga w’Ikirenga mu ndimi, ahuriza hamwe inyuguti ya mbere, iya cumi na gatatu, n’iya nyuma y’inyuguti z’Igiheburayo kugira ngo areme ijambo “ukuri.” Cumi na gatatu ni ikimenyetso cy’ubwigomeke, kandi iya mbere ihagarariye iya nyuma.

Umurongo wa mirongo itatu n’umwe usobanura iherezo rya Roma ya gipagani nk’ubwami bwa kane bw’ubuhanuzi bwa Bibiliya, kandi umurongo wa mirongo itatu n’itandatu werekanye iherezo rya Roma ya gipapa nk’ubwami bwa gatanu bw’ubuhanuzi bwa Bibiliya. Hagati y’igisobanuro cya mbere cy’uguhanuka kwa Roma n’igisobanuro cya nyuma cy’uguhanuka kwa Roma hariho ubwigomeke, bugereranywa n’uko ubupapa bwishe za miliyoni z’abantu b’Imana mu mateka ari hagati y’itangiriro n’iherezo. Ikoreshwa ry’iyi mirongo rifite ikimenyetso cy’“ukuri.”

Umurongo wa mirongo ine kugeza kuri mirongo ine n’itanu, usobanurwa n’imirongo ya mirongo itatu kugeza kuri mirongo itatu n’itandatu, utangirana no kugwa kw’ubupapa, kandi usozwa no kugwa kw’ubupapa. Hagati muri ayo mateka atangirira mu wa 1798 kugeza ku irangira ry’igihe cy’imbabazi, harimo kwigomeka kwa Roma ya Kijyambere, yongeye kwica ubwoko bw’Imana. Gushyira mu bikorwa iyi mirongo na byo bifite ikimenyetso cy’“ukuri,” kandi bihurirana kugira ngo bitange abagabo babiri b’ibihamya bashimangira “ukuri”; kandi iyo mirongo yombi isobanura Roma, ari na yo kimenyetso kizaba “gihamya iyerekwa.”

> Kandi muri iyo minsi benshi bazahagurukira kurwanya umwami w’ikusi; kandi n’abanyarugomo bo mu bwoko bwawe bazishyira hejuru kugira ngo bahamye iyerekwa; ariko bazagwa. Danieli 11:14.

Ikimenyetso cy’ubuhanuzi Daniyeli akoresha mu gice cya cumi na kimwe, ntigikoreshwa gusa mu mirongo ya mirongo itatu kugeza kuri mirongo itatu n’itandatu, hanyuma no muri mirongo ine kugeza kuri mirongo ine n’itanu. Imirongo ya cumi na kane kugeza kuri cumi n’icyenda igaragaza uburyo Roma ya gipagani yafashe ubutegetsi bw’isi, hanyuma imirongo ya makumyabiri kugeza kuri makumyabiri n’ine igaragaza uburyo Roma ya gipagani yagenjeje ku bwoko bw’Imana, kandi uhereye ku murongo wa makumyabiri n’ine kugeza ku murongo wa mirongo itatu hagaragazwa ugusenya kwa Roma ya gipagani.

Umurongo wa cumi na kane ni intangiriro ya Roma y’abapagani, kandi umurongo wa mirongo itatu ni iherezo rya Roma y’abapagani. Mu mateka agaragazwa hagati, Roma y’abapagani iramenyekanishwa ko yabambye Kristo, bityo kwigomeka kwo hagati kukagaragaza iyi mirongo ko ari “ukuri.” Alufa na Omega yashyize umukono We mu gice cya cumi na kimwe cyose cy’igitabo cya Daniyeli.

Umurongo wa mirongo ine urimo amateka atangira mu myaka ya Ronald Reagan, kandi agaragaza ubufatanye bwashyizweho hagati ya Perezida wa Leta Zunze Ubumwe z’Amerika n’umuntu w’icyaha. Ugaragaza igihe cyihariye gisozwa no gushyira ubupapa ku ntebe y’ubwami bw’isi, nk’uko bwari buriho mu mwaka wa 538. Si impanuka ko Clovis, umwami w’Abafranga, ari bo Bufaransa bw’iki gihe, ari ikimenyetso cya Leta Zunze Ubumwe z’Amerika. Clovis yashushanyaga Reagan. Reagan yari ikimenyetso cy’Ubuporotesitanti, nk’uko Clovis yari ikimenyetso cy’ubupagani.

Intambara Umwami w’Abafaranga Kilovisi yahindukiyemo akava mu bapagani akajya muri Gatolika yari Intambara ya Tolbiac (izwi kandi nk’Intambara ya Zülpich cyangwa Intambara ya Cologne). Iyi ntambara yabaye mu mwaka wa 496. Icyo gihe Kilovisi yari umupagani; ariko mu gihe cy’intambara, ubwo byasaga n’aho ingabo ze ziri mu kaga ko gutsindwa, yinginze Imana y’Abakristo yasengwaga n’umugore we w’Umugatolika ngo imutabare, kandi arahigira ko naramuka avuyemo anesheje azahindukirira Ubukristo. Kilovisi yatsinze iyo ntambara koko, maze ingaruka yabyo ziba uko we ubwe n’igice kinini cy’abarwanyi be b’Abafaranga bihindukiriye Gatolika, bityo biba ikimenyetso gikomeye mu iyobokamana ry’Ubukristo ry’Abafaranga.

Ronald Reagan, wavuze ko ari Umuporotesitanti, yagaragaje ko icyamuteye kugirana ubufatanye bw’ibanga na papa w’i Roma ari uko yari yaranyuzwe n’uko Leta Zunze Ubumwe z’Abasoviyeti ari zo antikristo wo mu buhanuzi bwa Bibiliya. Mu rugamba Reagan yarwanaga n’icyahoze ari Leta Zunze Ubumwe z’Abasoviyeti, atazi urujijo rwe ku byerekeye uwo antikristo ari we, yifatanyije na antikristo.

> “Abazimira mu gusobanukirwa kwabo kw’Ijambo, ntibanabone icyo antikristo asobanura, nta kabuza bazishyira ku ruhande rwa antikristo.” Kress Collection, 105.

Leta Zunze Ubumwe z’Amerika ni ikimenyetso cy’ubuhanuzi gifite impande ebyiri, nk’uko bigaragazwa n’amahembe abiri y’inyamaswa yavuye mu isi. Ubufaransa na bwo ni ikimenyetso cy’ubuhanuzi gifite impande ebyiri, nk’uko bugereranywa na Sodomu na Egiputa mu Ibyahishuwe igice cya cumi na kimwe. Ubufaransa ni umwana w’imfura wa papa, kandi Reagan, uhagarariye Leta Zunze Ubumwe z’Amerika, ni we wabaye uwa mbere mu bami icumi bo mu Ibyahishuwe igice cya cumi na karindwi, mu minsi y’imperuka, gusambana na maraya w’i Tiro, wari waribagiranye kuva mu 1798. Yari yaribagiranye mu gihe cy’imperuka mu 1798, ariko atangira kongera kwibukwa mu gihe cy’imperuka mu 1989.

Clovis, umuyobozi w’u Bufaransa, yerekanye itangira ry’igihe cyagejeje ku ishyirwa ry’ubupapa ku ntebe y’ubwami mu mwaka wa 538, aho ubupapa bwaje gutambutsa itegeko ry’icyumweru mu Nama ya Orléans. Reagan, umuyobozi wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, yerekanye itangira ry’igihe kiri kuyobora ku kongera gushyira ubupapa ku ntebe y’ubutware bw’isi mu itegeko ry’icyumweru rigiye kuza vuba.

U Bufaransa ni bwo butegetsi bw’impande ebyiri bwashyizeho ubupapa mu 538, kandi U Bufaransa, binyuze kuri Jenerali Berthier wa Napoléon, bwakuye ubupapa ku ntebe y’ubwami mu 1798. Leta Zunze Ubumwe za Amerika ni zo zishyira ubupapa ku ntebe y’ubwami mu minsi y’imperuka, kandi, nk’umwami mukuru kuruta abami icumi, Leta Zunze Ubumwe za Amerika amaherezo “zizabumaza kandi zibwambure ubusa, kandi zizarigata inyama zabwo, kandi zizabutwika umuriro.”

Umurongo wa mirongo ine urimo amateka y’umurongo wa mirongo itatu n’umwe, kandi ugaragaza ko umurimo wo kongera gushyira ubupapa ku ntebe y’ubwami bw’isi ushyirwa mu ishusho n’igihe gitangirana na Ronald Reagan, kigasozwa na perezida wa nyuma wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika. Uwo perezida wa nyuma azaba yaragereranyijwe na Reagan, kuko Yesu buri gihe ashushanya iherezo akoresheje intangiriro.

Mu mirongo ya mbere yo muri Daniyeli cumi na rimwe, ayo mateka y’ubuhanuzi yashyizwe ahagaragara (umurongo wa kabiri), dusangamo amateka yabanje mbere y’amateka y’ubwami bw’Ubugiriki. Ubugiriki ni ikimenyetso cy’Umuryango w’Abibumbye, n’ubutegetsi bw’isi imwe bw’abami icumi bo mu Ibyahishuwe cumi na birindwi. Umurongo wa gatatu wo muri Daniyeli cumi na rimwe utangiza Aleksandere Mukuru, kandi umurongo wa kabiri ugereranya amateka abanziriza ubutegetsi bw’isi imwe mu minsi y’imperuka.

Mu murongo wa mbere, Gaburiyeli avuga gusa ko yakomeje Dariyo imbaraga mu ntangiriro y’ubwami bw’Abamedi n’Abaperesi, ariko Gaburiyeli yari yaraje kuri Daniyeli mu gice cya cumi, igihe Kuro Umuperesi, atari Dariyo Umumedi, ari we wari utegeka icyo gihe. Amaze kugaragaza neza ko ubwo bwami ari bumwe nk’ubwami bw’ubuhanuzi bufite impande ebyiri bw’Abamedi n’Abaperesi (nk’uko biri ku Bufaransa na Leta Zunze Ubumwe za Amerika), Gaburiyeli ahita atangiza amateka abanziriza ubwami bwageze ku isi yose bwa Alegizandere Mukuru.

> Noneho ngiye kukwereka ukuri. Dore, mu Buperesiya hazahaguruka abami batatu; kandi uwa kane azarushaho cyane kuba umutunzi kubarusha bose; kandi kubwo imbaraga ze zituruka ku butunzi bwe azakangurira bose kurwanya ubwami bw’Ubugiriki. Daniyeli 11:2.

Alufa na Omega buri gihe byerekana iherezo ry’ikintu rifatanije n’intangiriro yacyo, kandi umurongo wa kabiri uvuga amateka abanziriza ishyirwaho ku gahato kwa guverinoma imwe y’isi, nk’uko bigaragazwa n’ubwami bw’u Bugiriki bwa Alegizandere Mukuru. Umurongo wa kabiri ni umurongo w’ubuhanuzi werekeye Leta Zunze Ubumwe z’Amerika, zo, nk’ububasha bw’amahembe abiri bwo mu minsi y’imperuka nk’uko bwashushanyijwe n’ububasha bubiri bw’Abamedi n’Abaperesi, ndetse no n’u Bufaransa. Uwo murongo ugaragaza abami bagombaga kugereranya ba perezida ba Leta Zunze Ubumwe z’Amerika bo mu minsi y’imperuka, bari guhaguruka mbere ya guverinoma imwe y’isi y’ibice bitatu y’ikiyoka, inyamaswa n’umuhanuzi w’ibinyoma. Klovisi yahwanaga na Reagan nk’umukuru w’igihugu wa mbere mu ntangiriro z’amateka ageza ku gusubiza antikristo ku ntebe y’ubwami.

Uhereye ku ngoma ya Kuro, muri Daniyeli igice cya cumi na kimwe, hazabaho abami batatu bakurikiwe n’uwa kane, wari umukire cyane kurusha bo bose. Dariyo yari umwami wa mbere w’Ubwami bw’Abamedi n’Abaperesi, kandi Kuro, wari utegeka igihe Daniyeli yahabwaga amateka na Gaburiyeli, yari umwami wa kabiri. Abami bane bari kuzaza bakurikira Kuro, bityo umwami wa kane muri abo bamukurikiye akaba yari umwami wa gatandatu.

Umwami wa gatandatu yari kuba umwami ukize kurusha abandi bose, kandi perezida (umwami) ukize yari gukangurira bose kurwanya ubwami bw’u Bugiriki. Abaperezida kuva kuri Reagan, bari Bush wa mbere, Clinton, Bush wa kabiri, Obama; bityo uwa gatandatu, kandi ukize kurusha abandi, umwami yari kuba Trump. Uwo mwami (perezida) yari “gukangurira” ubwami bw’u Bugiriki (abashaka ubutegetsi bw’isi yose). Insobanuro y’interuro y’Igiheburayo “gukangurira,” iratanga umucyo mwinshi.

Ijambo ry’Igiheburayo ryahinduwemo ngo “akangure,” muri uwo murongo, ni umuzi wa kera usobanura “gukangura,” cyangwa “gukanguka.” Mu mateka ashushanyijwe n’umutegetsi wa kane nyuma ya Kuro, hazahagurutswa perezida urusha cyane ubutunzi ba perezida bose, kandi binyuze mu mbaraga n’ubushobozi bwe hazazanywa “gukanguka” kurwanya Ubugiriki. Ubugiriki, kubera ko ari ikimenyetso cy’iyoborwa ry’isi yose, iterambere n’“ubwoke-isme,” buzashyirwa ahagaragara mu mateka ya perezida wa gatandatu, w’umukire kurusha abandi. Azakangura ubwami bwose bw’isi kugira ngo bubone impaka zerekeye “ubwoke-isme” y’iterambere no gutegeka isi yose.

Kubyuka ku murongo w’iterambere wa “woke-ism,” kuzanywa ku buyobozi bwa perezida ukize kurusha abandi bose, kubaho binyuze mu ihembe ry’Abarepubulikani, muri cya gihe nyine kubyuka kw’abakobwa cumi b’inkumi kubera mu ihembe ry’Abaporotesitanti.

Tuzakomeza inyigisho yacu ya Daniyeli cumi na rimwe umurongo wa mirongo ine mu nyandiko ikurikira.

> “Nubwo ukwizera no kubaha Imana byagabanutse cyane ahantu henshi, muri ayo matorero harimo abayoboke nyakuri ba Kristo. Mbere y’uko ku isi hagera uruzinduko rwa nyuma rw’imanza z’Imana, mu bwoko bw’Umwami hazabaho ububyutse bw’ubumana bwa mbere bw’ukuri butigeze buboneka uhereye mu bihe by’intumwa. Umwuka n’imbaraga by’Imana bizasukwa ku bana bayo. Muri icyo gihe benshi bazitandukanya n’ayo matorero, ayo urukundo rw’iyi si rwasimbuye urukundo rw’Imana n’urw’ijambo ryayo. Benshi, haba mu bakozi b’ubutumwa no mu bantu, bazemera banezerewe ayo kuri akomeye Imana yategetse ko atangarizwa muri iki gihe kugira ngo itegurire abantu ukuza kwa kabiri k’Umwami. Umwanzi w’ubugingo yifuza kubangamira uwo murimo; kandi mbere y’uko igihe cy’uwo muvuduko kigera, azihatira kuwubuza awushyiramo ikinyoma cyiwigana. Muri ayo matorero ashobora gushyira munsi y’ububasha bwe bwo kuyobya, azatuma bigaragara nk’aho imigisha yihariye y’Imana isutsweho; hazaboneka ikigaragaza icyo batekereza ko ari ukwiyongera gukomeye kw’ishyaka ry’idini. Imbaga nyinshi zizanezezwa n’uko Imana iri kubakorera ibitangaza, nyamara uwo murimo uzaba ari uw’undi mwuka. Mu isura y’idini, Satani azashaka kwagura ububasha bwe mu isi ya Gikristo.” The Great Controversy, 464.

Back to Articles