Article

# Igitabo cya Daniyeli — Nomero Ijana na Mirongo Inani n’Imwe

Gutaka kw’Ajoro yo Hagati n’Uruhare rwa Roma mu Buhanuzi: Guhishura Iminsi y’Imperuka mu Gitabo cya Daniyeli

Author

Jeff Pippenger

Published

April 11, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Mu gice cya cumi na kimwe cya Daniyeli, harimo imirongo myinshi y’ubuhanuzi yose ihurirana n’imirongo itandatu ya nyuma y’icyo gice. Igice gihurirana n’amateka yo mu murongo wa mirongo ine, uhereye ku gihe cy’imperuka mu 1989 kugeza ku itegeko ryo ku Cyumweru ryo mu murongo wa mirongo ine n’umwe, ni cyo gice cy’ubuhanuzi cyari cyarashyizweho ikimenyetso kugeza mu minsi ya nyuma. Ni cyo cyuzuzanya na Daniyeli mu Byahishuwe bya Yesu Kristo bikurwaho ikimenyetso mbere gato y’uko igihe cy’igeragezwa gifungwa. Umurongo wa kabiri utangiza Trump, perezida wa nyuma w’Umurepubulikani, Perezida wa nyuma, Perezida wa munani ukomoka kuri ba barindwi, kandi ni we perezida wari umukire kurusha abandi watangiye guhagurutsa ab’isi yose igihe yatangazaga kandidatire ye mu 2015. Umurongo wa cumi werekana 1989, kandi imirongo ya cumi n’umwe na cumi n’ibiri yerekana Intambara yo muri Ukraine yatangiye mu 2014, hamwe n’intsinzi ya Putin n’ukurimbuka kwe kwakurikiyeho.

Imirongo ya cumi n’itatu kugeza ku ya cumi n’itanu isobanura intambara ya gatatu muri za ntambara eshatu zivugwa mu murongo wa mirongo ine, itangirana no gusenyuka kw’Ubumwe bw’Abasoviyeti mu 1989, hanyuma igakurikirwa n’Intambara yo muri Ukraine, igasozwa n’Intambara ya Panium, ishushanya urugamba rw’inyuma rw’Abaporotesitanti bayobotse ubuhakanyi bo muri Leta Zunze Ubumwe z’Amerika barwana n’abashyigikiye ubutegetsi bw’isi yose bo ku isi.

Ubuporotesitanti bwahakanye ukwizera nyakuri buraganza, kandi bushyiraho isano y’ubutegetsi bw’ihuriro ry’impande eshatu rizashyirwa mu bikorwa mu itegeko ryo kwubahiriza umunsi wa ku Cyumweru rigiye kuza vuba. Inyamaswa ni Gatolika, kandi ni yo mutwe w’izo mbaraga eshatu, ishushanywa nka Yezebeli no mu zindi nshushanyo nyinshi. Ni yo maraya ategeka kandi agendera ku nyamaswa.

Umuhanuzi w’ibinyoma ni Leta Zunze Ubumwe z’Amerika, zigereranywa n’umugabo we Ahabu, ari we mutwe w’ubwami bw’inshuro icumi bwa cya kiyoka. Intambara ya Panium yo mu mwaka wa 200 mbere ya Kristo, ishushanya urugamba rw’inyuma hagati y’ubwiyunge bw’isi yose n’Ubugiprotestanti bw’ubuhakanyi. Urugamba rw’imbere rugereranywa n’ubwigomeke bwo mu mwaka wa 167 mbere ya Kristo, bukurikiwe no kongera kweza urusengero nk’uko rwibukwa na Hanukkah mu mwaka wa 164 mbere ya Kristo; hanyuma hakurikiraho igihe kuva mu mwaka wa 161 mbere ya Kristo kugeza mu wa 158 mbere ya Kristo, gishushanya igihe Leta Zunze Ubumwe z’Amerika zubaka igishushanyo cy’ubumwe bwa Gatolika bw’itorero na leta, nk’uko bigereranywa na “league”.

Mu murongo wa cumi na gatatu, Uriah Smith atumenyesha ko nyuma y’imyaka cumi n’ine Intambara ya Raphia irangiye, Ptolemy yapfuye azize “ubusinzi n’ubusambanyi, maze asimburwa n’umuhungu we, Ptolemy Epiphanes, wari umwana w’imyaka ine cyangwa itanu icyo gihe. Antiochus na we, muri icyo gihe nyine, amaze guhagarika ubugome bw’ubwigomeke mu bwami bwe, no kugarura no gutuza ibice by’iburasirazuba mu kumvira kwe, yari afite umwanya wo kwinjira mu gikorwa icyo ari cyo cyose igihe Epiphanes ukiri muto yimikwaga ku ntebe y’ubwami bwa Egiputa.” Nyuma y’uko intsinzi ya Putin yamaze igihe gito irangiye, Trump azaba yiteguye guhangana n’umwami mushya w’uruhinja wa Egiputa. Mbere y’uko abikora, azaba yaragize “ubwigomeke yahagaritse” mu gihugu cya Leta Zunze Ubumwe za Amerika.

Iyo Trump nitotorwa, azashyiraho amategeko yagereranyijwe n’Amategeko y’Abanyamahanga n’ay’Ubwigomeke yo mu 1798, hamwe no guhagarika “habeas corpus,” nk’uko perezida wa mbere w’Umurepubulikani yabigenje mu gusubiza ku Ntambara y’Abaturage. Ibikorwa bye byagereranyijwe kandi n’ibikorwa bya perezida Grant igihe yahangaranaga na Ku Klux Klan, na F. D. Roosevelt igihe yafungaga Abayapani n’abandi mu Ntambara ya Kabiri y’Isi Yose, ndetse n’Itegeko rya Patriot rya George Bush wa nyuma.

We, nk’uko byagendekeye Seleucus, azatsikamira ubugome bwo kwigomeka muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika, hanyuma ahindukirize amaso ye ku “mwami w’umwana” wa Egiputa. Mu kubikora, azagirana isezerano na Filipo w’i Makedoniya, kuko Smith yanditse ati: “Muri icyo gihe nyine, Filipo, umwami w’i Makedoniya, yagiranye isezerano na Antiochus ryo kugabana ubutware bwa Ptolémée hagati yabo, buri wese agamije gufata ibice byari bimwegereye kandi bimworoheye kurusha ibindi. Aha hari ukuzamuka kurwanya umwami w’ikusi kwari guhagije gusohoza ubuhanuzi, kandi ni byo bintu nyirizina, nta gushidikanya, ubuhanuzi bwari bugamije.”

Trump azashyiraho ubumwe bukomeye n’amahanga agize NATO (Umuryango w’Abibumbye), kugira ngo bahangane n’u Burusiya, ndetse n’ingorane zirebana no gukemura ingaruka zituruka ku ihirima rya Putin. Muri icyo gihe, hakurikijwe umurongo wa cumi na kane, n’igisobanuro cya Smith, “ububasha bushya burinjizwa.” Ubupapa buzahagoboka kugira ngo burinde u Burusiya n’ibihugu bibukomokaho ububasha bwa NATO n’ubw’Amerika, cyangwa nk’uko igisobanuro cya Smith kibivuga, “Roma yaravuze; kandi Siriya na Makedoniya bidatinze bibona impinduka izaza ku isura y’inzozi zabyo. Abaroma baratabaye ku bw’umwami ukiri muto wa Egiputa, biyemeje ko azarindwa kurimbuka kwacuzwe na Antiyokusi na Filipo. Ibi byabaye mu mwaka wa 200 mbere ya Kristo, kandi byari bumwe mu buryo bwa mbere bukomeye Abaroma bivanze mu bibazo bya Siriya na Egiputa.”

Roma, maraya wa Tiro, ni bwo atangira kuririmba indirimbo ze no gusambana n’abami bo mu isi, mbere gato y’uko abo bami baza kumwumvira byuzuye, nyuma y’imirongo ibiri gusa. Muri icyo gihe nyine, intambara ya Panium yabayeho. Umwaka wa 200 mbere ya Kristo werekana maraya wa Tiro atangiye kuririmba, kandi abikora ku byerekeye kurinda Uburusiya, igihugu Leta Zunze Ubumwe za Amerika n’Umuryango w’Abibumbye bamaze kwemera kugabana kugira ngo baboneremo inyungu bahuriyeho. Maraya arabatsinda bombi, ariko “intambara” ya Panium ihita iba, maze Leta Zunze Ubumwe za Amerika zitsinda Umuryango w’Abibumbye.

Mu buryo bw’ikigereranyo, nyuma y’imyaka mirongo itatu n’itatu, kwigomeka kwa Modein gutangirira muri Leta Zunze Ubumwe z’Amerika. Mu buryo bw’ikigereranyo, nyuma y’imyaka itatu yongeyeho, kongera kwegurirwa kw’icyo bita Ubuporotesitanti na Repubulika ishingiye ku Itegeko Nshinga birashyirwaho, nk’uko bigaragazwa na Hanukkah. Mu buryo bw’ikigereranyo, nyuma y’imyaka itatu na bwo, igihe kigereranywa n’ishyirahamwe ry’Abayahudi na Roma kiratangira.

Imigendere ya nyuma izaba iyihuta, bityo amateka ahagarariwe n’imyaka mirongo ine n’umunani ivugwa muri iyo mirongo arimo gusobanura urukurikirane rw’ibyabaye byihuse ubuhanuzi bwagaragaje mu buryo bwihariye ko byatangiriye mu gihe cy’iherezo mu 1989, bikurikirwa n’intambara ya kabiri yo mu mirongo ya cumi n’umwe n’iya cumi n’ibiri mu 2014, bigakurikirwa na 2015, igihe Trump yatangazaga ko aziyamamariza umwanya w’umukuru w’igihugu, bityo agatangira umurimo we w’ubuhanuzi wo gukangurira isi yose ukwihuza kw’ibihugu. Trump namara gutangira umurimo wo guhosha Intambara y’Abanyagihugu yamaze gutangira, azagerageza kugirana ubumwe n’Umuryango w’Abibumbye (NATO—Philip w’i Makedoniya), kandi Roma izatangira kuririmba. Uko kugerageza kugirana ubumwe kuzahinduka urugamba rwo guhatanira ubutegetsi bw’ikirenga hagati y’izo mbaraga zombi, nk’uko bigaragazwa n’Intambara ya Panium.

Ni cyo gituma rero Panium ari ikimenyetso cy’inzira cyo muri umurongo wa cumi na gatatu, aho imigendekere ya nyuma yihuta ibanziriza itegeko ryo ku Cyumweru itangirira. Abahanuzi bose bavuze cyane ku iherezo ry’isi kurusha igihe babagamo, kandi Yesu, koko, yari ukomeye kurusha abahanuzi bose. Hafi cyane mbere y’umusaraba, ushushanya itegeko ryo ku Cyumweru, kandi ugahagararirwa n’umurongo wa cumi na gatandatu, Yesu yajyanye n’abigishwa Be i Panium. Igihe yamazeyo, n’inyigisho yahatangiriye, bihura n’Intambara ya Panium yegereje vuba. Mu mateka yose Panium yagiye igira amazina menshi, kandi mu gihe cya Kristo izina Panium yitwaga ryari Kayisariya ya Filipo.

> “Yesu n’abigishwa Be bari bamaze kugera muri umwe mu midugudu yo hafi ya Kayisariya ya Filipo. Bari barenze imbibi za Galilaya, mu karere aho gusenga ibigirwamana kwari kwiganje. Aho ni ho abigishwa bari barakuwe munsi y’ububasha bugenga bw’Abayahudi, bakazanwa mu guhura bya bugufi kurushaho no gusenga kw’abapagani. Ibibakikije byagaragazaga imiterere y’imyizerere y’ibinyoma yabaga mu bice byose by’isi. Yesu yifuzaga ko kureba ibyo bintu byatuma bumva inshingano yabo ku bapagani. Mu gihe yamaze muri ako karere, yihatiraga kwitandukanya no kwigisha rubanda, kugira ngo arusheho kwiha rwose abigishwa Be.”

> “Yari agiye kubabwira iby’imibabaro yari imutegereje. Ariko mbere na mbere yabanje kujya kwiherera, arasenga kugira ngo imitima yabo ibashe gutegurwa kwakira amagambo ye. Amaze kongera kubasanga, ntiyahise ababwira ako yashakaga kubamenyesha. Mbere yo kubikora, yabahaye uburyo bwo guhamya kwizera kwabo muri We kugira ngo bakomezwe ku bw’ikigeragezo cyari kigiye kuza. Arababaza ati: ‘Abantu bavuga ko Jyewe, Umwana w’umuntu, ndi nde?’”

> “Birababaje, abigishwa bahatiwe kwemera ko Isirayeli yananiwe kumenya Mesiya wayo. Ni koko, bamwe, igihe babonaga ibitangaza bye, batangaje ko ari Umwana wa Dawidi. Imbaga yari yagaburiwe i Betsayida yashatse kumugira umwami wa Isirayeli. Benshi bari biteguye kumwemera nk’umuhanuzi; ariko ntibamwizeraga ko ari we Mesiya.

> “Ubu noneho Yesu abaza ikibazo cya kabiri, cyerekeye abigishwa ubwabo ati: ‘Ariko mwe muvuga ko ndi nde?’ Petero aramusubiza ati: ‘Uri Kristo, Umwana w’Imana ihoraho.’”

> “Uhereye mbere na mbere, Petero yari yarizeye ko Yesu ari We Mesiya. Abandi benshi bari baranyuzwe n’ukwigisha kwa Yohana Umubatiza, maze bakakira Kristo, batangiye gushidikanya ku byerekeye umurimo wa Yohana igihe yafungwaga agashyirwa no mu rupfu; noneho batangira no gushidikanya ko Yesu ari We Mesiya, uwo bari barategereje igihe kirekire cyane. Benshi mu bigishwa bari bategerezanyije umwete mwinshi ko Yesu azicara ku ntebe y’ubwami ya Dawidi baramuvuyeho igihe babonaga ko nta mugambi nk’uwo yari afite. Ariko Petero na bagenzi be ntibigeze bava ku budahemuka bwabo. Imyitwarire y’abahindagurika, abo ejo bashimaga none bakamuciraho iteka, ntiyashenye ukwizera k’umuyoboke nyakuri w’Umukiza. Petero aravuga ati: ‘Uri Kristo, Umwana w’Imana ihoraho.’ Ntiyategereje icyubahiro cy’ubwami ngo gishyirwe ku Mwami we nk’ikamba, ahubwo yamwemeye mu kwicisha bugufi kwe.”

> “Petero yari yagaragaje ukwizera kwa ba cumi na babiri. Nyamara abigishwa bari bakiri kure cyane no gusobanukirwa ubutumwa bwa Kristo. Kurwanywa no kugorekwa kw’ibyo abatambyi n’abatware bamuvugagaho, nubwo bitashoboraga kubateshura kuri Kristo, byakomeje kubatera urujijo rukomeye. Ntibabonaga neza inzira yabo. Ingaruka z’inyigisho bari barahawe mbere, inyigisho z’abarabi, n’imbaraga z’imigenzo, byari bikibangamira ukureba kwabo ukuri. Rimwe na rimwe imirasire y’agaciro y’umucyo iturutse kuri Yesu yabamurikiraga, nyamara kenshi bari bameze nk’abantu barandagira mu gicucu. Ariko kuri uwo munsi, mbere y’uko bahura imbonankubone n’ikigeragezo gikomeye cy’ukwizera kwabo, Umwuka Wera yabamanukiyeho afite imbaraga. Mu gihe gito, amaso yabo yakuwemo ku ‘bintu biboneka,’ kugira ngo barebe ‘ibitaboneka.’ 2 Abakorinto 4:18. Munsi y’ishusho y’ubumuntu babonye ubwiza bw’Umwana w’Imana.”

> “Yesu asubiza Petero ati: ‘Hahirwa wowe, Simoni mwene Yona; kuko bitahishuriwe nawe n’umubiri n’amaraso, ahubwo byahishuwe na Data uri mu ijuru.’”

> “Ukuri Petero yari yarahamije ni wo musingi w’ukwizera k’umwizera. Ni ko Kristo ubwe yatangaje ko ari ubugingo buhoraho. Ariko kugira ubu bumenyi ntibyabaga impamvu yo kwishyira hejuru. Nta bwenge bwe bwite cyangwa ineza ye bwite byatumye buhishurirwa Petero. Nta na rimwe umuntu, ku bwe ubwe, ashobora kugera ku kumenya iby’Imana. ‘Burasumba ijuru; wakora iki? Burarenga ikuzimu ubujyakuzimu; wamenya iki?’ Yobu 11:8. Umwuka wo guhindurwa abana b’Imana ni wo wenyine ushobora kuduhishurira ibimbitse by’Imana, ibyo ‘ijisho ritigeze kubona, n’ugutwi kutigeze kumva, kandi bitigeze byinjira mu mutima w’umuntu.’ ‘Ariko Imana yabiduhishuriye ku bw’Umwuka wayo, kuko Umwuka arondora byose, ndetse n’ibimbitse by’Imana.’ 1 Abakorinto 2:9, 10. ‘Ibanga ry’Uwiteka riri ku bamwubaha;’ kandi kuba Petero yarasobanukiwe n’ubwiza bwa Kristo byari ikimenyetso cy’uko yari ‘yarigishijwe n’Imana.’ Zaburi 25:14; Yohana 6:45. Ni ukuri rwose, ‘urahirwa, Simoni mwene Yona, kuko atari umubiri n’amaraso byabiguhishuriye.’”

> “Yesu akomeza ati: ‘Kandi nanjye ndakubwira yuko uri Petero, kandi kuri urwo rutare ni ho nzubaka Itorero ryanjye; kandi amarembo y’i kuzimu ntazarisinda.’ Ijambo Petero risobanura ibuye,—ibuye rizinga. Petero ntiyari urutare Itorero ryashingiweho. Amarembo y’i kuzimu yaramusindiye ubwo yahakanaga Umwami we avumira kandi arahira. Itorero ryubatswe ku Muntu umwe amarembo y’i kuzimu atashoboraga gutsinda.

> “Ibinyejana byinshi mbere y’uko Umukiza aza, Mose yari yarerekeje ku Gitare cy’agakiza ka Isirayeli. Umwanditsi wa Zaburi yari yararirimbye ati: ‘Urutare rw’imbaraga zanjye.’ Yesaya yari yaranditse ati: ‘Uku ni ko Uwiteka Imana avuga ati: Dore, nshyizeho i Siyoni ibuye ry’urufatiro, ibuye ryageragejwe, ibuye rikomeza imfuruka rifite igiciro cyinshi, urufatiro rukomeye rwose.’ Gutegeka kwa Kabiri 32:4; Zaburi 62:7; Yesaya 28:16. Petero ubwe, yandikishijwe guhumekerwa, ashyira ubu buhanuzi kuri Yesu. Aravuga ati: ‘Niba mwarasogongeye mukamenya ko Umwami wacu agira neza: ni we muzeho, ibuye rizima, nubwo ryanzwe n’abantu, ariko ku Mana ryaratoranyijwe, rifite igiciro cyinshi, namwe kandi, nk’amabuye mazima, mwubakwe ngo mube inzu y’umwuka.’ 1 Petero 2:3–5, R. V.”

> “Nta wundi rufatiro umuntu yashinga, uretse urwamaze gushyirwaho, ari rwo Yesu Kristo.” 1 Abakorinto 3:11. “Kuri iki gitare,” Yesu yaravuze ati, “nzubakaho itorero ryanjye.” Mu maso y’Imana, no mu maso y’ibiremwa by’ubwenge byose byo mu ijuru, no mu maso y’ingabo zitaboneka z’i kuzimu, Kristo yashinze itorero rye ku Gitare kizima. Icyo Gitare ni we ubwe,—umubiri we bwite, wamennwe kandi wakomeretse ku bwacu. Kandi amarembo y’i kuzimu ntazabasha kunesha itorero ryubatswe kuri urwo rufatiro.

> Itorero ryasaga n’irifite intege nke igihe Kristo yavugaga ayo magambo! Hari hariho gusa agatsiko gato k’abizera, ari bo imbaraga zose z’abadayimoni n’iz’abantu babi zari kwerekezwaho; nyamara abigishwa ba Kristo ntibari bakwiriye gutinya. Bubakiye ku Rutare rw’imbaraga zabo, ntibashoboraga kuneshwa.

> “Mu gihe cy’imyaka ibihumbi bitandatu, kwizera kwubakiwe kuri Kristo. Mu gihe cy’imyaka ibihumbi bitandatu, imyuzure n’inkubi z’umujinya wa Satani byakubise ku Gitare cy’agakiza kacu; ariko kigihagaze kitanyeganyezwa.”

> “Petero yari yaravuze ukuri ari ko rufatiro rw’ukwizera kw’itorero, kandi noneho Yesu amuha icyubahiro nk’uhagarariye umubiri wose w’abizera. Aravuga ati: ‘Nzaguha imfunguzo z’ubwami bwo mu ijuru; kandi icyo uzaboha mu isi kizaba kiboshywe no mu ijuru; kandi icyo uzabohora mu isi kizaba kibohowe no mu ijuru.’”

> “‘Imfunguzo z’ubwami bwo mu ijuru’ ni amagambo ya Kristo. Amagambo yose y’Ibyanditswe Byera ni aye, kandi akubiyemo n’aya hano. Aya magambo afite ubushobozi bwo gukingura no gufunga ijuru. Atangaza ibisabwa kugira ngo abantu bemerwe cyangwa bangwe. Ni cyo gituma umurimo w’ababwiriza ijambo ry’Imana uba impumuro y’ubugingo ihesha ubugingo cyangwa iy’urupfu ihesha urupfu. Ibyabo ni ubutumwa buremerewe n’ingaruka z’iteka ryose.”

> “Umukiza ntiyashinze umurimo w’ubutumwa bwiza kuri Petero wenyine. Nyuma y’igihe, asubiramo amagambo yabwiwe Petero, yayerekeje ku rusengero ubwarwo. Kandi ibihwanye na byo byabwiwe na ba cumi na babiri na bo nk’abahagarariye umubiri w’abizera. Iyo Yesu aza kuba yarahaye umwe mu bigishwa ubutware bwihariye buruta ubw’abandi, ntitwari kubasanga kenshi bajya impaka z’uwari kuba mukuru kurusha abandi. Bari kuba baragandukiriye ubushake bw’Umwigisha wabo, kandi bakubaha uwo yari yaratoranyije.”

> “Aho kugira ngo bashyireho umwe ngo abe umutwe wabo, Kristo yabwiye abigishwa ati: ‘Ntimukitirirwe Rabi;’ kandi ati: ‘Ntimukitirirwe ba shebuja: kuko Umwigisha wanyu ari umwe, ari we Kristo.’ Matayo 23:8, 10.”

> “‘Umutwe wa buri mugabo ni Kristo.’ Imana, yashyize byose munsi y’ibirenge by’Umukiza, ‘yamugize umutwe utegeka byose ku bw’itorero, ari ryo mubiri we, ari bwo bwuzure bw’Uwuzuza byose muri byose.’ 1 Abakorinto 11:3; Abefeso 1:22, 23. Itorero ryubatswe kuri Kristo nk’urufatiro ryarwo; rigomba kumvira Kristo nk’umutwe waryo. Ntirigomba gushingira ku muntu, cyangwa gutegekwa n’umuntu. Benshi bavuga ko umwanya wo kugirirwa icyizere mu itorero ubaha ubutware bwo gutegeka ibyo abandi bagomba kwizera n’ibyo bagomba gukora. Iryo vugiro Imana ntiryemera. Umukiza aravuga ati: ‘Mwese muri bene Data.’ Bose bahura n’ibishuko, kandi bashobora kuyoba. Nta muntu n’umwe ufite iherezo twakiringira ngo atuyobore. Igitare cy’ukwizera ni ukubaho kuzima kwa Kristo mu itorero. Kuri icyo ni ho n’uworoheje kurusha abandi ashobora gushingira, kandi abibwira ko ari bo bakomeye kurusha abandi bazagaragara ko ari bo banyantege nke cyane, keretse bagize Kristo imbaraga zabo. ‘Havumwe umuntu wiringira umuntu, akizera umubiri w’umuntu nk’aho ari wo maboko ye.’ Uwiteka ‘ni we Gitare, umurimo we uratunganye rwose.’ ‘Hahirwa abamwiringira bose.’ Yeremiya 17:5; Gutegeka kwa Kabiri 32:4; Zaburi 2:12.”

> “Petero amaze kumwatura, Yesu ategeka abigishwa be kutagira uwo babwira ko ari Kristo. Iryo tegeko ryatanzwe kubera kurwanywa kudacogora kw’abanditsi n’Abafarisayo. Ikirenzeho, abantu, ndetse n’abigishwa ubwabo, bari bafite imyumvire ipfuye cyane ku byerekeye Mesiya, ku buryo itangazo ryamwamamazaga ku mugaragaro ritari kubaha igitekerezo nyakuri cy’imico ye cyangwa cy’umurimo we. Ariko uko bukeye uko bwije yabihishuriraga ko ari Umukiza, kandi bityo yifuzaga kubaha imyumvire nyakuri y’uko ari we Mesiya.”

> “Abigishwa bari bagitegereje ko Kristo azategeka ari umutware w’isi. Nubwo yari amaze igihe kirekire ahisha umugambi We, bizeraga ko atazahora iteka mu bukene no mu bwijime; igihe cyari hafi ngo ashyireho ubwami Bwe. Ko urwango rw’abatambyi n’abarabi rutazigera runeshwa, ko Kristo azangwa n’ishyanga rye bwite, agakirwa nk’umushukanyi, kandi akabambwa nk’umugome,—bene uwo mutima ntiwari warigeze utekerezwa n’abigishwa. Ariko isaha y’ubutware bw’umwijima yari yegereje, kandi Yesu yagombaga guhishurira abigishwa Be intambara yari ibategereje imbere. Yari afite agahinda kuko yabonaga mbere y’igihe icyo kigeragezo.” The Desire of Ages, 411-415.

Umurongo wa cumi na gatandatu wo muri Daniyeli cumi na umwe, ugereranya itegeko ryo kuziririza ku Cyumweru rigiye kuza vuba muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika. Mbere gato y’isaha y’iyo “nyamugigima” abakandida bashaka kubarirwa mu bihumbi ijana na mirongo ine na bine bakangurwa bava mu bitotsi byabo. Icyo kibakangura ni ubutumwa bw’ubuhanuzi. Icyo gihe hagaragarira amatsinda abiri, kandi nk’uko bigaragazwa mu mugani w’abakobwa cumi b’isugi, itsinda rimwe rifite amavuta mu nzabya, irindi tsinda rikaba ritayafite. Imirongo ya cumi na itatu kugeza ku wa cumi na gatanu yo muri Daniyeli cumi na umwe, ntabwo igereranya gusa amateka y’ubuhanuzi abanziriza itegeko ryo kuziririza ku Cyumweru, ahubwo inagereranya “ubutumwa”, ari bwo, mu rwego rw’umugani w’abakobwa cumi b’isugi, “amavuta,” abanyabwenge bazaba bafite kugira ngo bahabwe ikimenyetso cy’Imana kandi bazamurwe babe ibendera ku isaha ya ya nyamugigima ikomeye. Izi nyandiko ubu zigeze ku ndunduro y’inyandiko zose, kuko ubutumwa bugereranywa muri iyi mirongo ari yo mavuta ya zahabu amenwa amanuka anyuze mu miyoboro ibiri ya zahabu.

Tuzakomeza iri somo mu kiganiro gikurikira.

> Igihe cyose abavuga ko bemera ukuri baba bakorera Satani, igicucu cye cy’ikirenga kizaca intege ukureba kwabo Imana n’ijuru. Bazamera nk’abatakaje urukundo rwabo rwa mbere. Ntibashobora kubona ibintu by’iteka. Ibyo Imana yaduteguriye byagereranyijwe muri Zekariya, igice cya 3 n’icya 4, no muri 4:12–14: “Nongera kumusubiza, ndamubaza nti, Iryo shami ry’imyelayo ebyiri ni irihe, risuka amavuta ya zahabu muri ya miyoboro ibiri ya zahabu? Aransubiza ati, Mbese ntuzi ibyo ari byo? Nanjye nti, Oya, Mwami wanjye. Maze arambwira ati, Abo ni bo basizwe babiri, bahagaze iruhande rw’Umwami w’isi yose.”

> “Umwami afite ubutunzi bwose. Nta cyo abuze mu byo gukoresha. Ni ukubera kubura kwizera kwacu, gukunda iby’isi kwacu, amagambo yacu y’agaciro gake, kutizera kwacu, bigaragarira mu biganiro byacu, bituma ibicu by’umwijima bidukikiza. Kristo ntahishurwa mu magambo cyangwa mu mico nk’Uwo akwiye gukundwa rwose, kandi uruta ibihumbi icumi byose. Iyo umutima unyuzwe no kwishyira hejuru mu by’ubusa, Umwuka w’Umwami ashobora kuyikorera bike cyane. Icyerekezo cyacu kigufi kibona igicucu, ariko ntikibasha kubona ubwiza buri hakurya. Abamarayika bafashe imiyaga ine, ishushanywa n’ifarashi irakaye ishaka kwigobotora no kwiruka hejuru y’ubuso bw’isi yose, itwaye kurimbura n’urupfu aho inyura.”

> “Mbese twasinzira turi hafi cyane y’isi y’iteka ryose? Mbese twaba abatindahara, abakonje kandi bapfuye? Yoo, iyo mu matorero yacu haza kuba Umwuka n’umwuka w’ubugingo by’Imana bihumekerwa mu bwoko bwayo, kugira ngo buhaguruke buhagarare ku birenge byabwo kandi bubeho. Dukeneye kubona ko inzira ari nto, kandi ko irembo rifunganye. Ariko nitumara kunyura mu irembo rifunganye, ubugari bwaryo ntibugira iherezo.” Manuscript Releases, volume 20, 217.

> “Abasizwe bahagaze iruhande rw’Umwami w’isi yose bafite umwanya wahoze uhabwa Satani nk’ikerubi ritwikira. Binyuze ku binyabuzima byera bikikije intebe ye y’ubwami, Umwami akomeza itumanaho ridacogora n’abatuye isi. Amavuta ya zahabu agereranya ubuntu Imana ikomezanya amatabaza y’abizera, kugira ngo atazima cyangwa ngo azimangane. Iyo ayo mavuta yera ataba asukwa ava mu ijuru mu butumwa bw’Umwuka w’Imana, ibikoresho by’ikibi byari kugenzura abantu rwose.

> “Imana isuzugurwa iyo tutakiriye ubutumwa itwoherereza. Bityo twanga amavuta ya zahabu yashaka gusuka mu bugingo bwacu kugira ngo agezwe ku bari mu mwijima. Igihe hazumvikanira ihamagara riti: ‘Dore umukwe araje; nimusohoke mumusanganire,’ abatigeze bakira ayo mavuta yera, abatabikiye ubuntu bwa Kristo mu mitima yabo, bazasanga, nk’abakobwa b’imbere b’abapfu, ko batiteguye guhura n’Umwami wabo. Nta bushobozi bafite muri bo ubwabo bwo kubona ayo mavuta, kandi imibereho yabo irasenyuka. Ariko niba dusabye Umwuka Wera w’Imana, niba twinginze nk’uko Mose yabigenje tuti: ‘Nyereka ubwiza bwawe,’ urukundo rw’Imana ruzasukwa mu mitima yacu. Binyuze mu miyoboro ya zahabu, ayo mavuta ya zahabu azatugeraho. ‘Si ku bw’imbaraga, kandi si ku bw’ubushobozi, ahubwo ni ku bw’Umwuka wanjye, ni ko Uwiteka Nyiringabo avuga.’ Kubwo kwakira imirasire irabagirana y’Izuba ryo Gukiranuka, abana b’Imana bamurika nk’amatabaza mu isi.” Review and Herald, July 20, 1897.

Back to Articles