Article

# Igitabo cya Daniyeli — Umubare wa Mirongo Itatu n’Ibiri

Kuva Intare kugera ku Buriganya: Isesengura Ryimbitse rya Daniyeli 6 n’Ubuhanuzi bw’Iherezo ry’Ibihe

Author

Jeff Pippenger

Published

December 27, 2023

Formats

PDF
Word
Song MP3

Igice cya gatandatu cya Daniyeli ni umurongo wa gatatu mu bice bitandatu bya mbere bya Daniyeli, ugaragaza mu buryo butaziguye ishusho y’akaga katewe n’itegeko ry’icyumweru. Mu gice cya gatatu, igishushanyo cya zahabu cya Nebukadinezari n’intwari eshatu bigaragaza ibendera rishyizwe hejuru, kandi isi yose iraribona.

> Nuko Umwami Nebukadinezari atuma guteranya abatware, n’abayobozi, n’abatware b’ingabo, n’abacamanza, n’ababitsi, n’abajyanama, n’abategetsi, n’abakuru bose b’intara, kugira ngo baze mu muhango wo gutaha igishushanyo Umwami Nebukadinezari yari yashinze. Danieli 3:2.

Mu gice cya gatatu, ba batatu b’intwari banze kunama, kandi icyo gikorwa cyabo kibazanira gutotezwa kw’itanura ry’umuriro, naho Daniyeli mu gice cya gatandatu akunama gatatu ku munsi, kandi icyo gikorwa cye kimuzanira gutotezwa kw’umwobo w’intare. Umurongo ku wundi, bahagararira ugutotezwa kw’itegeko ryo ku Cyumweru nk’icyemezo cy’ugusenga, icyemezo mu mpande zombi cyari cyaramaze gufatwa n’abakiranutsi. Abahagarariwe n’ihuriro rya batatu n’umwe rigereranya abantu ibihumbi ijana na mirongo ine na bine, bamaze gukomera mu kuri mbere y’uko kunyeganyezwa kw’ugutotezwa kugera.

> “Malaika aravuga ati: ‘Mwihakane; mugomba kwihuta cyane.’ Bamwe muri twe twagize igihe cyo kwakira ukuri no gutera imbere intambwe ku yindi, kandi buri ntambwe twateye yaduhaye imbaraga zo gutera ikurikiyeho. Ariko noneho igihe kiri hafi kurangira, kandi ibyo tumaze imyaka twiga, bo bazagomba kubyiga mu mezi make. Kandi bazanagira byinshi byo kwiyambura no kongera kwiga byinshi. Abatazemera kwakira ikimenyetso cy’inyamaswa n’igishushanyo cyayo igihe itegeko rizasohoka, bagomba kugira icyemezo ubu cyo kuvuga bati: Oya, ntituzubahiriza urwego rw’inyamaswa.’” Early Writings, 68.

Mu gice cya gatanu, itegeko ryo ku Cyumweru rivuga ku iherezo ry’inyamaswa yo ku isi, no ku rubanza rwazanywe n’abanzi binjiriye banyuze mu rukuta.

> Muri iryo joro Belushazari umwami w’Abakaludaya aricwa. Dario w’Umumedi afata ubwami, afite nk’imyaka mirongo itandatu n’ibiri. Daniyeli 5:30, 31.

Mu gice cya gatandatu, hagaragazwa ishyirwaho ry’ikimenyetso ku bwoko bw’Imana, kigereranywa n’uko ikimenyetso cy’umwami cyashyizwe ku rwobo rw’intare.

> Maze bazana ibuye, baritambika ku munwa w’urwobo; maze umwami ararushyiraho ikimenyetso cye bwite, n’ikimenyetso cy’abatware be, kugira ngo icyari cyagambiriwe kuri Daniyeli kidahindurwa. Daniyeli 6:17.

Imirongo itatu yose igira uruhare mu biranga ibendera rizamurwa mu gicu, mu gihe cy’isaha y’umutingito ukomeye uvugwa mu Ibyahishuwe igice cya cumi na kimwe.

> Nuko bumva ijwi rirenga rivuye mu ijuru ribabwira riti: Nimuzamuke muze hano. Nuko bazamukana mu ijuru bari mu gicu; kandi abanzi babo barabitegereza. Muri uwo mwanya haba umutingito ukomeye, kandi kimwe cya cumi cy’umurwa kiragwa, kandi muri uwo mutingito hapfamo abantu ibihumbi birindwi; maze abasigaye bagira ubwoba, baha ikuzo Imana yo mu ijuru. Ibyahishuwe 11:12, 13.

Daniyeli igice cya gatandatu kigaragaza gushyirwaho ikimenyetso kw’ubwoko bw’Imana, ariko mu buryo bwihariye kirushaho kwibanda ku gihano cy’ishyirahamwe ry’“abatware bakuru, n’abategetsi, n’ibikomangoma, n’abajyanama, n’abatware b’ingabo,” bayobeje umwami kugeza yishe Daniyeli. Kuyobywa k’umwami (ikimenyetso cya leta), ni ingingo y’ingenzi y’ubuhanuzi, irimo abahamya benshi b’ubuhanuzi. Bitandukanye na Nebukadinezari wo mu gice cya gatatu, cyangwa Belushazari wo mu gice cya gatanu, bombi batari bazi Daniyeli n’abahamya batatu kugeza nyuma y’uko amakuba ageze, “gushyira Daniyeli imbere” kwa Dariyo mbere y’ayo makuba kugaragaza indi mimerere y’ihungabana ry’itegeko ryo ku cyumweru.

Daniyeli yararutwaga “kuruta” ba perezida bandi babiri, kandi abo baperezida batatu bari bakuriye abatware ijana na makumyabiri. Daniyeli agereranywa cyane cyane n’abo baperezida n’abo batware, kandi arusha ubutoni abo babiri bagize ihuriro ry’ubushukanyi rigereranywa na gatanu (abageni batanu b’abapfapfa).

> Byaneze Dario gushyira abatware ijana na makumyabiri ku bwami, kugira ngo babe ari bo bategeka ubwami bwose; no kubashyiraho abategetsi bakuru batatu; muri bo Daniyeli akaba ari we wa mbere; kugira ngo abo batware bajye babibamenyesha, kandi umwami adahomba. Nuko uwo Daniyeli arusha abo bategetsi bakuru n’abo batware icyubahiro, kuko yari afite umwuka uhebuje; maze umwami atekereza kumushyira hejuru y’ubwami bwose. Nuko abo bategetsi bakuru n’abo batware bashaka uburyo bwo kurega Daniyeli ku byerekeye ubwami; ariko ntibashobora kubona impamvu n’imwe cyangwa ikosa, kuko yari indahemuka, kandi nta burangare cyangwa ikosa ryigeze riboneka muri we. Nuko abo bantu baravuga bati: “Ntabwo tuzabona impamvu yo kurega uyu Daniyeli, keretse tuyibonye tumurega ku byerekeye amategeko y’Imana ye.” Daniyeli 6:1–5.

Dariyo arakoreshwa kugira ngo agaragaze uburiganya bukorerwa umwami, ugereranya abami icumi (Umuryango w’Abibumbye), ku iherezo ry’isi. Uburiganya bugira uruhare mu rwango abo bami icumi (Umuryango w’Abibumbye) bagaragaza ku maraya (ubupapa), bikabatera “kumuhindura umusaka n’ubwambure,” no “kurya inyama ze, no kumutwika umuriro.”

> Kandi amahembe cumi wabonye kuri ya nyamaswa, ayo ni yo azanga maraya, amusige ari umusaka kandi yambaye ubusa, kandi azarya umubiri we, amutwikishe umuriro. Kuko Imana yashyize mu mitima yabo gusohoza icyo ishaka, no kugira umutima umwe, no guha ya nyamaswa ubwami bwabo, kugeza ubwo amagambo y’Imana azaba asohojwe. Kandi wa mugore wabonye ni wo wa murwa mukuru utegeka abami bo mu isi. Ibyahishuwe 17:16–18.

Umuryango w’Abibumbye (ubwami bwa karindwi) uzarimbura Ubupapa, nubwo bazaba ari bwo bakimara kumuha ubwami bwabo, kuko bategeka “igihe gito.”

> Kandi hari abami barindwi: batanu baguye, umwe ariho, undi ntaraza; kandi naza, akwiriye kumara igihe gito. Ibyahishuwe 17:10.

Mu gihe cy’itegeko ryo ku cyumweru, ubwami bwa gatandatu bw’ubuhanuzi bwa Bibiliya, ari bwo nyamaswa yo ku isi yo mu Byahishuwe igice cya cumi na gatatu (Leta Zunze Ubumwe za Amerika), buzaba bumaze kurangiza ingoma yabwo y’imyaka mirongo irindwi y’ikigereranyo, aho ubwami bwa gatanu bw’ubuhanuzi bwa Bibiliya, ari bwo nyamaswa yo mu nyanja yo mu Byahishuwe igice cya cumi na gatatu (ubupapa), bwibagiranye muri iyo myaka mirongo irindwi y’ikigereranyo yo muri Yesaya igice cya makumyabiri na gatatu.

> Kandi bizasohora kuri uwo munsi, Tiro izibagirana imyaka mirongo irindwi, nk’iminsi y’umwami umwe; nyuma y’iherezo ry’imyaka mirongo irindwi Tiro izaririmba nk’indaya. Fata inanga, uzenguruke umurwa, wa ndaya yibagiranye; vuza neza, uririmbe indirimbo nyinshi, kugira ngo wongere kwibukwa. Kandi bizasohora nyuma y’iherezo ry’imyaka mirongo irindwi, ko Uwiteka azasura Tiro, na yo izasubira ku ngororano yayo, kandi izasambana n’ubwami bwose bwo mu isi buri ku isi yose. Yesaya 23:15–17.

Mu gihe cy’itegeko ryo ku Cyumweru, ubwami bwa karindwi bwo mu buhanuzi bwa Bibiliya, ari bwo ba bami icumi (Umuryango w’Abibumbye), butangira gutegeka, ariko igihe gito gusa; kuko icyo gihe umwami mukuru muri ba bami icumi atangira umurimo wo guhatira isi yose guhuza no kujya munsi y’imiterere y’inyamaswa, ari yo ihuriro ry’itorero na leta, kandi ishushanywa nk’igishushanyo cy’inyamaswa.

> Nuko mbona indi nyamaswa izamuka iva mu isi; kandi yari ifite amahembe abiri asa n’ay’umwana w’intama, ariko yavugaga nk’ikiyoka. Kandi ikoresha ubutware bwose bwa ya nyamaswa ya mbere imbere yayo, igatuma isi n’abayituye baramya ya nyamaswa ya mbere, iyo igikomere cyayo cyica cyakize. Kandi ikora ibitangaza bikomeye, kugeza aho imanura umuriro uva mu ijuru ukaza ku isi, abantu babireba. Kandi iyobesha abatuye isi ibitewe n’ibitangaza yahawe ubushobozi bwo gukorera imbere ya ya nyamaswa; ibwira abatuye isi ko bakora ishusho ya ya nyamaswa yari ifite igikomere cy’inkota, nyamara ikabaho. Ibyahishuwe 13:11–14.

Ikintu cy’ingenzi cyane mu bimenyetso biranga ya nyamaswa yo ku isi (Leta Zunze Ubumwe z’Amerika), itangira imeze nk’umwana w’intama ikarangira ivuga nk’ikiyoka, ni ukuvuga kwayo. Mu buryo bw’ubuhanuzi, kuvuga kugaragaza igikorwa cy’ubutegetsi bushinga amategeko n’ubucamanza.

> “Ukuvuga kw’ishyanga ni igikorwa cy’inzego zaryo zishinga amategeko n’iz’ubucamanza.” The Great Controversy, 443.

Igihe Leta Zunze Ubumwe z’Amerika zabanje kuvuga nk’umwana w’intama, zashyizeho Itegeko Nshinga rya Leta Zunze Ubumwe z’Amerika, bityo zishinga igihugu cy’ubuhungiro ku bahungaga itotezwa rya papa n’abami b’u Burayi.

> Nuko isi itabara wa mugore, isi ibumbura akanwa kayo, imira uwo mugezi ikiyoka cyari kimuvushije mu kanwa kacyo. Ibyahishuwe 12:16.

Ku iherezo ry’imyaka mirongo irindwi y’ikigereranyo, ya nyamaswa yo ku isi yongera kuvuga, ariko noneho nk’ikiyoka, ubwo ishyiraho ugusenga ku Cyumweru ku gahato, ari na ko kimenyetso cy’ubutware bwa papa. Igihe ikimenyetso cy’ubutware bwa papa gishyizweho ku gahato, ubupapa buribukwa, kandi na bwo buribukwa, igihe Itegeko ritagombaga kwibagirana na hato rishyizweho ko kubahirizwa kwaryo bitemewe n’amategeko.

> Wibuke umunsi w’isabato, kugira ngo uwezwe. Iminsi itandatu uzakoramo imirimo, ukore n’akazi kawe kose; ariko umunsi wa karindwi ni isabato y’Uwiteka Imana yawe: ntuzagire umurimo uwukoraho, yaba wowe, cyangwa umuhungu wawe, cyangwa umukobwa wawe, cyangwa umugaragu wawe, cyangwa umuja wawe, cyangwa amatungo yawe, cyangwa umunyamahanga uri imbere y’amarembo yawe. Kuko mu minsi itandatu Uwiteka yaremye ijuru n’isi, n’inyanja, n’ibirimo byose, aruhuka ku munsi wa karindwi; ni cyo cyatumye Uwiteka aha umugisha umunsi w’isabato, aweza. Kuva 20:8–11.

Ubuhakanyi bw’ishyanga bwakurikirwa n’ukurimbuka kw’ishyanga, maze izo mbaraga eshatu ziyobora isi ku Arumagedoni zifatanya.

> “Itegeko rishyiraho ubupapa rinyuranyije n’amategeko y’Imana nirishyirwa mu bikorwa, igihugu cyacu kizaba cyitandukanije burundu no gukiranuka. Igihe Ubuporotesitanti buzaramura ukuboko kwabwo bukambuka ikuzimu kugira ngo bufate ukuboko kw’ubutegetsi bw’i Roma, igihe buzarambukira hejuru y’umworera kugira ngo buhane ibiganza n’Ubupfumu, igihe, bitewe n’ingaruka z’uyu mubano w’ubumwe bw’impande eshatu, igihugu cyacu kizihakana buri hame ry’Itegeko Nshinga ryacyo nk’ubutegetsi bw’Abaporotesitanti n’ubwa repubulika, kandi kigashyiraho uburyo bwo kwamamaza ibinyoma n’ibishukisho by’ubupapa, ni bwo tuzamenya ko igihe kigeze kugira ngo Satani akore ibitangaza bye bitangaje kandi ko imperuka yegereje.” Testimonies, volume 5, 451.

Iyo “Protestantisme” (Leta Zunze Ubumwe za Amerika), “ububasha bw’Abaroma” (Vatikani) na “Ubupfumu bw’Imyuka” (Umuryango w’Abibumbye), nibamara gufatana ibiganza ku itegeko ryo ku Cyumweru, bahita batangira kuyobora isi bayerekeza kuri Harumagedoni, ari byo bigaragazwa mbere na mbere nk’uguhatira isi kwemera ubutware bwa guverinoma imwe y’isi yose, igizwe n’itorero na leta, aho itorero ari ryo rigenzura iyo sano. Imbaraga z’ibitangaza bikoreshwa n’inyamaswa iva mu isi, ntizizana gusa ubusambanyi bw’indaya y’i Tiro n’abami bo mu isi, ahubwo zishyira mu bikorwa “kuvuga” kw’ishusho y’inyamaswa ku rwego rw’isi yose. Mu busobanuro bwa gihanuzi, ibi bisobanura ko guverinoma imwe y’isi yose igomba kugira urwego rw’amategeko (ruherereye i New York), n’urwego rw’ubucamanza (ruherereye i La Haye).

> Kandi ayobya abatuye isi abinyujije mu bitangaza yahawe ubushobozi bwo gukorera imbere y’iyo nyamaswa, abwira abatuye isi gukora igishushanyo cy’iyo nyamaswa yari yakomerekejwe n’inkota nyamara ikabaho. Kandi yaherewe ubushobozi bwo guha umwuka icyo gishushanyo cy’iyo nyamaswa, kugira ngo icyo gishushanyo cy’iyo nyamaswa kivuge, kandi gitume ko abantu bose bataramya icyo gishushanyo cy’iyo nyamaswa bicwa. Kandi ategeka bose, aboroheje n’abakomeye, abatunzi n’abakene, abigenga n’abagaragu, gushyirwaho ikimenyetso ku kuboko kwabo kw’iburyo cyangwa ku gahanga kabo; kugira ngo hatagira umuntu ushobora kugura cyangwa kugurisha, keretse ufite icyo kimenyetso, cyangwa izina ry’iyo nyamaswa, cyangwa umubare w’izina ryayo. Aha ni ho ubwenge buri. Ufite ubwenge nabarure umubare w’iyo nyamaswa, kuko ari umubare w’umuntu; kandi umubare wayo ni magana atandatu na mirongo itandatu na gatandatu. Ibyahishuwe 13:14–18.

Inyamaswa y’isi (Leta Zunze Ubumwe za Amerika), izashuka isi yose kwemera ishusho y’inyamaswa yageze ku isi yose, ya shusho nyine Leta Zunze Ubumwe za Amerika zari zararemye ubwo zayoboraga kugeza ku gushyiraho no kurangiza zigashyira mu bikorwa itegeko ryo ku Cyumweru. Hanyuma izaha ububasha ubutegetsi bw’isi imwe kugira ngo bushyire mu bikorwa amategeko yabwo, bubikoresheje igihano cy’urupfu, kandi/ cyangwa ibihano by’ubukungu. Uburyo Darius umwami yashutswemo, ni ikimenyetso cy’uburyo abami bashukwa, ubuhanuzi bukomeza kugaragaza kenshi; kuko uko inyamaswa y’isi itangira guhatira isi kwemera ubutegetsi bw’isi imwe, impamvu ikoreshwa mu guhatira isi kwemera iyo gahunda, ni uko ubwo butegetsi bwarakaje amahanga (Islam), bugomba kurwanywa n’intambara y’isi yose.

Leta Zunze Ubumwe z’Amerika zishyiraho ikimenyetso cy’ububasha bwa papa, kuko imanza z’Imana zari zateje muri Leta Zunze Ubumwe z’Amerika imimerere y’akaga gakomeye yaganaga ku itegeko ryo ku Cyumweru, ku buryo hatanzwe igisubizo cy’uko, nibasubira ku mana y’Ubukatolika, ingorane z’ubukungu zari zimaze igihe ziyongera zari kurangira. Nyamara ubwo itegeko ryo ku Cyumweru ryageragaho, umwanzi wari waracengeye anyuze munsi y’urukuta rwo hasi azana urubanza rw’irimbuka ry’ishyanga.

> “Hanyuma umushukanyi mukuru azumvisha abantu ko abakorera Imana ari bo bateza ibi byago. Umutwe w’abantu wakuruye uburakari bw’Ijuru uzashyira amakuba yabo yose ku bantu kumvira amategeko y’Imana kwabo guhora gucyaha abanyabyaha. Hazatangazwa ko abantu barimo kugomera Imana binyuze mu kurenga isabato yo ku Cyumweru; ko iki cyaha cyazanye amakuba atazashira kugeza igihe kurahiriza ku Cyumweru bizashyirirwaho agahato gakomeye; kandi ko abashyira imbere ibisabwa n’itegeko rya kane, bityo bagasenya icyubahiro gihabwa ku Cyumweru, ari bo bahungabanya abantu, bakabuza gusubizwa ku buntu bw’Imana no ku busugire bw’imibereho yo muri iki gihe. Bityo, ikirego cyahoze cyarashyizwe ku mugaragu w’Imana kizasubirwamo kandi gishingiye ku mpamvu zisa neza rwose: ‘Nuko Ahabu abonye Eliya, Ahabu aramubwira ati “Mbese ni wowe uteza Isirayeli amakuba?” Aramusubiza ati “Si jye wateje Isirayeli amakuba, ahubwo ni wowe n’inzu ya so, kuko mwaretse amategeko y’Uwiteka, ukurikira Baali.”’ 1 Abami 18:17, 18. Nk’uko uburakari bw’abantu buzakangurwa n’ibirego by’ibinyoma, bazagirira intumwa z’Imana imyitwarire isa cyane n’iyo Isirayeli y’ubuhakanyi yagiriye Eliya.” Intambara Ikomeye, 590.

Mu “isaha” y’“umutingito ukomeye” wo mu Byahishuwe igice cya cumi na rimwe, “Ishyano” rya gatatu rya Isilamu, ari na ryo Ryo kuvuza kw’Impanda ya Karindwi, rirahita ryumvikana, kandi rizarakaza amahanga. Uburakari bw’ayo mahanga ku Isilamu buzakoreshwa mu kuyobya isi kugira ngo yemere isezerano risa n’ubusa ryari rimaze kunanirana ku nyamaswa yo ku isi. Iryo sezerano risa n’ubusa ni iri: ko kwishyira munsi y’ubutware bwa Gatolika, nk’uko bugereranywa n’ikirango cy’ubutware bwa papa, byatuma imanza z’Imana zigenda ziyongera zihagarara. Iryo sezerano, ryari rimaze kugaragazwa ko ridafite umumaro kuri Leta Zunze Ubumwe z’Amerika, ni bwo rizakoreshwa nk’isezerano rihabwa isi iri mu bwoba.

Bizashishikarizwa ko amahanga yo mu isi aramutse yemeye gusa kandi akemerera ko hashyirwaho ubutegetsi bumwe bw’isi yose bugamije gukemura intambara yazanywe na Islamu, ituze ryagaruka. Islamu ni yo mbaraga Ibyanditswe byera bigaragaza ko ituma abantu bose bahurira hamwe kurwanya Islamu, ariko uko guhurira hamwe ni ko gushukana kwa nyuma kw’abami.

> Marayika w’Uwiteka aramubwira ati: Dore uratwite, kandi uzabyara umuhungu, uzamwite Ishimayeli; kuko Uwiteka yumvise amakuba yawe. Kandi azaba umuntu w’ishyamba; ukuboko kwe kuzatera abantu bose, kandi n’amaboko y’abantu bose azamutera; kandi azatura imbere ya bene se bose. Itangiriro 16:11, 12.

Ishumayeli ni we se wa mwuka w’idini ya Islamu. Ni ivy’ukuri ko Muhammadi, se wa Islamu, atabonetse mu mateka gushika mu kinjana c’indwi, ariko abantu ba kera b’ukuri ni bo Imana ikoresha mu kugereranya abantu bo mu buryo bw’umwuka bo mu misi ya nyuma.

> Uku ni ko Uhoraho, Umwami wa Isirayeli, n’Umucunguzi wayo, Uhoraho Nyiringabo: Ndi uwa mbere, kandi ndi uwa nyuma; kandi uretse jye nta yindi Mana ibaho. Kandi ni nde, nkanjye, uzahamagara, akabivuga, kandi akabintegurira mu buryo bukurikiranye, uhereye igihe nashyiragaho abantu ba kera? Kandi ibintu biri kuza n’ibizaza, nibabibamenyeshe. Yesaya 44:6, 7.

Mbere y’uko Ishimayeli avuka, yari yaritiriwe izina kandi umurimo we w’ubuhanuzi wari waragaragajwe. Amaboko y’abamukomokaho mu buryo bw’umwuka yari “kuzahora arwanya umuntu wese, kandi amaboko ya buri muntu” akazarwanya “we.” Kandi bitandukanye n’inyigisho z’ubupfapfa z’ubwisanzure bw’iterambere, Bibiliya yigisha ko Ishimayeli “azatura imbere ya bene se bose.” Ntibivanga n’umuco ubakikije, ahubwo benshi bawuciraho iteka, bakawurwanya kandi bakawugabaho ibitero. Umwuka wa Ishimayeli ni uko “we” “azaba umuntu w’inkazi.” Igitekerezo cy’uko hariho icyiciro cy’amahoro mu myemerere ya Kisilamu ntigishyigikirwa n’Ijambo ry’Imana, kandi ntigishyigikirwa na Korowani.

Ubushukanyi bw’abaperezida babiri n’abatware ijana na makumyabiri bo muri Daniyeli igice cya gatandatu, bugaragaza ubuyobe buzazanwa ku bami icumi igihe bazayoborwa kwemera ko impamvu n’ubwihutirwe bwo gushyiraho ubutegetsi bw’isi imwe, buyobowe na Roma, ari ugukemura ikibazo kirushaho gukara cy’intambara ya Isilamu ari yo “Wa mubabaro wa gatatu”. Ishusho y’inyamaswa nimara gushyirwaho no guhabwa ubushobozi bwo “kuvuga,” isi izamenya, bitinze cyane, ko imigambi ya papa ari iyo guhangana n’abakomeza Isabato y’umunsi wa karindwi (Daniyeli), aho kuba umwanzi winjiye rwihishwa anyuze ku rukuta rwo mu majyepfo rutarindwaga.

> “Ijambo ry’Imana ryatanze umuburo ku kaga kegereje; nibiramuka bititaweho, isi y’Abaporotesitanti izamenya icyo imigambi ya Roma ari cyo koko, ari uko gusa bizaba byakererewe cyane ku buryo batagishobora guhunga umutego. Iragenda ikura mu mbaraga bucece. Inyigisho zayo zirimo gushyira imbaraga zazo mu mazu y’amategeko, mu matorero, no mu mitima y’abantu. Irimo kurundanya inyubako zayo ndende kandi zikomeye, mu rwihisho rwazo rw’ibanga hakazongera gusubirwamo gutoteza kwayo kwa kera. Mu ibanga kandi abantu batabizi irimo gukomeza imbaraga zayo kugira ngo izakoreshe mu nyungu zayo bwite igihe kizaba kigeze cyo gukubita. Icyo yifuza cyose ni uguhabwa aho ihagaze neza, kandi ibyo ikaba isanzwe ibihabwa. Vuba tuzabona kandi tuzumva icyo umugambi w’uruhande rwa Roma ugamije. Umuntu wese uzemera kandi akumvira ijambo ry’Imana azahura n’igitutsi n’itotezwa.” The Great Controversy, 581.

Uburiganya bw’Umuryango w’Abibumbye bukorwa n’ubupapa, bukabyara uguhora kw’imitima yabo, bukunze kugaragazwa mu Byanditswe, kandi inkuru ya Dariyo ni urugero rw’ingenzi rw’uku kuri. Ni uburiganya bubanza gukorerwa muri Leta Zunze Ubumwe z’Amerika, hanyuma bukazasubirwamo ku isi yose. Uku kuri kugaragazwa mu nkuru ya Eliya na Yezebeli, hanyuma nanone mu nkuru ya Yohana Umubatiza na Herodiya, kimwe no mu kubambwa kwa Kristo. Uburakari Islamu itera amahanga ni amayeri akoreshwa n’ububasha bw’ubupapa, akamuha urubuga rwiza rwo gutera abitondera Isabato hirya no hino ku isi.

Icyo kivugwa bwa mbere cyerekeye Islamu ni iyinjizwa rya Ishimayeli mu Byanditswe Byera, kandi uruhare rwa Islamu rwagaragajwe ku mperuka y’isi—urwo gushyira isi mu bwoba rusange kugira ngo bemere icyifuzo icyo ari cyo cyose nk’umuti—ni cyo gituma uburiganya bushyirwa mu bikorwa. Uburiganya ni bwo butera Umuryango w’Abibumbye (abami icumi) gusohoza ubushake bw’Imana, no kwemera guha ubwami bwabo (ubwami bwa karindwi) ubupapa (inyamaswa).

Uburiganya bushushanyijwe na Dariyo, n’indi mirongo y’ubuhanuzi, bukubiyemo uruhare rwa Islamu mu kurakaza amahanga, impamvu nyakuri ituma ubupapa burimburwa n’Umuryango w’Abibumbye, kandi nk’uko ari ingenzi cyane, bunagaragaza imimerere ikikije urujijo rw’ubwami bwa munani, ari bwo bukomoka kuri bwa burindwi, bushyizweho nk’umutwe wa Babuloni ya none.

Daniyeli mu rwobo rw’intare ni ishusho y’ubuhanuzi ikomeye cyane kandi igoye, ariko kuyisobanukirwa kuboneka gusa iyo hakoreshejwe uburyo bwa “umurongo ku wundi murongo.”

Tuzakomeza igice cya gatandatu cya Daniyeli mu nyandiko ikurikira.

> “Igihe twe nk’ubwoko tuzasobanukirwa icyo iki gitabo kitwerekeyeho, hazagaragara muri twe ububyutse bukomeye.” Testimonies to Ministers, 113.

Back to Articles