Article

# Igitabo cya Daniyeli – Ijana na Mirongo Cyenda na Gatandatu

Imbanzirizamurimo y’Ubuhanuzi n’Agahinda k’Imana: Urugendo rw’Ihishurirwa rw’Abantu b’Imana bo Mu Minsi ya Nyuma mu Byahishuwe 10

Author

Jeff Pippenger

Published

April 27, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Mu gice cya cumi cy’Ibyahishuwe, aho amateka y’ubutumwa bw’abamarayika ba mbere n’uwa kabiri agaragazwa, Yohana, nk’ikimenyetso cy’ubwoko bw’Imana bwo mu minsi y’imperuka, yabwiwe mbere y’igihe ko mu mateka yagereranyaga mu buryo bw’ikigereranyo hari kuzabamo ugutenguha, kandi uko gutenguha kwari igice cyo mu mateka y’abamarayika ba mbere n’uwa kabiri cyari cyarahishwe ubwenge bw’Abamileriti, kugira ngo ukwizera kwabo kugeragezwe.

> Ijwi numvise ivuye mu ijuru yongeye kumbwira iti: Genda ufate agatabo gatoya kabumbuwe kari mu ntoki z’umumarayika uhagaze ku nyanja no ku butaka. Nuko njya ku mumarayika, ndamubwira nti: Mpa ako gatabo gatoya. Na we arambwira ati: Gafate, ukarye kamare; kazagutera umururazi mu nda, ariko mu kanwa kawe kazamera nk’ubuki bugasosa. Nuko mfata ako gatabo gatoya mu ntoki z’umumarayika, ndakarya kamara; mu kanwa kanjye karamereye nk’ubuki bugasosa; maze nkiriye, inda yanjye irarura. Ibyahishuwe 10:8–10.

Mu murongo wa cumi, Yohana ahagarariye amateka atangiriye ku wa 11 Kanama 1840, igihe wa mumarayika ukomeye yamanukanaga agatabo gatoya agafite mu ntoki ze, kugeza ku Gucika Intege Gukomeye ko ku wa 22 Ukwakira 1844. Mbere y’uko ahagararira ayo mateka mu buryo bw’ikimenyetso, abwirwa n’“ijwi” “yumvise rivuye mu ijuru” rimumenyesha ko, naramuka ariye ako gatabo gato, “kazakurura inda yawe, ariko mu kanwa kawe kazaba garyoshye nk’ubuki.” Uko gucika intege gukaze ni ko kwagerageje kwizera kw’Abamilerite, kandi ntibyari byiza ko bamenya ibyerekeye uko gucika intege mbere y’uko kubageraho; ariko Yohana ahagarariye abantu bo mu minsi y’imperuka basabwa kumenya iby’ukuri bifitanye isano n’igaragazwa ry’ibyabaye, ari byo mateka y’ubutumwa bwa marayika wa mbere n’uwa kabiri.

Iyo mateka yera agaragaza ko abantu bo mu minsi y’imperuka bazagerwaho n’ikigeragezo, kandi ko icyo kigeragezo cyari gishingiye ku kintu kitari cyiza ko bakimenya mbere y’uko ikigeragezo kiza, nyamara nticyari uburambe nyir’izina bw’Abamilerite, nubwo cyahuzaga rwose n’urutonde rw’ibyabaye ruhagarariwe n’umumarayika wa mbere n’uwa kabiri, kuko n’inkuba ndwi na zo zigereranya “ibizaba mu gihe kizaza bizahishurwa mu rukurikirane rwabyo.”

Nubwo byari ngombwa ko bamenya amateka y’ishingiro y’Abamilerite, ubwoko bw’Imana bwo mu minsi y’imperuka bwari kuzasohora urukurikirane rw’ibyabaye nk’urw’Abamilerite; ariko ikigeragezo cyagerageje Abamilerite, kandi cyari cyiza kuri bo ko batakimenya mbere y’igihe, bo bari kuzageragezwa n’ikindi kigeragezo, cyatewe n’isingiro ryari ryarashyizweho ikimenyetso kugeza igihe cyegereje ngo Intare yo mu muryango wa Yuda ikureho ikimenyetso ku Ibyahishuwe bya Yesu Kristo, ibyo bikaba biboneka mu mateka ahishwe y’umurongo wa mirongo ine wa Daniyeli cumi n’umwe.

Icyari cyashyizweho ikimenyetso cyari kigenewe kugerageza ubwoko bw’Imana bwo mu minsi y’imperuka, kandi icyo kigeragezo cyajyanaga n’ikimenyetso cy’inzira aho Abamillerite bageragerejwe, kuko haba mu isohozwa rya mbere mu mateka y’Abamillerite cyangwa mu isohozwa rya nyuma ryo mu minsi y’imperuka, inkuba ndwi zari “isobanuramatwara ry’ibyabaye” “byari kuzahishurwa mu rukurikirane rwabyo.”

Ikitamenyekanye cyane ni uko nk’uko Yohana ahagarariye amateka yo kumanuka kwa Kristo afite agatabo gatoya ku wa 11 Kanama 1840 kugeza ku Guhungabana Gukomeye kwo ku wa 22 Ukwakira 1844, ayo mateka nyine na yo yongeye kugaragazwa no kumanuka kwa marayika wa kabiri ku wa 19 Mata 1844. Guhungabana kwa mbere gushobora gusobanurwa nk’uguhungabana kwa Yohana, we wari umaze kurya agatabo gatoya ku wa 11 Kanama 1840, maze agahura n’uguhungabana ku wa 19 Mata 1844. Igihe uko guhungabana kwageraga, marayika wa kabiri yaramanutse afite “inyandiko” mu kuboko kwe.

> “Undi mumarayika w’inyambaraga yoherejwe kumanuka ku isi. Yesu ashyira mu kuboko kwe inyandiko, maze ageze ku isi ararangurura ati: ‘Babuloni iraguye, iraguye.’ Hanyuma nongera kubona abari baracitse intege bongera guhanika amaso yabo ku ijuru, bategerezanyije ukwizera n’ibyiringiro kugaruka k’Umwami wabo. Ariko benshi basaga n’abakiri mu mimerere y’ubupfapfa, nk’aho basinziriye; nyamara nabonaga ku maso yabo ibimenyetso by’umubabaro mwinshi. Abari baracitse intege baboneye mu Byanditswe ko bari mu gihe cyo gutinda, kandi ko bagombaga gutegereza bihanganye ko iyerekwa risohora. Ibihamya bimwe byari byarabateye gutegereza Umwami wabo mu 1843 ni byo byabateye kumutegereza mu 1844. Nyamara nabonye ko abenshi batari bagifite ya mbaraga yarangaga ukwizera kwabo mu 1843. Gucika intege kwabo kwari kwaragabanyije ukwizera kwabo.” Early Writings, 247.

Amateka y’Abamillerite Yohana ahagarariye mu gice cya cumi, ni amateka y’umumarayika wa mbere kandi n’ay’umumarayika wa kabiri. Kumanuka kw’umumarayika wa mbere azanye ubutumwa, no kumanuka kw’umumarayika wa kabiri azanye ubutumwa, ni byo biranga itangiriro ry’amateka ya buri wese muri ayo, ayo yombi yarangiranye no gucika intege, nubwo Yohana arimo kwerekana mu buryo busobanutse kurushaho amateka yose y’abo bamarayika bombi. Ndetse na nyuma ya tariki ya 22 Ukwakira 1844, ubwo umumarayika wa gatatu yazaga azanye ubutumwa, ugucika intege kw’ubwigomeke bwo mu 1863 gutanga umuhamya wa gatatu w’igihe gitangirana n’ubutumwa kigasozwa no gucika intege.

Ugucika intege kwa mbere kw’umuryango w’umumarayika wa gatatu ku wa 18 Nyakanga 2020 kwari kugereranywa n’ugucika intege kwa mbere kw’Abamilerite. Ukuri kwari kwarashyizweho ikimenyetso, nk’uko ukuri kwa 1844 kwashyizweho ikimenyetso n’Umwami ubwo yatwikizaga ikiganza cye ikosa ryari mu mibare imwe n’imwe, iryo kosa rikaba ryarateje ugucika intege kwa mbere kw’Abamilerite. Igihe iryo kosa ryaje gusobanuka nyuma, iryo kosa ryari rivanyweho ikimenyetso, nk’uko Intare yo mu muryango wa Yuda yari yakuyemo ikiganza cyayo. Ikosa ryo ku wa 18 Nyakanga 2020 ryatewe no kwanga kwemera ko ikiganza cye cyari cyakuweho ku wa 22 Ukwakira 1844, mu gihe yatangazaga ko “igihe kitazaba kikiriho ukundi.”

Yaba yari urugendo rw’i Filadelifiya rwo mu gucika intege kwa mbere kw’umumarayika wa mbere, cyangwa gucika intege kwa mbere k’urugendo rw’i Lawodikiya rw’umumarayika wa gatatu, ukuboko Kwe kugereranya ikimenyetso cy’inzira. Ku wa 19 Mata 1844 no ku wa 18 Nyakanga 2020, uko gucika intege kwabyaye igihe cyo gutatanywa. Abari barakusanyijwe ku wa 11 Kanama 1840 cyangwa ku wa 11 Nzeri 2001 baratatanyijwe, hanyuma nyuma y’ibyo Kristo atangira kongera gukoranyiriza abantu Be ubwa kabiri.

Yari yarakoranyije abantu uhereye ku wa 11 Nzeri 2001, kuko nk’uko bigaragazwa n’umubatizo wa Kristo, ni igihe ikimenyetso cy’Ubumana kimanuka ko atangira gukoranya abigishwa be, si mbere yaho. Hanyuma, nyuma yo gutatanywa, Kristo yongera gukoranya abantu be ubwa kabiri. Kristo yakoranyije abigishwa be atangiriye ku mubatizo we, kandi nyuma yo gutatanywa kwatewe n’umusaraba, yatangiye kongera gukoranya abigishwa be ubwa kabiri. Ukuri kw’ubuhanuzi kw’ikorwa ry’ikoranywa rya kabiri ryatangiye muri Nyakanga 2023, kwari kimwe mu byari byarafunzwe ku wa 18 Nyakanga 2020, nubwo byari, mu buryo bugaragara, kimwe mu bigize amateka y’Abamilerite.

Mu murongo wa mirongo ine wa Daniyeli cumi n’umwe, ya nyamaswa yavuye ikuzimu irahaguruka yica amahembe yombi ya ya nyamaswa y’isi mu mwaka wa 2020. Muri Nyakanga 2023, Umwami yatangiye kongera guteranya ubwoko Bwe bwo mu minsi ya nyuma ubwa kabiri. Uko guteranya kugereranywa mu mateka yera y’Abamileri, kandi muri ayo mateka harimo abahamya babiri b’amateka bemeza guteranya ubwoko Bwe ubwa kabiri. Igikorwa cyo guteranya ni ingingo y’ubuhanuzi yari yarashyizweho ikimenyetso kugeza muri Nyakanga 2023. Umurimo wo kongera guteranya ubwoko Bwe ubwa kabiri usohorera mu mateka y’Intambara ya Ukraine, mbere gato y’itora rya kabiri rya perezida wa munani, ukomoka muri ba barindwi.

Ku wa 11 Kanama 1840, Umwami yakoranyije umuryango w’Aba-Millerite, kandi yerekana iryo koranira mu gutangizwa kw’ikarita ya 1843, yasohowe muri Gicurasi 1842. Iyo karita yagereranyaga ubutumwa bw’ifatizo, kuko icyo gihe yari arimo ashyiraho urufatiro rw’urusengero rw’Aba-Millerite. Kumanuka kw’umumarayika wo mu Ibyahishuwe igice cya cumi, ku wa 11 Kanama 1840, kugereranywa n’umubatizo wa Kristo, ari na wo, mu bindi, waranze itangiriro ry’uko Kristo atoranya abigishwa be.

> “Ihamagarwa rya Yohana na Andereya na Simoni, na Filipo na Natanayeli, ni ho urufatiro rw’itorero rya Gikristo rwatangiriye. Yohana yeretse Kristo babiri mu bigishwa be. Hanyuma umwe muri bo, Andereya, abona mwene se, maze amuhamagarira kujya ku Mukiza. Filipo na we ahamagarwa, maze ajya gushaka Natanayeli.” The Desire of Ages, 141.

Umurimo wa William Miller, uhereye mu gihe cy’imperuka mu 1798 kugeza ku wa 11 Kanama 1840, wagereranyaga umurimo wa Yohana Umubatiza; ariko ubwo marayika wo mu Byahishuwe igice cya cumi yamanukaga, nk’uko byashushanyijwe n’imanuka ya Mwuka Muziranenge mu mubatizo wa Kristo, Uwiteka “yakoranyije” abigishwa Be b’ishingiro. Aba bagabo babiri b’abahamya bagaragaza yuko Kristo yakoranyije abantu Be bo mu minsi ya nyuma ku wa 11 Nzeri 2001, igihe marayika wo mu Byahishuwe igice cya cumi n’umunani yamanukaga; ariko nk’uko byagendekeye aba-Millerite, bagombaga kugeragerezwa n’igice kimwe cyo mu nkuba ndwi zari zarahishwe, hanyuma Uwiteka akazongera gukoranya abantu Be ubwa kabiri.

Igiterane rya kabiri ry’ubwoko bw’Imana bwo mu minsi y’imperuka ryatangiye mu mateka ashyikirijwe ku iherezo nyakuri ry’umurongo wa cumi n’umwe, w’igice cya cumi na kimwe cya Daniyeli, mbere gato y’intsinzi ya Putin kuri Ukraine, kandi mbere gato y’umurongo wa cumi na kabiri aho ubuhamya bw’ubuhanuzi bwa Russia na Putin burangirira. Bityo rero, Daniyeli igice cya cumi na kimwe, umurongo wa cumi n’umwe, bihura n’Ibyahishuwe igice cya cumi na kimwe, umurongo wa cumi n’umwe, kuko ari ho abahamya babiri bongeye kuzurwa bakagarurwa mu bugingo.

Mu mateka yera y’Abamileriti, Uwiteka yatangiye kongera gukoranya ubwoko Bwe ubwa kabiri nyuma yo gutenguhwa ko ku wa 19 Mata 1844, kandi icyakoreshejwe n’Uwiteka mu gukoranya ubwoko Bwe muri icyo gihe ni uko bamenye ko barimo gusohoza igihe cyo gutinda kivugwa mu mugani w’abakobwa cumi bo muri Matayo igice cya makumyabiri na gatanu, ndetse no muri Habakuki igice cya kabiri. Kugira ngo Abamileriti bamenye imimerere yabo kandi bagaruke, byabaga ngombwa ko bamenya ko ari bo bagaragajwe mu Ijambo ry’ubuhanuzi ry’Imana. Byari ngombwa ko babona ko ari bo bwoko bw’Imana, mu buryo bunyuranye n’abiyitaga ko ari ubwoko Bwayo. Mu gukoranya ubwoko Bwe bwari bwaratengushywe, Yatangaga urugero rw’ibendera rishyirirwa hejuru amahanga, bityo ashimangira itandukaniro riri hagati y’ubwoko Bwe nyakuri ariko bwatengushywe, n’ubwoko Bwe bwari ubw’abiyitaga gusa ko ari ubwe.

> Kandi kuri uwo munsi hazabaho umuzi wa Yesayi, uzahagarara nk’ibendera ry’amoko; abanyamahanga bazamushaka: kandi aho aruhukira hazaba hahimbajwe. Kandi kuri uwo munsi bizasohora ko Uwiteka azongera kurambura ukuboko kwe ubwa kabiri kugira ngo agarure abasigaye bo mu bwoko bwe, abazaba barasigaye, abakure muri Ashuri, no mu Misiri, no muri Patirosi, no muri Kushi, no muri Elamu, no muri Shinari, no muri Hamati, no mu birwa byo mu nyanja. Kandi azamurikira amahanga ibendera, kandi azateranya abirukanywe bo muri Isirayeli, akoranye hamwe abatataniye b’u Buyuda abakuye mu mfuruka enye z’isi. Yesaya 11:10–12.

Ubwo umuhanuzi Yeremiya ahagarariye abacitse intege ku wa 19 Mata 1844, yagaragaje ko atakigifatanya n’“ikoraniro ry’abakobanyi,” bakoreshaga ubuhanuzi butasohoye bwo mu 1843 nk’igihamya cy’uko abahagarariwe na Yeremiya bari abahanuzi b’ibinyoma.

> Sinicaye mu iteraniro ry’abakobanyi, kandi sinanezerwaga; nicaye jyenyine kubera ukuboko kwawe, kuko wanyujujemo uburakari. Yeremiya 15:17.

“Iteraniro ry’abakobanyi” ryari ryarirukanye abagereranyijwe na Yeremiya.

> “Benshi bahatiwe imibabaro n’abavandimwe babo batizeraga. Kugira ngo bakomeze kugumana umwanya wabo mu itorero, bamwe bemeye guceceka ku byerekeye ibyiringiro byabo; ariko abandi bumvaga ko ubudahemuka ku Mana bwabuzaga guhisha gutyo ukuri yari yarabashinze ngo bakubungabunge. Si bake batandukanyijwe n’ubusabane bw’itorero bazira gusa ko bagaragaje kwizera kwabo mu kuza kwa Kristo. Amagambo y’umuhanuzi yari ay’agaciro kenshi cyane ku bahanganaga n’iki kigeragezo cy’ukwizera kwabo: ‘Abavandimwe banyu babanga, babirukanye babahora izina ryanjye, baravuze bati, Uwiteka nahimbazwe; ariko azabonekera umunezero wanyu, na bo bazakorwa n’isoni.’ Yesaya 66:5.” The Great Controversy, 372.

Iyo Uwiteka azamura ibendera ku mahanga, bizabaho igihe azarambura ukuboko kwe ubwa kabiri kugira ngo akoranye abasigaye bo mu bwoko bwe, ari bo abirukanywe bo muri Isirayeli. Abo ni bo batakicara mu “iteraniro ry’abakobanyi.”

“Igishyitsi cya Yesayi” ni ikimenyetso cy’imirongo ibiri y’amaraso: umwe ukomoka mu Buyuda uhujwe n’umurongo w’amaraso ukomoka hanze y’Abayuda; kandi ntigishushanya gusa umurongo w’amaraso wa Yesu, ahubwo nanone ni ikimenyetso cy’uguhuza Ubumana n’ubumuntu, kuko ibendera rishyizwe hejuru rihagarariye abantu bashyizweho ikimenyetso cy’iteka ryose mu mimerere no mu bunararibonye bw’uguhuza Ubumana n’ubumuntu; ari byo kandi bishushanywa mu murongo wa cumi w’igice cya cumi na kimwe cya Daniyeli n’ikimenyetso cy’“igihome”. Mu murongo wa cumi, igihe cyo gushyirwaho ikimenyetso kw’abihumbi ijana na mirongo ine na bane gisobanurwa mu buryo bwumvikanisha ubuhanuzi bw’icyo gihome, ari cyo mutwe. Mu mateka y’umurongo wa cumi na umwe no mu Ntambara yo muri Ukraine, Uwiteka arambura ukuboko kwe ubwa kabiri kugira ngo akoranye abirukanywe bacitse intege.

Ni yo mpamvu, dushingiye ku buhamya bwa Daniyeli cumi na rimwe nk’imiterere fatizo, twamenye kwinjira kw’ubupapa mu mateka y’ubuhanuzi, mbere gato y’itegeko ryo ku Cyumweru. Twabonye umurimo w’ihembe rya Repubulikani rihagarariwe na Trump ubwo ahinduka uwa munani ukomoka kuri barindwi, kandi agatangira umurimo wo guhuza itorero na leta. Dufite umurongo w’ihembe ry’ubuhakanyi bwa Porotesitanti, nk’uko rihagarariwe n’Abamakabeyi. Muri ayo mateka amwe ahagarariwe n’iyo mirongo, dukoresha umurongo w’inkuba ndwi, ari na wo kandi murongo w’umugani w’abakobwa icumi, tumenya ubunararibonye bw’abihumbi ijana na mirongo ine na bine, kimwe n’umurongo w’abamarayika batatu ugaragaza umurimo w’ihembe nyakuri rya Porotesitanti. Kimwe mu byabaye ku ihembe nyakuri rya Porotesitanti muri ayo mateka ni iteraniro rya kabiri.

Igiterane rya kabiri ryabayeho mu mateka y’ubutumwa bw’umumarayika wa kabiri, kandi ryabereye no mu mateka y’umumarayika wa gatatu kuva mu 1844 kugeza mu 1863, rishyiraho abahamya babiri bo mu mateka y’Abamileri bemeza ko Uwiteka yarambuye ukuboko Kwe ubwa kabiri kugira ngo akoranye umukumbi We watatanye.

> “Ku wa 23 Nzeri, Umwami yanyeretse ko yongeye kurambura ukuboko kwe ubwa kabiri kugira ngo agaruze abasigaye bo mu bwoko bwe, kandi ko imihati igomba kongerwa incuro ebyiri muri iki gihe cyo gukoranya. Mu gihe cyo gutatanya, Isirayeli yarakubiswe kandi iracagagurwa, ariko noneho mu gihe cyo gukoranya Imana izakiza kandi ipfuke ibisare by’ubwoko bwayo. Mu gihe cyo gutatanya, imihati yakoreshejwe yo gukwiza ukuri yagize ingaruka nke cyane, ikageraho bike cyane cyangwa ubusa rwose; ariko mu gihe cyo gukoranya, ubwo Imana yashyizeho ukuboko kwayo kugira ngo ikoranye ubwoko bwayo, imihati yo gukwiza ukuri izagira ingaruka yagenewe. Bose bagomba kugira ubumwe no kugira ishyaka mu murimo. Nabonye ko atari byo ko hagira uwo ari we wese yifashisha igihe cyo gutatanya nk’ingero zo kutuyobora ubu mu gihe cyo gukoranya; kuko iyo Imana itadukorera ibirenze ibyo yadukoreye icyo gihe, Isirayeli ntiyari kuzigera ikoranwa.” Inyandiko za Mbere, 74.

Mu mugereka w’igitabo cya Early Writings, Mushiki wa White asobanura icyo gitekerezo kimaze kuvugwa:

> “3. Igitekerezo kivuga ko Umwami ‘yari yararambuye ukuboko kwe ubwa kabiri kugira ngo agarure abasigaye b’ubwoko bwe,’ kiri ku ipaji ya 74, cyerekeza gusa ku bumwe n’imbaraga byigeze kubaho mu bari bategereje Kristo, kandi no ku kuri yuko yari yatangiye kongera guhuza no guhagurutsa ubwoko bwe.” Early Writings, 86.

Amateka yera y’inkuba ndwi yera agereranya igihe cyo ku wa 11 Kanama 1840 kugeza ku wa 22 Ukwakira 1844, yabaye ikigereranyo cy’amateka yera yo ku wa 22 Ukwakira 1844 kugeza ku bugome bwo kwigomeka bwo mu 1863. Umurongo ku wundi murongo, amateka ya mbere yagereranyaga urugero rw’abakobwa b’abanyabwenge, naho umurongo wa kabiri watangaga urugero rw’abakobwa b’abapfapfa. Ayo mateka yombi yatangiye igihe marayika yamanukanye ubutumwa bwagombaga kuribwa. Ukuza kwa marayika muri ayo mateka yombi kwatangiye igikorwa cy’igeragezwa cyateje gutatanywa, maze bitarenze 1849, Mushiki wacu White yeretswe ko Uwiteka yongeye kurambura ukuboko Kwe ubwa kabiri, muri uwo mwanya kugira ngo akoranye hamwe abari baratatanyijwe ku wa 22 Ukwakira 1844.

Bari baratatanyijwe n’Ihungabana Rikomeye, nk’uko abanyabwenge ku wa 19 Mata 1844 bari baratatanyijwe n’ugucika intege kwabo kwa mbere. Ikoraniro rya kabiri ryerekanye ko Umwami “yari atangiye kongera guhuza no kongera guhagurutsa ubwoko Bwe.” Muri iryo koraniro rya kabiri umurimo w’Umwami urimo kuzamura ibendera, ryunze ubumwe hagati yaryo ubwaryo ku butumwa, kandi kamere-muntu yako yunze ubumwe n’Ubumana Bwe. Intego y’iryo bendera ni uguhamagara izindi ntama z’Imana ngo zisohoke i Babuloni, kandi ibyo bikorwa n’uko abagabo n’abagore babona iryo bendera.

Ikimenyetso ni ingabo y’abahuza ubumuntu bwabo n’Ubumana bwa Kristo mu gihe cy’ikigeragezo cy’itegeko ryo ku Cyumweru. Bityo rero, guteranywa kwa kabiri kugaragaza ko “umuzi wa Yesayi” uzamurwa hejuru, utwaye ikimenyetso cy’ubuhanuzi gifite impande ebyiri cya Rusi, umunyamahanga uteranywa n’ikimenyetso ubwo yifatanya na Bowazi, ikimenyetso cy’abihumbi ijana na mirongo ine na bine, kandi nanone ikimenyetso cy’Umucunguzi, wishyuye igiciro cya Rusi, kandi wari umuvandimwe wa hafi we. Mu kwigira umuntu kwa kamere y’Ubumana bwa Kristo yifatanyije n’umubiri waguye wa kamere-muntu, yahindutse umuvandimwe wacu wa hafi. Ikimenyetso kizamurwa hejuru ni abahujwe n’ubutumwa, basoza umurimo wo guhuza ubumuntu bwabo n’Ubumana bwa Kristo mbere y’itegeko ryo ku Cyumweru.

Tuzakomeza iki cyigisho mu ngingo ikurikira.

> Gusobanukirwa Bibiliya kurushaho uko umuntu agenda ayiga. Uko umwigishwa wayihindukiramo hose, azahasanga hagaragara ubwenge n’urukundo by’Imana bitagira iherezo.

> “Akamaro k’uburyo bw’Abayuda ntikarasobanuka byuzuye. Ukuri kwagutse kandi kwimbitse kugaragazwa mu gicucu n’imihango yabwo n’ibimenyetso byabwo. Ubutumwa bwiza ni bwo rufunguzo rufungura amayobera yabwo. Binyuze mu kumenya umugambi w’agakiza, ukuri kwabwo kurabumburirwa ubwenge. Birenze kure uko tubikora ubu, ni amahirwe yacu kumenya neza izi nsanganyamatsiko zitangaje. Tugomba gusobanukirwa ibintu byimbitse by’Imana. Abamarayika bifuza kureba muri uko kuri guhishurirwa abantu bashakashaka Ijambo ry’Imana bafite imitima yicishije bugufi, kandi basenga basaba ubwagutse n’uburebure n’ubujyakuzimu n’ubuhagarike by’ubumenyi bwo We wenyine ashobora gutanga.”

> “Mu gihe twegereza iherezo ry’amateka y’iyi si, ubuhanuzi bwerekeye iminsi y’imperuka by’umwihariko bukeneye ko tubwiga. Igitabo cya nyuma cy’Ibyanditswe by’Isezerano Rishya cyuzuyemo ukuri dukeneye gusobanukirwa. Satani yahumye ubwenge bwa benshi, ku buryo bishimiye urwitwazo urwo ari rwo rwose rwabatuma batagira Ibyahishuwe ibyo biga. Ariko Kristo, abinyujije mu mugaragu We Yohana, hano yatangaje ibizaba mu minsi y’imperuka, kandi aravuga ati: ‘Hahirwa usoma, hahirwa n’abumva amagambo y’ubu buhanuzi, bakitondera ibyanditswe muri bwo.’ Ibyahishuwe 1:3.”

> “‘Ubu ni bwo bugingo buhoraho,’ Kristo yaravuze ati, ‘kugira ngo bakumenye, ko uri Imana y’ukuri yonyine, kandi bamenye Yesu Kristo, uwo watumye.’ Yohana 17:3. Ni iki gituma tutamenya agaciro k’ubu bumenyi? Ni iki gituma aya kuri ahebuje ataka mu mitima yacu, ahinda ku minwa yacu, kandi akuzura kamere yacu yose?”

> “Mu kuduha Ijambo rye, Imana yadushyize mu mutungo w’ukuri kose kwa ngombwa kugira ngo tubone agakiza. Ibihumbi n’ibihumbi bavomye kuri aya masōko y’ubugingo, nyamara ntihabaho kugabanuka kw’ibiyavamo. Ibihumbi n’ibihumbi bishyizeho Umwami imbere yabyo, kandi kubwo kumwitegereza byahinduwe kugira ngo bihwane n’ishusho ye. Umwuka wabyo uragurumana muri byo mu gihe bavuga imico ye, bavuga icyo Kristo ari cyo kuri bo, n’icyo bo bari cyo kuri Kristo. Ariko abo bashakashatsi ntibararangiza izi nsanganyamatsiko zikomeye kandi zera. Abandi bihumbi n’ibihumbi na bo bashobora kwifatanya muri uwo murimo wo gushakisha amayobera y’agakiza. Uko ubuzima bwa Kristo n’imico y’umurimo we byibandwaho, imirasire y’umucyo izagenda irushaho kurabagirana mu buryo busobanutse kurushaho kuri buri gikorwa cyo kuvumbura ukuri. Buri bushakashatsi bushya buzahishura ikintu kirushijeho gushimisha byimbitse kuruta ibyari byaramaze guhishurwa. Iyi nsanganyamatsiko ntishobora kurangira. Kwiga kwigira umuntu kwa Kristo, igitambo cye cy’impongano n’umurimo we w’ubuhuza, bizakoresha ubwenge bw’umunyeshuri ugira umwete igihe cyose igihe kizaba kigihari; kandi areba ijuru n’imyaka yaryo itabarika azavuga ati: ‘Ikomeye ni ibanga ryo kubaha Imana.’”

> “Mu bihe by’iteka tuziga ibintu twari kuzamenya, iyo twakira umucyo byashobokaga kubona hano, wari gufungura ubwenge bwacu. Ingingo zerekeye gucungurwa zizahugiza imitima n’ubwenge n’indimi by’abacunguwe mu bihe by’iteka bidashira. Bazasobanukirwa ukuri Kristo yifuzaga kugaragariza abigishwa Be, ariko bakaba bataragize kwizera ko kukwakira. Iteka ryose, kandi iteka ryose, hazakomeza kuboneka imyumvire mishya y’ubutungane n’ubwiza bya Kristo. Mu bihe bitagira iherezo, Nyir’urugo w’umwizerwa azavana mu butunzi Bwe ibintu bishya n’ibya kera.” Christ’s Object Lessons, 132–134.

Back to Articles