Article

# Amateka Ahishe y’Umurongo wa Mirongo Ine — Umubare wa Gatatu

Itegeko ryo ku Cyumweru n’Urugendo rw’Ubuhanuzi: Uhereye kuri Patriot Act kugera ku Kigeragezo cya Nyuma

Author

Jeff Pippenger

Published

September 22, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

> “Itegeko rishyiraho ikigo cy’ubupapa mu kurenga ku mategeko y’Imana ni ryo rizatuma igihugu cyacu cyitandukanya rwose no gukiranuka. Ubuporotesitanti niburambura ukuboko kwabwo bukambuka ikigobe kugira ngo bufate ukuboko kw’ubutegetsi bw’i Roma, niburambuka hejuru y’ikuzimu kugira ngo buhane ibiganza n’ubupfumu, kandi igihe, bitewe n’ingaruka z’uwo mubano w’ubwoko butatu, igihugu cyacu kizanga buri hame ry’Itegeko Nshinga ryacyo nk’ubutegetsi bw’Abaporotesitanti n’ubwa repubulika, maze kigashyiraho uburyo bwo gukwirakwiza ibinyoma n’ibishukisho by’ubupapa, icyo gihe tuzamenya ko igihe kigeze ngo Satani akore imirimo ye itangaje kandi ko iherezo riri hafi.”

> “Nk’uko kwegera kw’ingabo z’Abaroma kwari ikimenyetso ku bigishwa cy’uko kurimbuka kwa Yerusalemu kwari kwegereje, ni ko n’ubwo buhakanyi bushobora kutubera ikimenyetso cy’uko iherezo ry’ukwihangana kw’Imana rigeze, ko urugero rw’ibyaha by’ishyanga ryacu rwuzuye, kandi ko marayika w’imbabazi agiye kuguruka akagenda, atazongera kugaruka ukundi. Ubwo ni bwo ubwoko bw’Imana buzinjizwa muri ya mashusho y’umubabaro n’agahinda abahanuzi basobanuye ko ari igihe cy’amakuba ya Yakobo. Gutaka kw’indahemuka zirenganywa kuzazamuka kugera mu ijuru. Kandi nk’uko amaraso ya Abeli yatakiye ari hasi mu butaka, ni ko hari n’amajwi atakira Imana avuye mu mva z’abahowe ukwizera, avuye mu mva zo mu nyanja, avuye mu buvumo bwo mu misozi, avuye mu mva zo mu bihome by’abihaye Imana: ‘Uzageza ryari, Mwami, wera kandi w’ukuri, udacira urubanza kandi ngo uhorere amaraso yacu ku batuye mu isi?’”

> “Uwiteka arimo gukora umurimo We. Ijuru ryose rirahagurukiye. Umucamanza w’isi yose ari bugufi guhaguruka no guhesha icyubahiro ubutware Bwe bwatutswe. Ikimenyetso cy’agakiza kizashyirwa ku bagabo bubahiriza amategeko y’Imana, bubaha amategeko Yayo, kandi banga ikimenyetso cy’inyamaswa cyangwa cy’igishushanyo cyayo.

> “Imana yahishuye ibizaba mu minsi y’imperuka, kugira ngo ubwoko bwayo bwitegure guhagarara bukarwanya umuyaga ukaze w’uguhinyurirwa n’uburakari. Ababuriwe iby’ibizababaho imbere yabo ntibagomba kwicara bategereje batuje uwo muyaga ugiye kuza, bihumuriza ko Umwami azakingira ab’indahemuka be ku munsi w’amakuba. Tugomba kumera nk’abagabo bategereje Umwami wabo, atari mu gutegereza kw’ubunebwe, ahubwo mu murimo ukoranwa umwete, dufite kwizera kudahungabana. Ubu si igihe cyo kwemera ko ibitekerezo byacu bihugikwa n’ibintu bidafite akamaro kanini. Mu gihe abantu basinziriye, Satani arimo ategura ibintu ashishikaye kugira ngo ubwoko bw’Umwami butazabona imbabazi cyangwa ubutabera. Ubu urugendo rwo guteza imbere umunsi w’icyumweru rurimo kwiyerekeza imbere mu mwijima. Abayobozi bahisha ikibazo nyakuri, kandi benshi bifatanya n’uwo mugambi ubwabo ntibabona aho uwo mugezi wo munsi ugana. Ibyo rwiyemerera biroroshye kandi bisa n’ibya Gikristo, ariko niruvuga ruzahishura umwuka wa cya kiyoka. Ni inshingano yacu gukora ibishoboka byose kugira ngo twirinde akaga katewe ubwoba. Dukwiriye gushaka gukuraho urwikekwe twishyira mu mucyo ukwiye imbere y’abantu. Tugomba kubagezaho ikibazo nyakuri kiriho impaka, bityo tugashyiraho ihakana rirushijeho kugira imbaraga ku ngamba zigamije kubuza umudendezo w’umutimanama. Dukwiriye gusuzuma Ibyanditswe kandi tukabasha gutanga impamvu y’ibyo twizera. Umuhanuzi aravuga ati: ‘Abanyabyaha bazakomeza gukora iby’ubugome: kandi nta n’umwe mu banyabyaha uzasobanukirwa; ariko abanyabwenge bo bazasobanukirwa.’” Testimonies, volume 5, 451, 452.

Iyo “sunday movement” “nizavuga, izahishura umwuka wa cya kiyoka.” Izo paragarafu enye zigaragaza ko ku itegeko ryo ku cyumweru Leta Zunze Ubumwe za Amerika “izitandukanya rwose no gukiranuka.” Ku itegeko ryo ku cyumweru “igihe kigeze cy’imirimo itangaje ya Satani.” Ku itegeko ryo ku cyumweru, ubumwe bw’inshuro eshatu buba busohoye. Ku itegeko ryo ku cyumweru Leta Zunze Ubumwe za Amerika “ihakana buri hame ry’Itegeko Nshinga ryayo nk’ubutegetsi bwa repubulika y’Abaporotesitanti”, kandi kandi “igashyiraho uburyo bwo gukwirakwiza ibinyoma n’ibiyobya bya papa.” Iryo tegeko ryo ku cyumweru ni “ikimenyetso kuri twe cy’uko iherezo ryo kwihangana kw’Imana rigezeho, ko urugero rw’ibyaha by’ishyanga ryacu rwuzuye, kandi ko marayika w’imbabazi agiye kuguruka akagenda, ntazongere kugaruka ukundi.” Icyo kimenyetso cyari cyarashushanyijwe mbere n’umuburo watanzwe na Yesu ugaragaza ikizira cy’umurimbu cyavuzweho na Daniyeli umuhanuzi. Aho ni ho isengesho ryatanzwe n’abahowe ukwizera bo mu kashe ka gatanu, ribaza riti, “Mwami, Wera kandi W’ukuri, uzageza ryari kudaca urubanza no kuduhorera amaraso yacu ku batuye isi?” risohorerera. Kandi ni no kuri icyo kimenyetso cy’inzira aho abakobwa b’inkumi b’abapfu n’abanyabwenge bagaragaza imico yabo.

Ku bijyanye n’itegeko ryo ku Cyumweru, Leta Zunze Ubumwe za Amerika “ihakana buri hame ryose ry’Itegeko Nshinga ryayo.” Igihe iki gikorwa cyarangirijwemo cyatangiye n’Itegeko rya Patriot mu mwaka wa 2001. Kuva mu 2001 kugeza ku itegeko ryo ku Cyumweru hagereranya umurimo ugenda utera imbere wo guhakana Itegeko Nshinga. Uwo murimo ugenda utera imbere uhuye n’umurongo w’ubuhanuzi aho kuremwa kw’ishusho y’inyamaswa kurangirizwa. Umurongo w’ishusho y’inyamaswa ushobora kugaragara nk’uworoshyeho gato gusobanukirwa, ariko uko gukomera kuwusobanukirwa birakwiriye. Igituma umurongo w’ishusho y’inyamaswa urushaho gukomera ni uko ugereranya imirongo ibiri.

Ku nyamaswa yo mu isi, iyo mirongo ibiri ni amahembe ya Repubulikaniyisimu n’Ubuporotesitanti. Ayo mahembe yombi ahurira hamwe mu mibanire y’itorero na leta, bityo agasohoza ishyirwaho ry’igishushanyo cy’inyamaswa. Ni cyo gituma umurongo w’ishyingwaho ry’igishushanyo cy’inyamaswa ugira imirongo ibiri iri mu murongo umwe, kuko amahembe ya Repubulikaniyisimu n’Ubuporotesitanti agenda abangikanye mu mateka, ariko kandi n’imirongo yayo bwite ikagira ubuhamya bwayo bw’ubuhanuzi igomba gutanga. Umurongo umwe w’ubuhanuzi, ufite ingingo ebyiri zibangikanye, urakomeye kurushaho kuruta gusa gushyira ibimenyetso by’inzira by’ibikorwa bya politiki bigaragaza ukuvuga gufitanye isano n’Itegeko Nshinga.

Imirongo ibiri y’amahembe y’Ubusigirikanishi n’Ubuprotestanti irushaho kugorana kubera ukuri k’ubuhanuzi kugaragaza ko mu ihembe ry’Ubusigirikanishi harimo amateka y’intambara hagati y’Abademokarate bashyigikiraga ubucakara n’Abaresipubulikani barwanyaga ubucakara; kandi nanone ko mu ihembe ry’Ubuprotestanti harimo uburyo bukomeza bwo kugerageza bukurikiza abanyabwenge n’abapfapfa, ari bo bakobwa cumi, mu mateka y’ihembe ry’Ubuprotestanti. Nyamara, ni ingenzi cyane gushinga imizi muri uku kuri.

Mu murongo ushushanyijwe n’amahembe abiri y’inyamaswa yo mu isi harimo urugero rujyanye no kurema imico ya Kristo cyangwa imico ya Satani, bingana no kurema ishusho ya Kristo cyangwa ishusho y’inyamaswa, kuko muri uru rwego “inyamaswa” ihagarariye ikiremwa mu buryo butandukanye n’Umuremyi. Ireme ry’iyo mico rikorwa imbere muri bose, kuko igihe imbabazi zifungwa hasigara ibyiciro bibiri gusa. Kandi iryo rema rikorerwa no ku ruhande rw’inyuma binyuze mu ihuriro riri hagati y’ububasha bwa gipapa n’Umuryango w’Abibumbye.

Nuko rero, igihe cy’igeragezwa cyo gushingwa kw’ishusho y’inyamaswa cyatangiye mu mwaka wa 2001, kandi kizarangirira ku itegeko ryo ku Cyumweru muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika. Muri icyo gihe, amateka y’ubuhanuzi y’amahembe abiri y’inyamaswa yo ku isi agaragaza impaka zo imbere n’izo hanze muri buri hembe ryayo uko ryakabaye, yaba izo mu by’idini cyangwa mu bya politiki, kandi akanagaragaza urugamba hagati y’ayo mahembe yombi ubwayo.

Itegeko ryo ku cyumweru muri Leta Zunze Ubumwe z’Amerika rigereranya umuburo wo guhunga Yesu yagaragaje ko ari “ikizira cy’ubutayu.” Itegeko ryo ku cyumweru muri Leta Zunze Ubumwe z’Amerika ni ryo herezo ry’igihe cyatangiye mu mwaka wa 2001. Patriot Act ni ryo “kizira cy’ubutayu cyavuzwe na Daniyeli”, kandi Yesu yarigaragaje nk’ikimenyetso cyo guhunga irimbuka rigiye kuza.

Itegeko rya Patriot rikubiyemo umucyo w’ubuhanuzi wo mu 1888, hamwe n’Itegeko rya Blair. Bityo kandi, mu buryo bw’ubuhanuzi, Itegeko rya Patriot ririmo n’ikigereranyo cy’itegeko ryo ku Cyumweru, ku buryo igihe gitangira mu 2001 gitangirana n’itegeko ryo ku Cyumweru nk’uko ryagereranyijwe na 1888—Itegeko rya Blair, 2001—Itegeko rya Patriot, kandi kirangirana n’itegeko ryo ku Cyumweru.

Umuburo wo guhunga imigi watanzwe mu mwaka wa 2001, ugereranya umuburo wo guhunga i Babuloni ku cyumweru cy’itegeko. Urubanza ruzazanwa kuri Leta Zunze Ubumwe z’Amerika ku cyumweru cy’itegeko rugereranya urubanza ruzazanwa ku isi yose igihe Mikayeli azahaguruka kandi igihe cy’igeragezwa cy’abantu kigafungwa. Umukono wa Kristo nk’Alufa na Omega uhora ugaragazwa kenshi mu kuri kugereranywa n’Itegeko rya Blair mu 1888, no muri byose ibyo 1888 igereranya, byisubiramo mu mwaka wa 2001.

Umwaka wa 2001, wari waragereranyijwe n’uwa 1888, ntuhagarariye gusa ikimenyetso cyo guhunga nk’uko cyagaragajwe n’ikizira cy’ubutayu, ahubwo wanagereranyijwe n’umwaka wa 66 nyuma ya Kristo n’igotwa rya Cestius. Igotwa rya Tito mu mwaka wa 70 nyuma ya Kristo rihagarariye itegeko ryo ku Cyumweru muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika. Itegeko ryo ku Cyumweru muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika rihagarariwe n’umwaka wa 321 n’itegeko rya mbere ryo ku Cyumweru rya Konstantino, kandi 538 ihagarariye igihe ishyanga rya nyuma ryo ku isi ryemera ikimenyetso cy’inyamaswa.

2001 ni 1888, Cestius n’umwaka wa 66 AD. Itegeko ryo ku Cyumweru ni Tito n’imyaka ya 70 na 321. 2001 kandi ni umubatizo wa Yesu, no kumanuka Kwe mu Byahishuwe igice cya cumi ku wa 11 Kanama 1840. Ibi bimenyetso byose bigira uruhare mu murongo w’Itegeko Nshinga.

Amateka y’ubuhanuzi ya Leta Zunze Ubumwe za Amerika ajyana mu murongo umwe n’amateka y’Abadiventisime. Mu 1798 ubupapa bwakomeretse igikomere cyica, kandi 1798 ni wo wari igihe cy’imperuka ubwo igice cy’ubuhanuzi bwa Daniyeli cyari gifitanye isano n’amateka y’abamarayika ba mbere n’uwa kabiri bo mu Ibyahishuwe 14 cyafungurwaga. Aho muri 1798 ni ho hatangarizwa intangiriro y’ubuhanuzi bw’Abadiventisime, kandi mu 1798 inyamaswa yo ku isi ifite amahembe nk’ay’umwana w’intama yabaye ubwami bwa gatandatu bwo mu buhanuzi bwa Bibiliya.

Umwaka wa 1798 wabanje n’ibimenyetso bitatu by’ubuhanuzi bifitanye isano n’umurongo w’inyamaswa yo ku isi, bityo bikaba bifitanye isano no kuvuga kwa Leta Zunze Ubumwe z’Amerika, n’Itegeko Nshinga rya Leta Zunze Ubumwe z’Amerika. Ibyo bimenyetso bitatu byari Itangazo ry’Ubwigenge, ryavuzwe mu 1776, hanyuma Itegeko Nshinga mu 1789, maze hakurikiraho Amategeko yerekeye Abanyamahanga n’Ayo Guhana Ababiba Imvururu yo mu 1798.

Ibyo biranga-bihezangano bitatu byerekeye umurongo w’ubuhanuzi w’Itegeko Nshinga kandi bikaranga intangiriro y’ubwami bwa gatandatu bwo mu buhanuzi bwa Bibiliya. Itegeko ryo ku Cyumweru ni iherezo ry’ingoma y’ubwami bwa gatandatu bwo mu buhanuzi bwa Bibiliya; bityo rero, kubera ngombwa y’ubuhanuzi, hagomba kubaho ibiranga-bihezangano bitatu bibanziriza iryo herezo, nk’uko byagereranyijwe n’ibiranga-bihezangano bitatu byabanjirije intangiriro.

Mu mwaka wa 2001, igihe iminara yagwaga, Itegeko rya Patriot Act ryasobanuwe n’itegeko rya Blair Bill ryo mu 1888, hamwe n’ubwigomeke bugaragara bw’ubuyobozi bw’Abadivantisiti mu Nama Nkuru ya Minneapolis. Ubugomeke marayika yabwiye Mushiki wa White ko bwasobanuwe n’ubwigomeke bwa Kora, Datani na Abiramu bwo kurwanya Mose, na bwo kandi bwasobanuwe n’umubatizo wa Kristo mu mwaka wa 27 nyuma ya Kristo, no guhagarikwa kwa Isilamu ku wa 11 Kanama 1840, n’Itangazo ry’Ubwigenge ryo mu 1776, kimwe n’“ikizira cy’ubutayu, cyavuzwe na Daniyeli umuhanuzi” nk’ikimenyetso cyo guhunga uburakari bwari buje, nk’uko byagereranyijwe na Cestius no mu mwaka wa 66 nyuma ya Kristo.

Niba mukibasha kwibuka ko umurongo w’ubuhanuzi turimo gusuzuma ubu ari umurongo w’Itegeko Nshinga rya Leta Zunze Ubumwe za Amerika, imirongo yose y’ubuhanuzi yavuzwe haruguru itanga umusanzu kandi igashyiraho insanganyamatsiko y’ubuhanuzi ihagarariwe n’umurongo w’Itegeko Nshinga. Nyamara umurongo ugaragara ko ufitanye isano kurusha indi yose ni umurongo w’ikorwa ry’ishusho y’inyamaswa. Ishusho y’inyamaswa ni ishusho y’inyamaswa ya gipapa, ihagarariwe nk’inyamaswa ifite umugore uyitegeka, ari byo guhuza itorero na leta, itorero rikaba ari ryo rifite ububasha mu mibanire yabyo. Kugira ngo Leta Zunze Ubumwe za Amerika zikore ishusho y’inyamaswa, Ubuprotestanti bw’ubuhakanyi bugomba kugenzura leta ku rugero rw’uko leta izashyiraho kandi igashyira mu bikorwa amategeko y’idini, kandi amaherezo n’itegeko ryo ku cyumweru.

Mu gihe igikorwa cyo kurema ishusho y’inyamaswa kizaba kirangijwe, Itegeko Nshinga, ryanditswe rifite ihame ry’ingenzi cyane Thomas Jefferson yanditse avuga ko ari “ugutandukanya itorero na leta,” rizahirikwa. Igihe ihembe ry’Abaporotesitanti rizaba rifite ububasha bwo gutegeka ihembe ry’Abaripubulikani gushyira mu bikorwa amategeko y’idini, umutima nyir’izina w’Itegeko Nshinga uzasandazwa; bityo ukabona isano ya gihanuzi iri hagati y’umurongo w’Itegeko Nshinga n’umurongo w’ishusho y’inyamaswa.

Igihe ishusho y’inyamaswa iremwamo cyatangiye mu mwaka wa 2001, hifashishijwe Patriot Act, kandi kizarangirana n’itegeko ry’icyumweru, igihe ikimenyetso cy’inyamaswa kizashyirwaho ku ngufu. Muri icyo gihe ni ho imvura y’itumba inyanyagizwa, kuko imvura y’itumba itangira kugwa igihe marayika ukomeye wo mu Ibyahishuwe cumi n’umunani amanuka agacanira isi ubwiza bwe, ari byo, nk’uko Sister White abivuga, byari kubaho igihe inyubako nini zo mu mujyi wa New York zari kuzagushwa hasi no gukozwaho k’Uwiteka.

> “Imvura y’itumba igomba kugwa ku bwoko bw’Imana. Umumarayika ukomeye agomba kumanuka ava mu ijuru, kandi isi yose ikamurikirwa n’ubwiza bwe.” Review and Herald, 21 Mata 1891.

Igihe cyo kuminjagira kw’imvura y’itumba kigereranya igihe ingano n’urukungu by’igisekuru cya nyuma cy’Abadiventisiti birimo kuyungururwa no kwezwa. Ukwo kuyungururwa no kwezwa kurangirira ku itegeko ryo ku Cyumweru, kandi abakobwa b’abanyabwenge bafite amavuta igihe ihungabana ry’itegeko ryo ku Cyumweru risesekaye, bashyirwaho ikimenyetso, hanyuma Umwuka Wera agasukwa ku rugero rutagira ingano kugeza Mikayeli ahagurutse kandi igihe cyo kugeragezwa kw’abantu kigafungwa.

Mu gihe iyaremwa ry’igishushanyo cy’inyamaswa rizaba rikorwa muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika, imvura y’itumba izaba iri kugwa buhoro buhoro; kandi mu gihe iyaremwa ry’igishushanyo cy’inyamaswa rizaba rikorwa mu isi yose, imvura y’itumba izasukwa idafite urugero.

Mu wa 2001 hatangiye igeragezwa ry’itorero ry’Abadivantisiti b’Umunsi wa Karindwi ry’i Lawodikiya, nk’uko byagereranywaga n’Abaporotesitanti bo ku wa 11 Kanama 1840, ndetse no na Isirayeli ya kera igihe Kristo yabatizwaga.

> “Igihe cy’igeragezwa kiri hafi kudugeraho, kuko induru iranguruye ya marayika wa gatatu yamaze gutangira mu ihishurwa ryo gukiranuka kwa Kristo, Umucunguzi ubabarira ibyaha. Iyi ni yo ntangiriro y’umucyo wa marayika uzuzisha isi yose ubwiza bwe.” Selected Messages, igitabo cya 1, 362.

Igikorwa cya nyuma cyo kugerageza abantu b’isezerano rya kera gitangira igihe umucyo w’umumarayika wo mu Byahishuwe 18 utangiye gutangaza ubutumwa bwe. Ubutumwa bwe bwanagaragajwe no mu mirongo itatu ya mbere y’igice cya cumi n’umunani cy’Ibyahishuwe, kandi iyo mirongo itatu, nk’uko Sister White yabivuze, yasohoye igihe inyubako nini zo mu Mujyi wa New York zasenyukaga.

Hakurikiraho nuko igihe cy’igeragezwa, nk’uko cyashushanyijwe na Yohana mu gice cya cumi cy’Ibyahishuwe. Iryo geragezwa ryari ukumenya niba wakira agatabo gato kari mu kuboko kw’umumalayika, maze ukakarya. Muri icyo gihe cy’igeragezwa, mu gihe imvura y’itumba ya nyuma irimo kuminjagirwa, igwa gusa ku bahitamo kwakira ako gatabo gato no kukarya.

> “Benshi cyane, ku rugero runini, bananiwe kwakira imvura y’umuhindo ya mbere. Ntabwo babonye inyungu zose Imana yabateganyirije muri ubwo buryo. Biringira ko icyo babuze kizuzuzwa n’imvura y’umuhindo ya nyuma. Igihe ubuntu buzaba butanzwe mu bwuzure bukungahaye kurusha ubundi, ni bwo bateganya gukingurira imitima yabo ngo babwakire. Barimo gukora ikosa riteye ubwoba. Umurimo Imana yatangiye mu mutima w’umuntu, imuha umucyo n’ubumenyi bwayo, ugomba gukomeza kujya mbere ubudahwema. Buri muntu wese agomba kumenya neza icyo akeneye ubwe. Umutima ugomba gukurwamo umwanda wose kandi ugasukurwa kugira ngo ube ubuturo bw’Umwuka. Ni ukubwo kwatura ibyaha no kubireka, no gusenga ubikuye ku mutima, no kwiyegurira Imana, ni byo byateguriye abigishwa ba mbere gusukwaho Umwuka Wera ku Munsi wa Pentekote. Uwo murimo nyine, ariko ku rugero rurenzeho, ni wo ugomba gukorwa ubu. Icyo gihe, umuntu yagombaga gusa gusaba uwo mugisha, maze agategereza Uwiteka ngo arangize umurimo amukoreramo. Ni Imana yatangiye uwo murimo, kandi ni yo izawusohoza, ikuzuriza umuntu muri Yesu Kristo. Ariko ntihakagire kwirengagiza ubuntu bugereranywa n’imvura y’umuhindo ya mbere. Ababaho bakurikije umucyo bahawe ni bo bonyine bazahabwa umucyo urushijeho kuba mwinshi. Keretse dufite gutera imbere buri munsi mu kugaragaza ingeso nziza z’Ubukristo zikora, ntituzamenya ukwigaragaza k’Umwuka Wera mu mvura y’umuhindo ya nyuma. Ishobora kuba irimo kugwa ku mitima y’abadukikije impande zose, ariko ntituzayimenya cyangwa ngo tuyakire.” Testimonies to Ministers, 506, 507.

Abariye ubutumwa bwo mu mwaka wa 2001 bahabwaga ubutumwa bwari buboneye icyo gihe, ariko bagombaga kugeragezwa kugira ngo bigaragare niba koko barinjije ubwo butumwa mu mibereho yitegujwe kwakira ikimenyetso cy’Imana. Muri icyo gihe rero, imvura y’itumba rya nyuma ishushanywa no kunyanyagizwa, kuko ingano n’urumamfu bikiri kumwe. Ni cyo gituma Sister White avuga ati: “Ishobora kuba iri kugwa ku mitima y’abadukikije hose, ariko twe ntituzayitahura cyangwa ngo tuyakire.” Iyo abanyabwenge batandukanijwe n’abapfapfa, ni bwo imvura y’itumba rya nyuma isukwa nta rugero, nk’uko byagenze kuri Pentekote, ari na byo bishushanya itegeko ryo ku Cyumweru.

> “Nanone kandi, iyi migani yigisha yuko hatagomba kubaho igihe cy’igeragezwa nyuma y’urubanza. Iyo umurimo w’ubutumwa bwiza urangiye, hahita hakurikiraho gutandukanywa kw’abakiranutsi n’ababi, kandi iherezo rya buri tsinda rigahita rishyirwaho iteka ryose.” Christ’s Object Lessons, 123.

Igihe cyo kuminjagirwamo imvura y’itumba, gikurikirwa n’igihe imvura y’itumba isukwa itagira urugero, na byo byerekanwa nk’ibihe bibiri aho urubanza rusohorerwa ku bwoko bw’Imana. Igihe cya mbere cy’urubanza ku bwoko bw’Imana cyatangiriye ku nzu y’Imana ku wa 11 Nzeri 2001, kandi mu rubanza rw’itegeko ryo ku Cyumweru ni ho urubanza rusohorerwa ku zindi ntama zayo, zaba zemera cyangwa zanga gutabaza gukomeye kwa marayika wa gatatu gutangirira ku itegeko ryo ku Cyumweru muri Leta Zunze Ubumwe z’Amerika, kukarangira igihe Mikayeli ahagurutse, igihe amahirwe yo gukizwa kwa muntu aba afunzwe burundu.

Ibihe bibiri by’imvura y’itumba, na byo bikaba ari n’ibyiciro bibiri by’urubanza rutangirira ku nzu y’Imana, hanyuma rukimukira ku zindi ntama z’Imana, na byo kandi ni ibyiciro bibiri by’ikorwa ry’igishushanyo cy’inyamaswa.

Muri icya mbere muri ibyo bihe bibiri by’ubuhanuzi, igihe urubanza ruzanwa ku itorero ry’Imana kandi no kuri Leta Zunze Ubumwe za Amerika, ni ho muri ayo mateka nyine aho ihembe rya Republican n’ihembe rya Giprotestanti byombi bicirwa urubanza. Aho nyine Adventisime ya Laodikiya irukanirwa kure iva mu kanwa k’Umwami, Leta Zunze Ubumwe za Amerika zuzuza igikombe cyazo cy’igihe cy’imbabazi, maze kurimbuka kw’ishyanga kukazanwa kuri iryo shyanga, kandi Satani agahita aboneka agatangira umurimo we w’ibitangaza. Abo ibihumbi ijana na mirongo ine na bine bashyirwaho ikimenyetso kandi bakazamurwa nk’ibendera ku itegeko ryo ku Cyumweru.

Tubwirwa ko bidashoboka gutanga igitekerezo icyo ari cyo cyose cy’“ibyabayeho ku bwoko bw’Imana buzaba bukiriho ku isi igihe ikuzo ryo mu ijuru n’isubirwamo ry’itotezwa ryo mu bihe byashize bizaba bivanzwe.”

> “Satani ni umunyeshuri w’umunyamwete wa Bibiliya. Azi ko igihe cye gisigaye ari gito, kandi ashaka kuri buri ngingo kuburizamo umurimo w’Umwami kuri iyi si. Ntibishoboka gutanga igitekerezo icyo ari cyo cyose cy’ibizaba ku bwoko bw’Imana buzaba bukiriho ku isi igihe ubwiza bwo mu ijuru n’isubirwamo ry’itotezwa ryo mu bihe byashize bizaba bivanzemo. Bazagendera mu mucyo uva ku ntebe y’Imana. Binyuze ku bamarayika, hazabaho itumanaho rihoraho hagati y’ijuru n’isi. Kandi Satani, akikijwe n’abamarayika babi kandi yivuga ko ari Imana, azakora ibitangaza by’ubwoko bwose kugira ngo ayobye, niba bishoboka, ndetse n’intore ubwazo. Ubwoko bw’Imana ntibuzabona umutekano wabwo mu gukora ibitangaza, kuko Satani azigana ibitangaza bizakorwa. Ubwoko bw’Imana bwageragejwe kandi bukagezwa ku rugero ruzabona imbaraga zabwo mu kimenyetso kivugwa mu Kuva 31:12–18. Bugomba guhagarara bushikamye ku ijambo rizima ngo: ‘Byanditswe.’ Uwo ni wo musingi wonyine bushobora guhagararaho budashidikanya. Abishe isezerano ryabo n’Imana bazaba kuri uwo munsi badafite Imana kandi badafite ibyiringiro.” Testimonies, volume 9, 16.

Gusubirwamo kw’itotezwa byo mu bihe byahise bitangira ku itegeko ryo kubahiriza ku Cyumweru muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika, kuko icyo gihe Satani atangira umurimo we w’igitangaza, kandi abakobwa b’abanyabwenge, bamaze “kugeragezwa no kugenzurwa,” bazahita “bagendera mu mucyo uva ku ntebe y’ubwami y’Imana.” Ibyo bizagerwaho binyuze mu murimo w’abamarayika, kuko “biciye ku bamarayika hazabaho itumanaho ridacogora hagati y’ijuru n’isi.”

> “Abasizwe bahagaze iruhande rw’Umwami w’isi yose bafite umwanya Satani yigeze guhabwa wo kuba kerubi utwikira. Binyuze mu biremwa byera bikikije intebe ye y’ubwami, Uwiteka akomeza itumanaho ridahwema n’abatuye isi. Amavuta ya zahabu agereranya ubuntu Imana ikomeza kugaburiramo amatabaza y’abizera, kugira ngo adatigita ngo azime. Iyo bitaba ko aya mavuta yera asesekazwa ava mu ijuru mu butumwa bw’Umwuka w’Imana, imbaraga z’ikibi zari kugira ubutware bwose ku bantu.”

> “Imana isuzugurwa iyo tutakiriye ubutumwa itwoherereza. Bityo twanga amavuta ya zahabu yashaka gusuka mu bugingo bwacu kugira ngo agezwe ku bari mu mwijima. Igihe umuhamagaro uzaza, ‘Dore umukwe araje; nimusohoke mujye kumusanganira,’ abatigeze bakira ayo mavuta yera, abatabikiye ubuntu bwa Kristo mu mitima yabo, bazasanga, kimwe n’abakobwa b’abapfu, ko batiteguye guhura n’Umwami wabo. Nta bushobozi bafite muri bo ubwabo bwo kubona ayo mavuta, kandi imibereho yabo irasenyuka. Ariko niba dusabye Umwuka Wera w’Imana, niba dutakambye nk’uko Mose yabigenje, ‘Nyereka ubwiza bwawe,’ urukundo rw’Imana ruzasukwa mu mitima yacu. Binyuze mu miyoboro ya zahabu, ayo mavuta ya zahabu azatugeraho. ‘Si ku bw’ubushobozi, kandi si ku bw’imbaraga, ahubwo ni ku bw’Umwuka wanjye, ni ko Uwiteka Nyiringabo avuga.’ Binyuze mu kwakira imirasire irabagirana y’Izuba ryo Gukiranuka, abana b’Imana bamurika nk’amatabaza mu isi.” Review and Herald, July 20, 1897.

Abanyabwenge ni abashyizweho ikimenyetso muri Ibyahishuwe igice cya karindwi no muri Ezekiyeli igice cya cyenda, kandi batandukanywa n’abapfapfa basuzugura Uwiteka, banga “ubutumwa abatumaho.” Abapfapfa ni “abishe isezerano ryabo n’Imana, bazaba kuri uwo munsi badafite Imana kandi badafite ibyiringiro.” Ayo matsinda yombi yarageragejwe kandi agezwa ahantu yerekaniye imico yayo, bishingiye ku kuba yarakiriye cyangwa yaranze ubutumwa bw’igihe. Ubutumwa bw’igihe kuva ku wa 11 Nzeri 2001 bwabaye ubutumwa bw’imvura y’itumba.

Ubutumwa bw’imvura y’itumba bumenyekanira ku buryo bw’umurongo ku wundi, nk’uko bwashyizwe ahagaragara mu gice cya makumyabiri n’umunani cya Yesaya. Uburyo bw’umurongo ku wundi ni bwo buryo bw’igenwa n’Imana bwo kwiga Bibiliya; bityo rero, kwanga ubwo buryo si ukwanga gusa ubutumwa bugaragazwa binyuze mu ishyirwa mu bikorwa ry’umurongo ku wundi, hato hato aha na hato hato hariya, ahubwo ni no kwanga Uwatangije ubwo buryo.

Kubera ibipimo byahumetswe byahishuwe mu gikorwa cy’igeragezwa kiyobora ku ishyirwaho ikimenyetso ry’abihumbi ijana na mirongo ine na bine, biragaragara ko inzira yonyine umwana w’Imana ashobora kunyuramo muri ayo mateka aho “ubwiza bwo mu ijuru no kongera kubaho kw’itotezwa ryo mu bihe byahise bivangavanze,” ari ukuba mu mibereho aho umucyo uva ku ntebe y’ubwami y’Imana ushobora kumenyekana. Ugomba kumenyekana, bitaba ibyo nta cyo umaze, kandi tuba tuzimiye.

> “Ntidukwiriye gutegereza imvura y’itumba. Ije ku bantu bose bazamenya kandi bakakira ikime n’imvura y’umugisha bigwa kuri twe. Iyo dutoranya uduce twose tw’umucyo, iyo duha agaciro imbabazi zizewe z’Imana, ikunda ko tuyiringira, ni bwo buri sezerano rizasohora. [Yesaya 61:11 haravuzwe.] Isi yose igomba kuzuzwa ubwiza bw’Imana.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 984.

Mu gihe cyatangiye igihe marayika wo mu Ibyahishuwe 18 yuzuzaga isi yose ubwiza bwe, gitangiriye ku wa 11 Nzeri 2001, imvura y’itumba rya nyuma yaje gusa “ku” ba “bantu” “bamenye kandi bakiyegurira ikime n’imvura z’umugisha ko” “bitugwaho.” “Ikosa rikomeye” mushiki wacu White yari yaragaragaje mbere, ni igihe abageni b’abapfuye batekerezaga ko bashoboraga gutegereza kugeza igihe imvura y’itumba rya nyuma isukuwe itagira urugero, kuko icyo gihe batekerezaga ko bashoboraga kuziba icyuho. Si ko bimeze; gusa abagenda bakura mu gusobanukirwa kwabo n’Ijambo ry’ubuhanuzi ry’Imana ni bo bahabwa umucyo urushaho.

Mu kurangiza iyi ngingo, icyo nshaka kugaragaza gifitanye isano n’intego y’igihe cy’igeragezwa turimo ubu. Niba tugomba “kugendera mu mucyo uturuka ku ntebe y’ubwami y’Imana” mu gihe ibitotezo byo mu bihe byashize bizongera kubaho, bizaba ngombwa ko tumenya neza Ijambo ry’ubuhanuzi mbere y’uko icyo gihe cy’amage kigera.

Mu gice cya mbere, Daniyeli na ba batatu b’indahemuka bari bamaze gutunganya neza inyigisho yabo mbere y’uko binjira kugeragezwa na Nebukadinezari. Mu minsi mirongo ine Kristo yafunguye Ijambo ry’ubuhanuzi kugira ngo abas disciple baryumve mbere y’iminsi icumi aho abo bigishwa batunganyirije ubumwe bwabo. Hanyuma haza Pentekote, igereranya itegeko ryo ku Cyumweru.

Mu gice cya gatatu cy’igitabo cya Daniyeli, Saduraka, Meshaki na Abedenego babwiye Nebukadinezari ko batari bakeneye igihe cy’inyongera, kuko bari bamaze gufata icyemezo ku byerekeye icyo bagombaga gukora mu gihe cy’igeragezwa ry’itegeko ryo ku Cyumweru. Ubudahemuka bwabo bwarushijeho kugaragazwa igihe bagendaga mu itanura hamwe na Kristo, kandi ubutumwa bari baramaze kwemera no gushikama ho mbere y’igeragezwa bwagejejwe ku isi yose yari izwi icyo gihe binyuze ku banyacyubahiro bose bari baje basuye, biboneye icyo gitangaza cyabereye mu itanura.

Tuzakomeza ibi bitekerezo mu ngingo itaha.

Back to Articles