Article

# Igitabo cya Daniyeli - Ijana na Mirongo Itatu na Rimwe

Guhishura Umugozi w’Ubuhanuzi Ubohotse Neza: Guhuza Ingingo ziva mu Ibyahishuwe zikagera ku Bikorwa Biriho Ubu

Author

Jeff Pippenger

Published

March 12, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Mu ngingo zabanjirije iyi twagaragaje ko Abamilerite bamenye ko barimo basohoza umugani w’abakobwa icumi b’isugi, Habakuki igice cya kabiri, na Ezekieli igice cya cumi na kabiri, umurongo wa makumyabiri n’umwe kugeza ku wa makumyabiri n’umunani. Iyo mirongo yo muri Ezekieli igaragaza ko, igihe iyo myandiko itatu y’ubuhanuzi izaba isohojwe rwose mu minsi y’imperuka, “ingaruka ya buri yerekwa” izaba isohoye. Mushiki wacu White na we avugaho icyo kintu.

> “Mu gitabo cy’Ibyahishuwe ni ho ibitabo byose bya Bibiliya bihurira kandi bikarangirira. Aha ni ho igitabo cya Daniyeli cyuzurizwa. Kimwe ni ubuhanuzi; ikindi ni ibyahishuwe. Igitabo cyashyizweho ikimenyetso si Ibyahishuwe, ahubwo ni wa mugabane w’ubuhanuzi bwa Daniyeli werekeye iminsi y’imperuka. Marayika yategetse ati: ‘Ariko wowe, Daniyeli, hisha ayo magambo, ushire ikimenyetso ku gitabo, kugeza igihe cy’imperuka.’ Daniyeli 12:4.” Ibyakozwe n’Intumwa, 585.

Umugani w’abakobwa icumi usubirwamo uko wakabaye ijambo ku rindi mu gihe cyo gushyirwaho ikimenyetso cya ba bantu ibihumbi ijana na mirongo ine na bine, cyatangiye ku wa 11 Nzeri 2001 kandi kirangira igihe urugi ruzafungirwa abakobwa b’abapfu ku itegeko ryo ku Cyumweru rigiye kuza vuba. Muri icyo gihe cy’amateka ni ho ingaruka ya buri yerekwa ihagarariwe n’amagambo ngo “ibitabo byose byo muri Bibiliya bihuriramo kandi bikarangiriramo.”

Mu ngingo ibanziriza iyi twagiye twubaka urufatiro rw’ubusobanukirwe kugira ngo dushyire ahagaragara umurongo wo hanze w’amateka ugaragazwa mu murongo wa mirongo ine wa Daniyeli icumi n’umwe, ugaragaza amateka ya politiki y’ihembe ry’Abarepubulikani ry’inyamaswa yo ku isi. Ayo mateka agenda abangikanye n’amateka y’idini y’ihembe nyakuri ry’Abaporotesitanti ry’inyamaswa yo ku isi. Twamaze kumenya imirongo y’ubuhanuzi mike ivuga ku ihembe ry’Abarepubulikani ry’inyamaswa yo ku isi, kandi turi kuyishyira ku mateka y’ubuhanuzi yatangiye mu gihe cy’imperuka mu 1989.

Igihe cy’ubuhanuzi cy’inyamaswa yo mu isi cyatangiriye mu 1776, kikarangira mu gihe cy’imperuka mu 1798, niwo murongo dushaka gukoresha mu kugerageza guhuriza hamwe imirongo yose iri kugira ingaruka muri iki gihe. Igihe cyo kuva mu 1776 kugera mu 1798 gifite ikimenyetso cya Alufa na Omega, kuko gitangirana kandi kikarangizwa n’igikorwa cy’amategeko, ari byo kuvuga kw’ishyanga.

> “Ukuvuga kw’ihanga ni igikorwa cy’inzego zaryo zishinga amategeko n’izicira imanza.” The Great Controversy, 443.

Ikimenyetso nyamukuru kiranga ya nyamaswa yo mu isi ni ukuvuga kwayo. Itegeko Nshinga rya Leta Zunze Ubumwe z’Amerika ryari inyandiko y’ijuru yafunguye amarembo y’ubwisanzure mu by’idini no mu bya politiki, kandi, mu kubigenza gutyo, rimira uwo “mwuzure” w’itotezwa wari waramaze ibinyejana byinshi ukorwa n’abami b’i Burayi n’itorero Gatolika.

> Nuko ya nzoka iruka amazi menshi nk’umwuzure ayavanisha mu kanwa kayo ikurikije wa mugore, kugira ngo uwo mwuzure umutembane. Ariko isi itabara wa mugore; isi irambura akanwa kayo, imira wa mwuzure wa kiyoka cyarutse mu kanwa kacyo. Ibyahishuwe 12:15, 16.

Ku iherezo ry’ingoma y’inyamaswa yo ku isi nk’ubwami bwa gatandatu bw’ubuhanuzi bwa Bibiliya, izongera kuvuga, ariko icyo gihe izavuga nk’ikiyoka, ishyiraho itegeko ryo ku cyumweru.

> Nuko mbona indi nyamaswa izamuka ivuye mu isi; kandi yari ifite amahembe abiri nk’ay’umwana w’intama, maze ivuga nk’ikiyoka. Ibyahishuwe 13:11.

Inyamaswa yo ku isi yatangiye nk’ubwami bwa gatandatu mu 1798, igihe ubupapa bwamburwaga imbaraga zabwo.

> “Kandi igihe Ubupapa, bumaze kunyagwa imbaraga zabwo, bwahatirwaga guhagarika kurenganya, Yohana yabonye ububasha bushya buzamuka kugira ngo bwumvikanishe ijwi ry’ikiyoka, kandi bukomeze uwo murimo umwe w’ubugome n’ugutuka Imana. Ubu bubasha, ari bwo bwa nyuma buzagaba intambara ku itorero no ku mategeko y’Imana, bwashushanyijwe n’inyamaswa ifite amahembe asa n’ay’umwana w’intama.” Signs of the Times, November 1, 1899.

Mu wa 1798, igihe ubupapa bwakomeretswaga uruguma rwica, Leta Zunze Ubumwe za Amerika zaravuze; kandi nk’uko bisanzwe ku bya Alufa na Omega, ukuvuga kwabaye mu itangiriro kwabaye ikimenyetso kibanziriza ukuvuga kuzaba ku iherezo. Amategeko ya Alien and Sedition Acts yashyizwe mu mategeko mu wa 1798, abanziriza amategeko azashyirwa mu bikorwa ku iherezo yerekeye abinjira mu gihugu mu buryo butemewe n’amategeko, n’itangazamakuru.

Igihe turimo gusuzuma kuva mu 1776 kugeza mu 1798 gifite ikimenyetso cya Alfa na Omega, kuko kigaragaza “kuvuga” kw’Itangazo ry’Ubwigenge mu ntangiriro, rikaba rigereranya Amategeko y’Abanyamahanga n’Ay’Ubwigomeke yo mu 1798. Hagati muri icyo gihe, dusangamo Itegeko Nshinga rya Leta Zunze Ubumwe za Amerika. Icyo gihe gitanga ishusho ya gihanuzi y’ubutegetsi bw’inyamaswa yo mu isi, kuko gitangira kivuga nk’umwana w’intama, ariko icyo gihe kirangirana n’amategeko agereranya ikiyoka. Ariko nk’uko bikunze kubaho, intangiriro n’iherezo by’ikintu bihura n’ibinyuranye. Ikimenyetso cya mbere cy’icyo gihe kigaragarira mu kimenyetso cya nyuma, kandi ikimenyetso cyo hagati cyari Itegeko Nshinga rya Leta Zunze Ubumwe za Amerika, ryemejwe na leta cumi n’eshatu. Ijambo ry’Igiheburayo risobanura “ukuri” ryaremwe n’inyuguti ya mbere, igakurikirwa n’inyuguti ya cumi n’eshatu, igakurikirwa n’inyuguti ya nyuma y’inyuguti z’Igiheburayo.

Igihe turimo gusuzuma ubu gifite ikimenyetso cy’Uwa Mbere n’Uwa Nyuma, ari We kuri Ukuri. Icyo gihe kigereranya igihe kiyobora ku itangiriro ry’ingoma y’inyamaswa yo ku isi nk’ubwami bwa gatandatu bw’ubuhanuzi bwa Bibiliya, bityo kikaba gigereranya n’igihe kiyobora ku iherezo ry’ingoma y’inyamaswa yo ku isi nk’ubwami bwa gatandatu bw’ubuhanuzi bwa Bibiliya. Icyo gihe cyatangiye mu gihe cy’imperuka mu 1989. Igihe cya 1776 kugeza 1798 kigomba gushyirwa ku cya 1989 kugeza ku itegeko ryo ku Cyumweru rigiye kuza vuba, ubwo inyamaswa yo ku isi ivuga nk’igisato, nk’uko byagereranyijwe n’Amategeko y’Abanyamahanga n’Ay’Ubwigomeke.

Birakwiye ko twinjiza ukundi kuri kw’ukuri kwo mu buhanuzi muri iyi nyigisho yacu. Uko kuri ni ikintu kigize “igihe cy’imperuka” nk’ikimenyetso gikunze kutitabwaho. Ubutware bw’Abadivantisiti b’i Lawodikiya bushobora rwose kumenya ko 1798 ari ho habaye “igihe cy’imperuka,” ariko uko kubyumva kwabo kenshi kurangirira aho, kuko batamenya na gato ko buri murongo w’ivugurura ugereranywa n’indi mirongo yose y’ivugurura. Buri murongo w’ivugurura utangirana n’“igihe cy’imperuka.”

Mose yari ikimenyetso cya Kristo, kandi Mose ubwe yabivuze mu buryo butaziguye, maze Petero abyemeza mu gitabo cy’Ibyakozwe n’Intumwa.

> Uwiteka Imana yawe izaguhagurukiriza umuhanuzi uvuye muri wowe, wo mu bavandimwe bawe, umeze nkanjye; uwo muzamwumvira. Gutegeka kwa Kabiri 18:15.

Yesu yagombaga kuba “nk’ukuntu” Mose yari ari.

> Kandi noneho, bene Data, nzi yuko mwabikoze mutabizi, nk’uko n’abatware banyu na bo babigenje. Ariko ibyo Imana yabanje kuvuga ikoresheje akanwa k’abahanuzi bayo bose, yuko Kristo azababazwa, ni ko yabisohoje. Nuko mwihane, muhindukire, kugira ngo ibyaha byanyu bisibanganywe, kugira ngo ibihe byo guhemburwa bizaturuke imbere y’Umwami; kandi ngo abohereze Yesu Kristo, uwo mwabanje kubwirwa. Ijuru rigomba kumwakira kugeza mu bihe byo gusubizaho ibintu byose, ibyo Imana yavugiye mu kanwa k’abahanuzi bayo bera bose uhereye kera kose. Kuko Mose yavuze ukuri abwira ba sogokuruza ati: Uwiteka Imana yanyu izabahagurukiriza umuhanuzi wo muri bene wanyu umeze nkanjye; uwo muzamwumvira muri byose, ibyo azababwira byose. Kandi bizaba yuko umuntu wese utazumvira uwo muhanuzi azarimburwa, avanwe mu bwoko. Ni koko, n’abahanuzi bose, uhereye kuri Samweli n’abamukurikiye bose bavuze, na bo bahanuye iby’iyi minsi. Ibyakozwe n’Intumwa 3:17–24.

Igihe cy’iherezo mu mateka ya Mose cyari ukuvuka kwe, kandi byashushanyaga ukuvuka kwa Kristo. Mu kuvuka kwa Kristo no mu kuvuka kwa Mose habayeho ukwiyongera k’ubumenyi kwari kugerageza icyo gisekuru. Ubumenyi bw’ayo mavuka yombi bwatumye imbaraga z’ikiyoka za Egiputa n’iza Roma zigerageza kwica abasezeranijwe n’ubuhanuzi. Abashumba ku misozi n’abanyabwenge bavuye iburasirazuba bahagarariye abumvise ukwiyongera k’ubumenyi mu gihe cy’iherezo.

Ikintu gikunze kutaboneshwa ni uko mu gihe cy'iherezo harimo ibimenyetso bibiri by'inzira. Si Mose wenyine wavutse, ahubwo mbere ye ho imyaka itatu havutse murumuna we Aroni. Amezi atandatu mbere y'uko Kristo avuka, mubyara we Yohana ni bwo yavutse. Umwaka wa 1798 ni wo ukunze kumenyekana cyane nk'“igihe cy'iherezo,” kandi muri 1798 ya nyamaswa (urwego rwa politiki) (indaya) yari yaragendewemo mu Bihe by'Umwijima yarishwe, maze umwaka umwe nyuma yaho “umugore” wari waricaye kuri iyo nyamaswa na we arapfa.

Mu 1989 habayeho ba perezida babiri. Reagan yayoboye kugeza ku irahira ryo mu 1989, hanyuma Bush wa mbere atangira ingoma ye. Iherezo ry’imyaka igihumbi na magana abiri na mirongo itandatu ryari ryaragaragajwe mbere n’imyaka mirongo irindwi y’ubunyage i Babuloni, kandi igihe Jenerali Kuro, mwishywa wa Dariyo, yicaga Belushazari mu ijoro ry’umunsi mukuru, Dariyo ni we wari umwami nyakuri. Dariyo na Kuro bahagarariye ibimenyetso bibiri by’igihe cy’iherezo.

Isano y’ubuhanuzi iri hagati ya Mose na Aroni, Yohana na Yesu, Dariyo na Kuro, ubupapa na papa, ndetse na Reagan na Bush, byose ni amasoko y’umucyo w’ubuhanuzi iyo byigishijwe hakoreshejwe uburyo bukwiriye. Icyo twerekana hano ni uko Yohana, mubyara wa Yesu, yari ijwi rirangurura mu butayu, akaba yari yaragereranyijwe na Aroni, mwene se wa Mose, wagiye mu butayu guhura na Mose kugira ngo abe ijwi rye.

Mu gihe cy’imyaka mirongo itatu cyabanje gusigwa kwa Kristo, no mu myaka mirongo itatu yabanje antikristo, habonekamo ikimenyetso cy’inzira kiranga “ijwi.” Kuri Kristo, ryari ijwi rya Yohana rirangurura mu butayu. Mu wa 533, Yusitiniyani yashyizeho itegeko ryagaragaje antikristo nk’ukosora abayoboke b’inyigisho z’ubuhemu kandi nk’umutware w’itorero. Itegeko rya Yusitiniyani ni ryo ryabaye “ijwi” ryateguriye “itegeko” ry’icyumweru ryafatiwe mu Nama y’i Orléans mu wa 538.

Ingabo za Kuro Mukuru zari ijwi ryamenyeshaga ko Dario yari hafi cyane yo gutsinda i Babiloni.

> Ukuza kw’ingabo za Kuro imbere y’inkuta z’i Babuloni kwari ku Bayuda ikimenyetso cy’uko gukizwa kwabo mu bunyage kwari kwegereje. Ibinyejana birenga kimwe mbere y’ivuka rya Kuro, Guhumekwa kwari kwaramuvuze mu izina, kandi kwari kwaratumye handikwa umurimo nyakuri yagombaga gukora wo gufata umujyi wa Babuloni atawukekagaho, no gutegura inzira yo kurekurwa kw’abana b’ubunyage. Binyuze kuri Yesaya, ijambo ryari ryaravuzwe riti:

> “‘Uku ni ko Uwiteka abwira uwasizwe we, ari we Kuro, uwo mfashe ukuboko kw’iburyo, kugira ngo mucishirize amahanga imbere ye; … no kugira ngo mukingurire amarembo y’inzugi ebyiri; kandi ayo marembo ntazakingwa; nzakujya imbere, kandi ahagoramye nzayahindura agiroroke: nzamenagura amarembo y’umuringa, kandi nzacagagura ibihindizo by’icyuma: kandi nzaguha ubutunzi bwo mu mwijima, n’ubukire bwihishe bwo mu rwihisho, kugira ngo umenye yuko ari jyewe Uwiteka, uguhamagara mu izina ryawe, ndi Imana ya Isirayeli.’ Yesaya 45:1–3.” Abahanuzi n’Abami, 551.

Iyo bimenyekanye ko ari abahamya babiri cyangwa ibimenyetso bibiri by’inzira ari byo bishyiraho “igihe cy’imperuka” cy’ubuhanuzi, bishobora no kumenyekana ko kimwe muri ibyo bimenyetso bibiri cyerekana kumenyekanisha, gutangaza cyangwa kuburira iby’amateka yegereje. Aroni, Yohana, Kuro, na Yusitiniyani bahagarariye ikimenyetso cy’inzira kibanziriza igihe cy’imperuka. Igihe cy’imperuka mu 1798 ni iherezo ry’igihe kigereranywa kuva mu 1776 kugeza mu 1798. Ikimenyetso cy’inzira kiri hagati muri ayo mateka ni ijwi rirangurura mu butayu ku bw’amateka yegereje. Ayo mateka yatangijwe n’igitabo cyasohotse cyanga ubutegetsi bw’igitugu bwaba ubw’umwami cyangwa ubw’umupapa, kandi yarangiranye n’igitabo cyasohotse kigaragaza imico y’umunyagitugu. Igitabo cyasohotse kiri hagati cyagereranyaga “umuburo” w’amateka yari agiye kuza, kandi uwo muburo wari uw’uko Itegeko Nshinga rya Leta Zunze Ubumwe z’Amerika rizahirikwa ku iherezo ry’ayo mateka.

Uwo murongo w’amateka watangiye kongera kwisubiramo mu 1989, kandi urangirira ku itegeko ryo ku Cyumweru igihe umuburo watanzwe mu butayu imyaka magana abiri mbere yaho mu 1789 wanze kwakirwa. Umwaka wa 1989 wari igihe cy’imperuka ku iherezo ry’umurongo wa mirongo ine, kandi uhuyezwa n’igihe cy’imperuka cyo mu 1798. Mu 1989 hahura na 1776, kandi itegeko ryo ku Cyumweru rihagarariye 1798. Hagati muri ayo mateka aho ingaruka ya buri yerekwa isohorerwa, amateka yatangiye ku wa 11 Nzeri 2001 kandi agakomeza kugeza ku muburo wo mu 1789, arasohozwa kandi Itegeko Nshinga rigahirikwa. Hagomba kubaho ikimenyetso cy’inzira hagati muri ayo mateka, kuko Imana idahinduka na rimwe. Icyo kimenyetso cy’inzira cyaba kigereranya umuburo ku mateka y’ubuhanuzi atangirana n’itegeko ryo ku Cyumweru rigiye kuza vuba.

1989 haranga igihe cy’imperuka kivugwa mu murongo wa mirongo ine, kikageza ku itegeko ryo ku Cyumweru ryo mu murongo wa mirongo ine n’umwe. Ubutumwa bw’imbuzi bwaje nyuma y’igihe cy’imperuka, ariko mbere y’itegeko ryo ku Cyumweru, bwari ubwa tariki ya 11 Nzeri 2001. Buburira ko, ku musozo w’icyo gihe cy’amateka, ishyano rya gatatu ryaje ku wa 11 Nzeri 2001, maze rigahita ribuzwa, ryari kongera gutera nk’itungurano rititezwe, kandi ibihumbi by’imijyi bikarimburwa. Igihe uko kurimbuka kuzaba kugeze, Satani azatangira umurimo we w’igitangaza, kandi uwo murimo utangirana n’itegeko ryo ku Cyumweru rigiye kuza vuba.

> “Mbega iyo ubwoko bw’Imana buza kugira ubushishozi bwo kumenya kurimbuka kwegereje kw’ibihumbi by’imijyi, ubu hafi yo kwegurirwa ibigirwamana! Ariko benshi mu bagombye kuba batangaza ukuri bari gushinja no gucira urubanza bene Se. Iyo imbaraga z’Imana zihindura zije ku bitekerezo by’abantu, habaho impinduka igaragara rwose. Abantu ntibazagira icyifuzo cyo kunenga no gusenya. Ntibazahagarara mu mwanya ubangamira umucyo ngo urasire ab’isi. Ukunenga kwabo no gushinja kwabo bizashira. Imbaraga z’umwanzi zirimo guteranira urugamba. Imirwano ikomeye iri imbere yacu. Mwe bene Data na bashiki bacu, mwegereane, mwegereane. Mube umwe na Kristo. ‘Ntimukavuge muti, Ubugambanyi,... kandi ntimutinye ibyo batinya, habe no kugira ubwoba. Uwiteka Nyiringabo ubwe abe ari we mwubaha; abe ari we mutinya, kandi abe ari we muhinda umushyitsi. Na we azababera ubuturo bwera; ariko azabera amazu yombi ya Isirayeli ibuye risitaza n’urutare rugusha, kandi azabera abaturage b’i Yerusalemu umutego n’ikigoyi. Kandi benshi muri bo bazasitara, bagwe, bavunagurwe, bafatwe n’umutego, kandi bafatwe.’

> “Isi ni urubuga rw’ikinamico. Abakinnyi, ari bo bayituye, barimo kwitegura gukina uruhare rwabo mu ikinamico ya nyuma ikomeye. Imana ntiyitaweho. Mu mbaga nini z’abantu nta bumwe burimo, keretse gusa igihe abantu bishyize hamwe kugira ngo basohoze imigambi yabo y’ubwikunde. Imana irareba. Imigambi yayo yerekeye abayigometseho izasohozwa. Isi ntiyashyizwe mu maboko y’abantu, nubwo Imana irimo kwemera ko ingingo z’akajagari n’imivurungano bigira ubutegetsi mu gihe runaka. Imbaraga zituruka epfo zirakora kugira ngo zitegure amashusho ya nyuma akomeye y’iyi kinamico,—Satani aza yiyise Kristo, kandi agakora n’uburiganya bwose bw’ubugome mu bari kwiyunga bakibumbira hamwe mu miryango y’ibanga. Abemera kuyoborwa n’ishyaka ryo kwibumbira hamwe barimo gusohoza imigambi y’umwanzi. Impamvu izakurikirwa n’ingaruka.”

> “Kurenganya amategeko byegereje cyane ku rugero rwabyo rwa nyuma. Urujijo rwuzuye mu isi, kandi bidatinze ubwoba bukomeye bugiye kuza ku bantu. Iherezo riri hafi cyane. Twebwe tuzi ukuri dukwiriye kuba twitegura ibigiye bidatinze kugwira isi bitunguranye bikomeye.” Review and Herald, September 10, 1903.

Umuburo wari warashushanyijwe n’itangizwa ry’Itegekonshinga mu mwaka wa 1789, ni wo muburo w’umumarayika wa gatatu, ugaruka kuri Kadeshi ya kabiri, igihe gushyirwaho ikimenyetso cy’abihumbi ijana na mirongo ine na bine bitangira. Uwo muburo ni wo muburo w’ijwi rya mbere ryo mu Ibyahishuwe igice cya cumi n’umunani, kandi muri icyo gihe si uko inyubako nini z’Umujyi wa New York zonyine zasenyutse, ahubwo n’ishingiro nyakuri ry’Itegekonshinga ubwaryo ryarahinduwe. Itegekonshinga ryanditswe rishingiye ku mategeko y’Abongereza, ayo mategeko akaba afite ihame shingiro rishobora gusobanurwa mu buryo bworoshye riti: “umuntu ni umwere, kugeza igihe ahamijwe icyaha.” Itegekonshinga ryanditswe rigamije kwanga ibizwi nk’amategeko y’Abaroma, ayo mategeko akaba afite ihame shingiro rishobora gusobanurwa mu buryo bworoshye riti: “umuntu ni umunyacyaha, kugeza igihe agaragajwe ko ari umwere.”

Iburira ryaturutse mu butayu mu 1789, ryashushanyijwe n’Itegeko Nshinga, rihagarariye umuburo wo ku wa 11 Nzeri 2001, kandi si inyubako zahiye gusa zaranze ayo mateka nk’isohozwa risobanutse ryabyo, ahubwo no gutorwa (kuvugwa) kw’Itegeko rya Patriot byanagaragaje uwo muburo.

Itegeko rya Patriot Act (Uniting and Strengthening America by Providing Appropriate Tools Required to Intercept and Obstruct Terrorism Act of 2001) ryashyikirijwe Inteko Ishinga Amategeko ya Leta Zunze Ubumwe z’Amerika nyuma gato y’ibitero by’iterabwoba byo ku wa 11 Nzeri 2001. Umushinga w’itegeko washyikirijwe Inteko y’Abadepite ku wa 23 Ukwakira 2001, naho muri Sena ushyikirizwa ku wa 24 Ukwakira 2001. Perezida George W. Bush yarishyizeho umukono kugira ngo ribe itegeko ku wa 26 Ukwakira 2001. Patriot Act yari igamije kongerera guverinoma ubushobozi bwo gukora iperereza no gukumira ibikorwa by’iterabwoba no kwagura ububasha bwo kugenzura no gushyira mu bikorwa amategeko, kandi yanze ihame shingiro kandi ry’ingenzi ry’amategeko y’Ubwongereza rivuga ko umuntu ari umwere kugeza igihe icyaha kimuhamye. Na n’ubu riracyakoreshwa n’ab’indobanure bo muri guverinoma kugira ngo birengagize iyubahirizwa ry’amategeko, ubuzima bwite n’imanza ziboneye.

Tuzakomeza iki cyigisho mu ngingo yacu ikurikira.

> “Ni ikihe gihagararo cyacu muri iki gihe giteye ubwoba kandi gikomeye bene aka kageni? Mbega ishyari rirangwa mu itorero, mbega uburyarya, mbega uburiganya, mbega gukunda imyambaro, ubusabusa n’imyidagaduro, mbega kwifuza kugira ubukuru! Ibyo byaha byose byijimishije ubwenge, ku buryo ibintu by’iteka bitamenyekanye. Mbese ntitugomba gusuzuma Ibyanditswe, kugira ngo tumenye aho turi mu mateka y’iyi si? Mbese ntitugomba kugira ubwenge ku byerekeye umurimo urimo kudukorerwa muri iki gihe, n’umwanya twe nk’abanyabyaha dukwiriye gufata mu gihe uyu murimo w’igitambo cy’impongano urimo gukorwa? Niba dufite icyo twitayeho ku gakiza k’ubugingo bwacu, tugomba guhinduka rwose. Tugomba gushaka Uwiteka twihana by’ukuri; tugomba, dufite ukwicuza gukomeye mu bugingo, kwatura ibyaha byacu, kugira ngo bihanagurwe.”

> “Ntidukomeze kuguma ukundi ku butaka bw’uburozi. Turimo kwegera vuba iherezo ry’igihe cyacu cy’igeragezwa. Reka buri muntu yibaze ati: Mpagaze nte imbere y’Imana? Ntituzi ukuntu bidatinze amazina yacu ashobora kuvugwa n’iminwa ya Kristo, maze imanza zacu zigafatwa burundu. Mbega, mbega ayo myanzuro azaba ayahe! Mbese tuzabarirwa mu bakiranutsi, cyangwa tuzashyirwa mu mubare w’abanyabyaha? ”

> “Dra itorero rihaguruke, kandi ryihane ugusubira inyuma kwaryo imbere y’Imana. Abarinzi nibakanguke, bavuze impanda mu ijwi risobanutse. Ubu ni ubutumwa bw’imbuzi busobanutse tugomba kwamamaza. Imana itegetse abagaragu bayo iti: ‘Sakuriza hejuru, we guceceka, rangurura ijwi ryawe nk’impanda, kandi umenyeshe ubwoko bwanjye ibicumuro byabwo, n’inzu ya Yakobo ibyaha byayo.’ Ugutega amatwi kw’abantu kugomba kuboneka; nitutabasha kubigeraho, imihati yose ntacyo izaba imaze; kabone n’aho marayika ava mu ijuru yamanuka akavugana na bo, amagambo ye ntiyakungura kurusha uko byamera aramutse avugira mu gutwi gukonje kw’urupfu. Itorero rigomba gukanguka rigatangira gukora. Umwuka w’Imana ntashobora kuza na rimwe keretse ribanje gutegura inzira. Hagomba kubaho kwisuzuma kw’umutima gukomeye. Hagomba kubaho gusenga kwuzuye ubumwe, kudacogora, kandi binyuze mu kwizera hakabaho gufata amasezerano y’Imana. Ntagomba kubaho, nk’uko byari bimeze mu bihe bya kera, kwambika umubiri ibigunira, ahubwo hagomba kubaho kwicisha bugufi kwimbitse k’ubugingo. Nta mpamvu n’imwe ya mbere dufite yo kwishimira no kwishyira hejuru. Dukwiriye kwicisha bugufi munsi y’ukuboko gukomeye kw’Imana. Izaza ihumurize kandi ihe umugisha abayishaka by’ukuri.”

> “Umurimo uri imbere yacu; tuwukoramo? Tugomba gukora vuba, tugomba gukomeza kujya imbere tudahwema. Tugomba kuba twitegura umunsi ukomeye w’Umwami. Nta mwanya dufite wo guta, nta mwanya wo kwishora mu migambi y’ubwikunde. Isi igomba kuburirwa. Twebwe nk’umuntu ku giti cye turi gukora iki kugira ngo tuzanire abandi umucyo? Imana yasigiye umuntu wese umurimo we; buri wese afite uruhare agomba gukora, kandi ntidushobora kwirengagiza uwo murimo keretse tubigize ku kaga k’ubugingo bwacu.

> “Yemwe bene Data, mbese muzatera agahinda Umwuka Wera, mukatuma agendera kure? Mbese muzafungira hanze Umukiza w’umugisha, kuko mutiteguye kuboneka kwe? Mbese muzareka ubugingo bukarimbuka butazi ukuri, kuko mukunda cyane ukwisanzura kwanyu ku buryo mudashaka kwikorera umutwaro Yesu yabikoreye ku bwanyu? Nimukanguke muve mu bitotsi. ‘Mwirinde ibisindisha, mube maso; kuko umubisha wanyu Sekibi agenda azenguruka nk’intare itontoma, ashaka uwo aconshomera.’” Review and Herald, March 22, 1887.

Back to Articles