Article

# Amateka Ahishe y’Umurongo wa Mirongo Ine — Umubare wa Gatanu

Kuvugurura Ingingo Enye za Mbere

Author

Jeff Pippenger

Published

April 1, 2026

Formats

PDF
Word
Song MP3

Mu gihe dusubiye gushakisha amateka yahishwe y’umurongo wa mirongo ine, birasa n’ibikwiriye kubanza gusubiramo iby’ingenzi by’ingingo enye za mbere z’uru rukurikirane. Ingingo ya mbere muri izi ngingo enye z’uru rukurikirane yatanze ubusobanuro bw’ubuhanuzi, igaragaza Kristo nk’Intare yo mu muryango wa Yuda (kandi nka Alufa na Omega), ikuraho ibimenyetso ku bice byo muri Daniyeli igice cya cumi na kimwe mu bihe by’ingenzi kugira ngo iyobore urugendo rwa nyuma rw’ivugurura rw’ab’144,000. Igaragaza ko amateka y’umumarayika wa mbere n’ay’uwa kabiri ahura n’amateka y’ubutumwa bw’umumarayika wa gatatu, bityo ikerekana ko mu 1989, (nyuma y’imyaka 126 uhereye ku bugome bw’Abadiventisiti bwo mu 1863), Intare yakuyemo ibimenyetso kuri Daniyeli 11:40–45. Iyo mirongo yafunguwe igaragaza igikomere cyica cy’ubupapa cyo mu 1798, ugukira kwacyo binyuze mu kwishyira hamwe kw’inshuro eshatu kw’ikiyoka, inyamaswa, n’umuhanuzi w’ibinyoma, bikomeza bikagera kuri Arumagedoni ku “musozi wera w’ikuzo” wo mu murongo wa mirongo ine n’itanu. Mu gihe urugendo rw’ab’ijana na mirongo ine na bine b’ibihumbi rugenda rwegera itegeko ry’Icyumweru rigiye kuza vuba muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika, amateka yahishwe y’umurongo wa 40 (akubiyemo igihe kuva mu 1989 kugeza kuri iryo tegeko ry’Icyumweru) yatangiye gukurwaho ibimenyetso muri Nyakanga, 2023.

Dushingiye ku nsobanuro za Ellen White zivuga ko igice cy’igitabo cya Daniyeli kitari cyarafunguwe kijyanye n’iminsi y’imperuka gitanga “kwiyongera kw’ubumenyi” gutegurira abantu guhagarara badatsinzwe. “Amavuta” asobanurwa nk’Umwuka Wera, ubutumwa mvajuru n’imico mu mugani w’abakobwa cumi. Gukurwaho ikimenyetso byatangije inzira y’ibigeragezo byikubye gatatu yo muri Daniyeli 12:10, aho benshi “bezwa, bagatunganywa, kandi bakageragezwa.” Uwo mateka ugaragaza ingingo nyinshi z’ubuhanuzi aho ubuhanuzi bwakurwagaho ikimenyetso, guhera mu 1989, ku wa 11 Nzeri 2001 no muri Nyakanga 2023. Uko gukurwaho kw’ibimenyetso kunyuranye kugereranya igihe kuva mu 1989 kugeza ku wa 11 Nzeri, igihe cyo kuva ku wa 11 Nzeri kugeza ku itegeko ryo ku Cyumweru rigiye kuza vuba, n’igihe cyo gutinda kuva ku wa 18 Nyakanga 2020 kugeza ku wa 31 Ukuboza 2023, ubwo ubutumwa bw’Induru ya Saa Sita z’ijoro bugenda bukurwaho ikimenyetso kugeza ku itegeko ryo ku Cyumweru.

Kanguka kw’abatoranywa kugira ngo babe mu bihumbi ijana na mirongo ine na bine, bagaragajwe n’amagufwa yumye yo muri Ezekieli 37 hamwe n’abahamya babiri bo mu Ibyahishuwe 11 bahagarara iyo bujujwe Umwuka, kugerwaho no gukurwaho ikimenyetso. Niba ubwoko bw’Imana bunaniwe gukangukira uku “mucyo w’igiciro cyinshi” werekana akaga nk’ububasha bwa papa n’itegeko ryo ku Cyumweru, ubuyobe burababungurura (bugatandukanya umurama n’ingano). Ibimenyetso by’inzira by’ubuhanuzi byo hambere, nk’Itegeko rya Blair ryo mu 1888 na Patriot Act, bigaragazwa nk’imbuzi z’ubuhanuzi. Iyi nyandiko igaragaza ko imirongo yose yabanje y’amateka y’ubuhanuzi ihagarariwe muri Daniyeli igice cya 11 isubirwamo mu mirongo ya 40-45. Iyi nyandiko igaragaza ko ishusho y’inyamaswa ibanza kuremwa muri Leta Zunze Ubumwe z’Amerika hanyuma ikaremerwa mu isi, nk’uko byashushanyijwe na 321 n’itegeko rya mbere ryo ku Cyumweru, hagakurikiraho ishusho y’inyamaswa y’isi yose yashushanyijwe na 538, ubwo Mikayeli ahaguruka maze igihe cy’igeragezwa kigafungwa.

Icya kabiri muri izo nyandiko enye gikomeza urwego rw’ubuhanuzi kigaragaza ko Patriot Act yo mu 2001 ari yo Leta Zunze Ubumwe z’Amerika “zivuga” mu isohozwa rya Ibyahishuwe 13:11. Patriot Act yabaye iya mbere mu kwihakana kutatu ku by’itegeko nshinga kugereranywa n’ibimenyetso by’ingenzi bitatu byo mu ntangiriro z’ubwami bwa gatandatu bwo mu buhanuzi bwa Bibiliya; Itangazo ry’Ubwigenge ryo mu 1776, Itegeko Nshinga ryo mu 1789, n’Amategeko ya Alien and Sedition yo mu 1798. Blair Bill yananiwe yo mu 1888, igerageza ry’itegeko ry’icyumweru ryo ku rwego rw’ihugu, ryakuweho nk’igotwa rya Cestius mu mwaka wa 66; ibyo byombi bishushanya mu buryo bw’ubuhanuzi 2001, igihe Patriot Act yatangizaga igihe cyo kugeragezwa cy’ishusho y’inyamaswa muri Leta Zunze Ubumwe z’Amerika. Patriot Act ihura na 1776, kandi yasimbuje amategeko asanzwe y’Ubwongereza agira ati “umuntu ni umwere kugeza igihe ahamijwe icyaha,” ishyiraho amategeko mbonezamubano y’Abaroma agira ati “umuntu ni umunyacyaha kugeza igihe agaragariye ko ari umwere.” Ikimenyetso cyo hagati, gihagarariwe na 1789—Imanza za Pelosi zatangiye muri Mutarama 2022—cyakandagiye ku butabera bukurikiza amategeko n’uburenganzira bw’ishingiro binyuze mu gukoresha amategeko nk’intwaro ya politiki, ibikorwa bya false-flag, na ruswa yo mu nzego z’ubutegetsi, bihakana ku mugaragaro uburenganzira bw’ibanze. Ibi bimenyetso by’ingenzi bitatu byo kuvuga, ari byo Patriot Act yo mu 2001, Imanza za Pelosi zo mu 2022, n’itegeko ry’icyumweru rigiye kuza, bigenda byihakana gahoro gahoro buri hame ryose ry’Itegeko Nshinga rya Leta Zunze Ubumwe z’Amerika.

Nuko Ubuporotesitanti bwifatanya n’ubupapa n’ubupfumu muri ubwo bumwe bw’impande eshatu, ari na bwo Leta Zunze Ubumwe za Amerika zivuga nk’ikiyoka, zikarema byuzuye ishusho ya ya nyamaswa, zikuzuza igikombe cy’igihe cyazo cyo kugeragezwa, kandi zigahagarara kubaho nk’ubwami bwa gatandatu. Ubwo ni bwo ubuhakanyi bw’igihugu bukurikirwa no kurimbuka kw’igihugu. Ukuvuga kuri rya tegeko ry’Umunsi wa Kucyumweru gushushanywa n’itangiriro n’itegeko rya mbere ry’Umunsi wa Kucyumweru rya Konsitantino mu mwaka wa 321, hanyuma iherezo n’itegeko rya nyuma ry’Umunsi wa Kucyumweru bigashushanywa n’umwaka wa 538.

Ibi bintu byose bihishwe mu mateka y’ubuhanuzi ya Daniyeli 11:40, agenda abangikanye n’imirongo y’Abamilerite ndetse n’umurongo uva kuri Kristo ukagera ku musaraba. Ibyahishuwe 12:15–16 byerekana Itegeko Nshinga nk’“isi” yigeze kumira umwuzure w’itotezwa w’ikiyoka, ariko amaherezo ikazavuga nk’ikiyoka mu gihe gito gisigaye mbere y’itegeko rya Dimanche rigiye kuza. Umuburo wa Ellen White wo mu Testimonies, volume ya 5 (pages 711 na 451, 452), uvuga ko amategeko yose y’idini yemera kugandukira ubupapa, kandi ko itegeko rya Dimanche rizahishura umwuka w’ikiyoka, wemeza ko intambwe eshatu zo mu 1776, 1789, na 1798 ari ibimenyetso by’inzira bigereranya uburyo bwa nyuma bw’ibizamini by’intambwe eshatu busozwa n’ikigeragezo cya nyuma, kandi ubwo buryo bw’ibizamini ni bwo butegura ubwoko bw’Imana guhagarara bushikamye.

Ingingo ya gatatu irushaho gusobanura imiburo ya Ellen White iri mu *Testimonies*, igitabo cya 5, paji 451, 452, ivuga ko itegeko rya vuba ry’Umunsi w’Icyumweru muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika ari ryo kimenyetso cy’igihe gikomeye cy’ihinduka, ubwo igihugu kizaba gitandukanye burundu no gukiranuka, kikuzuza ubumwe bw’inshuro eshatu (Uprotestanti ufashe Uroma n’ubupfumu). Hanyuma Leta Zunze Ubumwe za Amerika izihakana buri hame ryose ry’itegeko nshinga nk’ubutegetsi bw’Abaprotestanti n’ubwa repubulika, kandi ikwirakwize ibinyoma bya gipapa. Iki ni cyo kimenyetso cy’uko iherezo ry’ukwihangana kw’Imana rigeze, bityo igikombe cy’ibicumuro by’igihugu kikuzura, bigatuma marayika w’imbabazi agenda kandi hagatangira kurimbuka kw’igihugu. Ubwo ni bwo igisubizo cy’umuborogo w’abahowe ukwizera bo munsi y’ikimenyetso cya gatanu uvuga uti: “Kugeza ryari?” kigeraho, uko itsinda rya kabiri ry’abahowe ukwizera ba gipapa ryuzuzwa. Umwuka wa cya kiyoka ugaragarira igihe “igikorwa cy’Umunsi w’Icyumweru” kivuze—gikora nk’“ikizira cy’ubutayu” cya none (cyavuzwe na Daniyeli kandi Kristo akakivugaho) nk’ikimenyetso cyo guhunga imijyi mbere y’irimbuka. Itegeko ry’Umunsi w’Icyumweru ni ryo herezo ryo kwihakana kw’itegeko nshinga kwagiye gutera imbere, kwatangiye mu 2001 hifashishijwe *Patriot Act* (byagereranyijwe n’Imishinga y’Amategeko ya Blair yo mu 1888, igotwa rya Cestius ryo mu mwaka wa 66 nyuma ya Kristo, umubatizo wa Kristo, tariki ya 11 Kanama 1840, n’Itangazo ry’Ubwigenge).

Igihe cyo kuremwa kw’ishusho y’inyamaswa muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika gikubiyemo umurongo ubiri ugoranye, urimo amahembe abiri ajyana mu murongo umwe—irya Repubulika (politiki) n’irya Giporotesitanti (idini)—amaherezo akaza guhuzwa mu gushyiraho no guhatira amategeko y’icyumweru binyuze mu kwifatanya kw’itorero na leta. Ubu busabane bugaragaza ishusho y’imiyoborere ya wa mugore utegeka inyamaswa ku nyamaswa ya gipapa, kandi bugaragarira byuzuye mu gihe ihame shingiro ry’Itegeko Nshinga ryo gutandukanya itorero na leta rihirikwa.

Mu buryo bw’imbere, ishusho y’inyamaswa igerageza igihe kandi igerageza ugushingwa kw’imico (ishusho ya Kristo ihanganye n’ishusho y’inyamaswa ya Satani) mu bantu bose, itandukanya abageni b’abanyabwenge n’abageni b’abapfu, mu gihe, mu buryo bw’inyuma, igaragaza intambara za politiki zo mu minsi y’imperuka, amasezerano n’ukuyavuna. Igihe cyo kuva mu 2001 kugera ku itegeko ryo ku Cyumweru gitangiza kuminjagirwaho kw’imvura y’itumba rya nyuma (bitangira igihe marayika wo mu Byahishuwe 18 yamanukaga ku wa 11 Nzeri 2001, akamurikisha isi binyuze mu kugwa kw’inyubako zikomeye za New York). 9/11 itangira kuyungurura Uwadiventisime y’Umunsi wa Karindwi y’i Lawodikiya binyuze mu kwemera cyangwa mu kwanga ubutumwa bw’“agatabo gato” kagomba kuribwa nk’uko biri mu Byahishuwe 10. Ingano n’urumamfu bikomeza kubana hamwe kugeza igihe bitandukanirizwa ku itegeko ryo ku Cyumweru, igihe ibihumbi ijana na mirongo ine na bine bazamurwaho nk’ibendera, hamwe no kuza k’isukwa ryuzuye ry’imvura y’itumba rya nyuma mu gihe cyo gushingwa ku isi hose kw’ishusho y’inyamaswa, cyashushanyijwe mbere na 321 kugeza kuri 538. Hanyuma gukorakoranya kwa cya kivunge kinini kivanywe i Babuloni gutangira kugeza igihe Mikayeli ahagurukira maze igihe cy’imbabazi kigafungwa. Ibi bihura n’uko urubanza rutangirira mbere ku nzu y’Imana uhereye kuri 9/11, hanyuma rukagera ku bakozi bo ku isaha ya cumi n’imwe nyuma y’itegeko ryo ku Cyumweru.

Ingingo ya gatatu ishimangira ko kurokoka igihe ubwiza bwo mu ijuru n’itotezwa ryo mu bihe byahise bivangirwa hamwe kandi bikongera kubaho bisaba kubanza kuba waramenye neza ubuhanuzi, ukoresheje uburyo bwo “umurongo ku wundi murongo” bwo muri Yesaya 28. Ubu buryo bugaragarizwa mu ngero z’abanyacyubahiro ba Daniyeli, abigishwa ba Kristo mbere ya Pentekote, na Saduraka, Meshaki, na Abedenego ku itanura ry’umuriro, bashushanywa nk’abateguwe guhagarara bashikamye ku “Byanditswe,” hagati y’ibikorwa bitangaje bya Satani n’ibihimbano bye.

Ingingo ya kane isobanura ko inzira y’igeragezwa rya giporofeti ry’ikorwa ry’ishusho ya ya nyamaswa muri Leta Zunze Ubumwe z’Amerika igenda ihabanye n’inzira eshatu z’ibimenyetso nyobozi by’itegeko nshinga kandi ikabibazwemo (Patriot Act mu 2001 nk’ “kuvuga” kwa mbere, Imanza za Pelosi mu 2022 nk’izo hagati, n’itegeko ryo ku Cyumweru nk’irya nyuma). Iyi nzira y’igeragezwa itegurira abakobwa b’inkumi b’abanyabwenge (144,000) kwihanganira igeragezwa rya nyuma ry’ikamba ry’itotezwa ritangira ku itegeko ryo ku Cyumweru, ubwo ubuhakanyi bw’igihugu buyobora ku kurimbuka. Satani ni bwo arekura ibyiganano bitangaje (yiyita Imana akorana ibitangaza), kandi ubwiza bwo mu ijuru bukivanga n’itotezwa ryasubiwemo ryo mu bihe byahise, bigatuma ubwoko bw’Imana bugenda butanyeganyezwa mu mucyo uva ku ntebe y’ubwami y’Imana. Uku gutegurwa guhuje n’ingamba za Kristo muri Yohana 6 (nk’uko hasobanuwe muri The Desire of Ages, 394), aho yemeye ikigeragezo gikomeye kugira ngo acungure hakiri kare abayoboke bishakira inyungu zabo bwite, akomeza abigishwa b’ukuri ku bw’igeragezwa ryabo rya nyuma (Getsemani, kugambanirwa, kubambwa) abinyujije mu kubana kwe na bo. Mu buryo nk’ubwo, ikigeragezo cy’ishusho ya ya nyamaswa—kikubiyemo ukwihindura kw’imico yo mu mutima (ishusho ya Kristo ihanganye n’ishusho y’inyamaswa ya Satani) n’ubumwe bwo hanze hagati y’itorero na leta buhindura ihame ryo gutandukanya itorero na leta—gishungura Ubadivantisiti bwa Lawodikiya. Icyo kigeragezo gitunganya abanyabwenge binyuze mu kwemera ubutumwa butarafungurwa hakoreshejwe uburyo bw’umurongo ku wundi, bwa Yesaya 28.

Umucyo udafunzwe ni umucyo w’ikimenyetso cya karindwi (Ibyahishuwe 8:1–5), wagaragajwe nk’umuriro wajugunywe ku isi mu gusubiza amasengesho y’abera, nk’uko washushanyijwe n’indimi z’umuriro mu gusukwa kwa Pentekote. Umucyo udafunzwe kandi wagereranyijwe n’ijwi ryo mu gicuku ry’Abamilerite (ryateguye kwinjira ku bwo kwizera Ahera Cyane), kandi rizasohora mu ijwi ryo mu gicuku rya none ryafunguwe muri Nyakanga 2023, mu mateka ahishwe ya Daniyeli 11:40.

Ubutumwa bw’iminjoro y’itumba ya nyuma butatanya kuva ku wa 11 Nzeri 2001, hamwe no kwiyongera kw’ubumenyi ku byerekeye ubupapa n’itegeko ryo ku Cyumweru, biherekejwe no kudapfundururwa kwa ya nkuba ndwi, n’amateka yahishwe yo ku murongo wa mirongo ine, byose bikubiye mu kudapfundururwa kw’Ibyahishuwe bya Yesu Kristo. Kumurikirwa ku buhanuzi mu buryo burambuye ku byerekeye ishingwa ry’igishushanyo cy’inyamaswa; harimo n’intambara z’amahembe yombi, irya Repubulikani n’irya Giporotesitanti, amashyaka ya politiki, Ubadiventisiti bw’i Lawodikiya, kwaduka kw’ab’144,000, ishyano rya gatatu rya Isilamu, Uburusiya, Umuryango w’Abibumbye, ububasha bwa gipapa, n’igereranywa n’Abahasimoni, biha abanyabwenge ubushobozi bwo kumenya no kwakira ubuyobozi bw’Imana batibagiwe ubuyobozi bwatanzwe mbere (Testimonies to Ministers, 31).

Mu kurya “agapapuro gato” (Ibyahishuwe 10), bakinjiza mu mutima amateka mbere y’igihe binyuze mu kwiga nk’Ababeroya, abo ijana na mirongo ine na bine n’ibihumbi bahabwa ubushishozi bwo guhagarara bashikamye kuri aya magambo ngo, “Byanditswe,” hagati y’ubushukanyi bwa Satani. Uko kwitegura kwabo kubafasha kwirinda gusubira inyuma bikabageza ku kurimbuka (Abaheburayo 10:37–39; Habakuki 2:4), hanyuma bakagaragazwa nk’abaneshi bageragejwe kandi bakemezwa, bitondera amategeko y’Imana (cyane cyane irya kane) n’ukwizera kwa Yesu. Abo ni bo banyura mu ihurizo rya nyuma aho abakiranutsi babeshwaho no kwizera, barinzwe n’abamarayika, mu gihe abapfu (banze uburyo n’ubutumwa) bahura n’ubuyobe bukomeye kandi bakaba badafite ibyiringiro. Ibi bihuye na Testimonies, volume 9, igice cyitwa For the Coming of the King, (gitangirira ku ipaji ya 11) hamwe n’ikimenyetso cyayo cya 9/11, bityo bikagaragaza ko igihe cya 9/11 kugera ku itegeko ryo ku Cyumweru ari cyo gihe cyo gushyirwaho ikimenyetso, aho abanyabwenge basobanukirwa isohozwa rya Daniyeli 11 kandi nta cyo batinya keretse kwibagirwa uko Imana yabayoboye mu mateka yera yo mu bihe byahise.

Ibyo nyandiko bine, zifatanyije, zitanga ubusobanuro bw’ubuhanuzi bwerekeye Kristo, nk’Intare yo mu muryango wa Yuda, kandi nk’Alufa na Omega ukuraho ibimenyetso ku bice byo muri Daniyeli igice cya cumi na kimwe mu bihe by’ingenzi kugira ngo ayobore urugendo rwa nyuma rw’ivugurura rw’abihumbi ijana na mirongo ine na bane. Mu 1989, nyuma y’imyaka 126 uhereye ku “bugarariji” bw’Abadiventisiti bwo mu 1863, Intare yakuyemo ibimenyetso kuri Daniyeli 11:40–45, ihishura gukira k’igikomere cyica cya papa cyabaye mu 1798, gukirizwa mu bunyabumwe bw’inshuro eshatu (ikiyoka, inyamaswa, n’umuhanuzi w’ibinyoma) bwo muri umurongo wa mirongo ine n’umwe, kandi bikageza kuri Harumagedoni, “umusozi wera w’ikuzo,” aho ubupapa buhabwa urubanza rwabwo rwa nyuma muri umurongo wa mirongo ine n’itanu. Uku gukurwaho kw’ibimenyetso gutangiza intangiriro y’urwo rugendo, kukabyara “ukwiyongera k’ubumenyi” (Selected Messages, igitabo cya 2) ku byerekeye “ubupapa n’itegeko ryo ku cyumweru”, maze bigatangiza igeragezwa ry’inshuro eshatu ryo “kwezuzwa, kugirwa abazungu, no kugeragezwa” nk’uko bigaragazwa muri Daniyeli 12:10.

Tuzakomeza ibi bitekerezo mu nyandiko ikurikira.

Back to Articles