Article

# Ihishurwa rya Yesu Kristo — Umubare Cumi n’Umwe

Ishusho y’Inyamanswa

Author

Jeff Pippenger

Published

November 5, 2023

Formats

PDF
Word
Song MP3

> Nuko haboneka ikindi kimenyetso gitangaje mu ijuru; kandi dore, haboneka ikiyoka kinini gitukura, gifite imitwe irindwi n’amahembe icumi, kandi ku mitwe yacyo hari amakamba arindwi. Umurizo wacyo ukurura kimwe cya gatatu cy’inyenyeri zo mu ijuru, uzijugunya ku isi; maze ikiyoka gihagarara imbere y’uwo mugore wari ugiye kubyara, kugira ngo nikimara kuvuka kimurye umwana. Uwo mugore abyara umwana w’umuhungu, ugomba gutegekesha amahanga yose inkoni y’icyuma; maze umwana we ajyanwa ku Mana no ku ntebe yayo y’ubwami. Uwo mugore ahungira mu butayu, aho afite ahantu yateguriwe n’Imana, kugira ngo bamurindirireyo iminsi igihumbi na magana abiri na mirongo itandatu. Maze mu ijuru habaho intambara: Mikayeli n’abamarayika be barwana n’ikiyoka; ikiyoka na cyo kirwana gifatanije n’abamarayika bacyo, ariko ntibanesha; kandi ahantu habo ntihongera kuboneka mu ijuru. Nuko cya kiyoka kinini kirajugunywa, ya nzoka ya kera yitwa Umwanzi, ari we Satani, uyobya abari mu isi bose; ajugunywa ku isi, kandi n’abamarayika be bajugunyanwa hamwe na we. Numva ijwi rirenga rivugira mu ijuru riti: Noneho agakiza karageze, n’imbaraga zirageze, n’ubwami bw’Imana yacu burageze, n’ubutware bwa Kristo wayo; kuko urega bene Data ajugunywe hasi, wabaregaga ku Mana yacu ku manywa na nijoro. Kandi bamuneshesheje amaraso y’Umwana w’Intama, n’ijambo ry’ubuhamya bwabo; kandi ntibakunze ubugingo bwabo kugeza no ku rupfu. Ni cyo gituma nimwishima, mwa majuru mwe, namwe muyaturamo. Abatuye isi n’inyanja muragowe! kuko Umwanzi yabamanukiyeho afite umujinya mwinshi, kuko azi yuko afite igihe gito gusa. Ikiyoka kimaze kubona ko kijugunywe ku isi, gitoteza umugore wabyaye wa mwana w’umuhungu. Uwo mugore ahabwa amababa abiri y’ikizu kinini, kugira ngo agurukire mu butayu, ajye ahantu he, aho agaburirwa igihe kimwe n’ibihe bibiri n’igice cy’igihe, kure y’inzoka. Inzoka iruka amazi ava mu kanwa kayo nk’umwuzure, iyerekeza ku mugore, kugira ngo uwo mwuzure umutembane. Ariko isi itabara uwo mugore; isi ibumbura akanwa kayo, imira uwo mwuzure ikiyoka cyarutse mu kanwa kacyo. Nuko ikiyoka kirakarira uwo mugore, kigenda kurwanya abasigaye bo mu rubyaro rwe, bitondera amategeko y’Imana kandi bafite ubuhamya bwa Yesu Kristo. Ibyahishuwe 12:1–17.

Intambara ya mbere mu ntambara ikomeye iri hagati ya Kristo na Satani yatangiye mu ijuru rya gatatu igihe Lusiferi yigomekaga, kandi iyo ntambara ya mbere ishushanya intambara ya nyuma mu ijuru rya mbere. Hariho izindi ntambara, kuko ku mperuka y’igihe cy’imyaka igihumbi, Satani arekurwa akanya gato, maze agatera Yerusalemu; ariko iyo ntambara nta buryo na bumwe ifite bwo gutsinda. Intambara yabereye mu ijuru rya gatatu mu ntangiriro, ihagarariye intambara yo mu ijuru rya mbere ku iherezo, yarwanye igihe amahirwe y’imbabazi yari agifunguye.

“Umugore” utwite inda y’umwana ahagarariye itorero ry’Imana mu mateka yose, kandi mu mateka ya Kristo yari hafi kubyara umwana w’umuhungu, ari we Yesu. Mu minsi y’imperuka abyara impanga. Mbere gato y’itegeko ryo ku cyumweru abyara abantu ibihumbi ijana na mirongo ine na bine bo mu Byahishuwe igice cya karindwi, kandi ku itegeko ryo ku cyumweru atangira ibise byo kubyara imbaga nyamwinshi yo mu Byahishuwe igice cya karindwi. Izo mpanga ze ntizisa, nyamara ni impanga, kandi uwavutse mbere ni Eliya naho umwana w’umuhungu muto akaba Mose.

Mu ntangiriro ya Isirayeli yo mu buryo bw’umwuka, ikiyoka cya Roma ya gipagani cyari gitegereje kurya umwana w’umuhungu, ari we Yesu; kandi ikiyoka cya Roma ya none na cyo ubu gitegereje kurya umwana w’umuhungu w’abahumbi ijana na mirongo ine na bane. Nk’uko Roma ya gipagani yarenganyaga itorero rya Gikristo rya mbere, ni ko na Roma ya none izongera kurenganya mu gihe cy’ikibazo cy’itegeko ry’icyumweru. Mu itorero rya Gikristo rya mbere, umugore yahungiye mu butayu imyaka igihumbi na magana abiri na mirongo itandatu nyakuri, kandi ukurenganywa ko mu kibazo cy’itegeko ry’icyumweru kugereranywa n’amezi mirongo ine n’abiri yo mu Ibyahishuwe 13:5. Mu butayu, ubwoko bw’Imana bufite ahantu bwateguriwe, aho bugaburirwa kandi bukabungabungirwa.

Mu Ibyahishuwe igice cya munani, umurongo wa cumi na gatatu, impanda eshatu za nyuma zigaragazwa nk’ibyago bitatu. Ibyago byo mu Ibyahishuwe bihagarariye imanza z’impanda za Isilamu zirwanya ubutegetsi bushyiraho amategeko yo kubahiriza ku Cyumweru. Mu ntambara ishushanywa mu gice cya cumi na kabiri, uruhare rwa Isilamu rugaragazwa aho havuga hati: “Mubonye ishyano, mwa batuye mu isi no mu nyanja! kuko Satani yabamanukiyeho afite uburakari bwinshi, azi yuko asigaje igihe gito.” Gutoteza Yezebeli asohoza anyuze ku mugabo we Ahabu wahakanye ukwizera, kwerekejwe ku nyamaswa yo “mu isi” no ku nyamaswa yo “mu nyanja.”

Igikorwa cy’umumarayika ukomeye wo mu Ibyahishuwe igice cya cumi n’umunani, kimwe n’uko bimeze kuri buri gikorwa cy’ivugurura, gifite ibimenyetso-ngenderwaho bine by’ingenzi biyobora ku rubanza kandi bikarugiramo uruhare. Ku byerekeye igikorwa cy’umumarayika wa mbere, ibyo bimenyetso-ngenderwaho bine byari ku wa 11 Kanama 1840, ugucika intege kwa mbere mu mpeshyi yo mu 1843, ukuza kw’ubutumwa bwo Gutaka kwa Saa Sita z’ijoro kuva ku wa 12 kugeza ku wa 17 Kanama mu 1844, no gutangira kw’urubanza ku wa 22 Ukwakira 1844. Buri kimenyetso-ngenderwaho muri ibyo bine cyari gifite insanganyamatsiko imwe ibikubiyemo byose, ari yo “igihe.” Ku wa 11 Kanama 1840, habaye isohozwa ry’ubuhanuzi bw’igihe bwo mu Ibyahishuwe igice cya cyenda, umurongo wa cumi na gatanu. Ugucika intege kwa mbere ko mu 1843 kwagereranyaga ubuhanuzi bw’igihe butagezweho. Ubutumwa bwo Gutaka kwa Saa Sita z’ijoro bwari ugukosorwa kw’ubwo buhanuzi bw’igihe bwari bwarabanje kunanirwa, kandi ku wa 22 Ukwakira 1844 habaye isohozwa ry’igihe cyari cyarahanuwe n’ubutumwa bwo Gutaka kwa Saa Sita z’ijoro.

Urujya n’umumarayika wa gatatu rufite izo ntambwe enye z’ibimenyetso bimwe, kuko ziboneka muri buri murongo w’ivugurura; kandi nk’uko biri ku ntambwe enye z’ibimenyetso za buri murongo w’ivugurura, buri kimenyetso kigira insanganyamatsiko imwe y’ubuhanuzi. Isilamu yo muri iyo “isibe” ya gatatu ni yo nsanganyamatsiko y’izo ntambwe enye z’ibimenyetso mu rujya rw’abihumbi ijana na mirongo ine na bine. Ku wa 11 Nzeri 2001, Isilamu yo muri iyo “isibe” ya gatatu yararekuwe hanyuma irakomwa mu nkokora. Uguhanura kwananiwe kwo ku wa 18 Nyakanga 2020 kwagaragaje igitero cy’Abayisilamu kuri Nashville, Tennessee, kandi kwagereranyaga Isilamu yo muri iyo “isibe” ya gatatu. Ubutumwa bukangura amagufwa yumye yapfuye ari mu muhanda wo mu Byahishuwe igice cya cumi na kimwe, ni bwo busohozwa butunganye kandi bwa nyuma bw’ubutumwa bw’Ijwi ryo mu Gicuku, kandi bugaragaza gukosorwa kw’ubuhanuzi bwa Nashville (hatabariwemo igice cy’igihe). Buzasohozwa ku kimenyetso cya kane, ari cyo itegeko ryo ku Cyumweru, aho Isilamu yo muri iyo “isibe” ya gatatu izatera Leta Zunze Ubumwe z’Amerika kubera ishyirwa mu bikorwa ry’iryo tegeko ryo ku Cyumweru rigiye kuza vuba.

Iyo uku kuri kwemewe, bifatanijwe n’ukuri k’uko igikorwa gikomeye cy’umumarayika wa gatatu ari umuburo w’urubanza rwegereje, urubanza rwa kisilamu rugereranywa n’akaga ka gatatu rushobora kumvikana bitagoranye nk’“akaga” kagezwa ku “isi” no ku “nyanja.”

Urubanza rw’abazima rwatangiye ku wa 11 Nzeri 2001, kandi uhereye kuri uwo mwanya kugeza ku itegeko rya vuba ry’umunsi w’icyumweru, ikigeragezo cy’ishyirwaho ry’igishushanyo cy’inyamaswa kibera muri Leta Zunze Ubumwe z’Amerika. Uhereye ku itegeko ry’umunsi w’icyumweru kugeza igihe Mikayeli azahagurukira n’igihe cy’imbabazi ku bantu kigafungwa, ahasigaye hose ku isi ni ho hazaherako hageragerezwa n’ishyirwaho ry’igishushanyo cy’inyamaswa. Yaba Abadiventisti b’Umunsi wa Karindwi bo muri Leta Zunze Ubumwe z’Amerika ari bo bageragezwa, cyangwa isi yose nyuma y’itegeko ry’umunsi w’icyumweru ari yo igeragezwa, icyo kigeragezo gisobanurwa nk’ikigeragezo aho iherezo ryacu ry’iteka ryose rizafatirwa umwanzuro. Kandi ni na cyo kigeragezo tugomba gutsinda mbere y’uko igihe cy’imbabazi gifungwa ku itegeko ry’umunsi w’icyumweru. Ikimenyetso cy’ubuhanuzi cy’ikigeragezo cy’igishushanyo cy’inyamaswa kibanza kuba muri Leta Zunze Ubumwe z’Amerika hanyuma kikongera kuba ku isi, ni ingenzi cyane ko gisobanukirwa neza.

> “Ubwo Amerika, igihugu cy’ubwisanzure mu by’idini, izifatanya n’Ubupapa mu guhatira umutimanama no guhatira abantu kubahiriza isabato y’ikinyoma, abantu bo mu bihugu byose byo ku isi bazayoborwa gukurikiza urugero rwayo.” Testimonies, volume 6, 18.

Iyo ibimenyetso bimaze gusobanuka, icyo gihe umurongo wo mu Byahishuwe igice cya cumi na gatatu, uvuga kuri ibyo bigeragezo bibiri bikurikirana, nyamara bisa rwose, by’ishusho y’inyamaswa, ushobora kumenyekana bitagoranye. Ibyo ni iby’ingenzi kubera impamvu zinyuranye. Imwe muri izo mpamvu ni uko ubutumwa bwononekaye Lusiferi yakoresheje mu ntambara ya mbere yabereye mu ijuru rya gatatu, bugaragaza uburyo ubutumwa bwononekaye bwa Satani buzongera kwigaragaza mu ntambara iheruka izabera mu ijuru rya mbere.

Intambara yo mu ijuru rya mbere itangira ku itegeko ryo ku Cyumweru, isohozwa mu gihe cy’igeragezwa cy’ishusho y’inyamaswa ku isi yose. Uhereye ku wa 11 Nzeri 2001, igihe cy’igeragezwa cy’ishusho y’inyamaswa muri Leta Zunze Ubumwe z’Amerika cyatangiye kubera ho. Iyo tumenye ko ibi bihe bibiri by’igeragezwa bikurikirana, bitangirira muri Leta Zunze Ubumwe z’Amerika maze bigakomereza ku isi, ni bwo dushobora kongeramo mu mateka ya 2001, tugana ku itegeko ryo ku Cyumweru, ukuri kugaragazwa n’intambara yo mu Ibyahishuwe igice cya cumi na kabiri. Urugero, itumanaho ryanduye rya Lusiferi risobanurwa nk’ihipinotizimu, rizakoreshwa mu buryo bugezweho n’ubushobozi bw’ikiyoka mu ntambara yo mu ijuru rya mbere, yo mu Ibyahishuwe igice cya cumi na kabiri. Ihipinotizimu ikoreshejwe n’ikiyoka muri ayo mateka igamije kwica abo Yezebeli yagaragaje ko ari abahakanyi.

Mu mateka ya 2001, ku itegeko ryo ku Cyumweru, abagabo babiri b’abahamya biciwe mu muhanda wa Sodomu na Egiputa. Mu isohozwa rya mbere ry’Ibyahishuwe igice cya cumi na kimwe, igihugu cyagereranyijwe na Sodomu na Egiputa cyari Ubufaransa. Ubufaransa ni igihugu cy’ubuhanuzi kigizwe n’ubutegetsi bubiri, nk’uko byari bimeze ku Bwami bw’Abamedi n’Abaperesi, nk’uko byari bimeze kuri Isirayeli ya kera mu bwami bwayo bwacitsemo ibice, kandi nk’uko byari bimeze ku miryango ibiri ya Yuda yagereranywaga na Yuda na Benyamini. Ibihugu byose bifite amahembe abiri, mu buryo bw’igereranyo, bihagarariye igihugu gifite amahembe abiri cya Leta Zunze Ubumwe za Amerika.

Umujyi wa Sodomu, n’ishyanga rya Egiputa, bigereranya amahembe abiri ya Repubulikaniyisimu (Egiputa) n’Ubuporotesitanti (Sodomu). Amahembe abiri yarishwe mu mwaka wa 2020, ihembe rya Repubulikaniyisimu n’ihembe ry’Ubuporotesitanti. Hanyuma hakoreshwa ihinotizimu yakoreshejwe n’imbaraga z’ikiyoka z’abagirobarisiti, binyuze mu buryo bw’umuyoboro mpuzamasano w’isi yose, mu buryo bumwe n’ubuzakoreshwa mu ntambara iri imbere yo mu ijuru rya mbere. Binyuze mu kugenzura ubutumwa umuyoboro mpuzamasano w’isi yose watangazaga, amatora yo mu 2020 yarakoreshejwe mu buryo bwa siyansi kugira ngo havemo igisubizo cyahuzaga na filozofiya y’ubugirobarisiti. Ibi ni urugero rworoshye rw’akamaro ko gusobanukirwa yuko ikigeragezo cy’ishusho y’inyamaswa kibanza kurangirizwa muri Leta Zunze Ubumwe z’Amerika, hanyuma kikarangirira mu isi.

> “Umwami yanyeretse neza ko ishusho y’inyamaswa izashyirwaho mbere y’uko igihe cy’igeragezwa gifungwa; kuko ari yo izaba ikigeragezo gikomeye ku bwoko bw’Imana, ari na cyo kizagena iherezo ryabo ry’iteka ryose. Icyo mwemere gihurizwamo urujijo rw’imivuguruzanyo ku buryo ari bake cyane bazayobywa.

> “Mu Ibyahishuwe 13 iyi ngingo ishyizwe ahagaragara mu buryo bweruye; [Ibyahishuwe 13:11–17, hasubiwemo].”

> “Iki ni cyo kigeragezo ubwoko bw’Imana bugomba kunyuramo mbere y’uko bushyirwaho ikimenyetso. Abose bagaragaje ubudahemuka bwabo ku Mana bubahiriza amategeko yayo, kandi bakanga kwemera isabato y’impimbano, bazashyirwa munsi y’ibendera ry’Umwami Imana Yehowa, kandi bazahabwa ikimenyetso cy’Imana ihoraho. Ariko abareka ukuri gukomoka mu ijuru maze bakemera isabato yo ku Cyumweru, bazahabwa ikimenyetso cy’inyamaswa.” Manuscript Releases, volume 15, 15.

Igihe cy’igeragezwa kirarangira ku Badiventisiti b’Umunsi wa Karindwi, igihe itegeko ryo ku cyumweru rizaba ritangiye gushyirwa mu bikorwa. Ibyo bihugu bizakurikiza urugero rwa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, bizarangiza igihe cyabyo cy’igeragezwa nk’uko Leta Zunze Ubumwe za Amerika zabigenje.

> “Amahanga y’amahanga azakurikiza urugero rw’Amerika. Nubwo ari yo ibanza kuyobora muri ibi, ariko icyo kibazo gikomeye ni ko kizagera no ku bwoko bwacu mu bice byose by’isi.” Testimonies, volume 6, 395.

Imigendekere ya nyuma ni iyihuta.

> “Imbaraga z’ibibi zirimo guhuza imbaraga zazo no kwishyira hamwe. Zirimo gukomera ziteganyiriza iherezo rikomeye rya nyuma. Impinduka zikomeye zenda kubaho mu isi yacu, kandi ibikorwa bya nyuma bizihuta cyane.” Testimonies, volume 9, 11.

Kugira ngo umuntu asobanukirwe n’ikigeragezo cy’ishusho y’inyamaswa, bisaba urugero runaka rw’imikoreshereze ya gihanuzi ya tekiniki. Duhera aho, ikimenyetso cy’inyamaswa n’ishusho y’inyamaswa ni ibimenyetso bibiri bitandukanye.

> “Ishusho ry’inyamaswa” rigereranya iyo miterere y’Ubuporotesitanti bwahakanye ukwizera nyakuri izakura igihe amatorero y’Abaporotesitanti azashaka ubufasha bw’ubutegetsi bwa Leta kugira ngo ahatirishe inyigisho zayo. “Ikimenyetso cy’inyamaswa” kiracyategereje gusobanurwa. The Great Controversy, 445.

Ikimenyetso cy’inyamaswa ni ukwitondera umunsi wa Ku Cyumweru, kandi ishusho y’inyamaswa ni itorero rikoresha ububasha bwa Leta kugira ngo rihate kubahiriza inyigisho zaryo z’idini.

> “Gushyira mu bikorwa ukwizihiza ku Cyumweru bikorwa n’amatorero y’Abaporotesitanti ni ugushyira mu bikorwa kuramya ubupapa—kuramya ya nyamaswa. Abantu bumva ibyo itegeko rya kane risaba, maze bagahitamo kwizihiza isabato y’ikinyoma aho kwizihiza Isabato y’ukuri, baba batanga icyubahiro kuri ubwo butegetsi ari bwo bwonyine bwategetse ibyo. Ariko kandi, muri icyo gikorwa nyirizina cyo gutegekesha imbaraga za leta inshingano y’idini, ayo matorero ubwayo yaba yihimbiye igishushanyo cya ya nyamaswa; bityo rero, gushyira mu bikorwa ukwizihiza ku Cyumweru muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika byaba ari ugushyira mu bikorwa kuramya ya nyamaswa n’igishushanyo cyayo.” The Great Controversy, 448, 449.

Ishusho ry’inyamaswa rihagarariye ukwihuza kw’itorero na leta, aho itorero ari ryo rigenzura uwo mubano. Yezebeli yategekaga Ahabu, nk’uko Herodiya yategekaga Herode. Ikimenyetso cy’inyamaswa ni ukwezwa kwa ku Cyumweru. Ishusho ry’inyamaswa rikura mu gihe runaka. Ikimenyetso cy’inyamaswa cyo kigaragaza igihe runaka. Ishusho ry’inyamaswa rikomeza gukura buhoro buhoro, ariko rigera ku bukure bwaryo bwuzuye gusa igihe rifite ubushobozi bwo guhatira leta gushyiraho amategeko y’amahame yaryo y’idini. Ikigeragezo gifitanye isano no “kubumbwa” kw’ishusho.

> “Ariko se ‘ishusho y’inyamaswa’ ni iki? Kandi izaremwa ite? Iyo shusho ikorwa n’inyamaswa y’amahembe abiri, kandi ni ishusho y’inyamaswa. Nanone yitwa ishusho y’inyamaswa. Nuko rero, kugira ngo tumenye uko iyo shusho imeze n’uburyo izaremwa, tugomba kwiga ibiranga iyo nyamaswa ubwayo—ubupapa.

> “Igihe itorero rya mbere ryangirikaga bitewe no kuva ku bworoherane bw’ubutumwa bwiza no kwemera imihango n’imigenzo ya gipagani, ryatakaje Umwuka n’imbaraga by’Imana; kandi kugira ngo rigenzure imitimanama y’abantu, ryashatse gushyigikirwa n’ubutegetsi bw’isi. Igisubizo cyabaye ubupapa, ari bwo torero ryagenzuraga ububasha bwa leta kandi rikabukoresha kugira ngo riteze imbere imigambi yaryo bwite, cyane cyane mu guhana ‘ubuyobe.’ Kugira ngo Leta Zunze Ubumwe za Amerika zireme ishusho ya ya nyamaswa, ububasha bw’idini bugomba kugenzura ubutegetsi bwa gisivili ku buryo ubutware bwa leta na bwo buzakoreshejwe n’itorero kugira ngo risohoze imigambi yaryo bwite.” The Great Controversy, 443.

Itandukaniro riri hagati y’ishusho y’inyamaswa n’ikimenyetso cy’inyamaswa ni uburyo bwo gusobanukirwa busanzwe mu Itorero ry’Abadivantisiti. Aho Abadivantisiti bakunze kuyobera kuri iyi ngingo ni mu Byahishuwe igice cya cumi na gatatu. Mu buryo runaka bavanga ibikorwa bya Leta Zunze Ubumwe z’Amerika nyuma y’itegeko ryo ku Cyumweru, igihe ihatira isi gushinga ishusho y’inyamaswa, n’ishyirwaho ry’ishusho y’inyamaswa muri Leta Zunze Ubumwe z’Amerika. Ibyo ni ibihe bibiri bitandukanye by’ubuhanuzi.

Kristo yaje kugira ngo yemeze isezerano na benshi mu cyumweru kimwe, kandi hagati muri icyo cyumweru ni ho yabambwe. Bityo rero, icyo cyumweru kigereranya ibihe bibiri by’igihe ishusho y’inyamaswa iremwa. Icyumweru cya Kristo cyagabanyijwemo ibihe bibiri bingana rwose, bihagarariye ishusho ya Kristo. Ibihe bibiri by’igeragezwa byo mu minsi y’imperuka bihagarariye ishusho ya antikristo.

Mu gihe cya mbere cy’iminsi igihumbi na magana abiri na mirongo itandatu, Kristo yatanze ubuhamya bwe ubwe, hanyuma apfira ku musaraba. Hanyuma habaho indi minsi igihumbi na magana abiri na mirongo itandatu ihwanye na yo, aho abigishwa batanze ubuhamya kugeza igihe Mikayeli yahagurukaga mu gihe cyo guterwa amabuye kwa Sitefano. Umusaraba ushushanya itegeko ryo ku Cyumweru. Ibi bihe bibiri byo kugeragezwa, bifitanye isano no kuremwa kw’ishusho y’inyamaswa, bigaragaza igihe cya mbere gifitanye isano n’abihumbi ijana na mirongo ine na bane, bashushanywa na Kristo, kandi icyo gihe kirangirira ku itegeko ryo ku Cyumweru, rishushanywa n’umusaraba. Igihe cya nyuma gihwanye na cyo cyo kugeragezwa, cyashushanyijwe n’umurimo w’abigishwa mu gihe cya Kristo, cyibanda ku mbaga y’abantu benshi, kandi kirangira igihe Mikayeli ahaguruka, atari igihe cyo guterwa amabuye kwa Sitefano, ahubwo ari ku irangira ry’igihe cy’imbabazi ku bantu muri Daniyeli 12:1.

Hari bamwe bananirwa kubona urukurikirane nyakuri rw’ibibaho mu Byahishuwe igice cya cumi na gatatu, umurongo wa cumi n’umwe no gukomeza, bitewe n’ikintu gikunze kugaragara nk’ubushake bwo kutemera ko igihe Leta Zunze Ubumwe z’Amerika zivuga nk’ikiyoka, biba bigereranya iremwa ryuzuye ry’ishusho y’inyamaswa muri Leta Zunze Ubumwe z’Amerika. Kugira ngo Leta Zunze Ubumwe z’Amerika zishyireho itegeko ryo ku Cyumweru, ishusho y’inyamaswa muri Leta Zunze Ubumwe z’Amerika igomba kuba yararemwe mbere y’iryo tegeko ryo ku Cyumweru. Ongera usome ya mirongo mike ibanziriza iyi tumaze kuvuga, yavanywe mu gitabo The Great Controversy, niba udasobanukiwe iyi ngingo.

Iyo Leta Zunze Ubumwe z’Amerika zivuze nk’ikiyoka mu murongo wa cumi n’umwe w’igice cya cumi na gatatu, bigereranya igikorwa cy’inzego z’ubutegetsi zishyiraho amategeko n’iz’ubucamanza mu gushyiraho itegeko ryo ku Cyumweru ziyobowe n’amatorero yahakanye ukwizera ari muri Leta Zunze Ubumwe z’Amerika. Iteka ry’itegeko ryo ku Cyumweru rituruka mu kanwa ka Leta Zunze Ubumwe z’Amerika.

> “Nabonye ko ya nyamaswa y’amahembe abiri yari ifite akanwa k’ikiyoka, kandi ko imbaraga zayo zari mu mutwe wayo, kandi ko itegeko rizasohoka mu kanwa kayo.” Spalding and Magan, 1.

Buri gihe byantungaje kubona ko Abadiventisiti bagorwa no kwemera ko, igihe inyamaswa y’amahembe abiri yo ku butaka ivuga nk’ikiyoka, biba bitarimo gusa kugaragaza itegeko ryo ku cyumweru muri Leta Zunze Ubumwe z’Amerika, ahubwo biba binagaragaza ko ishusho y’inyamaswa yo mu nyanja ya gipapa yamaze kubumbwa mu buryo bwuzuye. Kugira ngo Leta Zunze Ubumwe z’Amerika zishyireho itegeko ryo ku cyumweru, uguhuriza hamwe kw’itorero na leta kuba kwabanje kubumbwa mu buryo bwuzuye. Amatorero y’ubuhakanyi yo muri Leta Zunze Ubumwe z’Amerika ntahurira hamwe gusa ku wa Mbere, ngo ajye muri Kongere ku wa Kabiri, hanyuma abwire Kongere ko ashaka ko amategeko yerekeye ku cyumweru yemezwa ku wa Gatatu. Igikorwa cyo guhuriza hamwe kiba hagati y’itorero na leta, kigereranywa no “kubumbwa” kw’ishusho y’inyamaswa nk’“ukubumbwa” kw’ishusho ya zahabu muri Daniyeli igice cya 3; bizafata igihe runaka kugira ngo yubakwe. Ishusho y’inyamaswa ni gahunda ubupapa bwakoresheje mu kwica za miliyoni z’abahamya bishwe bazira ukwizera mu Bihe by’Umwijima, kandi bisaba iterambere mu mibereho y’abantu, muri politiki, mu by’idini no mu bukungu kugira ngo habeho imiterere y’imibereho rusange, n’ishingiro ry’amategeko rikenewe, kugira ngo itegeko ryo ku cyumweru rishyirwe mu bikorwa. Ibyo byiterambere bigereranya ikigeragezo cy’ishusho y’inyamaswa, ari cyo “amaherezo yacu y’iteka azagenwa na cyo,” kandi kigereranya ikigeragezo tugomba gutsinda “mbere y’uko dushyirwaho ikimenyetso cy’Imana.”

> “Uwiteka yanyeretse mu buryo busobanutse ko ishusho y’inyamaswa izashyirwaho mbere y’uko igihe cy’igeragezwa gifungwa; kuko ari yo izaba ikigeragezo gikomeye ku bwoko bw’Imana, ari na cyo kizagenderwaho mu kugena iherezo ryabo ry’iteka ryose.... Iri ni ryo geragezo ubwoko bw’Imana bugomba kunyuramo mbere y’uko bushyirwaho ikimenyetso.” Manuscript Releases, volume 15, 15.

Itegeko ryo ku Cyumweru ni ryo kaga ka mu gicuku, kaboneramo isohozwa rya nyuma ritunganye ry’umugani w’abakobwa cumi. Muri ako kaga ka mu gicuku, hazagaragarira aho niba turi abakobwa b’abanyabwenge ba Filadelifiya cyangwa abapfu b’i Lawodikiya. Abapfu bahabwa ikimenyetso cya ya nyamaswa, naho abanyabwenge bakakira ikimenyetso cya kashe y’Imana. Umuntu wese wigeze kwinjira mu Itorero ry’Abadiventisiti b’Umunsi wa Karindwi, yemeye mbere urutonde rw’ukuri kw’inyigisho mbere yo kuba umunyamuryango, bityo rero buri Mudiventisiti w’Umunsi wa Karindwi yagejejweho umucyo w’ukuri ku byerekeye Isabato.

> “Niba umucyo w’ukuri warabagejejweho, ukabamenyesha Isabato y’itegeko rya kane, kandi ukerekana ko mu Ijambo ry’Imana nta shingiro na rito rihari ryo kuziririza ku Cyumweru, nyamara mugakomeza kwizirika ku isabato y’ibinyoma, mukanga kweza Isabato Imana yita ‘umunsi wanjye wera,’ icyo gihe mwakira ikimenyetso cy’inyamaswa. Ibyo bibaho ryari?—Iyo mwumviye itegeko ribategeka guhagarika imirimo ku Cyumweru no kuramya Imana, mu gihe muzi neza ko muri Bibiliya nta jambo na rimwe ryerekana ko ku Cyumweru hari undi mimerere usibye kuba umunsi usanzwe wo gukoraho, muba mwemeye kwakira ikimenyetso cy’inyamaswa, kandi mwanga ikimenyetso cy’Imana. Nitwakira iki kimenyetso mu ruhanga rwacu cyangwa mu maboko yacu, imanza zavuzwe ku batumvira zigomba kutugeraho. Ariko ikimenyetso cy’Imana Ihoraho gishyirwa ku bantu bitondera Isabato y’Umwami babitewe n’umutimanama.” Review and Herald, April 27, 1911.

Ishyirwaho ry’icyo gishushanyo cy’inyamaswa muri Leta Zunze Ubumwe z’Amerika ryatangiye mu buryo bw’ubuhanuzi ku wa 11 Nzeri 2001. Hariho abagabo benshi b’ubuhanuzi bemeza kandi bagashyigikira uku kuri. Uhereye kuri iyo ngingo kugeza ku itegeko rya vuba ryerekeye ku cyumweru, Abadiventisiti b’Umunsi wa Karindwi bari kugena iherezo ryabo ry’iteka, bishingiye ku kuba batsinda ikigeragezo cy’icyo gishushanyo cy’inyamaswa cyangwa bakagitsindwa. Navuga ko Abadiventisiti b’Umunsi wa Karindwi bake cyane ari bo bazi ko icyo gishushanyo cy’inyamaswa ari ikigeragezo. Bake, niba hari n’abo, ni bo bazi uburyo gishobora kuba ikigeragezo, kandi icy’ingenzi kurushaho, ntibazi icyo bisaba kugira ngo umuntu atsinde icyo kigeragezo. Ducirwa urubanza, tutagendeye gusa ku mucyo dufite, ahubwo no ku mucyo twashoboraga kuba dufite, iyaba twari twashyizeho umwete wo gusobanukirwa ukwiyongera k’ubumenyi. Bityo rero, ubuhumyi bwa Lawodikiya ni bwo buhumyi bukomeye kuruta ubundi mu myaka ibihumbi bitandatu y’icyaha.

> Ubwoko bwanjye burimburwa bazize kubura ubumenyi; kuko wanze ubumenyi, nanjye nzakwanga, kugira ngo utazaba umutambyi wanjye; kandi ubwo wibagiwe amategeko y’Imana yawe, nanjye nzibagirwa abana bawe. Hoseya 4:6.

Ikigeragezo cy’ikorwa ryo kuremwa kw’ishusho ya ya nyamaswa kirarangirira ku mategeko yo kuruhuka ku Cyumweru agiye kuza vuba, kandi niba tutarabashije gutsinda icyo kigeragezo, tuzahabwa ikimenyetso cya ya nyamaswa hamwe n’andi masugi y’abapfapfa y’i Lawodikiya, yanze gushaka amavuta. Sindi hano ndengera impamvu numva ko ikigeragezo cy’ishusho ya ya nyamaswa cyatangiye ku wa 11 Nzeri 2001, kandi ko kirangirira ku mategeko yo kuruhuka ku Cyumweru. Ahubwo ndi gusa kugaragaza ihame ry’ubuhanuzi rikenewe kugira ngo dusobanukirwe uruhare rwa Leta Zunze Ubumwe z’Amerika, nk’uko zigaragazwa mu Ibyahishuwe igice cya cumi na gatatu, nyuma y’uko zishyizeho amategeko yo kuruhuka ku Cyumweru. Mu murongo wa cumi n’umwe, havuga ko ivuga nk’ikiyoka, kandi uhereye ubwo ni ingenzi gukurikira ijambo “we.” Ishusho ya ya nyamaswa Leta Zunze Ubumwe z’Amerika ziba zihatira isi gushinga, si ishusho ya ya nyamaswa yo muri Leta Zunze Ubumwe z’Amerika, kuko iyo yo yamaze kuba mu bihe byatambutse.

> Nuko mbona indi nyamaswa izamuka iva mu isi; kandi yari ifite amahembe abiri nk’ay’umwana w’intama, ariko yavugaga nk’ikiyoka. Kandi ikoresha imbere yayo ubutware bwose bw’inyamaswa ya mbere, igategeka isi n’abayituyemo kuramya inyamaswa ya mbere, iyo igisebe cyayo cyica cyakize. Kandi ikora ibitangaza bikomeye, ndetse igatuma umuriro umanuka uva mu ijuru ukaza ku isi, abantu babireba. Kandi iyobya abatuye isi ikoresheje ibyo bitangaza yahawe gukora imbere y’inyamaswa; ibabwira, bo batuye isi, kuremera inyamaswa ishusho, ya yindi yakomerekejwe n’inkota, nyamara ikabaho. Kandi ihabwa ubushobozi bwo guha ubuzima iyo shusho y’inyamaswa, kugira ngo iyo shusho y’inyamaswa ivuge kandi itume abataramya iyo shusho y’inyamaswa bicwa bose. Kandi ituma bose, aboroheje n’abakomeye, abatunzi n’abakene, ab’umudendezo n’abacakara, bashyirwaho ikimenyetso ku kuboko kwabo kw’iburyo cyangwa mu ruhanga rwabo; kugira ngo hatagira umuntu ushobora kugura cyangwa kugurisha, keretse ufite icyo kimenyetso, ari ryo zina ry’inyamaswa cyangwa umubare w’izina ryayo. Ibyahishuwe 13:11–17.

Muri iyo mirongo irindwi, ijambo “we” ribonekamo incuro umunani. Igihe cyose ijambo “we” rikoreshejwe, risubiza kuri wa “we” wa mbere, “wavugaga nk’igisato,” mu gihe cy’itegeko ryo ku Cyumweru muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika. Ikigeragezo cy’ishusho y’inyamaswa Abadiventisiti bo muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika batsinze cyangwa batsinzwe, igihe Leta Zunze Ubumwe za Amerika yavugaga nk’igisato, hanyuma kikazasubirirwaho ku Badiventisiti bo mu bindi bihugu by’isi, ndetse no ku bandi bana b’Imana bakiri i Babuloni. Tuzakomeza gusuzuma kwacu kuri Leta Zunze Ubumwe za Amerika mu Byahishuwe cumi na bitatu mu nyandiko itaha, ariko reka mbibutse impamvu dusuzuma uku kuri muri iki gihe.

Intambara yatangiranye na Lusiferi mu ijuru rya gatatu ishushanya intambara itangirira mu ijuru rya mbere ku gihe cy’itegeko ryo ku Cyumweru. Itumanaho ry’ikiyoka ryanduye rigereranywa muri izo ntambara zombi. Kwigaragaza kwa none kw’itumanaho rya Satani ryanduye kugereranya ya ndyamiriro y’ubuhipinotize isi ibamo mu mateka akurikira itegeko ryo ku Cyumweru rigiye kuza vuba. Iyo buyobe ishyirwa mu bikorwa binyuze mu igenzura urubuga rw’isi yose rukoresha ku kitwa “umuhanda mugari w’amakuru.” Izo nzira zitandukanye z’uwo “muhanda mugari w’amakuru” ni iz’imibereho y’abantu, iz’ubukungu, iz’idini, iz’icyitwa siyansi, iz’imyidagaduro, kandi ikirushijeho kuba ingenzi ni inzira y’itangazamakuru ry’amakuru.

Iyo tumaze kwemera ukuri yuko “umuhanda mugari w’amakuru” ari ukwigaragaza kwa none kw’itumanaho rya gipfumu rya Satani, kandi ko ari na bwo buryarya bworoheje bwa gipfumu Satani yakoresheje mu ntambara y’abamarayika mu ijuru rya gatatu, dushobora kwemeza ko “umuhanda mugari w’amakuru” ari kimwe mu bigize ikigeragezo cya nyuma cy’“ishusho” y’inyamaswa ku isi, kiba nyuma y’itegeko ryo ku Cyumweru. Bityo bizoroha noneho kubona ko ikigeragezo cya “mbere” cy’ishusho y’inyamaswa kuri Leta Zunze Ubumwe za Amerika kigomba kuba gifite rya tumanaho rya Satani ryanduye nk’iryo rya nyuma. Ubuhamya bw’umurimo wa Satani wo kwanduza “umuhanda mugari w’amakuru” kuva ku itegeko ryo ku Cyumweru kugeza igihe cy’isozwa ry’igihe cy’imbabazi butanga gihamya y’ukuntu iyicwa ry’amahembe abiri ya Repubulikanisimu n’igisigisigi cy’Ubuporotesitanti bw’ukuri ku nyamaswa y’isi ryakozwe mu mwaka wa 2020. Byakozwe n’“umuhanda mugari w’amakuru,” uwo Yohana yita “umuhanda” mu Byahishuwe 11.

Guhishurwa kw’izi ngingo z’ubuhanuzi ni igice cy’ibigomba gusobanuka ku bashaka kuzatsinda ikigeragezo cy’ishusho ya ya nyamaswa, umuhanuzikazi yabonye neza ko igomba kubumbwa igihe cy’igeragezwa kitararangira kandi mbere y’uko abihumbi ijana na mirongo ine na bine bashyirwaho ikimenyetso.

> “Itegeko rizasohoka kandi ikimenyetso gishyirweho, imico yabo izaguma itunganye kandi itanduye iteka ryose.” Testimonies, volume 5, 216.

Back to Articles