Article

# Buk pa Yoel ki Kanisa pa Jo-Adventist me Sabat pa Laodikea - Namba apar abich

Namba apar abic

Author

Jeff Pippenger

Published

December 21, 2025

Formats

PDF
Word

An atito ni ber madwong me aniang kube pa cal me dyer angwen ki kwena me Kot me Agiki, pi bedo ki rweny ma pire tek me ngeno tiende pa rek angwen me acaki i lut acel me Joel. Joel oworo wer pa poto me mwon, ento lok me acaki pa were ne obedo kube me lok pa lanabi pa lapok tic ki dyer angwen.

> En owaco bot Abram ni, Ngeyo maber ni nyithinda mii gibibedo ludito i lobo ma pe gi lobo gi, kede gibitimogi tic; kede gibipoyo gi pi higa mia angwen. Kede bene piny en, ma gin bicitimogi tic, abi pimo ne; ci cokki gibidwogo woko ki jami madwong mapol. I wot bot kwaro mii i kuc; gibikwanye i higa mapol maber. Ento i dul ma angwen gibidok bino kany doki; pien kek me Amoraiti pud pe opong. Genesis 15:13-16.

Lok man obedo lok pa lanabi ma opong woko i kwo pa Mose. Ka Kwon pa Joeli cako wer pa pamo me waini, kun poko kare angwen me bur ma mede mede, en tye ka rwato Kwon pa Joeli ki kare angwen ma agiki me lanabi. Kare eno obedo “kare ma kiyero” pa Petro, gin ma kilwongo gi woko ki i dii, kelo gi i “ler ma pire tek” pa Iye. Gin giyiko gi ki laticgi me kare mapat, ma kikwayo calo kare pa nyoka. Kare angwen ma agiki eno kikwayo gi ki Yowana, ma en cal pa 144,000, “ma gikilwongo, ki kiyero, ki gi atir.”

Lubanga olwongo gi i 9/11, oyero gi i kare me Midnight Cry, ki gi lubo gen maber i kare me peko pa cik me Sande, macalo kit ma Levita ne lubo gen maber i luk me le-dyang me zaabu pa Aron ki pa Jeroboam. Jo ma kicoko cwinygi peya calo feza i Malaki gin adek, gin Levita ma kicayo gi iye i kare me kwena pa Midnight Cry, pien keto cal kitimore ki cobo pa Roho Maleng.

I coc ma okato anyim, wa kwayo rek ki gin matime pa Moses, ma Sister White nyutu ne calo “alfa” me poropheti pa Baibul, ma i poropheti rwate ki Kirisito, ma obedo “omega” me poropheti pa Baibul. Moses obedo kidi me acaki, ento Kirisito obedo kidi me agiki. Gi aryo obedo lamal me woro woko ki i richo, macalo kinyutu ne i woro woko pa jo Israel ki i Misri i kare pa Moses. Ento, ka Kirisito omoko lagam ki jo mapol pi ceng abicel, oloyo mapol tim weng ma nyutu woko me twero pa Lubanga ma otimore ki lwete pa Moses. Moses obedo “alfa” ento Kirisito obedo “omega”, ci “omega” obedo namba “22” ci “alfa” obedo namba “1”.

Ka wamiyo wii i kom Mose, wan oneno ni kobo woko ma omak iye weng i lagam me lanan pa en, obed i pi. I kare me nywol ne, kobo woko pa en ki pi me Kwer Nile obedo cal me Noa i boti. Baptiis i Nam mac rwate ki Noa kede abicel adek ma gubedo i boti, ci dok rwate ki baptiis pa Yosua i Kwer Jordan, ma Kiristo otime dok keken i kabedo acel acel. Lagam pa Mose cako ki kobo woko i Kwer Nile, ci otum i kome pa Kwer Jordan. Baptiis pa Kiristo obedo yeo raa pa en me mi lagam pi higa adek ki aboro paka tho ne, ma onyuto calo kit i acaki i baptiis ne. I dwogo ki tho ne, ne obedo ki cani manok manok paka cwalo weng ma opong i Pentekos.

Kica pa Lubanga ma pi dano weng ocake ki Nuu; ci kica pa En ma pi jo ma ki yero, ki tung Abraham, omokone i kare pa Moyses. Moyses, ma i acaki (Alifa), onyuut Yesu, ma i agiki (Omiga), ma obino me ogwoko kica ki “mapol,” pe keken jo ma ki yero. Calo kit pa Kristo, nywol pa Moyses rwate ki kica ma kimiyo Nuu, kun lacet me polo obedo alama pi jo weng. Moyses bende rwate ki kica ma kimiyo jo ma ki yero, kun tohara obedo alama pi jo ma ki yero. Tic pa kica pa Moyses obedo ki “mapol,” pe keken jo ma ki yero. Ka pe obedo kamano, pe gityeko peko ka peko ki lwak ma kiloro kacel.

I tung weng me ‘pi me lagwoko’ mapat mapat ma ginyutu i kare weng me kwo pa Moses, baptiiso ma i Bethabara i rwom Yordan oyungo acaki me gin mukato me kica pa Isirael ma con i Piny ma ki lagam ki tyeko me gin mukato ne, ikare me ceng abicel ma Krisito omoko kica ki jo mapol. Baptiiso pa Krisito rwate ki baptiiso pa Isirael ma con, kadong gin mukato aryo okwaco lok bot odwogo ne ki tho bot kwo, ka en oywoyo tumbo me kot manok, pud pe gubino kot mapol i Pentekost ceng 50 anyim. Rek weng me Alpha ki Omega, i tung Moses bot Krisito, ginyutu i iye pi me lagwoko.

> Ka opwonyo lami magi, Yesu onyiso pire tek pa Old Testament, pien en nyiso tic mame. Jogi mapol ma waco ni gin Kristiani kombedi giweyo Old Testament, waco ni dong pe tye ki tic mo. Ento mano pe en pwonye pa Kiristo. En omaro ne tutwal, ki i kare acel owaco ni, 'Ka pe gwinyo Mose ki lunabi, bende pe gibiyie, kata ka ngat acel ma otho ochier.' Luka 16:31.

> En dwon pa Kristo ma waco ki kom kwaro madit ki lanabi, kacako ki cawa pa Adam nyaka tung pa cawa. Lakony onongo nyutu kede ler i Testamenti Madit calo keken i Testamenti Manyen. Ler ma aa ki con pa lanabi en aye ma kelo woko kwo pa Kristo ki pwonya pa Testamenti Manyen kede rweny ki maber. Tim madwong pa Kristo nyutu atir ni en Lubanga; ento nyutu ma dwong loyo ni en Lakony pa lobo weng nongo ka pooro lok pa lanabi me Testamenti Madit ki lok me gin ma otime i Testamenti Manyen. The Desire of Ages, 799.

I gin acoc ma rwate ikom buk Joel, wan kityeko "nyutu rwom me lok pa laco nabi me Tesitamenti macon ki gin matime me Tesitamenti manyen," ka bene gin matime me Isirael pa Laro me kare ma kombedi. Obedo ka en Tesitamenti macon onyo Tesitamenti manyen, onyo gin matime me malaika adek ma ocako i 1798, rek weng gikiyaro calo "dwon pa Kricito." Lamal ma kicono i coc pa Bibil ki Laro me Poropesi en dwon pa Kricito, ki dwon pa Kricito obedo dwon pa En ma obedo Lok pa Lubanga.

‘Dwon’ pa Lok pa Lubanga obedo ngec pa Lubanga calo kit ma kiyaro i Lok ne ma ocoyo. Ngec pa Lubanga i kare me agiki obedo ngec pa kot me agiki, ma tye ki kot me acaki, ci dong obedo kot me acaki ki me agiki, calo kit ma Joel owaco.

Yohana ma Nyutu obedo cal pa jo 144,000 ma dwogo i yoo macon, pien owinyo "dwol" i tungge. "Dwol" ma i tungge en aye dwol pa Kiristo "ki i kare pa Adamu" dong anyim.

> An adwoko wang me neno dwon ma owuo kede an. Ka an adwoko wang, an aneno lup mac abiro me zaabu. Revelation 1:12.

Ves man nyutu bayo i chapta acel, pien nyaka i ves ma con John otye i tingo ma tye kwede nying Patmos; ento i ves apar aryo en ocengo, ci ki cok man anyim John tye i Ka Maleng me Polo. Ka en ocengo, en timo mano pien i ves apar en tyeko winyo dwon ma obino ki i tung.

> An obedo i Roho i nino pa Rwot, awinyo dwon madwong’ pinyima na, calo tarumbeta, ma owaco ni, “An Alfa ki Omega, acel ki agiki; gin ma in ineno, iket gi i buk, ci icwal gi bot kanisa abicaryo ma tye i Asia; bot Efeso, bot Simirna, bot Pergamo, bot Tiyatira, bot Sardis, bot Filadelfia, ki bot Laodikea.” Nyutu pa Yohana 1:10, 11.

Yohana nyutu jo ma winyo dwon pa Kirisito i cinggi. En owinyo lok me tarampet pa Yeremia ma kwayo dwogo i yore macon, yore ma jo marac pe giconye wot iye, kede dwon pa tarampet me mwonya ma pe gi winyo. Yohana owinyo, ci dwon ma i cinge onyutu keni ni en Alfa ki Omega, En ma nyutu yo manyen ki yo macon.

> E i tung me lutur me mac abiro ne tye ngat acel macalo Wod Dano, ma kiyiko ki luwak ma orwenyo i cinge, ki ogiro i anyim ki okobo me gol. Wii pa en ki yath wiye ne twol calo rieny, twol calo theluji; ki wang’e ne calo lela me mac. Cinge ne calo boronz ma lamal, calo ka kikore i ot me mac; ki dwone ne calo dwon pi mapol. Ki ne tye i lwete me tung lacam kuc abiro; ci ki cunge pa en ne wuok ligangla ma yiem matek me tyen aryo; kom wiye ne calo chieng’ ka lero ne i teko ne. Revelation 1:13-16.

I verse apar aryo, Yohana odwogo me neno nyutu pa Kristo, ma Sister White oketo rwate ki nyutu pa Kristo ma Daniyel oneno, ma nyutu eni bende obedo ma Yesaya, Yeremiya, Ezekiyel ki Paulo bende oneno.

> Ki cwiny matwal, atye ka neno anyim i kare ma gin ma otime i nino pa Pentekos bi dwogo dok time ki teko madwong mapol loyo ma onongo obedo kanyo. Yohana owaco ni, ‘Aneno malaika mukene obur ki i polo, ki bedo ki teko madwong; kadong piny ocwerre ki jeng ne.’ Eka, macalo i cawa pa Pentekos, jo bi winyo adwogi ma kiwaco botgi, dano acel acel i leb me kene.

> Lubanga twero opuk ngima manyen i cwinya pa dano weng ma mito ki cwiny malubeo me tice bot En [Adamu ki purug me lwak pa Ezekiel], ci twero keto i labi kal ma pye ki i kac me misango [Isaya], ci mi gi waco maber me wero Nying En. Dwon me alufu bi cwako teko me waco woko ada ma ber loyo pa Lok pa Lubanga. Leb ma ototo bi yubore [leb mapat pa Isaya], ci gi ma tye ki lworo bi bedo tek me miyo lagam ma cwiny marwate bot ada. Myero Rwot ogonyo jo ne me yweyo Ot me Cwinya ki i pogo weng [Jo-Levita pa Malaki], ci me gwoko kube ma piny tek ki En, pi gubed lupo i Kot me Agiki ka bicwalo woko. Review and Herald, July 20, 1886.

Rweny ma wa tye ka keto i tam tye ki yubu ikom dwol pa Kirisito. Ka Yowani odwogo cen, owinyo dwol pa Kirisito, en calo dwol pa pi mapol. Ka dwol pa Kirisito waco ikom kica pa en ki jo onyo jo ma kiyero, dong kikube ki pi mapol. Lok me Daniel 7-9 kityeko nyutu woko i 1798; ci i 1989, lok me Daniel 10-12 kityeko nyutu woko. 1798 okube kwede dwol pa Kwer Ulai, ki 1989 en dwol pa Kwer Hiddekel.

> "Ngec ma Daniel ogamo ki bot Lubanga kimiyo pire tek pi cawa me agiki man. Gin ma oneno i tere pa Ulai ki Hiddekel, yamo madit me Shinar, kombedi tye ka timore, ki jami weng ma kiwaco con dong pe dini gubino otime." Testimonies to Ministers, 112.

Aora Jordan obedo yubo ikin gin matime me singruok ma Alfa ki gin matime me singruok ma Omega pa Israel me con. Leb “Jordan” nyutu ni “ma pondo piny,” ki nyutu Kristo “Ma Pondo Piny Madit.”

> Wek pwec man obed ii wiu, ma bene onongo obedo ii Kristo Yesu: En ma, ka onongo tye i kit pa Lubanga, pe oparo ni obedo rwate ki Lubanga obedo gin me kwalo; ento oyweko iye keken, oketo iye kit pa lacoo me tic, kendo obedo i kit ma calo dano: Kendo ka onongo gineno ni tye i wang nen calo dano, oketo iye piny, kendo obedo ma owinyo nyutu i tho, pien tho pa musalaba. Afilipi 2:5-9.

Pi Jordan tye calo Kristo, ‘ngat ma woto piny madit,’ ki Pi Jordan obedo lwak ma yubo ikom tari me Alpha ki Omega pa jo ma Lubanga oyero, ma gipe woko gi puo me waini me gwoko. Pi me kwanyo pa Mose tye calo dwol pa Kristo, ma kiromo winyo ka cwiny myero dwogo woko, me winyo ‘dwol ma i nyinggi,’ ki dwol ma gibin winyo dong en dwol pi mapol. Cako ki pi madit pa Noa nyo i goro pa Jerusalem i 70 AD, pi me kwanyo kiketo gi calo cal me yore pi jo me kica pa Lubanga. Cal me yore meno tye calo tari ma iye pa jo me kica pa Lubanga me agiki, 144,000. Pi ma penco i Pi Jordan cako ki i umande ki i theluji ma rwate i got me Hermon, ma gicweyo wi pi pa Jordan.

> Wer me woto malo pa Dawudi. Nen, en maber tutwal ki ma mit ni owete bedo kacel gi cwiny acel! Obedo calo yot ma maler i wii, ma owuo piny i lony pa wiye, bene lony pa Aaron; ma owuo piny oyabe i bwot me bugu ne; Calo umande me Herimon, kede umande ma obilo i got pa Siyoŋ: pien kany Rwot ociko kica, ngima ma pe otum. Zabura 133:1-3.

Pi meno bene kelo yang me got pa Pan, wang pi madong matek, ma kiketo iye yang me got ma obedo i Panium pa Daniel 11:13–15, ki i Caesarea Philippi i cawa pa Peter. Wang pi me Jordan bene kelo wang pi me Satani ma i yang me got pa Pan. Dwon pi mapol nyutu ni lweny madit ma tye i kin Kristo ki Satani ocake i wii got ma malo me Hermon.

> An bene awaco in ni, in itye Petero, ki i wi lwak man abi yubu dul na; ki bur me piny me tho pe bi twero loyo kwede. Matayo 16:18.

Nyinge "Hermon" nyutu ni "maleng, kimeyo bot lamo, kimeyo weng bot Lubanga, onyo kicweyo keken," kede obedo cal me Polo, weny pa pi weng, ki cako me ruc madit ma kinyutu ki "the gates of hell," ma en nying ma Yesu omiyo bur me Pan ka onongo tye i Caesarea Philippi. I kit meno Simon Barjona kityeko loko nyingne odoko Peter. "Simon" nyutu ni "ngat ma winyo," ci "Barjona" nyutu ni "wod layeny." Simon obedo cal me cwinya ma onongo winyo lok me lomo pa Yesu ma kinyutu ki Roho Maleng' i kit me layeny. Ka ngat ma winyo lok me lomo pa Kristo kityeko loko ne odoko Peter, ma nyutu 144,000. Peter kicimi ka tye i Panium, ma obedo i lok 13 tung' 15 me Daniel 11.

Ki pi pa Got Hermon, Pi Yordan, cal me Kristo—ma woto piny madwong—tyeko wot ne i Dichol me Tho. Ki i Polo, kama dogi me kwo ocako aa, Kristo o aa piny i tho pa musalaba, ma Dichol me Tho tye ka nyutu. Twol pa Dichol me Tho obedo kabedo ma piny ma nen i wang lobo ma piny maloyo weng. Pi Yordan, ma tye ka woto piny, woto piny i kabedo pa pi ma piny maloyo i lobo, macalo ka Kristo o aa piny i tho pa musalaba. Ki pi me kwo bot pi me tho, Pi Yordan nyutu cal me wot piny pa Kristo ki i Polo i bot musalaba.

Gin matut me porofesi pa Bibul gi rwate ki pi, kede porofesi pa Bibul obedo dwon pa Kiristo, ma obedo dwon me pi mapol; dako ma yot pa Babulon obedo i wi pi mapol, kede pi pa Yufurate ogamo woko me yiko yo pa rwodi me tung lacam, kede jocayo ki rwodi gibedo i tung me woko, gikwo pien bote pa Tarshishi ogur woko i tung cen me pi madit, kede kica pa tho ma jogoro me kwete pa Efraim oyie kwede ka gikano piregi piny i lok me bwol, ojuko woko ne ki nyandwat ma loyo weng pa cik pa Papa me Ceng Abicel.

Ka Sister White miyo ngec ikom “aora madit pa Shinar,” en tye miyo ngec ikom aora Tigris ki Euphrates. Pi meno twero ruch gi dwogo bot Pach Eden, kun gin aora adek ki angwen ma gi aa ki bot Eden.

> Nying odi ma adek obedo Hiddekel; en aye ma ceto i tung me wang ceng pa Assyria. Kadong odi ma angwen obedo Euphrates. Genesis 2:14.

Hiddekel en Tigris, ki dong, Euphrates en Euphrates; ento lapwony me gin matime kombedi kede lapwony me ngec pa Lubanga pe giconye. Gi waco tek ni Ulai pe en aora madit, ento en yore me kobo pii ma dano otyeko cweyo i Persia, pe i Shinar. Gi acel-gi pa dano ma tye ki twero gi waco ni aora aryo keken ma kiketo kwede Shinar, obedo Tigris kede Euphrates, kede labi nyako owaco ni Ulai kede Hiddekel gin "aora madit me Shinar."

Lok pa anabii nyako ikom lok me pi tye kagamo jo me ngec me kare kombedi, calo ka jo me ngec me con bene ogamo lok me pi pa Noa. Wa ki ngeyo ni vijon aryo ma kinyutu kwede piyi aryo tye i yore me tyeko; eka gin weng ma kinyutu iye vijon aryo mane ki mi kwede “piyi aryo madit pa Shinar” bino otime cawa manok. Lok ma orwate kwede piyi meno en dwog pa Kirisito, pien dwog ne calo pi mapol. Tigris ki Euphrates ginyutu kit madit me poro anabii, lami gi orwate ki kica ma Moses ma Alpha ocweyo, ma en aye kica acel keken ma Kirisito ma Omega omoko kakare.

I i poropheti, Tigris tye nyutu Asuriya, ci Euphrates obedo Babilon. I kit man, gin twero aryo, ma Yeremia onyutu gi calo simba, ma gibikelo con piny me rwot ma i Bor i oturo, ci dok gikel piny me rwot ma i Milambo i oturo.

> Isirael obedo rom ma kikwanyo i tung keken; leone gi ogo ne woko: mokwongo, rwot pa Asiriya ocamo ne piny; i agiki, Nebukadneza, rwot pa Babilon, obongo cok ne. Yeremia 50:17.

Asuriya ki Babilon ne gin lweny me tung bor i kom duk mo keken pa Isirael; kadi kamano, gitye calo ranyisi pa rwot me tung bor ma lamal, en twero pa Papa. Makwongo, tekwaro me poliitiki ki me dini ma romo acel, kityeko timo gi gi twero aryo ma obedo ki tekwaro acel; ento Asuriya ocwako matek bukut pa lobo, i kare ma Babilon ocwako matek bukut pa kanisa, kun gineno gi calo acel tutwal. Lom pa pagani ki Lom pa Papa i rwom mogo gitye calo acel; ento keken, Lom pa pagani ranyiso bukut pa lobo, ki Lom pa Papa ranyiso bukut pa kanisa. Asuriya, i rwom me porofeti i kom Babilon, obedo duk me bukut pa lobo; ci Babilon obedo twero ma calo acel, ma ocwako matek bukut pa kanisa. Asuriya ranyiso Lom pa pagani, ki Babilon ranyiso Lom pa Papa. Twero man angwen ogoyo piny Ka maleng pa Lubanga ki lwak ne. Asuriya kicono ki Tigris, ki Babilon kicono ki Yufrates. Man rwate ki ojwik pa Yufrates i Buk me Apokalips, me yubo yo pi rwodi pa tung cen, calo ma kiketo i ranyisi ki tic pa Cyrus, kun ogolo Yufrates i yo mukene me golo piny Babilon. Babilon obedo Yufrates; Asuriya obedo Tigris.

I lok pa nabi, Rwot me Bor loyo piny weng i kare me peko me cik pa Ceng Sande, ci lacen opoto; ento tim me loyo kacel mapol gicwalo ne calo pi ma opongo lobo weng ki but mabor. Lok pa Rwot me Bor, ma gicwalo ne ki kit me Asuriya ki Babilon, gicimo ne ki pi ma yalo, pien lok en gicoyo ki dwon me pi mapol.

Piny ma tye i tung pil ariyo gicoyo ni “Mesopotamia,” ma lok me ngec ne tye calo “piny ma tye i tung pil ariyo.” Pil ariyo magi nyutu twero ma aa ki Tung me Bor, ma Lubanga tiyo kwede me keto kwer i jog pa En ma golo wii bot En, ka yabo gi i lobo me twero pa jo ma omako gi. Acel ki yore pa “dwon pi mapol” ononge i nying “Padanaram,” ma kikwayo iye apar keken i Coc Maler. Kwano ma acel tye ki keken, pien en nyutu odur pa remo pa Rebeka, dako pa Isaka. Lok me coc owaco ni:

> Isaka onongo otye ki higa 40 ka onywako Rebeka me dako, nyako pa Betuel, Arami pa Padan-aram, nyamin pa Laban Arami.

Giko me mwaka 40 osenyutu i bot lami adwogi adek pa Mose, me kelo bot Kadesh, 1863, ki cik me Sande. Nyome pa Isaka obedo nyome me lagam ma nyutu calo nyome pa Kristo bot alufu 144 i kare me cik me Sande, ma obedo 1863, ma obedo Kadesh, ma obedo giko me lok matime me lagam me mwaka 40. Rebeka obedo nyako pa ngat Aram, ki nyamin Laban, ngat Aram, (ma i otura ma malubo i lok matime me lagam, ogoyo lagam ki Jekobo, wuowi pa Isaka.)

Bethuel nyutu ‘ot pa opoto onyo ngat mapoto’, ka dano, Rebekah obedo nyako pa ‘ot pa ngat mapoto’. Syria nyutu piny mamalo ki piny matal i malo, ki Padanaram nyutu ‘Mesopotamia’, onyo ‘piny ikinyi’. Rebekah obedo i rek pa jo Syria ma obino ki Mesopotamia, piny mamalo i ikinyi ‘Tigris pa Assyria’ ki ‘Euphrates pa Babylon’, ma kinyutu calo leona ma Rwot otyeko tiyo kwede me yaro dii pa iye ma gicwalo woko. Ot pa jo mapoto orwat ki ot pa Lubanga i kom nywako pa Isaac ki Rebekah. Pe obedo giko me kare keken ni, i kwayo acaki pa Padanaram, gang aryo magi ma kinyutu calo rwot pa bor me lanen—ma kin kinyutu calo pi ma opong maloyo—gi okete acaki i Buk pa Genesis 25:20.

Rwom pa ot ma opoto ki jo pa kica pa Lubanga mede ka Jakobo woto kacwinya ki bot Esau, kadong obino i ot pa la’la ne Laban, kun iye otimo tici pi kare aryo, kare acel acel en nino 2520, me moko nyom me kica ma obino anyim. Nyom acel otyeko ki yubu pa lwak ma i wi pa Israel, ento nyom mapat otyeko ki yubu pa lwak ma i piny. Ka kare me yubu pa lwak aryo magi otyeko i 1798 ki 1844, nyom ma Jakobo ocako mede me timo i kare aryo me nino 2520 ocoke piny, ka laco me nyom obino i nyom i dwe 22 me October, 1844.

Kristo onywako Leah, ma piro ni 'aporo ki pe ki teko,' onyo onywako Rachel, ma piro ni 'ngat ma woto maber'? Leah ki Rachel ginyutu tol aryo me nyako ma pe ocako kinyom ma tye ka woto, nyako acel ma 'odoko apor' ki nyako acel ma 'owoto maber' i yoo me kinyom ki Jacob i October 22, 1844.

> Onongo gibedo ki ler maber ma kityeko keto i potgi i acaki pa yo, ma malak owaco bot an ni en ‘dwon me i tung cawa.’ Ler man otyeko lero yo weng, kede omiyo ler pi tyenegi, pi pe gibiro kweco.

> Ka gi gwoko wange gi tek i Yesu ma obedo i anyimgi, kede ma olako gi bot siti, gibedo ki gwoko maber. Ento i kare manok, jo mogo gicwero; gi waco ni siti tye maleng atir, ci gi paro ni dong myero gi otyeko donyo iye con. En tho Yesu onwongo miyo gi cwiny kun yweyo tung acuc pa En ma lamal; ci ki i tung pa En oaa ler ma opongo i wi lwak me Advent, ci gi yabo, ‘Alleluia!’ Jo mukene, ki pire tek, ginyeko ler ma i tyenggi, gi waco ni pe Lubanga ma olako gi oaa maleng atir. Ler ma i tyenggi ojuko woko, oweko tianggi i butu atir; ci gipore, pe dong gineno lacar ki Yesu, ci gipoto ki yore, giloor piny i lobo ma butu ki marac piny woko.

I mwaka 1844, lwak me Millerite pa Philadelphia odonyo i nyombo. Nyombo me October 22, 1844 obolo joworo i dul aryo, ma kinyutu ki Rachel ki Leah. Rachel nyutu dul acel ma otyeko woto maber i yo bot nyombo me October 22, 1844, ento dul pa Leah odoko luro. Eka gibolo woko, yore me tem pa malaika adek ocako, kakare kany ma yore me tem me Midnight Cry otyeko.

Nyom ocako dong, ci anyim onego otyeke kede onego oteme. Nyom otyeke i 1846, ci temo pa lacar me adek ocako. I 1849 ki 1850, Rwot oywayo lwete ne pi kare aryo me cobo jo ma odong pa iye. Ci en aye, tabul me aryo pa Habakkuk oketo i gin pa kare, macalo ki kume me aryo pa Cik. Bang’ ka Mose ogoyo kume me acel, kume me aryo pa tabul ogol. Cal me 1850 omako kabedo pa cal me 1843, ci i 1850, temo pa Isirayeli me con calo nyako me nyom pa lagam manyen pa Lubanga omede wot bot Kadesh ki 1863.

I mwaka 1856, pi mapol ki i yoo pa pi aryo obino kun coc pa Hiram Edson. Liero i "abiro kare" ma obino kun kalamu pa Edson, en liero ma ginyutu kwede yoo pa pi aryo ma ocako lokgi me porofeeta i Garden pa Eden. Garden pa Eden obedo kit ma nyutu cwado woko pa dano bot cik pa Lubanga, ki en aye ka ma pi pa yoo Ulai ki Hiddekel ocako yoregi. Giwoto i lok con me kwer, pien Garden eno, kit ma nyutu cwado woko, aye ka ma lamb kimego piny me miyo ngoye me dwoko yabi pa opok ma Adam ki Eve giceto kwede. Lok con me kwer ocako ki kwer me bedo i atir pa Adam ki Lubanga. Kwer eno, ma ginyutu kwede yat me bedo, omiyo Adam ki Eve obongo woko kwer, ma ocako kwer manyen me bedo, ka Lamb ma kimego ki i cako pa piny omiyo ngoye pi gi aryo ma gitye pe ki ngoye ki gicwil woko. Yoo pa pi aryo ma giwoto ki iye Garden eno, me agiki gidoko kit ma nyutu twero ma Lubanga tye ka tic kwede calo okang me kweko pa En.

> Ai, Asuri, lat me kica na, ki lati ma i lwetgi en kica na. Abi cwalo ne bot piny ma lapii, ki bot jogi me kica na abi amiye cik, me golo jami pa lweny, ki me golo gin ma gibuto, ki me giluugi piny calo ribur me yoo. Yesaya 10:5, 6.

Aora aryo meno owuoko ki Eden, ci odonyo i dul Rebekah ki nyom me kica pa en ki Isaac, ki dok odonyo i bot Jacob, ka kany pi aora aryo ginyutu calo kare aryo ma gitye keken, acel acel me cawa 7. Ci aora aryo magi bene gi woto pire i chapta 6 ma agiki me buk Daniel, ma kany chapta 3 ginyutu kun aora acel acel. Aora acel nyutu medo ngec ma kiyabo woko i chapta 7, 8 ki 9, ki aora ma aryo nyutu medo ngec ma kiyabo woko i chapta 10, 11 ki 12.

Gonyo abicel acel, abicel aryo kede abicel adek gityeko yaro gi calo rweny i pi Ulai; kede i gonyo apar, apar acel kede apar aryo, Kristo gityeko yaro i kit macalo. I rweny me pi aryo weng, ma kigamo i gonyo adek, Kristo gityeko yaro calo ma tungo i wi pi.

> En dong otime ni, ka an keken, an Daniel, oneno mere, ci akweyo lagam pa mere; dong, nen, ngat acel calo kit pa dano ocung i anyim an. Kede an owinyo dwon pa dano i tung ki yie pa Ulai, ma ololo, owaco ni, “Gabriel, imi dano man ongeyo mere me neno.” Daniel 8:15, 16.

Nino me Kristo i chapta 10 tye calo nino ma John oneno i Buk me Revelation chapta 1, ci i nino me Daniel me chapta 8 Palmoni tye i wi pi, macalo ma En tye i chapta 12, ma En tye ki yik me lineni.

> I cawa ma Gabriel obino, lanabi Daniel pe onongo twero gamo pwony ma dok anyim; ento i higa manok anyim, ka mito nongo ngec mapol ikom gin ma pe kityeko yaro maber, dok oketo cwinya me kwayo le ki wic maber bot Lubanga. I cawa magi, an Daniel onongo atye i piny cwinya pi cabit adek macokcoki. Pe onongo acamo bede ma mit, ranc pe obino i wange, ki mwon pe obino i wange; pe bene onongo anyiko kom an weng. Eka aloyo wange malo, ci aneno ngat acel ma olubo lawote me lineni, ma i twol mamegi kipir gi buloni maber me Uphaz. Kom mamegi bene calo beril, ki wang mamegi calo mere me le ma lic, ki wange mamegi calo lamera me mac, ki cinge mamegi ki cime mamegi calo rangi me parasi ma kigwoyo maber; ki dwon me lok mamegi calo dwon me jo mapol.

> Pe obedo ngat mukene; en keken aye Wot pa Lubanga ma onyutu pire bot Daniel. Lok me kit man tutu ki lok ma John ocoyo, i kare ma Kirisito onyutu pire bot iye i tung lobo Patmos. Rwot wa kombedi obino ki malaika me polo mukene me cwalo ngec bot Daniel ikom gin ma obito i cawa me agiki. Ngec man omiyo Daniel, ki ocoyo ne kun yweyo cwiny, pi wa ma agiki pa piny obino bot wa. Review and Herald, February 8, 1881.

I neno me Hiddekel ikom Kristo i chapta apar, Kristo obedo i wi pi, kacel ki ocwer ki lepa me linen; i neno me Ulai, en bene obedo i wi pi. Neno me Revelation acel rwate maleng ki neno ma kityeko yaro i Ulai ki Hiddekel, kun Sister White nyutu ni, “pe ngat mukene, ento Wod Lubanga keken.” Ka onongo nyutu malaika me Revelation apar, owaco ni malaika en, “pe ngat mukene, ento Yesu Kristo keken.” Malaika me Revelation apar oyweyo lwete malo bot Polo, omiyo lagam i nying En ma obedo ngima kare weng pe otum, ma rwate ki neno me Kristo i chapta apar aryo, ma oyweyo lwete aryo malo bot Polo, omiyo lagam i nying En ma obedo ngima kare weng pe otum. I Revelation apar en obedo i wi pi kacel ki piny.

Gin ma tye ‘i tung aryo’ pa yoo me pi obedo pi, ci Daniel owinyo ‘dwon pa lacoo i tung aryo,’ eka dwon o aa ki bot lacoo ma otye i wi pi, ci dwon ne obedo dwon pa pi pa yoo me pi Ulai.

> Kare i nino me 24 me dwe me acel, ka an obedo i but gang pi madwong, ma en Hiddekel; Eka aketo wang na malo, aneno, nen

> Ngat acel ma ocwal iye lineni, ma i cing pa iye ocobo ki dhahabu maber pa Uphaz: ring pa iye bende calo berili, nyim wic pa iye calo tuco me lating'o, wang pa iye calo lam me mac, lati pa iye ki ti pa iye calo talu ma kicweyo maber, ki dwon me lok pa iye calo dwon pa dul madwong. ...

> Ento in, O Daniyeli, gonyo lokgi, ki igoyo cing i buk, nyaka kare me agiki; ngat mapol bi woto ka dwogo-dwogo, ki ngeyo bi dongo. Egaa, an Daniyeli, aneno, ka nen, tye aryo mapat ma cungo; acel i tyen kiir ma kany, ki acel mapat i tyen kiir ma kun. Ngat acel owaco bot ngat ma kiyubu ki lineni, ma obedo i wi pi me kiir, ni, “Obedo kare adii nyaka agiki pa tim ma lamal magi?” An awinyo ngat ma kiyubu ki lineni, ma obedo i wi pi me kiir, ka oketo malo lwete me tung ki lwete me acic i polo, ki okobo kica ki En ma obedo pi kare weng, ni, “Obedo pi kare acel, kare aryo, ki kare me nus;” ki ka dong otyeko juko twero pa jo maleng, gin weng magi bi tyeko.

> An onongo owinye, ento pe an onongo angeyo; ci an onongo awaco ni, Rwot na, agiki pa gin man obedo ngo? En onongo owaco ni, Wot i yore, Daniel; pien lokgi gicobo ki gicingo nyaka kare pa agiki. Jo mapol gibiyeyo, gibed macal, kacel gibitemo; ento jo marac gibitimo marac; ki ka i jo marac pe ngat mo bibi ngeyo; ento jo me ngeyo gibingeyo. Daniel 10:4-6; 12:4-10.

Dog pa pi madit me Shinar, calo ma Sister White tye kineno gi, giketo kwede vijon ma ka Kristo tye i wi pi ka okwaco, pien dwon ne obedo calo dwon pa pi mapol. I vijon aryo weng, lapeny “nyen adii?” kicwayo. Dog pa pi aryo bene kinyutuwa i “lapeny ki lagam” pa pot aboro pa Daniel, ma obedo dul madit ki twolo pa Adventism. Kanyo, dog pa pi aryo obedo alama pa “seven times” me kayo ki lubo piny pa tempu ki lwak. Dog pa pi aryo gityeko ticgi calo lati me cobo pa Lubanga, ci kiwot dok i gin mukato pa malaika me acel i kare pa Millerite, kany ka William Miller onongo okwanyo “prophetic jewel” me acel, ma obedo rek pa “seven times” i Leviticus 26. Dog pa pi aryo nyutu kayo aryo me mwaka 2520, ma gin otim kedi gi leon aryo pa Assyria ki Babylon, ma gintiyo calo alama kwede Tigris ki Euphrates, kede bene Leah ki Rachel, nyara pa owad pa Rebekah, ma nyom me lagam mamegi otime ka Aisak onongo obedo i mwaka 40, calo kit kigwoko i Genesis 2520.

Miller kende onyiso yubu woko me “abiro kare” i kom duk pa Yuda ma i tung Piny, ma otim piny i mwaka 1844 ki porofeci me mwaka 2300. I mwaka 1856, “mwenge manyen” pa “abiro kare” onyiso yubu woko acel keken i kom duk ma i tung Malo, ma otum woko i mwaka 1798. Macalo nongo me porofeci ma acel pa William Miller, pi me ganga Euphrates obino calo doktrin me Alfa i mukato pa lakica ma acel. Pi me ganga Ulai obino ki lakica ma adek. Nongo me Alfa pa Miller ne obedo “abiro kare” ma kityeko nyiso ne ki ganga Ulai, ki nongo me Omega pa Hiram Edson ne obedo “abiro kare” ma kityeko nyiso ne ki ganga Hiddekel.

2520 nyuto bor me kare ma obedo keken pi lobo pa rwot acel acel, ento ma cako ki giko tye ki lwak me 46 me mwaka. 1798 nyuto kare pa giko kede bino pa malaika me mukwongo pa Revelation 14. 1798 obedo giko me 2520 me mwaka me kwanyo-gi i woko ma leona pa Asuriya oketo i lobo pa rwot me tung wi. 1844 obedo giko me “seven times” ma oketore i lobo pa rwot me tung piny, kede nyutore kwede leona pa Babilon. Yoo me pi aryo obedo macalo gin ma gikwanyo agiki pa mukato pa kwena pa malaika me acel ki me aryo, ma ogiko ki bino pa me adek i 22 October 1844, ka dwon pa trumpet me 7 kacel ki trumpet me Jubilee okobo i Nino ma antitypical me Atonement.

> En dong in ibino buwo agwara me Yubili i cawa me apar pa dwe me abicaryo; i cawa me kwero bal, inu ubino buwo agwara i pinyu weng. Levitiko 25:9.

Olo tung’ me namba 7 obedo ranyisi me tic pa Kristo me keto kacel kit pa Lubanga pa En ki kit pa dano, kendo ranyisene tye kede mwaka 2300 me neno ma i Ol Ulai; kendo olo tung’ me Yubili obedo ranyisi me singruok me lobo ma ogonyo woko kendo oketo i wi jo Lubanga, gin ma Daniel nolwongo ni “kwer ki lagam pa Mose,” ki ma Mose nolwongo ni “tuk pa singruok pa Lubanga.”

> En aye, Israel weng guleko cikni, kun gubalo woko, pi pe guwinyo dwoni; eka kwer ocwere i wa, ki kwac ma kiketo i cik pa Mose, lacoo pa Lubanga, pien watimo richo ikom en. Daniel 9:11.

“curse” ki “oath” ma kicoyo iye i “in the law of Moses” en “seven times” me Lawi 26. Lok ma kityeko loko calo “oath” en dong acel ki lok me Leb Hebru ma i Lawi kityeko loko calo “seven times.” “Curse” me bwolo “oath” pa yub i Lawi 25, kiketo ne piny i Lawi 26, ka Mose nyutu “curse” calo “quarrel of the covenant.”

> Kare an bene abi wot macok ki botu, abi yaro botu abicel aryo kare pi richo mewu. Era abi kelo ligangla botu, ma bi dwoko kum me kica na; ka ucengo dok acel iye gang mewu, abi cwalo twot marac botu; ci abi mii wunu i lwete pa lami. Levitiko 26:24, 25.

Lubanga oketo tong pa simba pa Asiriya i wi lwak pa tung bor me “goyo gi kite,” kun omiyo gi i “lwete pa lapii” i 723 BC. Higa 46 lacen, i 677 BC, lagoro pa Musa ocwako lwak pa tung piny. Lagoro pa Musa en kwac pa singruok. Pi higa 46, simba pa Mesopotamia kityeko ticgi ki Lubanga me kwanyo woko ki tukun piny dul. I agiki pa kare mar higa 46, Nebukaduneza ogoyo piny Kac Maleng. Dul ma i penyo pa Daniel i 8:13, gibedo lipir pa lapii gi pi kare me higa 46 ma otum ki ogoyo piny Kac Maleng—ma en bene gin mukene ma myero otukun i 8:13. Ka kwer meno otyeko donyo i 1798 ki 1844 en en, dul ne ocoki kacel calo Kac; pien dul en ring, ki ring en Kac. I agiki pa kare meno, Kac ma kityeko yabo i higa 46 myero ochok ki Kac pa polo i nyom pa Lubanga ki dano. Nyom tye i kin Kac aryo, ki gin ma Lubanga ocako kacel, pe myero ki yabo.

Pi pa Tigris ochopo i higa 1798, kede pi pa Euphrates ochopo i higa 1844. Pud pe i kare me obino lacam adek, lacam aryo obino; ci ki anyim, i "camp meeting" me Exeter, New Hampshire, i dwe me August 12–17, 1844, kwena me "Midnight Cry" ogweto piny. Exeter tye ki nyutu ni "ot me lweny me pi," kede i "camp meeting" eni, ne tye dwoo ma pe atir ma kityeko bedo iye i apupuru mapat, ma kicako ne gi dul ma obino ki Watertown, Massachusetts. Ki kit ma Sister White owaco, pi ma ocake ki Eden tye ka pobo calo "tidal wave" i cing pi me East me United States. Yubu piny ma ocako "tidal wave" eni otime i ogwok me Eden ka Satani oloro dano, ma omiyo yubu piny madongo i Eden, ma yubege ochopo i "Midnight Cry" me gin matime pa Millerite. Yub eni me pi ocwene i "Midnight Cry" i gin matime pa jo 144,000, kede yub ma ocake i yubu piny me kwec pa Adam ochopo i yubu piny me "Sunday law" me buk Revelation cabit 11.

Dwon pa Kristo obedo dwon pa pi mapol, ki pi ma gubedo kacel giketo lok pa koth me agiki. I lok adek pa dyer abiro, Yesaya ki mwana pa iye Shearjashub gubedo i tung cen pa keng me pulo ma malo, ka ginyutu lok pa koth me agiki i cawa me cimo 144,000. Kany, lok ma Yesaya okwaco ikom Rwot Ahaz ma pe tye ki bwongo ki marac en ni Rubanga bi cwayo ikom Ahaz pi pa Asuriya, Rwot Sennakeribu, ki pi ne bituko i nywiny.

> Ladit owaco bot an dok, ni, Pien jogo man gikwero pi Shiloah ma tye ka wot mot, ki giyayo i Rezin ki lakit Remaliah; kono ento, nen, Ladit obi cako malo i botgi pi me wang pi, ma tek ki mapol—en keken Rwot Asiriya—ki lamal mamege weng. Obi malo i yoo weng me pi, ki obi dii woko i tere weng me pi. Obi wot iyie Juda; obi pobo ki odii woko, obi ter nyo i luŋ; ki gweyo lapirene obi pongo twolo me piny mamegi, Imanuel. Aisaia 8:5-8.

Ahaz pe okwako pi ma Rwot "ocwalo", ci Rwot "ocwalo" pi me Asiriya bot Ahaz. Ahaz "omero woko" i rwom pa "Rezin ki wod Remaliya." Ahaz "tye ka mero" i lok me koth me agiki ma pe adier, ma kiloro ki Rezin ki wod Remaliya.

Rezin ki nyath pa Remaliah, ma en Pekah, ruoth pa piny ma i tung anyim, gin nyutu me cal ma pe atir pa Aisaia ki lacoo pa en. Ruoth Ahaz ma pe ngec ki ma marac, tye ka mor i rwom ma kinyutu kwede dul apar pa anyim pa Isirayel ki Siria, ma tye ka nyutu calo rwom ma pe ki cik me kanisa ki gamenti i cawa me cik me Sunday. Ahaz tye ka mor, pien kweg ki mor gin en aryo ma macok ki macok, ma gityeko tic kwede ki mino lok me Lamo me cwiny pi jo ma kinyutu gi i lok pa kot me agiki. Ka Jeremia ocamo buk matidi, en ne obedo mor ki yubo cwiny pa en, ki Joeli owaco ni jo Lubanga pe bi kweg ka keken. Ahaz, macalo Laodicean, pe neno; kadi anyim tye ka mor i lok me pii ma pe atir, ki tye ka kweyo lok me pii ma atir pa Aisaia. Myero obedo ki kweg pien ogeno lok me kot me agiki ma pe atir, ma kinyutu kwede olwal pa ruoth me tung anyim, ento okweyo lok pa Shiloah.

Lok pa Shiloah i Yesaya 8 obedo lok pa kot me agiki. Wang pi Shiloah i Alap Manyen kilwongo ni Wang pi Siloam. I Leb Ebru onyo Gerik, nyinge romo “Kicwalo.” Onongo obedo rwate ni Kiristo oweko, wek “ocwal” Lacoo Maleng. Yesaya ki Ahazi tye i wang pi Shiloah, ci tem obedo piny ikom ka: myero geno obed i wang pi Shiloah, macalo ma Yesaya ki wod mere nyutu, onyo geno obed i Rezin ki wod Remaliya? Ahazi tye ka yero i pi aryo: pi me Shiloah onyo pi me Rwot pa Asuri. Ahazi omwonyo cwiny i rwom ki lok ma nyutu ki Rezin ki wod Remaliya; ci pien man, oywako lume me goro piny, i kabedo pa pi ma woto leleng i kwerone. Kwerone nyutu cik me Jumapiri, ka Rwot ma i Bor owoto i tung piny weng calo lume. Obedo kamano, kacako ki cik me Jumapiri, ka lume me “Midnight Cry” bene tye ka lolo piny weng.

Ahazi tye ki mor pi kuc me dul abicel ma i tung bor ki Suriya; ki kamano, tye ki mor pi wac ma oketo kanisa ki cing pa lobo obedo acel, macalo ma ki nyutu kwede lwak me kuc weng ma pe rwate ki cik, ma ki nongo iye Lok pa Lubanga. Isaya nyutu dano me Filadelfia, ki Ahazi dano me Laodikia. Kristo oketo lamal pa Isaya kacel ki pa kene, ka oyubo dano ma pe neno, dano me Laodikia, i wang pi Siloam.

> Ka Yesu tye ka yoto, oneno dano acel ma obedo onwang kun onywalo. Lamare gipenyo ne, waco ni, “Lakit, ngat mane otimo richo, en dano man, onyo rwode, ma omiyo onywalo onwang?”

> Yesu owaco ni, Pe en otime richo, ka bende pe min pa en ki won pa en; ento pi tic pa Lubanga onyutu iye. Myero atim tic pa en ma ocwalo an, kun ceng tye; otum bino, kare ma ngat mo pe twero timo tic. Kun an tye i piny, an aye ler pa piny. Ka otyeko waco kamano, oywa i piny, ocoyo cobo ki rew, ocweyo wange pa ngat ma pe neno ki cobo, owaco bot en ni, Ceti, iyubu i wang pi Siloam (ma ka ki lubo yore, “Ocwalo”). Ci en oceto, oyubu, odwogo ka neno.

> Omiyo jo ma obedo itung gang, ki jo ma pud oneno ni en ne pe neno, owaco, “Pe en ma ne obedo ka kwayo?” Jomoko owaco, “En aye”; joma mukene owaco, “En calo eno”; to en owaco, “An aye.” Omiyo gi owaco bot en, “Wang me in oyab nining?”

> En odwoko, owaco ni, “Dano ma ki tye ki nyinge Yesu ocwiro lep, olubo wangna, ci owaco bot an ni, Wot i pi me Siloam, imwo; ci an awoto, amwo, ci adwogo neno.” Yohana 9:1-11.

Ngat ma pe neno, kede Rwot Ahaz ma pe tye ki ngec ki marac, gitye ki temo me ka gubedo keto geno gi i bwawa me Siloam onyo i pi mapong’ me Asuriya. Ngat ma pe neno ngene ni pe neno, ento Ahaz tye ki mwandu mapol, opong gi jami ki pe mito gimoro keken. Ahaz en virgin ma pe tye ki ngec i bwawa me koth me agiki, ento ngat ma pe neno en virgin ma tye ki ngec. Pi ma ki cwalo ki Siloam, onyo pi ma ki cwalo ki Asuriya, en aye tem.

Kumu obedo kabedo ma pi gicobo kacel iye, ka i poro pa nabi, kumu obedo kabedo ma yoo me pi matino, yoo me pi madongo, nam, nam madwong loyo ducu, koth ki umande me pi ducu ma nyutu dwol pa Kristo, gicobo kacel iye. Kumu pa koth me agiki ocweyo ki pi ma owuoko ki kumu ma malo. Kumu nyutu lok pa koth me agiki i kit pa temu. Ahaz okwanyo woko pi ma tye ka yubo mapol matwal, enteke ngat mape neno olubo lok ma kiboko ki kumu. Yesu ogolo moko pa Kit pa Lubanga pa En, ma ginyutu calo “limo”, kendo orabo kacel ki udongo, ma tye ka nyutu rabo kacel me Kit pa Lubanga ki kit pa dano ma Kristo otimo i Kabedo Maleng loyo ducu.

Kristo oketo mate i piny, omiyogo mate ki piny, omiyo obed anyap. Otiyo ki lok ma nyutu rwate pa kit pa Lubanga ki kit pa dano me lubo wang pa dano ma pe neno. Lok mane nyutu rwate pa kit pa Lubanga ki kit pa dano, obedo lok me 1888; en obedo pi yubu dano aa ki kit bedo pa Laodicea odonyo i kit bedo pa Philadelphia. Ento lok en mito tic pa dano. Myero giwot i bur me pi, ci gi yeyo gi kene i pi.

Dano weng otimo richo, kede pe gubedo rwate ki lagam pa Lubanga; ento Yesu owaco ni dano ma pe neno ki ludito-gi pe otimo richo. Yesu tye kagolo lapeny me bal ki kit pa dano ma pe neno, kede owaro ni en obedo dano ma keti malo pi ogamo Rwot. Kede dano me poro i poro pa Baibul ma keti malo pi ni, “tic pa Lubanga onyutu piny,” gin cal, ma kitimo ki dano kacel ki dako ma otyeko wot woko ki Laodicea odonyo i Philadelphia. Cal obedo kabedo ma tic pa Lubanga onyutu piny; pien tic pa En obedo me keto kacel Rwom pa Lubanga ki kwo pa dano (calo ma kilaro kwede yagi me lela), kede maber pa tic en gin jogi ma pe keken guwinyo lok me Laodicea, ento jogi ma guwote cik ma tye i lok en. Cik pa dano ma pe neno ne obedo ni: wot ki lwayi. Ka ocako neno, pe myero ocake tem me ogamo Lubanga; kit ma obedo iye keken omiyo ne piny.

Ocake ki Kirisito obino kor, ci dong obedo ki tic pa Kirisito. Tic pa Kirisito ma agiki i ot maleng pa polo, i kom dano, obedo me doko dano woko ki i but me gol ma ogoro ma otho, onyo ki i otho i yo, onyo ki i bedo ma oneno pe peke. Tic pa En ma agiki obedo me cweyo dok odoko jo pa En i cal pa En; en aye tic acel keken ma otimo ka ocweyo Adamu ki ruyi me piny, ci opume iye pum pa tine. Tic ma agiki obedo tic ma acaki; pien con obwoyo ruyi me piny i cal, ci lacen olubo cal meno ki tine pa Laro pa En. Kod Adamu, Laro ne obedo pum pa En; kod ngat ma oneno pe, ne obedo pi. Ka i but me gol ma otho ma Ezekieli onongo oneno, ne obedo lok me cobo ma ocweyo rwom. Lacen, lok me yamo angwen opume iye rwom, ci dong ocungo calo lweny madit.

Ka ngat ma pe oneno kombedi pe oneno, Yesu oneno en, ci orwate iye. En orwate ngat ma pe oneno i kom lapeny ma latic pa En openyo, ci mano omiyo ne twero me keto kabedo me porofeti ma rwate maber pi cal me nyutu. “Tic pa Lubanga” obedo lamal me porofeti i rek me lami mapol mapol i Baibul. Nyutu weng pa “tic pa Lubanga” i coc pa Baibul otyek woko i cawa me kudho me agiki. Yesu tye ka keto kabedo me lok man i kit pa lok me agiki ma kimiyo calo Elija i gami me agiki me Buk Malaki.

Won ki min, kede nyathi ma pe neno, pe kiketo gi calo jo richo; pien en aye cawa pa tic ma lamal pa Lubanga, kede i cawa meno cwinya pa won ki min, kede cwinya pa nyithindo, bi loke pi neno lok ma tye i anyim. Lok en ni—ka dano ma pe neno pa Laodicea kityeko loke ne obed dano pa Philadelphia ma kilwayo ki mo. En aye lok ma obedo i wang won ki min kede nyathi i cawa pa kec me agiki, pien en bende cawa pa bura. Kede cawa pa bura kitimo i kare adek ki kare angwen, ki kit ma owaco i poropheti pa kica pa Abraham. Dano ma pe neno en kare angwen, ma aye me agiki; ki won ki min pa ne gin kare adek. I kare meno, kwena pa Elija keti ot-ot i kit ma kimwoyo gi me yiko onyo cwalo woko kwena pa wang pi pa Siloam. Rwot Ahaz ma lalar ki marac otyeko cwalo woko kwena pa wang pi meno; ento dano ma pe neno oyiko ne. Kwena pa Elija ma i Malaki kityeko keto ne i gin pa chira, mapwod pe odonyo ceng maduong’ ki matek pa Rwot.

Ka Yesu oketo kit ma wa tye ka poyo iye, en ocobo lok pa apim pa tim me cwaka, owaco ni myero otim tic kombedi, pien kare bi aa ma pe dano mo bi twero timo tic. Tic ma owaco iye, timone i nino; ki agiki pa tic kicwalo calo otiŋo. Lok ma ogamo iye tye ikom agiki pa kare me tem.

Ka otyeko tic pa En me rwom, En ogolo rwate pa lapirisiti, obedo oketo rwate me dwogo kom rac. Ka otyeko tic meno me yeco woko jo ma apoto ki jo ma kigwoko, dong tic me waraga ogiko. Tem ogiko, kede kombedi obedo cawa me otum ma dano mo pe twero timo tic. Kwena pa Kristo pe keken kwena pa Laodicea bot dano ma pe neno, ento obedo kwena pa Elija ma kiketo i kit me kare ma tye i kor me giko tem, ma aye bedo cwiny pa Kristo ma kiyweyo maleng me timo tic pi waraga cwinya.

Acel, Kristo obino bot dano ma pe neno, ci ocweyo yot me wang ci ocwade i wang ne, ci omiyo cik pi tic ma dano ma pe neno myero otim kene; kadong gin ma tye tutwal aye ni ka ocako tic, neno ne odwogo. Ka neno ne odwogo, dong oloko kitne ki bedo Laodicean ma pe neno i Philadelphian. Kare me loko kit pa kanisa aryo meno otum i cako, ki 1856 nyaka 1863.

Kare man nyutu yiko me witi ki tares, ki goyo muhuri me agiki pa 144,000 ma ci kiguro malo macalo bendera. Lacoo ma pe neno otum odoko i wang jo weng ka ocako ki bedo Laodicean dok odoko Philadelphian. Lacoo ma pe neno en 144,000, ci rwot Ahaz ma marac ki pe ngec obedo jo me lagam mukato ma kigwero woko ki i tyen pa Rwot. I kare acel keken, Yesu onyo tye ka tiyo ki gin ma oburo ki tyen ne me lubo jo me lagam manyen, onyo tye ka cweyo woko jo me lagam mukato ki i tyen ne.

Wabimedo wic magi i nyig coc ma bino.

## Kare me bedo tek ma bino

> Kede kakare ma pe tye bal, Lubanga ma pe ki giko tye ka kano rekod kwede lobo weng. Kun woro pa iye tye ka kelo kwac pi loco cwiny, rekod man bino obed oyaba; ento ka ki tyeko lim mo ma Lubanga oter, dong tic me kec pa iye ocake. Ci rekod dong kilor; tielo pa Lubanga ojuko; pe dong tye kwayo woro pi gigi.

> Lanabi, ka oneno i kare mapol ma bino, cawa wa onyuuto i neno mamegi. Jo-piny pa kare man otyeko nongo kica ma pe obedo con. Maber pa Polo ma kiyero maber loyo weng kimino botgi; ento dong tung-matek ma opongo, conyo jami, pak jogi mukene, yaro Lubanga, ki pe opwoyo ma marac, gicoyo ikomgi. Gitye ka loro rekodgi ki Lubanga macek.

> Cawa dong obino macek ma i lobo pa dini bi bedo ki kekec madit ki nyono. Bi bedo jogi mapol ki rwodi mapol; yamo weng pa doktrin bi oyoo; ki Satan, ma okweye law pa malaika, bi yubu, ka twero obedo, jo ma kiyero atir.

> Cayo ma loyo piny weng me woro Lubanga matir kacel ki bedo maleng, kelo jo ma pe tye ki kube ma tung kwo ki Lubanga me balo woro pa cik pa en. Kacel ka cayo i cik pa Lubanga bedo piny mapol, rek me yeko i i kom jo ma gwoko ne ki lobo, kacel ki kanisa ma hero lobo, dong bi bedo piny maleng maber. Hero i cikke pa Lubanga dong medo i tung dul acel, calo ka cayo i iye dong medo i tung dul mukene.

> ‘An Atye’ ma madit tye ka yubu cikne. En tye ka waco bot gin ma keto cikne peke i yamo marac, i piny ma opong ki pi, i yamo matek, i piny ma ocwire, i kwer i yoo me piny ki i yoo me pi. Kombedi en kare pi jo pa ne me nyutu ni gi matir i gin ma pire tek.

> Wa tye ka cungo i wang ol pa gin matime ma ladit kede ma luputu. Rwot tye i wang ol. I got Olivu, Lawi oyero gin ma onego otime i anyim pa tim madit man: ‘Ubi winyo lok me lweny kacel ki wac pa lweny,’ owaco. ‘Piny bi cungo bot piny, kede lobo pa rwot bot lobo pa rwot; bi bedo kic madit, dwec ma matek, ki poto pa piny i kabedo mapatpat. Gini weng obedo cako pa peko.’ Kare ma lok me lanen man gicako otum manok i balo Jerusalem, ento gi rwate maber maloyo i cawa me agiki.

> Yohana ki lanen mapat bene obedo lajwoki pi gin marac ma bi time calo lamal me dwogo pa Kristo. Gineno lwak kigamo pi lweny, ki cwiny pa dano kipoto woko pi ror. Gineno piny kikwanyo woko ki kabedo ne, got kicwalo i tung me wang pi, pi ne kigolo dwon madwong kacel ki tur, ki got kicogocogo ki dwongo pa pi. Gineno acal me keco pa Lubanga oyab, ki lakwo marac, liel, ki tho obino i bot jo ma bedo i piny.

> Dong Roho pa Lubanga ma gengo tye ka kikwanyo woko ki i piny. Ki yamo madwong, ki lweny me yamo, kacel ki bal madwong i pi ki i piny, gicwalo mede keken ka keken i kare me acoya. Saiensi tye ka temo lok ngec pi gin weng man. Alama ma dong opongo mapol i tung wa, ma nyuto ni bino pa Wod Lubanga tye macok, gin giketo gi bot gin mukene, to pe bot kom atir. Dano pe romo neno lacar ma gengo, ma gengo yamo angwen wek yamo pe ocako yweyo nyaka kun latic pa Lubanga kiketo cal botgi; ento ka Lubanga oyaa lacar ne wek gi weko woko yamo, bino bedo kit me kec me dwoko cikke pa en, ma kalam mo peke romo rayo.

> Peko madit dong ocung i wie wa; ento lutic pa Lubanga pe myero gi geno i gi keni i peko madit man. I lok me neno ma ki miyo Isaya, Ezekiel, ki Yowani, wa neno kit ma polo tye ki kube maromo tutwal ki gin ma tye ka tim i lobo. Wa neno gwoko pa Lubanga pi jo ma tye ki rwatte i bot en. Lobo pe tye labongo rwot. Yub me gin ma bino anyim tye i cing pa Rwot. Rwot Madwong me Polo tye ki kare ma obino pa piny mapol, kacel ki lok pa kanisa pa en, i gwoko pa en keken.

> Lubanga onyiso gin ma bi time i kare me agiki, pi jogi obed maber me malo ka muko lawic madit pa kwalo ki kec. Jogi ma kimiyo gi ngec pi gin ma tye i anyimgi, pe myero obedo piny ki kuro ma matir ka giyeko pire kene ni Rwot bikwokogi jo ma tye ki geno i nino me peko. Wan myero obed calo jo ma tye ka kano Rwotgi, pe i kano ma pe ki tic, ento i tic ma pire tek, ki geno ma pe oyubu. Peke kare kombedi me weko wic wa ocogo ki gin ma pe madit.

> Ka dano tye ka nino, Satan tye ka tamo ki yubo gin weng, me weko ni jo Lubanga pe obi nongo ngwono onyo kica. Dul me Sande kombedi tye ka woto i otum. Ladit pa dul tye ka kobo wec ma adwogi, ki jo mapol ma gubedo cing ki dul, gin kene pe ginen kama yore ma i piny tye ka woto. Lok pa dul tye ma piang, ki nen calo pa Kristiani; ento ka obiwaco, obinyuto lapiir pa dragoni. En tic wa me timo weng i twero mamegwa me gengo peko ma tye ka oo. Myero wa ket i anyim jo lapeny ma adwogi ma tye i kom, ka wa keto gengo ma tek loyo ikom cik ma tye ka yar twero me cwiny. Myero wa yenyo Buk pa Lubanga, ki bedo ki twero me poko adwogi pa yie wa. Lapeyot owaco ni, “Jo marac bi timo marac, ki pe itye keken i bot jo marac ma bi ngeyo; ento jo ngeyo bi ngeyo.”

> Cawa ma bino ma rwom tye i anyim wa. Me podo tem ki kemo mere, kacel ki timo lapok tic mere, obi mito yie madwong, twero, ki tung matek. Ento wa romo loyo ki dwong madit; pien cwiny acel keken ma tye ka neno, ka kwayo, ki ka yie, pe obi muko ki tami pa lami lweny. Polo weng mito kwo maber pa wa, ki tye ka kuro wa me kwayo i ngec ne ki twero ne. Pwod weng ma tedo woko bot wa, bedo ni tye i wang onyo tye i mung, romo gengo maber, ‘pe ki teko, pe ki twero, ento ki Roho na,’ eloko Rwot pa lweny weng. Lubanga kombedi mito calo i con me timo kede tic pa dano, kede me tyeko gin madwong kun latic ma tek pe. Pe wa bino nongo loyo i kom bedo mapol, ento i kom cwalo cwiny wa weng bot Yesu.

> “Kombedi, ikare ma kica pud tye, ikare ma Yesu tye ka gamo pi wa, wa tim tic ma opong pi kare ma pe otum.” Southern Watchman, December 25, 1906.

Back to Articles