Article

# Buk pa Daniel - Namba 84

Nyutu woko kare angwen pa Adventism me Laodikea: wot i iye larom me Bibul kede temo me lanabi

Author

Jeff Pippenger

Published

February 17, 2024

Formats

PDF
Word

Lok me adier kityeko miyo bedo piny ki yubu pa lami neno aryo onyo adek, kacel ki tic me keto macobo angwen ma Ezekiel i pot buk abicel adek, calo dyer angwen me Adventizim me Laodikea, bene tye ki lami neno mapol. I coc ma con kityeko nyutu ni kanisa abicel aryo me buk Revelation i pot buk aryo ki adek, pe keken ginyutu calo histori me Israel me kombedi ki cawa pa jo Apostol ocake nyo i agiki pa piny, ento bene kanisa abicel aryo magi ginyutu calo histori me Israel me con ki cawa pa Moses nyo i cawa pa Kiristo.

Kanisa pa Efeso onwongo nyutu calo kanisa me acaki pa Kristian, kede bendi calo Isirayel ma cok, aa ki bot Mose nyo oo i cawa pa Lajaji. Kanisa pa Simirna onwongo nyutu calo kare me mateso aa ki cawa pa jengi pa Yesu nyo oo i kare pa Ladit pa Loma, Konstantino; kede bendi calo kare pa Lajaji, ka ngat keken otimo gin ma obedo ber i wangene. Kanisa pa Pergamo onwongo nyutu calo kare me golo piny aa ki kare pa Konstantino nyo oo i kare pa twero pa Papa i higa 538; ento kede bendi calo kare ma Isirayel ma cok gireko Lubanga kede giyero rwot, kede gi golo piny pire tek ki lobo pa jo ma pe yar Lubanga ma gigengore kwede. Kanisa pa Tayatira, ma Yezebeli nyutu kwede, obedo kare me lawo pa Papa aa ki higa 538 nyo oo ki 1798, kede bendi cobo me cawa 70 pa Isirayel ma cok i Babulon.

Kanisa angwen bene gityeko yiko kare angwen me Adventism, kede gimiyo lami me keto tim marac angwen ma Ezekiel owaco i kare angwen. Kweko cik me 1863 gityeko yiko calo kare me acel pa Israel me con, ma nyutu kwede kweko pa nyathi dyang me dahabu pa Aarón. Kare me acel tye iyie kwena ma omi i kanisa pa Efeso, ma nyutu ni jo Lubanga ogweyo hera megi me acaki, kede ni myero gidwogo cwiny kede dwogo i hera megi me acaki. I 1863, hera me acaki, ma gityeko yiko kwede lulu pa William Miller (adwogi ma gityeko tito kwede, pire keken ‘abicel cawa’), gikweyo i tere, kede jo Lubanga gimio kwena me dwogo.

> Ento an tye ki gin acel ikom in, pien i weko hera ma i acaki itye kwede. Omiyo poyo kabedo ma ki kany ma i obur, ci i lok cwiny, ci itim tic me acaki; ka pe, abi bino bot in otidi, ci abi kwanyo tung pa in ki kabedo pa en, ka pe i lok cwiny. Revelation 2:4, 5.

Jo Millerite otyeko lwenyo ki Protestantism ma otyeko yweyo yie, ma Jeremiah oyubo gi ni “dul pa jokec”, ki gi kiteno ki cwiny ma pe owuo ni lamal obino; pien ka obino, pe bino goba. “Dul pa jokec” onongo gin calo lanabi macoo ma ogobo bot lanabi pa Yuda, ma onongo opiko pak mape adier pa Jeroboam.

> An angeyo tic pa in, ki tuk pa in, ki cwiny mapat pa in, ki kit ma pe iromo bedo ki jo marac; itemo jo ma waco ni gin apostol, ento pe gin, ki inongo gi jo me mwac. Kede, in ikano matek, ki itye ki cwiny mapat; pi nying na itiyo matek, ki pe i weko woko. Revelation 2:2, 3.

Kanisa me aryo pa Smyrna onyutu kare me cwero i kanisa me Kristian ma i acaki, ma gitye kede jo ma otho pi geno ma adwogi, kede jo mogo ma gicako cwero i gi keni pien dwaro i cwinye pe lamaleng. Obedo bende onyutu kare pa Judges, kun dano acel acel i Isirael ma con con otimo gin mo keken ma onongo calo ber i wangegi. Lunyut me golo wi ma ocake i mwaka 1888, onyutu kare me cwero ikom Roho me Porofesi, laloc ma kiyero pi cawa, kacel ki Roho Maleng. En bende ocako kare ma jo macon me Adventism pa Laodikea giyero timo gin mo keken ma onongo calo ber i wangegi, macalo kit ma dano calo Kellogg, Prescott ki Daniells obedo lajul ne.

Gi manok ma gitye ki geno maber i cawa meno gitye i lweny pa lamal ma kelo tho, ki dul ma gicayo ni gin Yahudi, ento pe gi. Kadi bot kabedo me lalo ma gi tye kwede, gi obedo pa sinagogi pa Setani, macalo twero ma Sister White omiyo ka onyutu ni gin mo gitye gitongone “ki malayika ma kicweyo woko ki i polo.” Gicayo ni gitye ki wic madwong, ento gipe wic. Pe onwongo kimiyo jo me wic i cawa meno kwayo bal; ento kimiyo gi cobo cwiny me bedo ki geno nyaka tho. I mwaka 1915, lok ma agiki ma Sister White owaco en ni, “A ngeno en ma a geno iye,” pien obedo gi geno nyaka otho.

> Angeyo tic mami, ki cwercwer, ki bedo ma pe itye iye (ento in itye ma loyo); ki angeyo kwano pa gin ma gi waco ni gi aye Yahuudi, ento pe gin, ento gin sinagogi pa Saitani. Pe ibwogo gin mo keken ma ibin tye kwede: nen, Lacoo bikao jo acel acel i tung inii ki cweyo gi i gereza, pi gitemi; ubin bedo ki cwercwer pi nino apar. Bed atir nyo i tho, ento an abimii kop me kwo. Revelation 2:9, 10.

Kanisa pa Pergamo onongo nyutu gonyo i tung atir ki bal, i tung yo pa jo ma pe yaro Lubanga ki Kricitiani, i cawa pa Ladit Rwot Konstantino, kede boti gonyo pa Isirayel me con ma otime i lok me kare pa rwodi. Onongo nyutu gonyo pa atir ki bal, ma romo kelo bal keken. Onongo nyutu boti ki Konferensi me Baibul pa 1919, kama golo buk, “Cik pa Kristo,” otime me cweyo lok pa Adventist ma labong piny ki injili ma pe atir pa yo pa Protestanti ma otyeko weko adwogi. En i cawa me adek pa Adventism ma gonyo madwong me atir otime.

En i kare man, ma ocako i 1919, kanisa ocako kompromais ma otyeko cweyo Kit me Cik pa Kanisa. En i kare man, ma ocako i 1919, kanisa ocako kompromais ma omiyo myero akiridit obed i gin aryo: sukulu me dwe ki sukulu me dini. En i kare man ma ocako wot bot Bayibul ma kombedi, ma kiketo ikom kit pa Katoliki. En i histori man ma otime mit pa lajogi me cako keto rwate ki rejim ma tye nining anti-Kricitiani.

Kit me tic en ocako i nyange i kare me Lweny me Civil, ka lunyodo pa Laodicea ocweyo kube me cik ki gamente pa United States, pi nongo adwogi maber pi luteny ma i kanisa ka gibino kwanyo gi i dul me lweny ma odugu tutwal i mukato pa Amerika, en dok keken i acaki me Lweny me Duny ma Acel, ka Purezidenti pa General Conference, A. G. Daniells, okube ki gamente pa Jemani, oketo wek pi Jemani me kwanyo ki cwako luteny me timo tic i dul me lweny, kede me bedo ki gir, kede me weko gwoko Sabat. Tic en ma Daniells otimo okelo pobo ma oyubo but-buto mapol pa Seventh-day Adventist Reform Movement, ma tye kombedi kacel.

Yub me yweko atir mano mede ki Jamani me Nazi pa Hitler; lacen, mede kwede ki piny ma gicweyo Dul pa Soviet; kombedi bene, kit gamente calo pa China tye ka gwoko ne. Yub me yweko atir pa dyer adek i rwom ne ki tic pa gamente, obedo kityeko coyo ne calo yub me yweko atir pa rwodi pa Israel ma con ki Constantine, ma gityeko nyutu calo i lacar me Pergamos. Kare meno bene gicoyo calo yub me yweko atir i tic pa lacar ne ki Injili ma pe atir me kuc ki gwok, ma gicoyo calo i “The Doctrine of Christ” pa Prescott.

> An angeyo tic ma itimo, ki ka i bedo, ka kom pa Satan tye; ki i moko atir nyinga, ki pe i kwero yiena, keken i cawa ma Antipas obedo lami pa an ma ogamo maber, ma ogiko i iye in, ka Satan bedo. Ento atye ki gin mogo matin malubo in, pien i tye kany ki jo ma gi moko atir pwony pa Balaam, ma opwonyo Balac me keto guc i anyim jo Isirael, me cham jami ma kimiyo bot lamal, ki me timo rweny. Revelation 2:13, 14.

Fornikeshon eno nyutu tic pa General Conference i kit ma gimediyo pire kwede ki lobo macalo Nazi Germany kacel ki Soviet Union, i kit me waco ni gi tye ka gwoko yore me tic ma mite ki goment ma opore woko, ento gi nyayo jo adwogi i lobo magi ma gicoyo peko me kobo ki telo mapatpat ma gi omedo pire kwede. Cam ma kimiyo i misango bot luba omak metodoloji ma pe atir pa Protestantism ma odwoko woko kacel ki Catholicism ma odwoko woko, ma dong kityeko keto maber i yunivasiti pa Laodicean Adventism, ma gi ogamo lore ki cik pa metodoloji ma odwoko woko, i dini kacel ki i kwo maber.

Yesu onyiso giko pa kare adek calo ma onyiso cako ne, pien en oketo ranyisi me bino pa kare angwen kede yabo buk ‘Questions on Doctrine’ ma kiyabo i 1957, ma ogengo woko opong opong loko madit me lonyo ma tye ikinyi adwogi atir ki paro marac pa Protestant ma ojuko adwogi atir ki Catholic. Buk en, ka atir, tye ki adwogi marac mapol; ento ma i gin matut, tito ni pe romo bedo ma oloyo i Kristo, nyaka ka kiloko ngat woko ki lacim i Dwogo pa Kristo ma aryo. Buk eno oketo ranyisi me cako pa kare ma lacoo macon apar aryo abic myero gubwat piny, kwero ceng. Gin pa polotiki ki pa dini ma mite me weko Kanisa Adventist me Laodicea yaro kwer pa Sande i cik pa Sande ma peya bino, dong obino.

Gin marac ma angwen ma Ezekiel, otime ka i chapta abongwen jo ma gitye ki yie manok tye ka kicoyo ribi i wi-wii gi, ka pud pe malakite me balo cako ticgi. Neno man cako i ves acel me chapta aboro, i nino abic me dwe abicel, me higni abicel. Neno man cako i nino ma anyim tyeko keto cik i bot jo ma gikwero ceng, ma en ribi me twero pa Papa, ki namba me nyinge obedo "666."

Tic me keto alama pa 144,000 ocako i September 11, 2001, ki cwal me lweny i kisolo pa piny ma ki timo ne Irum adek pa Islam. Cwal me lweny eni omiyo piny mapol kica, ki oketo alama pa bino me Kot me Agiki. Ento Kot me Agiki onwongo kineno keken ki gi ma ki miyo gi dok cen i tyenyo pa Adventism, me neno ni Irum adek pa Islam gin atir ma tyenyo. Ka cawa eno obedo, gi ma ki miyo gi dok cen i yore macon ma Jeremia tito gi nying “Kuc” (ma obedo Kot me Agiki), onwongo gi bedo luro ma gicobo tarumbeta pa Irum adek; onyo onwongo bedo gi ma gi kwero winyo dwon pa tarumbeta, ci gi kwero wot i yore macon.

I kare meno, gipime ki richo me kwalo cik pa laditgi i 1863. I cawa acel keken bene, ngec me bedo maber pa Kiristo obino, ma en “kiketo ngat obed kakare ki yie i adiera”. Obedo ngec me Laodicea pa Jones ki Waggoner, ki obedo ngec pa Ezekiel bot lur me otho ma otac ma obino ki “yamo angwen”, ma gin cal me Islam me peko adek (“faras marac ma tye ka temo yweyo kene”). Jogi manok ma tye ki yie adier dok gipime ki richo me kwalo cik pa laditgi i 1888, ka malaika madwong me Apokalipsi apar aboro obur piny, ka ot madwong me New York City gigoyo piny, kacel ki Apokalipsi kapita apar aboro, lok acel nyaka adek, otyeko piny.

Ci gi opwodogi ki nyutu pa kwena me kec me agiki. Kec me agiki obedo anyutu pa twero pa Lubanga, macalo i kare me con, onyo anyutu pa twero pa Lubanga obedo keken i kare me con? Jo ma otir ma matin ci opwodogi ki gonyo ma kwaro gi ogonyo i 1919. Kit ma jo ma otir ma matin giywayo wot i lapwodh adek magi obino nyutu ni gubimego keti gi cal pa Lubanga i wii me anyim gi, onyo gubinongo gi bed i kadi me lubo ceng ki ludito 25 pa Adventism me Laodikea.

Tim weng pa cwalo woko ma otime i dul angwen pa Laodicean Adventism, tye ki rwate kwede i ceng 11 me September, 2001. Ceng meno, ma Isaiah omiyo nying ni “Ceng pa yamo me tung otura,” nyuto cako pa kare me keto cal pi jo 144,000; ki kare me keto cal obedo kare me cawa. Agiki pa kare kityeko nyuto ki cako ne, pien Yesu kare weng nyuto agiki pa gin ki cako pa gin. I yore me agiki pa kit me keto cal, temo ma onongo kityeko nyuto i cako pa kare dong kimedo doki.

I ceng 11 me September, 2001, tem ma lunyodo pa Laodicean Adventism pe gityeko maber—macalo kit ma lunyodo man ginyutu iye ki gikwero angwen i Buk me Ezekiel, ki kanisa angwen ma acaki i Buk me Revelation i cabit aryo ki adek—obino, gicako yore me atemo ma tero jo i alama pa lam, onyo i coc me cing pa Lubanga, pi jo ma giwaco ni gi obedo Seventh-day Adventists.

Ladito me Laodicean Adventism kikado gi i twol pa bolo pa gi kene, kede pe dong rwate tutwal pi gi me “ngeyo” dwoko nyutu pa teko pa Lubanga, macalo ma kityeko yaro ne ki tuk me yubu ma con con, kacel kede tung me yubu ma okelo Adventism i bedo. Jo ma con con gipoko woko kede giburo kwena ma ki yaro gi ki kidi maler pa Miller, ki kobo ma pe adaa kacel ki kidi maler ma pe adaa. Senduku pa Bayibul me King James kityeko weko ne i cawa me leb ma con, kede kikwalo woko ne ki Bayibul me leb ma kombedi ma kicoyo gi i gin lok pa dano pa richo.

Ka lut me con mo onwongo obedo akica me paro ni kwena me kot me agiki pe obedo kwena me kuc ki ber bedo, dong obedo macalo pe ki romo pi gi me ngeyo ni nyutu pa teko pa Lubanga i lok me maleng me con aye pi ronyo maber nyutu keto cal pa 144,000. En keken obedo tek loyo pi gi me nongo ngeyo ni lok me maleng ma nyutu pi ronyo maber keto cal pa 144,000 aye lok me maleng ma rwate ki Malaki lut adek; pien Malaki lut adek tero ni dong kare ki kare tye lami lok mo ma oyubu yoo pi bino matwal pa Lami me Kwer. Lami en onongo kimiyo calo lanabi Elija, ma ocoyo ki dwong ni pe bino kot i cawa mamege, makmana ka obino ki tic mamege.

Ladito 70 pa Ezekiel gibineno pe yot matwal me cwako ni waci ma gicwalo – ni gi gin Hekalu pa Rwot – pe tye ki te; ento en nyutu tutwal ni obedo waci pa lwak me jo ma kikwalo gi woko, calo kaka ot pa zabibu kityeko miyo bot jo ma gicwalo lem ma rwate ki ot pa zabibu. Ngec me peko ma adek, laco me ngec ma yaro yoo, kede wer me ot pa zabibu, weng ginyiso ikom yore ki cukke ma gityeko geno iye, kede ginyutu en calo gin ma kwanyo yoo madwong tutwal, calo pe romo yubu kwede, i ngiyo koth me agiki.

Gik me keto alama pa Rubanga i jo 144,000 nyutu tem acel keken bot joma owaco ni gi "ngeyo" rwom me Islam i Woe ma adek. "Medo ngec" ma ocako movimenti pa jo Millerite ocake i agiki me "seven times" i 1798. "Medo ngec" ma ocako movimenti pa jo 144,000 ocake i agiki me "seven times" me cal (mwaka 126) i 1989. I kare mag mwaka 126 me yweko adwogi ma medo kacel, Adventism me Laodicea odonyo i jeneresoni me angwen, ma en me agiki.

En kare ma adek ki kare ma angwen ma piny onyo jo gipongo lakgi me kare me temo, ki kare man kombedi obino. Medo ngec ma aa ki i Buk me Daniel, ma kinyuto ki calo Pii Hiddekel, obedo bene ngec ma kimedo ka ‘Nyutu pa Yesu Kiristo’ kiyawo woko, ka pud kare me temo pe ogik.

Wa bi limo gonyo adek ma agiki me Puk pa Daniel i coc ma i anyim.

> Nino tye ka bino maber, ka obedo ki poyo-cwiny madwong kacel ki konfusen. Satan, ma ogwoko law pa anjelu, bino wongo, ka romo, joma kiyero maber keken. Obedo ki jogi mapol kacel ki rwodi mapol. Liel weng me yore me pwony bino turo. Joma gipako ki woro madwong “science ma ki yaro nyingne marac” pe gubedo lalingogi i kare eno. Joma giketo geno gi i ngec, i luyot, onyo i talanta, pe gubedo i wi dul pa lwak. Pe gi rwate ki lela. Joma gityeko nyutu ni pe gin matir i geno, pe gubicwalo kwede apeca. I tic marwate me agiki, jodit manok keken binedongo iye. Gin gicwiny-matime keken, gi tutwal ki Lubanga, kede En pe twero tic kwedgi. Lubanga tye ki lutic ma gin matir i geno, ma i kare me yubu kacel ki tem gubed gicwalo me neno. Tye jo welo-ber ma dong gikwanyo woko, ma pe gibetho twicgi i Baal. Pe gi otyeko nongo lela ma ocok piri kacel ma turo maber i wi in. Ento romo bedo ni, i wang bedo ma pire tek ma pe gol, lero maleng pa kit Kikristo ma atir obed gicwalo woko. I cawa me nino, wa yenyo i polo ento pe wa neno kio. Gin tye kany, gigango maber i wang polo, ento wang pe twero yaro gi. I cawa me otum wa neno lero gi ma atir. Testimonies, Volumu 5, pot-buk 80, 81.

Back to Articles