Article

# Panium - Namba apar aryo

Daniel 11:40 ki Golo Muhuri Adek pa Lamal

Author

Jeff Pippenger

Published

September 12, 2025

Formats

PDF
Word

Qhépêz 40 nək g̃o Daniel 11 səj nhā kāi qhat níi qhêp qhut nəi Kinh Thánh. Nó tượng trưng cho việc mở ấn sách Daniel vào các năm 1798, 1989 và 2023. Ba lần sách ấy được mở ấn đánh dấu sự kết thúc của một cuộc tản lạc kéo dài “bảy kỳ.” Năm 1798 đánh dấu sự kết thúc của hai ngàn năm trăm hai mươi năm tản lạc, vốn đã bắt đầu vào năm 723 TCN, khi Assyria đem mười chi phái phương bắc đi lưu đày. Năm 1989 đánh dấu sự kết thúc của 126 năm kể từ cuộc phản nghịch năm 1863, khi Hội Thánh Cơ Đốc Phục Lâm Chính Thức gạt bỏ “bảy kỳ” của Lê-vi Ký 26. Năm 2023 đánh dấu sự kết thúc của ba ngày rưỡi, là thời kỳ mà hai chứng nhân trong Khải Huyền 11 nằm chết ngoài đường. Khi kết thúc 2.520 năm (126 năm và 3 ngày rưỡi—hết thảy đều là những biểu tượng của “bảy kỳ”), sách Daniel đã được mở ấn.

Sister White o miyo wa ngec ni, i higa 1798, obedo myero ni gin matime ma rwate ki agiki pa kare me temo ki nyute jo. Ka en ocoyo adwogi man, en tye ka yubo lok me con ma rwate ki kit acel, pien en bende nyutu kwena pa nino me agiki calo gin matime ma rwate ki agiki pa kare me temo. Ka en o waco ikom lok me kare pa Millerite, en ocoyo ni:

> "Ne myero ni dano gicwak woko i neno peko ma tye botgi; myero gi ocungo me yubu pi gintic ma lamal ma rwate ki giko pa kare me tem." The Great Controversy, 310.

Ka en owaco i kom nino me agiki, en ocoyo ni:

> Piri con mapat ki gobo ne i wi anywol, Lakony opwonyogi ni gubino gikwanyo kwo ne, ki ni obiro ohur dok ki i kwer; ki malak bene onongo tye kun inde me miyo lokne odog i wic ki i cwiny. Ento lupwony onongo gitye ka loro kwed me kare manok ki i yok pa Jo Loma, ki pe gicwako dwon ni En, ma iye kulu gi weng gicweyo, obino mede i tho me kekeny. Lok ma onongo gi myero gimen, gigolo i wicgi woko; ka cawa me tem obino, onongo ononge gi pe ki yub. Tho pa Yesu ogolo kulu gi weng calo ni pe onongo ocwinyogi anyim. En aye, i lok pa lanen, mabino kigolo bot wa piny maber calo kit ma lok pa Kristo ogolo piny ne bot lupwony. Jami ma ocakke ki giko cawa me tem, ki tic me yubu pi cawa me peko, giyaro maber. Ento jo mapol pe gi tye ki ngec maloyo ikom ada ma pire tek magi, calo ni pe kityeko nyutogi. Setan tedo i kare me kwanyo woko con keken ma twero miyo gi bedo jo-wii me gwoko kwo, ci cawa me peko obino ononge gi pe ki yub. The Great Controversy, 595.

Ngec pa Millerite kityabo, ywech ne kigolo i 1798, kede ocwalo anyim “gin ma rwate ki giko me kare me temo.” Ka oyaro ikom nino me agiki, ocwako gin ma otime pa jopuonj pa Yesu me nyutu adwogi ni “gin ma rwate ki giko me kare me temo” en aye ma miyo dano ngec ma kelo i waro, ento pe gi ngeyo. Ngec ma ywechgi kigolo i 1798, 1989 ki 2023 en aye ngec ma onyutu “gin ma rwate ki giko me kare me temo.”

Nyig lok me 40 nyutu rek me gin ma otime con, ka rwat pa buk me Daniel kigolo kare adek. I 1798, rwat pa rweny pa Daniel me tong pa pi Ulai ma nyutu chapita 7 nyaka 9 kigolo. I 1989, rwat pa rweny pa Daniel me tong pa pi Hiddekel ma nyutu chapita 10 nyaka 12 kigolo. I 2023, rwat pa lok me gin ma otime con ma obedo i mung me nyig lok me 40 me Daniel me 11 kigolo.

Histori me rek 40 nyutu 1798 oko i cik me Sande me rek 41, ma obedo histori pa United States, ma bene obedo lebi me piny i Fweny pa Yohana 13, lanen ma pe atir i Fweny pa Yohana 16, kacel ki lobo me rwot ma 6 i lok me lanen pa Bibul. Histori acel acel ma nyutu i rek 40 me Daniel 11 bene nyutu i rek acel i buk me Fweny pa Yohana.

> Ki an oneno lewic mukene ma owuoko ki i piny; ki ne obedo ki lak aryo calo nyathi diel, ki ne owaco calo yoka madit. Nyutu pa Yohana 13:11.

Rek man, macalo i rek 40, obedo gin mukato ma cako ki “Alien and Sedition Acts” me 1798 kede giko ki cik me Sande ka piny owaco calo “dragon”, gin mukato ma cako ka Roma pa Papa kikwanyo woko ki i kom kede giko ka Roma pa Papa dok kikwero i kom. Gin mukato ma ki nyutu i Apokalip 13:11 ki Daniyeli 11:40 cako ki kwanyo woko me duk ma namba 5 i poropec pa Baibel, kede giko ki kwanyo woko me duk ma namba 6 i poropec pa Baibel.

Higa “abiro apar” ma Babilon obedo ka rwot calo lobo me rwot ma acel me porofesi pa Bibul nyaka lobo me rwot ma aryo me porofesi pa Bibul, tito lok me gin matime pa vesi ma 40, cako ki 1798 nyaka Cik pa Sande.

> Ug u ġara f’dak il-jum, li Tiru tintesa għal sebgħin sena, skont il-jiem ta’ sultan wieħed; wara t-tmiem ta’ sebgħin sena Tiru tkanta bħal żebgħa. Ħu arpa, iddur mal-belt, int żebgħa li ġejt minsija; agħmel melodija ħelwa, kanta ħafna kanzunetti, sabiex tkun imfakkra. U ġara wara t-tmiem ta’ sebgħin sena, li l-Mulej iżur lil Tiru, u hi terġa’ lura għall-ħlas tagħha, u tagħmel il-prostituzzjoni ma’ kull is-saltniet tad-dinja fuq wiċċ l-art. Isaija 23:15–17.

Lok pa gin ma otime ki 1798 nyo i cik me Sunday, obedo bende lok pa kare ma dako macera pa Tiro onongo kiyweyo wii iye, macalo kit ma kicoyo i Yesaya 23, ma tito kare calo "higa 70" ki "ceng' pa rwot acel." Ki i Nebuchadnezzar nyo i Belshazzar, piny acel me poropheti pa Baibul onongo obed i twero; kede kamano, otito piny ma 6 me poropheti pa Baibul, ma ocako calo "lamb" ento i otum owaco calo "dragon." Nebuchadnezzar tito calo ngat ma lubo "lamb," ento Belshazzar tito calo ngat ma lubo "dragon."

Tariik pa mwaka 1798 dok i Cik pa Sunday en bende tariik pa malayika adek me Yabo pa Yohana rwom apar angwen, ma ocako ki loko kit pa Millerite, ki opoto ki loko kit pa jo 144,000. Lok pa malayika adek en lok pa cawa me yubu. Millerite gi opaco gin ma rwate ki yabe me yubu, ki jo 144,000 gi paco gin ma rwate ki tyeko pa kare me temo.

Gin ma rwate ki giko me probeshon kityeko yaro gi i rek me poropheti ma iye ki ma woko, ki gin meno, mapol, timore i kit me con ma kinyuto i Daniel 11:40. Gin i Daniel 11:40 giko ite bot Cik me Sande i United States; ci gin pa cobo agiki pa nyith Nyasaye mukene ma pud tye i Babilon pe kinyuto i Daniel 11:40; ento peko madit, ma i cawa meno dong bino orii lobo weng, otyeko giko keken i United States. Gin meno nyuto kwer ma ibot United States, kacel ki yweyw pa kanisa pa Nyasaye, ma pud anyim me kiweyo kanisa malo calo labot.

Gin ma otime iye, ma kitek ki giko kare me temo, ginyutu tic pa Kristo calo Jadolo Madit i giko maki pa Lubanga i tung jo pa En i cawa me agiki. Gin ma i woko ginyutu tyen pa United States i dwogo teko bot lwak pa Papa. Lok me con weng pa United States calo piny ma abicel me porofesi pa Baibul, ki lok me con weng pa Laodicea, gitime ikin lok me con ma ki yaro ki coc me piero angwen.

Rek me iye ki rek me boko i aya 40 ki nyutu gi lawi aryo pa dier me piny. Lawi me Republicanism obedo rek me boko, ci lawi me Protestantism obedo rek me iye. Rek aryo tye i kit ma otime i kingdom ma namba 6, ci i agiki me kit ma otime i kingdom ma namba 6 Lubanga ogamo lawi me Protestantism kacel ki lawi me Republicanism. Lok ma nyutu gin matime ma kikube ki giko me kare me temo en aye lok ma nyutu gin matime ma kiketo bot United States ka opongo kop pa kare me temo. Lok ma nyutu gin matime ma kikube ki giko me kare me temo en bende aye lok ma nyutu gin matime ma kiketo bot Seventh-day Adventism ka opongo kop pa kare me temo.

I tung ki gin mukato me lok me 40, tye ikare adek ma Buk me Daniel kiyabo woko, ki i kare keken pa adek en kelo rek me i wic kacel ki rek me woko ma nyuto gin matime ma okube ki giko me kare me temo. Larik me yo adek keken gi bedo anyim ki yweyo me ikare abiro. Erra, lok me 40 nyuto gin mukato pa 1798 nyo i cik me Jumapiri, ki larik me yo ma porofetik i tung ki gin mukato eni obedo “gin matime ma okube ki giko me kare me temo.” I tung ki gin mukato me lok me 40, rek me i wic nyuto loko woko ka cako ki Philadelphia cen i Laodicea, kede i agiki loko woko ki Laodicea cen i Philadelphia. Ka cako onyuto kweco me dwogo kit, calo ma kiloro ne ki piro me nyare apar, ma onongo oturo calo kweco me dwogo kit i agiki, kede bene otyeko poko piro ni ki tar pa lok weng.

Tic pa jo Miller me Filadelfia ocako ki tyeko me “kare abicel” ma i Levitiko apar abicel i 1798; ci mapat ki meno, tyeko mapat me “kare abicel” bene otime i October 22, 1844. Piny atir, i 1856, James White kacel ki Sista White ogamo ni tic man tye i kit pa Laodicea. I mwaka acel acel, cal manyen ikom “kare abicel” kimiyo i buku pa kanisa ma atir, ento pe kityeko ne. “Kare abicel” otyeko i 1798, ci i yonge ki meno William Miller oneno cako me rwom pa atir, macalo Sista White oyaro ne; en aye cako me rwom pa atir ma en “kare abicel.” 1798 obedo tyeko me “kare abicel”; i yonge ki meno, Miller oneno gin ma pire tek ikom “kare abicel” ka buku me Daniel kiyabo. I yonge ki meno, October 22, 1844 onyuto tyeko mapat me “kare abicel,” ci i mede kwede otime yub i tic ki aa ki Filadelfia odok Laodicea i mwaka acel acel ma cal manyen ikom “kare abicel” kityeko weko pe otyeko. I 1863, gima onongo obedo tic pa jo Miller me Filadelfia, nyo i 1856 ka otyeko yub odoko tic pa jo Miller me Laodicea, obedo kanisa ma kicoyo iyie ki cik, mapol piny i kweg kede dwogo me Civil War kacel ki gwoko lutino pa kanisa. Tic man otyeko i 1863 ka obedo kanisa. Mwaka abicel ma con, i 1856, Laodicea oweko lok me cal manyen ikom gin ma en aye nyutu me porofetik me acel pa William Miller.

I yore pa Millerite, lema ma ki luongo ni "the commencement of the chain of truth," en aye lema pa "seven times," o yabo ne bot ladito pa yore pa Laodicea, ma gi, kun-kun, gi oketo piny mite me gwoko "seven times"; kede i agiki pa higa abicel ("seven times") i 1863, gi cwalo cal manyen kede kwena me lanen ma peke ki lapeny mo bot "seven times".

I hiny 1863, agiki pa lok me nyutu pa Isaya ma hiny 65 ogiko i kabedo ma ocako iye keken, ki lweny ma ocito i kin piny me Not ki me Sawut. Kwanyo woko pa piny-rwot me Not ki me Sawut i tyeko pa 'seven times' onongo obedo cal me nyutu pi jami me budu i hiny 1863. Kacel, budu ma Isirayel okwanyo iye onongo nyuto maber jami me budu i agiki. Hiny 1863 obedo agiki pa pire tek me nyutu ma kigoyo i kom lok me nyutu pa Isaya ma hiny 65.

> Man aye ma Rwot Lubanga owaco ni, “Pe obedo, kede peke bitimore. Pien wi pa Suriya en Damasko, kede wi pa Damasko en Rezin; kede i iye mwaka 65, Efraim bi balo woko, pe dong obed jo. Kede wi pa Efraim en Samaria, kede wi pa Samaria en wod Remaliya. Ka pe ugene, adira pe ubicung.” Yesaya 7:7-9.

Ka ki ngeyo maber, lok pa lanen man, ma ocako i 742 BC, nyutu alama adek iye higni 65. Alama aryo i iye nyutu cako me higni 2520 me cogo ki bolo pi duk me Israel ma i anyim ki ma i tung. I 742 BC, duk me i anyim ki duk me i tung ne tye i lweny me iye piny, ki dul apar me i anyim kityeko keto rwate ki Syria me donyo i duk me Juda ma i tung. Higni 19 lacen, i 723 BC, dul apar me i anyim kicweyo gi ki jo Assyria, kiga gi i bolo. Higni 46 lacen, i 677 BC, jo Assyria okwanyo Manasseh kiga ki i Babylon. Higni 2520 lacen ki 723 BC romo i 1798, kare me agiki ki cako me rek 40. Higni 46 lacen, “kare abiro” ma i kom duk ma i tung ma ocako i 677 BC, ogiko i 1844. Higni 19 lacen, i 1863, kit-gi pa lanen me 742 BC oneno kakare keken. Lweny me iye piny i kom duk me i anyim ki duk me i tung tye ka timo i 742 BC ki i 1863. I 742 BC, lok pa lanen ma Isaiah omiyo Rwot marac Ahaz obedo pi bolo ma tye ka bino pi duk me i anyim ki duk me i tung weng, ki i 1863, i cing piny me Lweny me Iye Piny, President Lincoln oyaro “Emancipation Proclamation”, ma ocako kit me giko bolo. Ngec me ciko ma omiyo Rwot marac Ahaz i 742 BC ne omiyi i lobo maler ma gin neno gi wang, ma oyube calo tipe pi lok ma Lincoln omiyo i lobo maler me cwiny.

Mwaka abiro ki anyim kacwalo i buk i 1856 kwena me “seven times” ma Hiram Edson owaco, Adwentesim ocwalo caat me 1863 ma ogolo woko tito pa Milerait me “seven times”, ma kwede ocako kwayo penyo i kabedo mapol me coc ma Ellen White tito ni wa myero wacobo dwoko dok kwena pa Milerait, kede bene tito ni wa myero wado gwoko kwena meno ka gicako kwegone. I mwaka acel meno, gi obedo kanisa ma kiketo ki nyinggi i cik me lobo. Tye gin mukene mapol ma twero coc ikom 1863 kede pire ma en oketo i kom poropet, ento gima anyuto kany en ni tye lami mapol, i iye kede i woko, ma ginyutu kweyo cik me 1863, bedi obedo kweyo cik ma i woko ki state ma i South, onyo kweyo cik ma i iye ki kwero adwogi me terpiny ma acel. 1863 obedo acel ki i gin matime i tar pa rek 40, ma nyutu alamal me yoo ma kitiyo kwede i “events connected with the close of probation”.

1863 rwate ki cako me higa 40 i piny ma pe ngat obedo iye pi Israel me con ma pire tek. I agiki me higa 40, Joshua otingo Israel me con odonyo i Piny ma Kigamo, ci gi ogoyo Jericho piny, ci gi oketo kwer bot ngat mo keken ma obit yubo Jericho odoco. I 1863, ladit me Laodicean Adventism giyubo Jericho odoco. 1863 tye calo alama me cako ki agiki me higa 40 i piny ma pe ngat obedo iye. 1863 en alama me porofesi ma oketo kany ki kany gin ma otime con i rek me woko ki i rek me iye i gin matime pa rek 40. Tye kanisa me 7, ‘kanisa ma kigiweyo,’ macalo ka nying ‘Laodicea’ tiyo ni, matye ka donyo i kare ma kiyaro calo cawa acel weng githo i piny ma pe ngat obedo iye. I kare acel manen, Purezidenti me ‘Republican’ ma acel tye ka timo tic me ywayo woko ‘slaves’, kamano Purezidenti me ‘Republican’ ma acel ocako calo tipo pa Purezidenti me ‘Republican’ ma agiki, ma gibicako keto ‘martial law’ i kare me peko, ma bi woto i gin ma ‘inspiration’ lwongo ni ‘national ruin’.

I lamal me yo me cako, lamal me yo me agiki gu nyutu, ki gin ma orwate ki agiki me rwom kiketo calo kit me lanyut i gin ma orwate ki yabo me rwom. Dwoko wic ma otime i Kadesh, i kwanyo lok pa Josua ki Kaleb i cako me mwaka 40, omiyo lanyut me dwoko wic pa Mose i koyo Kidi i Kadesh i agiki me mwaka 40. Mwaka 1863 nyutu cik me Sunday, ka Laodicea kipweyo woko ki wic pa Rwot, ki ka ladito 25 ma i Jerusalem tye ka tut piny bot ceng i Ezekiel chapta 8, ki ka Shiloh dong time odoco i bot gin ma gigeno i lok me bur, “Hekalu pa Rwot en wa.”

Wan wabimedo kwan man pa Panium i coc ma bino.

Back to Articles