Article

# Kitap me Daniel - Namba mia acel ki apar abiro

Nyuto Cik me Sande ma obino kor: Tamo me kite ikom Alama me wot woko

Author

Jeff Pippenger

Published

March 5, 2024

Formats

PDF
Word

Sista White tero cik me Ceng Abicel ma bino macok coki calo ‘alama’, ma gigoyo calone ki lweny pa Loma ma gitingo Yerusalem i mwaka 66; kare otimo mano, en nyutu dul acel pa jo ma wanggi tye ento pe gineno, ki litgi tye ento pe gwinyo.

> Kare ma pe giko tye i anyim wa. Lapok obino kwoyo woko. Wa ma wan tye i kabedo man ma cwer cwinya ki tutwal, ngo ma wan tye katico, ki ngo ma wan tye paro, ni wa wamo mito bedo ma yot pa wa keni keken, kun cwinyo tye ka bale woko i tung’ wa? Cwinya wa otyeko bedo cok woko? Pe wa twero neno onyo ngeyo ni wa tye ki tic me timo pi gwoko kwo me ngat mapat? Lawi wa, bin i dul pa jo ma ki wang pe neno, ki wi pe winyo? Obedo pi nono ni Lubanga omiyu ngec me mit ne? Obedo pi nono ni omweyi lamal i mede ki mede? I geno wac me ada matwal pi gin ma obino obutu i piny, i geno ni kec pa Lubanga tye kacongo i wi jo, kadi pe, itwero pud bedo ki yot, lego, pe ki paro, ki mito yegi?

> Pe obedo kare kombedi pi jo Lubanga me keto cwinya gi i dunya, onyo me gwoko rwatte megi i dunya. Kare pe bor woko, ka, calo latic pa acaki, wa bi yubu me yaro kabedo me dugo i kabedo ma ocobo ki ma keken. Macalo ka lwak me Roma oguro Yerusalem ne obedo lanyut pi pajol bot jo Kristo ma i Yudea, kamano bene, ka piny wa opongo twero me cwalo cik me yubo Sabat pa Papa, obed ciko bot wa. En dong obedo kare me weko tauni madit, pi weko bende tauni matidi, wek wa bed i ot me coro i kabedo ma ocobo ki ma keken i tung got-got. Testimonies, volumu 5, 464.

Cik me Sunday ma ka bino cok i United States me Amerika, obedo nyutu me gengo (aloka), ‘me weko ki dul me piny madit, ka me rwatte pi weko ki dul me piny matidi pi bedo i gang me kuc i kabedo ma kigingo ki dano i tung got.’ Adventism me Laodicea pe ngeyo tutwal ni peko me cik me Sunday ma i United States me Amerika, tyeko ‘aloka’ ma kiloko konye i The Great Controversy. Kiketo calo ‘aloka’ ma i cako me higa adek ki abar. ‘Aloka’ ma otumore i gengo me acel me Jerusalem, ma obinore i higa 66, ki obedo cal pi ‘bendera’ ma kikwanyo malo i cik me Sunday ma ka bino cok.

Titos otyeko balo ma acel keken pa Jerusalem i mwaka 70 AD, kede gamo pa Titos ne pwod nyutore i gamo pa Cestius i mwaka 66 AD, pien Yesu kare ducu nyutu agiki pa gin ki cako pa gin. Gamo me cako pa Cestius en aye "alama" me gwec woko ma Yesu omiyo, pe gamo pa Titos. Acel obedo gamo me cako, en mukene obedo gamo me agiki.

> Pe jo-Kirisitiani acel mo keken othe i balo pa Jerusalem. Kristo omiyo jopuonjgi lwak, ki jo weng ma gigeno lok pa En giyaro alama ma kiwaco konye. ‘Ka uneno Jerusalem ma kikur ki jong lweny,’ Yesu owaco, ‘dong ngete ni bal pa iye tye macok. I kare meno, jo ma tye i Yudea obed giwot i got; ki jo ma tye i iye piny obed gikweyo woko.’ Luka 21:20–21. I cen ma Jo Romu labongo Cestius kityeko kiguro Jerusalem ki jolweny, giweko kwer woko peya, ka gin weng onongo nyuto ni romo golo kombedi. Jo ma kigurogi, ka pe ki gen i twero me gengo lweny ma loyo, onongo gityeko bedo macok me pye, ka lami lweny madit pa Romu odwogo kwalo jolweny pa en woko labongo pe tye lok mo peya ma romo nyuto. Ento kica ki bedo me Lubanga ociko tim weng pi ber pa jogi. Alama ma kiwaco konye kityeko omiyo jo-Kirisitiani ma onongo tye ka kuro; koro mere omiyeo pi jo weng ma bamit me winyo lwak pa Waruwa. Kit me tim kiciko ne kam ma pe Ayahudi, pe bende Jo Romu, nyalo ogeng dwogo pa jo-Kirisitiani. Ka Cestius odwogo, Ayahudi omuko ki Jerusalem gicoyo dul pa jolweny pa en ma gineno ni gitye ka dwogo; ki ka dul lweny aryo tye ka tic maber kamano, jo-Kirisitiani onongo gityeko mere me aa woko ki dul-ot. I kare man piny bende kityeko yeko pa lutegi ma onongo gibitamo me kwanyo gi i wot. I cawa me kwer, Ayahudi onongo gibicoko i Jerusalem me medo Feast of Tabernacles, ki kamano jo-Kirisitiani i piny weng onongo ginyalo dwogo pe ngat obane gi. Pe ki dwon, gicel woko i kabedo ma ber ki gengo—gweng Pella, i lobo Perea, agiki me Jordan. The Great Controversy, 30.

Gudo ma Cestius otimo i Jerusalem i mwaka 66 opongo “alama me ciko” ma Kirisito oketo i coc pi jo-Kirisito me kare meno; ento gudo pa Titus i mwaka 70 AD pe omiyo “alama” mo pi ceto woko. I gudo meno pe onongo obedo jo-Kirisito mo i Jerusalem, kede gudo me agiki meno omiyo kwanyo woko Jerusalem; kendo i kwanyo woko pa Jerusalem, “jo-Kirisito acel peke oneg woko,” pien jo-Kirisito gi ceto woko dong i cako pa kare meno.

> Lwak pa Yahudi, kun gi luwo Cestius ki lwak pa en, gigamo i ngetgi ki matek madwong ma nyutu ni gubalo gi piny weng. Ki peko madwong keken jo Loma otyeko dwogo woko. Jo Yahudi ogol pi angec pe gi nwongo bal, kadong ki puc me lweny gidwogo ki loyo i Jerusalem. Ento loyo ma onen calo ber man okelogi peko keken. Omiyogi dwon me bedo dwong-lac i kobo bot jo Loma, ma cito yot otyeko kelo peko ma pe twero loke bot poto ma ki yubu ne me obale.

> Peko ma matek ne okworo Jerusalem, ka Titus dok ocako kengo pa Jerusalem. Jerusalem ne kengi i kare me Pasika, ka milioni me jo Yudaya gubung i iye caka pa Jerusalem. The Great Controversy, 31.

Caki ki Cer me Tabanako i higni 66, dong aa i Pasika i higni 70, tye higni adek ki kal, ma i poro obedo ceng 1260. I higni 66–70, Loma me pagani ogolo cinge icom ot pa Lubanga ki lwak, kaka Loma pa Papa bene ogolo cinge icom poto maleng pi dwe 42 i higni 538–1798.

> Ento bar ma i woko pa ot pa Lubanga, wee woko; pe i pimo ne; pien kimiyo ne bot jo me lobo. Ci gin biketo gweng maleng i piny ki cinggi pi dwe 42. Revelation 11:2.

Roma me lajwok ki Roma me Papa gi ocweyo Yerusalem piny pi nino 1,260 (higa), kono man nyutu ni Roma me kare ma kombedi biro cweyo piny Yerusalem me cwinya me nino me agiki pi kare me alama me nino 1,260. Kare me alama en biro cako ikare me cik me Sunday ma bino con i United States of America, ka lwak ma kelo tho ogonyo.

> Aneno wi pa en acel calo ma kilwate i tho; kede lwat pa en me tho ocobo; piny weng oyamo, gi lubo lam eno. Kede gi yweyo nyoka madwong ma omiyo lam eno teko; kede gi yweyo lam eno, ginywako ni, “Nga calo lam eno? Ng’a ma twero cako lweny ki en?” Kede kimiyo ne dho ma waco gin madwong ki makufuru; kede kimiyo ne teko me mede dwe 42. Revelation 13:3-5.

Dwe 42 me alama me kwero pa Paapa obedo “cawa” pa pire tek pa cik me Sunday. “Cawa” en cako ki “alama” (bendera), ki tyeko ki “alama mapol”. “Alama” pa bendera i cik pa Sunday, bino miyo Jo-Kirisitiani mo keken ma poko tye i Babilon weko Babilon ka giceti i got maler ma lagwok, ma kityeko yweyo malo i tung gode mukene.

> I kare me agiki obedo ni, got me ot pa Rwot bi kete tek i wi got, ci bi malo maloyo got; ci kabila weng gibilor bot en. Jo mapol gibiwot ci gibiwaco ni, “Bin, wot wa malo i got pa Rwot, i ot pa Lubanga pa Yakobo; en obimiyo wa ngeyo i yore pa en, ci wabiwot i yo pa en; pien cik bi aa ki Ziyon, ci lok pa Rwot bi aa ki Yerusalemu.” Yesaya 2:2, 3.

Garo ki bot buga ikare ma cik ma kelo teko me lamo pa Sande otime, onongo nyutu ne ki aryo: garo pa Kristiani i mwaka 66, kacel ki garo pa Kanisa i mwaka 538 ma ogaro i wigweng.

> Dako eno olimo woko i thim, ma i kany tye kabedo ma Lubanga ocobo pi iye, me gimi iye chiemo kany pi nino alufu acel, mia aryo ki pier abicel. Revelation 12:6.

Poto pa Yerusalemu, ki i gamo me acel nyaka i gamo me agiki, otime i kare me mwaka adek ki dwe abicel; ento ngec me ciko pi poto ma obino ne gicwalo i kare me mwaka abicel aryo, mwaka adek ki dwe abicel i anyim gamo me acel ki mwaka adek ki dwe abicel i lacen.

> Lok weng ma Kricito oworo pi balo Yerusalem otimo pire keken calo kit ma owaco. Jo Yahudi gineno atir pa lok pa En me ciko: “Ki pimo ma ipimo kwede, bipimo bot in dok bene.” Matayo 7:2.

> Gin me nyutu ki tim me rwom onyutu, ma gikwanyo peko ki opoto. I wang cing, lare ma pe kit lobo ogolo lelo i tung me tempu ki alita. I lwit, i kare me ceng poto, onwongo nen koc ki laco lweny ma gicoko pi lweny. Jadolo ma gitiyo i cing i kabedo maler gicoyo cwinya pi dwon ma pe ngene; piny ororo, ki dwon mapol onwongo winyo giyaro ni: ‘Wa wot woko ki kany.’ Laro madit me tung otur, ma dwong tutwal nyo ngat abicel pe romo cego, ki ma gityeko gwego ki latiang me ayironi madongo atata ma kityeko yerone tutwal i piny me kidi ma matek atata, oyabo pire keken i odilo cing, labongo ngat mo ma nen. -Milman, The History of the Jews, buk me apar adek.

> "Pi mwaka abicaryo, dano acel mede owoto ki dwogo i yo pa Jerusalem, ka opako peko ma obino i bot kabedo. I cawa ki i otum, oyero yer me kwac ma matek-matek: 'Dwon ma aa ki East! Dwon ma aa ki West! Dwon ma aa ki yamo angwen! Dwon i kom Jerusalem ki i kom ot pa Nyasaye! Dwon i kom lami nyako ki i kom dako me kwo! Dwon i kom jo weng!'—Ibid. Ngat man ma pe rwate oketi iye i cell ki okwero iye; ento pe owaco lok me yaro. I yaro ki kweri, odwoko keken ni: 'Peko, peko i Jerusalem!' 'Peko, peko i jo ma obedo iye!' Yub me gonyo pa iye pe ocung nyaka kwo pa iye otyeko woko i gengo ma onongo owaco tye ka bino." The Great Controversy, 29, 30.

I anyim pa poto ma ogiko pa Jerusalem ma adada i mwaka 70, onongo tye “alama ki cakitam” ma ginyutu ni “peko ki giko” tye ka bino. Alama me koko onongo ginyutu pi mwaka adek ki nus i anyim yaro me acel, kede pi mwaka adek ki nus ma okelo poto. Alama (mapol) ma ginyutu poto ma bino pe obedo “alama” me koko me ngwec, ento obedo pwalo ni giko me cawa me temo dong tye nining.

I kare me goyo i tino piny Jerusalem me Liel, cok ki 538 dok i 1798, “alama” me ciko pi ngwec ne en obedo eni: “tim me kwer ma kelo lacer”—ka “ngat me richo” nonge piny calo “wod me lacer”; ma ogonyo ki yiko pire malo i wi gin ducu ma kicako ni Lubanga onyo gin ma kipako; nyaka, calo Lubanga, obedo i Ka pa Lubanga, nyutu pire keken ni en Lubanga.

> Ka dong un bineno kwero me balo, ma Lakwena Daniel owaco pi en, matye ka ocung i kabedo maler, (ngat mo ma okwano, obed ongeyo.) Matayo 24:15.

Ka Jokristo ma i kare pa historia meno gineyo “alama” meno, gikworo kene i cogo pi higa 1,260.

> Obedo myero lweny ma matek pi jo ma goba me geno me bedo tek ikom lok ma pe atir ki gin ma rac tutwal ma kiyiko gi i gudi pa lapriest kiyabo gi i kanisa. Baibul pe kigamo calo cik me geno. Pwony me rwate me dini kiyaro ne heresia, ka jo ma gwoko ne kicemo gi ki kigengo gi.

> Bang lweny ma tutwal ki ma tek ma otime pi kare madwong, jo manok ma winyo maber gicimo wii me kwanyo woko rwom weng ki kanisa ma opoto woko ki adiera, ka con pe oyweko pire keken woko ki bwola ki yero cal. Gineno ni kwanyo woko obedo mite ma pire tek ka gubedo winyo Lok pa Lubanga. Pe gitemo weko bal ma rwako kwo pa cwinye gi, ki keto rwome me timo ma bino kelo balo i geno pa lutino gi ki pa lutino me lutino gi. Me gwoko kuc ki rwom maber gubedo otum me golo cing i gin weng ma rom ki bedo tigi i kom Lubanga; ento gineno ni kuc keken bene obed ma kicayo tutwal ka kikeko ter. Ka rwom romo gwokore keken ka ki cako cwalo adiera ki twero maber, dong obed poto, kadi lweny. The Great Controversy, 45.

I dogo bot agiki me mwaka 1260 me lubo pa Paapa, tye ne 'alama' (mapol), ki calo 'alama' ma i agiki me nino 1260 ma Ruma ma pe onongo obedo Kristiani ogoyo Yerusalem ma pire tek ki tiendgi; 'alama' meno pe ne alama me wayo woko.

> Mwokozi omiyo alama pi bino ne, kede dok loyo man, en oketo kare ma alama ma acel i magi bi nange: ‘Ka dong lacen ki caa ma pire tek pa ceke meno, ceng bi butu, ki dwe pe bimiya liel ne, kede kete me polo bi pobo ki i polo woko, ki twero me polo bi yogyogi; ci dong alama me Wod Dano bi nange i polo; ci kaka weng me piny bi guro cwinya, ci gubineno Wod Dano obino i luny me polo ki twero ki dwong madit. En bicwalo malaika ne ki dwon madit me opuk, ci gi bicoko jo ma oyere ne ki i yamo angwen, ki i tung acel me polo okato i tung moko.’

> I agiki me kwero madit me Paapa, Khristo owaco ni, ceng bi but, ki dwe pe bi weko lamerne. Ki dong anyim, nyota bi cwur ki polo. Kede owaco ni, ‘Pwonu lok me parable ki yā me fig; ka kar yā tye malak, ka kicako yie, un ngeyo ni summer tye macek: calo kamano bende un, ka unubineno gin weng man, ngeyo ni En tye macek, pud i wang bur.’ Matayo 24:32, 33, margin.

> “Kristo omiyo alama me bino pa en. En owaco ni watwero ngeyo kare ma en tye piny, dok bene i wang ot. En owaco ikom jo ma neno alama man: ‘Jo me kare man pe bibiwoko nyaka gin weng man opongo.’ Alama man dong onen. Kombedi dong wa ngeyo adada ni bino pa Rwot tye piny. ‘Polo ki piny bibiwoko,’ en owaco ni, ‘ento lok me an pe bibiwoko.’” The Desire of Ages, 631, 632.

Kare ma “higa adek ki abicel me kweyo piny Jerusalem ki Rumi me Paapa” tye ka tyeko, ne nitye “lamal” mapol, ma ginyutu bino pa Kristo kede omiyo cako kare me Millerite. Kare me Millerite bino dwogo i kit acel acel, ki lok weng, i cawa me agiki. “Lamal” meno, ma gineno i “tyeko me lalar madit me Paapa,” ne bene gicalo ki “lamal” ma gineno i kare me tyeko me higa adek ki abicel me kweyo piny Jerusalem, aa ki higa 66 dok i 70, ki Rumi ma pe yero Lubanga. Erwate, ki rito lamony aryo, bino bedo “lamal” pa “ensign” ma kiyaro malo i cawa me “earthquake” madit, ma obedo lamal me ciko me jar woko i kare me Rumi ma kombedi; kede bene bino bedo “lamal” mapol ma bino time i tyeko me kare me lalar pa Rumi ma kombedi i cawa me agiki.

Wa bino mede ki pwonye man i coc ma anyim.

> Kwan chapita me apar aryo acel me Luka. I kany, Kristo omiyo ciko ni, “Gwoku pire kene, ka i kare mo keken cwinya un opong ki camo mapol, ki geny me pi me kong’o, ki paro me kwo man; ci dwe eno obino bot un ka pe unonge. Pien calo mato, obino bot jo weng ma gubedo i wang piny weng. Omiyo bedu i nining, ci lepuru kare weng, omio kipimo ni yin mit me wot woko ki gin weng man, ki me cung i wang Wod Dano” (Luka 21:34-36).

> Cal me kare tye ka cikore i piny wa; ento kanisa mapol ki nyutu calo gibedo ka nining. Pe wa romo gwoko cing ki lobo ma otime bot nyako ma pe tye ki ngec, ma ka lwit me waco obino ni, ‘Nen, Lami obino; wu wut i woko me tem kwede,’ gi onongo gineno ni pe gitye ki yoo i lampu gi? Kacce gi ceto me ayo yoo, Lami ocweo i ceme me kwer ki nyako ma tye ki ngec, ci bur oloro. Ka nyako ma pe tye ki ngec otyeko oa bot ot me ceme, gi oywoko gi ki gamo ma pe gineno. Won ceme owaco ni, ‘Pe angeyo wun.’ Gin gicwe i woko i yo ma peke ngat, i geng me otum. Manuscript Releases, volume 15, 229.

Back to Articles