Article

# Elija - Namba Abicel

Rwom me Nabi

Author

Jeff Pippenger

Published

October 3, 2023

Formats

PDF
Word

Ka Eliya omiyo Ahab okwayo jo Isirael weng i Got Karmel, kit eni onwongo ranyiso anyim ni Lubanga obino kwanyo kanisa woko ki i Cawa me Okuc i higa 1798, ka dong giyube higa adek ki nus me ruge, ci omiyo gi ceto bot 1844, ci kun bene bot 1863. Higa adek magi obedo ranyisi me wot adek agiki i kit me kicako pa "cawa abiro" macalo ma Isaya oterone anyim i chapta abiro.

Lok me gin ma otime i 1798, 1844 ki 1863, acel keken, bene gicweyo ne cal ka Mose oduko lutino pa Israyel ki i ot me tinene pa Misri i bot Got Sinai. Lok me pa malaika ma acel ki pa malaika ma aryo tiyo calo moviment me Millerite, ma ocako i cawa me agiki i 1798, ki mede nyaka i 1863, ka moviment en obedo kanisa. Elija ki Mose gin aye shahidi aryo madit pa lok me gin ma otime pa Millerite; ki gin aye shahidi aryo madit i Buk me Revelation i lok me gin ma otime pa malaika ma adek.

Wot pa Millerite nyutu cako pa Lok maber ma pe kato me Revelation apar angwen, ento Future for America nyutu agiki. I tung kede cako me wot pa Millerite ki agiki pa wot, wa nongo kanisa pa Seventh-day Adventist. Kitye ki kaka Adventist church historians owaco, i 1856 jo ma ogiko i wot pa Millerite okabo i kit pa Laodicea, omiyo ogiko kare me Philadelphian ma romo 1798 nyaka 1856.

I i coc ma con, wanyutu ni Lamo me Rubanga oketo buto kwede piny cwinya me cobo Red Sea ki Piny Cwinya Madit me 1844. I kare meno, tem pa Sabat, ma kinyutu ki mana, obino i lok me cawa pa Musa. I kare acel acel me lanen, ler ma obino ki Ka Maler Maloyo Weng ocako yo me tem ki yweyo, kacako ki Sabat, pi jo ma kicobo nyanja ci odonyo ki yie i Ka Maler Maloyo Weng. Yo me tem ma onongo obedo anyim 1844 ocako i lok me cawa pa Musa i kare ma onywolo; kadong pi jo Millerite i 1798, ki medo ngec, ma Daniel onyutu ni obikelo yo me tem i rwom adek ma okelle i laro.

> Jo mapol gibicweyo, gibibedo opucu, kede gibipimo; ento jo marac gibitimo marac; kede jo marac pe gibinongo ngec; ento jo ma tye ki ngec gibinongo ngec. Daniel 12:10.

Yabo pa rwom i ceng 22 me October 1844 onongo kiyaro ne calo rwom ma otime bot Farawo, ma ocako ki otino macek me Ijipt kede otyeko i pi pa Yamo me Kucc. Ka jo me ngec odonyo i Kabedo Maleng Madit ki yie, onyo okalo Yamo me Kucc, yore me temo ma ocako i kare me agiki i 1798 omedo wot oko i 1844. I tal me kwo pa Musa, onongo kiyaro ne calo temo apar, ma Isirael pe gityeko kwede i tung ma tung. Temo ma agiki i temo apar ne obedo kare ma jo me neno piny apar aryo onongo gidonyo me neno kendo nongo Piny me Ahadi. Temo ma acel i tal me kwo pa Musa obedo temo me mana ma nyuto calo Sabat; kede pi Milerait, Sabat onongo kiyubu ni obedo temo ma acel inge anyim me ceng 22 me October 1844. Ka temo ma acel obedo Sabat i gin mukato aryo ma rite, tem abicel ma omede i tal me kwo pa Musa tito ni inge anyim 1844 nobedo tem mapol mapol ma bimumiyo odonyo ka i Piny me Ahadi onyo i Tego me tho. 1863 tyeko yaro calo temo ma agiki pi Muvimenti me Milerait. Wanobicako paro man ka jome me neno piny apar aryo odwogo kede ripoti gi pi Piny me Ahadi.

> Gi odwogo ki yaro piny i nyuma cing piero angwen. Gi owoto, gi obino bot Moses ki Aaron, kede lwak weng me jo Israel, i catu me Paran, i Kadesh; ci gi kelo lok dwogo botgi kede bot lwak weng, ci gi nyutu gi meo me piny. Ci gi owaci bot en ni, Wa obino i piny ma icwali wa okwede; ci adada en opok ki min ki oguro; kede man aye meo ne. Ento jo ma bedo i piny gi teko maber, ki dul me piny tye ki ololo ma kigol, kede dit tutwal; kacel bene wa oneno nyith Anak i kany. Jo Amalek bedo i piny me tung cen; jo Hittite, Jebusite, ki Amorite bedo i got; ki jo Canaan bedo i wang pi, kede i wang kulu me Jordan. Caleb okwer jo i anyim Moses, ci owaco ni, Wot wa con ka, wa mako en; pien wa tye ki twero maber me cwero ne. Ento jo ma owoto ki en owaco ni, Pe wa twero wot i anyim jo meno; pien gi tye ki teko maloyo wa. Ci gi kelo lok marac me piny ma gi oyaro bot jo Israel, waci ni, Piny ma wa owoto ka yaro iye, obedo piny ma camo jone mabedo iye; jo weng ma wan oneno iye gin jo ma dit tutwal. Kede i kany wa oneno jo madit loyo, nyith Anak, ma obino ki jo madit loyo; ci i wang wa ka keken, wan obedo calo oywelo, kede i wanggi bene wa obedo calo mano. Numbers 13:25-33.

Pot lok man i kitap Numbers tye ki gin ma adier ma ber tutwal me miyo wacwiny; gin magi romo yot me poko woko ka pe itamo kit ma tito iye calo Millerite movement. Loki acel obedo ni jo ma gilwenyo, kwede ‘ripoti marac’, gipe otyeko polo temgi 10, ma obedo tem ma agiki; ci i tem man ma agiki dul aryo pa jo gi nyutu. Dul aryo magi, ma dong gi yubo i kit pa teme 9 ma otyeko otime con, gi nyutu kitgi malube ki ‘ripoti’ mane gi yero me keto i cwiny. I 1863, Millerite Adventism ogoyo woko ripoti pa Mose, macalo kit ma tito kwede i porofesi me lacer i Levitiko 26. Ripoti ma Yosua ki Kaleb ogeyo, obedo kende dok odoco pa ‘ripoti’ pa Lubanga i kit ducu me kwanyo gi ki i lacer. Ki kare me onwongo pa Mose con, Lubanga omiyo kica ni bi kwanyo gi ki i lacer, ka bi kelo gi i piny ma kica en omiyo kicano ne i Aburahama higni mapol con. Yosua ki Kaleb tito jo ma ginedo i ‘ripoti me rwom’; ento jo apar mukene ma oyilo piny ogoyo woko ni Lubanga adier omiyo ripoti man.

> Lwak weng pa jo Israel giyero dwon gi malo, gi cemo; jo weng guweo i oturo. Lutino weng pa Israel gikwanyo peko bot Musa ki bot Aron; lwak weng owaco boti ni, “Ka onwongo wa otho i piny Misri! onyo ka onwongo wa otho i gungu man! Ango ma Rwot owalowa i piny man, me wapob i tong, ka doki wa ki lutino wa obed gin ma gicako? Pe obedo ber mapol ni wa dok cen i Misri?” Ci gi waco gi keken ni, “Wayero rwot me lweny, ci dok wa cen i Misri.”

Ka i 1863 James White ocoyo coc i Review and Herald ma otyeko yabo woko ngec pa Miller bot "kare abicel aryo", ci i mwaka kene Uriah Smith ogolo cal mape adier ma pe tye ki nyutu mo keken bot "kare abicel aryo" me Levitiko, ento White ki Smith ducu giweyo woko tic pa William Miller ki gicako kit me tic me Biibul pa Protestanti ma ogwoko woko. Kit me tic pa jo ma ogwoko woko—jo ma cokki gi cweyo gi nyinge "nyako pa Babulon"—giketo ne me bedo leyo me kwanyo lok pa Miller, ma malaika Gabirieli obedo orito ne. I tem me apar pi Israel me con gi owaco tutwal ni, "Wacweyo ladit pi wa, ci wadwogo i Misri." Bal i tem me apar ma agiki obedo i yabe woko "ripoti" ma rwate ki ripoti ki cako, kede mito dwogo i ludito pa Misri. Ka Jeremia i cal ociko jo ma kucgi opoto woko pi lapor pa 1843 ma pe ocemo, Lubanga ocako ne, kelo kwac pire tek, ni obed odwogo bot En, ki cwinye ma con ma pire tek pi lok; ento bende omiyo cik ni pe obidwogo dok bot jo ma kicweyo gi nyinge "nyako pa Babulon".

> En aye kamano, Rwot owaco ni, Ka i dwogo, abi kelo in dok, ibicung i anyim an; ka igolo woko gin ma ber ki bot gin marac, ibibedo calo dho pa an; gubed gidwogo bot in; ento pe i dwogo botgi. Yeremia 15:19.

I mwaka 1863, James White ki Uriah Smith gi yero ladit me lweny manyen me kelo gi dwogo i kabedo ma gi kimiyo cik ni pe giceto. Joshua ki Caleb gi nyutu kit pa gin ma ginenyo wot anyim, White ki Smith gi nyutu kit pa gin ma ginenyo dwogo.

Piny mukene ma myero kicoko i pot lok i Kitap me Numbers en aye ni nyayo ma agiki, ma oyiko gin ma ginyayo weng me tho i caa pi mwaka 40 ma obino i anyim, obedo acel ki lok aryo madit ma gicweyo kwede me keto cik me porofesi me Baibul ma waco ni 'nino obedo pi mwaka'. Cik man, pud keken, obedo cik me porofesi ma rwate loyo weng, ma ki tiyo kwede Miller me yabo Kwena Matwal ki lok pa malak me acel. Lok me Baibul mukene ma nyutu cik man nonge i Kitap me Ezekiel.

> Ka dong ityekogi, bedo dok piny i tung lacam mamegi, in bin cogo richo pa ot pa Yuda pi nino 40: An aketo i komi nino acel pi mwaka acel. Ezekieli 4:6.

Gin ma pol ka pol pe gineno ikom rek me coc aryo ma gicweyo cik me nino obedo higa en kit pa con pa rek me coc aryo weng.

> Ki iye me ceng ma wun owenyo piny, ceng 40, ceng acel pi mwaka acel, binu yiko peko me richo mwu pi mwaka 40, ci binu ngeyo poko kica pa an. Numbers 14:34.

Dul ma i buk me Numbers otime i cako pa Isirayel me con, kede omiyo cal me dwogo woko pa joge me lagam pa Lubanga; ento dul ma i buk me Ezekiel otime i agiki pa Isirayel me con, kede bene omiyo cal me dwogo woko pa joge me lagam pa Lubanga. Gamo ma i cako ne obedo tho i gungu, kede gamo ma i agiki ne obedo otir i piny pa jo ma gikwanyo gi. Cik me “ceng pi hiny” nyutu matek dwogo woko pa joge me lagam. Gamo aryo: acel i cako, acel i agiki; ento pe gin acel kit. Ma i acaki ne obedo tho madong kadong ka gitye i yore pa gungu; ma i agiki ne obedo cerek kede otir i Babilon ma ada.

> Eno Musa kede Aron ogudo wi-gi i piny i nono bot kacel pa jo Isra’el weng. Ka Josua, wod Nun, kede Kaleb, wod Jefunne, ma obedo i gin ma odonyo me yaro piny, oguro laggi; ki gi owaco bot jo Isra’el weng waci ni, “Piny ma wan otyeko okiro me yaro, obedo piny maber tutwal. Ka Ladit omaro wa, en bino okelowa i piny man, ki omiyo wa en—piny ma opong ki lac kede oya. En aye, pe obedo i dwoko cwinya bot Ladit, ki pe uluor jo pa piny; pien gin kwon wa: gwoko ma gikonye gi otyeko woko ki gi, ki Ladit tye ki wa; pe uluor gi.” Ento kacel weng pa jo onongo gi waco ni gibbokegi ki kidi. Duong’ pa Ladit onen i Kac me Ducu pa kacel, i wang jo Isra’el weng. Ki Ladit owaco bot Musa ni, “Ber nining jo man gitem an? Ki ber nining pud pe gene an, ka alama weng ma an onenogi iye? Abigudo gi ki twol, ki abiyiko gi woko ki cok megi, ki abi keto bot in dul me gweng madit loyo gi kede ma tye ki teko loyo gi.” Musa owaco bot Ladit ni, “Ento jo Misri binenge waco man, (pien in ocako okwalo jo man ki woko botgi ki teko mamegi); ki gibicoyo ne bot jo ma bedo i piny man; pien gwinyo ni in, Ladit, itye ikin jo man, ki ni in, Ladit, onen i wang i wang, ki liel mamegi obedo iye gi, ki in idonyo anyimgi i nino i adeg pa liel, ki i apoya i adeg pa mac. Kombedi ka ibiwil jo man weng calo dano acel, dong gwenge ma gwinyo nying mamegi gibiwaco, ginywako ni, ‘Pien Ladit pe onongo romo okelo jo man i piny ma ocepwoyo kogi, en omiwilegi i pat.’ Ki kombedi, abikwayo in, weke teko pa Rwot na obed madit, calo ma i owaco ni, ‘Ladit oduny i kole, ki opong ki kica madit, en owe bal ki gono, ento pe owe labalo, en ogolo bal pa kwaro ikom nyigi i yore adek ki yore angwen.’ Iwe, abikwayo, bal pa jo man, calo dit pa kica mamegi, kede calo ma i otyeko iwe jo man, acako ki Misri oko kombedi.

Piro me gin ma otuko ma ginyutu i wac magi obedo alama me Biblia ma gityeko lwongo ni ‘nino me temo’. ‘Nino me temo’ kigamo i kome i Zaburi 95, Jeremia 32 ki Hebru 3; ento kombedi wa pe wabiyubu lok i kom alama en. Tye kanuni ma ber ma kinyutu ne i wac ma odonyo anyim, ma myero onwang ngeyo. Lanabi Samuel, Lucifer, Ellen White, ki pire tek Moses i wac man bene gi nyutu kanuni en.

> Ki owaco bot ne ni, Nen, itye dong ladit, ki nyithin pe tye woto i yooni; kombedi imii wa rwot me gudo wa, macalo jo piny weng. Ento gin man ocoyo cwinya Samuel, ka gi owaco ni, Wami wa rwot me gudo wa. Kede Samuel okwayo Rwot. Kede Rwot owaco bot Samuel ni, Iwinye dwon pa jo i gin weng ma gi waco bot in; pien pe gi yweyo in, ento gi yweyo an, me pe abedo rwot i botgi. Macalo tic megi weng ma gi otimo cokki ki nino ma abikelo gi woko ki piny Ijipt nyo oo i tin, kun gi oweko an, kendo gitije bot lubanga mapat; kamano bende gitimo bot in. Kany kombedi, iwinye dwon gi; ento icwero gi matek, kede inyutu gi kit rwot ma bibi bedo rwot i botgi. Kede Samuel owaco bot jo lok me Rwot weng, pa jo ma openyo bot ne rwot. Kede owaco ni, Man obedo kit rwot ma bibi bedo rwot i botwu: Obicoyo nyithin, obi keto gi pi pire kene, pi gari mamegi, kede me bedo jo me faras; kendo pe acel pe, gin biwoto i anyim gari mamegi. Obi keto la'bo lweny me alufu, kede la'bo lweny me abicel; kendo obi keto gi me yuto piny mamegi, kede me cer ceme mamegi, kede me timo gin me lweny mamegi, ki gin me gari mamegi. Kendo obicoyo nyithin nyako me bedo jo me cobo malita, kede jo me loco kwon, kede jo me budo bur. Obi coyo lobo mewu, ki otum me vinyo, ki otum me zayituun, ma ber loyo weng, kede obi miyo gi bot lactigi mamegi. Kendo obi coyo me apar abicel ki poko mewu, ki ki ceme me otum me vinyo, kede obi miyo gi bot jodwong mamegi pi tic, kede bot lactigi mamegi. Kendo obi coyo latic mamewu, kede latic nyako mamewu, kede laremo mamewu ma ber tutwal, kede punda mamewu; kendo obi keto gi i tic mamegi. Obi coyo me apar abicel ki dwogi mamewu; kendo ibibedo lactigi mamegi. Kendo ibikuk i nino meno pien rwot ma imiyone obed i botwu; ento Rwot pe biwinyo in i nino meno. Ento jo pe giwinyo dwon Samuel; gi waco ni, Pe, ento wabimo rwot i botwa; me wabed bende macalo jo piny weng; kendo rwot wa obigudo wa, kede obigolo i anyim wa, kede obilwenyo lweny pa wa. Kede Samuel owinyo lok me jo weng, kendo oketo gi i dwon Rwot. Kede Rwot owaco bot Samuel ni, Iwinye dwon gi, kede imii gi rwot. Kede Samuel owaco bot jo Israel ni, Wuturu ngat keken i pach pa iye. 1 Samweli 8:5-22.

I coc man Isirayel ma con gi weyo Lubanga me bedo rwotgi, ci gin ma otime nyutu anyim bot kare ma gi waco lwak ni pe gi rwot mo, ka ce Kesaro keken. Gi weyo twero pa Lubanga me loko piny, ci gi moko piny ni mi gi rwot ma i jogi keken, ento lacen gi waco lwak ni rwotgi obedo rwot pa Roma. Rwot pa Roma i kare me agiki obedo Papa pa Roma.

> Ento gin yaro ni, “Kwany en woko, kwany en woko; ket en i musalaba.” Pilato owaco botgi ni, “Abiketo Rwot wunu i musalaba?” Jodolo madit gidwoko ni, “Pe watye ki Rwot moro, Kaesaro keken.” Yohana 19:15.

Kimiyo woko rwot pa Lubanga oneko cwiny pa Samweli matek, ki ma atir i dano pa iye, kun onwongo ni en obedo calo kimiyo woko tice pa nabi ma Lubanga omiyo iye. Ento Lubanga omiyo ber ni Samweli onywongo atir ni gimiyo wokogi obedo bot Lubanga, pe bot nabi. Lok aryo magi, ma nyuto kit tic pa nabi pa Mose ki pa Samweli ikom dwoko wi me jo Isirayel me con bot Lubanga, bene nyuto ni gedo ma ocopo pi dwoko wi pe obedo agiki pa jo Isirayel me con. Kadi dok, tye dul mo ma Yosua ki Kaleb gicego wii, ma gibiro donyo i Piny ma Lubanga ocwalo botgi; ki i lok me Samweli, agiki pa Isirayel me con obedo i agiki pa rwodgi, pe i cako pa rwodgi.

Mose owaco ki Lubanga me mede timo tic ki Israel ma con, pien Mose oparo ni ka odoko giko gi i kare meno, obino balo tari maleng me golo jo ne woko, ki lagam ne me kelo gi i piny ma ogamo bot Abiraamu. Gin ma pire tek kany en ni: Lubanga yero me weko lubalo cik otero ci mede, ka opango me tic kwede lubalo cik macalo lapiir me atir.

Kit me bedo me kwac ma kare ma onongo onyutu ki Samuel, bene onongo onyutu ki Ellen White.

> Con pe aneno ikom jo wa cwiny ma kongo pi komgi keken, ki pe rwate me akwano ki moko lamal, macalo ma onyuto i Minneapolis. Kimiyo aneno ni: pe tye acel keken i dul ma gi gwoko lamo i cwinygi ma onyuto i kube mane, ma obino dok nongo lamal ma obaro maber me nyutu bedo ma ber pa adiera ma kicwalo botgi ki polo, nyaka gi dwoko otito gi piny ki gimik moko ni pe Lamo pa Lubanga en ma omiyo gi, ento pukgi ki cwinygi opong ki kica. Rwot ohero obino piny botgi, me ogwedogi ki ocobogi i dwogo gi i richo, ento pe giyero winyo. Ginen ki Lamo acel keken ma omiyo Korah, Dathan, ki Abiram timo kamaloyo. Jo Israel magi gi keto cwiny matek me giko lok ada weng ma onongo bi nyutu ni gitye i bal, ki gidok gidonyo dang i yoo me ngwec, nyaka jo mapol gikwongo woko ki bino kacel ki gi.

> Gin en jo mane? Pe jo ma dir, pe jo ma pe ki ngec, pe jo ma pe ki nyutu. I goc cing man tye rwodi mia aryo ki abicel ma gityeko nying i lwak, jo ma gityeko dwong. Lokgi me yec obedo ngo? 'Lwak weng obedo maleng, ngat acel acel, kede Rwot tye ki gi: pingo ento un ityeru wiu malo i bot lwak pa Rwot?' [Numbers 16:3]. Ka Korah kede laremogi obale piny i kwero pa Lubanga, jo ma gi loki wicgi pe gin neno cing pa Rwot i lapiir man. I cawa ma odyere lwak weng gi waco bot Moses ki Aaron ni, 'Un onego jo pa Rwot' [verse 41], kede tuo obino i lwak, ki mapol loyo 14,000 obale.

> "Ka aparo me aa woko ki Minneapolis, Malaika pa Rwot obedo i but an, owaco ni: 'Pe kamano; Lubanga tye ki tic ma ocwalo bot in me timo i kabedo man. Jo man tye ka mede i golo wii ma Kora, Dathan, ki Abiram otimo. Acweyo in i kabedo mamegi ma atir, ma gin ma pe tye i ler pe bigenyo; pe bi winyo lamal mamegi; ento an abedo ki in; ngwono na ki teko na bi kwanyo in. Pe in ma ginyeko; ento gin obedo lupok lok ki lok ma acwalo bot jo na. Ginyeko lok pa Rwot. Satan omiyo wangegi obuu ki oloko tetogi marac; ki ka pe ngat acel keken obwoyo cwiny i peko man mamegi—bedo keni-keni ma pe oyero ma tye ka nyeko Lamo pa Lubanga—gibiwotho i bwur. Abiye iweko yalo mac ki kabedo ne, ka pe gidwogo i wii peko ki gidok, wek anyecgi. Gipongo wangegi me Lamo. Pe gikwene ni Lubanga onyutu Lamo ne ki teko ne; pien gitye ki lamo me nyek ki cuke bot lok na. Bedo me yot, lok me coya, kenyo lok, ki yeki tye ka time ceng ceng. Pe giketo cwinya gi me yeny an. Gin wotho i luk me mac ma gi cako kegi, ki ka pe gidwogo i wii peko, gibinino piny i goro cwinya. Eno Rwot owaco ni: Bed put ka i kabedo me tic mamegi; pien an abedo ki in, ki pe abi weko in, pe abi yweyo in.' Lok magi pa Lubanga pe aayo cwinya me weyo gi." The 1888 Materials, 1067.

Sister White obedo ki kit ma calo pa Samweli, ki waco ne ni obed ki jo golo wi kede golo wi-gi, dok "cung i" "kabedo" pa "tic" pa en. Kigamo ne ni ocung i kabedo pa tic pa en, inyo ka (nabi nyako) ocimo ni obi weko jo golo wi kede golo wi-gi botgi keken.

Cik me nyutu me acaki, ma obedo but madit i kit me Alfa ki Omega, tito ni cawa ma gin kiyutu ka acaki obedo me rwate madit loyo weng. I acaki pa poto pa Lusifa, atir ni ka Lubanga omer, en tye ki twero weng ma mite me kwanyo woko Lusifa i kare me acaki mapire keken me paro me keken ma oyube i wii pa Lusifa. Lubanga tye ki twero kwanyo woko Lusifa ki i yub pa En, ki en tye ki twero ma, ka onongo oyer me timo kamano, onongo twero timo kit ma pe malaika mapat bino ngeyo boti ni gin ma otime. Adwong, pe otime kamano, pien, i tung jami mukene, obedo calo juko kit pa En; ento En tye ki twero pa yubo ma onongo oweko ne timo gin mapire keken kamano. Ento pe otime ne. Ki kuc, oweko poto ne obed but i lamal pa kit pa En, obedo but i lamal pa kec ma ocake i polo, ma agiki dok obino i piny. Man aye gin ma lok pa Mose otimo pi Isirayeli me con. Lubanga oweko kare pa jo ma giboko cik tho i pat me cok-cok, kede otiyo kwede gin ma otime calo adwogi me Buk pa Lubanga me medo atir ma rwate ki Lok pa Ber matwal.

Keken bene, kwero pa Lubanga macalo Rwot i kare pa Samweli. Ka acel bene Samweli tye ki yie pa en keken ki ngec me nabi, kimiyo cik ni omede anyim ci obedi i kabedo me tic pa en. Kit man me teko pa Lubanga i wilo me nabi, kacel ki gwoko gin matime, kineno bene i dwogo cweyo ot pa Lubanga i yonge pa tigo pa Babilon. Lubanga ocimo anyim ki otere jami weng me higa 70 me tigo; dwogo i Yerusalemu, dwogo cweyo Yerusalemu, ot pa Lubanga, yoo ki ogengo. En oketo anyim wilo me cawa ma onyuto kare ma gibigolo woko ki tigo. Onyuto dwong pa cik ma bi bedo me nyute cako pa higa 2300. Onyuto Cyrus ki nying, rwot pa jo mape yie ma obicako tic ki cik me acel. Jami weng me dwogo cweyo Yerusalemu ki ot pa Lubanga ki nyutu maber keken, ci oyaro dano ma bedo kakare ki jo nabi me tyeko tic.

Kacce ki gineno weng me ngec pa con me lam pa Lubanga kede donyo iye pa En, poko wi ma omiyo gi odonyo i cing i Babilon dong okato woko bedo pa En kede jo pa Lubanga. Dwong pa Shekinah pe odok nining i hekalu ma ki yubo odoco. Lok me con weng ki tic kwede me miyo rwom me lam pi lok me agiki me piny, ento hekalu pe odok keken obedo ki bedo pa Shekinah i Kabedo Maloyo Maleng. I kit meno, hekalu ma ki yubo odoco en ne lagam, pe pi bedo pa Lubanga, ento pi poko wi pa Isirayel. Ento jolam me lok me con meno, macalo Samweli ki Sister White i Minneapolis, gidongo gutiyo i tic pa jolam.

Dwoko wi pa Lucifer en jami me acaki ma ki yaro i lweny madit i kinda pa Kristo ki Setani, ki Lubanga oweko dwoko wi eni omede pi tam pa iye keken. Samuel, ka cwinyne onongo ongolo maber ikom mito pa Israel me bedo calo jo piny mukene, kikwayo ne ni obed ka tici i yubo mo i wi rwodi aryo ma acaki. Ki lanabi pa Lubanga bene obedo ka tici i nwo cweo ot pa Lubanga, ot ma pe dok bino tye ki bedo pa Lubanga me Shekinah.

Gin ma tye katico ki ‘abola me miti me bul’ i kobo Lok me janabi, pi temo me cano woko wilo pa Adventism i 1863, ki ma yero me keto lokgi i tami ni ka gin mo otimo marac i 1863, janabi nyako obigengo, gi tye pire kene pe ngene ki cik me acel ma kinyutu con i waco me acel pa wilo bot Lubanga. Lubanga weko wilo pi cawe pa iye keken; ka oyero ni janabi pa iye obed pe cako wang onyo obed pe waco i wilo ma romo bino, man aye yero pa iye.

Ka wa cako paro yore me temo ma aa ki 1844 paka 1863, ma kimiyo kit calo teme apar ma Israyel me con pe gityeko inyuma me gikado pi me Red Sea, tye ma pire tek ni wa ngeyo ada me Biblia man. Jolanen pa Lubanga timo tic calo jolanen pa En i cawa me winyo cikke ki i cawa me pe winyo cikke, ki i cawa mogo pe gi guro lok ma i wang kom oneno calo gik ma lanen onego oguro. Ka i cawa mogo, nen atir ni gi tye ki ngec pi dwoko wi, ento gikwongore; ki i cawa mapat, Rwot oketo cing pa En i wanggi pi dwoko wi. Ka kit me neno man ki ngeyo, 1863 bedo aloka me yore madwong loyo i lok pa con pa piny pa rwot ma abicel i poropheti pa Biblia, pi tung me Protestantisimu kacel ki tung me Ripablikanisimu.

> An bene awaco ki lanen, ci amedo yaro me neno, ci atiyo ki cal, ki tic pa lanen. Hosea 12:10.

Back to Articles