Article

# Buk pa Daniel - Namba mia acel ki acel

Lakwena me Kica: Cako ki Yweyo nyaka i Kwanyo Woko

Author

Jeff Pippenger

Published

February 29, 2024

Formats

PDF
Word

Ceng abicel ma Kristo onongo oketo maber kwer, onyuut kare aa ki Baptiiso pa En nyaka cawa ma Kristo i Ot Maleng pa Polo ocung ka gigo Stefano ki kidi.

> Ento en, kun opong ki Roho Maleng, oketo wang malo pire tek i polo, oneno duŋ’ pa Lubanga, kede Yesu ocung i tung acam pa Lubanga, ki owaco ni, Nen, an aneno polo oyab, kede Wod dano ocung i tung acam pa Lubanga. Cawa, gi waco ki dwon madwong’, gicedo wicegi, gikwo bot en ki cwinya acel, kede gicwalo en woko ki i bur, gi yedo kidi i iye; kede lajwaki giketo gin-gitegi piny i tung pa lacoo matidi acel, ma nying en Saul. Kede gi yedo kidi i Isitefano, gikwanyo Lubanga, gi waco ni, Rwot Yesu, i kaw laro na. En ogemo piny i cing, kede owaco ki dwon madwong’ ni, Rwot, pe i cono gi peko man. Ka oweko kamano, oceto nino. Acts 7:55-60.

Ka gicoyo kidi Stephen ci Michael ocungo, Lok Maber ocito bot jo ma pe obedo Yahudi, pien nyaka kare meno Lok Maber ne obed pi jo Yahudi keken.

> Ci malaika owaco ni, ‘Obi doko tek rwom ki jo mapol pi cabite acel [mwaka 7].’ Pi mwaka 7 oko kacce Kristo ocako tic pa En, myero ki cwal Lok Maber, ma dong loyo bot jo Yudaya; pi mwaka 3 ki nus, ki Kristo kene; ki lacen, ki apwostol. ‘I tung i cabite, obi gweko saddaaka ki cegi.’ Daniel 9:27. I acaki pa mwaka A.D. 31, Kristo oketo kene calo saddaaka atir i Kalivari. Ci labara me ot pa Lubanga ocop woko i aryo, me nyutu ni kwer pa tic me saddaaka ki dwong mamego obalo woko. Kare obino ni saddaaka ki cegi me piny ogweko.

> Wiki acel—mwaka abicel—otyeko i A.D. 34. Ci, ki golo Stefano ki kidi, Yawudi gi odoko atir agiki cayo Lok pa Ber; lacak ma gibale piny pi kwero 'gi ceto i kabedo weng cwalo Lok' (Acts 8:4); ci kare manok piny, Sawulo, laco me kwero, ocoyo cwiny woko, omedo Paulo, Lapostol pi Jo ma pe Yawudi. The Desire of Ages, 233.

I mwaka me 34, cabit maleng (ceng 2520) otyeko, kede Isirayel macon ocweyo woko ki Lubanga, kare me temo gi ocung woko weng. I cawa ma eni, mwono ma ikom Isirayel macon pi kagolo woko kica pa Lubanga, kede pi kobo Wod Lubanga i yat, obedo i kom tam pa Lubanga me cweyo ne. Lubanga, i kica ne ma orwate ki poyo cwiny, ogweto woko balo Jerusalemu nyaka guro ki balo ne i 66 AD dok i 70 AD.

Vasi i Daniel chapta 9, ma onyuto cabit ma Kristo oketo rwom i kwer, bene onyuto ni Rome ma pe tye ki yie i Nyasaye (ludito ma obino) bi balo bur ki ot pa Nyasaye, ento Nyasaye, i kica pa En ma tye ki tyen madit, omiyo nyith pa Israel ma con cawa me winyo Lok Maber ki me yero pire kene, macalo kit ma kwaro pa gin otimo i kare me higa 7 me tic pa Kristo ki pa lajogi pa En i tunggi.

> Inyim macek mwaka 40, oko kwer me gudo ikom Jerusaleem ma Kricito kene ocwero, Rwot opwodho kwer pa Iye ikom kabedo ki ikom ogwanga. Ma dit keken obedo kica ma lamal pa Lubanga bot jo ma giyabo Enjiri pa Iye ki jo ma okwoko kwo Wod pa Iye. Lok me apam pi yath ma pe nyuto piya ociko kit tice pa Lubanga bot ogwanga Juu. Cik oseng’eyo woko: “Med woko; pien ngo ma tye ka dul piny?” (Luka 13:7) ento kica pa Lubanga pwod oweero ne pi cawa manok dok anyim. Pwod ne tye jo mapol i bot Juu ma pe gi ngec ikom kit ki tic pa Kricito. Ki lutino pe ginongo tuo me romo onyo gicono can ma kwacgi ki mingi oyabo. Ki kobo lok pa apostolo ki laticgi, Lubanga obimiyo can orwate i botgi; gibinywako neno kit ma lok me nabi otum, pe keken i yub ki i kwo pa Kricito, ento bende i tho pa Iye ki dwogo Ne i kwo. Lutino pe gicwiro pi richo pa kwacgi ki mingi; ento ka, ki ngec ikom can weng ma omiyo kwacgi ki mingi, lutino oyabo can mapol ma omiyo gi keni, gi obedo lutongo i richo pa kwacgi ki mingi, ki opongo peca me richo gi.

> Paco ma bedo pire tek pa Lubanga bot Jerusalemu onyuto keken ni jo Yahudi obedo ki cwiny ma matek me pe giduŋo dwogo. I kwero-gi ki tim marac-gi bot lupwonye pa Yesu, gi okwanyo kwac me kica ma agiki. Eno ka, Lubanga oweyo gwoko-gi bot gi, ka oweyo bot Setani ki malayika ne teko ma onongo ogengo gi; ci dul pa gi otyeko woko i lwak pa laloch ma gi yero. Lutino-gi otony kica pa Kristo, ma onongo bimiyo gi twero me kawo piny mit marac pa cwinya-gi; ci kombedi mit marac magi obedo loyo. Setani ocemo mit ma pire tek ki ma opiny loyo i cwinya. Dano pe ginyutu ki paro; gi orweny woko ki paro, gi tye labino ki cweyo me cwinya ki riyo ma bwoc. Gi obedo calo pa Setani i tim marac-gi. I ot ka i dul pa piny, bot dano ma malo kacel ki bot dano ma piny, tye ki kweko, jalasi, kwero, pore, goyo telo, kwanyo kwo. Gwoko pe tye i ka mo keken. Lacim ki lunyik gigolo cing acel ki acel. Tata ki mama gikwanyo kwo pa lutino-gi, ki lutino bene gikwanyo kwo pa mama ki tata. Laloch pa jo pe gitye ki twero me telo gi keken. Mit ma pe gingengo omiyo gi obedo laloch ma goro. Yahudi gi okwako lami me bul me cwalo peko Wod pa Lubanga ma labongo pe ki peko. Kombedi lok me bul me cwalo peko omiyo kwo pa gi pe ginonge maber. Ki tic me gi, pi kare ma opong, gi nono bene tye ka waco ni, ‘Wek Ngat Maler pa Isirayeli ojuko woko bot wa.’ Isaia 30:11. Kombedi mito-gi ogamo. Lworo pa Lubanga pe dok ocoyo cwinya-gi. Setani obedo i wic pa dul pa gi, ki laloch ma maloyo i tic me piny ki i dini bene tye i lwak pa ne. Lweny Madit, 27, 28.

Macalo Lakwena me Kica, Kristo con otimo tic keken bot jo Yahudi. I higa 34, ikare me cwalo kidi i wi Isitefano, Lok Maber ci owot bot jo ma pe obedo Yahudi, ci kare me timo kwero pa Lubanga obino, ento Lubanga, i ngwono pa En, oketo i anyim kare meno pi higa ma romo piero angwen.

Macalo Lami me Cik, i tyeko waco pa Malaki i dul adek, Kristo oyweyo ot pa Lubanga nyo aryo. Otim ne i kare ma kityeko yero keken pi jo me Cik, ma ci gityeko weko gi woko kede gonyogi, kede bende pi jo ma dong gubedo jo manyen ma kiyero. Ka kare eno otum, cako kare me yubu pa Lubanga ma kitimo pire kene. Yohana Batisita en lami mane oywiko yo pi tic pa Kristo me cako woko jo manyen ma kiyero, ma obedo myero oketo cik kwede gi.

Yweyo aryo me Yekalu obedo pwonye me nyutu ma nyuto tic pa Kristo me yweyo Yekalu pa cwiny. Ka Lakwena me Agano obino kigen i Malaki gita adek, en oyweyo kede opweyo woko larem pa Lewi, pi cweyo sadaka, calo i kare me con.

> Ento, ngat mane ma twero bedo i cawa me bino ne? Kede ngat mane ma bi tungo ka onenre? Pien en calo mac pa la-loko, kede calo sabuni pa la-kodo leny: En obi bedo piny calo la-loko ki la-loko maler pa fedha; en obi loko maler jo-Levi, ki obi loko gi maler calo dhahabu kede fedha, pi gi miyo Rwot misango i kica ma atir. Eka misango pa Yuda kede Jerusalem bi ber bot Rwot, calo i cawa me con, kede calo i mwaka me con. Malaki 3:2-3.

Malaki 3 ki yweyo aryo pa hekalu ginyutu tyek pa yie pa lutino pa Levi ma otimore ki Lakwena pa Kobo. Tyek pa yie pa lutino pa Levi en kinyutu kwede yweyo pa dhabu.

> Bot dano weng ma tye ki twero mo i ot yot, myero obed rwate ki mito pa Lubanga, poko wii i piny, ki yabo cwiny bot twero ma wel pa Lamo pa Kricito. Zaabu ma kicoyo i mac nyutu hera ki yie. Dano mapol ateke pe tye ki hera. Bedo keni-keni komeo wanggi me neno mito madit ma gitye kwede. Tye con madit tutwal me dwogo kare ki kare bot Lubanga, ki tem manyen, ma madit tutwal, ma kare ki kare i kwo me dini. Testimonies, volumu 4, 558.

Malaki 3, ki yweyo ot pa Lubanga aryo, nyutu calo tyeko maber pa ngene me medo ngec iyie jo ma ngene, ma gin nyik Levi, ma kitimo ki Lakwena me Singruok. Tyeko maber pa nyik Levi nyutu calo yweyo feza.

> Lok pa Rwot gin lok maleng; calo feza ma gitemo ne i ot me mac me lela, ma gipwodho ne dul abiro. Zaburi 12:6.

Malaika pa Dingi obedo ni oyweyo nyithindo pa Levi calo kit me yweyo feza ki zahabu. Leb pa Lubanga en aye ma yweyo, pien bedo yweyo en aye miyo bedo e kare ki loro maler.

> Mi gi bed maleng ki adiera me In: lok me In en adiera. Yohana 17:17.

Yohana Baptiisa en latic me kwena ma oyiko yo pi Latic me Kica i dong opong me acel pa Malaki pot buk adek, ki kwena pa ne i kom gin meno onongo i kite angwen. I katic pa ne, en onyuto tic me loko maleng ma Latic me Kica onongo obin timo, ki ni tic me loko maleng ma otime onongo kiloro calo pudo od me yugo. En bende onyuto ni jo ma Lubanga onongo oyero con tye ka kiyiko gi. En bende oketo bot jo pa Lubanga kwena me Laodikea, me nyuto gi richo gi ki richo pa kwaro-gi. Oket weng gin magi i kit me “kwer ma obino.” Tic pa latic me kwena ma oyiko yo, obedo calo tic pa dano ma pe oywako pwony i kit me pwony pa jo ma ki tye ka yiko gi.

> I Yohana Batisita, Rwot otero pi kene lacoo me cwalo kwena, me cobo yo pa Rwot. En onongo myero ocwal i piny adwogi ma pe ki lworo, i kwanyo richo ki kwero ne. Luka, ka omiyo ngec ikom cwara ne ki tic ne, owaco ni, ‘En obi i anyim ne i Roho ki teko pa Eliya, me dwogo cwinya pa ludito i bot lutino, ki jo ma pe giwinyo cik i bot rieko pa jo kakare; me cobo jo ma otum pi Rwot’ (Luka 1:17).

> Jo mapol me Farisayo kede Sadusayo obino i baptiismo pa Yohana; kacel ocako ki gi, owaco botgi ni, ‘In, lutino pa nyoka, ngat mane omero yin ni odiro woko ki mur ma bino? Ci tim nyutu ma rwate pi lok cwinya; kede pe iparo me waco i cwinya yin ni, “wa tye ki Abraham calo won wa”: pien an waco bot yin ni, Lubanga twero ki karegi man me yilo lutino bot Abraham. Kacel kombedi ladiyo dong okete i cok pa yaci; ci yaci acel keken ma pe nyuto nyut maber, ocero piny, ki ocoyo i mac. An keken abaptiisa yin ki pi pi lok cwinya; ento En ma bino i dok an, En dongo maloyo an, ma lac pa sapatuge pe an rwate me gwen; En obi baptiisa yin ki Lamo Maleng, kede ki mac: git me yweyo tye i cingene, kede obi yweyo woko wang me yweyo pa en, ocobo witi pa en i dero; ento kon obi turo kon ki mac ma pe ki nyalo gengo’ (Mateo 3:7-12).

> Dwon Yohana onongo ogoli malo calo tarumbeta. Cik ma omiyo ne obedo ni, ‘Nyutu jo na balgi, ki ot pa Jakobo balgi’ (Isaiah 58:1). Pe onongo otyeko nongo ngec pa dano. Lubanga ki yub onongo gin lapwonyo ne. Ento myero obed ngat acel me yubu yo i anyim Kristo, ma onongo tye ki cwiny ma teko me miyo dwon ne winyore calo lanabi me kare macon, kun kwayo lwak ma orweny woko bot dwogo i cwiny. Selected Messages, buk 2, 147, 148.

William Miller obedo laco ma aryo ma ocweyo yo pi Laco me Lagam, kede Yohana Batisita onongo obedo alama me kit pa Miller ki tic pa en.

> Alufu mapol kitero gi me mako adiera ma William Miller onongo waco, kacel ki latic pa Lubanga ogolo gi i cwiny ki teko pa Elija me waco ngec. Macalo Yohana, ma onongo ocwalo yore pa Yesu, gin ma onongo waco ngec man ma lamal, gipudore me keto bolo ikom yik me yat, ki lwongo dano me cwalo mich ma rwate ki dwogo. Early Writings, 233.

I cawa pa Kristo, Yahudi ma giloroloro kigolo gi me geno i lok pa Mesiya mape atir. “Mesiya” obedo lok me leb Hebru ma rwate ki lok me leb Girik “Kristo,” ma nyuto “ma giyeyo kede mo.”

> Lok ma Lubanga ocwalo bot jo Israel, kwano cwe ki Yesu Kiristo (en obedo Rwot pa gin weng). Lok man, an awaco ni, un ngeyo, ma kiwaco i piny Juda weng, kadi ocako i Galili, inge ka bapatisma ma Joni okwano; kit ma Lubanga oketo Yesu pa Nazaret ki Lamo Maleng kacel ki teko: ma obedo kawoto woko timo maber, kendo ogolo woko weng ma Setani omuko piny; pien Lubanga obedo ki en. Acts 10:36-38.

Nying aryo, "Mesiya" ki "Kirisito", weng tito ni "En ma kiyweyo mo". Kirisito kiyweyo mo iye i baptiiso ne; ci, i kit ma tek, pe onongo en Mesiya onyo Kirisito nyaka kare me baptiiso ne. Baptiiso ne, i tung me poropheti, lube kwede obuto piny pa malaika ma i Revelation chapta apar, ma obuto piny i August 11, 1840; kede bene lube kwede obuto piny pa malaika maduong' ma i Revelation chapta apar aboro, ma obuto piny i September 11, 2001. Alama me poropheti adek ginyutu ngolo pa Laro Maleng i kot me agiki.

Jowudi ma gicwer cwer omako paro ma bal, lok pa janabi ma pe atir, ni Mesiya obi kelo lobo pa Rwot ma atir i piny, ma piny weng obedo i twero pa jo Israel. Obedo lok ma pe atir ma oketo kica ni "kuc ki bedo maber".

Kwena pa William Miller obedo ki gik aryo madit. Ma acel, obedo keto i tic poropheti me cawa ma nyutu yweyo pa Ot Maleng; ma aryo, obedo kwanyo woko tito pa Katoliki pi mileniyamu me cawa alufu, ma Protesitanti onongo gubedo ka yaro kwede. Tito marac man pi mileniyamu, ma nyutu ni obedo cawa alufu me kuc ki bedo maber, onongo gicoyo ne ki tito marac pi Lwak pa Mesiya ma Juudi ma giconyo conyo guweko.

Jo lami aryo magi gu nyutu kwena me kot me agiki ma orumu, ma calo waco “kuc ki lonyo,” i pongo mar adek kacel ki mar agiki me lok me kare pa lami kwena ma yiko yo pi Lami me Laloc me obino oyoto i kacicelone. Kwena me kot me agiki ma orumu onongo onyutu calo kwena me “kuc ki ber bedo,” ci yot ki kwena pa Yohana Mubatiza ma onongo onyutu ni “yat weng ma pe kelo mabolo maber gilorone, ki giywayo i mac,” ka “kec ma bino” obino. Bene giyaro ne kwede nyutu pa Miller ni peke “mwaka alufu acel me kuc,” macalo kit ma Tic pa Katoliki coyo; pien ka Rwot odwogo, obalo piny ki ler me bino ne.

> Kadok botu ma itye i peko, binu obed i pac kwede wa, kun Rwot Yesu bityeko nyutu ki polo, kede malaika mamegi ma tye ki twero madwong, i mac ma riri, ka ako cobo bot jo ma pe ngeyo Lubanga, kede jo ma pe winyo Injili pa Rwot wa Yesu Kristo; kityeko yiko gi ki goba ma pe kato, ki wang Rwot, kede ki dwong pa twero mamegi. 2 Tesalonika 1:7-9.

Lami ngec aryo me acaki ma gigolo yo pi Lami me Cingruok me donyo i cingruok ki jo manyen ma kiyero, ginyutu ni ngec marac me 'kuc ki gwok' me kot me agiki, ma kityeko cweyo i kare adek me Laodicean Adventism, kityeko cweyo ne ki Satan me gengo Laodicean Adventism i kare angwen me ngeyo tic pa Islam, calo ma kigoyo i Kwer adek.

I yo me yweyo ma kityeko timo pi jo ma kinyutu gi kwede ludito Lawi, En ma bino bang John Baptiist myero oyweyo maber ka “loro woko” piny od ne otum, kwede jami me yweyo ma tye i lwete. Tic en kityeko timo ne ki Lok pa En.

> "En tye ki yweyo i cing pa En, ki En bino yweyo maber wang yweyo pa En, ki bino cango witi pa En i ogali." Matayo 3:12. Man obedo acel ikare me yweyo. Ki lok me adiera, opoko kityeko golo ki woko ki witi. Pien gi onongo ki liel tutwal ki bedo me yubo twero pa gi keken, pe gi yee yubu; ki pien gombo piny tutwal, pe gi yee kwo me kongo-wii, mapol gi odwogo woko ki Yesu. Mapol dong tye ka timo kamano. Cwiny dano tye ka pimo toni macalo kit ma lakwena ne kipimo i sinagog i Kapernaum. Ka adiera kicwalo i cwiny, gi neno ni kwo gi pe rwate ki dwon pa Lubanga. Gi neno poya me loko gi opong weng; ento pe gi tye ki cwiny me cako tic me kwanyo keni. Ka en aye, gi cwiny rac ka balgi ki nyutu woko. Gi yawo woko ki kum cwiny, macalo lakwena otyeko weko Yesu, ka gin ka woro, "Lok man tek tutwal; ngat ma twero winyo?" The Desire of Ages, 392.

Kwena pa kot me agiki obedo ‘wajoo’ me Habakuku 2, ki en aye lok me ada, ma yaro kic me wiiti ki wiiti. Yaro man aye yweyo ma Lami me Lagam otyeko. I mukato pa Millerite, kwena me Daniel 8:14 ocweyo yweyo ka i acaki ogoro, ki okeli cawa me kuro pa Habakuku 2, ki cal me dako peca apar i Matayo 25. Ka kwena pa Kwac me otum opongo i Okitoba 22, 1844, ocweyo yweyo madito tutwal mapol. E ka con Lami me Lagam obino ki yot, ki ocako yweyo me agiki ki pito maleng ma agiki. Dul ma onongo odonyo ki owuoko i yweyo ki pito maleng aryo pa adek, ogoro pa adek, ki gicwalo ne i lobo ma pe ki kwo pa Laodikea i 1863.

I kit ma otime con pa Millerite, agiki jo Protestanti giywayo ki lok me adwogi; ci anyim, yito pa malaika me acel bene giywayo ka obino kwena me temo me adek. Ento jo ma gubedo latic me cweyo Tempu pa Millerite i kare me mwaka 46, ki i 1798 nyaka i 1844, pe gityeko temo me adek, ma obino i dwe October 22, 1844, ka keken gityeko tyeko maber gyero pa nyiri apar.

> Jo mapol ma goceto woko me nongo Laco me Nyako i kare me ngec pa malaika ma acel ki ma aryo, gibalo ngec ma adek, ngec me tem ma agiki ma gityeko miyo i piny weng, ki kadong bene kabedo ma macalo kamano gin bityeko keto ka kityeko timo lwongo ma agiki.

> Gin acel acel weng ma i tamitam man myero gipweny maber ki paro tutwal. Nyakoke ma pe obedo ki laco ma lagam, onyo nyakoke ma pe obedo ki laco ma apidi, aye ginyutu wa. Review and Herald, October 31, 1899.

Histori me janabi ma ocako ka Malak me adek obino i 22 October, 1844, pe otum; ki otyeko ki dwoko wi ma i 1863. Dong i 1850, Sister White ocoyo lok ma tye macalo eni.

> Rwot omiye an yaro me neno i January 26, ame abi nyutu. A nenoni ni jo me Lubanga acel acel gibedo goba ki gitye ka tu; ki gicungo manok keken, ki pe gineno kare ma watye kwede kombedi; ki ni ‘dano’ ma tye ki ‘oguro me yweyo’ odonyo, ki ni acel acel tye i gungu me yweyo gi woko. Apenyo Yesu me gwoko gi, me wiyi gi kare manok dok, ki me weko gi neno gungu ma racho maber ma tye kwede, ma omiyo gubedo atera mapwod pe obedo cok pi matwal. Malaika owaco ni, ‘Ketho obino calo yamo madwong ma oburo buru.’ Apenyo malaika me bedo ki kica ki me gwoko jo ma gimito lobo man, ki gicako tek i jami gi, ki pe gikwano me wego gi woko, ki me miyo jami gi rwate pi cito lamal i yoregi, me miyo kic i dyang ma gitye ki lacim, ma gitye ka pe kwo pi piang pa kic pa cwiny.

> Ka an oneno cwinye ma odiyo tye ka tho pien pe gitye ki adiera ma kombedi, ki dano mo ma gicoyo ni gigeno adiera gimweko gi tho, pien gikayo jami ma mite me tero anyim tic pa Lubanga, neno eni obedo peko tutwal, ci an akwayo larem ni obed ocweyo woko ki an. An oneno ni ka tic pa Lubanga okwayo jami pa gi mo, macalo wuowi ma obino bot Yesu, [Matthew 19:16-22.], gi odonyo woko ki cwinye ma orem; ki ni macon peko ma opong opong obino okato woko ki oyeko woko jami pa gi weng, ci dong obedo cok piny tutwal me cwal woko jami me piny, ki kano mwoc i polo. Review and Herald, April 1, 1850.

I mwaka 1850, dano ma obedo ki lakweyo me cab ne dong obino. I ceng abicel aryo me dwe me October, 1844, Lacwak me Rwom ne obino i kare acel i Templo pa En, kede ne ocako tic me loro kede yweyo maber nyithindo pa Levi.

Wa bino mede ki pwonye man i coc ma anyim.

> Kombedi cwinye dano tye kitemo ki amoko, ki dano mapol tye ka woto i yoo acel ma joma oweko Kristo oywayo iye. Ka kitemgi ki Lok, gi weko Lapiwon me Lubanga. Ka kigurogi pi ni kwo gi pe rwate ki adiera ki bedo ma ber, gi weko Lakony; ki tamgi, calo pa lupil ma gicoyo cwinye, pe dong gidwogo odoco. Pe gin dok wot ki Kristo. Mano aye lok ma opong: “Agwata me yweyo tye i lwete pa En, en bi yweyo maber wil pa En, bi acogo ngano pa En i ot me kume.” Signs of the Times, May 15, 1901.

Back to Articles