Article

# Adwogi en ango? - Namba Angwen

Kik iwuo cwinyi

Author

Jeff Pippenger

Published

September 9, 2023

Formats

PDF
Word

I acaki pa gin mukato pa Millerite i 1798, neno pa Kwar Ulai ma i Buk pa Daniel kityabo woko, omiyo medo ngec ma oteme ki oyabo yub aryo pa jo woro. Neno pa Ulai tye calo lok ma i wang jo pa Lubanga, ma ki yaro kwede kanisa abicel aryo me Buk me Yabo, kabita aryo ki adek. I agiki pa gin mukato me porofeti ma ocako i 1798, i kamp miting pa Exeter lati 12 dok i 17 me Agosto 1844, lok me Midnight Cry kityabo woko, ka Le pa dul pa Yuda okwanyo cing pa En ki adwogi ma ki gobo, ma omiyo medo ngec ma oteme ki oyabo yub aryo pa jo woro.

I 1989, ka, calo ma kiwaco i Daniel 11:40, piny ma ginyutu calo Dul madongo pa Soviet ma con gigweyo woko ki Papasi kacel ki United States, keno ma i Hiddekel River i buk pa Daniel onyabo woko, ma omiyo medo me ngec ma otemo ki oyaro aa kit aryo pa lupak kede woro. Keno me Hiddekel nyutu lok ma iye woko pa lupok ikom jogi pa Lubanga, calo kit ma ginyutu gi kwede seven seals i Book of Revelation. I agiki me rekod porofetik ma ocake i 1989, cako i cabit aryo me agiki me July 2023, Leona me Dul pa Yuda ocako yo me yabo woko lok me Midnight Cry, kun okwanyo lwete ki adwogi ma okano, ma tye kocweyo medo me ngec ma tye kitemo, ki i agiki obino oyaro aa kit aryo pa lupak kede woro i tung jogi pa Lubanga.

I ves acel me chapta apar angwen pa Yohana, Kirisito omiyo dwogo cwiny bot lami ne me pe we cwinya gi obedo peko.

> Pe lworo i cwinye wunu; ugene i Lubanga; bene ugene i an. Yohana 14:1.

I cawa manok, gi ogamo Kristo; ci lacen manok, gi onwang iye i lacer, giketo iye i kabur, kacel ki en oyubo ki i tho. Inge ma ocelo malo bot Woro, en odwogo bot latic mamege.

> Ka gi tye ka waco kamano, Yesu kene ocungo i tunggi, owaco botgi ni, “Kuc obed ki wun.” Ento gi obedo gi bwoba kede luworo madwong, gi paro ni gi oneno roho. En owaco botgi ni, “Pingo ubedo cwer? Kacel, pingo paro chopo i cwinya wunu?” Luka 24:36-38.

Gamo me agiki i rek me yubu omako kare ka jo Lubanga gileko woko ada ma kinyutu con. Latic pa Yesu onongo gileko woko lok ma Yesu owaco botgi mapwod pe otyeko ceng abicel, kadi gin rogo kede gamo onyunyi i kare me bal me Lawi. Gamo me agiki kimedo ki cawa me kuro; i pyem pa nyiri apar ma pe gi cako koyo, man ki yaro kwede pe tye pa Laco me nyomo. Yesu onongo owaco maber bot laticgi ni obi wot bot Wuone, ento obi dwogo. Ngec ma onongo omiyo laticgi con pe ogengo gi ki bedo gigamo kede girogo i kare me bal. I kit pa pyem pa nyiri apar, kare me bal obedo kabedo ma kit pa dano nyutu kono, ento pe kityero kono. Yesu onongo orwako laticgi kede ocimo gi, kede owaco botgi ada amameno con mapwod pe kare me bal obino.

> Pe wuyero an, ento anyero wunu, kede atero wunu, ni wuwot ki cweyo pach, kede pach wunu obed odong; ni gin weng ma wubikwayo bot Won i nying an, obimiyo wunu. Yohana 15:16.

Ento bene, kadi ka gin jo ma ki yero, mano pe ogengo ni bal madwong opongogi woko.

> Kit pa ngat nyutu ki peko. Kare dwon ma pire tek oyaro i otum, “Wuneno, lano me nywako obino; wut woko dok keno kwede,” dako ma pe onywako ma nino gi owoto ki nino megi, ki oneno ngat ma otyeko yubu pi gin man. Gin aryo gipongo gi kare ma pe gineno, ento acel otyeko yubu pi peko me riyo; ento acel mapat ononge pe ki yubu. Kit pa ngat nyutu ki lok me kwo. Peko me riyo gicwalo woko rwom madwong me kit pa ngat. Piny marac mo ma ocake pe gineno, onyo tho i ot, onyo peko madwong, tubur mo ma pe gineno onyo peko me cwinya ma matek, gin mo ma kelo cwinya wang ki wang ki tho, gene bi cwalo woko gin ma adier ma tye i iye me kit pa ngat. Binyutu ni tye onyo pe tye yie madier i kwedo ma Lok pa Lubanga owaco. Binyutu ni cwinya tye ka jweyo ki kica, ni mo tye i kongo ki lamac.

> Kare me temo bino bot dano weng. Wa timo nining ka wa tye i atemo ki atir pa Lubanga? Mac i lampu wa ocuc? onyo wa pud wagwoko gi ka yaro? Wa tye te pi pire tek mo keken kun kube wa ki En ma opong ki kica ki ada? Nyako abic ma pe ocoyo ma tye ki ngec pe gubed me cwalo kitgi bot nyako abic ma pe ocoyo ma pe tye ki ngec. Kit pa ngat myero kiketo ki wa kacel kacel. Review and Herald, October 17, 1895.

Nyutu pa Yesu Kiristo ma kicimo i lok mokwongo me Buk me Nyutu, obedo lok me ciko ma agiki bot Kanisa, ki ci dok bot piny weng. Nyutu eno kiweyo loro ne matidi i anyim pa loro me kare me tem, ki Simba pa dul pa Yuda, ma kicimo i Buk me Nyutu, kapo abicel, calo acel kende ma miti me yabo Buk ma kityeko loro.

> Ki acel i kin ladito owaco bot an ni, “Pe i loro; nen, Le me dul pa Yuda, Kok pa Dawudi, ogamo me yabo buk, ki me yweyo ribe abicel pa en.” Revelation 5:5.

Leja me dul pa Yuda bene obedo 'kaka pa Dawid', en bene 'wod pa Dawid', kede en bene Rwot pa Dawid. Kine ma kinyutu kwede Leja me dul pa Yuda nyutu ni, ka Leja me dul pa Yuda keto lacuc i gin atir onyo yabo lacuc i gin atir, en timo kamano kun tiyo kwede cik me nyutu me acaki, ma nyutu agiki pa gin ki acaki pa gin, macalo kinyutu kwede Yesu ka 'kaka pa Dawid'. Ka gin atir kiyabo lacuc i cawa mo me agiki, tic me yweyo cako, macalo kinyutu i Daniel apar aryo.

> En Leona me dul pa Yuda ma oyweyo kidor me buk ki omiyo Joon nyutu pi gin ma myero obed i cawa mag agiki man. Danyel ocungo i cem mamegi me waco lok marwate mamegi, ma kityeko keta kidor i iye paka kare me agiki, ka lok pa anjel me acel myero kicwalo i piny wa. Gin magi tye ki piri madwong tutwal i cawa mag agiki man, ento ka ‘jo mapol bi cweyo maber, ki bi miyo gi mwete, ki bi kete i tem,’ ‘jo ma rac bi timo rac; ki pe ngat mo i jo ma rac bigeno ngeyo.’ Manuscript Releases, volumu 18, 14, 15.

Tic pa Yesu, macalo Le me oganda Yuda, obedo me ber madwong tutwal pe tye ki agiki; ento "pe ngat mo" i "jo marac bi nongo ngec" i ticne onyo i lok ma kityabo woko.

> En owaco ni, “Wot i yo mari, Daniel; pien lok kigengore kede kilorore nyaka cawa pa agiki. Jo mapol bipwodhore, bimedo bedo maleng, bitemore; ento jo marac gibitimo marac; pe obedo ngat marac mo ma bi ngeyo; ento jo ma tye ki rieko bi ngeyo.” Daniel 12:9, 10.

Kit me temo kinyutu ki rek adek; “giloro, gicako oyoo, ki gitemo.” Rek adek man nyutu rek adek pa “lok maber ma pe otum,” ma i lok pa malaika me acel kinyutu calo woro Lubanga (giloro), mi ne pak (gicako oyoo) pien cawa pa kwer pa En obino (gitemo). Rek adek man gin “adiera,” calo kinyutu ki leta me acel, me apar adek, kede me agiki i alfabeti pa leb Ibrania, kede ka kicoko leta magi kacel i rwom man, dong kiketo lok pa Ibrania “adiera.”

Kit adek magi obedo ‘yo’; pien yo pa Lubanga, kaka Asaf owaco i Salamo 77:13, obedo i hekalu, ma i lawang me hekalu ngat ma otimo richo opwodh ki golo rem. Ci rem eno piny bene kicwalo iye i Ka Maleng, ma nyutu pwodho me bedo maleng, ma obedo kit me ‘miyo obed maleng‑leng’.

> Kadong ladit acel odwoko, owaco bot an ni, “Gin ange magi ma gibwoyo i dogi ma owic? Kadong gubino ki ange?” An owaco bot en ni, “Rwot, in i ngeyo.” En owaco bot an ni, “Magi jo ma gubino ki iye peko ma tutwal woko, ki giyweyo dogi gi, ki gi timo obed owic i remo pa Lami.” Revelation 7:13, 14.

Ngat ma otimo kwer, ma kityeko yubu ne maber i wang Lubanga, kede ma kityeko pwoyo ne ki miyo bedo maleng, dong tye bale me “gitemo” i yubu ma kinyutu ki Kabedo Maleng Maloyo. Yesu en “Yo”, “Ada” ki “Kwo”. Yo obedo acaki, Ada obedo i tung kany, Kwo obedo agiki. Ka kityeko pwoyo wa ki lamit macek, dong wa tye i Yo, ma obedo yore pa gin ma kityeko yubu gi maber.

> Ento yoo pa jo ma atir obedo calo ler ma medo medo nyo i bot chieng ma opong maber. Proverbs 4:18.

Kare aryo obedo nyutu pa bedo kakare, ma otimo ki adiera pa En, pien Lok pa En aye adiera.

> Mi gi bed maleng ki adiera me In: lok me In en adiera. Yohana 17:17.

Gin ma kityeko miyo atir ginyutu ki tuk acel; gin ma kityeko yubo maleng ginyutu ki tuk aryo. Tuk aryo ma acaki giteto gin ma kityeko miyo atir ki gin ma kityeko yubo maleng me donyo i bur kacel ki rwako ngima ma pe giko. Yesu aye yoo, adiera ki ngima.

> Bedo atir ma i iye kimiyo cing ki bedo atir ma i woko. En ma atir i iye pe tye ki cwiny matek, pe tye ki kica; ento nino ki nino omedo bedo calo cal pa Kiristo, ka med i twero i twero. En ma kitye ka pobo maleng ki adwogi, bino bedo ma ogwoko kwo keken, kacel bino lubo yore pa Kiristo nyaka kare ma kica okato i dwong. Bedo atir ma ki miyo wa atir, kimoko wa kwede; bedo atir ma ki miyo wa bedo maleng, kimiyowa i iye wa. Ma mukwongo obedo twero wa me donyo i Polo; ma mukene obedo bedo ma rwate pi Polo. Review and Herald, June 4, 1895.

Yohana chapta 14, 15, 16, ki 17, dong dong tero lok ikom kit ma latici pa Yesu obedo kwede ka Kirisito oweyo gi me cito bot Wonne. En owaco ni obiro dok bino, kede onongo ngene maber (ento latici pe onongo ginenone) ni tem madwong ma tye piny me bino obino miyo cwiny piny madit matek. I chapta angwen magi, kiyaro maber ni Roho Maleng obedo “Comforter.” I Kabar me Ber pa Yohana, Roho Maleng kicoyo ne calo “Comforter” kare 4, ki i 1 Yohana kare 1; ento kany, lok man kiloko ne calo “advocate.” Lok man pe tye i kabedo mo mukene i Cik Manyen.

Cik Macon tye ki nyig lok me Leb Ebru ma kityeko loko ne woko calo ‘ngat me poyo cwiny’ i Ecclesiastes 4:1 ki i Lamentations 1:9 ki 1:16. Gin adek magi weng nyutu ni jo ma tero piny otero piny dano pa Lubanga, ki pe tye gi ngat me poyo cwiny me cwalo kony botgi i peko ki cobo cwiny ma gityeko bedo iye.

Keto nying pa Roho Maleng calo “Opoyo Cwiny” tye i weche ma Yesu owaco ka tye ka temo cweyo lami ne me bedo gi twero pi peko madwong ma tye i anyim, i cawa manok manok. I kite manen, okwanyo matek ni kadi ka pe obedo kwede gi, Roho Maleng obi tye me poyo cwinygi. I miyo nying pa Roho Maleng calo “Opoyo Cwiny”, Yesu oyaro kit tic ma “Opoyo Cwiny” obitimo.

Yesu owaco aduga aduga ikom ceto pa En ki dwogo pa En, omiyo gin en keken omako kabedo i wi dul, calo dite madwong me wac man.

Yohana 14:2-4, 18, 19, 28, 16:5-7, 10, 28, 17:11-13 gin nyig coc ma nyuto malube ikom kare me kuro i nyig lok pa nyako apar. Kacel ki nyig coc magi ma con, tye nyig coc ma piny man ma ki coyocoyo me yaro kare me kuro, pien “Rwot pe dwogo coyo gin ma pe tye ki mung madit.”

> Cawa matidi, wun pe binen an; dok cawa matidi, wun binen an, pien abiwot bot Won. Ci latic pa en mogo owaco kwede gi keken ni, ‘Ngo en man ma owaco bot wa, “Cawa matidi, wun pe binen an; dok cawa matidi, wun binen an”; ki, “pien abiwot bot Won”?’ Omiyo gi owaco ni, ‘Ngo en man ma owaco “cawa matidi”? Pe wa ngeyo ngo ma en owaco.’ Kombedi Yesu onongeyo ni gi mitone penyo bot en, ci owaco bot gi ni, ‘Wun utye ka penyo kwede wun keken pi weche ma awaco ni, “Cawa matidi, wun pe binen an; dok cawa matidi, wun binen an”?’ Adier, adier, awaco bot wun ni, wubiyelo ki wubiloro; ento piny bimero; ki wubitye ki peko, ento peko pa wun bialoko bedo mor. Dako ka tye i yubu, tye ki peko, pien cawa pa en obino; ento ka dong oyubo nyathi, pe dong oparo peko mene, pien mor ni dano obako i piny. Ki kombedi, wun tye ki peko; ento abi neno wun dok cen, ci cwiny pa wun bimero, ki mor pa wun, dano pe bi kwanyo woko ki bot wun. Yohana 16:16-22.

Pire keken, lok me coc 21 i pot buk 14 nyaka 17 gineno kare ma lacen onego gicuro dwogo pa Kirisito. Kare eno ocako ki tho pa Kirisito, kede omede nyaka obino dwogo ki i Ladit pa En. Kare ma gubedo gicuro dwogo pa En tyedo calo kare me kuro mot i parabul pa nyako 10 ma pe gicako cwe. Macalo kwede lok pa Luka ikom lacen pa Emaus, cwiny ma opiny pa lacar tyero calo, ki porofesi, acaki me kare me kuro mot ma lubo cwiny ma opiny ma acel.

I i cok pa buk ma acaki me Baibul, wa nongo lok me yubu, kede wa ngeyo ngat adek me dul me i polo. I i cok pa buk ma agiki me Baibul, wa nongo ngat adek me dul me i polo. I chapta angwen ma wa timo wii iye, wa nongo ngat adek me dul me i polo. Kineno atir man weko wa ki twero me keto chapta angwen pa Joni i wi rek me poropheti me Genesis chapta acel vesi acel ma dok obedo i chapta aryo vesi adek, kede i wi Revelation chapta acel vesi acel dok i vesi apar acel.

I lok man, Yesu owaco bot Toma ni ka dano oneno Yesu, dong oneno Ladit. Lok man bende nyutu ni Kirisito en ma okonyo jepwonyo ki bedo pa iye; ento ka oweko gi, obicwalo “makene” “Lakony.” Roho Maleng en Lakony, ento Kirisito bende obedo Lakony.

> Ka un ongeno an, un ongeno Wonya bene; kombedi dong un ngene en, kede un neno en. Filipo owaco bot en ni, Rwot, nyutu wa Won, ci en obedo ma oromo wa. Yesu owaco bot en ni, Abedo ki in pi kare madit tutwal, ento pe igeno an, Filipo? En ma oneno an, oneno Won; ento ngo ma itye waco ni, Nyutu wa Won? Yohana 14:7-9.

Thomas nyutu jo ma i Adventism ma gikano neno lamal pa rwom pa Adek pa Polo, kadi ka twero bedo ni gin okwano dok ki dok lamal ma cwako atir ada eno.

> Abi penyo i Baba, ci obi mii wun lakony mukene, me obed ki wun pi kare weng; en aye Roho me adaa, ma piny pe twero nongo, pien pe neno ne, pe ngene ne; ento wun ngen ne; pien tye ka bedo ki wun, ci obi bedo i wun. Pe abi weko wun calo lata; abi bino botu. Pud kare matin, piny pe bi nena dok; ento wun bi nena; pien atye tyen, wun bene bi tye tyen. Yohana 14:16-19.

Ka wa oneno Yesu, to wa oneno Tata. Yesu obedo “Comforter,” ento Roho Maleng obedo “Comforter ma moko mapat.” Ka wa oneno Yesu, to wa oneno Tata, kacel ki wa oneno “Comforter.” I Bibul, lok “Comforter” kitiyo kwede abicel; gin weng obedo i coc pa Apwostol Yohana. I ma abicel, lok en owiro ne “advocate.”

> Lutino me an matino, an acoyo jami man bot wun, pi pe utimo richo. Ento ka ngat mo otimo richo, wan tye ki lami i bot Wu, Yesu Kiristo ma kare. 1 Yohana 2:1.

Ka dano mo otimo bal, wan tye ki Lami kony, Yesu Kiristo ma pe tye ki bal. Lami kony obedo ngat ma kwayo i nying ngat ma otimo bal. Paulo nyutu ni tic pa Yesu obedo lami kony wa.

> Ngat mane ma yubu woko? En Kristo ma otho; ento, en ma ocung doki, ma tye i tung lacam pa Lubanga, ma bene tye ka lamo wac pi wa. Roma 8:34.

Yesu en laloc pa ngat ma tye ki bal, ci man cwako iye ni en lakony ma kelo kica. I chapta eni, con Paulo otyeko nyutu ni Jwii Maleng bene okwayo pi wa.

> Kare bene, Laro Maleng bene konyowa i balwa; pien pe wa ngeyo gin ma wa myero walamo kaka myero. Ento Laro Maleng keken lamo pi wa ki roro me cwiny ma pe romo waco. En ma nenyo i cwiny ngeyo ngo obedo paro me Laro Maleng, pien en lamo pi jo maleng’ marom ki dwaro pa Lubanga. Roma 8:26, 27.

Yesu kede Roho Maleng gutye ki nying maromo: Lagonya Cwiny; pien obedo kamano, gi bende obedo jo me cwalo lok i nyim Lubanga pi wa. Jo adek me dul pa polo gin weng tye ki ranyisi i kabedo me buk me Yohana ma wa tye ka peno; i kare ma gicoko kacel gi lok me acela pa buk ma acela me Baibul, kede lok me acela pa buk ma agiki me Baibul, leny pi kit bedo-ki kede tic pa jo adek me Lubanga tyeko dwongo maber.

> Jami me lobo pe romo yaro Won. Won obedo opong weng pa Lubanga i ringo, kede pe ginongo ki wang dano ma twero tho. Wod obedo opong weng pa Lubanga ma otyeko yaro. Lok pa Lubanga tito ni en ‘cal malamal pa bedo pa iye.’ ‘Lubanga oher lobo mapol atata, kono omiyo Wodne ma onywale acel keken, me ngat mo ka mo ma geno iye pe obur, ento obed ki kwo ma pe otum.’ Kany kinyutu kit bedo pa Won.

> Lakony ma Kricito owaco ni obicwalo ka ocelo i polo, en Roho Maleng i opong weng pa Lubanga, ma tye ka nyutu teko pa kica pa Lubanga bot dano weng ma cwako Kricito ki geno i en calo Laloko pa gi kene. Tye ngat adek ma tye ngima i dul me polo. I nying tweero adek man—Wu, Wod, ki Roho Maleng—dano ma cwako Kricito ki yie matye ngima gibatis, ci tweero man gibed ka katic ki jogi ma winyo cik pa polo i temgi me bedo i ngima manyen i Kricito.

> Ngat ma tye i richo myero timo ngo? – Geno Kristo. En me Kristo, pien ogudo ki remo pa Wod Lubanga. Ki i temo ki bal matek, Lakony ogolo dano woko ki cing pa richo. Ento anyim, ngo ma myero watim wek wagolo woko ki richo? – Geno Rwot Yesu Kristo macalo Lakony ma weko richo. En ma ngiyo richo pa en ki keto piny wii pa en, bino nongo kica pa weko richo. Yesu obedo Lakony ma weko richo, kede bene Wod ma onywal keken pa Lubanga ma pe tye ki agiki. Ngat maricho ma kityeko weko ne, ceto kuc kwede Lubanga kun Yesu Kristo, Lakony wa ma ogolo wa ki richo. Ka ogwoko yoo pa maleng, obedo labongo kica pa Lubanga. Kimiyo ne golo woko ma opong weng, mor ki kuc, kede rieko ma atir ma aa ki bot Lubanga.

> Geno i remo me kwero bal pa Yesu Kristo obedo pim me kica. Kristo twero kwero woko bal weng. Geno ma otino i twero eno, ki cawa ka cawa, bi miyo dano ngec ma peya me yaro maber gin ma bi gwoko cwinya i cawa magi me agiki woko ki twec pa bal. Ki geno ki lamo, kun ngec pa Kristo, myero otic woko pi konyo woko pa kene.

> Roho Maleng ngeyo ada, kede otere wa i ada weng. Lubanga omiyo Wu Ne ma onywongo acel keken, pi ni ngat mo keken ma geno iye pe obalo, ento obed ki ngima matwal. Kristo en Lakony pa lapo richo. Tho pa Kristo okonyo woko lapo richo. Man en geno wa keken. Ka wa weko wa keken weng woko, kede watimo kit maber pa Kristo, wabicenongo ngima matwal.

> "'Ngat ma geno i Wod, tye ki Won bene.' En ma tye ki yie ma kare weng i Won ki i Wod, tye ki Roho bene. Roho Maleng obedo en ma opaco cwinye, ki pe matwal oweko adiera." Bible Training School, March 1, 1906.

Woko ki ler ma omede ikom tic-gi ki kit me bedo-gi pa jo me polo adek, nyutu pa jo me polo adek ma tye i lok man miyo adwogi ni pot buk angwen man myero rwate ki kwena ma kombedi tye ka kijuko woko ki Leone pa dul Yuda.

Mineno ma tye i lok pa Disipulu pa Emmaus nyutu riko adek ma nyutu ni ketho me geno kacel ki kare me kuro ma odugu ikom msalaba, gin aye calo ketho me geno kacel ki kare me kuro ma odugu ikom ketho me geno macek. Tye mineno mukene ma moko ni lok me con ma ki nyutu i boko angwen pa Yohana nyutu kit me ketho me geno macek.

Agiki me lok me cweyo, ma obedo ada me acel ma kiwaco i Lok pa Lubanga, ogiko ki lok adek; ci lok acel acel gi cako ki acel ikom buk adek ma gicweyo nyig ‘ada’, kede gicako i dongol ma tye kakare. Lok me cweyo i Genesis cako ki lok, ‘I acaki’, ci ogiko ki lok adek, ‘Lubanga ocweyo kede otimo.’

Coc ma acel pa lok adek meno, ka giketo kacel, gicweyo lok ‘Atir’. Lok me cweyo cako ki ‘Acaki’ ki giko ki lok ma kiloko calo coc ma mino calo Alfa ki Omega. Kede boti, i cok me acaki pa kitap me agiki me Bibul, kinyutu Yesu dok aryo ni en Alfa ki Omega, Acaki ki Agiko, Acel ki Agiki. Coc adek meno ma mino calo Alfa ki Omega gimiyo bene lami mapat ni lok ma i Kitap me Yohana myero kiketo kacel ki lok me lanenino ma i cako me Genesis, ki lok me lanenino ma i cako me Revelation. Lami man kineno iye i lok ma tito tic pa ‘Comforter’. Tic pa ‘Comforter’ en tic ma i yore adek ma gitito kwede coc adek pire kene pa Leb Kieburu. Ocim pa Alfa ki Omega miyo wa twero keto karatac angwen man i kit me ngec pa Kitap me Revelation pa Yesu Kiristo ma kiyabo ocim woko mapwod pe ogiko kare me temo.

Radi abiro giloko calo alama me yoo angwen ma tye keken (kare me cawa) ki kare adek ma tye keken, ma ocake ki alama me donyo piny pa malaika ma tye me miyo lobo can ki kitibwa pa en. Alama eno obedo kare me cawa. Alama me yoo ma aryo (kare me cawa) obedo ketho cwinya ma acel, ma okelo kare me kuro. Kare me kuro okelle bot alama me yoo ma adek (kare me cawa), ka adier oyabe woko, ma omiyo dul me woto ocake. Dul me woto eno otyeko i alama me yoo ma angwen (kare me cawa) ma kiloko calo bura. Alama angwen magi ki kare adek magi, acel acel, giloko calo radi, me keto woko radi abiro. Gibedo bende calo yub me angwen ki adek.

I coc ma con wa onyuto ni ngec pa joma oacaki ikom kanisa abiriyo, mihuri abiriyo ki tarumbeta abiriyo, tye ka yie rwom me ‘angwen ki adek.’ Kanisa angwen me acaki, mihuri angwen me acaki, ki tarumbeta angwen me acaki, mapat kwede ma adek me agiki. Ngurumo abiriyo ginyutu alama me yo angwen, ento i but alama me yo angwen meno tye kare adek. Rwom me ‘angwen ki adek’ ma i Kitabu me Nyute kiketo piny i wi shahidi adek (kanisa, mihuri ki tarumbeta), ki shahidi meno gicoyo ni rwom me ‘angwen ki adek’ ma i ngurumo abiriyo me Kitabu me Nyute obedo adier.

Ento i rek me histori ma kityeko nyutu ki kec abicel aryo, obedo tye rek me poropeci mapat mo ma ocobo, ma tye ki lacan me kare adek ma pat ki cal ma kityeko nyutu calo kec abicel aryo. Erwate ni, ka wa poyo kube me poropeci pa kec abicel aryo ki histori ma ocobo ma kombedi kityeko yawi woko, wa nongo ni kec abicel aryo nyutu lacan me kare angwen, ki histori ma ocobo nyutu lacan me kare adek. Macalo kit pa kanisa, cing, turumpet ki kec, histori ma ocobo nyutu lacan me kare adek ma kube ki lacan me kare angwen pa kec abicel aryo. Histori ma ocobo bene tye ki rwome me adek ki angwen.

I lok pa kit ma otime ma kigwoko i kume, ma kiketo iye i rayo abiro, tye lakit me yoo adek ma tye keken keken, ki gin acel acel obedo ‘kar me kare’; ki ma me acel ki ma macok coki ikom lakit adek magi nyutu balo cwiny. Tye ‘lim me kare’ ma keken i tung me lakit me yoo ma me acel ki ma me aryo, ki ‘lim me kare’ ma keken bende i tung me ‘kar me kare’ ma me aryo ki ma me adek. Lok "disappointment" ocako ki tam me ‘appointment ma orem’, ki i pungu ne keto dwong i ‘kar me kare’. Otum me odii bende obedo kar me kare ma atir. Lok pa kit ma otime ma kigwoko i kume kinyutu ki ‘kar me kare’ adek, ma kwede ‘lim me kare’ aryo i tung gi: ‘kare me dogo’ ki ‘iringo me dwe me abiro’.

Alama me yoo me acel i lok me mukwongo ma kicobo nyutu keto cwinya piny, ki alama me yoo me agiki bene nyutu keto cwinya piny. Omio, ki i keto cwinya piny me acel dok i keto cwinya piny me agiki, tye rek me poro ma kicobo ma tye ki tuke adek macalo yore me dwoko weng. Bene tye ki alama me Alpha ki Omega, pien tar adek ma gicwalo ‘truth’ rwate ki alama me yoo adek ma cako ki giko ki keto cwinya piny. Lok me mukwongo ma kicobo i limo abicel, en adiera ma Simba pa dul me Juda tye kombedi ka golo lacoc.

Lok ma i Buk Yohana ma watye ka paro iye, kicako i chapta ma con ki Piri ma agiki, me tetone ni lok me kwena ma tye i chapta angwen man myero ki cam. Chapta angwen man gigiko ki wot bot Gethsemane. Poko me gin tye ka timore i wotore ki pa camo nyaka ka tem me lacer ocako. I kit pa nabi, kabedo me chapta angwen eni kiteto ni lok me agiki ma myero ki cam mapwod pe Jajimenti ocako. Lok ma kelo i giko pa Jajimenti en aye lok ma ki yabo i Buk me Apokarip, mapwod pe Jajimenti ogik.

Latic pa Yesu ki Yesu kene tye i kare acel me mukato pa porofeti, kama gitye ka kobo ngec ikom kare me kuro. I mukato pa jo Millerite, Rwot okwanyo lwete woko me okelo ngiyo ikom lok me “Midnight Cry”; ento ngiyo ma okelo lok pa Samuel Snow bende owaco gi ni gitye i kare me kuro pa bikira apar. Otino keken latic pa Yesu gicamo Keca ma Agiki, ka gitye ka paro lok ma ocwalo gi, Kristo opwonyo ikom kare me kuro i pot buk angwen pa Jaani.

Ngec pa Samuel Snow twero goyo i coc calo yore me coci mapol, ma gimedo cweko ngec me agiki ma ginyutu calo kwena me ‘Midnight Cry’. Ka kwena ne tye ka medo cweko, bene onongo ocwalo kwena ne i camp meetings mapol. Yore me coci ma onongo ocako kelo bot camp meetings, me agiki okelone bot camp meeting pa Exeter, ma onongo odong nino abicel. I yore me poropesi, kwena me ‘Midnight Cry’ medo cweko anyim anyim i kare. Chapta angwen i John tye i lok me con me poropesi, kama kwena tye ka medo cweko.

I chapta angwen pa Yohana, watye kwede tic pa Roho Maleng ma kigamo ni tye calo kite adek: goyo cwiny pi richo, bedo kakare, ki keca. Kit adek magi bene gin alama me yo adek me lok me con ma kicwako piny i limo abiro.

> Ento an awaco bot wunu lok ma atir; obedo maber pi wunu ni an awot; pien ka an pe awot, Lakony pe bino bot wunu; ento ka an awot, abi cwalo en bot wunu. Ka en obino, obicono piny ikom richo, ki ikom bedo atir, ki ikom bura: Ikome me richo, pien pe gi yie i an; Ikome me bedo atir, pien an awot bot Ladit-na, ka wunu pe gunena dok; Ikome me bura, pien rwot me piny man dong kigum ne. An dong abedo ki lok mapol me awaco bot wunu, ento kombedi pe mutwero cwako gi. Ento ka en, Laco me Atir, obino, bino tel wunu i atir weng: pien pe obi waco lok pa en keken; ento gin weng ma obiwinyo, en aye biwaco; kadi obinyuto wunu gin ma obino. Obipako an; pien obikawo ki gin pa an, kadi obinyuto ne bot wunu. Yohana 16:7–14.

I lok pa jo Millerite, Yesu pe odwogo me timo agiki pa kare me kuro i yaro me otum. Okwanyo lwete, kacel oogo piny onyo ocwalo Lamo Maleng'. Lamo Maleng', ma ki nyutu calo Lacoyo, obino me yweyo poto me cwiny. Obino me miyo coyo bot jo ma ki yero, ento gi obedo tutugore i wii pi poto me cwiny ma bino ki lok me nyutu con ma pe otime.

Wan onongo wanyutu ni Aposto Yohana, Ezekieli ki Yeremia, gin weng kiyaro ni gi tye ka camo buk matin ma matam calo asali i cwe. Tye lapok ma kigeno i iye me laloc adek jene, ma karacel gi bolo neno.

Ki tic kwede Ezekiel me nyutu jo ma ocamo buk matidi, kede ki miyo gi lok me cato bot kerek pa Lubanga ma ocwero woko i adwogi. Ezekiel nyutu ni buk ma gicamo en aye ma yaro tic ma dong myero gitim. En nyutu lok ma kigimiyo bot jo Lubanga ma oyero con. Lok pa en aye ma kobo jo Lubanga ma oyero con i dang ma kiketo pi yubu i mac. I poth angwen pa Joni, Yesu nyutu miti me tic pa Ezekiel.

> Par lok ma awaco botu, “Lacoo pe maloyo rwotne.” Ka gi orwenyo an, gin bi orwenyo botu bene; ka gi ogwoko lok pa an, gin bi gwoko lok pa wun bene. Ento gin ducu man gin bitimo botu pi nying an, pien pe gi ngeyo en ma ocwalo an. Ka pe abi bino ka awaco botgi, pe gubedo ki lam; ento dong pe gitye ki gudo pi lamgi. En ma oyaro an, oyaro bene Wona. Ka pe abito i tunggi tic ma ngat mukene pe otimo, pe gubedo ki lam; ento dong gi oneno ki oyaro, an ki Wona. Ento man otime, wek lok ma kiketo i cikgi obed opong, “Giyaro an labongo adwogi.” Ento ka Lakony bino, ma abicwalo botu ki bot Wona, en aye Roho me adiera, ma oa ki bot Wona, en bi nyutu ikom an. Yohana 15:20-26.

Tic pa Ezekiel, ma ocake ka ocamo buk, tye lanyut me miyo lok ma gibikwero; entono, kwero meno obedo lanyut ni gikwero Lubanga, kede ni gityeko opongo kop pa kare me temo pa gi.

> En owaco bot an ni, Wod dano, acwalo in bot nyithinda pa Isirayel; gin jo ma gicobo, ma gicobone bot an: gi ki kwaro gi ogoyo cik i bot an nyaka kombedi. Pien gin lutino ma wange matek ki cwinya matek. Acwalo in botgi; ibi waco botgi ni, Ma Rwot Lubanga owaco ni. Ki gi, ka gibiwiny, onyo ka gibicobo, (pien gin aye ot me cobo,) dok gibin ngeyo ni lanabi obedo i tunggi. Ezekiel 2:3-5.

Tic pa Ezekiel obedo calo lakit i kom jo pa kwac ma con, macalo ma Kristo obedo i kom Yahudi ma tye kimedo lok; ka meno, lok pa Ezekiel obedo ranyisi ma agiki, ma yubo jo pa kwac ma con calo yayo i lupur, ma kiketo gi pi mac me balo.

> Ci aneno malaika ma adek. Malaika ma rwate kwede an owaco ni, “Tic pa iye obedo ma me nyworo. Cik me tic pa iye obedo ma pire tek. En aye malaika ma obino yero ngano ki bot cok me ngano, ki me keto cing, onyo me cobo, ngano pi dogola me polo. Gin eni myero omako cwiny weng woko, ki ngeye weng woko.” Early Writings, 118.

Tic ma kityeko yaro kwede camo buk matidi cako kacen ka malaika ma tek madwong oboro piny ki buk matidi i lwete. I lok me con pa malaika me acel ma otime i 11 August, 1840, ki i lok me con pa malaika me adek ma otime i 11 September, 2001. Dwe magi aryo tito ni ki tyeko porofesi ma ki kube kwede Islam me peko me aryo onyo Islam me peko me adek, kacel ki yoregi. Man keken obedo pingo Aisaia i bal me 22, ka tye ka coyo peko i kure me neno pi jo Filadelfia ki jo Laodikia, nyutu ni jo Laodikia—ma ne gin dano ma ki yero i Protestantism i 1840, ki i Adventism ma ne gin dano ma ki yero i 2001—“kibindogi ki jomiyotong.” Jomiyotong i porofesi me Bibilia obedo Islam, ki ka neno me Islam otyeko i 1840 ki i 2001, jo ma ki yero con oyabo porofesi me Islam ma gi nyuto ne jo ma Ezekiel tito gi. Kede kacene gi kibindogi calo tares. Tic pa Ezekiel obedo me kwanyo woko “dogo” ma ocobo “richogi,” ma Yesu tito ne calo “chuki bot Lubanga.”

> Porofesi pa Dogola pa Neno. Ango ma omiyo in kombedi, ni in dong inyolo i wi ot weng? In, paco ma opong ki yubu, paco ma obale, paco ma opong ki kica: jogi pa in ma ogiko pe giko ki tong, pe giotho i lweny. Rwodi pa in weng giwoto doko acel; kiketo gi i lakam ki jomakwer: jogi weng ma kineno iye, gikete weng i lakam; gin ma giwoto ki macok coki. Aisaia 22:1-3.

> Lubanga obedo ki otino [Ishmael]; kede odongo, obedo i pur, kede odoko latutu me obiya. Genesis 21:20.

> Ka pe tye kwena, lwak obalo: ento ngat ma gwoko cik, obedo ayom. Proverbs 29:18.

Yeremia obedo cal pa jo ma ochiemo buk, ka Malaika madwong ocoro i piny me miyo piny lier ki dwong pa iye, ento gi oyudo peko me cwinya nikech manyiso mabiro me higa 1843 ma opoto. Yeremia tamo ki wang poropheti ka obedo ni Lubanga nowaco mos. Lok man okobo Yeremia ki Habakuku aryo.

> Abi cung ikom gwoko na, abicani itung bur, abinyutu neno ngo ma obiwaco an, ki ngo ma abidwoko ka gicweyo an. Rwot odwoko an, owaco ni, I coyo lok me neno, ki itero pire keken i tabul, pi ngat ma kwano ne obed ringo. Pien neno tye pi cawa ma kicono, ento i agiki obiwaco, pe bi bwola: kadi obilele, ikur ki ne; pien obi bino atir, pe obi lele. Nen, cwinya pa ngat ma ogoro wi pe obedo ma kare iye: ento ngat ma kare bi bedo ki yie pa iye. Habakkuk 2:1-4.

Yohana kityeko tiyo kwede me nyutu cal pa jo ma gityeko rwate mit ki dwoko piny cwinya ma pire tek, ka nyutu lok pa con weng ma cako ki dwe me August 11, 1840 oko i dwe me October 22, 1844.

> An acito bot malaika, aciwaco bot en ni, “Mii an buk matino.” En owaco bot an ni, “Kwany ne, kede icham woko; obi miyo tumbo me in obed marac, ento i wangi obedo mit calo asali.” An okwanyo buk matino ki lwete me malaika, acam woko; obedo i wangi an mit calo asali; en kacel ka apong ame acamo, tumbo me an obedo marac. Revelation 10:9, 10.

Ezekiel nyutu tic me waco lok me lanen ma tyeko gengo jo ma kiyero con, tic ma ocako ka Lacar obino piny i August 11, 1840, ki i September 11, 2001.

> Ento in, Wod dano, winye lok ma an awaco bot in; pe i-bed ogengo calo ot ma ogengo: yab dho ni, cam man ma an ami in. Ka anyeno, nen, tyen ocwalo ir an; ki iye tye pepa ma ocol; en oyabo bot an; kicoyo iye i iye kacel ki i woko: ki iye kicoyo iye yuak, ki lyel, ki peko. Kadi dong owaco bot an, Wod dano, cam gin ma inongo; cam pepa ma ocol man, ka ce iwaco bot ot pa Isirayeli. Ento anyab dho na, omii an acam pepa ma ocol meno. En owaco bot an, Wod dano, mi ich ni cam, ki pong iye ni ki pepa ma ocol man ma an ami in. Ento acam ne; en obedo i dho na calo asali pi mit. Ezekieli 2:8-3:3.

Jeremia nyutu lok me gin matime ki nino 11 me dwe August, 1840 nyaka kare ma pud pe cente i Wuuyo me i tung otum.

> Gineno lok mamegi, an acamo gin; ki lok mamegi obedo bot an yot ki yweyo cwiny na, pien gicoyo an ki nying mamegi, Aii Rwot Lubanga, Rwot pa dul lweny. Pe abedo i dub pa jo yeko, pe anyayo; abedo keken pien lwete i an, pien i opongo an ki coyo cwiny. Pingo peko na odong pe giko, ki rwate na pe twero lego, ma pe mito lego? Ibedo itye bot an weng calo jalok, ki calo pi ma giko? Ento Lubanga owaco calo eni: Ka idwogo, abidwogo in, in ibed anyim an; ka itero woko gima ber ki kom gima pe ber, in obed calo dwo na; bed gi dwogo bot in, ento in pe idwogo botgi. An abimiyo in i tung jogi ogweng me shaba ma kigwoko maber; gibiro lwenyo bot in, ento pe ginyalo loyo in, pien an atye ki in me waro in ki me cobo in woko, owaco Rwot. An abicobo in woko ki lwete pa jo marac, abi waro in woko ki lwete pa jo mager. Yeremia 15:16-21.

Yeremia nyutu kit me wot wa ma kombedi ki kwena wa. Kwena ma kombedi obedo kwena me "Midnight Cry", ma tye ka yubo katic katic, i cawa ma jo pa Lubanga, ma Yeremia nyutu-gi, gityeko "opongo" ki "kec", kun gi paro ni "peko gi" "obi" "ma pe ogiko" ki "ju gi" "ma pe romo yik"—"ju" ma pe obino yik pi kare mo keken. Gi gikwanyo woko ki "dul pa jo-yeko." Pe dong gi "omor" calo i acakki ka gichamo buk, ki obedo "mor pa cwinya gi."

Ento tye pito pi jo ma tye i kit man. “Ka in idwogo” ki bene “ka igolo woko gin ma wel loyo ki i kom gik ma rac,” ci Lubanga obi dwogo botgi. I Leb Ebru, “abi kelo in dok” ma tye i lok en tito ni, Lubanga obi dwogo botgi, ka gidwogo bot En.

> Omiyo, keturu piny bot Lubanga. Genguru Satan, to obiro oro ki butu. Bii bot Lubanga, to en bende obiro bi botu. Kweruru lwetu, un jo peko; pwodhuru cwinuyu, un jo cwinyo aryo. Beduru i peko, ki cieru, ki loru; wek riso me wun odwoko obed gedo, ki mor me wun odok chandruok. Pinyru uru i wang Rwot, to en obiro ywayo wun malo. Yakobo 4:7-10.

Ka gibedo but Lubanga, En bende obedo butgi. Ka gubedo timo gin man, ci gubedo “bedo i anyim” Rwot, kede gubedo “leb” pa Lubanga. Mede piny, opwonyo Jeremiya (wa) ni obidoko jogi “oluc me barasi ma kikaro maber” i kom “jomarac”; ci lacen “gi ma ror matek” bibiro kelo lweny bot joma orwate ki Jeremiya. “Jomarac” obedo rwate pa Daniel me “nyiri ma pe gityeko bedo ki dic ma pe gi ngec” pa Matayo. “Gi ma ror matek” orwate ki lunyodo mar adek pa Babilon manyen i kare me bal pa cik me Sande.

Lwaki pa lalar adek weng giloko lok bot rek acel keken, ento giloko lok bot kit adek mapatpat me rek acel man. Yeremia tye kalare jo ma kare matidi keken giroto balo cwiny me acel, ento pud pe gityeko gamo i Cim me Yore pa Kwac me Odii. En aye kabedo ma wa tye kany piny ki dwe 18 me July 2020. Lapeny obedo ka wa bi dwogo onyo pe. Ka wa dwogo, wa bi "waco" i kom Rwot ka acel keken ma Dul me Amerika "bi waco" calo lacere madit.

Lok me mukato ma Yeremia tye ka nyuto en aye lok me mukato wa ma kombedi; kacel ki mano, en aye lok me mukato ma kigoyo calo alama me yoo adek ma kicobo i iye koc me polo abicel. En bene lok me mukato ma butu i Yohana kiketo iye ki cal me lok me lajok, pien piri pa chapta angwen i Yohana en tic pa Jwii Maleng me yiko cwiny pa Yeremia, ma tye ka penyo ka en ogeno lok ma pe adwogi, kede ka lok ma onwongo itio mamit tutwal obedo atir pi ma opoto.

Kono Jeremiya nyutu kit ma otime ki ceng 11 me September, 2001 okato i ceng 18 me July, 2020, ka kare me kuro ocako, ma ki nyutu kwede cing adek ki abar ma calo nyutu anyim kuno. Ka awaco “ma calo nyutu,” pe atye amiwo ter me cawa. Atye awaco ni ceng 18 me July, 2020 obedo kare ma lami aryo—ma aye Bibil ki Lamo me Porofesi—gin ogike, kede ringgi ma otho owece i yoo pi cing adek ki abar, i Apeny apar acel.

> An abimiyo twero bot jo me dwoko lok na aryo; gibiporofesi pi cawa alufu acel, mia aryo ki pier adek, ka giketo libo i ringgi. Gin yoge me zaituni aryo, ki loka me mac aryo ma tye ka can i wang’ Lubanga pa piny. Ki ka ngat mo mito goyo peko botgi, mac obino ki i dhoggi omiego lamonygi; ki ka ngat mo mito goyo peko botgi, myero okwany woko i kit man. Gin tye ki twero me cego polo, pi koth pe obut i cawa me porofesi gi; ki tye ki twero i pii me loko gi bedo rem; ki me balo piny ki kop weng, dong ka ka gi mito. Ki ka gityeko dwoko lokgi, libic ma obino ki i bur ma pe tye agiki obiweyo lweny botgi, biconegi, biokwanyogi kwo. Ringgi ma otho bibed i yoo pa pango madit, ma i kit pa cwinya ki lore ki nying Sodom ki Egypt, ka bene ka Rwot wa okobo i misalaba. Ki jo pa dano, ki dul pa jo, ki dho, ki pinye, bineno ringgi ma otho pi cawa adek ki aboro; ki pe giyeki me keto ringgi ma otho i kabur. Ki gi ma bedo i piny bibed gi cwinya maber i komgi, ki bimeyo, ki bicwalo jami me kica mo i bot mo; pien porofeta aryo man gigoyo peko bot gi ma bedo i piny. Apokulipi 11:3-10.

Yubu ma kinyuto ki kit Yeremia obedo i nyuma me poko cwinya, ento anyim me Dwono me Oturo. Myero Yeremia odwogo anyim, mapwod pe onongo romo bedo dwon pa lok me Dwono me Oturo. Man en aye kit wa kombedi. Bende en aye kit me kare pa dyere angwen me Jon ma wan tye ka poyo lok iye, kede en aye lok pa kare ma ki yaro ne ki lok pa kare ma kicoko i wang Seven Thunders.

Ka waparo ler ma kube ki “Comforter” i chapta angwen ma Yohana owaco ikome, wan nongo evidensi mapol me yaro ni lok en ikom July 18, 2020, peko me cwiny ki cawa me kuro, kwena me kwaco i otum me odii ma kityeko yabo, ki pito ma bino pa cik me Sande. Chapta magi tye ka keto i kom kit me porofetik pa lok me mukato ma kiweyo i woko.

Ka wabed calo tung pa Lubanga i peko ma bino cok coki, tic wa kombedi en me 'kwanyo gine maber woko ki bot gine marac,' onyo calo James otera tic acel acel, wa myero 'yubu lweteu, inu jo ma timo richo; ki yer cwinyeu, inu jo ma wii aryo. Beduru i peko, ywakuru, ki loruru: myero reyo megi odwok obed ywak, ki mor megi odwok obed tek. Punduru i wang Rwot, en obi keto inu malo' calo alama i kare ma cok coki.

> Kadong obiyeto lam pi jo piny, obicoko jo Isirayel ma kikobo woko, kadong obicoko kacel jo Yuda ma gipopoko ki tung’ angwen me piny. Yesaya 11:12.

Wa bi tyeko tamo wa ikom chapta angwen man i coc ma bino anyim.

Back to Articles