Article

# ປະຫວັດສາດທີ່ຖືກເຊື່ອງໄວ້ຂອງຂໍ້ທີ່ສີ່ສິບ - ເລກສິບຫົກ

ວິບັດຄັ້ງທີສອງ - ພາກທີສາມ

Author

Jeff Pippenger

Published

June 18, 2026

Formats

PDF
Word
Song MP3

## ເຫດຜົນຂອງ Jones

ເຫດຜົນຂອງ Jones ທີ່ວ່າທູດອົງທຳອິດໃນພຣະນິມິດບົດທີ່ສິບສີ່ບໍ່ອາດແຍກອອກຈາກທູດອີກສອງອົງທີ່ຕາມມາໄດ້ ເປັນເຫດຜົນທີ່ໜັກແໜ້ນຢ່າງຫາທີ່ຕິບໍ່ໄດ້. ການຊີ້ບອກຂອງເຂົາກ່ຽວກັບຄວາມເຊື່ອມສຳພັນທາງໂຄງສ້າງຂອງທູດທັງສາມອົງນັ້ນກັບທູດແຫ່ງແກເປັນການຊີ້ບອກທີ່ຮັດກຸມຢ່າງສິ້ນເຊີງ. ຄວາມເນັ້ນຂອງເຂົາແນ່ນອນຢູ່ທີ່ທູດທັງສາມໃນພຣະນິມິດບົດທີ່ສິບສີ່, ແຕ່ເຫດຜົນສຳລັບການນຳໃຊ້ພວກເຂົາວ່າເປັນ “ສິ່ງທີ່ແຍກອອກຈາກກັນບໍ່ໄດ້” ນັ້ນ ກໍມີຄວາມຖືກຕ້ອງຢ່າງສົມບູນເທົ່າກັນສຳລັບທູດທຸກອົງທີ່ໄດ້ມາກ່ອນພວກເຂົາ.

ເນື່ອງຈາກວ່າລາວໄດ້ມຸ່ງຄວາມສົນໃຈໄປທີ່ທູດສະຫວັນສາມອົງໃນພຣະນິມິດບົດທີສິບສີ່, ລາວຈຶ່ງບໍ່ໄດ້ນຳເຫດຜົນຂອງຕົນເອງໄປຈົນເຖິງຂໍ້ສະຫຼຸບສູງສຸດຂອງມັນ. ໃນທີ່ສຸດ ເຫດຜົນທີ່ລາວໃຊ້ເພື່ອເຊື່ອມໂຍງແກແຕຣແຫ່ງວິບັດຄັ້ງທີຫ້າ, ຫົກ ແລະ ເຈັດ ເຂົ້າກັບທູດສະຫວັນສາມອົງໃນພຣະນິມິດບົດທີສິບສີ່, ຍັງຮວມເຖິງການນຳເສັ້ນແນວຂອງແກແຕຣນັ້ນຍ້ອນກັບໄປຈົນເຖິງທູດສະຫວັນອົງທຳອິດໃນບັນດາທູດສະຫວັນແກແຕຣທັງເຈັດອົງ.

> ແລະຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຫັນທູດສະຫວັນເຈັດອົງຜູ້ທີ່ຢືນຢູ່ຕໍ່ພຣະພັກພຣະເຈົ້າ; ແລະໄດ້ມີການປະທານແກ່ພວກເຂົາແຕ່ລະອົງແກແປດເຈັດອັນ. … ແລະທູດສະຫວັນເຈັດອົງຜູ້ທີ່ມີແກແປດເຈັດອັນນັ້ນ ໄດ້ຕຽມພ້ອມເພື່ອຈະເປົ່າ. ພຣະນິມິດ 8:2, 6

ລໍາດັບຂອງທູດສະຫວັນເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍທູດສະຫວັນແຫ່ງແກທັງ “ເຈັດ,” ແລະແນວຂອງທູດສະຫວັນໃນພຣະນິມິດເລີ່ມຈາກສຽງແກຄັ້ງທໍາອິດ ໄປຈົນເຖິງຄໍາເຕືອນຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມກ່ຽວກັບເຄື່ອງໝາຍຂອງສັດຮ້າຍ. Jones ຖືກຕ້ອງໃນການຊີ້ໃຫ້ເຫັນຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງແກສີ່ອັນທໍາອິດ ແລະແກແຫ່ງວິບັດສາມອັນສຸດທ້າຍ, ເພາະວ່າໂຄງສ້າງຄໍາພະຍາກອນແບບ “ສີ່ແລະສາມ” ນັ້ນກໍພົບເຫັນເຊັ່ນກັນໃນຄຣິສຕະຈັກທັງຫຼາຍ ແລະໃນດວງຕາປະທັບທັງຫຼາຍ. ການທີ່ສິ່ງນີ້ຖືກສະຖາປະນາໄວ້ເທິງພະຍານສາມປາກໃນພຣະທໍາພຣະນິມິດ ຍ່ອມເຮັດໃຫ້ຜູ້ທີ່ເລືອກຈະເຫັນນັ້ນເຂົ້າໃຈວ່າ ເລກເຈັດນັ້ນໃນຖານະເປັນສັນຍາລັກ ຍັງປະກອບມີເລກສີ່ເປັນສັນຍາລັກ ແລະເລກສາມເປັນສັນຍາລັກຢູ່ດ້ວຍ.

## ຄວາມເຊື່ອມໂຍງອັນສັກສິດ

ສິ່ງທີ່ພວກເຮົາໄດ້ກຳນົດຊີ້ບອກໃນໄລຍະບໍ່ດົນມານີ້ ກໍຄືວ່າ ທູດອົງທຳອິດແລະທູດອົງທີສອງໃນພຣະນິມິດບົດ 14 ໄດ້ຮັບການເສີມອຳນາດໂດຍຄຳພະຍາກອນເລື່ອງເວລາຂອງອິສລາມ ກ່ຽວກັບວິບັດຄັ້ງທຳອິດແລະຄັ້ງທີສອງ, ແລະການເສີມອຳນາດຂອງທູດອົງທີສາມໄດ້ສຳເລັດລົງໂດຍການສຳເລັດເຕັມຂອງວິບັດຄັ້ງທີສາມໃນວັນທີ 9/11. ການນຳໄປໃຊ້ຂອງ Jones ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ, (ເຖິງແມ່ນວ່າລາວບໍ່ໄດ້ກ່າວຈຸດຂອງຂ້າພະເຈົ້າ) ທູດທຸກອົງນັບຕັ້ງແຕ່ທູດແຫ່ງແກອົງທຳອິດໃນພຣະນິມິດບົດ 8 ຈົນເຖິງແກແຫ່ງວິບັດຄັ້ງທີສາມໃນພຣະນິມິດບົດ 11 ລ້ວນແຕ່ເຊື່ອມຕໍ່ຢ່າງແຍກອອກຈາກກັນບໍ່ໄດ້ກັບທູດສາມອົງໃນພຣະນິມິດບົດ 14. ພວກເຂົາເປັນສັນຍາລັກຢູ່ພາຍໃນແນວຄຳພະຍາກອນດຽວກັນ. ພວກເຂົາຈຳເປັນຕ້ອງຖືກຮັບຮູ້ໃນຖານະເຊັ່ນນັ້ນ ເພື່ອຈະເຂົ້າໃຈບົດບາດອັນຫຼາກຫຼາຍທີ່ທູດແຕ່ລະອົງເປັນຕົວແທນ. ດັ່ງນັ້ນ ເຊັ່ນດຽວກັນທີ່ເຈັດຄຣິສຕະຈັກ, ຕາປະທັບ, ແລະແກ ເປັນຕົວແທນຂອງເລກເຈັດ, ແລະອີກທັງສັນຍາລັກຂອງເລກສີ່ແລະເລກສາມພາຍໃນສັນຍາລັກໂດຍລວມຂອງເລກເຈັດ (ຄຣິສຕະຈັກ, ຕາປະທັບ, ແລະແກ); ແນວຂອງທູດນັບຈາກທູດອົງທຳອິດໃນບັນດາທູດແກເຈັດອົງ ໄປຈົນເຖິງທູດອົງທີສາມ ຈຳເປັນຕ້ອງຖືກພິຈາລະນາເປັນອົງລວມ. ສິ່ງນີ້ຊີ້ບອກເຖິງແນວຂອງທູດຈຳນວນສິບເອັດອົງ.

ທູດສະຫວັນສາມອົງໃນພຣະນິມິດບົດທີສິບສີ່ ເປັນຕົວແທນແຫ່ງຂ່າວສານຄຳເຕືອນຂອງພວກມິນເລີຣາຍທ໌ ຊຶ່ງໄດ້ປະກາດການເປີດຂອງການພິພາກສາ ແລະຕໍ່ຈາກນັ້ນ ຍັງເປັນຕົວແທນແຫ່ງຂ່າວສານຄຳເຕືອນຂອງໜຶ່ງແສນສີ່ໝື່ນສີ່ພັນ ຊຶ່ງກຳລັງປະກາດການປິດຂອງການພິພາກສາ.

ແກແຕຣທັງເຈັດເປັນຕົວແທນຂອງອຳນາດຕ່າງໆ ທີ່ພຣະເຈົ້າຊົງໃຊ້ໂດຍພຣະປະສົງແຫ່ງການຊົງຈັດຕຽມຂອງພຣະອົງ ເພື່ອນຳການພິພາກສາມາເໜືອບັນດາປະຊາຊາດທີ່ໄດ້ບັງຄັບໃຫ້ນະມັດສະການດວງອາທິດ.

ແກທັງສີ່ອັນທຳອິດຊີ້ບອກເຖິງຄວາມພິນາດລົງຢ່າງເປັນລຳດັບຂອງໂຣມັນຝ່າຍຕາເວັນຕົກຈົນເຖິງປີ 476.

ອັນທີຫ້າ ແລະ ອັນທີຫົກ ຊີ້ບອກເຖິງການລົ້ມສະລາຍຂອງໂຣມຕາເວັນອອກ ນັບແຕ່ປີ 1449 ຈົນເຖິງ 1453.

ແກສັງສຸດທ້າຍສາມອັນ ເປັນຕົວແທນຂອງອິດສະລາມແຫ່ງໄພພິບັດສາມປະການ.

ທູດສະຫວັນໃນພຣະນິມິດບົດທີ 10 ແມ່ນພຣະຄຣິດ, ຜູ້ຊຶ່ງສະເດັດລົງມາເພື່ອປະທານລິດອຳນາດແກ່ການເຄື່ອນໄຫວໃນເບື້ອງຕົ້ນ ແລະ ພຣະອົງຊົງສະເດັດລົງມາອີກໃນພຣະນິມິດບົດທີ 18 ເພື່ອປະທານລິດອຳນາດແກ່ການເຄື່ອນໄຫວໃນຕອນທ້າຍ.

ແກສັນທີເຈັດໄດ້ເລີ່ມເປົ່າຂຶ້ນໃນວັນທີ 22 ຕຸລາ 1844 ໃນການເປີດສາກຂອງການພິພາກສາ ຊຶ່ງເປັນວັນລົບມົນທິນແບບສົມບູນຕາມນິມິດ. ແກສັນແຫ່ງປີຢູບິລີຈະຕ້ອງຖືກເປົ່າໃນວັນລົບມົນທິນ. ດັ່ງນັ້ນ ໃນການພິພາກສາຈຶ່ງມີການເປົ່າແກສັນສອງຢ່າງ: ແກສັນແຫ່ງປີຢູບິລີ ແລະ ແກສັນທີເຈັດ.

> ແລ້ວເຈົ້າຈົ່ງໃຫ້ສຽງແກແຫ່ງປີຢູບີລີດັງຂຶ້ນໃນວັນທີສິບຂອງເດືອນທີເຈັດ; ໃນວັນແຫ່ງການລົບມົນທິນ ເຈົ້າທັງຫລາຍຈົ່ງໃຫ້ສຽງແກດັງຂຶ້ນທົ່ວແຜ່ນດິນຂອງເຈົ້າທັງໝົດ. ແລະເຈົ້າທັງຫລາຍຈົ່ງຖວາຍໃຫ້ປີທີຫ້າສິບເປັນປີບໍລິສຸດ, ແລະປະກາດອິດສະລະພາບທົ່ວແຜ່ນດິນແກ່ບັນດາຜູ້ອາໄສຢູ່ໃນນັ້ນທັງໝົດ: ປີນັ້ນຈະເປັນປີຢູບີລີສຳລັບເຈົ້າທັງຫລາຍ; ແລະທຸກຄົນຈະກັບຄືນໄປສູ່ກຳມະສິດຂອງຕົນ, ແລະທຸກຄົນຈະກັບຄືນໄປສູ່ຄອບຄົວຂອງຕົນ. ປີທີຫ້າສິບນັ້ນຈະເປັນປີຢູບີລີສຳລັບເຈົ້າທັງຫລາຍ: ເຈົ້າທັງຫລາຍຢ່າຫວ່ານພືດ ຫລືກ່ຽວກັບສິ່ງທີ່ງອກຂຶ້ນເອງໃນປີນັ້ນ, ຫລືເກັບກ່ຽວອະງຸ່ນຈາກເຄືອອະງຸ່ນທີ່ບໍ່ໄດ້ຕັດແຕ່ງຂອງເຈົ້າ. ພຣະບັນຍັດລະບຽບ 25:9–11.

ບໍລິບົດທີ່ຊີ້ບອກເຖິງການກະຈັດກະຈາຍຂອງອິສຣາເອນເປັນເວລາ “ເຈັດເທື່ອ” ທີ່ປາກົດຢູ່ໃນບົດຖັດໄປຂອງພຣະທຳເລວີນິຕິ, ໄດ້ຖືກສະແດງໄວ້ໃນຂໍ້ພຣະຄຳພີທັງຫຼາຍທີ່ນຳໄປສູ່ຄຳສັ່ງໃຫ້ເປົ່າແກສຽງປີຢູບີລີໃນວັນແຫ່ງການລົບມົນທິນ.

> ຈົ່ງເວົ້າກັບບັນດາລູກຫລານຂອງອິສຣາເອນ ແລະກ່າວແກ່ເຂົາວ່າ ເມື່ອພວກເຈົ້າເຂົ້າໄປໃນແຜ່ນດິນທີ່ເຮົາມອບໃຫ້ແກ່ພວກເຈົ້າ ແລ້ວແຜ່ນດິນນັ້ນຈະຕ້ອງຮັກສາວັນຊະບາໂຕຖວາຍແດ່ພຣະຢາເວ. ຫົກປີເຈົ້າຈົ່ງຫວ່ານນາຂອງເຈົ້າ ແລະຫົກປີເຈົ້າຈົ່ງລິດເຄືອອະງຸ່ນຂອງເຈົ້າ ແລະເກັບຜົນຂອງມັນ; ແຕ່ໃນປີທີເຈັດ ຈະເປັນຊະບາໂຕແຫ່ງການພັກສະຫງົບສໍາລັບແຜ່ນດິນ ເປັນຊະບາໂຕຖວາຍແດ່ພຣະຢາເວ; ເຈົ້າຢ່າຫວ່ານນາຂອງເຈົ້າ ຫຼືລິດເຄືອອະງຸ່ນຂອງເຈົ້າ. ສິ່ງທີ່ງອກຂຶ້ນເອງຈາກການກ່ຽວຂອງເຈົ້າ ເຈົ້າຢ່າໄປກ່ຽວ ແລະຢ່າເກັບອະງຸ່ນຈາກເຄືອທີ່ບໍ່ໄດ້ຕັດລິດຂອງເຈົ້າ; ເພາະວ່ານັ້ນເປັນປີແຫ່ງການພັກສະຫງົບສໍາລັບແຜ່ນດິນ. ແລະຊະບາໂຕຂອງແຜ່ນດິນນັ້ນຈະເປັນອາຫານແກ່ພວກເຈົ້າ; ສໍາລັບເຈົ້າ ແລະສໍາລັບທາດຊາຍຂອງເຈົ້າ ແລະທາດຍິງຂອງເຈົ້າ ແລະລູກຈ້າງຂອງເຈົ້າ ແລະຄົນຕ່າງດ້າວທີ່ພັກອາໄສຢູ່ກັບເຈົ້າ, ແລະສໍາລັບຝູງສັດຂອງເຈົ້າ ແລະສໍາລັບສັດປ່າທີ່ຢູ່ໃນແຜ່ນດິນຂອງເຈົ້າ ຜົນຜະລິດທັງໝົດຂອງແຜ່ນດິນນັ້ນຈະເປັນອາຫານ. ແລະເຈົ້າຈົ່ງນັບຊະບາໂຕແຫ່ງປີທັງເຈັດໄວ້ສໍາລັບເຈົ້າ, ຄື ເຈັດເທື່ອຂອງເຈັດປີ; ແລະຊ່ວງເວລາຂອງຊະບາໂຕແຫ່ງປີທັງເຈັດນັ້ນ ຈະເປັນສີ່ສິບເກົ້າປີສໍາລັບເຈົ້າ. ພວກເລວີ 25:2–8.

ເມື່ອ Miller ໄດ້ຕະໜັກເຖິງການພິພາກສາຕໍ່ອິສຣາເອນເນື່ອງຈາກການລະເມີດການພັກສະບາໂຕຂອງແຜ່ນດິນໃນບົດທີຊາວຫົກ, ທ່ານໄດ້ນຳໃຊ້ຫຼັກການທີ່ວ່າໜຶ່ງວັນແທນໜຶ່ງປີ ແລະຄົ້ນພົບວ່າໜຶ່ງປີມີສາມຮ້ອຍຫົກສິບວັນ, ແລະວ່າເຈັດເທົ່າຂອງສາມຮ້ອຍຫົກສິບນັ້ນເທົ່າກັບສອງພັນຫ້າຮ້ອຍຊາວປີແຫ່ງການລົງໂທດສຳລັບການລະເມີດພັນທະສັນຍາ. ນັ້ນແມ່ນຄວາມຈິງຝ່າຍຄຳພະຍາກອນປະການທຳອິດທີ່ທ່ານຄົ້ນພົບ. ມັນເປັນຮາກຖານຂອງບັນດາຄວາມຈິງທີ່ປະກອບຂຶ້ນເປັນຮາກຖານທີ່ພຣະຄຣິດໄດ້ວາງໄວ້ຜ່ານພາລະກິດຂອງ Miller. ແກໂຫຼດປີຢູບິລີແມ່ນການປະກາດເຖິງການປົດປ່ອຍແລະເສຣີພາບ.

ແກທີເຈັດແມ່ນອິດສະລາມແຫ່ງໄພພິບັດປະການທີສາມ.

> ແຕ່ໃນວັນເວລາແຫ່ງສຽງຂອງທູດສະຫວັນອົງທີເຈັດ, ເມື່ອທ່ານຈະເລີ່ມເປົ່າແກ, ຄວາມລຶກລັບຂອງພຣະເຈົ້າກໍຈະສຳເລັດ, ຕາມທີ່ພຣະອົງໄດ້ປະກາດໄວ້ແກ່ຜູ້ຮັບໃຊ້ຂອງພຣະອົງ ຄືບັນດາຜູ້ພະຍາກອນ. ພຣະນິມິດ 10:7

ແກດທີເຈັດຂອງອິສລາມແມ່ນຄວາມຈິງແຫ່ງຄຳພະຍາກອນພາຍນອກ ແລະ ແກດຢູບິລີແມ່ນຄວາມຈິງແຫ່ງຄຳພະຍາກອນພາຍໃນກ່ຽວກັບການຖືກນັບວ່າຊອບທຳໂດຍຄວາມເຊື່ອ—ການຊ່ວຍໃຫ້ພົ້ນຈາກບາບ ຊຶ່ງຕາມທີ່ຊິດສະເຕີ ໄວທ໌ ກ່າວໄວ້ນັ້ນ ຄືທູດສະຫວັນອົງທີສາມໃນຄວາມເປັນຈິງ. ໃນຊ່ວງເວລາທີ່ແກດທີເຈັດກຳລັງດັງຢູ່ນັ້ນ ຄວາມລຶກລັບທີ່ວ່າ ພຣະຄຣິດຢູ່ໃນທ່ານ ຊຶ່ງເປັນຄວາມຫວັງແຫ່ງລາສີຈະຖືກເຮັດໃຫ້ສົມບູນ ເມື່ອພຣະຄຣິດຊົງນຳເອົາພຣະລັກສະນະພຣະເຈົ້າຂອງພຣະອົງມາປະສານກັບສະພາບມະນຸດຂອງຄົນໜຶ່ງແສນສີ່ໝື່ນສີ່ພັນ. ຜູ້ທີ່ໃນເວລານັ້ນໄດ້ຮັບຕາປະທັບຂອງພຣະເຈົ້າ ຈະປະກາດຂ່າວສານແຫ່ງແກດເພື່ອເຕືອນ ຊຶ່ງຖືກແທນໄວ້ວ່າເປັນວິບັດຄັ້ງທີສາມ ແລະ ເປັນການເຕືອນຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມດ້ວຍ. ວິບັດຄັ້ງທີສາມເສີມກຳລັງໃຫ້ແກ່ຂ່າວສານຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມ ເມື່ອທູດສະຫວັນອົງນັ້ນ ຜູ້ຊຶ່ງບໍ່ແມ່ນຜູ້ໃດອື່ນນອກຈາກພຣະເຢຊູຄຣິດ ສະເດັດລົງມາພ້ອມກັບຂ່າວສານໃນພຣະຫັດຂອງພຣະອົງ.

ເມື່ອພວກເຮົາລະບຸວ່າ ມັນເປັນຄຳພະຍາກອນເວລາຂອງໄພວິບັດທີໜຶ່ງແລະທີສອງ ທີ່ໄດ້ປະທານພະລັງແກ່ຂ່າວສານຂອງທູດອົງທີໜຶ່ງ, ແລະເປັນຄຳພະຍາກອນຂອງໄພວິບັດທີສາມ ທີ່ປະທານພະລັງແກ່ຂ່າວສານຂອງທູດອົງທີສາມ, ພວກເຮົາກໍກຳລັງລະບຸແກເປັນ “ການພິພາກສາທີ່ຖືກນຳມາເໜືອໂຣມ ເພື່ອຕອບສະໜອງຕໍ່ການບັງຄັບຖືວັນອາທິດ.” ການພິພາກສາໂດຍພຣະຈັດຫານັ້ນ, ໂດຍສະເພາະແກໄພວິບັດສາມປະການສຸດທ້າຍ, ສອດຄ່ອງແລະຂະໜານກັນກັບຂ່າວສານແຫ່ງຄຳເຕືອນຂອງທູດສາມອົງໃນ Revelation ບົດທີສິບສີ່. ໄພວິບັດສອງປະການແລະທູດສອງອົງໃນປະຫວັດສາດຂອງມິນເລີໄຣທ໌, ແລະໄພວິບັດທີສາມແລະທູດອົງທີສາມໃນປະຫວັດສາດຂອງຜູ້ໜຶ່ງແສນສີ່ໝື່ນສີ່ພັນ. ໃນປະຫວັດສາດຕອນເລີ່ມຕົ້ນຂອງທູດອົງທີໜຶ່ງແລະອົງທີສອງ, ຂ່າວສານເລື່ອງການເປີດແຫ່ງການພິພາກສາໄດ້ຮັບພະລັງໂດຍການສຳເລັດຕາມຄຳພະຍາກອນຂອງອິສລາມໃນໄພວິບັດທີໜຶ່ງແລະທີສອງ. ໃນປະຫວັດສາດຕອນສິ້ນສຸດຂອງທູດອົງທີສາມ ຂ່າວສານທີ່ປະກາດການປິດແຫ່ງການພິພາກສາໄດ້ຮັບພະລັງໂດຍການສຳເລັດຕາມຄຳພະຍາກອນຂອງອິສລາມໃນໄພວິບັດທີສາມ.

ການປະທານລິດເດດໃນຕອນຕົ້ນ ແລະ ໃນຕອນສິ້ນສຸດ ໄດ້ຖືກເປັນຕົວແທນໂດຍທູດສະຫວັນໃນ Revelation ບົດ 10 ແລະ 18, “ຜູ້ຊຶ່ງບໍ່ໄດ້ເປັນບຸກຄົນອື່ນໃດນອກຈາກພຣະເຢຊູຄຣິດ.” ຂ່າວສານພາຍນອກຂອງອິດສະລາມ ແລະ ຂ່າວສານພາຍໃນແຫ່ງການພິພາກສາ ຄື ສຽງແກທຸກຂ໌ຄັ້ງທີສາມພາຍນອກ; ແລະ ຂ່າວສານພາຍໃນແຫ່ງການພິພາກສາ ຄື ສຽງແກຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມ. ສຽງແກພາຍນອກຂອງອິດສະລາມ ຄື ຄຳພະຍາກອນສອງພັນຫ້າຮ້ອຍຊາວປີ, ແລະ ສຽງແກພາຍໃນຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມ ຄື ສອງພັນສາມຮ້ອຍປີ. ທັງສອງໄດ້ມາເຖິງ ແລະ ເປົ່າສຽງຂຶ້ນໃນການເປີດຕົ້ນແຫ່ງການພິພາກສາຄົນຕາຍ, ແລະ ທັງສອງກໍໄດ້ມາເຖິງອີກຄັ້ງໃນການເປີດຕົ້ນແຫ່ງການພິພາກສາຄົນເປັນ.

ທູດສະຫວັນໃນ ພຣະນິມິດ ບົດ 10 ໄດ້ລົງມາໃນວັນທີ 11 ສິງຫາ 1840 ເພື່ອໃຫ້ຄຳພະຍາກອນກ່ຽວກັບອິສລາມສຳເລັດຜົນ; ແລະໃນການນັ້ນ ທູດສະຫວັນອົງນັ້ນໄດ້ເປັນແບບຢ່າງລ່ວງໜ້າເຖິງການລົງມາຂອງທູດສະຫວັນໃນ ພຣະນິມິດ ບົດ 18 ພ້ອມກັບການສຳເລັດຜົນຂອງຄຳພະຍາກອນກ່ຽວກັບອິສລາມ. ການພິພາກສາຂອງພຣະເຈົ້າເໜືອການກະບົດຂອງກົດໝາຍວັນອາທິດໃນປີ 321, ແລະຕໍ່ມາອີກໃນປີ 538 ນັ້ນ ໄດ້ຖືກແທນຄວາມໂດຍແກ້ງທັງຫົກທຳອິດ; ແລະການພິພາກສາຂອງພຣະອົງສຳລັບການກະບົດຂອງກົດໝາຍວັນອາທິດທີ່ກຳລັງຈະມາໃນໄວໆນີ້ ໄດ້ຖືກແທນຄວາມໂດຍແກ້ງທີເຈັດ ຊຶ່ງແມ່ນວິບັດທີສາມ ແລະເປັນທູດສະຫວັນອົງທີສາມດ້ວຍ. ຂ່າວສານເຕືອນເຖິງການເລີ່ມຕົ້ນຂອງການພິພາກສາໃນວັນທີ 22 ຕຸລາ 1844 ແລະຂ່າວສານເຕືອນເຖິງການພິພາກສາຄົນເປັນໃນ 9/11 ນັ້ນ ທັງສອງຢ່າງໄດ້ຮັບການປະທານອຳນາດໂດຍທູດສະຫວັນອົງທີເຈັດ ຕາມລຳດັບທີ່ Jones ໄດ້ວາງໄວ້. ມີທູດສະຫວັນແຫ່ງແກ້ງຫົກອົງຢູ່ໃນບົດ 8 ແລະ 9, ແລ້ວໃນບົດ 10 ທູດສະຫວັນອົງໜຶ່ງໄດ້ລົງມາ ຜູ້ຊຶ່ງມິໃຊ່ຜູ້ໃດອື່ນນອກຈາກພຣະເຢຊູຄຣິດ. ພຣະອົງແມ່ນອົງທີເຈັດໃນລຳດັບຂອງທູດສະຫວັນ, ແລະຫຼັງຈາກພຣະອົງໃນບົດ 11 ກໍມີວິບັດທີສາມ ຊຶ່ງແມ່ນແກ້ງທີເຈັດ ທີ່ເລີ່ມເປົ່າຂຶ້ນໃນປີ 1844, ແຕ່ເປັນອົງທີແປດໃນຊຸດຂອງທູດສະຫວັນທີ່ນຳໄປສູ່ທູດສະຫວັນອົງທີເກົ້າ, ສິບ ແລະ ສິບເອັດ ໃນ ພຣະນິມິດ ບົດ 14.

ຂ່າວສານຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມບໍ່ອາດຖືກແຍກອອກຈາກຂ່າວສານຂອງທູດສະຫວັນອົງທຳອິດແລະອົງທີສອງໄດ້, ແຕ່ມັນກໍບໍ່ອາດຖືກແຍກອອກຈາກແກທັງເຈັດແຫ່ງການພິພາກສາຂອງພຣະເຈົ້າເໜືອການທໍລະຍົດຕໍ່ຄວາມເຊື່ອ. ແກສີ່ອັນທຳອິດແຫ່ງການພິພາກສາໃນພຣະນິມິດບົດທີ 8 ຊີ້ບອກເຖິງຄວາມພິນາດເສື່ອມຖອຍຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງຂອງໂຣມັນຝ່າຍຕາເວັນຕົກຫຼັງຈາກກົດໝາຍວັນອາທິດສະບັບທຳອິດຂອງຄອນສະຕັນຕິນໃນປີ 321 ແລະໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນຂຶ້ນເມື່ອພຣະອົງແບ່ງຈັກກະພັດອອກເປັນຕາເວັນອອກແລະຕາເວັນຕົກໃນປີ 330.

> “ເມື່ອຊາດຂອງພວກເຮົາ ໃນສະພານິຕິບັນຍັດຂອງຕົນ ໄດ້ຕາກົດໝາຍເພື່ອຜູກມັດມະໂນທຳຂອງມະນຸດໃນເລື່ອງສິດທິພິເສດທາງສາສະໜາຂອງເຂົາ, ບັງຄັບໃຫ້ຖືຮັກສາວັນອາທິດ, ແລະນຳອຳນາດອັນກົດຂີ່ມາກົດດັນຕໍ່ຜູ້ທີ່ຮັກສາວັນຊະບາໂຕວັນທີເຈັດ, ພຣະບັນຍັດຂອງພຣະເຈົ້າກໍຈະຖືກເຮັດໃຫ້ເປັນໂມຄະໃນແຜ່ນດິນຂອງພວກເຮົາ ໃນທຸກນັຍສຳຄັນ; ແລະການຫັນຫຼັງຈາກພຣະເຈົ້າຂອງຊາດ ຈະຕາມມາດ້ວຍຄວາມພິນາດຂອງຊາດ.” Review and Herald, December 18, 1888.

ຫຼັກການທີ່ວ່າການຫຼົງທາງຈາກຄວາມເຊື່ອຂອງຊາດນຳຄວາມພິນາດມາສູ່ຊາດ ໄດ້ບັງເກີດແກ່ຊາດຂອງ Constantine ໂດຍເລີ່ມຕົ້ນຈາກແກອັນດັບສີ່ອັນທຳອິດ ຊຶ່ງໄດ້ນຳພາໂຣມຕາເວັນຕົກໄປສູ່ຈຸດຈົບໃນປີ 476. ໂຣມຕາເວັນອອກໄດ້ໄປສູ່ຈຸດຈົບຂອງມັນໃນປີ 1453, ເຖິງແມ່ນວ່າຕາມຄຳພະຍາກອນແລ້ວ ມັນໄດ້ສູນເສຍອຳນາດອະທິປະໄຕແຫ່ງຊາດຂອງມັນໄປໃນວັນທີ 27 ກໍລະກົດ 1449. ບໍ່ເໝືອນກັບ Babylon ທີ່ຖືກລົ້ມລົງໃນຄືນດຽວ, ໂຣມ ທັງຝ່າຍຕາເວັນຕົກແລະຕາເວັນອອກ ໄດ້ຖືກນຳໄປສູ່ຈຸດຈົບຂອງພວກມັນຢ່າງຄ່ອຍເປັນຄ່ອຍໄປ. ການລົ່ມສະລາຍຂອງໂຣມຕາເວັນຕົກພາຍໃຕ້ແກສີ່ອັນທຳອິດພາຍໃນປີ 476 ເປັນຕົວແທນຂອງການລົ່ມສະລາຍຂອງສະຫະລັດພາຍໃຕ້ແກສີ່ອັນ, ຊຶ່ງໃນອີກລະດັບໜຶ່ງ ມັນເປັນຕົວແທນຂອງສີ່ຊົ່ວອາຍຸຄົນຂອງສະຫະລັດ ທີ່ເລີ່ມຕົ້ນໃນປີ 1798 ແລະສິ້ນສຸດລົງທີ່ກົດໝາຍວັນອາທິດ. ສີ່ຊົ່ວອາຍຸຄົນນັ້ນຂະໜານກັບສີ່ຊົ່ວອາຍຸຄົນຂອງ Adventism, ຊຶ່ງຂະໜານກັບຄຣິສຕະຈັກສີ່ແຫ່ງທຳອິດໃນ Revelation ບົດທີ 2, ແລະກັບບາບອັນນ່າສະອິດສະອຽນທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນສີ່ປະການໃນ Ezekiel ບົດທີ 8 ແລະກັບຝູງຕັກແຕນສີ່ລະລອກໃນໜັງສື Joel.

> ເພາະພຣະອົງຜູ້ເປັນອົງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຕັດດັ່ງນີ້ວ່າ: ຍິ່ງຈະເປັນສັນໃດເມື່ອເຮົາສົ່ງການພິພາກສາອັນຮ້າຍແຮງທັງສີ່ປະການຂອງເຮົາມາເຫນືອເຢຣູຊາເລັມ ຄື ດາບ ແລະ ການກັນດານອາຫານ ແລະ ສັດຮ້າຍອັນອັນຕະລາຍ ແລະ ໂລກລະບາດ ເພື່ອຕັດຂາດທັງມະນຸດແລະສັດອອກຈາກເມືອງນັ້ນ? ເອເຊກຽນ 14:21.

ແກທີຫ້າ ແລະ ແກທີຫົກ ໄດ້ນໍາຄວາມພິນາດມາເຖິງໂຣມຕາເວັນອອກ, ແລະ ໂຣມຕາເວັນອອກ ໃນຄວາມສຳພັນທາງຄຳພະຍາກອນກັບໂຣມຕາເວັນຕົກ ເປັນຕົວແທນຂອງລັດ. ໂຣມຕາເວັນຕົກເປັນຕົວແທນຂອງຄຣິສຕະຈັກ. ໂຣມຕາເວັນຕົກຍັງເປັນຕົວແທນຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາ, ຜູ້ຊຶ່ງຖືກພິຊິດກ່ອນເປັນອັນດັບທຳອິດ, ດັ່ງທີ່ໂຣມຕາເວັນຕົກເຄີຍຖືກພິຊິດ.

> “ເມື່ອອາເມຣິກາ ແຜ່ນດິນແຫ່ງເສຣີພາບທາງສາສະໜາ ຈະຮ່ວມມືກັບສັນຕະປາປາໃນການບັງຄັບມະໂນທຳ ແລະ ບີບບັງຄັບມະນຸດໃຫ້ໃຫ້ກຽດແກ່ວັນຊະບາໂຕອັນປອມ ປະຊາຊົນໃນທຸກປະເທດທົ່ວໂລກຈະຖືກນຳໃຫ້ດຳເນີນຕາມແບບຢ່າງຂອງນາງ.” Testimonies, volume 6, 18.

ແກທຣັມເປັດສີ່ອັນທຳອິດເປັນຕົວແທນຂອງສີ່ຊົ່ວຄົນໃນປະຫວັດສາດຂອງອາເມຣິກາ, ແລະເມື່ອສະຫະລັດຕົກລົ້ມ, ແຜ່ນດິນອັນຮຸ່ງໂລດໃນຂໍ້ສີ່ສິບເອັດຂອງ ດານີເອນ ບົດສິບເອັດ ກໍໄດ້ຕົກລົ້ມໄປແລ້ວ, ແລະອຸປະສັກຕໍ່ໄປຄື ເອຢິບ, ຊຶ່ງເປັນສັນຍະລັກຂອງຊາດຕ່າງໆທີ່ເຫຼືອທົ່ວໂລກ. ຈາກນັ້ນ ສະຫະປະຊາຊາດ, ຜູ້ຊຶ່ງເປັນກະສັດສິບອົງ, ກໍເຫັນພ້ອມທີ່ຈະມອບອານາຈັກທີ່ເຈັດຂອງຕົນໃຫ້ແກ່ສັນຕະປາປາ, ເພາະ “ຊົ່ວເວລາສັ້ນໜຶ່ງ—ໜຶ່ງຊົ່ວໂມງ,” ໃນ ພຣະນິມິດ ບົດສິບເຈັດ. ສິ່ງນີ້ເກີດຂຶ້ນໃນງານວັນເກີດຂອງ ເຮໂຣດ, ເມື່ອເຂົາໃຫ້ຄຳປະຕິຍານຈະມອບອານາຈັກເຄິ່ງໜຶ່ງຂອງຕົນ. ໃນງານວັນເກີດຂອງ ເຮໂຣດ, ໃນຊົ່ວໂມງນັ້ນ ລາຍມືທີ່ຂຽນໄວ້ກໍປາກົດຂຶ້ນເທິງປູນຂາວຂອງກຳແພງ, ແລະ ເບນຊັດຊາ ກໍຖືກສັງຫານ. ຊົ່ວໂມງນັ້ນມາເຖິງໃນກົດໝາຍວັນອາທິດ ແລະດຳເນີນຕໍ່ໄປຈົນເຖິງການສິ້ນສຸດແຫ່ງເວລາແຫ່ງການທົດລອງຂອງມະນຸດ. ອານາຈັກທີ່ເຈັດຖືກພິຊິດ ດັ່ງທີ່ຖືກເປັນແບບໄວ້ໂດຍການທຳລາຍກຳແພງຂອງ ຄອນສະແຕນຕິໂນເປິນ ທີ່ພັງລົງໃນປີ 1453. ຈາກກົດໝາຍວັນອາທິດໃນສະຫະລັດ, ດັ່ງທີ່ຖືກເປັນແບບໄວ້ໂດຍປີ 1449, ຈົນເຖິງການຕົກຂອງ ຄອນສະແຕນຕິໂນເປິນ ໃນປີ 1453 ມີສີ່ປີສັນຍະລັກ. ສັນຕະປາປາໄດ້ຮັບບາດແຜອັນເຖິງຕາຍຂອງມັນໃນປີ 1798.

ໃນດານີເອນ ບົດທີ 11 ຂໍ້ 40 ອຳນາດສັນຕະປາປາໄດ້ລົ້ມລົງໃນປີ 1798 ໃນເວລາແຫ່ງອວະສານ. ຈາກນັ້ນ ກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້ໄດ້ລົ້ມລົງໃນປີ 1989 ໃນເວລາແຫ່ງອວະສານ. ສະຫະລັດອາເມລິກາລົ້ມລົງໃນຂໍ້ 41 ແລະ ອີຢິບລົ້ມລົງໃນຂໍ້ 42 ແລະ ອຳນາດສັນຕະປາປາມາເຖິງການລົ້ມລົງຄັ້ງທີສອງ ແລະ ຄັ້ງສຸດທ້າຍຂອງຕົນໃນຂໍ້ 45.

> “ຈາກການເຈີນຂຶ້ນແລະການລົ້ມສະຫລາຍຂອງບັນດາປະຊາຊາດ ດັ່ງທີ່ໄດ້ຖືກເຮັດໃຫ້ແຈ້ງຊັດໃນພຣະທຳດານີເອນ ແລະ ພຣະນິມິດ, ພວກເຮົາຈຳເປັນຕ້ອງຮຽນຮູ້ວ່າ ລັດສະໝີພາບພາຍນອກແລະຝ່າຍໂລກເທົ່ານັ້ນໄຮ້ຄ່າພຽງໃດ. ບາບີໂລນ ພ້ອມດ້ວຍອຳນາດແລະຄວາມສະຫງ່າງາມທັງປວງຂອງມັນ, ຊຶ່ງໂລກຂອງພວກເຮົາບໍ່ເຄີຍໄດ້ເຫັນອີກເລີຍນັບແຕ່ນັ້ນມາ,—ອຳນາດແລະຄວາມສະຫງ່າງາມທີ່ສຳລັບຜູ້ຄົນໃນສະໄໝນັ້ນເບິ່ງເໝືອນຈະໝັ້ນຄົງແລະຍືນຍົງພຽງໃດ,—ແຕ່ມັນໄດ້ສູນຫາຍໄປຢ່າງສິ້ນເຊີງພຽງໃດ! ດັ່ງເປັນ “ດອກຫຍ້າ,” ມັນໄດ້ພິນາດໄປແລ້ວ. James 1:10. ອານາຈັກເມໂດ-ເປີເຊຍກໍໄດ້ພິນາດໄປເຊັ່ນດຽວກັນ, ແລະອານາຈັກຂອງກຣີກແລະໂຣມກໍເຊັ່ນກັນ. ແລະທຸກສິ່ງທີ່ບໍ່ມີພຣະເຈົ້າເປັນຮາກຖານຂອງຕົນກໍພິນາດໄປເຊັ່ນນັ້ນ. ມີແຕ່ສິ່ງທີ່ຜູກພັນໄວ້ກັບພຣະປະສົງຂອງພຣະອົງ ແລະສະແດງພຣະລັກສະນະຂອງພຣະອົງເທົ່ານັ້ນ ຈຶ່ງຈະຍືນຍົງຢູ່ໄດ້. ຫຼັກການຂອງພຣະອົງເທົ່ານັ້ນ ເປັນສິ່ງອັນໝັ້ນຄົງຢ່າງແທ້ຈິງພຽງຢ່າງດຽວທີ່ໂລກຂອງພວກເຮົາຮູ້ຈັກ.” Prophets and Kings, 548.

ການລົ້ມລົງຂອງສະຫະລັດອາເມຣິກາ (ຜູ້ພະຍາກອນປອມ) ໃນຂໍ້ທີສີ່ສິບເອັດ ໄດ້ຖືກເປັນແບບຢ່າງໂດຍປີ 1449, ແລະການລົ້ມລົງຂອງອີຢິບ (ມັງກອນ) ໃນຂໍ້ທີສີ່ສິບສອງ ໄດ້ຖືກເປັນແບບຢ່າງໂດຍປີ 1453, ແລະອຳນາດສັນຕະປາປາ (ສັດຮ້າຍ) ກໍມາເຖິງຈຸດຈົບຂອງຕົນໂດຍບໍ່ມີຜູ້ໃດຊ່ວຍເຫຼືອ ດັ່ງທີ່ໄດ້ຖືກເປັນແບບຢ່າງໂດຍປີ 1798. ຜູ້ພະຍາກອນປອມ ແລະ ມັງກອນ ຖືກນຳລົງໂດຍອຳນາດແຫ່ງແກ, ແລະ ສັດຮ້າຍ ຖືກນຳລົງໂດຍອຳນາດຂອງມັງກອນ.

ເລກສີ່ເປັນສັນຍາລັກແຫ່ງການແຕກສະລາຍຂອງອານາຈັກໜຶ່ງ. ອານາຈັກຂອງ Alexander ໄດ້ແຕກອອກເປັນສີ່ອານາຈັກ, ແລະ ອີຢິບໄດ້ພິນາດລົງໃນທະເລແດງໃນຊົ່ວອາຍຸທີສີ່, ແລະ ອິດສະຣາເອນກຳລັງກົ້ມກາບດວງອາທິດໃນສິ່ງນ່າສະອິດສະອົມປະການທີສີ່ຂອງ Ezekiel ບົດ 8. ສີ່ຊົ່ວອາຍຸຂອງ Protestantism ແລະ ພັກ Republicans ໃນສັດຮ້າຍແຫ່ງແຜ່ນດິນໂລກ ເລີ່ມຕົ້ນໃນປີ 1798 ແລະ ສິ້ນສຸດລົງທີ່ກົດໝາຍວັນອາທິດທີ່ຈະມາເຖິງໃນໄວໆນີ້ສຳລັບທັງສອງເຂົາ. ການພິພາກສາອັນຮ້າຍແຮງສີ່ປະການຂອງ Ezekiel ທີ່ມີຕໍ່ເຢຣູຊາເລັມ ສະແດງໃຫ້ເຫັນການພິພາກສາສີ່ປະການທີ່ມີຕໍ່ສະຫະລັດອາເມຣິກາ, ແລະ ການພິພາກສາສີ່ປະການນັ້ນທີ່ມີຕໍ່ອານາຈັກທີຫົກໃນຄຳພະຍາກອນພຣະຄຳພີ ເປັນແບບຢ່າງຂອງສີ່ປີຈາກ 1449 ຈົນເຖິງ 1453 ເມື່ອອານາຈັກທີເຈັດໃນຄຳພະຍາກອນພຣະຄຳພີ ຕົກລົງຍອມມອບອານາຈັກຂອງຕົນເຄິ່ງໜຶ່ງໃຫ້ແກ່ອຳນາດ papacy ໃນຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງຄຣິສຕະຈັກແລະລັດ ຊຶ່ງໂສເພນີແຫ່ງ Tyre ປົກຄອງຢູ່ເໜືອ.

ສີ່ປີນັບແຕ່ 1449 ຫາ 1453 ເປັນຕົວແທນເຖິງການສິ້ນສຸດຂອງອານາຈັກທີ່ເຈັດໃນເວລາກົດໝາຍວັນອາທິດ, ແລະຍັງເປັນຕົວແທນເຖິງຊ່ວງເວລາແຫ່ງການສິ້ນສຸດຂອງອານາຈັກທີ່ແປດ ຈາກກົດໝາຍວັນອາທິດໄປຈົນເຖິງການປິດແຫ່ງເວລາແຫ່ງພຣະຄຸນ. ການພິຊິດເອຢິບ, ຜູ້ຊຶ່ງເປັນໂລກ ແລະຍັງເປັນມັງກອນທີ່ຖືກມອບໃຫ້ແກ່ລະບົບສັນຕະປາປາ, ເປັນ fractal ຢູ່ໃນເບື້ອງຕົ້ນຂອງຊ່ວງເວລາທີ່ຖືກໝາຍໄວ້ໂດຍສີ່ປີນັບແຕ່ 1449 ຫາ 1453. ສິ່ງນີ້ຊີ້ບອກເຖິງການລົ້ມລົງຂອງ Constantinople ໃນເວລາກົດໝາຍວັນອາທິດ, ແລະຈາກນັ້ນອີກຄັ້ງເມື່ອ Michael ລຸກຂຶ້ນ. ເມື່ອ Michael ລຸກຂຶ້ນ ທູດສະຫວັນທັງສີ່ຈຶ່ງຖືກປ່ອຍອອກຢ່າງເຕັມສ່ວນ ຕາມທີ່ຄໍາດົນໃຈໄດ້ກ່າວໄວ້.

> “ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຫັນວ່າ ທູດສະຫວັນທັງສີ່ຈະຍຶດກຸມລົມທັງສີ່ໄວ້ຈົນກວ່າພຣະກິດຂອງພຣະເຢຊູໃນພຣະວິຫານບໍລິສຸດຈະສຳເລັດລົງ, ແລະຫຼັງຈາກນັ້ນ ໄພພິບັດເຈັດປະການສຸດທ້າຍຈະມາເຖິງ.” Early Writings, 36.

ອານາຈັກຂອງອາເລັກຊານເດີໄດ້ແບ່ງອອກເປັນສີ່ສ່ວນ, ສຽງແກສີ່ຢ່າງເໜືອໂຣມຝ່າຍຕາເວັນຕົກ, ລົມທັງສີ່ຖືກປ່ອຍອອກເໜືອໂຣມຝ່າຍຕາເວັນອອກ, ການພິພາກສາອັນຮ້າຍແຮງສີ່ປະການເໜືອເຢຣູຊາເລັມ, ລົມທັງສີ່ຖືກປ່ອຍອອກເມື່ອອຳນາດສັນຕະປາປາມາເຖິງຈຸດຈົບຂອງຕົນໂດຍບໍ່ມີຜູ້ໃດຊ່ວຍ. ດ້ວຍການສຳແດງອອກຂອງສັນຍາລັກພະຍາກອນເຫຼົ່ານີ້ ພວກເຮົາຈະພິຈາລະນາວິບັດປະການທີສອງໃນບໍລິບົດຂອງການນຳໄປປະຍຸກຕໍ່ກົດໝາຍວັນອາທິດທີ່ຈະມາເຖິງໃນໄວໆນີ້.

## ສະພາເມືອງ Florence

ໃນປີ 1439, ທີ່ສະພາແຫ່ງ Florence (ຊຶ່ງເອີ້ນອີກຢ່າງຫນຶ່ງວ່າ ສະຫະພາບແຫ່ງ Florence), ຜູ້ແທນຂອງຄຣິສຕະຈັກອອກໂທດອົກຕາເວັນອອກ (ນຳພາໂດຍຈັກກະພັດໄບແຊນທິນ John VIII Palaiologos ແລະພາຕຣິອາກແຫ່ງ Constantinople) ໄດ້ລົງນາມໃນພຣະລາຊະກຳນົດຢ່າງເປັນທາງການເພື່ອສະຫະພາບກັບຄຣິສຕະຈັກໂຣມັນຄາທອລິກ. ພວກເຂົາໄດ້ເຫັນພ້ອມໃຫ້ຮັບຮູ້ສັນຕະປາປາແຫ່ງໂຣມວ່າເປັນປະມຸກ (ອຳນາດສູງສຸດ) ຂອງຄຣິສຕະຈັກທັງປວງ.

> ເພາະວ່າສາມີເປັນຫົວຂອງພັນລະຍາ ເໝືອນດັ່ງທີ່ພຣະຄຣິດຊົງເປັນຫົວຂອງຄຣິສຕະຈັກ ແລະພຣະອົງຊົງເປັນພຣະຜູ້ຊ່ອຍໃຫ້ລອດແກ່ຮ່າງກາຍນັ້ນ. ເອເຟໂຊ 5:23.

## ຄຳສາລະພາບຄວາມເຊື່ອນິໄຊອາ

ຈັກກະພັດແລະປິຕຸອາຄານໄດ້ຍອມຮັບ “ຂໍ້ຄວາມ Filioque” ໃນ Nicene Creed, ຊຶ່ງເປັນການເພີ່ມເຂົ້າໃສ່ Nicene Creed ໂດຍອ້າງວ່າພຣະວິນຍານບໍລິສຸດຊົງດໍາເນີນອອກມາຈາກພຣະບິດາແລະຈາກພຣະບຸດ. Nicene Creed ແມ່ນໜຶ່ງໃນຖ້ອຍຖະແຫຼງແຫ່ງຄວາມເຊື່ອທີ່ສໍາຄັນທີ່ສຸດແລະຖືກນໍາໃຊ້ຢ່າງແພຫຼາຍທີ່ສຸດຕະຫຼອດປະຫວັດຂອງຄວາມເຊື່ອຄາທອລິກ. Nicene Creed ແມ່ນບົດສະຫຼຸບຢ່າງເປັນທາງການຂອງຄວາມເຊື່ອຄາທອລິກພື້ນຖານ. ເດີມທີມັນຖືກຂຽນຂຶ້ນເພື່ອປົກປ້ອງຄວາມຈິງກ່ຽວກັບວ່າພຣະເຢຊູຄຣິດຊົງເປັນຜູ້ໃດ. ໃນປີ 325, ຂໍ້ໂຕ້ແຍ້ງຄັ້ງໃຫຍ່ໄດ້ເກີດຂຶ້ນ ເພາະປະໂລຫິດຜູ້ໜຶ່ງຊື່ Arius ໄດ້ສອນວ່າ ພຣະເຢຊູຖືກພຣະເຈົ້າພຣະບິດາຊົງສ້າງຂຶ້ນ ແລະບໍ່ໄດ້ຊົງເປັນພຣະເຈົ້າຢ່າງສົມບູນ.

ຈັກກະພັດຄອນສະຕັນຕິນໄດ້ເອີ້ນປະຊຸມສະພາໄນຊີອາຄັ້ງທຳອິດເພື່ອຍຸດຕິບັນຫານັ້ນ. ສະພາໄດ້ຢືນຢັນຢ່າງໜັກແນ່ນວ່າ ພຣະເຢຊູຊົງເປັນພຣະເຈົ້າໂດຍສົມບູນ, “ມີສານະອັນດຽວກັນ” ກັບພຣະບິດາ. ຕໍ່ມາ ຄຳສາລະພາບຄວາມເຊື່ອນີ້ໄດ້ຖືກຂະຫຍາຍໃນສະພາຄອນສະຕັນຕິໂນເປິນ ໃນປີ 381. ໃນຈຸດນີ້ຄວນສັງເກດວ່າ; ຄຳສາລະພາບໄນຊີອາໄດ້ຖືກສະຖາປະນາຂຶ້ນໃນປະຫວັດສາດຂອງຄອນສະຕັນຕິນອົງທີໜຶ່ງ, ແລະມັນຈະເປັນປະເດັນສຳລັບຄອນສະຕັນຕິນອົງສຸດທ້າຍ, ຜູ້ຄືຄອນສະຕັນຕິນທີສິບເອັດ, ຜູ້ເປັນຈັກກະພັດອົງສຸດທ້າຍຂອງຈັກກະວັດໄບແຊນທິນຕາເວັນອອກ. ຄອນສະຕັນຕິນມະຫາລາດ, ຜູ້ເປັນອົງທຳອິດ, ຖືກຍົກຂຶ້ນຊ້ຳແລ້ວຊ້ຳອີກເປັນຫົວຂໍ້ໃນຄຳພະຍາກອນພຣະຄຳພີ. ທ່ານເປັນຜູ້ປົກຄອງໃນຕອນເລີ່ມຕົ້ນຂອງອານາຈັກຝ່າຍຕາເວັນອອກ ແລະດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງເປັນແບບຢ່າງລ່ວງໜ້າຂອງຜູ້ປົກຄອງໃນຕອນສິ້ນສຸດຂອງອານາຈັກຝ່າຍຕາເວັນອອກ. ຂໍ້ເທັດຈິງທີ່ວ່າ ຄຳສາລະພາບໄນຊີອາເປັນອົງປະກອບໜຶ່ງຂອງທັງປະຫວັດຕອນເລີ່ມຕົ້ນແລະຕອນສິ້ນສຸດ ຈຳເປັນຕ້ອງຖືກສັງເກດໂດຍນັກສຶກສາຄຳພະຍາກອນ ຖ້າພວກເຂົາເຂົ້າໃຈຫຼັກການຂອງອັນຟາແລະໂອເມກາ.

ໃນປີ 381, ສາລະພາບຄວາມເຊື່ອນິຊາຍາໄດ້ຖືກປັບປຸງເພື່ອບັນຈຸຄຳສອນເລື່ອງໄຟຊຳລະ, ຄຳສອນເລື່ອງສິນລະມະນູນມະຫາສະນິດ, ພ້ອມທັງການຍອມຮັບການໃຊ້ເຂົ້າຈີ່ບໍ່ໃສ່ເຊື້ອສຳລັບສິນລະມະນູນມະຫາສະນິດ, ຊຶ່ງເປັນປະເພນີຂອງລາຕິນ. ສາລະພາບຄວາມເຊື່ອປີ 381 ຍັງໄດ້ຍອມຮັບຄວາມເຂົ້າໃຈແບບຄາໂຕລິກກ່ຽວກັບບາບກຳເນີດ ແລະຊີວິດຫຼັງຄວາມຕາຍ. ມັນສິ້ນສຸດລົງດ້ວຍຂໍ້ຄວາມສຳຄັນນີ້: “ພວກເຮົາຍັງກຳນົດອີກດ້ວຍວ່າ ບັນລັງອັນສັກສິດແຫ່ງອັກຄະສາວົກ ແລະສັນຕະປາປາແຫ່ງໂຣມ ຊົງຖືຄອງອຳນາດສູງສຸດເໜືອໂລກທັງປວງ ແລະເປັນຜູ້ແທນອັນແທ້ຈິງຂອງພຣະຄຣິດ.”

ໃນສະພາເມືອງ Florence ໄດ້ມີການລົງນາມສະບັບປັບປຸງອີກສະບັບໜຶ່ງໃນວັນທີ 6 ກໍລະກົດ 1439, ກ່ອນທີ່ Constantinople ຈະຕົກແກ່ Ottoman Turks ໃນປີ 1453 ເປັນເວລາ 14 ປີ. ການຮ່ວມເປັນໜຶ່ງນັ້ນໄດ້ຖືກລົງນາມພາຍໃຕ້ແຮງກົດດັນທາງການເມືອງຢ່າງໜັກ. ຈັກກະພັດ Byzantine ຢູ່ໃນສະພາບສິ້ນຫວັງຢ່າງຍິ່ງໃນການຂໍຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອທາງທະຫານຈາກຝ່າຍຕາເວັນຕົກ ເພື່ອຕໍ່ຕ້ານ Ottoman ທີ່ກໍາລັງຄືບໜ້າ. ເມື່ອຄະນະຜູ້ແທນຊາວກຣີກກັບໄປເຖິງບ້ານເມືອງ, ຂໍ້ຕົກລົງນັ້ນໄດ້ຖືກປະຕິເສດຢ່າງແຂງຂັນໂດຍຄະນະສົງ, ພະສົງນັກບວດ, ແລະປະຊາຊົນສາມັນໃນຝ່າຍຕາເວັນອອກເປັນສ່ວນໃຫຍ່. ບັນດາອະທິການສ່ວນໃຫຍ່ຜູ້ທີ່ໄດ້ລົງນາມໃນຂໍ້ຕົກລົງນັ້ນ ຕໍ່ມາໄດ້ຖອນການສະໜັບສະໜູນຂອງຕົນ. ການຮ່ວມເປັນໜຶ່ງນັ້ນບໍ່ເຄີຍຖືກນໍາໄປປະຕິບັດຢ່າງສົມບູນ ແລະໄດ້ຖືກປະກາດປະຕິເສດຢ່າງເປັນທາງການໂດຍສາສນາຈັກ Eastern Orthodox ໃນຫຼາຍປີຕໍ່ມາ. ເມື່ອເຖິງເວລາທີ່ Constantinople ຕົກໃນປີ 1453, ການຮ່ວມເປັນໜຶ່ງນັ້ນກໍໄດ້ພັງທະລາຍລົງໄປແລ້ວໃນທາງປະຕິບັດ. ນັກປະຫວັດສາດມັກພັນລະນາເຫດການນີ້ວ່າເປັນການຮ່ວມເປັນໜຶ່ງທາງການເມືອງທີ່ລົ້ມເຫຼວ ເນື່ອງຈາກການຕ້ານທານຢ່າງເລິກຊຶ້ງທາງເທວະວິທະຍາ, ວັດທະນະທໍາ, ແລະຈາກປະຊາຊົນ.

ໃນສະພາໄນຊີອາຄັ້ງທຳອິດ ປີ 325 ໄດ້ຮັບຮອງເອົາຄຳປະກາດຄວາມເຊື່ອໄນຊີອາ. ສິ່ງນີ້ຖືກກຳນົດໄວ້ຫ້າປີກ່ອນປີ 330 ເມື່ອ 360 ປີໃນດານີເອນ ບົດທີ 11, ຂໍ້ 24, ທີ່ຖືກສະແດງເປັນ “ເວລາ” ໜຶ່ງ ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ.

> ເຂົາຈະເຂົ້າໄປຢ່າງສະຫງົບແມ່ນແຕ່ໃນບ່ອນອຸດົມທີ່ສຸດຂອງແຂວງ; ແລະເຂົາຈະເຮັດສິ່ງທີ່ບັນພະບຸລຸດຂອງເຂົາບໍ່ເຄີຍເຮັດ, ຫຼືບັນພະບຸລຸດຂອງບັນພະບຸລຸດເຂົາກໍບໍ່ເຄີຍເຮັດ; ເຂົາຈະແບ່ງປັນຂອງທີ່ຍຶດໄດ້, ແລະຂອງປຸ້ນ, ແລະຊັບສົມບັດ ໃຫ້ແກ່ພວກເຂົາ: ແທ້ຈິງແລ້ວ ເຂົາຈະວາງແຜນກົນອຸບາຍຂອງເຂົາຕໍ່ບັນດາທີ່ໝັ້ນອັນແຂງແຮງ, ແມ່ນແຕ່ຊົ່ວຄາວໜຶ່ງ. ດານີເອນ 11:24.

ປີ 31 ກ່ອນ ຄ.ສ. ແລະ ປີ 330 ທັງສອງລ້ວນໝາຍເຖິງ “ເວລາທີ່ກຳນົດໄວ້” ໃນຂໍ້ທີຊາວເຈັດ ແລະ ຂໍ້ທີຊາວເກົ້າ ຂອງດານີເອນບົດທີສິບເອັດ.

> ແລະໃຈຂອງກະສັດທັງສອງນີ້ຈະມຸ່ງຫາການກໍ່ການຮ້າຍ, ແລະເຂົາທັງສອງຈະກ່າວຄໍາຕົວະຢູ່ໂຕະດຽວກັນ; ແຕ່ການນັ້ນຈະບໍ່ສໍາເລັດຜົນ: ເພາະວ່າຈຸດຈົບຍັງຈະມາເຖິງໃນເວລາທີ່ກໍານົດໄວ້. … ໃນເວລາທີ່ກໍານົດໄວ້ ລາວຈະກັບຄືນມາ ແລະມຸ່ງໜ້າໄປທາງທິດໃຕ້; ແຕ່ຄັ້ງນີ້ຈະບໍ່ເໝືອນຄັ້ງກ່ອນ ຫຼືຄັ້ງຫຼັງ. ດານີເອນ 11:27, 29.

ຈຸດເລີ່ມຕົ້ນ (330) ແລະ ຈຸດສິ້ນສຸດ (1449–1453) ຂອງເສັ້ນຄຳພະຍາກອນຂອງໂຣມຕາເວັນອອກ ຖືກເປັນຕົວແທນໂດຍຈັກກະພັດຄອນສະແຕນຕິນອົງທຳອິດ ແລະ ອົງສຸດທ້າຍ. ອັນຟາ ແລະ ໂອເມກາຂອງເສັ້ນຄຳພະຍາກອນຂອງໂຣມຕາເວັນອອກ ຊຶ່ງເອີ້ນວ່າ ຈັກກະພັດໄບແຊນໄທນ໌ ເຊື່ອມໂຍງກັບຈຸດສິ້ນສຸດຂອງໂຣມຈັກກະພັດທີ່ມີໄລຍະສາມຮ້ອຍຫົກສິບປີ ຊຶ່ງປົກຄອງຢ່າງສູງສຸດນັບຕັ້ງແຕ່ຍຸດທະການ Actium ໃນປີ 31 ກ່ອນ ຄ.ສ. ຈົນເຖິງປີ 330 ແລ້ວຕໍ່ໄປຈົນເຖິງ 1453. ກ່ອນຍຸດທະການ Actium ໃນປີ 31 ກ່ອນ ຄ.ສ. ມາກ ອັນໂຕນີ ແລະ ອອກັສຕັດ ຊີຊາ ໄດ້ເວົ້າຄຳຕົວະທີ່ໂຕະດຽວກັນ ຊຶ່ງບໍ່ຈະເລີນຜົນ. ກ່ອນປີ 330, ໃນປີ 325 ໄດ້ມີການຮັບຮອງຫຼັກຄວາມເຊື່ອນິຊີນ. ກ່ອນປີ 1453 ໄດ້ມີການຮັບຮອງສະບັບທີ່ປັບປຸງໃໝ່ຂອງຫຼັກຄວາມເຊື່ອນິຊີນອັນດຽວກັນນັ້ນ. ກ່ອນປີ 31 ກ່ອນ ຄ.ສ. ບຸກຄົນທາງການເມືອງສອງຄົນໄດ້ເວົ້າຄຳຕົວະທີ່ໂຕະດຽວກັນ. ໃນປີ 325 ຄຳຕົວະທາງຈິດວິນຍານໄດ້ຖືກເວົ້າທີ່ໂຕະດຽວກັນ. ພະຍານທັງສອງນັ້ນຊີ້ບອກເຖິງຄຳຕົວະທາງການເມືອງ ແລະ ທາງຈິດວິນຍານທີ່ໄດ້ຖືກຮັບຮອງໃນປີ 1439 ໃນສະພາເມືອງ Florence. ຫຼັກຄວາມເຊື່ອນິຊີນສະບັບທີ່ປັບປຸງໃໝ່ນັ້ນ ຖືກເອີ້ນວ່າ Decree of Union.

ໝາຍສຳຄັນອັນທຳອິດຂອງ “ຄຳຕົວະຢູ່ໂຕະດຽວກັນ” ເກີດຂຶ້ນກ່ອນ 31 BC, ແລະເປັນລະຫວ່າງສອງຝ່າຍການເມືອງຂອງໂຣມນອກສາສະໜາ. ເວລາທີ່ກຳນົດໄວ້ສຳລັບຄຳຕົວະເຫຼົ່ານັ້ນຄື 31 BC, ແລະມັນປະກອບດ້ວຍ Augustus, ເປັນສັນຍາລັກຂອງໂຣມ ຕໍ່ຕ້ານສະຫະພັນຂອງຊາຍຄົນໜຶ່ງແລະຍິງຄົນໜຶ່ງ ຜູ້ເປັນຕົວແທນຂອງອີຢິບ. ຊຸດທີສອງຂອງຄຳຕົວະແມ່ນ 325, ແລະເວລາທີ່ກຳນົດໄວ້ແມ່ນ 330. ຊຸດທີສາມຂອງຄຳຕົວະຢູ່ໃນ 1439, ແລະເວລາທີ່ກຳນົດໄວ້ແມ່ນ 1449–1453. ຜູ້ທີ່ຢູ່ທີ່ໂຕະໃນ 1439 ເປັນຕົວແທນຂອງໂຣມຕາເວັນຕົກແລະໂຣມຕາເວັນອອກ, ໂດຍທີ່ໂຣມຕາເວັນອອກສະແຫວງຫາເປົ້າໝາຍທາງການເມືອງ ໂດຍການຕົກລົງຕໍ່ຂໍ້ໂຕ້ຖຽງທາງສາສະໜາ. 31 BC, ຕິດຕາມດ້ວຍ 330 ແລະຈາກນັ້ນ 1453 ເປັນການປະຍຸກຕ໌ແບບສາມຊັ້ນຂອງເສັ້ນຂອງໂຣມ.

ໄພຂົ່ມຂູ່ທາງການເມືອງຈາກພັນທະມິດຂອງ ມາກ ແອນໂທນີ ແລະ ຄລີໂອພາຕຣາ ເປັນແບບຢ່າງແຫ່ງໄພຂົ່ມຂູ່ທາງວິນຍານຂອງລັດທິນອກຮີດອາຣຽນນິຍົມໃນປີ 325, ຊຶ່ງຕໍ່ມາກໍເປັນແບບຢ່າງແຫ່ງໄພຂົ່ມຂູ່ທາງການເມືອງແລະສາສະໜາຂອງພວກເຕີກອິດສະລາມໃນປີ 1439.

ຄໍາສອນຕາມ Nicene Creed ເປັນຄວາມຕົວະ ແລະ ບໍ່ມີຄວາມຈິງຢູ່ໃນນັ້ນເລີຍ. ເອກະສານທີ່ໄດ້ລົງນາມໃນວັນທີ 6 ກໍລະກົດ 1439 ໃນ Council of Florence ຖືກເອີ້ນວ່າ Decree of Union ແລະ ເປັນຕົວແທນຂອງຄວາມຕົວະອັນດຽວກັນນັ້ນ ແລະ ຍິ່ງໄປກວ່ານັ້ນອີກ. ເມື່ອຄະນະຜູ້ແທນກັບຄືນໄປຍັງ Constantinople ໃນປີ 1439, ພວກເຂົາໄດ້ຖືກຕ້ອນຮັບດ້ວຍຄວາມໂກດແຄ້ນ ແລະ ຂໍ້ກ່າວຫາວ່າໄດ້ທໍລະຍົດ. ຄໍາເວົ້າໜຶ່ງໄດ້ແຜ່ກະຈາຍໄປວ່າ: “ຍອມເອົາຜ້າໂພກຫົວຂອງຕວກກີ ດີກວ່າມົງກຸດບິດເຕີຂອງ Pope.”

ການສະຫະພາບນັ້ນໄດ້ຖືກລົງນາມໂດຍຫຼັກແລ້ວ ເນື່ອງຈາກຈັກກະພັດໄບແຊນທິນມີຄວາມຈໍາເປັນຢ່າງສິ້ນຫວັງຕໍ່ຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອທາງທະຫານຈາກຝ່າຍຕາເວັນຕົກເພື່ອຕໍ່ຕ້ານອອດໂຕມັນ. ເມື່ອເປັນທີ່ແຈ້ງຊັດວ່າ ຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອທາງທະຫານຈະມາພຽງເລັກນ້ອຍຫຼາຍ (ຫຼືບໍ່ມາເລີຍ), ການສະໜັບສະໜູນຕໍ່ສະຫະພາບນັ້ນກໍໄດ້ສູນຫາຍໄປ. ໃນປີ 1450–1451, ສະພາສັງຄະມົນທົນຫຼາຍແຫ່ງຂອງຝ່າຍຕາເວັນອອກໄດ້ປະຕິເສດສະຫະພາບນັ້ນ, ແລະຫຼັງຈາກນະຄອນຄອນສະແຕນຕິໂນເປິນລົ້ມລົງໃນປີ 1453, ສະຫະພາບນັ້ນກໍຖືກປະຖິ້ມໄປຢ່າງສົມບູນ. ຜົນສຸດທ້າຍຂອງພຣະລິຂິດວ່າດ້ວຍສະຫະພາບແຫ່ງເຟຣນສ໌ ຖືກພິຈາລະນາໂດຍຄຣິສຕະຈັກອອດໂທດອກຝ່າຍຕາເວັນອອກວ່າເປັນສະພາສັງຄະມົນທົນທີ່ລົ້ມເຫຼວແລະຖືກປະຕິເສດ. ມັນບໍ່ໄດ້ຮັບການຍອມຮັບວ່າມີຄວາມຊອບທໍາ. ແຕ່ຄຣິສຕະຈັກໂຣມັນຄາທອລິກ ຍັງຄົງຖືວ່າມັນເປັນສະພາສາກົນທີ່ມີຄວາມຊອບທໍາ.

ພວກເຮົາກໍາລັງວາງເຫດຜົນເພື່ອໃຫ້ເຂົ້າໃຈວ່າ ລັກສະນະທາງຄໍາພະຍາກອນຂອງວິບັດຄັ້ງທີສອງ ຖືກທໍາຊ້ຳຄືນໃນປະຫວັດສາດຂອງວິບັດຄັ້ງທີສາມແນວໃດ. ຄໍາພະຍາກອນໜຶ່ງຮ້ອຍຫ້າສິບປີຂອງວິບັດຄັ້ງທໍາອິດ ໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນໃນວັນທີ 27 ກໍລະກົດ 1299 ແລະສິ້ນສຸດລົງໃນວັນທີ 27 ກໍລະກົດ 1449.

## 1449

ຄອນສະແຕນຕິນ ທີ XI ປາໄລໂອໂລໂກສ ໄດ້ປະສູດໃນປີ 1404 ແລະໄດ້ຄອງລາດຕັ້ງແຕ່ເດືອນມັງກອນ ປີ 1449 ຈົນເຖິງວັນທີ 29 ພຶດສະພາ 1453. ພຣະອົງເປັນຈັກກະພັດພຣະອົງສຸດທ້າຍຂອງອານາຈັກໂຣມັນຝ່າຍຕາເວັນອອກ (Byzantine) ຊຶ່ງໄດ້ດຳລົງຢູ່ມາກວ່າ 1,100 ປີ. ພຣະອົງໄດ້ນຳພາການປ້ອງກັນນະຄອນຄອນສະແຕນຕິໂນເປິນຢ່າງກ້າຫານໃນລະຫວ່າງການປິດລ້ອມຂອງອົດໂຕມັນໃນປີ 1453 ໂດຍມີຜູ້ປ້ອງກັນພຽງປະມານ 7,000 ຫາ 8,000 ຄົນ ຕໍ່ຕ້ານກອງທັບຂອງ Mehmed II ທີ່ມີຫຼາຍກວ່າ 80,000 ຄົນ. ພຣະອົງໄດ້ສິ້ນພຣະຊົນໃນຂະນະຕໍ່ສູ້ຢູ່ເທິງກຳແພງນະຄອນໃນວັນທີ 29 ພຶດສະພາ 1453 ເມື່ອຄອນສະແຕນຕິໂນເປິນໄດ້ຕົກລົງໃນທີ່ສຸດ. ພຣະສົບຂອງພຣະອົງບໍ່ເຄີຍຖືກຢືນຢັນອັດຕະລັກໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ. ການສິ້ນພຣະຊົນຂອງພຣະອົງເປັນເຄື່ອງໝາຍເຖິງຈຸດສິ້ນສຸດຂອງອານາຈັກໂຣມັນ (ການສືບຕໍ່ໂດຍກົງຄັ້ງສຸດທ້າຍຂອງອານາຈັກທີ່ Augustus ໄດ້ສະຖາປະນາຂຶ້ນໃນປີ 27 BC).

ພຣະອົງໄດ້ຖືກລະນຶກເຖິງໃນປະຫວັດສາດກຣີກ ແລະ ຂະນົບທຳນຽມອອດໂທດອັກວ່າເປັນບຸກຄົນວິລະຊົນ — ໃນຕຳນານມັກຖືກເອີ້ນວ່າ “ຈັກກະພັດຫີນອ່ອນ” (ຄວາມເຊື່ອວ່າວັນໜຶ່ງພຣະອົງຈະຫວນກັບມາເພື່ອຊ່ອຍກູ້ Constantinople).

ຈອນ VIII ປາໄລໂອໂລໂກສ (1392–1448) ເປັນຈັກກະພັດໄບແຊນໄທນ໌ອົງກ່ອນສຸດທ້າຍອົງທີສອງ ຜູ້ຄອງລາຊະສະໄໝແຕ່ປີ 1425–1448. ພຣະອົງເປັນພຣະລາຊໂອລົດອົງໃຫຍ່ຂອງຈັກກະພັດ ມານູເອນ II ປາໄລໂອໂລໂກສ ແລະເປັນພຣະອະນຸຊາອົງໃຫຍ່ຂອງ ຄອນສະແຕນຕິນ XI. ຕະຫຼອດເກືອບທັງໝົດແຫ່ງລາຊະສະໄໝຂອງພຣະອົງ, ຈອນ VIII ໄດ້ພະຍາຍາມຢ່າງສຸດຄວາມສາມາດເພື່ອກອບກູ້ຈັກກະພັດໄບແຊນໄທນ໌ທີ່ກຳລັງຈະດັບສູນໃຫ້ພົ້ນຈາກອອດໂຕມານ. ໃນປີ 1439, ພຣະອົງໄດ້ເດີນທາງໄປອິຕາລີດ້ວຍພຣະອົງເອງ ແລະເປັນປະທານໃນສະພາແຫ່ງຟລໍເຣນຊ໌, ບ່ອນທີ່ພຣະອົງແລະຄະນະຜູ້ແທນອອດໂທດອກຊ໌ຝ່າຍຕາເວັນອອກໄດ້ເຫັນດີຊົ່ວຄາວໃນການກັບມາຮ່ວມເປັນອັນໜຶ່ງອີກກັບສາດສະໜາຈັກໂຣມັນຄາທອລິກ ແລະຍອມຮັບພຣະສັນຕະປາປາເປັນປະມຸກແຫ່ງສາດສະໜາຈັກ. ຄອນສະແຕນຕິນ ມະຫາລາດ ກໍເຄີຍເປັນປະທານໃນສະພາແຫ່ງໄນເຊຍເຊັ່ນກັນ. ຈອນ VIII ຫວັງວ່າການຮ່ວມເປັນອັນໜຶ່ງກັບສັນຕະສຳນັກນີ້ຈະນຳມາຊຶ່ງການຊ່ວຍເຫຼືອທາງທະຫານຈາກຝ່າຍຕາເວັນຕົກເພື່ອຕ້ານພວກເຕີກ, ແຕ່ການຮ່ວມເປັນອັນໜຶ່ງນັ້ນບໍ່ເປັນທີ່ນິຍົມຢ່າງຫຼວງຫຼາຍໃນຄອນສະແຕນຕິໂນເປິນ ແລະໃນທີ່ສຸດກໍລົ້ມເຫຼວ. ຈອນ VIII ສິ້ນພຣະຊົນໃນປີ 1448 (ດ້ວຍສາເຫດຕາມທຳມະຊາດ), ພຽງແຕ່ຫ້າປີກ່ອນທີ່ຄອນສະແຕນຕິໂນເປິນຈະລົ້ມລົງໃນປີ 1453. ຕໍ່ມາ ຄອນສະແຕນຕິນ XI ພຣະອະນຸຊາຂອງພຣະອົງໄດ້ຂຶ້ນເປັນຈັກກະພັດ ແລະສິ້ນພຣະຊົນໃນຂະນະປ້ອງກັນນະຄອນ.

ເມື່ອ ໂຢຮັນ VIII ເສຍຊີວິດໃນປີ 1448, ພຣະອະນຸຊາຂອງພຣະອົງຄື ຄອນສະແຕນຕິນ XI ໄດ້ຖືກເລືອກໃຫ້ເປັນຜູ້ສືບຕໍ່. ຮອດປີ 1448 ຈັກກະພັດໄບແຊນທາຍໄດ້ຫົດຕົວລົງເຫຼືອພຽງລັດບັນດາສັກຂະນາດນ້ອຍ, ແລະອົດໂຕມັນກໍມີອິດທິພົນຢ່າງສຳຄັນຕໍ່ການກຳນົດວ່າຜູ້ໃດຈະປະທັບຢູ່ເທິງບັນລັງໃນຄອນສະແຕນຕິໂນເປິນ. ໃນວັນທີ 27 ກໍລະກົດ 1449, ເຫດການທາງການເມືອງອັນສຳຄັນຢ່າງຍິ່ງໄດ້ເກີດຂຶ້ນໃນຊ່ວງປີສຸດທ້າຍຂອງຈັກກະພັດໄບແຊນທາຍ. ຈັກກະພັດໄບແຊນທາຍ ໂຢຮັນ VIII ພາໄລໂອໂລໂກສ ໄດ້ສິ້ນພຣະຊົນໄປກ່ອນໜ້ານັ້ນໃນປີ 1448. ພຣະອະນຸຊາຂອງພຣະອົງ, ຄອນສະແຕນຕິນ XI ພາໄລໂອໂລໂກສ (ຈັກກະພັດອົງສຸດທ້າຍ), ໄດ້ຖືກປະກາດໃຫ້ເປັນຈັກກະພັດໃນຄອນສະແຕນຕິໂນເປິນ. ແຕ່ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ກ່ອນທີ່ ຄອນສະແຕນຕິນ XI ຈະສະເດັດຂຶ້ນຄອງບັນລັງຢ່າງເປັນທາງການ, ພຣະອົງໄດ້ສົ່ງທູດໄປຫາສຸນຕານອົດໂຕມັນ (Murad II) ແລະທູນຂໍອະນຸຍາດໃນການປົກຄອງ. ສຸນຕານໄດ້ປະທານອະນຸຍາດນັ້ນ, ແລະຫຼັງຈາກນັ້ນເທົ່ານັ້ນ ຄອນສະແຕນຕິນ XI ຈຶ່ງໄດ້ຮັບພິທີບໍລິມະລາຊາພິເສກແລະຖືກຍອມຮັບຢ່າງເປັນຈັກກະພັດ. ການກະທຳນີ້ຖືກເຫັນວ່າເປັນການຍອມຈຳນົນເອກະລາດຂອງໄບແຊນທາຍໂດຍສະໝັກໃຈ. ເປັນຄັ້ງທຳອິດທີ່ຈັກກະພັດໄບແຊນທາຍອົງໜຶ່ງໄດ້ຍອມຮັບຢ່າງເປີດເຜີຍວ່າ ພຣະອົງປົກຄອງໄດ້ກໍແຕ່ໂດຍການອະນຸຍາດຂອງຊາວເຕີກອົດໂຕມັນ. ພຽງສີ່ປີຕໍ່ມາ, ໃນປີ 1453, ຄອນສະແຕນຕິໂນເປິນກໍຕົກຢູ່ໃນກຳມືຂອງອົດໂຕມັນ.

ຫຼັງຈາກວັນທີ 27 ກໍລະກົດ 1449 ໄປໄດ້ສາມຮ້ອຍເກົ້າສິບເອັດປີ ແລະ ສິບຫ້າວັນ, ໃນວັນທີ 11 ສິງຫາ 1840, ພວກເຕີກໄດ້ສະແຫວງຫາການຄຸ້ມຄອງຈາກອີຢິບ ໂດຍຍອມຢູ່ໃຕ້ອຳນາດຂອງສີ່ມະຫາອຳນາດແຫ່ງຢູໂຣບ, ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ຄຳພະຍາກອນເລື່ອງໜຶ່ງຊົ່ວໂມງ, ໜຶ່ງວັນ, ໜຶ່ງເດືອນ ແລະ ໜຶ່ງປີ ສຳເລັດລົງ. ບັດນີ້ ພວກເຮົາໄດ້ວາງເຫດຜົນໄວ້ຢ່າງຄົບຖ້ວນເພື່ອນຳໃຊ້ວິບັດຄັ້ງທຳອິດ ແລະ ຄັ້ງທີສອງ ກັບກົດໝາຍວັນອາທິດທີ່ຈະມາເຖິງໃນໄວໆນີ້. ເປໂຕ ໃນຖານະເປັນສັນຍະລັກຂອງຜູ້ໜຶ່ງແສນສີ່ໝື່ນສີ່ພັນ ເປັນຕົວແທນຂອງຂະບວນການຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມ ແລະ William Miller ເປັນຕົວແທນຂອງຂະບວນການໃນທູດສະຫວັນອົງທຳອິດ ແລະ ອົງທີສອງ. ທັງສອງຂະບວນການນີ້ລ້ວນກ່ຽວພັນກັບ “ກະແຈ.”

> ແລະເຮົາຈະວາງກະແຈແຫ່ງເຮືອນຂອງດາວິດໄວ້ເທິງບ່າຂອງລາວ; ດັ່ງນັ້ນ ລາວຈະເປີດ ແລະຈະບໍ່ມີຜູ້ໃດປິດໄດ້; ແລະລາວຈະປິດ ແລະຈະບໍ່ມີຜູ້ໃດເປີດໄດ້. ເອຊາຢາ 22:22.

> ແລະເຮົາກ່າວແກ່ທ່ານດ້ວຍວ່າ ທ່ານຄືເປໂຕ, ແລະເທິງສີລານີ້ເຮົາຈະສ້າງຄຣິດຕະຈັກຂອງເຮົາໄວ້; ແລະປະຕູແຫ່ງນະລົກຈະບໍ່ມີຊັຍເໜືອຄຣິດຕະຈັກນັ້ນ. ແລະເຮົາຈະມອບກະແຈແຫ່ງອານາຈັກສະຫວັນໃຫ້ແກ່ທ່ານ: ແລະສິ່ງໃດກໍຕາມທີ່ທ່ານຈະຜູກມັດໄວ້ເທິງແຜ່ນດິນໂລກ ກໍຈະຖືກຜູກມັດໄວ້ໃນສະຫວັນ; ແລະສິ່ງໃດກໍຕາມທີ່ທ່ານຈະປ່ອຍໃຫ້ຫຼຸດພົ້ນເທິງແຜ່ນດິນໂລກ ກໍຈະຖືກປ່ອຍໃຫ້ຫຼຸດພົ້ນໃນສະຫວັນ. ມັດທາຍ 16:18, 19.

ໃນບົດຄວາມຕໍ່ໄປ ພວກເຮົາຈະເຂົ້າໄປພິຈາລະນາສົງຄາມຂອງນີເນເວ ໃນຖານະເປັນ “ກະແຈ” ທີ່ບໍ່ພຽງແຕ່ເປີດຫຼຸມເລິກທີ່ບໍ່ມີກົ້ນເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງເປັນກະແຈແຫ່ງຄຳພະຍາກອນທີ່ຈັດໃຫ້ຄຳພະຍານທັງໝົດຂອງດານີເອນ 11 ເຂົ້າສູ່ລະບຽບອັນສົມບູນ. ໃນຄວາມຝັນຂອງມິນເລີ “ກະແຈ” ທີ່ຕິດກັບຫີບນ້ອຍນັ້ນ ຄືວິທີການສຶກສາພຣະຄຳພີຂອງມິນເລີ. ການນຳຂໍ້ພຣະຄຳພີມາພິສູດປະຫວັດຂອງພວກມິນເລີໄທ ປະກອບເຂົ້າກັບ “ແຖວໃສ່ແຖວ” ໃນປະຫວັດຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມ ແມ່ນກະແຈທີ່ເຮັດໃຫ້ກະແຈໃນພຣະນິມິດ 9 ສາມາດໄຂ ແລະຈັດປະຫວັດທີ່ຖືກຊ່ອນໄວ້ຂອງຂ່າວສານພາຍນອກໃນຂໍ້ທີສີ່ສິບໃຫ້ເຂົ້າສູ່ລະບຽບ.

ພວກເຮົາຈະດຳເນີນການພິຈາລະນາຂອງພວກເຮົາຕໍ່ໄປໃນບົດຄວາມຖັດໄປ.

> “ສຳລັບຜູ້ພະຍາກອນ ວົງລໍ້ທີ່ຢູ່ພາຍໃນອີກວົງລໍ້ໜຶ່ງ ແລະ ຮູບລັກສະນະຂອງສັດມີຊີວິດທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ກັບພວກມັນ ທັງໝົດເບິ່ງເໝືອນຈະສັບສົນ ແລະ ບໍ່ອາດອະທິບາຍໄດ້. ແຕ່ທ່າມກາງບັນດາວົງລໍ້ນັ້ນ ມືແຫ່ງພຣະປັນຍາອັນບໍ່ມີຂອບເຂດໄດ້ປາກົດໃຫ້ເຫັນ, ແລະ ຜົນແຫ່ງພຣະກິດຂອງພຣະອົງຄືຄວາມເປັນລະບຽບອັນສົມບູນຄົບຖ້ວນ. ທຸກວົງລໍ້ເຄື່ອນໄຫວຢ່າງກົມກຽວອັນສົມບູນກັບທຸກວົງອື່ນ.” Testimonies to Ministers, 214.

Back to Articles