Article

# ປານີອຸມ - ເລກຫົກ

ໝຸດໝາຍແຫ່ງຄຳພະຍາກອນໃນດານີເອນ 11: ການລົ້ມສະລາຍຂອງສະຫະພາບໂຊເວຍ, ກົດໝາຍວັນອາທິດ, ແລະການຜົງາດຂຶ້ນຂອງໂຣມສະໄໝໃໝ່

Author

Jeff Pippenger

Published

March 9, 2025

Formats

PDF
Word
Song MP3

ເມື່ອສະຫະພາບໂຊເວຍດ (USSR) ລົ້ມສະລາຍໃນປີ 1989 ຂໍ້ທີ່ສີ່ສິບຂອງດານີເອນບົດ 11 ກໍໄດ້ຮັບຄວາມສຳເລັດ. ຂໍ້ທີ່ສີ່ສິບເອັດແມ່ນກົດໝາຍວັນອາທິດໃນສະຫະລັດ, ເຊັ່ນດຽວກັນກັບຂໍ້ທີ່ສິບຫົກ. ຈາກປີ 1989 ຈົນເຖິງກົດໝາຍວັນອາທິດໃນສະຫະລັດ ຂໍ້ທີ່ສີ່ສິບເປັນຊ່ວງຫວ່າງ. ການລົ້ມສະລາຍຂອງ USSR ໃນປີ 1989 ຍັງໄດ້ຖືກລະບຸໄວ້ໃນຂໍ້ທີ່ສິບຂອງດານີເອນບົດ 11 ອີກດ້ວຍ, ຊຶ່ງໃນເບື້ອງຕົ້ນໄດ້ຮັບຄວາມສຳເລັດໂດຍ Antiochus Magnus.

ອັນຕິໂອຄັສ III ມັກນຸສ ກະສັດເຊລູຊິດ “ກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອ” ປົກຄອງລະຫວ່າງ 223–187 ກ່ອນ ຄ.ສ. ແລະໄດ້ພະຍາຍາມທວງຄືນດິນແດນທີ່ເຄີຍສູນເສຍໃຫ້ແກ່ພວກພະໂຕເລມີ (ຄື “ກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້”) ຫຼັງຈາກສົງຄາມຊີເຣຍຄັ້ງທີສາມ (246–241 ກ່ອນ ຄ.ສ.). ການທັບຂອງລາວໃນສົງຄາມຊີເຣຍຄັ້ງທີສີ່ (219–217 ກ່ອນ ຄ.ສ.) ມີເປົ້າໝາຍເພື່ອຍຶດຄືນໂຄເອເລ-ຊີເຣຍ, ເຟນີເຊຍ, ແລະປາເລັດສະຕາຍ. ໃນປີ 219 ກ່ອນ ຄ.ສ. ອັນຕິໂອຄັສໄດ້ຍົກທັບລົງສູ່ທິດໃຕ້, ຍຶດເຊລູເຊຍ-ໃນ-ພີເອເຣຍ, ຕີເຣ, ແລະພະໂຕເລໄມສ (Acre), ໄດ້ຄືນທີ່ໝັ້ນຕາມຊາຍຝັ່ງ. ໃນປີ 218 ກ່ອນ ຄ.ສ. ລາວໄດ້ບຸກຄືບໜ້າໄປອີກ, ຍຶດຟີລາເດລເຟຍ (Amman) ແລະກົດດັນເຂົ້າໄປຫາຊາຍແດນຂອງອີຢິບ, ໂດຍຕັ້ງໃຈຈະທວງຄືນດິນແດນເຊລູຊິດທີ່ສູນເສຍໄປຈົນເຖິງກາຊາ. ອັນຕິໂອຄັສໄດ້ຢຸດການເດີນທັບຂອງລາວໄວ້ໃນປີ 218 ກ່ອນ ຄ.ສ. ເພື່ອຮວບຮວມຜົນທີ່ໄດ້ມາ ແລະຕຽມການຜັກດັນຄັ້ງຕັດສິນ. ພະໂຕເລມີ IV ຟີໂລພາໂຕ, ກະສັດພະໂຕເລມີ, ໄດ້ລະດົມກອງທັບເພື່ອອອກໄປປະເຊີນໜ້າກັບລາວ, ໂດຍມີກອງທັບອີຢິບເພີ່ມກໍາລັງໃຫ້. ຂໍ້ທີສິບຂອງດານີເອນບົດທີສິບເອັດໄດ້ສະແດງການເຄື່ອນໄຫວຂອງອັນຕິໂອຄັສນີ້, ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງເປັນພາບລ່ວງໜ້າເຖິງການລົ້ມສະລາຍຂອງ USSR ໃນປີ 1989, ແລະເປັນແບບຢ່າງຂອງຂໍ້ທີສີ່ສິບ.

> ແຕ່ບັນດາບຸດຊາຍຂອງລາວຈະຖືກປຸກເຮົ້າຂຶ້ນ ແລະຈະລະດົມກອງກຳລັງໃຫຍ່ຫຼວງເປັນອັນຫຼາຍ; ແລະຄົນໜຶ່ງຈະມາຢ່າງແນ່ນອນ ແລະຈະຖ້ວມລົ້ນ ແລະຜ່ານໄປ; ແລ້ວລາວຈະຫວນກັບມາ ແລະຖືກປຸກເຮົ້າຂຶ້ນອີກ ຈົນເຖິງປ້ອມປາການຂອງລາວ. ດານີເອນ 11:10.

ເມື່ອກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອໃນຂໍ້ສີ່ສິບ “ຖ້ວມລົ້ນແລະຜ່ານໄປ” ນັ້ນ ກໍສອດຄ່ອງກັບກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອໃນຂໍ້ສິບທີ່ “ຖ້ວມລົ້ນແລະຜ່ານໄປ.” ໃນທັງສອງຂໍ້ນັ້ນ ຄໍາພາສາເຮັບເຣີເປັນຄໍາດຽວກັນແທ້ໆ ພຽງແຕ່ໄດ້ຖືກແປໄວ້ແຕກຕ່າງກັນເລັກນ້ອຍ. ນີ້ເປັນສໍານວນດຽວກັນກັບທີ່ພົບໃນ ເອຊາຢາ 8:8.

> ແລະເຂົາຈະຜ່ານເຂົ້າໄປໃນຢູດາ; ເຂົາຈະຖ້ວມລົ້ນແລະຫຼາກຜ່ານໄປ, ເຂົາຈະຂຶ້ນມາເຖິງແມ່ນຄໍ; ແລະການແຜ່ອອກແຫ່ງປີກຂອງເຂົາຈະເຕັມຄວາມກວ້າງແຫ່ງແຜ່ນດິນຂອງທ່ານ, ໂອ ອິມມານູເອນ. ເອຊາຢາ 8:8.

ແຕ່ລະຂໍ້ໃນສາມຂໍ້ນັ້ນກໍາລັງຊີ້ບອກເຖິງກະສັດຝ່າຍໃຕ້ຜູ້ໜຶ່ງທີ່ຖືກກະສັດຝ່າຍເໜືອເອົາຊະນະ. ອານຕີໂອຄັສ ກະສັດຝ່າຍເໜືອ ມີໄຊເໜືອພະໂຕເລມີ ກະສັດຝ່າຍໃຕ້, ດັ່ງທີ່ເສນນາເຄຣິບມີໄຊເໜືອຢູດາ ກະສັດຝ່າຍໃຕ້, ແລະດັ່ງທີ່ກະສັດຝ່າຍເໜືອໃນຂໍ້ສີ່ສິບໄດ້ກວາດລ້າງ USSR ໃນປີ 1989. ສາມຂໍ້ນັ້ນ ພ້ອມກັບການສໍາເລັດຕາມປະຫວັດສາດສາມປະການຂອງຂໍ້ພຣະຄໍາເຫຼົ່ານັ້ນ ຊີ້ບອກ “ເວລາແຫ່ງຈຸດຈົບ” ວ່າແມ່ນໃນປີ 1989. ດັ່ງນັ້ນ, ຂໍ້ສິບແມ່ນປີ 1989 ແລະຂໍ້ສິບຫົກແມ່ນກົດໝາຍວັນອາທິດໃນສະຫະລັດ, ເຊັ່ນດຽວກັນກັບຂໍ້ສີ່ສິບເອັດ.

ຂໍ້ທີສິບເອັດເຖິງສິບຫ້າເປັນແນວຂໍ້ພຣະຄຳພີໜຶ່ງ ຊຶ່ງຍັງມີການສຳເລັດຜົນທາງປະຫວັດສາດດ້ວຍ ອັນລະບຸໝຸດໝາຍຄຳພະຍາກອນສະເພາະຕ່າງໆ ພາຍໃນປະຫວັດສາດທີ່ຖືກປິດບັງຂອງຂໍ້ສີ່ສິບ. ກ່ອນກົດໝາຍວັນອາທິດໃນສະຫະລັດ ແຕ່ຫຼັງຈາກປີ 1989 ຍຸດທະການຣາເຟຍ ແລະຜົນສືບເນື່ອງຂອງມັນ ຖືກນຳສະເໜີໄວ້ໃນຂໍ້ສິບເອັດແລະສິບສອງ ແລະຍຸດທະການພານຽມ ຖືກນຳສະເໜີໄວ້ໃນຂໍ້ສິບສາມເຖິງສິບຫ້າ.

ກົດໝາຍວັນອາທິດແມ່ນເວລາທີ່ຖືກກຳນົດໄວ້; ເພາະຢູ່ທີ່ນັ້ນບາດແຜອັນຮ້າຍເຖິງຕາຍຂອງອຳນາດສັນຕະປາປາຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຮັກສາໃຫ້ຫາຍ, ແລະສັນຕະປາປາກໍກັບຄືນສູ່ບັນລັງຂອງໂລກ. ການຮັບອຳນາດນັ້ນໄດ້ຖືກເປັນແບບໄວ້ໂດຍການຂຶ້ນສູ່ບັນລັງຂອງອຳນາດສັນຕະປາປາໃນປີ 538, ແລະໂດຍການຂຶ້ນສູ່ບັນລັງຂອງໂຣມນອກຮີດໃນຍຸດທະການ Actium. ເມື່ອໂຣມນອກຮີດໄດ້ຖືກຍົກຂຶ້ນສູ່ບັນລັງໃນຄວາມໝາຍທາງພະຍາກອນແລ້ວ, ນາງໄດ້ປົກຄອງຢ່າງສູງສຸດເປັນເວລາ 360 ປີ. ເມື່ອອຳນາດສັນຕະປາປາໄດ້ຖືກຍົກຂຶ້ນສູ່ບັນລັງໃນປີ 538, ນາງໄດ້ປົກຄອງຢ່າງສູງສຸດເປັນເວລາໜຶ່ງພັນສອງຮ້ອຍຫົກສິບປີ. ເມື່ອບາດແຜອັນຮ້າຍເຖິງຕາຍຖືກຮັກສາໃຫ້ຫາຍໃນເວລາກົດໝາຍວັນອາທິດ, ອຳນາດສັນຕະປາປາຈະປົກຄອງຢ່າງສູງສຸດເປັນເວລາ 42 ເດືອນໃນຄວາມໝາຍເຊິງສັນຍາລັກ.

> ແລະຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຫັນຫົວໜຶ່ງຂອງມັນ ປະດຸດດັ່ງຖືກຟັນຈົນເຖິງຕາຍ; ແຕ່ບາດແຜອັນເຖິງຕາຍຂອງມັນໄດ້ຮັບການຮັກສາໃຫ້ຫາຍດີ. ແລະຊາວໂລກທັງໝົດໄດ້ພາກັນພິສະວົງຕາມສັດຮ້າຍນັ້ນ. ແລະພວກເຂົາໄດ້ນະມັດສະການພະຍານາກ ຜູ້ຊຶ່ງໄດ້ມອບອຳນາດໃຫ້ແກ່ສັດຮ້າຍນັ້ນ; ແລະພວກເຂົາໄດ້ນະມັດສະການສັດຮ້າຍນັ້ນ ໂດຍກ່າວວ່າ, “ຜູ້ໃດເປັນເໝືອນສັດຮ້າຍນັ້ນ? ຜູ້ໃດສາມາດທຳສົງຄາມກັບມັນໄດ້?” ແລະໄດ້ມີປາກໜຶ່ງຖືກປະທານໃຫ້ແກ່ມັນ ເພື່ອເວົ້າຖ້ອຍຄຳອັນໃຫຍ່ໂຕ ແລະຄຳໝິ່ນປະໝາດຕໍ່ພຣະເຈົ້າ; ແລະອຳນາດກໍໄດ້ຖືກປະທານໃຫ້ແກ່ມັນ ໃຫ້ດຳເນີນຕໍ່ໄປໄດ້ສີ່ສິບສອງເດືອນ. ພຣະນິມິດ 13:3–5.

ຂໍ້ 27 ກ່າວເຖິງກະສັດທັງ “ສອງ” ອົງນີ້:

> ແລະໃຈຂອງກະສັດທັງສອງອົງນີ້ຈະມຸ່ງໄປໃນການກະທຳຄວາມຊົ່ວ, ແລະພວກເຂົາຈະກ່າວຄຳມຸສາຢູ່ໂຕະດຽວກັນ; ແຕ່ສິ່ງນັ້ນຈະບໍ່ສຳເລັດຜົນ, ເພາະວ່າວາລະອວສານຍັງຈະມາເຖິງໃນເວລາທີ່ກຳນົດໄວ້. ດານີເອນ 11:27.

ກະສັດທັງສອງໃນຂໍ້ທີຊາວເຈັດ ແມ່ນກະສັດທີ່ກ່າວເຖິງໃນສອງຂໍ້ກ່ອນໜ້າ ຜູ້ຊຶ່ງຕໍ່ຈາກນັ້ນໄດ້ເຂົ້າຮົບໃນຍຸດທະການແຫ່ງ Actium.

> ແລະທ່ານຈະປຸກເລົ້າກຳລັງ ແລະ ຄວາມກ້າຫານຂອງທ່ານຕໍ່ສູ້ກັບກະສັດແຫ່ງຝ່າຍໃຕ້ ດ້ວຍກອງທັບໃຫຍ່; ແລະກະສັດແຫ່ງຝ່າຍໃຕ້ຈະຖືກປຸກເລົ້າໃຫ້ອອກສູ້ຮົບ ດ້ວຍກອງທັບທີ່ໃຫຍ່ຫຼາຍ ແລະ ເຂັ້ມແຂງຍິ່ງ; ແຕ່ທ່ານຈະບໍ່ສາມາດຢືນຢູ່ໄດ້ ເພາະພວກເຂົາຈະວາງອຸບາຍຕໍ່ຕ້ານທ່ານ. ແມ່ນແທ້, ຜູ້ທີ່ກິນອາຫານຈາກສ່ວນອາຫານຂອງທ່ານຈະທຳລາຍທ່ານ, ແລະ ກອງທັບຂອງທ່ານຈະຖືກກວາດລ້າງໄປ; ແລະ ຄົນຈຳນວນຫຼາຍຈະລົ້ມລົງຖືກຂ້າ. ດານີເອນ 11:25, 26.

ດັ່ງນັ້ນ ຂໍ້ທີຊາວເຈັດຈຶ່ງກໍ່ໃຫ້ເກີດຂໍ້ຜິດປົກກະຕິອັນໜຶ່ງ ທີ່ຈໍາເປັນຕ້ອງເຂົ້າໃຈກ່ອນທີ່ພວກເຮົາຈະດໍາເນີນຕໍ່ໄປ. ໃນຂໍ້ທີຊາວສີ່ “ເວລາ” ໝາຍເຖິງໄລຍະເວລາ 360 ປີ ທີ່ເລີ່ມຕົ້ນໃນຍຸດທະການທີ່ Actium ແລະສິ້ນສຸດລົງໃນເວລາທີ່ຖືກກໍານົດໄວ້ໃນປີ 330.

ກະສັດແຫ່ງຝ່າຍໃຕ້ໃນການຮົບນັ້ນແມ່ນ Cleopatra, ຜູ້ຊຶ່ງໄດ້ຢູ່ໃນພັນທະມິດກັບ Marc Antony. Octavius ແມ່ນກະສັດແຫ່ງຝ່າຍເໜືອ ຜູ້ທີ່ຈະເອົາຊະນະພວກເຂົາທັງສອງ. ໃນເວລາທີ່ກຳນົດໄວ້ (31 BC) ກະສັດທັງສອງອົງຜູ້ທີ່ກ່ອນໜ້ານີ້ໄດ້ນັ່ງຢູ່ຮ່ວມໂຕະດຽວກັນ ແລະ ກ່າວຄຳຕົວະຕໍ່ກັນ ຈະເຂົ້າປະເຊີນໜ້າກັນໃນຍຸດທະການທີ່ Actium.

ກະສັດສອງອົງທີ່ໂຕະອາຫານນັ້ນສອດຄ່ອງກັບປະຫວັດສາດຂອງຍຸດທະການທີ່ Panium (ຂໍ້ 13 ຫາ 15) ບ່ອນທີ່ມີພັນທະມິດລະຫວ່າງ Antiochus Magnus ແລະ Phillip ແຫ່ງ Macedon. ພັນທະມິດທາງປະຫວັດສາດນັ້ນສອດຄ່ອງກັບພັນທະມິດເຊີງສັນຍາລັກທີ່ຖືກສະແດງໄວ້ໃນຊື່ຂອງ Panium ໃນສະໄໝຂອງພຣະຄຣິດ—Caesarea Philippi. ພັນທະມິດນີ້ຍັງຖືກສະແດງອີກໃນຂໍ້ສີ່ສິບ ເມື່ອ USSR ຖືກກວາດລ້າງໄປໃນປີ 1989 ໂດຍຜ່ານພັນທະມິດລະຫວ່າງ Reagan ແລະ Pope John Paul II. ກະສັດສອງອົງນັ້ນກ່າວຄຳມຸສາຕໍ່ກັນກ່ອນປີ 31 BC ຊຶ່ງສອດຄ່ອງກັບກົດໝາຍວັນອາທິດໃນສະຫະລັດ, ແລະດັ່ງນັ້ນຄຳມຸສາຂອງພວກເຂົາຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນກ່ອນຂໍ້ສິບຫົກ ໃນຊ່ວງປະຫວັດສາດທີ່ຖືກແທນດ້ວຍຂໍ້ 13 ຫາ 15 ຊຶ່ງໄດ້ສຳເລັດໃນຍຸດທະການທີ່ Panium ສິບເຈັດປີຫຼັງຈາກຍຸດທະການທີ່ Raphia, ແລະໜຶ່ງຮ້ອຍສາມສິບເຈັດປີກ່ອນທີ່ Pompey ໄດ້ພິຊິດ Jerusalem ໃນການສຳເລັດຂອງຂໍ້ສິບຫົກ.

ໃນຂໍ້ທີຊາວແປດ ອອກຕາວຽສ ຜູ້ຊະນະເໜືອທັງ Cleopatra (ກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້) ແລະ Marc Antony, “ຈະກັບໄປສູ່ແຜ່ນດິນຂອງຕົນພ້ອມດ້ວຍຊັບສົມບັດອັນຫຼວງຫຼາຍ; ແລະໃຈຂອງເຂົາຈະຕໍ່ຕ້ານພັນທະສັນຍາບໍລິສຸດ; ແລະເຂົາຈະກະທຳການອັນຍິ່ງໃຫຍ່, ແລ້ວກັບໄປສູ່ແຜ່ນດິນຂອງຕົນ.” Uriah Smith ລະບຸວ່າ ໄຊຊະນະທັງສອງນີ້ຄື ຍຸດທະການທີ່ Actium ໃນປີ 31 BC ແລະການທຳລາຍນະຄອນເຢຣູຊາເລັມໃນປີ 70 AD. ດັ່ງນັ້ນ ຂໍ້ທີຊາວແປດຈຶ່ງກຳລັງຊີ້ໄປຫາປະຫວັດສາດຊ່ວງໜຶ່ງ ຊຶ່ງເລີ່ມຕົ້ນທີ່ຍຸດທະການ Actium, ອັນເປັນຈຸດເລີ່ມຂອງ 360 ປີ, ແລະການທຳລາຍນະຄອນເຢຣູຊາເລັມໃນປີ 70 AD.

> ແລ້ວລາວຈະກັບໄປຍັງແຜ່ນດິນຂອງຕົນພ້ອມດ້ວຍຊັບສົມບັດອັນຫຼວງຫຼາຍ; ແລະໃຈຂອງລາວຈະຕໍ່ຕ້ານພັນທະສັນຍາອັນບໍລິສຸດ; ແລະລາວຈະກະທຳການອັນຮຸນແຮງ, ແລ້ວຈຶ່ງກັບໄປຍັງແຜ່ນດິນຂອງຕົນ. ດານີເອນ 11:28.

ວະລີສຸດທ້າຍຂອງຂໍ້ທີຊາວສີ່ (“ແມ່ນແຕ່ຊົ່ວເວລາໜຶ່ງ”) ຕໍ່ໄປ ສະແດງເຖິງເສັ້ນປະຫວັດສາດໜຶ່ງ ຊຶ່ງໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນໃນປີ 31 BC ແລະສິ້ນສຸດລົງໃນວະລີສຸດທ້າຍຂອງຂໍ້ທີສາມສິບເອັດ (“ຈະຕັ້ງສິ່ງໜ້າກຽດຊັງທີ່ເຮັດໃຫ້ຮ້າງເປົ່າ”) ຊຶ່ງໄດ້ສຳເລັດໃນປີ 538. ເສັ້ນນີ້ເລີ່ມດ້ວຍຍຸດທະການແຫ່ງ Actium ຊຶ່ງເປັນໝາຍສຳຄັນແຫ່ງການເລີ່ມຕົ້ນທີ່ໂຣມນອກສາສະໜາປົກຄອງຢ່າງສູງສຸດເປັນເວລາສາມຮ້ອຍຫົກສິບປີ. ເສັ້ນນີ້ສິ້ນສຸດໃນປີ 538 ເມື່ອໂຣມສັນຕະປາປາເລີ່ມປົກຄອງຢ່າງສູງສຸດເປັນເວລາໜຶ່ງພັນສອງຮ້ອຍຫົກສິບປີ. ພາຍໃນຂໍ້ພຣະຄຳແລະປະຫວັດສາດທີ່ໄດ້ສຳເລັດຕາມຂໍ້ພຣະຄຳນັ້ນ, “ເວລາທີ່ກຳນົດໄວ້” ໃນປີ 330 ເປັນຕົວແທນແຫ່ງການແບ່ງແຍກໃນປະຫວັດສາດຂອງໂຣມນອກສາສະໜາ ໃນຖານະອານາຈັກທີສີ່ແຫ່ງຄຳພະຍາກອນໃນພຣະຄຳພີ. ຫຼັງຈາກຊ່ວງແລກແຫ່ງການປົກຄອງຢ່າງສູງສຸດເປັນເວລາສາມຮ້ອຍຫົກສິບປີແລ້ວ, ກໍມີຕໍ່ມາອີກສອງຮ້ອຍແປດປີແຫ່ງການແຕກສະລາຍຂອງຈັກກະພັດ ກ່ອນທີ່ສັນຕະປາປາຈະຂຶ້ນສູ່ບັນລັງໃນຂໍ້ທີສາມສິບເອັດ ໃນປີ 538. ໃນລຳດັບຂອງແປດຂໍ້ນັ້ນ ມີພຽງແຕ່ຂໍ້ທີຊາວເຈັດເທົ່ານັ້ນທີ່ລະບຸການສຳເລັດທາງປະຫວັດສາດ ຊຶ່ງເກີດຂຶ້ນກ່ອນຍຸດທະການແຫ່ງ Actium ໃນປີ 31 BC.

ຂໍ້ທີຊາວເຈັດໄດ້ຊີ້ບອກເຖິງການພົບກັນລະຫວ່າງກະສັດສອງອົງກ່ອນເຖິງ “ເວລາທີ່ກຳນົດໄວ້” ແລະຂໍ້ທີຊາວເກົ້າໄດ້ຊີ້ບອກ “ເວລາທີ່ກຳນົດໄວ້” ຫນຶ່ງ. “ເວລາທີ່ກຳນົດໄວ້” ໃນຂໍ້ທີຊາວເຈັດແມ່ນຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງໄລຍະເວລາສາມຮ້ອຍຫົກສິບປີ ແລະ “ເວລາທີ່ກຳນົດໄວ້” ໃນຂໍ້ທີຊາວເກົ້າແມ່ນຈຸດສິ້ນສຸດຂອງໄລຍະເວລາສາມຮ້ອຍຫົກສິບປີ. ຈຸດເລີ່ມຕົ້ນແລະຈຸດສິ້ນສຸດນັ້ນເປັນຕົວແທນຂອງ “ເວລາທີ່ກຳນົດໄວ້”.

ການໄດ້ຮັບອຳນາດຂອງໂຣມນອກສາສະໜາເລີ່ມຕົ້ນຂຶ້ນເມື່ອມັນໄດ້ເອົາຊະນະສິ່ງກີດຂວາງທາງພູມສາດອັນທີສາມ ດັ່ງທີ່ຖືກເປັນຕົວແທນໄວ້ໃນ ດານີເອນ 8:9.

> ແລະຈາກໜຶ່ງໃນນັ້ນໄດ້ມີເຂົານ້ອຍອັນໜຶ່ງງອກອອກມາ, ຊຶ່ງເຕີບໃຫຍ່ຢ່າງຍິ່ງໃຫຍ່ໄປທາງທິດໃຕ້, ແລະໄປທາງທິດຕາເວັນອອກ, ແລະໄປທາງແຜ່ນດິນອັນງົດງາມ. ດານີເອນ 8:9.

ການມອບອຳນາດນັ້ນໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນໃນຍຸດທະການແຫ່ງແອັກຕຽມ, ແລະໃນການປາບປາມຕໍ່ມາຂອງກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້ (ອີຢິບ) ໃນຂໍ້ທີເກົ້າຂອງບົດທີແປດ.

ການສິ້ນສຸດຂອງການປົກຄອງຂອງໂຣມນອກສາສະໜາໃນຖານະອານາຈັກທີສີ່ໃນຄຳພະຍາກອນແຫ່ງພຣະຄຳພີ ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງໃນປີ 538 ເມື່ອໂຣມພາຍໃຕ້ອຳນາດສັນຕະປາປາໄດ້ເອົາຊະນະອຸປະສັກທາງພູມສາດປະການທີສາມຂອງຕົນ. ໄລຍະເວລາທັງໝົດຫ້າຮ້ອຍຫົກສິບແປດປີ ນັບຈາກຍຸດທະການທີ່ Actium ຈົນເຖິງປີ 538 ເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍການທີ່ໂຣມນອກສາສະໜາເອົາຊະນະອຸປະສັກປະການທີສາມຂອງຕົນ ແລະກາຍເປັນອານາຈັກທີສີ່ໃນຄຳພະຍາກອນແຫ່ງພຣະຄຳພີ, ແລະມັນສິ້ນສຸດລົງເມື່ອໂຣມພາຍໃຕ້ອຳນາດສັນຕະປາປາເອົາຊະນະອຸປະສັກທາງພູມສາດປະການທີສາມຂອງຕົນ.

ໃນຖານະເປັນອານາຈັກທີສີ່ແຫ່ງຄຳພະຍາກອນໃນພຣະຄຳພີ, ປະຫວັດສາດທີ່ຖືກແທນໄວ້ນັ້ນຊີ້ບອກສອງຊ່ວງເວລາ: ຊ່ວງທຳອິດເມື່ອໂຣມຍົກຕົນຂຶ້ນ ແລະຕາມມາດ້ວຍຊ່ວງເວລາທີ່ພັນລະນາການລົ້ມລົງຂອງໂຣມ. ການເລີ່ມຕົ້ນຂອງຊ່ວງທຳອິດແຫ່ງການຍົກຕົນນັ້ນ ກໍເປັນການເລີ່ມຕົ້ນຂອງຕະຫຼອດຊ່ວງເວລາທັງໝົດທີ່ໂຣມນອກສາສະໜາປົກຄອງໃນຖານະອານາຈັກທີສີ່ແຫ່ງຄຳພະຍາກອນໃນພຣະຄຳພີ. ຊ່ວງທຳອິດແຫ່ງການຍົກຕົນຂອງໂຣມເລີ່ມຕົ້ນ ແລະສິ້ນສຸດດ້ວຍເວລາທີ່ຖືກກຳນົດໄວ້, ແລະມັນຍັງເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍການລວມເຂົ້າກັນຂອງອານາຈັກເໜືອ ແລະອານາຈັກໃຕ້. ມັນສິ້ນສຸດລົງດ້ວຍການແບ່ງອອກເປັນອານາຈັກຕາເວັນອອກ ແລະອານາຈັກຕາເວັນຕົກ. ການເລີ່ມຕົ້ນແລະການສິ້ນສຸດດ້ວຍເວລາທີ່ຖືກກຳນົດໄວ້, ແລະທັງການເລີ່ມຕົ້ນກັບການສິ້ນສຸດ ລ້ວນແທນເຖິງການແບ່ງອອກສີ່ສ່ວນຂອງອານາຈັກຂອງອາເລັກຊານເດີ.

ເວລາກຳນົດສອງຄັ້ງໃນຂໍ້ທີຊາວເຈັດ ແລະ ຂໍ້ທີຊາວເກົ້າ ເປັນໝຸດໝາຍເລີ່ມຕົ້ນແລະໝຸດໝາຍສິ້ນສຸດ ທີ່ອະທິບາຍໄລຍະເວລາເມື່ອໂຣມປົກຄອງຢ່າງສູງສຸດ. ໃນເວລາກົດໝາຍວັນອາທິດໃນສະຫະລັດ ອັນເປັນການສຳເລັດຕາມຂໍ້ທີສີ່ສິບເອັດ ແລະ ຂໍ້ທີສິບຫົກ ຂອງດານີເອນບົດທີສິບເອັດ ໄລຍະເວລາສຳລັບໂຣມຍຸກສະໄໝໃໝ່ໃນການປົກຄອງຢ່າງສູງສຸດເປັນເວລາສີ່ສິບສອງເດືອນແບບສັນຍະລັກຈຶ່ງເລີ່ມຕົ້ນ. ເວລາກຳນົດຄັ້ງທຳອິດໃນຂໍ້ທີຊາວເຈັດ ແມ່ນກົດໝາຍວັນອາທິດໃນສະຫະລັດ ແລະ ເວລາກຳນົດຄັ້ງທີສອງເປັນຕົວແທນເຖິງເວລາທີ່ຊາດສຸດທ້າຍໃນໂລກດຳເນີນຕາມແບບຢ່າງຂອງສະຫະລັດ ແລະ ບັງຄັບໃຊ້ກົດໝາຍວັນອາທິດສຸດທ້າຍ, ແລະ ດ້ວຍການກະທຳເຊັ່ນນັ້ນ ຈຶ່ງບົ່ງຊີ້ການບັງຄັບໃຊ້ວັນສະບາໂຕຂອງຮູບເຄົາລົບທົ່ວໂລກ.

ໝາຍສຳຄັນທາງຄຳພະຍາກອນສອງປະການນັ້ນ ຄື ກົດໝາຍວັນອາທິດໃນສະຫະລັດ ອັນນຳໄປສູ່ການບັງຄັບໃຊ້ກົດໝາຍວັນອາທິດທົ່ວໂລກ, ແລະກົດໝາຍວັນອາທິດທັງສອງນັ້ນ ກໍແມ່ນເວລາທີ່ກຳນົດໄວ້ສອງຄັ້ງໃນຂໍ້ທີຊາວເຈັດ ແລະ ຊາວເກົ້າ. ເວລາທີ່ກຳນົດໄວ້ຄັ້ງທຳອິດໃນຂໍ້ທີຊາວເຈັດ ຍັງໄດ້ຖືກເປັນແບບຢ່າງໄວ້ໂດຍກົດໝາຍວັນອາທິດຂອງ Constantine ໃນປີ 321, ແລະກົດໝາຍວັນອາທິດຂອງສັນຕະປາປາໃນສະພາ Counsel of Orleans ໃນປີ 538 ເປັນຕົວແທນຂອງກົດໝາຍວັນອາທິດທົ່ວໂລກ.

ໃນບໍລິບົດຂອງຂໍ້ທີສິບສາມເຖິງສິບຫ້າ ຍຸດທະການທີ່ Panium ແມ່ນປະຫວັດສາດທີ່ນຳໜ້າກົດໝາຍວັນອາທິດໃນຂໍ້ທີສິບຫົກ. ພາຍໃນປະຫວັດສາດນັ້ນ ການພົບກັນຂອງກະສັດສອງອົງຜູ້ທີ່ຕົວະກັນແລະກັນໄດ້ສຳເລັດຄວາມ. ຂໍ້ທີສິບສາມເຖິງສິບຫ້າເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງປະຫວັດສາດທີ່ຖືກແທນໄວ້ໃນຂໍ້ທີສິບເຖິງສິບຫົກ. ຂໍ້ເຫຼົ່ານັ້ນຊີ້ບອກເຖິງສົງຄາມຊີເຣຍຄັ້ງທີສີ່ໃນຂໍ້ທີສິບ, ຍຸດທະການທີ່ Raphia ໃນຂໍ້ທີສິບເອັດ, ແລະຜົນຕາມຫຼັງຂອງຍຸດທະການນັ້ນໃນຂໍ້ທີສິບສອງ. ຂໍ້ທີສິບສາມເຖິງສິບຫ້າແທນຄ່າປະຫວັດສາດຂອງປີ 200 ກ່ອນ ຄ.ສ. ເມື່ອຍຸດທະການທີ່ Panium ໄດ້ສຳເລັດຄວາມ, ແລະເມື່ອໂຣມນອກຮີດ ຊຶ່ງຖືກແທນໂດຍພວກປຸ້ນສະດົມໃນໝູ່ຊົນຂອງທ່ານ ເຂົ້າສູ່ເນື້ອເລື່ອງພະຍາກອນ.

ດານີເອນ ບົດທີ 11 ຂໍ້ 40 ຊີ້ບອກເຖິງການລົ້ມສະລາຍຂອງ USSR ໃນປີ 1989 ແລະ ຂໍ້ 16 ຊີ້ບອກເຖິງກົດໝາຍວັນອາທິດໃນສະຫະລັດ. ການພົບກັນລະຫວ່າງກະສັດສອງອົງຜູ້ເວົ້າຄຳຕົວະແກ່ກັນແລະກັນກ່ອນເວລາທີ່ກຳນົດໄວ້ ຊຶ່ງກໍຄືຍຸດທະການແຫ່ງ Actium ນັ້ນ ເກີດຂຶ້ນພາຍໃນປະຫວັດຂອງຂໍ້ 40 ທີ່ຕາມຫຼັງເວລາສິ້ນສຸດໃນປີ 1989 ແລະ ສິ້ນສຸດລົງທີ່ກົດໝາຍວັນອາທິດໃນສະຫະລັດ. ຂໍ້ 27 ເປັນຫຼັກໝາຍໜຶ່ງໃນປະຫວັດທີ່ເຊື່ອງຢູ່ຂອງຂໍ້ 40 ໂດຍເກີດຂຶ້ນຫຼັງປີ 1989 ແຕ່ກ່ອນກົດໝາຍວັນອາທິດ. “ການພົບກັນ” ໃນຂໍ້ 27 ເປັນຫຼັກໝາຍໜຶ່ງກ່ອນການຮັບອຳນາດຂອງໂຣມໃນເວລາຂອງກົດໝາຍວັນອາທິດ. ມີຫຼາຍຫຼັກໝາຍທີ່ນຳໄປສູ່ການຮັບອຳນາດຂອງສັນຕະປາປາໃນປີ 538 ແລະ ຫຼັກໝາຍເຫຼົ່ານີ້ກໍເກີດຂຶ້ນກ່ອນເວລາທີ່ກຳນົດໄວ້ເຊັ່ນກັນ. ໜຶ່ງໃນຫຼັກໝາຍແຫ່ງຄຳພະຍາກອນເຫຼົ່ານັ້ນຄື ຄຳປະກາດຂອງ Justinian ໃນປີ 533 ຊຶ່ງໄດ້ເຮັດໃຫ້ການອ້າງເຖິງໃນຂໍ້ 30 ທີ່ກ່າວວ່າ “ມີຄວາມເຂົ້າໃຈຮ່ວມກັບຜູ້ທີ່ປະຖິ້ມພັນທະສັນຍາ” ສຳເລັດຄົບຖ້ວນ.

ເຄື່ອງໝາຍອື່ນໆທີ່ນຳໄປສູ່ເວລາອັນຖືກກຳນົດໄວ້ໃນປະຫວັດສາດຂອງໂຣມນອກຮີດ ຄື ປີ 330 ເມື່ອໂຣມນອກຮີດໄດ້ໂຄ່ນລົງ ແລະໃນເວລາດຽວກັນກໍໄດ້ມອບ “ບັນລັງ” ໃຫ້ແກ່ອຳນາດສັນຕະປາປາ. ໃນປີ 496 Clovis ໄດ້ມອບ “ອຳນາດ” ຂອງຕົນໃຫ້ແກ່ສັນຕະປາປາ. ໃນການສຳເລັດຕາມຄຳພະຍາກອນຂອງດານີເອນ 7 ໂຣມນອກຮີດໄດ້ກຳຈັດ “ເຂົາສາມອັນ” ເພື່ອສັນຕະປາປາ, ອັນສຸດທ້າຍຄືການກຳຈັດຊາວ Ostrogoths ອອກຈາກນະຄອນໂຣມໃນປີ 538. ໃນປີ 508 ສາສະໜານອກຮີດໄດ້ຖືກຍົກເລີກຈາກການເປັນສາສະໜາຕາມກົດໝາຍຂອງອານາຈັກ ແລະໄດ້ຖືກແທນທີ່ດ້ວຍຄາທອລິກ. ປີ 538 ເປັນຕົວແທນຂອງກົດໝາຍວັນອາທິດໃນຂໍ້ 41, ແລະປີ 496 ເປັນຕົວແທນຂອງປີ 1989 ເມື່ອ Reagan ເຊັ່ນດຽວກັບ Clovis ໄດ້ອຸທິດອຳນາດຂອງຕົນໃຫ້ແກ່ສັນຕະປາປາແຫ່ງໂຣມ. ປີ 330 ບົ່ງຊີ້ເຖິງກົດໝາຍວັນອາທິດ, ເພາະວ່າໃນຈຸດນັ້ນເອງສັນຕະປາປາໄດ້ກັບຄືນສູ່ບັນລັງແຫ່ງອຳນາດ.

ສິ່ງນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າທັງ 538 ແລະ 330 ເປັນຕົວແທນເວລາທີ່ຖືກກຳນົດໄວ້ ຊຶ່ງແມ່ນຂໍ້ທີສິບຫົກ ແລະ ສີ່ສິບເອັດ. 496 ເປັນຕົວແທນຂອງ 1989 ທີ່ໄດ້ເຮັດໃຫ້ຂໍ້ທີສິບ ແລະ ຂໍ້ທີສີ່ສິບ ໃນດານີເອນ 11 ແລະ ເອຊາຢາ 8:8 ສຳເລັດຄົບຖ້ວນ. 508 ຊີ້ບອກເຖິງເວລາທີ່ສາສະໜາຂອງອານາຈັກຖືກວາງລົງເພື່ອແທນທີ່ດ້ວຍສາສະໜາຄາທອລິກ. ເລີ່ມຕົ້ນກັບ Clovis ໃນປີ 496 ຈົນເຖິງ 508, ໄດ້ມີການສະແດງໃຫ້ເຫັນການຖອນອອກ ແລະ ການທົດແທນຢ່າງຄ່ອຍເປັນຄ່ອຍໄປຂອງສາສະໜາຕາມກົດໝາຍຂອງອານາຈັກ. ໃນປະຫວັດສາດທີ່ເລີ່ມໃນປີ 330, ຄວາມພິນາດລົງຢ່າງຄ່ອຍເປັນຄ່ອຍໄປຂອງໂຣມຕາເວັນຕົກຖືກເປັນຕົວແທນໂດຍແກສັງຄັ້ງທຳອິດສີ່ຄັ້ງ, ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງຊີ້ບອກເຖິງການທຳລາຍຢ່າງຄ່ອຍເປັນຄ່ອຍໄປທີ່ເລີ່ມຕົ້ນໃນກົດໝາຍວັນອາທິດໃນສະຫະລັດອາເມລິກາ.

ການລົ້ມລົງຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງຂອງໂຣມນອກຮີດຫຼັງຈາກກົດໝາຍວັນອາທິດຂອງຄອນສະແຕນຕິນໃນປີ 321 ເປັນພາບປະກອບເຖິງການລົ້ມລົງຂອງສະຫະລັດໃນຖານະອານາຈັກທີຫົກແຫ່ງຄຳພະຍາກອນໃນພຣະຄຳພີ ທີ່ມາເຖິງກົດໝາຍວັນອາທິດ. ຈາກນັ້ນ ການພິພາກສາໂດຍແກສງແຕ 4 ປະການຈຶ່ງຖືກນຳມາເຫນືອສະຫະລັດ ດັ່ງທີ່ Sister White ໄດ້ຊີ້ບອກໄວ້ເມື່ອນາງກ່າວວ່າ “ການຖອຍຫຼັງແຫ່ງຊາດຈະຖືກຕາມດ້ວຍຄວາມພິນາດແຫ່ງຊາດ.” ເອເຊກຽນໄດ້ເພີ່ມພະຍານເຖິງການລົງໂທດສີ່ປະການ.

> ພຣະວັຈນະຂອງພຣະເຢໂຮວາໄດ້ມາຫາຂ້າພະເຈົ້າອີກ ໂດຍກ່າວວ່າ, ບຸດແຫ່ງມະນຸດເອີຍ, ເມື່ອແຜ່ນດິນໃດໜຶ່ງເຮັດບາບຕໍ່ເຮົາໂດຍການລ່ວງລະເມີດຢ່າງຮ້າຍແຮງ ເຮົາກໍຈະຢຽດມືຂອງເຮົາອອກເໜືອແຜ່ນດິນນັ້ນ ແລະຈະຫັກໄມ້ຄ້ຳຈຸນແຫ່ງເຂົ້າຈີ່ຂອງມັນ ແລະຈະສົ່ງຄວາມອຶດຢາກເຂົ້າໄປໃນມັນ ແລະຈະຕັດຂາດທັງມະນຸດແລະສັດອອກຈາກມັນ; ເຖິງແມ່ນວ່າຊາຍສາມຄົນນີ້ຄື ໂນອາ, ດານີເອນ, ແລະ ໂຢບ ຢູ່ໃນມັນ, ພວກເຂົາກໍຈະຊ່ວຍກູ້ໄດ້ແຕ່ຈິດວິນຍານຂອງຕົນເອງເທົ່ານັ້ນ ໂດຍຄວາມຊອບທຳຂອງພວກເຂົາ, ພຣະອົງຜູ້ເປັນອົງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າກ່າວດັ່ງນັ້ນ. ຖ້າເຮົາໃຫ້ສັດຮ້າຍທີ່ນ່າຫວາດກົວຜ່ານໄປທົ່ວແຜ່ນດິນ ແລະມັນທຳລາຍແຜ່ນດິນນັ້ນຈົນກາຍເປັນຖິ່ນຮ້າງ ຈົນບໍ່ມີຜູ້ໃດຜ່ານໄປໄດ້ເນື່ອງຈາກສັດຮ້າຍເຫຼົ່ານັ້ນ: ເຖິງແມ່ນວ່າຊາຍສາມຄົນນີ້ຢູ່ໃນມັນ, ຕາບໃດທີ່ເຮົາມີຊີວິດຢູ່, ພຣະອົງຜູ້ເປັນອົງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າກ່າວດັ່ງນັ້ນ, ພວກເຂົາຈະບໍ່ສາມາດຊ່ວຍກູ້ໄດ້ທັງບຸດຊາຍຫຼືບຸດຍິງ; ມີແຕ່ພວກເຂົາເອງເທົ່ານັ້ນທີ່ຈະຖືກຊ່ວຍກູ້, ແຕ່ແຜ່ນດິນນັ້ນຈະກາຍເປັນຖິ່ນຮ້າງ. ຫຼືຖ້າເຮົານຳດາບມາເໜືອແຜ່ນດິນນັ້ນ ແລະກ່າວວ່າ, ດາບເອີຍ, ຈົ່ງຜ່ານໄປທົ່ວແຜ່ນດິນ; ເພື່ອວ່າເຮົາຈະຕັດຂາດທັງມະນຸດແລະສັດອອກຈາກມັນ: ເຖິງແມ່ນວ່າຊາຍສາມຄົນນີ້ຢູ່ໃນມັນ, ຕາບໃດທີ່ເຮົາມີຊີວິດຢູ່, ພຣະອົງຜູ້ເປັນອົງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າກ່າວດັ່ງນັ້ນ, ພວກເຂົາຈະບໍ່ຊ່ວຍກູ້ບຸດຊາຍຫຼືບຸດຍິງໄດ້, ແຕ່ພວກເຂົາເອງເທົ່ານັ້ນຈະຖືກຊ່ວຍກູ້. ຫຼືຖ້າເຮົາສົ່ງໂລກລະບາດເຂົ້າໄປໃນແຜ່ນດິນນັ້ນ ແລະເທຄວາມເກຣີ້ຍວພິໂລດຂອງເຮົາລົງເໜືອມັນໃນເລືອດ ເພື່ອຈະຕັດຂາດທັງມະນຸດແລະສັດອອກຈາກມັນ: ເຖິງແມ່ນວ່າ ໂນອາ, ດານີເອນ, ແລະ ໂຢບ ຢູ່ໃນມັນ, ຕາບໃດທີ່ເຮົາມີຊີວິດຢູ່, ພຣະອົງຜູ້ເປັນອົງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າກ່າວດັ່ງນັ້ນ, ພວກເຂົາຈະບໍ່ຊ່ວຍກູ້ບຸດຊາຍຫຼືບຸດຍິງໄດ້; ພວກເຂົາຈະຊ່ວຍກູ້ໄດ້ແຕ່ຈິດວິນຍານຂອງຕົນເອງເທົ່ານັ້ນ ໂດຍຄວາມຊອບທຳຂອງພວກເຂົາ. ເພາະພຣະອົງຜູ້ເປັນອົງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າກ່າວດັ່ງນີ້ວ່າ; ຍິ່ງກວ່ານັ້ນອີກສັກເທົ່າໃດ ເມື່ອເຮົາສົ່ງການພິພາກສາອັນຮ້າຍແຮງທັງສີ່ປະການຂອງເຮົາເໜືອກຸງເຢຣູຊາເລັມ ຄື ດາບ, ຄວາມອຶດຢາກ, ສັດຮ້າຍທີ່ນ່າຫວາດກົວ, ແລະ ໂລກລະບາດ ເພື່ອຕັດຂາດທັງມະນຸດແລະສັດອອກຈາກມັນ? ແຕ່ເບິ່ງແມ, ໃນນັ້ນຈະມີຄົນທີ່ເຫຼືອລອດຢູ່ ຜູ້ທີ່ຈະຖືກນຳອອກມາ ທັງບຸດຊາຍແລະບຸດຍິງ: ເບິ່ງແມ, ພວກເຂົາຈະອອກມາຫາພວກທ່ານ, ແລະພວກທ່ານຈະເຫັນທາງປະພຶດແລະການກະທຳຂອງພວກເຂົາ: ແລະພວກທ່ານຈະໄດ້ຮັບການປອບໃຈກ່ຽວກັບໄພຮ້າຍທີ່ເຮົາໄດ້ນຳມາເໜືອກຸງເຢຣູຊາເລັມ ຄືກ່ຽວກັບທຸກສິ່ງທີ່ເຮົາໄດ້ນຳມາເໜືອມັນ. ແລະພວກເຂົາຈະປອບໃຈພວກທ່ານ ເມື່ອພວກທ່ານເຫັນທາງປະພຶດແລະການກະທຳຂອງພວກເຂົາ: ແລະພວກທ່ານຈະຮູ້ວ່າ ທຸກສິ່ງທີ່ເຮົາໄດ້ກະທຳໃນມັນນັ້ນ ເຮົາບໍ່ໄດ້ກະທຳໂດຍປາສະຈາກເຫດຜົນ, ພຣະອົງຜູ້ເປັນອົງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າກ່າວດັ່ງນັ້ນ. ເອເຊກຽນ 14:12–23.

ພວກເຮົາຈະສືບຕໍ່ການພິຈາລະນາເຫຼົ່ານີ້ໃນບົດຄວາມຖັດໄປ.

Back to Articles