Article

# ພຣະທຳດານີເອນ - ເລກທີໜຶ່ງຮ້ອຍເຈັດສິບແປດ

ຄວາມຂະໜານກັນແຫ່ງຄຳພະຍາກອນ: ການເປີດເຜີຍອອກຂອງ ດານີເອນ 11 ໃນວັນສຸດທ້າຍ

Author

Jeff Pippenger

Published

April 8, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

ຂໍ້ທີສິບຫົກເຖິງສິບເກົ້າໃນດານີເອນ ບົດທີ 11 ເປັນຕົວແທນຂອງປະຫວັດສາດທີ່ເລີ່ມຕົ້ນຕັ້ງແຕ່ກົດໝາຍວັນອາທິດທີ່ກຳລັງຈະມາໃນສະຫະລັດອາເມລິກາ ຈົນເຖິງເວລາທີ່ມີຄາເອນລຸກຂຶ້ນ ແລະໄລຍະແຫ່ງການທົດລອງຂອງມະນຸດສິ້ນສຸດລົງ. ດັ່ງນັ້ນ ຂໍ້ເຫຼົ່ານີ້ຍັງເປັນຕົວແທນຂອງປະຫວັດສາດໃນຂໍ້ 41 ເຖິງຂໍ້ 45 ຂອງບົດດຽວກັນອີກດ້ວຍ.

> ແຕ່ຜູ້ທີ່ມາຕໍ່ຕ້ານເຂົານັ້ນຈະກະທໍາຕາມຄວາມປາຖະໜາຂອງຕົນເອງ, ແລະຈະບໍ່ມີຜູ້ໃດຢືນຢູ່ຕໍ່ໜ້າເຂົາໄດ້; ແລະເຂົາຈະຢືນຢູ່ໃນແຜ່ນດິນອັນຮຸ່ງໂລດ, ຊຶ່ງຈະຖືກທໍາລາຍໂດຍມືຂອງເຂົາ. ເຂົາຈະຫັນໜ້າຂອງຕົນເພື່ອເຂົ້າມາດ້ວຍກໍາລັງແຫ່ງອານາຈັກທັງໝົດຂອງຕົນ, ແລະມີຄົນຊອບທໍາຢູ່ກັບເຂົາ; ເຂົາຈະກະທໍາດັ່ງນັ້ນ: ແລະເຂົາຈະຍົກບຸດສາວແຫ່ງສະຕີໃຫ້ແກ່ເຂົາ, ເພື່ອໃຫ້ນາງເສື່ອມເສຍ: ແຕ່ນາງຈະບໍ່ຢືນຢູ່ຝ່າຍຂອງເຂົາ, ແລະຈະບໍ່ເປັນປະໂຫຍດແກ່ເຂົາ. ຫຼັງຈາກນີ້ເຂົາຈະຫັນໜ້າຂອງຕົນໄປຫາເກາະທັງຫຼາຍ, ແລະຈະຍຶດໄດ້ຫຼາຍແຫ່ງ: ແຕ່ເຈົ້ານາຍຜູ້ໜຶ່ງເພື່ອປະໂຫຍດຂອງຕົນເອງຈະທໍາໃຫ້ການດູໝິ່ນທີ່ເຂົາໄດ້ກໍ່ຂຶ້ນນັ້ນສິ້ນສຸດລົງ; ໂດຍປາສະຈາກການດູໝິ່ນຕໍ່ຕົນເອງ ເຈົ້ານາຍນັ້ນຈະເຮັດໃຫ້ການດູໝິ່ນນັ້ນຫວນກັບໄປຫາເຂົາ. ແລ້ວເຂົາຈະຫັນໜ້າຂອງຕົນໄປສູ່ປ້ອມປາການແຫ່ງແຜ່ນດິນຂອງຕົນເອງ: ແຕ່ເຂົາຈະສະດຸດແລະລົ້ມລົງ, ແລະຈະບໍ່ຖືກພົບເຫັນ. Daniel 11:16–19.

ເມື່ອ ຊິສເຕີ ໄວທ໌ ໄດ້ກ່າວເຖິງການສຳເລັດຂັ້ນສຸດທ້າຍຂອງດານີເອນ ບົດທີ 11, ນາງໄດ້ກ່າວວ່າ “ປະຫວັດສາດຈຳນວນຫຼາຍທີ່ໄດ້ສຳເລັດແລ້ວໃນຄຳພະຍາກອນນີ້ ຈະຖືກເຮັດຊ້ຳອີກ.” ຂໍ້ທີ 41 ຫາ 45 ໄດ້ທຳຊ້ຳປະຫວັດຄຳພະຍາກອນຂອງຂໍ້ເຫຼົ່ານີ້. ຂໍ້ເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ສຳເລັດເມື່ອໂຣມັນນອກຮີດໄດ້ເຂົ້າຄວບຄຸມໂລກ ໂດຍການເອົາຊະນະພື້ນທີ່ທາງພູມສາດສາມແຫ່ງກ່ອນ.

> “ເຖິງແມ່ນວ່າອີຢິບບໍ່ອາດຢືນຢັດຕໍ່ຫນ້າອັນຕີໂອຄັສ, ກະສັດແຫ່ງພາກເໜືອ, ແຕ່ອັນຕີໂອຄັສເອງກໍບໍ່ອາດຢືນຢັດຕໍ່ຫນ້າຊາວໂຣມັນ, ຜູ້ຊຶ່ງໃນເວລານັ້ນໄດ້ຍົກມາຕໍ່ຕ້ານເຂົາ. ບັນດາອານາຈັກທັງຫລາຍບໍ່ອາດຕ້ານທານອຳນາດທີ່ກຳລັງຜຸດຂຶ້ນນີ້ໄດ້ອີກຕໍ່ໄປ. ຊີເຣຍໄດ້ຖືກພິຊິດ ແລະຖືກເພີ່ມເຂົ້າໃນຈັກກະພັດໂຣມັນ ເມື່ອປອມເປ, ໃນປີ 65 ກ່ອນ ຄ.ສ., ໄດ້ຍຶດເອົາຊັບສິນຂອງອັນຕີໂອຄັສ ອາຊີອາຕິຄັສ ແລະປ່ຽນຊີເຣຍໃຫ້ເປັນແຂວງໜຶ່ງຂອງໂຣມ.”

> “ອຳນາດດຽວກັນນັ້ນຍັງຈະຕັ້ງຢູ່ໃນແຜ່ນດິນບໍລິສຸດ ແລະຜະຫຼານມັນເສຍ. ໂຣມໄດ້ເຂົ້າພົວພັນກັບປະຊາຊົນຂອງພຣະເຈົ້າ ຄືຊາວຢິວ ໂດຍພັນທະມິດ ໃນປີ 162 ກ່ອນ ຄ.ສ., ນັບແຕ່ວັນທີນັ້ນມັນຈຶ່ງຄອບຄອງບ່ອນສຳຄັນໃນປະຕິທິນແຫ່ງຄຳພະຍາກອນ. ແຕ່ເຖິງຢ່າງນັ້ນ ມັນຍັງບໍ່ໄດ້ຮັບສິດອຳນາດເໜືອແຂວງຢູເດຍໂດຍການພິຊິດຢ່າງແທ້ຈິງ ຈົນກວ່າປີ 63 ກ່ອນ ຄ.ສ.; ແລະເຫດການນັ້ນເກີດຂຶ້ນດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້.”

> ເມື່ອ Pompey ກັບຄືນມາຈາກການຍົກທັບຂອງລາວຕໍ່ຕ້ານ Mithridates ກະສັດແຫ່ງ Pontus, ມີຜູ້ແຂ່ງຂັນສອງຄົນຄື Hyrcanus ແລະ Aristobulus ກຳລັງຕໍ່ສູ້ກັນເພື່ອຊິງມົງກຸດແຫ່ງ Judea. ຄະດີຂອງພວກເຂົາໄດ້ຖືກນຳຂຶ້ນສູ່ການພິຈາລະນາຂອງ Pompey, ຜູ້ທີ່ໃນໄມ່ຊ້າກໍເຫັນຄວາມບໍ່ຍຸດຕິທຳໃນຂໍ້ຮຽກຮ້ອງຂອງ Aristobulus, ແຕ່ປາຖະໜາຈະເລື່ອນການຕັດສິນໃນເລື່ອງນັ້ນອອກໄປຈົນກວ່າຫຼັງຈາກການຍົກທັບເຂົ້າ Arabia ທີ່ລາວປາຖະໜາມາດົນນານ, ໂດຍສັນຍາວ່າແລ້ວຈະກັບຄືນມາ ແລະຈັດການກິດຈະການຂອງພວກເຂົາຕາມທີ່ຈະເຫັນວ່າຍຸດຕິທຳແລະເໝາະສົມ. Aristobulus, ເມື່ອຢັ່ງຮູ້ຄວາມຄິດທີ່ແທ້ຈິງຂອງ Pompey, ຈຶ່ງຮີບກັບໄປຍັງ Judea, ຈັດອາວຸດໃຫ້ແກ່ພົນຂອງຕົນ, ແລະຕຽມພ້ອມສຳລັບການປ້ອງກັນຢ່າງເຂັ້ມແຂງ, ຕັ້ງໃຈວ່າບໍ່ວ່າຈະຕ້ອງເສຍຫາຍປານໃດກໍຕາມ ຈະຮັກສາມົງກຸດໄວ້, ຊຶ່ງລາວມອງເຫັນລ່ວງໜ້າວ່າຈະຖືກຕັດສິນຍົກໃຫ້ແກ່ຜູ້ອື່ນ. Pompey ໄດ້ຕິດຕາມຜູ້ຫຼົບໜີນັ້ນຢ່າງໃກ້ຊິດ. ເມື່ອລາວເຂົ້າໃກ້ Jerusalem, Aristobulus, ເລີ່ມກັບໃຈຕໍ່ແນວທາງຂອງຕົນ, ໄດ້ອອກມາພົບລາວ ແລະພະຍາຍາມປະນີປະນອມເລື່ອງລາວໂດຍສັນຍາວ່າຈະຍອມຈຳນົນໂດຍສິ້ນເຊີງ ແລະຈະມອບເງິນຈຳນວນຫຼາຍ. Pompey, ເມື່ອຮັບຂໍ້ສະເໜີນີ້ແລ້ວ, ໄດ້ສົ່ງ Gabinius ນຳໜ້າກອງທະຫານກຸ່ມໜຶ່ງໄປຮັບເງິນນັ້ນ. ແຕ່ເມື່ອນາຍພົນຮອງຜູ້ນັ້ນໄປຮອດ Jerusalem, ລາວພົບວ່າປະຕູເມືອງຖືກປິດຕ້ານລາວໄວ້, ແລະໄດ້ຖືກບອກຈາກຍອດກຳແພງວ່າ ເມືອງຈະບໍ່ຢືນຢັນຕາມຂໍ້ຕົກລົງນັ້ນ.

> “ປອມເປຍ ບໍ່ຍອມໃຫ້ຕົນຖືກຫລອກລວງໃນລັກສະນະນີ້ໂດຍບໍ່ຖືກລົງໂທດ, ຈຶ່ງໄດ້ໃສ່ໂສ້ອາຣິສໂຕບູລຸສ, ຜູ້ທີ່ເຂົາໄດ້ກັກຕົວໄວ້ກັບຕົນ, ແລະໃນທັນທີກໍໄດ້ຍົກທັບທັງໝົດເຂົ້າໄປຕໍ່ຕ້ານເຢຣູຊາເລັມ. ຝ່າຍຜູ້ສະໜັບສະໜູນອາຣິສໂຕບູລຸສມີໃຈຈະປ້ອງກັນເມືອງນັ້ນ; ສ່ວນຝ່າຍຂອງໄຮຣຄານຸສມີໃຈຈະເປີດປະຕູເມືອງ. ຝ່າຍຫລັງມີຈຳນວນຫລາຍກວ່າ ແລະເປັນຝ່າຍຊະນະ, ດັ່ງນັ້ນ ປອມເປຍຈຶ່ງໄດ້ຮັບການອະນຸຍາດໃຫ້ເຂົ້າເມືອງໂດຍເສລີ. ຈາກນັ້ນ ບັນດາຜູ້ຍຶດຖືຝ່າຍອາຣິສໂຕບູລຸສໄດ້ຖອຍໄປຍັງພູແຫ່ງພຣະວິຫານ ໂດຍຕັ້ງໃຈຢ່າງແນ່ວ່າຈະປ້ອງກັນສະຖານທີ່ນັ້ນ ເທົ່າກັບທີ່ປອມເປຍຕັ້ງໃຈຈະພິຊິດມັນ. ເມື່ອຄົບສາມເດືອນ ກໍມີການເຮັດຮອຍແຕກໃນກຳແພງກວ້າງພໍສຳລັບການບຸກໂຈມຕີ, ແລະສະຖານທີ່ນັ້ນກໍຖືກຕີແຕກດ້ວຍຄົມດາບ. ໃນການສັງຫານອັນໜ້າສະຫວາດຫວັ່ນທີ່ຕິດຕາມມານັ້ນ ມີຜູ້ຄົນຖືກຂ້າຕາຍສິບສອງພັນຄົນ. ນັກປະຫວັດສາດກ່າວວ່າ ມັນເປັນພາບທີ່ສະເທືອນໃຈ ທີ່ໄດ້ເຫັນພວກປະໂລຫິດ, ຜູ້ຊຶ່ງໃນເວລານັ້ນກຳລັງປະກອບພິທີປະຕິບັດອັນສັກສິດ, ຍັງຄົງດຳເນີນວຽກງານຕາມປົກກະຕິຂອງຕົນຕໍ່ໄປດ້ວຍມືອັນສະຫງົບ ແລະຈຸດມຸ່ງໝາຍອັນໜັກແນ່ນິ່ງ, ປານກັບບໍ່ຮູ້ສຶກເຖິງຄວາມວຸ່ນວາຍອັນບ້າຄັ່ງ, ເຖິງແມ່ນວ່າອ້ອມຮອບພວກເຂົາ ມິດສະຫາຍຂອງພວກເຂົາກຳລັງຖືກສັງຫານ, ແລະເຖິງແມ່ນວ່າຫລາຍເທື່ອ ເລືອດຂອງພວກເຂົາເອງໄດ້ປະປົນເຂົ້າກັບເລືອດແຫ່ງເຄື່ອງບູຊາຂອງພວກເຂົາ.”

> “ເມື່ອໄດ້ເຮັດໃຫ້ສົງຄາມສິ້ນສຸດລົງແລ້ວ, ປອມເປ ໄດ້ທຳລາຍກຳແພງເມືອງເຢຣູຊາເລັມ, ໂອນຫຼາຍນະຄອນອອກຈາກເຂດອຳນາດຂອງຢູເດຍໄປຢູ່ໃນເຂດອຳນາດຂອງຊີເຣຍ, ແລະໄດ້ກຳນົດໃຫ້ຊາວຢິວເສຍສ່ວຍ. ດັ່ງນັ້ນ ເຢຣູຊາເລັມຈຶ່ງຖືກວາງໄວ້ເປັນຄັ້ງທຳອິດ ໂດຍການພິຊິດ ໃນມືຂອງອຳນາດນັ້ນ ຊຶ່ງຈະຍຶດຄອງ ‘ແຜ່ນດິນອັນຮຸ່ງໂລດ’ ໄວ້ພາຍໃຕ້ກຳມືເຫຼັກຂອງຕົນ ຈົນກວ່າມັນຈະທຳລາຍມັນເສຍຢ່າງສິ້ນເຊີງ.”

> “ຂໍ້ 17. ລາວຈະຫັນໜ້າຂອງຕົນເຂົ້າໄປດ້ວຍກຳລັງແຫ່ງອານາຈັກທັງສິ້ນຂອງຕົນ, ແລະຜູ້ຊອບທຳທັງຫຼາຍຈະໄປກັບລາວ; ດັ່ງນັ້ນລາວຈະກະທຳ: ແລະລາວຈະຍົກທິດາແຫ່ງສະຕຣີໃຫ້ແກ່ລາວ, ເພື່ອທຳລາຍນາງ; ແຕ່ນາງຈະບໍ່ຢືນຢູ່ຝ່າຍຂອງລາວ, ແລະຈະບໍ່ເປັນຝ່າຍຂອງລາວ.”

> “ບິຊັອບ ນິວຕັນ ໄດ້ສະເໜີການອ່ານອີກແບບໜຶ່ງສຳລັບຂໍ້ນີ້, ຊຶ່ງເບິ່ງເໝືອນວ່າຈະສະແດງຄວາມໝາຍໄດ້ຊັດເຈນກວ່າ, ດັ່ງນີ້: ‘ເຂົາຈະຫັນໜ້າຂອງຕົນເພື່ອເຂົ້າໄປດ້ວຍກຳລັງໃນອານາຈັກທັງໝົດນັ້ນ.’ ຂໍ້ 16 ໄດ້ນຳພວກເຮົາລົງມາເຖິງການພິຊິດຊີເຣຍ ແລະ ຢູເດຍໂດຍຊາວໂຣມັນ. ກ່ອນໜ້ານັ້ນ ໂຣມໄດ້ພິຊິດມາເຊໂດນ ແລະ ເທຣຊ໌ແລ້ວ. ບັດນີ້ ອີຢິບເປັນສ່ວນດຽວທີ່ຍັງເຫຼືອຢູ່ຂອງ ‘ອານາຈັກທັງໝົດ’ ຂອງອາເລັກຊານເດີ, ຊຶ່ງຍັງບໍ່ໄດ້ຖືກນຳໃຫ້ຢູ່ໃຕ້ອຳນາດຂອງໂຣມັນ, ແລະບັດນີ້ອຳນາດນັ້ນໄດ້ຫັນໜ້າຂອງຕົນເພື່ອເຂົ້າໄປດ້ວຍກຳລັງໃນປະເທດນັ້ນ.”

> “ປໂຕເລມີ ອໍເລເຕສ ໄດ້ເສຍຊີວິດໃນປີ 51 ກ່ອນ ຄ.ສ. ທ່ານໄດ້ປະມອບມົງກຸດແລະອານາຈັກເອຢິບໄວ້ໃຫ້ແກ່ບຸດຊາຍຄົນໂຕ ແລະທິດາຂອງຕົນ ຄື ປໂຕເລມີ ແລະ ຄລີໂອພາຕຣາ. ໃນພິນັຍກຳຂອງທ່ານໄດ້ກຳນົດໄວ້ວ່າ ທັງສອງຈະຕ້ອງອະພິເສກສົມຣົດກັນ ແລະປົກຄອງຮ່ວມກັນ; ແລະເນື່ອງຈາກວ່າທັງສອງຍັງມີອາຍຸນ້ອຍ ຈຶ່ງຖືກວາງໄວ້ພາຍໃຕ້ການອະລັກຂອງຊາວໂຣມັນ. ປະຊາຊົນໂຣມັນໄດ້ຮັບເອົາໜ້າທີ່ນັ້ນ ແລະໄດ້ແຕ່ງຕັ້ງ ປອມເປ ໃຫ້ເປັນຜູ້ອະລັກແຫ່ງບັນດາທາຍາດໜຸ່ມຂອງເອຢິບ.”

> “ບໍ່ດົນຫຼັງຈາກນັ້ນ ການຂັດແຍ້ງໄດ້ປະທຸຂຶ້ນລະຫວ່າງ ປອມເປ ແລະ ຊີຊາ, ແລະຍຸດທະການອັນລືຊາແຫ່ງ ຟາຣຊາເລຍ ກໍໄດ້ຖືກຕໍ່ສູ້ຂຶ້ນລະຫວ່າງນາຍພົນທັງສອງ. ເມື່ອ ປອມເປ ຖືກປາບແພ້ແລ້ວ, ລາວໄດ້ຫຼົບໜີໄປຍັງ ອີຢິບ. ຊີຊາ ໄດ້ຕິດຕາມລາວໄປທີ່ນັ້ນໃນທັນທີ; ແຕ່ກ່ອນທີ່ລາວຈະໄປເຖິງ, ປອມເປ ກໍໄດ້ຖືກ ພໂຕເລມີ ສັງຫານຢ່າງຕ່ຳຊ້າ, ຜູ້ຊຶ່ງລາວເຄີຍຖືກແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ເປັນຜູ້ປົກປ້ອງ. ເພາະສະນັ້ນ ຊີຊາ ຈຶ່ງໄດ້ຮັບເອົາຕຳແໜ່ງທີ່ເຄີຍມອບໃຫ້ ປອມເປ ນັ້ນໄວ້, ໃນຖານະເປັນຜູ້ປົກປ້ອງ ພໂຕເລມີ ແລະ ຄລີໂອພາຕຣາ. ລາວພົບວ່າ ອີຢິບ ກຳລັງຢູ່ໃນຄວາມວຸ່ນວາຍເນື່ອງຈາກຄວາມປັ່ນປ່ວນພາຍໃນ, ໂດຍທີ່ ພໂຕເລມີ ແລະ ຄລີໂອພາຕຣາ ໄດ້ກາຍເປັນສັດຕູຕໍ່ກັນ, ແລະນາງກໍຖືກຍຶດເອົາສ່ວນແຫ່ງອຳນາດການປົກຄອງຂອງນາງໄປ. ເຖິງຢ່າງນີ້ກໍຕາມ, ລາວມິໄດ້ລັງເລທີ່ຈະຂຶ້ນຝັ່ງທີ່ ອາເລັກຊານເດຣຍ ດ້ວຍກຳລັງນ້ອຍຂອງລາວ, ມີທະຫານມ້າ 800 ຄົນ ແລະ ທະຫານຮາບ 3200 ຄົນ, ເຂົ້າພິຈາລະນາຂໍ້ຂັດແຍ້ງນັ້ນ, ແລະຮັບພາລະທີ່ຈະຈັດການໃຫ້ສິ້ນສຸດ. ເມື່ອຄວາມບໍ່ສົງບົບເພີ່ມທະວີຂຶ້ນທຸກວັນ, ຊີຊາ ຈຶ່ງພົບວ່າກຳລັງນ້ອຍຂອງລາວບໍ່ພຽງພໍທີ່ຈະຮັກສາທີ່ໝັ້ນຂອງຕົນ, ແລະເພາະບໍ່ສາມາດອອກຈາກ ອີຢິບ ໄດ້ເນື່ອງຈາກລົມເໜືອທີ່ພັດໃນລະດູນັ້ນ, ລາວຈຶ່ງສົ່ງຂ່າວໄປຍັງ ອາຊີ ໂດຍສັ່ງກອງທັບທັງໝົດທີ່ລາວມີຢູ່ໃນເຂດນັ້ນໃຫ້ມາຊ່ວຍເຫຼືອລາວໂດຍໄວທີ່ສຸດ.”

> ດ້ວຍທ່າທີອັນຈອງຫອງທີ່ສຸດ ລາວໄດ້ອອກຄຳສັ່ງໃຫ້ Ptolemy ແລະ Cleopatra ຍຸບກອງທັບຂອງຕົນ, ໄປປາກົດຕົວຢູ່ຕໍ່ໜ້າລາວເພື່ອໃຫ້ມີການຕົກລົງຂໍ້ຂັດແຍ່ງຂອງພວກເຂົາ, ແລະຍອມຢູ່ພາຍໃຕ້ຄຳຊີ້ຂາດຂອງລາວ. ເນື່ອງຈາກ Egypt ເປັນອານາຈັກອິດສະຫຼະ ຄຳສັ່ງອັນຈອງຫອງນີ້ຈຶ່ງຖືກຖືວ່າເປັນການລົບຫຼູ່ຕໍ່ພະກຽດຕິຍົດແຫ່ງລາຊະວົງຂອງມັນ; ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ຊາວອີຢິບທີ່ເກີດຄວາມໂກດແຄ້ນຢ່າງຍິ່ງ ຈຶ່ງພາກັນຈັບອາວຸດຂຶ້ນສູ້. Caesar ຕອບວ່າ ລາວໄດ້ກະທຳໄປໂດຍອາໄສອຳນາດແຫ່ງເຈດຈຳນົງຂອງບິດາຂອງພວກເຂົາ ຄື Auletes, ຜູ້ຊຶ່ງໄດ້ມອບລູກຂອງຕົນໄວ້ພາຍໃຕ້ການອຸປະຖຳຄຸ້ມຄອງຂອງວຸດທິສະພາ ແລະປະຊາຊົນແຫ່ງ Rome, ຊຶ່ງອຳນາດທັງໝົດຂອງອົງການນັ້ນ ໃນຂະນະນີ້ໄດ້ຮວບຢູ່ໃນບຸກຄົນຂອງລາວໃນຖານະ consul; ແລະວ່າ ໃນຖານະຜູ້ອຸປະຖຳຄຸ້ມຄອງ ລາວຍ່ອມມີສິດທີ່ຈະເປັນຜູ້ຊີ້ຂາດລະຫວ່າງພວກເຂົາ.

> “ເລື່ອງນັ້ນໃນທີ່ສຸດກໍຖືກນຳຂຶ້ນມາສະເໜີຕໍ່ໜ້າລາວ, ແລະໄດ້ມີການແຕ່ງຕັ້ງນັກໂຕ້ວາທີເພື່ອວ່າຄວາມໃຫ້ແກ່ຄູ່ຄວາມແຕ່ລະຝ່າຍ. Cleopatra, ຮູ້ເຖິງຈຸດອ່ອນຂອງຜູ້ພິຊິດຊາວໂຣມັນຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່, ໄດ້ຕັດສິນວ່າຄວາມງາມແຫ່ງການປາກົດຕົວຂອງນາງຈະມີຜົນຫຼາຍກວ່ານັກໂຕ້ວາທີຜູ້ໃດກໍຕາມທີ່ນາງຈະຈ້າງໄດ້ ໃນການເຮັດໃຫ້ຄຳຕັດສິນເປັນໄປໃນຝ່າຍຂອງນາງ. ເພື່ອຈະເຂົ້າເຖິງຕໍ່ໜ້າລາວໂດຍບໍ່ຖືກສັງເກດເຫັນ, ນາງໄດ້ໃຊ້ອຸບາຍດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້: ໂດຍການເອົາຕົນນອນຢຽດຍາວເຕັມຄວາມຍາວຢູ່ໃນຫໍ່ເຄື່ອງນຸ່ງ, Apollodorus, ຂ້າຮັບໃຊ້ຊາວ Sicilian ຂອງນາງ, ໄດ້ຫໍ່ນາງໄວ້ດ້ວຍຜ້າຜືນໜຶ່ງ, ມັດມັນໄວ້ດ້ວຍສາຍໜັງ, ແລະເມື່ອຍົກມັນຂຶ້ນໃສ່ບ່າອັນແຂງແຮງປານ Hercules ຂອງຕົນ, ກໍມຸ່ງໄປຫາຫ້ອງພັກຂອງ Caesar. ໂດຍອ້າງວ່າຕົນມີຂອງຂວັນມາຖວາຍແກ່ນາຍພົນຊາວໂຣມັນ, ລາວຈຶ່ງໄດ້ຮັບອະນຸຍາດໃຫ້ຜ່ານປະຕູປ້ອມ, ເຂົ້າໄປເຖິງຕໍ່ໜ້າ Caesar, ແລະວາງພາລະທີ່ແບກມານັ້ນລົງແທບພະບາດຂອງລາວ. ເມື່ອ Caesar ໄດ້ແກ້ຫໍ່ທີ່ມີຊີວິດນີ້ອອກ, ຈົ່ງເບິ່ງເຖີດ! Cleopatra ຜູ້ງົດງາມໄດ້ຢືນຢູ່ຕໍ່ໜ້າລາວ. ລາວຫາໄດ້ບໍ່ພໍໃຈກັບອຸບາຍນັ້ນແຕ່ຢ່າງໃດ, ແລະເນື່ອງຈາກເປັນຄົນທີ່ມີນິໄສດັ່ງທີ່ໄດ້ພັນລະນາໄວ້ໃນ 2 Peter 2:14, ການເຫັນບຸກຄົນຜູ້ງາມຢ່າງຍິ່ງເຊັ່ນນັ້ນໃນຄັ້ງທຳອິດ, Rollin ກ່າວວ່າ, ໄດ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດຜົນທັງໝົດແກ່ລາວຕາມທີ່ນາງປາຖະໜາ.”

> ໃນທີ່ສຸດ ກາຍຊາໄດ້ມີຄຳສັ່ງໃຫ້ອ້າຍນ້ອງຊາຍຍິງນັ້ນຄອງບັນລັງຮ່ວມກັນ ຕາມເຈດຕະນາຂອງພິນັຍກຳ. ໂພທີນັສ ອັກຄະເສນາບໍດີຝ່າຍລັດ ຜູ້ຊຶ່ງໄດ້ເປັນກຳລັງສຳຄັນທີ່ສຸດໃນການຂັບໄລ່ຄລີໂອພາຕຣາອອກຈາກບັນລັງ ຢ້ານຜົນທີ່ຈະເກີດຈາກການທີ່ນາງໄດ້ຮັບການຟື້ນຟູຄືນ. ເພາະສະນັ້ນ ລາວຈຶ່ງເລີ່ມປຸກປັ່ນຄວາມອິດສາແລະຄວາມເປັນປໍລະປັກຕໍ່ກາຍຊາ ໂດຍຫວ່ານຄຳກ່າວຢູ່ໃນໝູ່ປະຊາຊົນວ່າ ໃນບັ້ນປາຍລາວຕັ້ງໃຈຈະມອບອຳນາດທັງໝົດແຕ່ຜູ້ດຽວໃຫ້ແກ່ຄລີໂອພາຕຣາ. ການກະດ້າງກະເດືອງຢ່າງເປີດເຜີຍກໍເກີດຕາມມາໃນບໍ່ຊ້າ. ອາຄິລລາສ ນຳໜ້າກອງທະຫານ 20,000 ຄົນ ຍົກເຂົ້າມາເພື່ອຂັບໄລ່ກາຍຊາອອກຈາກອາເລັກຊານເດຣຍ. ດ້ວຍການຈັດວາງກຳລັງພົນອັນນ້ອຍນິດຂອງຕົນຢ່າງຊຳນານຢູ່ຕາມຖະໜົນແລະຊອກຊອຍຂອງເມືອງ ກາຍຊາກໍບໍ່ພົບຄວາມຍາກລຳບາກໃນການຕ້ານທານການໂຈມຕີນັ້ນ. ຊາວອີຢິບໄດ້ພະຍາຍາມທຳລາຍກອງເຮືອຂອງລາວ. ລາວຈຶ່ງໂຕ້ຕອບດ້ວຍການເຜົາກອງເຮືອຂອງພວກນັ້ນ. ເນື່ອງຈາກເຮືອບາງລຳທີ່ກຳລັງໄໝ້ຖືກລົມພັດເຂົ້າໄປໃກ້ທ່າເຮືອ ອາຄານຫຼາຍແຫ່ງໃນເມືອງຈຶ່ງຕິດໄຟ ແລະຫໍສະໝຸດອັນລືຊື່ຂອງອາເລັກຊານເດຣຍ ຊຶ່ງເກັບຮັກສາໜັງສືເກືອບ 400,000 ມ້ວນ ກໍຖືກທຳລາຍ.

> “ເມື່ອສົງຄາມທະວີຄວາມຄຸກຄາມຫນັກຂຶ້ນ, ຊີຊາໄດ້ສົ່ງຄົນໄປຂໍກຳລັງຊ່ວຍເຫຼືອຈາກບັນດາປະເທດໃກ້ຄຽງທັງຫມົດ. ກອງເຮືອຂະໜາດໃຫຍ່ຈາກອາຊີນ້ອຍໄດ້ມາຊ່ວຍເຂົາ. ມິທຣິດາເຕສໄດ້ຍົກທັບໄປສູ່ອີຢິບພ້ອມດ້ວຍກອງທັບທີ່ລະດົມຂຶ້ນໃນຊີເຣຍ ແລະ ຊີລີເຊຍ. ອັນຕິປາເຕີ ຊາວອີດູເມຍໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມກັບເຂົາພ້ອມຊາວຢິວ 3,000 ຄົນ. ຊາວຢິວ, ຜູ້ທີ່ຄອບຄອງທາງຜ່ານເຂົ້າສູ່ອີຢິບ, ໄດ້ອະນຸຍາດໃຫ້ກອງທັບຜ່ານໄປໂດຍປາດຈາກການຂັດຂວາງ. ຫາກປາດສະຫຼັກຄວາມຮ່ວມມືຈາກຝ່າຍພວກເຂົາ, ແຜນການທັງຫມົດກໍຄົງຈະລົ້ມເຫລວ. ການມາເຖິງຂອງກອງທັບນີ້ໄດ້ຕັດສິນຜົນແຫ່ງການຕໍ່ສູ້. ການຮົບອັນຕັດສິນໄດ້ເກີດຂຶ້ນໃກ້ແມ່ນ້ຳໄນ, ເຊິ່ງລົງທ້າຍດ້ວຍໄຊຊະນະຢ່າງສົມບູນຂອງຊີຊາ. ປໂຕເລມີ, ໃນຂະນະພະຍາຍາມຫລົບໜີ, ໄດ້ຈົມນ້ຳຕາຍໃນແມ່ນ້ຳ. ຫລັງຈາກນັ້ນ ອາເລັກຊານເດຣຍ ແລະ ອີຢິບທັງຫມົດກໍຍອມຈຳນົນຕໍ່ຜູ້ມີໄຊ. ບັດນີ້ ໂຣມໄດ້ເຂົ້າຄອບຄອງ ແລະ ກືນເອົາອານາຈັກເດີມທັງຫມົດຂອງອາເລັກຊານເດີ.”

> “ໂດຍຄຳວ່າ ‘ຜູ້ທ່ຽງທຳ’ ໃນຂໍ້ຄວາມນັ້ນ ບໍ່ຕ້ອງສົງໄສເລີຍວ່າໝາຍເຖິງຊາວຢິວ ຜູ້ຊຶ່ງໄດ້ໃຫ້ຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອແກ່ເຂົາດັ່ງທີ່ໄດ້ກ່າວມາແລ້ວ. ຖ້າປາດສະຈາກສິ່ງນີ້ ເຂົາຄົງຈະຕ້ອງພ່າຍແພ້; ແຕ່ໂດຍອາໄສສິ່ງນີ້ ເຂົາໄດ້ປາບປະເທດເອຢິບໃຫ້ຢູ່ໃຕ້ອຳນາດຂອງຕົນຢ່າງສິ້ນເຊີງ ໃນປີ 47 ກ່ອນ ຄ.ສ.”

> “‘ບຸດສາວຂອງບັນດາແມ່ຍິງ, ກຳລັງເຮັດໃຫ້ນາງເສື່ອມຊາມ.’ ຄວາມຫຼົງໄຫຼທີ່ Caesar ມີຕໍ່ Cleopatra, ຜູ້ທີ່ໃຫ້ກຳເນີດບຸດຊາຍຄົນໜຶ່ງແກ່ລາວ, ນັກປະຫວັດສາດໄດ້ລະບຸວ່າເປັນເຫດຜົນດຽວຂອງການທີ່ລາວໄດ້ດຳເນີນການທັບທີ່ອັນຕະລາຍເຊັ່ນສົງຄາມອີຢິບ. ສິ່ງນີ້ເຮັດໃຫ້ລາວຢູ່ໃນອີຢິບດົນກວ່າທີ່ກິດທຸລະຂອງລາວຮຽກຮ້ອງ, ໂດຍທີ່ລາວໃຊ້ເວລາຕະຫຼອດຄືນໃນການລ້ຽງສັງສັນແລະການສຳລານກັບລາຊິນີຜູ້ເສື່ອມຊາມນັ້ນ. ‘ແຕ່,’ ຜູ້ພະຍາກອນໄດ້ກ່າວວ່າ, ‘ນາງຈະບໍ່ຢືນຢູ່ຂ້າງລາວ, ແລະຈະບໍ່ເປັນຝ່າຍຂອງລາວ.’ ຕໍ່ມາ Cleopatra ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມກັບ Antony, ສັດຕູຂອງ Augustus Caesar, ແລະໄດ້ໃຊ້ອຳນາດທັງໝົດຂອງນາງຕໍ່ຕ້ານ Rome.”

> “‘ຂໍ້ 18. ຫຼັງຈາກນີ້ ລາວຈະຫັນໜ້າໄປຍັງບັນດາເກາະ ແລະຈະຍຶດເອົາໄດ້ຫຼາຍແຫ່ງ; ແຕ່ເຈົ້ານາຍຜູ້ໜຶ່ງເພື່ອປະໂຫຍດຂອງຕົນເອງ ຈະເຮັດໃຫ້ຄວາມຫຍາມຊັງທີ່ລາວໄດ້ກໍ່ຂຶ້ນນັ້ນຢຸດເຊົາລົງ; ໂດຍບໍ່ຕ້ອງຮັບຄວາມຫຍາມຊັງນັ້ນໄວ້ເອງ ລາວຈະເຮັດໃຫ້ມັນຫວນກັບໄປຕົກແກ່ຜູ້ນັ້ນ.’”

> “ສົງຄາມກັບຟາຣນາເຊສ ກະສັດແຫ່ງຊິມເມຣຽນ ບອສໂຟຣັສ ໃນທີ່ສຸດໄດ້ດຶງເຂົາໃຫ້ອອກຈາກອີຢິບ. ‘ເມື່ອເຂົາມາຮອດບ່ອນທີ່ສັດຕູຢູ່,’ Prideaux ກ່າວວ່າ, ‘ເຂົາ, ໂດຍບໍ່ໄດ້ໃຫ້ເວລາພັກແກ່ຕົນເອງຫຼືແກ່ພວກເຂົາແມ່ນແຕ່ນ້ອຍ, ກໍໄດ້ເຂົ້າໂຈມຕີໃນທັນທີ ແລະໄດ້ຮັບໄຊຊະນະຢ່າງສົມບູນເໜືອພວກເຂົາ; ຂ່າວກ່ຽວກັບການນີ້ ເຂົາໄດ້ຂຽນເຖິງມິດສະຫາຍຄົນໜຶ່ງຂອງເຂົາດ້ວຍສາມຄຳນີ້: Veni, vidi, vici; ຂ້ອຍມາ, ຂ້ອຍເຫັນ, ຂ້ອຍຊະນະ.’ ສ່ວນຫຼັງຂອງຂໍ້ນີ້ຍັງຖືກຫຸ້ມໄວ້ດ້ວຍຄວາມຄ່ອນຂ້າງຄຸມເຄືອ, ແລະມີຄວາມເຫັນຕ່າງກັນໃນເລື່ອງການນຳໄປໃຊ້ຂອງມັນ. ບາງຄົນນຳມັນໄປໃຊ້ກັບເຫດການທີ່ຍ້ອນກັບໄປອີກໃນຊີວິດຂອງ Caesar, ແລະຄິດວ່າພວກເຂົາພົບການສຳເລັດຂອງມັນໃນການຂັດແຍ້ງຂອງເຂົາກັບ Pompey. ແຕ່ເຫດການທັງກ່ອນໜ້າແລະຕໍ່ມາ ທີ່ໄດ້ຖືກກຳນົດໄວ້ຢ່າງຊັດເຈນໃນຄຳພະຍາກອນນັ້ນ, ບັງຄັບໃຫ້ພວກເຮົາຕ້ອງຊອກຫາການສຳເລັດຂອງສ່ວນນີ້ຂອງຄຳທຳນາຍ ລະຫວ່າງໄຊຊະນະເໜືອຟາຣນາເຊສ ແລະການຕາຍຂອງ Caesar ທີ່ກຸງໂຣມ, ດັ່ງທີ່ໄດ້ຖືກນຳສະແດງໄວ້ໃນຂໍ້ຕໍ່ໄປ. ປະຫວັດສາດທີ່ຄົບຖ້ວນຍິ່ງກວ່ານີ້ຂອງຊ່ວງເວລານີ້ ອາດນຳເຫດການຕ່າງໆອອກສູ່ແສງ ຊຶ່ງຈະເຮັດໃຫ້ການນຳໃຊ້ຂໍ້ຄວາມນີ້ປາດຈາກຄວາມຂັດຂ້ອງ.”

> “ຂໍ້ 19. ແລ້ວທ່ານຈະຫັນໜ້າໄປສູ່ປ້ອມປາການແຫ່ງແຜ່ນດິນຂອງຕົນເອງ; ແຕ່ທ່ານຈະສະດຸດແລະລົ້ມລົງ, ແລະຈະບໍ່ຖືກພົບອີກ.”

> “ຫຼັງຈາກການພິຊິດຄັ້ງນີ້ ຊີຊາໄດ້ເອົາຊະນະກຳລັງເສດສ່ວນສຸດທ້າຍທີ່ຍັງເຫຼືອຂອງຝ່າຍພອມເພ ຄື ກາໂຕ ແລະ ສະຊິບປີໂອໃນອາຟຣິກາ ແລະ ລາບຽນຸສ ກັບ ວາຣຸສໃນສະເປນ. ເມື່ອກັບຄືນສູ່ໂຣມ ຊຶ່ງເປັນ ‘ປ້ອມແຫ່ງແຜ່ນດິນຂອງຕົນເອງ’ ລາວໄດ້ຖືກແຕ່ງຕັ້ງເປັນຜູ້ເຜດັດການຕະຫຼອດຊີວິດ; ແລະ ອຳນາດກັບກຽດສັກອື່ນໆ ອີກຫຼາຍກໍໄດ້ຖືກມອບໃຫ້ແກ່ລາວ ຈົນເຮັດໃຫ້ໃນຄວາມເປັນຈິງ ລາວກາຍເປັນຜູ້ປົກຄອງສູງສຸດແບບສົມບູນຂອງຈັກກະພັດທັງໝົດ. ແຕ່ຜູ້ພະຍາກອນໄດ້ກ່າວໄວ້ວ່າ ລາວຈະສະດຸດແລະລົ້ມລົງ. ພາສານີ້ຊີ້ວ່າ ການລົ້ມລ້າງຂອງລາວຈະເກີດຂຶ້ນຢ່າງກະທັນຫັນແລະບໍ່ຄາດຄິດ ຄືດັ່ງຄົນຜູ້ໜຶ່ງສະດຸດໂດຍບັງເອີນໃນຂະນະທີ່ກຳລັງຍ່າງ. ແລະ ກໍເປັນດັ່ງນັ້ນຈິງສຳລັບບຸກຄົນຜູ້ນີ້ ຜູ້ຊຶ່ງຮົບແລະຊະນະມາແລ້ວຫ້າຮ້ອຍສະໜາມ ຍຶດເອົາເມືອງໄດ້ໜຶ່ງພັນເມືອງ ແລະ ສັງຫານຜູ້ຄົນໜຶ່ງລ້ານໜຶ່ງແສນເກົ້າໝື່ນສອງພັນຄົນ ກັບຕ້ອງລົ້ມລົງ ບໍ່ແມ່ນທ່າມກາງສຽງອຶກທຶກຂອງສົງຄາມແລະໃນໂມງແຫ່ງການຕໍ່ສູ້ ແຕ່ໃນເວລາທີ່ລາວຄິດວ່າເສັ້ນທາງຂອງຕົນຮາບພຽງແລະປູດ້ວຍດອກໄມ້ ແລະ ໃນເວລາທີ່ເຂົ້າໃຈກັນວ່າອັນຕະລາຍຢູ່ໄກອອກໄປຫຼາຍແລ້ວ; ເພາະວ່າ ເມື່ອລາວໄດ້ເຂົ້ານັ່ງໃນຫ້ອງປະຊຸມວຸດທິສະພາເທິງບັນລັງຄຳຂອງລາວ ເພື່ອຮັບຕຳແໜ່ງພະຣາຊາຈາກມືຂອງຄະນະນັ້ນ ກະສິກແຫ່ງການທໍລະຍົດໄດ້ແທງເຂົ້າຫົວໃຈຂອງລາວຢ່າງກະທັນຫັນ. ຄາສຊຽສ, ບຣູຕຸສ ແລະ ຜູ້ສົມຮ່ວມຄິດອື່ນໆ ໄດ້ພາກັນພຸ່ງເຂົ້າໃສ່ລາວ ແລະ ລາວກໍລົ້ມລົງ ດ້ວຍບາດແຜຊອກທະລຸສາມສິບສາມແຫ່ງ. ດັ່ງນັ້ນ ລາວຈຶ່ງສະດຸດແລະລົ້ມລົງຢ່າງກະທັນຫັນ ແລະ ບໍ່ຖືກພົບອີກ, ກ່ອນ ຄ.ສ. 44.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 258–264.

ການສຳເລັດຕາມປະຫວັດສາດຂອງໂຣມນອກສາສະໜາ (ກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອ) ໃນການຖືກສະຖາປະນາຂຶ້ນເທິງບັນລັງ ເປັນປະຫວັດສາດທີ່ລ່ວງໜ້າເປັນເງົາແຫ່ງປະຫວັດສາດການຂຶ້ນຄອງບັນລັງຂອງໂຣມສະໄໝໃໝ່ ໃນການຮ່ວມເປັນສາມຝ່າຍ ຊຶ່ງຈະເກີດຂຶ້ນໃນກົດໝາຍວັນອາທິດທີ່ກຳລັງຈະມາເຖິງໃນໄວໆນີ້. ປະຫວັດສາດນັ້ນຍັງຖືກສະແດງເປັນແບບຢ່າງໄວ້ໃນຂໍ້ທີສາມສິບຮອດສາມສິບຫົກ ຊຶ່ງໄດ້ລະບຸເວລາທີ່ອຳນາດສັນຕະປາປາຖືກສະຖາປະນາຂຶ້ນເທິງບັນລັງເປັນຄັ້ງທຳອິດໃນປີ 538. ຂໍ້ທີສິບຫົກຮອດສິບເກົ້າ ແລະ ຂໍ້ທີສາມສິບເອັດຮອດສາມສິບຫົກ ທັງສອງຕອນລ້ວນແຕ່ເປັນຕົວແທນເຖິງການລຸກຂຶ້ນແລະການລົ້ມລົງຄັ້ງສຸດທ້າຍຂອງຍິງໂສເພນີແຫ່ງເມືອງຕີໂລ. ປະຫວັດສາດນັ້ນຍັງຖືກເປັນພາບແທນໄວ້ໃນຂໍ້ທີຫ້າຮອດເກົ້າ ເມື່ອກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອອົງທຳອິດຖືກສະຖາປະນາຂຶ້ນ ຫຼັງຈາກໄດ້ພິຊິດດິນແດນທາງພູມສາດສາມເຂດ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ລາວໄດ້ເຂົ້າໄປໃນສັນຍາໄມຕີກັບກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້ ແຕ່ໄດ້ຫັກສັນຍານັ້ນ, ແລະເພື່ອຕອບໂຕ້ ກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້ໄດ້ສົ່ງບາດແຜຮ້າຍເຖິງຕາຍ, ແລະກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອໄດ້ຕາຍໃນການຖືກກັກຂັງແຫ່ງອີຢິບ.

ຂໍ້ທີຫ້າຮອດຂໍ້ທີເກົ້າ, ຂໍ້ທີສິບຫົກຮອດຂໍ້ທີສິບເກົ້າ, ແລະ ຂໍ້ທີສາມສິບຮອດຂໍ້ທີສາມສິບຫົກ ໄດ້ສະແດງເສັ້ນທາງແຫ່ງຄຳພະຍາກອນສາມເສັ້ນ ຊຶ່ງໄດ້ຮັບການສຳເລັດໃນຂໍ້ທີສີ່ສິບຮອດຂໍ້ທີສີ່ສິບຫ້າ. ເມື່ອຊິດເຕີ ໄວທ໌ ໄດ້ລະບຸວ່າ “ປະຫວັດສາດຫຼາຍສ່ວນທີ່ໄດ້ສຳເລັດແລ້ວໃນຄຳພະຍາກອນນີ້ ຈະຖືກເຮັດຊ້ຳອີກ,” ຄວາມໝາຍທີ່ແທ້ຈິງກໍຄື ທັງບົດນັ້ນເປັນການສະແດງຂໍ້ທີສີ່ສິບຮອດຂໍ້ທີສີ່ສິບຫ້າ. ຂໍ້ທີຊາວຮອດຂໍ້ທີຊາວສອງ ໄດ້ຊີ້ບອກການບັງເກີດ ແລະ ການສິ້ນພະຊົນຂອງພຣະຄຣິດ ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງເປັນຕົວແທນເວລາສິ້ນສຸດທັງໃນປີ 1798 ແລະ 1989 ໂດຍການບັງເກີດຂອງພຣະອົງ, ແລະ ຕໍ່ມາການສິ້ນພະຊົນຂອງພຣະອົງເທິງໄມ້ກາງແຂນ ໄດ້ເປັນຕົວແທນວັນທີ 22 ຕຸລາ 1844 ແລະ ກົດໝາຍວັນອາທິດ.

ຂໍ້ທີຊາວສາມໄດ້ຊີ້ບອກເຖິງພັນທະສັນຍາລະຫວ່າງຊາວຢິວກັບໂຣມ ໃນຊ່ວງປະຫວັດຂອງການກະບົດມັກຄາບີ. “ພັນທະສັນຍາ” ໃນປະຫວັດສາດນັ້ນຖືກແທນໂດຍປີ 161 ກ່ອນ ຄ.ສ. ແລະ 158 ກ່ອນ ຄ.ສ. ປະຫວັດຂອງມັກຄາບີເປັນຕົວແທນຂອງເສັ້ນພາຍໃນເສັ້ນໜຶ່ງ ຊຶ່ງພົບຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງມັນດ້ວຍ “ພັນທະສັນຍາ” ລະຫວ່າງໂຣມກັບຊາວຢິວມັກຄາບີ ທີ່ຖືກລິເລີ່ມໂດຍຊາວຢິວ ແລະໃນທີ່ສຸດໄດ້ສິ້ນສຸດລົງດ້ວຍການທີ່ຊາວຢິວປະກາດວ່າ ພວກເຂົາບໍ່ມີກະສັດອື່ນໃດນອກຈາກ Caesar. ແນ່ນອນ ຂໍ້ທີຊາວສາມຕາມຫຼັງຂໍ້ທີຊາວເອັດ ແລະຂໍ້ທີຊາວສອງ, ແລະຂໍ້ທີຊາວເອັດລະບຸເຖິງການບັງເກີດຂອງພຣະຄຣິດ ຊຶ່ງເປັນເວລາແຫ່ງການສິ້ນສຸດໃນຄຳພະຍາກອນ, ແລະຂໍ້ທີຊາວສອງລະບຸເຖິງໄມ້ກາງແຂນ ຊຶ່ງເປັນຕົວແທນຂອງກົດໝາຍວັນອາທິດ.

ທີ່ກາງແຂນ ຊາວຢິວໄດ້ຍອມຮັບວ່າ ຊີຊາ (ໂຣມ) ເປັນກະສັດຂອງພວກເຂົາ, ແລະ “ພັນທະສັນຍາ” ໃນຂໍ້ທີຊາວສາມ ອ້າງເຖິງການເລີ່ມຕົ້ນແຫ່ງການເລືອກຂອງຊາວຢິວທີ່ຈະຮັບໃຊ້ໂຣມ, ຢູ່ໃນຈຸດສິ້ນສຸດແທ້ໆຂອງການທີ່ຊາວຢິວປະກາດຄວາມຈົງຮັກພັກດີຂອງຕົນຕໍ່ໂຣມ. ການສິ້ນສຸດຂອງຊາວຢິວ ດັ່ງທີ່ຖືກເປັນຕົວແທນຢູ່ທີ່ກາງແຂນ ຖືກຕາມມາດ້ວຍການເລີ່ມຕົ້ນແຫ່ງຄວາມຜູກພັນຂອງຊາວຢິວກັບໂຣມ.

ຂໍ້ 24 ຫາ 30 ພັນລະນາເຖິງໄລຍະເວລາສາມຮ້ອຍຫົກສິບປີທີ່ໂຣມນອກຮີດປົກຄອງຢ່າງສູງສຸດ ນັບແຕ່ຍຸດທະການອັກຕຽມໃນປີ 31 ກ່ອນ ຄ.ສ. ຈົນເຖິງການຍ້າຍນະຄອນຫຼວງຈາກໂຣມໄປຍັງຄອນສະແຕນຕິໂນເປິນໃນປີ 330. ໄລຍະເວລາສາມຮ້ອຍຫົກສິບປີນີ້ເປັນແບບຢ່າງລ່ວງໜ້າຂອງໄລຍະເວລາໜຶ່ງພັນສອງຮ້ອຍຫົກສິບປີທີ່ໂຣມສັນຕະປາປາປົກຄອງຢ່າງສູງສຸດ, ແລະເມື່ອນຳມາພິຈາລະນາຮ່ວມກັນ ທັງສອງໄດ້ເປັນຕົວແທນຂອງໄລຍະເວລາຈາກຂໍ້ 41, ແລະການຮ່ວມປະສານສາມຝ່າຍທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນກົດວັນອາທິດທີ່ຈະມາໃນໄມ່ຊ້ານີ້, ຈົນເຖິງການສິ້ນສຸດແຫ່ງໂອກາດແຫ່ງພຣະຄຸນ.

ເສັ້ນທາງແຫ່ງປະຫວັດສາດຝ່າຍຄຳພະຍາກອນທັງໝົດໃນບົດທີສິບເອັດ ສອດຄ່ອງກັບຫົກຂໍ້ສຸດທ້າຍຂອງດານີເອນບົດທີສິບເອັດ, ແຕ່ປະຫວັດສາດຝ່າຍຄຳພະຍາກອນນັບແຕ່ເວລາແຫ່ງວາລະສຸດທ້າຍໃນປີ 1989, ຊຶ່ງຖືກແທນໂດຍຂໍ້ທີສີ່ສິບ ໄປຈົນເຖິງກົດໝາຍວັນອາທິດໃນຂໍ້ທີສີ່ສິບເອັດ, ນັ້ນແມ່ນ “ສ່ວນນັ້ນຂອງຄຳພະຍາກອນໃນພຣະທຳດານີເອນທີ່ກ່ຽວກັບວັນສຸດທ້າຍ.” ປະຫວັດສາດທີ່ຖືກປະໄວ້ໃຫ້ວ່າງເປົ່າໃນຂໍ້ທີສີ່ສິບ ແມ່ນພຣະນິມິດແຫ່ງພຣະເຢຊູຄຣິດ ຊຶ່ງຖືກເປີດອອກເມື່ອເວລາໃກ້ມາຮອດ, ກ່ອນທີ່ເວລາແຫ່ງການທົດລອງຈະປິດລົງເລັກນ້ອຍ.

ພວກເຮົາຈະສືບຕໍ່ການສຶກສານີ້ໃນບົດຄວາມຖັດໄປ.

> “ພວກເຮົາມີພຣະບັນຍັດຂອງພຣະເຈົ້າ ແລະ ຄຳພະຍານຂອງພຣະເຢຊູຄຣິດ ຊຶ່ງເປັນວິນຍານແຫ່ງຄຳພະຍາກອນ. ອັນມະນີອັນລ້ຳຄ່າຫາບໍ່ໄດ້ມີຢູ່ໃນພຣະວັດຈະນະຂອງພຣະເຈົ້າ. ບັນດາຜູ້ທີ່ຄົ້ນຄວ້າພຣະວັດຈະນະນີ້ ຄວນຮັກສາຈິດໃຈໃຫ້ແຈ້ງໃສ. ພວກເຂົາບໍ່ຄວນຕາມໃຈຄວາມຢາກອັນຜິດປົກກະຕິໃນການກິນ ຫຼື ການດື່ມເດັດຂາດ.”

> “ຖ້າພວກເຂົາເຮັດດັ່ງນີ້, ສະໝອງຈະສັບສົນ; ພວກເຂົາຈະບໍ່ສາມາດທົນຕໍ່ຄວາມຕຶງເຄັດຂອງການຄົ້ນຄວ້າຢ່າງເລິກເຊິ່ງ ເພື່ອຄົ້ນໃຫ້ພົບຄວາມໝາຍຂອງບັນດາສິ່ງທີ່ກ່ຽວເນື່ອງກັບສາກການສຸດທ້າຍແຫ່ງປະຫວັດສາດຂອງໂລກນີ້.”

> “ເມື່ອພຣະທຳດານີເອນແລະພຣະນິມິດໄດ້ຮັບການເຂົ້າໃຈດີຍິ່ງຂຶ້ນ, ບັນດາຜູ້ເຊື່ອຈະມີປະສົບການທາງສາສະໜາທີ່ແຕກຕ່າງອອກໄປໂດຍສິ້ນເຊີງ. ພວກເຂົາຈະໄດ້ຮັບການເຜີຍໃຫ້ເຫັນພຽງແຕ່ບາງສ່ວນຂອງປະຕູສະຫວັນທີ່ເປີດອອກ, ຈົນຫົວໃຈແລະຈິດໃຈຈະຖືກປະທັບດ້ວຍພຣະອຸປະນິສັຍທີ່ທຸກຄົນຈຳເປັນຕ້ອງພັດທະນາ ເພື່ອຈະຕະໜັກເຖິງຄວາມຈະເລີນສຸກອັນເປັນບຳເນັດລາງວັນຂອງຜູ້ທີ່ມີໃຈບໍລິສຸດ.”

> “ພຣະອົງຈະຊົງອວຍພອນແກ່ທຸກຄົນທີ່ຈະສະແຫວງຫາດ້ວຍໃຈຖ່ອມຕົນແລະອ່ອນສຸພາບ ເພື່ອເຂົ້າໃຈສິ່ງທີ່ຖືກເປີດເຜີຍໄວ້ໃນພຣະນິມິດ. ໜັງສືເຫຼັ້ມນີ້ບັນຈຸໄວ້ດ້ວຍເນື້ອຫາອັນຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ເຕັມປ່ຽມດ້ວຍຄວາມອະມະຕະ ແລະບໍລິບູນດ້ວຍພຣະສິລິ ຈົນວ່າທຸກຄົນທີ່ອ່ານແລະຄົ້ນຄວ້າມັນຢ່າງຈິງຈັງ ຍ່ອມໄດ້ຮັບພຣະພອນທີ່ມີແກ່ຜູ້ ‘ທີ່ໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄຳແຫ່ງຄຳພະຍາກອນນີ້ ແລະຮັກສາຂໍ້ຄວາມທັງຫຼາຍຊຶ່ງຂຽນໄວ້ໃນນັ້ນ.’”

> “ສິ່ງໜຶ່ງຈະຖືກເຂົ້າໃຈຢ່າງແນ່ນອນຈາກການສຶກສາພຣະນິມິດ—ຄືວ່າ ຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງພຣະເຈົ້າ ແລະ ປະຊາຊົນຂອງພຣະອົງນັ້ນ ໃກ້ຊິດ ແລະ ແນ່ນອນມັ່ນຄົງ.”

> “ຄວາມເຊື່ອມໂຍງອັນມະຫັດສະຈັນໜຶ່ງປາກົດໃຫ້ເຫັນລະຫວ່າງຈັກກະວານແຫ່ງສະຫວັນ ແລະ ໂລກນີ້. ສິ່ງທີ່ໄດ້ຖືກສຳແດງແກ່ດານີເອນ ພາຍຫຼັງໄດ້ຮັບການເຕີມເຕັມໂດຍການສຳແດງທີ່ໄດ້ປະທານແກ່ໂຢຮັນເທິງເກາະປັດໂມດ. ໜັງສືສອງເຫຼັ້ມນີ້ຄວນໄດ້ຮັບການສຶກສາຢ່າງລະມັດລະວັງ. ສອງຄັ້ງດານີເອນໄດ້ທູນຖາມວ່າ, ຈະອີກດົນເທົ່າໃດຈຶ່ງຈະເຖິງວາລະສິ້ນສຸດແຫ່ງການເວລາ?”

> “ແລະຂ້ານ້ອຍໄດ້ຍິນ ແຕ່ຂ້ານ້ອຍບໍ່ເຂົ້າໃຈ; ແລ້ວຂ້ານ້ອຍຈຶ່ງກ່າວວ່າ, ໂອ ອົງພຣະຜູ້ເປັນນາຍຂອງຂ້ານ້ອຍ, ບັ້ນປາຍຂອງເຫດການເຫຼົ່ານີ້ຈະເປັນແນວໃດ? ແລະພຣະອົງຕອບວ່າ, ດານີເອນເອີຍ, ຈົ່ງໄປຕາມທາງຂອງເຈົ້າເຖີດ; ເພາະຖ້ອຍຄຳເຫຼົ່ານັ້ນຖືກປິດໄວ້ ແລະປະທັບຕາໄວ້ຈົນເຖິງເວລາແຫ່ງບັ້ນປາຍ. ຫຼາຍຄົນຈະໄດ້ຮັບການຊຳລະໃຫ້ບໍລິສຸດ, ຖືກເຮັດໃຫ້ຂາວ, ແລະຖືກທົດລອງ; ແຕ່ຄົນອະທຳຈະຍັງກະທຳຄວາມອະທຳຕໍ່ໄປ; ແລະບໍ່ມີຄົນອະທຳຄົນໃດຈະເຂົ້າໃຈ; ແຕ່ຄົນມີປັນຍາຈະເຂົ້າໃຈ. ແລະນັບແຕ່ເວລາທີ່ເຄື່ອງບູຊາປະຈຳວັນຖືກເອົາອອກໄປ ແລະສິ່ງໜ້າສະອິດສະອຽນທີ່ນຳຄວາມຮ້າງເປົ່າມາຕັ້ງໄວ້ນັ້ນ, ຈະມີໜຶ່ງພັນສອງຮ້ອຍເກົ້າສິບວັນ. ຄວາມສຸກມີແກ່ຜູ້ທີ່ຄອຍຖ້າ ແລະໄປເຖິງໜຶ່ງພັນສາມຮ້ອຍສາມສິບຫ້າວັນ. ແຕ່ສ່ວນເຈົ້າ, ຈົ່ງໄປຕາມທາງຂອງເຈົ້າຈົນກວ່າຈະເຖິງບັ້ນປາຍ; ເພາະເຈົ້າຈະໄດ້ພັກຜ່ອນ ແລະຈະຢືນຢູ່ໃນສ່ວນມໍລະດົກຂອງເຈົ້າໃນບັ້ນປາຍແຫ່ງວັນທັງຫຼາຍ.”

> “ພຣະອົງຜູ້ເປັນສິງໂຕແຫ່ງເຜົ່າຢູດາເປັນຜູ້ທີ່ເປີດຜະນຶກມ້ວນໜັງສື ແລະປະທານການສຳແດງແກ່ໂຢຮັນເຖິງສິ່ງທີ່ຈະເກີດຂຶ້ນໃນວັນສຸດທ້າຍເຫຼົ່ານີ້.”

> “ດານີເອນໄດ້ຢືນຢູ່ໃນສ່ວນຂອງຕົນເພື່ອເປັນພະຍານຂອງທ່ານ ຊຶ່ງໄດ້ຖືກປະທັບຕາໄວ້ຈົນເຖິງເວລາສຸດທ້າຍ ເມື່ອຂ່າວສານຂອງທູດສະຫວັນອົງທຳອິດຈະຖືກປະກາດແກ່ໂລກຂອງພວກເຮົາ. ບັນດາເລື່ອງເຫຼົ່ານີ້ມີຄວາມສຳຄັນຢ່າງຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້ໃນວັນສຸດທ້າຍເຫຼົ່ານີ້; ແຕ່ຂະນະທີ່ ‘ຫຼາຍຄົນຈະຖືກຊຳລະໃຫ້ບໍລິສຸດ ແລະຖືກເຮັດໃຫ້ຂາວ ແລະຖືກທົດລອງ,’ ‘ຄົນອະທຳຈະກະທຳຄວາມອະທຳຕໍ່ໄປ: ແລະບໍ່ມີຄົນອະທຳຄົນໃດຈະເຂົ້າໃຈ.’ ນີ້ເປັນຄວາມຈິງສັກປານໃດ! ບາບແມ່ນການລະເມີດພຣະບັນຍັດຂອງພຣະເຈົ້າ; ແລະບັນດາຜູ້ທີ່ຈະບໍ່ຍອມຮັບແສງສະຫວ່າງກ່ຽວກັບພຣະບັນຍັດຂອງພຣະເຈົ້າ ຈະບໍ່ເຂົ້າໃຈການປະກາດຂ່າວສານຂອງທູດສະຫວັນອົງທຳອິດ ອົງທີສອງ ແລະອົງທີສາມ. ພຣະທຳດານີເອນໄດ້ຖືກເປີດຜະນຶກໃນພຣະນິມິດທີ່ປະທານແກ່ໂຢຮັນ ແລະນຳພວກເຮົາກ້າວໄປສູ່ເຫດການສຸດທ້າຍໃນປະຫວັດສາດຂອງໂລກນີ້.”

> “ພວກພີ່ນ້ອງຂອງພວກເຮົາຈະຈົດຈຳໄວ້ຫຼືບໍ່ວ່າ ພວກເຮົາກຳລັງດຳລົງຊີວິດຢູ່ທ່າມກາງອັນຕະລາຍໃນວັນສຸດທ້າຍ? ຈົ່ງອ່ານພຣະນິມິດໂດຍເຊື່ອມໂຍງກັບດານີເອນ. ຈົ່ງສອນສິ່ງເຫຼົ່ານີ້.” Testimonies to Ministers, 114, 115.

Back to Articles