Article

# ເລົາດີເຊຍ - ເລກທີສອງ

ເຂົາແຫ່ງໂປຣແຕສແຕນต์

Author

Jeff Pippenger

Published

August 27, 2023

Formats

PDF
Word
Song MP3

ໃນການເຂົ້າໃຈຂ່າວສານທີ່ກຳລັງຖືກເປີດຜະນຶກຢູ່ໃນພຣະທຳພຣະນິມິດນັ້ນ ການຮັບຮູ້ເຖິງຮາກຖານ ການພັດທະນາ ແລະ ຄວາມສຳຄັນຂອງການປະຕິຮູບໂປຣແຕສແຕນ ເປັນສິ່ງຈຳເປັນຢ່າງຍິ່ງ. ສາມແນວສາຍຫຼັກພາຍໃນປະຫວັດຂອງການປະຕິຮູບນັ້ນ ກ່າວເຖິງພຣະຄຳພີ ແລະ ວິທີການອັນຖືກຕ້ອງທີ່ຄວນໃຊ້ໃນການສຶກສາພຣະຄຳພີ ພ້ອມທັງຊີ້ວ່າຜູ້ສື່ຂ່າວສານທີ່ຖືກເລືອກຕະຫຼອດປະຫວັດນັ້ນ ເປັນໝຸດໝາຍແຫ່ງປະຫວັດນັ້ນ. ດັ່ງທີ່ເຄີຍເປັນມາສະເໝີ ຊາຕານໄດ້ພະຍາຍາມປົກປິດພຣະຄຳພີ King James ດ້ວຍຂອງປອມຫຼາຍປະການ, ແລະ ມັນໄດ້ພະຍາຍາມປົກປິດວິທີການອັນຖືກຕ້ອງໃນການເຂົ້າໃຈພຣະຄຳພີດ້ວຍຂອງປອມຫຼາຍປະການ ແລະ ມັນຍັງໄດ້ພະຍາຍາມປົກປິດຜູ້ສື່ຂ່າວສານອັນຖືກຕ້ອງ (ໝຸດໝາຍ) ທີ່ຖືກຍົກຂຶ້ນຕາມລຳດັບໃນປະຫວັດນັ້ນ.

> “ແຕ່ຊາຕານບໍ່ໄດ້ຢູ່ຢ່າງວ່າງເປົ່າ. ບັດນີ້ມັນໄດ້ພະຍາຍາມໃນສິ່ງທີ່ມັນໄດ້ພະຍາຍາມໃນທຸກຂະບວນການປະຕິຮູບອື່ນໆ—ເພື່ອຫລອກລວງ ແລະ ທຳລາຍປະຊາຊົນ ໂດຍນຳຂອງປອມມາແທນທີ່ພຣະລາຊະກິດທີ່ແທ້ຈິງ. ດັ່ງທີ່ໄດ້ມີພຣະຄຣິດປອມໃນສັດຕະວັດທຳອິດຂອງຄຣິສຕະຈັກ, ສະນັ້ນ ໃນສັດຕະວັດທີສິບຫົກກໍໄດ້ມີຜູ້ພະຍາກອນປອມເກີດຂຶ້ນເຊັ່ນດຽວກັນ.” The Great Controversy, 186.

ໃນປະຫວັດສາດຂອງກຸ່ມ Millerite ຕັ້ງແຕ່ປີ 1840 ຈົນເຖິງ 1844 ນັ້ນ ຜ້າຄຸມແຫ່ງ Protestantism (ຊຶ່ງເປັນໜຶ່ງໃນສອງເຂົາຂອງສັດຮ້າຍແຫ່ງແຜ່ນດິນໂລກ ອັນໝາຍເຖິງສະຫະລັດອາເມລິກາ) ໄດ້ຕົກມາຢູ່ກັບ Millerite Adventism ຊຶ່ງໄດ້ກາຍເປັນເຂົາ Protestant. ໃນເວລາດຽວກັນ ບັນດາຄຣິສຕະຈັກທີ່ກ່ອນນັ້ນເຄີຍປະກາດຕົນວ່າເປັນ Protestant ກໍໄດ້ກາຍເປັນ Protestantism ທີ່ຕົກອອກຈາກຄວາມເຊື່ອ, ຫຼືດັ່ງທີ່ພວກ Millerite ໄດ້ເອີ້ນພວກເຂົາວ່າ “ບັນດາບຸດສາວຂອງໂຣມ.” ເມື່ອພວກ Protestant ປະຕິເສດຂ່າວສານຂອງທູດສະຫວັນອົງທຳອິດໃນປີ 1843 ພວກເຂົາກໍໄດ້ຕົກລົງ ແລະພວກ Millerite ໄດ້ດຳເນີນຕໍ່ໄປພ້ອມກັບຜ້າຄຸມແຫ່ງ Protestantism. ປະຫວັດສາດຂອງ Millerite ເປັນຈຸດສູງສຸດຂອງພະລາຊະກິດຂອງພຣະເຈົ້າໃນການນຳ “ຄຣິສຕະຈັກໃນຖິ່ນກັນດານ” ຂອງພຣະອົງ ຂຶ້ນສູ່ຄວາມເຂົ້າໃຈຢ່າງຄົບຖ້ວນໃນພຣະວັດຈະນະຂອງພຣະເຈົ້າ.

ການເປີດຂຶ້ນຂອງການພິພາກສາໄຕ່ສວນ ໄດ້ນຳມາຊຶ່ງການທົດສອບແຫ່ງພຣະບັນຍັດຂອງພຣະເຈົ້າ ແລະໂດຍສະເພາະຄືວັນຊະບາໂຕ. ການປະກາດຂ່າວສານຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມ ຈຳເປັນຕ້ອງມີຄຣິດຕະຈັກທີ່ຍຶດຖືພຣະບັນຍັດຂອງພຣະເຈົ້າ ຊຶ່ງໄດ້ຖືກຝັງກົບໄວ້ພາຍໃຕ້ປະເພນີ ແລະຈາລີດຂອງສັນຕະປາປາໃນຊ່ວງຍຸກມືດ. ພຣະຄຣິດໄດ້ນຳພາພວກໂປຣແຕສຕັນໄປສູ່ປະຫວັດສາດຂອງປີ 1840 ຫາ 1844 ແລະຊົງສະເໜີການທົດສອບຂອງເອລີຢາ ຊຶ່ງ William Miller ເປັນຜູ້ທີ່ຖືກໃຫ້ເປັນແບບລັກສະນະນັ້ນ, ແລະເມື່ອພວກໂປຣແຕສຕັນປະຕິເສດຂ່າວສານຂອງ Miller ພວກເຂົາກໍໄດ້ຫວນກັບໄປຫາໂຣມ. ການທົດສອບຂອງຂ່າວສານທູດສະຫວັນອົງທຳອິດ ຕາມທີ່ໄດ້ຖືກປະກາດໂດຍ Miller ໄດ້ຖືກໃຫ້ເປັນແບບໂດຍເອລີຢາທີ່ພູ Carmel.

> ແລະ ເອລີຢາໄດ້ເຂົ້າມາຫາປະຊາຊົນທັງປວງ ແລະ ກ່າວວ່າ, “ພວກທ່ານຈະລັງເລຢູ່ລະຫວ່າງຄວາມຄິດເຫັນສອງຝ່າຍນີ້ອີກດົນເທົ່າໃດ? ຖ້າພຣະເຢໂຮວາເປັນພຣະເຈົ້າ ກໍຈົ່ງຕິດຕາມພຣະອົງ; ແຕ່ຖ້າບາອານເປັນ ກໍຈົ່ງຕິດຕາມຜູ້ນັ້ນ.” ແລະ ປະຊາຊົນບໍ່ໄດ້ຕອບທ່ານແມ່ນແຕ່ຄຳດຽວ. 1 ກະສັດ 18:21.

ໃນປີ 1840 ເມື່ອໄດ້ຜະເຊີນກັບຂ່າວສານຂອງເອລີຢາ, ຊຶ່ງເປັນຕົວແທນໂດຍມິນເລີ ແລະທູດສະຫວັນອົງທໍາອິດ, ພວກໂປຣເທສແຕນໄດ້ເລືອກບາອານ!

ການປະຕິຮູບຝ່າຍໂປຣແຕສແຕນ ແມ່ນການເປີດຜະນຶກຄວາມຈິງທັງຫລາຍແຫ່ງພຣະຄຳພີ ຊຶ່ງໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍ “ດາວປະຈຳຮຸ່ງ,” ຊຶ່ງໄດ້ມີພຣະສັນຍາວ່າຈະປະທານໃນລະຫວ່າງປະຫວັດສາດທີ່ຖືກເປັນຕົວແທນໂດຍຄຣິດຈັກເທຍທີຣາ. ການໂຈມຕີໂດຍກົງຕໍ່ພຣະຄຳພີໄດ້ເລີ່ມຂຶ້ນກ່ອນໜ້ານັ້ນຫລາຍສັດຕະວັດ ແລະຖືກນຳສະເໜີຢ່າງແຈ້ງເຈນໃນ The Great Controversy ໂດຍສະເພາະໃນປະຫວັດຂອງຊາວ Waldensians. ໃນປີ 1930, Benjamin Wilkerson ໄດ້ຕີພິມປຶ້ມ Our Authorized Bible Vindicated. ປຶ້ມເລັ່ມນີ້ໄດ້ບັນທຶກສົງຄາມຕໍ່ບັນດາຕົ້ນສະບັບອັນສັກສິດດັ່ງເດີມ ຊຶ່ງໃນທີ່ສຸດຖືກນຳໃຊ້ໃນການແປ King James Bible ແລະຕໍ່ບັນດາຂໍ້ຄວາມປອມແປງອັນຊາຕານຫລາກຫລາຍ ທີ່ໄດ້ຮັບການສົ່ງເສີມມາແລ້ວ ແລະຍັງຄົງຖືກສົ່ງເສີມຢູ່ໂດຍພວກຄາທອລິກ, ຝ່າຍໂປຣແຕສແຕນຜູ້ເສື່ອມຖອຍ ແລະພວກ Laodicean Adventists. ສົງຄາມນັ້ນໄດ້ເລີ່ມຂຶ້ນກ່ອນໜ້າປະຫວັດສາດຂອງຊາວ Waldensians ເປັນຢ່າງຫລາຍ, ແຕ່ພວກເຂົາແມ່ນຫລັກໝາຍແຫ່ງທາງ ແລະເປັນສັນຍະລັກຂອງບັນດາຜູ້ທີ່ໄດ້ສະລະຊີວິດເພື່ອເປັນພະຍານເຖິງຄວາມສຳຄັນຂອງບັນດາຕົ້ນສະບັບທີ່ຖືກຕ້ອງ ຊຶ່ງໃນທີ່ສຸດໄດ້ຖືກແປເປັນ 1611 King James Bible.

ການຈັດພິມພຣະຄຳພີ King James ໃນປີ 1611 ໄດ້ດຳເນີນໄປຕາມຂະບວນການແປທີ່ຈຳເພາະຢ່າງຍິ່ງ. ຂະບວນການແປແລະການຈັດພິມພຣະຄຳພີໄດ້ສຳເລັດລົງໂດຍຜ່ານເຈັດຂັ້ນຕອນແຫ່ງການຜະລິດ. ມັນຍັງໄດ້ໃຊ້ເວລາເຈັດປີໃນການສຳເລັດ, ແລະເຈັດປີຕາມພຣະຄຳພີກໍຄືສອງພັນຫ້າຮ້ອຍຊາວວັນ. ແນ່ນອນ ນັ້ນກໍແມ່ນຈຳນວນວັນພະຍາກອນດຽວກັນທີ່ພຣະເຢຊູໄດ້ຢືນຢັນພັນທະສັນຍາກັບຫຼາຍຄົນ ເພື່ອໃຫ້ສຳເລັດຕາມດານີເອນ ບົດ 9. ໃນກາງຂອງອາທິດອັນສັກສິດນັ້ນ ພຣະຄຣິດໄດ້ຖືກຕຶງໄວ້ເທິງໄມ້ກາງແຂນ, ແລະແນ່ນອນ ພຣະຄຣິດຜູ້ຖືກຕຶງໄວ້ເທິງໄມ້ກາງແຂນນັ້ນແມ່ນສູນກາງຂອງພຣະຄຳພີ. ເຈັດຂັ້ນຕອນນັ້ນໃນການຜະລິດພຣະວັດຈະນະອັນບໍລິສຸດຂອງພຣະເຈົ້າ ມີດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້.

- ປະການທຳອິດ: ການແປເບື້ອງຕົ້ນໂດຍບຸກຄົນ: ມີນັກແປປະມານ 50 ຄົນ ຖືກແບ່ງອອກເປັນຫົກຄະນະ, ແຕ່ລະຄະນະຮັບຜິດຊອບສ່ວນຕ່າງໆຂອງພຣະຄຳພີ. ບຸກຄົນເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ທຳງານແປຈາກພາສາຕົ້ນສະບັບ (ພາສາເຮັບເຣີ, ອາຣາເມອິກ, ແລະ ກຣີກ) ເປັນພາສາອັງກິດ.

- ປະການທີສອງ: ການທົບທວນໂດຍຄະນະກຳມະການ: ຫຼັງຈາກຄະນະກຳມະການແຕ່ລະຄະນະໄດ້ແປພາກສ່ວນໜຶ່ງສຳເລັດແລ້ວ, ຜົນງານນັ້ນໄດ້ຖືກທົບທວນໂດຍສະມາຊິກຂອງຄະນະກຳມະການນັ້ນເອງ. ສິ່ງນີ້ເປີດໂອກາດໃຫ້ມີການຮ່ວມສະເໜີຄວາມຄິດເຫັນແບບສ່ວນຮ່ວມ ແລະ ການແກ້ໄຂຂໍ້ຜິດພາດ.

- ປະການທີສາມ: ການທົບທວນໂດຍຄະນະກຳມະການທົ່ວໄປ: ຈາກນັ້ນ ບົດແປຂອງຄະນະແຕ່ລະຄະນະໄດ້ຖືກສົ່ງເຂົ້າໃຫ້ກຸ່ມນັກວິຊາການທີ່ໃຫຍ່ກວ່າ ຊຶ່ງຖືກເອີ້ນວ່າ “ຄະນະກຳມະການທົ່ວໄປ.” ຄະນະນີ້ປະກອບດ້ວຍຜູ້ແທນຈາກຄະນະແປທັງຫົກຄະນະ. ພວກເຂົາໄດ້ທົບທວນຜົນງານທັງໝົດ ໂດຍການປຽບທຽບແລະປະສານໃຫ້ກົມກຽວກັນບົດແປຈາກຄະນະຕ່າງໆ.

- ຄັ້ງທີສີ່: ການທົບທວນແລະການປັບປຸງເພີ່ມເຕີມ: ສະບັບທີ່ຄະນະກຳມະການທົ່ວໄປໄດ້ປັບປຸງແລ້ວ ໄດ້ຖືກສົ່ງກັບຄືນໄປຫາຄະນະກຳມະການແຕ່ລະຄະນະເພື່ອການທົບທວນແລະການຂັດເກົາຕື່ມອີກ. ຂະບວນການທີ່ເຮັດຊ້ຳເປັນຮອບໆນີ້ ໄດ້ຊ່ວຍໃຫ້ແນ່ໃຈວ່າການແປນັ້ນມີຄວາມສອດຄ່ອງແລະຖືກຕ້ອງ.

- ປະການທີຫ້າ: ການກວດທົບທວນແລະອະນຸມັດຂັ້ນສຸດທ້າຍ: ເມື່ອຄະນະກຳມະການແຕ່ລະຄະນະໄດ້ດຳເນີນການແກ້ໄຂຂອງຕົນສຳເລັດແລ້ວ, ຮ່າງສຸດທ້າຍໄດ້ຖືກສົ່ງຕໍ່ໃຫ້ແກ່ຄະນະກຳມະການໃຫຍ່ເພື່ອການກວດທົບທວນແລະອະນຸມັດຂັ້ນສຸດທ້າຍ.

- ປະການທີຫົກ: ການຮັບຮອງໂດຍພະມະຫາກະສັດ ແລະການຈັດພິມເຜີຍແຜ່: ຈາກນັ້ນ ຄໍາແປທີ່ໄດ້ຮັບການຮັບຮອງແລ້ວ ໄດ້ຖືກນໍາຂຶ້ນຖວາຍແດ່ກະສັດ James I ເພື່ອຂໍພະບົມລາດຊະວິນິດໄຊຮັບຮອງຈາກພະອົງ.

- ປະການທີເຈັດ: ເມື່ອພຣະອົງໄດ້ປະທານການຮັບຮອງໂດຍພຣະລາຊະອຳນາດແລ້ວ, ຄຳແປນັ້ນຈຶ່ງໄດ້ຮັບການຕີພິມເຜີຍແຜ່ໃນປີ 1611 ໃນນາມພຣະຄຳພີສະບັບ King James Version (Authorized Version).

> ພຣະວາຈາຂອງພຣະອົງເປັນຖ້ອຍຄຳອັນບໍລິສຸດ: ດັ່ງເງິນທີ່ຖືກຫຼອມໃນເຕົາດິນ, ຊຳລະໃຫ້ບໍລິສຸດເຈັດເທື່ອ. ໂອ ພຣະອົງເຈົ້າ, ພຣະອົງຈະຊົງຮັກສາມັນໄວ້, ພຣະອົງຈະຊົງສະຫງວນມັນໄວ້ໃຫ້ພົ້ນຈາກຊົ່ວອາຍຸນີ້ເປັນນິດ. ພຣະຄຳພີເພງສັນລະເສີນ 12:6, 7.

ໃນສົງຄາມຂອງຊາຕານທີ່ຕໍ່ຕ້ານພຣະຄໍາຂອງພຣະເຈົ້າ, ແລະຕໍ່ຕ້ານຫຼັກໝາຍຕ່າງໆທີ່ຖືກເປັນຕົວແທນໂດຍຜູ້ສົ່ງຂ່າວສານຫຼາຍຄົນໃນປະຫວັດສາດອັນຄ່ອຍໆເປີດເຜີຍນັ້ນ ແລະໂດຍວິທີການອັນຖືກຕ້ອງທີ່ຈະໃຊ້ໃນການແບ່ງພຣະຄໍາຂອງພຣະອົງຢ່າງຖືກຕ້ອງ, ພຣະຄໍາພີ King James Bible ປີ 1611 ເປັນຫຼັກໝາຍອັນໜຶ່ງທີ່ຖືກລະບຸໄວ້ຢ່າງຈົງແຈ້ງໃນ Psalm 12. ບໍ່ມີພຣະຄໍາພີປອມສະບັບໃດໆໃນບັນດາສະບັບຕ່າງໆທີ່ໄດ້ຖືກຜະລິດຂຶ້ນຜ່ານຕົ້ນສະບັບຄາທໍລິກທີ່ຖືກເຮັດໃຫ້ເສື່ອມເສຍ ສາມາດບັນລຸເກນມາດຕະຖານຂອງ Psalm 12 ໄດ້. ຂະບວນການຊຳລະໃຫ້ບໍລິສຸດທີ່ໃຊ້ເຈັດຂັ້ນຕອນ ແລະຊ່ວງເວລາສອງພັນຫ້າຮ້ອຍຊາວວັນ ຊີ້ບອກວ່າ King James Bible ເປັນ “ພຣະຄໍາອັນບໍລິສຸດ” ຂອງພຣະເຈົ້າ. ພຣະເຈົ້າຊົງສັນຍາວ່າຈະຮັກສາ King James Bible ໄວ້ເປັນພຣະຄໍາອັນບໍລິສຸດຂອງພຣະອົງຕະຫຼອດໄປ, ແລະເພາະສະນັ້ນພຣະອົງຈຶ່ງຊົງສັນຍາທີ່ຈະທຳນຸບຳລຸງວິທີການຂອງ “historicism” ທີ່ບັນດານັກປະຕິຮູບໂປຣເຕສຕັນໄດ້ນຳໃຊ້, ຮວມທັງ William Miller.

ໃນສັດຕະວັດທີສິບສີ່ John Wycliffe ຜູ້ທີ່ໄດ້ຖືກລະບຸໄວ້ວ່າເປັນ “ດາວປະຈຳຮຸ່ງແຫ່ງການປະຕິຮູບ” ໃນປຶ້ມ The Great Controversy ໄດ້ຖືກພຣະເຈົ້າໃຊ້ໃຫ້ແປພຣະຄຳພີເປັນພາສາທີ່ແມ່ນແມ້ແຕ່ຄົນສາມັນກໍສາມາດເຂົ້າໃຈໄດ້. ທ່ານເປັນຜູ້ສົ່ງຂ່າວສານຜູ້ທີ່ໝາຍເຖິງຫຼັກໝາຍແຫ່ງການເລີ່ມຕົ້ນຂອງການປະຕິຮູບໂປຣແຕສຕັງ.

> “ຂະບວນການອັນຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ Wycliffe ໄດ້ເປີດຉາກຂຶ້ນ, ຊຶ່ງຈະປົດປ່ອຍມະໂນທຳແລະສະຕິປັນຍາ, ແລະປ່ອຍບັນດາປະຊາຊາດໃຫ້ເປັນອິດສະລະ ຜູ້ຊຶ່ງໄດ້ຖືກຜູກມັດໄວ້ເປັນເວລາຍາວນານກັບລົດແຫ່ແຫ່ງໄຊຊະນະຂອງ Rome, ມີຕົ້ນກຳເນີດຢູ່ໃນພຣະຄຳພີ. ທີ່ນີ້ແມ່ນແຫຼ່ງກຳເນີດຂອງສາຍນ້ຳແຫ່ງພອນນັ້ນ ຊຶ່ງ, ດັ່ງນ້ຳແຫ່ງຊີວິດ, ໄດ້ໄຫຼຜ່ານຍຸກສະໄໝທັງຫຼາຍນັບຕັ້ງແຕ່ສັດຕະວັດທີສິບສີ່. Wycliffe ຍອມຮັບພຣະຄຳພີບໍລິສຸດດ້ວຍຄວາມເຊື່ອຢ່າງບໍ່ຄັດແຍ້ງວ່າເປັນການສຳແດງເປີດເຜີຍອັນດົນບັນດານຂອງນ້ຳພຣະທັຍຂອງພຣະເຈົ້າ, ແລະເປັນຫຼັກກົດອັນພຽງພໍສຳລັບຄວາມເຊື່ອແລະການປະພຶດ. ທ່ານໄດ້ຮັບການອົບຮົມມາໃຫ້ຖືວ່າສາສນາຈັກແຫ່ງ Rome ເປັນອຳນາດຈາກພຣະເຈົ້າທີ່ບໍ່ຜິດພາດ, ແລະໃຫ້ຍອມຮັບຄຳສອນແລະຂະນົມທຳນຽມທີ່ໄດ້ສະຖາປະນາມາແລ້ວເປັນເວລາພັນປີດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບຢ່າງບໍ່ຕັ້ງຄຳຖາມ; ແຕ່ທ່ານໄດ້ຫັນຫນີຈາກສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນທັງໝົດ ເພື່ອຮັບຟັງພຣະວາຈາອັນບໍລິສຸດຂອງພຣະເຈົ້າ. ນີ້ແມ່ນອຳນາດທີ່ທ່ານໄດ້ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ປະຊາຊົນຍອມຮັບ. ແທນທີ່ຈະໃຫ້ສາສນາຈັກເປັນຜູ້ກ່າວຜ່ານທາງ pope, ທ່ານປະກາດວ່າອຳນາດທີ່ແທ້ຈິງແຕ່ພຽງອັນດຽວ ຄືພຣະສຸລະສຽງຂອງພຣະເຈົ້າທີ່ກ່າວຜ່ານພຣະຄຳຂອງພຣະອົງ. ແລະທ່ານໄດ້ສອນບໍ່ພຽງແຕ່ວ່າພຣະຄຳພີເປັນການສຳແດງນ້ຳພຣະທັຍຂອງພຣະເຈົ້າຢ່າງຄົບຖ້ວນສົມບູນ, ແຕ່ວ່າພຣະວິນຍານບໍລິສຸດເປັນຜູ້ອະທິບາຍພຣະຄຳພີພຽງຜູ້ດຽວ, ແລະວ່າມະນຸດທຸກຄົນຈະຕ້ອງ, ໂດຍການສຶກສາຄຳສອນຂອງພຣະຄຳພີ, ຮຽນຮູ້ໜ້າທີ່ຂອງຕົນດ້ວຍຕົນເອງ. ດັ່ງນັ້ນ ທ່ານຈຶ່ງໄດ້ຫັນຈິດໃຈຂອງມະນຸດທັງຫຼາຍອອກຈາກ pope ແລະສາສນາຈັກແຫ່ງ Rome ໄປສູ່ພຣະຄຳຂອງພຣະເຈົ້າ.”

> ວິກລິຟ໌ເປັນຜູ້ໜຶ່ງໃນບັນດາຜູ້ປະຕິຮູບທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ສຸດ. ໃນຄວາມກວ້າງຂອງສະຕິປັນຍາ, ໃນຄວາມແຈ້ງຊັດຂອງຄວາມຄິດ, ໃນຄວາມໜັກແໜ້ນໃນການຍຶດຖືຄວາມຈິງ, ແລະໃນຄວາມກ້າຫານໃນການປົກປ້ອງມັນ, ມີພຽງບໍ່ກີ່ຄົນໃນບັນດາຜູ້ທີ່ມາພາຍຫຼັງລາວທີ່ສາມາດທຽບທັນລາວໄດ້. ຄວາມບໍລິສຸດແຫ່ງຊີວິດ, ຄວາມພາກພຽນຢ່າງບໍ່ຮູ້ເມື່ອຍໃນການສຶກສາແລະໃນການທຳງານ, ຄວາມຊື່ສັດທ່ຽງທຳທີ່ບໍ່ອາດຖືກຊື້ໄດ້, ແລະຄວາມຮັກກັບຄວາມສັດຊື່ໃນການປະກາດຮັບໃຊ້ຂອງລາວທີ່ຄ້າຍຄືພຣະຄຣິດ, ເປັນລັກສະນະອັນໂດດເດັ່ນຂອງຜູ້ປະຕິຮູບຄົນຕົ້ນ. ແລະທັງນີ້ກໍເປັນໄປ ເຖິງແມ່ນວ່າໃນຍຸກສະໄໝທີ່ລາວກ້າວອອກມານັ້ນ ຈະມີຄວາມມືດມົວທາງສະຕິປັນຍາ ແລະຄວາມເສື່ອມຊາມທາງສິນທຳຢ່າງຫນັກກໍຕາມ.

> “ລັກສະນະນິໄສຂອງ Wycliffe ເປັນພະຍານແຫ່ງອຳນາດຂອງພຣະຄຳພີບໍລິສຸດ ທີ່ອົບຮົມແລະປ່ຽນແປງມະນຸດ. ພຣະຄຳພີນັ້ນເອງໄດ້ເຮັດໃຫ້ທ່ານເປັນຢ່າງທີ່ທ່ານເປັນ. ຄວາມພະຍາຍາມທີ່ຈະເຂົ້າໃຈຄວາມຈິງອັນຍິ່ງໃຫຍ່ແຫ່ງການສຳແດງພຣະອົງ ຍ່ອມຖ່າຍທອດຄວາມສົດຊື່ນແລະພະລັງໃຫ້ແກ່ຄວາມສາມາດທັງປວງ. ມັນຂະຫຍາຍຈິດໃຈ ເພີ່ມຄວາມຄົມແຫຼມໃຫ້ແກ່ການຮັບຮູ້ ແລະເຮັດໃຫ້ການພິນິດພິຈາລະນາສຸກງອມ. ການສຶກສາພຣະຄຳພີຈະຍົກຊູຄວາມຄິດ ຄວາມຮູ້ສຶກ ແລະຄວາມປາຖະໜາທຸກຢ່າງ ໃນລະດັບທີ່ບໍ່ມີການສຶກສາອື່ນໃດຈະເຮັດໄດ້. ມັນປະທານຄວາມໝັ້ນຄົງແຫ່ງຈຸດປະສົງ, ຄວາມອົດທົນ, ຄວາມກ້າຫານ, ແລະຄວາມໜັກແໜ້ນ; ມັນຂັດເກົາລັກສະນະນິໄສ ແລະຊຳລະຈິດວິນຍານໃຫ້ບໍລິສຸດ. ການສຶກສາພຣະຄຳພີຢ່າງຈິງຈັງ ແລະດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບຢ່າງເລິກຊຶ້ງ ອັນນຳໃຫ້ຈິດໃຈຂອງຜູ້ສຶກສາໄດ້ສຳຜັດໂດຍກົງກັບພຣະປັນຍາອັນບໍ່ສິ້ນສຸດ ຈະມອບມະນຸດໃຫ້ແກ່ໂລກ ທີ່ມີສະຕິປັນຍາເຂັ້ມແຂງແລະປະຕິບັດການໄດ້ຫ້າວຫັນຍິ່ງຂຶ້ນ ພ້ອມທັງມີຫຼັກການອັນສູງສົ່ງກວ່າ ຫຼາຍກວ່າທີ່ເຄີຍເປັນຜົນມາຈາກການຝຶກຝົນອັນດີເລີດທີ່ສຸດ ຊຶ່ງປັດຊະຍາຂອງມະນຸດຈະຈັດໃຫ້ໄດ້. ‘ການເປີດເຜີຍພຣະຄຳຂອງພຣະອົງ,’ ຜູ້ຂຽນບົດເພງສັນລະເສີນກ່າວວ່າ, ‘ໃຫ້ແສງສະຫວ່າງ; ມັນໃຫ້ຄວາມເຂົ້າໃຈ.’ Psalm 119:130.” The Great Controversy, 93, 94.

ຫຼັງຈາກຄຳພະຍານກ່ຽວກັບ John Wycliffe ໃນໜັງສື The Great Controversy, Sister White ໄດ້ນຳສະເໜີບັນຊີລາຍຊື່ຂອງນັກປະຕິຮູບຜູ້ສັດຊື່ (waymarks) ຊຶ່ງໃນທີ່ສຸດໄດ້ໄປເຖິງນັກປະຕິຮູບ John Knox. ນາງໄດ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຄຳຖາມອັນສຳຄັນຂໍ້ໜຶ່ງທີ່ Mary ພຣະລາຊິນີແຫ່ງ Scotland ໄດ້ຖາມຕໍ່ John Knox.

> “ຈອນ ນອກສ໌ ໄດ້ຫັນໜີຈາກປະເພນີແລະຄວາມລຶກລັບລີ້ລັບຂອງຄຣິສຕະຈັກ ເພື່ອຫຼໍ່ລ້ຽງຕົນເອງດ້ວຍຄວາມຈິງແຫ່ງພຣະວັດຈະນະຂອງພຣະເຈົ້າ, ແລະຄຳສັ່ງສອນຂອງ ວິຊາດ ໄດ້ຢືນຢັນຄວາມຕັ້ງໃຈຂອງລາວໃຫ້ລະຖິ້ມສາມັກຄີທຳຂອງໂຣມ ແລະເຂົ້າຮ່ວມກັບບັນດາຜູ້ປະຕິຮູບທີ່ຖືກຂົ່ມເຫັງ....”

> “ເມື່ອຖືກນຳໄປຢືນຢ່າງປະຈັນໜ້າກັບພຣະລາຊິນີແຫ່ງສະກັອດແລນ ຕໍ່ໜ້າພຣະນາງຜູ້ຊຶ່ງຄວາມຮ້ອນຮົນຂອງຜູ້ນຳຝ່າຍໂປຣເຕສແຕນຫຼາຍຄົນໄດ້ຫຼຸດຖອຍລົງ ຈອນ ນັອກຊ໌ ໄດ້ເປັນພະຍານຢ່າງບໍ່ຫວັ່ນໄຫວເພື່ອສັດຈະທຳ. ເຂົາບໍ່ອາດຖືກເອົາຊະນະໄດ້ດ້ວຍຄຳຫວານລໍ້ລວງ; ເຂົາມິໄດ້ຫວາດຫວັ່ນຕໍ່ໜ້າຄຳຂູ່. ພຣະລາຊິນີໄດ້ກ່າວຫາເຂົາວ່າເປັນຄົນນອກຮີດ. ພຣະນາງປະກາດວ່າ ເຂົາໄດ້ສອນປະຊາຊົນໃຫ້ຮັບເອົາສາສະໜາທີ່ລັດຫ້າມໄວ້ ແລະດັ່ງນັ້ນໄດ້ລ່ວງລະເມີດພຣະບັນຊາຂອງພຣະເຈົ້າທີ່ບັນຍັດໃຫ້ຜູ້ຢູ່ໃຕ້ປົກຄອງເຊື່ອຟັງບັນດາເຈົ້ານາຍຂອງຕົນ. ນັອກຊ໌ໄດ້ຕອບຢ່າງແນ່ນອນວ່າ:—‘ເນື່ອງຈາກວ່າສາສະໜາທີ່ຖືກຕ້ອງມິໄດ້ຮັບທັງກຳເນີດ ຫຼືອຳນາດຂອງມັນມາຈາກບັນດາເຈົ້າຜູ້ຄອງ ແຕ່ມາຈາກພຣະເຈົ້ານິລັນດອນແຕ່ຜູ້ດຽວ ສະນັ້ນຜູ້ຢູ່ໃຕ້ປົກຄອງຈຶ່ງບໍ່ຖືກຜູກມັດໃຫ້ຈັດແຕ່ງສາສະໜາຂອງຕົນຕາມຄວາມພໍໃຈຂອງບັນດາເຈົ້ານາຍຂອງຕົນ. ເພາະຫຼາຍເທື່ອ ໃນບັນດາຄົນອື່ນທັງປວງ ບັນດາເຈົ້ານາຍນັ້ນເປັນຜູ້ຂາດຄວາມຮູ້ຫຼາຍທີ່ສຸດໃນເລື່ອງສາສະໜາອັນແທ້ຈິງຂອງພຣະເຈົ້າ. ຖ້າເຊື້ອສາຍຂອງອັບຣາຮາມທັງໝົດໄດ້ນັບຖືສາສະໜາຂອງຟາໂຣ ຜູ້ທີ່ພວກເຂົາເຄີຍເປັນຜູ້ຢູ່ໃຕ້ປົກຄອງມາດົນນານ ຂ້ານ້ອຍຂໍທູນຖາມພຣະນາງວ່າ ໃນໂລກນີ້ຈະມີສາສະໜາອັນໃດເຫຼືອຢູ່? ແລະຖ້າໃນສະໄໝຂອງອັກຄະສາວົກ ທຸກຄົນໄດ້ນັບຖືສາສະໜາຂອງຈັກກະພັດໂຣມັນ ຂ້ານ້ອຍຂໍທູນຖາມພຣະນາງວ່າ ບັດນີ້ເທິງແຜ່ນດິນໂລກຈະມີສາສະໜາອັນໃດ? … ດັ່ງນັ້ນ ພຣະນາງອາດຈະຊົງເຫັນໄດ້ວ່າ ຜູ້ຢູ່ໃຕ້ປົກຄອງບໍ່ຖືກຜູກມັດໃຫ້ນັບຖືສາສະໜາຂອງບັນດາເຈົ້ານາຍຂອງຕົນ ເຖິງແມ່ນວ່າພວກເຂົາຖືກບັນຊາໃຫ້ຖວາຍຄວາມເຄົາລົບແກ່ທ່ານເຫຼົ່ານັ້ນກໍຕາມ.’”

> ນາງມາຣີໄດ້ກ່າວວ່າ, “ທ່ານຕີຄວາມພຣະຄຳພີໄປຢ່າງໜຶ່ງ, ແລະພວກເຂົາ [ພວກອາຈານໂຣມັນ] ກໍຕີຄວາມໄປອີກຢ່າງໜຶ່ງ; ຂ້ານ້ອຍຈະເຊື່ອຜູ້ໃດ, ແລະຜູ້ໃດຈະເປັນຜູ້ພິພາກສາ?”

> “‘ທ່ານທັງຫຼາຍຕ້ອງເຊື່ອພຣະເຈົ້າ, ຜູ້ຊຶ່ງຊົງກ່າວຢ່າງແຈ່ມແຈ້ງໃນພຣະຄຳຂອງພຣະອົງ,’ ນັກປະຕິຮູບໄດ້ຕອບ; ‘ແລະນອກເໜືອໄປກວ່າທີ່ພຣະຄຳສັ່ງສອນທ່ານ, ທ່ານທັງຫຼາຍຈະບໍ່ເຊື່ອທັງຄົນນີ້ຫຼືຄົນນັ້ນ. ພຣະຄຳຂອງພຣະເຈົ້າແຈ່ມແຈ້ງໃນຕົວຂອງມັນເອງ, ແລະຖ້າໃນບ່ອນໃດບ່ອນໜຶ່ງມີຄວາມຄຸມເຄືອ, ພຣະວິນຍານບໍລິສຸດ, ຜູ້ຊຶ່ງບໍ່ເຄີຍຂັດແຍ້ງກັບພຣະອົງເອງ, ຍ່ອມຊົງອະທິບາຍສິ່ງນັ້ນໃຫ້ແຈ່ມແຈ້ງຍິ່ງຂຶ້ນໃນບ່ອນອື່ນໆ, ເພື່ອວ່າຈະບໍ່ມີຄວາມສົງໄສໃດໆເຫຼືອຢູ່ ນອກຈາກແກ່ຜູ້ທີ່ດື້ດ້ານຢູ່ໃນຄວາມບໍ່ຮູ້.’ ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ຄືຄວາມຈິງທີ່ນັກປະຕິຮູບຜູ້ປາສະຈາກຄວາມຢ້ານກົວໄດ້ກ່າວໃສ່ພຣະກັນຖະສຽງຂອງພຣະລາຊາ ໂດຍເສຍງຊີວິດຂອງຕົນເປັນສິ່ງສ່ຽງ. ດ້ວຍຄວາມກ້າຫານອັນບໍ່ຫວັ່ນໄຫວດຽວກັນນັ້ນ ລາວໄດ້ຍຶດໝັ້ນຢູ່ກັບຈຸດປະສົງຂອງຕົນ, ອະທິຖານແລະຕໍ່ສູ້ໃນບັນດາສົງຄາມຂອງອົງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ, ຈົນກວ່າສະກັອດແລນຈະໄດ້ຮັບອິດສະລະຈາກສາສະໜາໂຣມັນ.” The Great Controversy, 250, 251.

ການປະສານສຳພັນລະຫວ່າງນັກປະຕິຮູບແລະພຣະລາຊິນີ ໄດ້ເນັ້ນໃຫ້ເຫັນເສັ້ນດ້າຍປະການທີສາມໃນປະຫວັດສາດແຫ່ງການປະຕິຮູບ ຊຶ່ງຊີ້ບອກເຖິງຄວາມພະຍາຍາມຂອງຊາຕານທີ່ຈະປອມແປງພຣະຄຳພີ, ນັກປະຕິຮູບ ແລະ ລະບຽບວິທີແຫ່ງການສຶກສາພຣະຄຳພີ. ຄຳຕອບຂອງຢອນຕໍ່ພຣະລາຊິນີແມ່ນວ່າ ລະບຽບວິທີທີ່ຖືກຕ້ອງຄື “historicism” ຊຶ່ງຕັ້ງຢູ່ເທິງຫຼັກທີ່ວ່າ ແນວປະຫວັດສາດແຫ່ງຄຳພະຍາກອນເສັ້ນໜຶ່ງ ຖືກອະທິບາຍໂດຍພຣະວິນຍານບໍລິສຸດ ດ້ວຍອີກແນວປະຫວັດສາດແຫ່ງຄຳພະຍາກອນເສັ້ນໜຶ່ງ.

ແສງສະຫວ່າງໄດ້ຖືກເປີດເຜີຍຂຶ້ນໃນຄວາມມືດ. Wycliffe ແລະບັນດານັກປະຕິຮູບໃນຍຸກຕົ້ນ ຕະຫຼອດໄປຈົນເຖິງປະຫວັດຂອງ Millerite ໄດ້ນຳໃຊ້ວິທີການສຶກສາພຣະຄຳພີທີ່ຖືກເອີ້ນວ່າ “historicism.” ປະຫວັດຂອງວິທີການຕີຄວາມພຣະຄຳພີນີ້ມັກຖືກມອງຂ້າມ ແຕ່ເປັນສິ່ງຈຳເປັນຢ່າງຍິ່ງທີ່ຈະຕ້ອງຮັບຮູ້ ຫາກຜູ້ໃດປາຖະໜາຈະເຫັນຢ່າງແທ້ຈິງເຖິງຄວາມສຳຄັນຂອງກົດເກນແຫ່ງການຕີຄວາມຄຳພະຍາກອນ ທີ່ໄດ້ຮັບການຮັບເອົາໂດຍ Miller ແລະຕໍ່ມາໂດຍ Future for America.

ມີພຽງແຕ່ສອງຄຣິສຕະຈັກເທົ່ານັ້ນທີ່ ຊິດສະເຕີ ໄວທ໌ ລະບຸວ່າເປັນປະຊາຊົນທີ່ຖືພຣະນາມຂອງພຣະເຈົ້າ. ນັ່ນຄື ອິດສະຣາເອນບູຮານ ແລະ ຄຣິສຕະຈັກເຊັບເວັນທ໌-ເດ ແອດເວນຕິສ.

> “ເຫດຜົນທີ່ເຮັດໃຫ້ເຮົາໄດ້ຮັບການເອີ້ນວ່າເປັນປະຊາຊົນຂອງພຣະເຈົ້າ ຄວນຖືກກ່າວຊ້ຳແລ້ວຊ້ຳອີກ. ພຣະບັນຍັດສອງ 4:1–13” Manuscript Releases, volume 8, 426.

ຄຣິດຈັກຂອງອັກຄະສາວົກ, ແລະຄຣິດຈັກໃນຖິ່ນກັນດານໃນຊ່ວງແຫ່ງຄວາມມືດມົນຂອງອຳນາດສັນຕະປາປາ ບໍ່ເຄີຍຖືກເອີ້ນວ່າເປັນຊົນຊາດທີ່ຖືກຂະໜານນາມຂອງພຣະເຈົ້າ, ເພາະວ່າຄຳນັ້ນ (ຊຶ່ງມີຄວາມໝາຍວ່າ ຖືກຕັ້ງຊື່) ໝາຍເຖິງຄຣິດຈັກທີ່ໄດ້ຮັບມອບໝາຍຄວາມຮັບຜິດຊອບໃຫ້ເປັນຜູ້ພິທັກຮັກສາພຣະບັນຍັດຂອງພຣະເຈົ້າ, ແລະພ້ອມກັບອັດເວັນຕິສຶມ ພວກເຂົາຍັງຈະຕ້ອງເປັນຜູ້ພິທັກຮັກສາຄວາມຈິງຝ່າຍຄຳພະຍາກອນຂອງພຣະເຈົ້າອີກດ້ວຍ.

> “ພຣະເຈົ້າໄດ້ຊົງເອີ້ນຄຣິສຕະຈັກຂອງພຣະອົງໃນສະໄໝນີ້, ດັ່ງທີ່ພຣະອົງໄດ້ຊົງເອີ້ນຊາດອິສຣາເອນໃນສະໄໝບູຮານ, ໃຫ້ຢືນຢັດເປັນແສງສະຫວ່າງໃນໂລກ. ໂດຍດາບອັນຊົງພະລັງແຫ່ງຄວາມຈິງ, ຄືຂ່າວສານຂອງທູດສະຫວັນອົງທຳອິດ, ອົງທີສອງ, ແລະອົງທີສາມ, ພຣະອົງໄດ້ຊົງແຍກພວກເຂົາອອກຈາກບັນດາຄຣິສຕະຈັກ ແລະຈາກໂລກ ເພື່ອນຳພາພວກເຂົາເຂົ້າມາສູ່ຄວາມໃກ້ຊິດອັນສັກສິດກັບພຣະອົງເອງ. ພຣະອົງໄດ້ຊົງຕັ້ງພວກເຂົາໃຫ້ເປັນຜູ້ຮັກສາພຣະບັນຍັດຂອງພຣະອົງ ແລະໄດ້ຊົງຝາກຄວາມຈິງອັນຍິ່ງໃຫຍ່ແຫ່ງຄຳພະຍາກອນສຳລັບເວລານີ້ໄວ້ກັບພວກເຂົາ. ດັ່ງເຊັ່ນພຣະດຳລັດອັນບໍລິສຸດທີ່ໄດ້ຊົງມອບໄວ້ແກ່ຊາດອິສຣາເອນໃນສະໄໝບູຮານ, ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ກໍເປັນຄວາມໄວ້ວາງໃຈອັນສັກສິດ ທີ່ຈະຕ້ອງປະກາດສື່ສານໄປສູ່ໂລກ. ທູດສະຫວັນທັງສາມໃນພຣະນິມິດ 14 ເປັນຕົວແທນຂອງປະຊາຊົນຜູ້ຍອມຮັບແສງສະຫວ່າງແຫ່ງຂ່າວສານຂອງພຣະເຈົ້າ ແລະອອກໄປເປັນຕົວແທນຂອງພຣະອົງ ເພື່ອເປົ່າສຽງຄຳເຕືອນໄປທົ່ວຄວາມຍາວແລະຄວາມກວ້າງຂອງແຜ່ນດິນໂລກ.” Testimonies, volume 5, 455.

ວິນລຽມ ມິນເລີ ເປັນຜູ້ສົ່ງຂ່າວທີ່ຖືກຊົງເລືອກໃຫ້ເປີດເຜີຍຄວາມຈິງທາງຄຳພະຍາກອນຂອງພຣະເຈົ້າ, ແລະເມື່ອຄວາມຈິງເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ນຳພາຜູ້ຄົນໄປສູ່ປະຕູທີ່ເປີດຂອງຫ້ອງບໍລິສຸດທີ່ສຸດໃນປີ 1844, ໃນເວລານັ້ນພຣະເຈົ້າຈຶ່ງຊົງເປີດເຜີຍພຣະບັນຍັດຂອງພຣະອົງ. ວິຄລິຟເປັນໝຸດໝາຍໜຶ່ງໃນການເປີດເຜີຍພຣະຄຳພີ ແລະໃນການກໍ່ໃຫ້ເກີດຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງການປະຕິຮູບໂປຣແຕສຕັງ, ແຕ່ເຂົາຍັງເປັນໝຸດໝາຍໜຶ່ງຂອງພຣະລາຊກິດຂອງພຣະເຈົ້າ ໃນການສະຖາປະນາ “ຄວາມຈິງຍິ່ງໃຫຍ່ແຫ່ງຄຳພະຍາກອນ.” ຈອນ ວິຄລິຟ ແມ່ນດາວປະຈຳຮຸ່ງທີ່ຖືກລະບຸໄວ້ໃນປະຫວັດສາດຂອງການປົກຄອງ 1,260 ປີຂອງລະບົບສັນຕະປາປາ. ຜົນງານຂອງເຂົາໄດ້ເລີ່ມຂຶ້ນໃນສັດຕະວັດທີສິບສີ່, ແລ້ວໃນສັດຕະວັດທີສິບເຈັດ ໝຸດໝາຍອີກປະການໜຶ່ງຂອງເສັ້ນຄຳພະຍາກອນນັ້ນ ຄືການຈັດພິມພຣະຄຳພີຄິງເຈມສ໌ໃນປີ 1611. ໃນເສັ້ນນັ້ນ ໃນທີ່ສຸດເຮົາກໍໄປເຖິງໝຸດໝາຍແຫ່ງຫຼັກເກນການຕີຄວາມຄຳພະຍາກອນຂອງມິນເລີ. ມິນເລີເປັນໝຸດໝາຍໜຶ່ງໃນເສັ້ນແຫ່ງຄວາມຈິງນັ້ນ, ແລະຫຼັກເກນຂອງເຂົາກໍເປັນເຊັ່ນດຽວກັນ. ຫຼັກເກນຂອງເຂົາເປັນພະຍານເຖິງໝຸດໝາຍໜຶ່ງທີ່ຕອນປາຍຂອງຂະບວນການແອັດເວັນຕິສ ຊຶ່ງຖືກແທນໂດຍການຕີພິມ Prophetic Keys.

ຖ້າພວກເຮົາບໍ່ເຂົ້າໃຈວ່າ ກົດເກນຂອງ Miller ເປັນໝຸດໝາຍໜຶ່ງໃນເສັ້ນປະຫວັດສາດຄຳພະຍາກອນ ຊຶ່ງເປັນຕົວແທນຂອງພາລະກິດໃນການຮັກສາຂໍ້ຄວາມເດີມແລະຂໍ້ຄວາມທີ່ຖືກຕ້ອງຂອງພຣະຄຳພີ ແລະຍັງເປັນພາລະກິດໃນການເປີດເຜີຍຄວາມເຂົ້າໃຈອັນແທ້ຈິງຂອງພຣະຄຳພີ ຊຶ່ງໄດ້ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ບັນດານັກປະຕິຮູບຖືກນຳພາໃຫ້ເຂົ້າໃຈແລະນຳໃຊ້ວິທີການສຶກສາອັນສັກສິດທີ່ເອີ້ນວ່າ “historicism,” ພວກເຮົາກໍຂາດຂໍ້ມູນທີ່ຈຳເປັນເພື່ອຈະຈຳແນກຄວາມຈິງແຫ່ງຄຳພະຍາກອນທີ່ກ່ຽວເນື່ອງກັບພາລະກິດໃນການນຳສະເໜີແລະຮັກສາແສງສະຫວ່າງຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມໃນຕອນທ້າຍຂອງ Adventism. ດ້ວຍເຫດນີ້ ຈຶ່ງເປັນສິ່ງສຳຄັນທີ່ຈະສຳຫຼວດເສັ້ນປະຫວັດສາດນັ້ນພໍສັງເຂບເລັກນ້ອຍ.

ຄຳນິຍາມທີ່ແທ້ຈິງແຕ່ພຽງຢ່າງດຽວຂອງຄຳວ່າ “Protestant” ຄືການຄັດຄ້ານຕໍ່ Rome. ຖ້າຄຣິສຕະຈັກໃດໜຶ່ງຢຸດເຊົາການຄັດຄ້ານ Rome, ຄຣິສຕະຈັກນັ້ນກໍບໍ່ເປັນ Protestant ອີກຕໍ່ໄປ ແລະຈາກນັ້ນມັນກໍກາຍເປັນບຸດສາວຂອງ Rome, ດັ່ງທີ່ພວກ Protestants ຜູ້ໄດ້ປະຕິເສດຂ່າວສານຂອງທູດສະຫວັນອົງທຳອິດໄດ້ເຮັດ. ຄວາມເຂົ້າໃຈຫຼັກທີ່ກາຍເປັນ “ຄຳຂວັນ” ຂອງພວກ Protestants ຜູ້ທີ່ອອກມາຈາກຄຣິສຕະຈັກຄາໂຕລິກ ຄື “ພຣະຄຳພີ ແລະ ພຣະຄຳພີເທົ່ານັ້ນ.” ແຕ່ປະຫວັດສາດເປັນພະຍານຢືນຢັນຄວາມຈິງວ່າ ພຣະຄຳພີຈຳເປັນຕ້ອງຖືກແບ່ງແຍກຢ່າງຖືກຕ້ອງ.

> ຈົ່ງພາກພຽນສະແດງຕົນເອງໃຫ້ເປັນທີ່ພອບໃຈແກ່ພຣະເຈົ້າ, ເປັນຄົນງານຜູ້ບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງລະອາຍ, ແລະແບ່ງແຍກພຣະວາຈາແຫ່ງຄວາມຈິງຢ່າງຖືກຕ້ອງ. ແຕ່ຈົ່ງຫຼີກເວັ້ນຄຳເວົ້າອັນບໍ່ບໍລິສຸດແລະໄຮ້ສາລະ: ເພາະວ່າສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນຈະນຳໄປສູ່ຄວາມອະທຳທີ່ຍິ່ງຂຶ້ນ. 2 ຕີໂມທຽວ 2:15, 16.

ວິທີການສຶກສາພຣະຄຳພີທີ່ຊາວໂປຣເຕສະແຕນຖືກນຳໃຫ້ໃຊ້ໃນຄວາມພະຍາຍາມຂອງເຂົາໃນການແບ່ງແຍກພຣະວັດຈະນະແຫ່ງຄວາມຈິງຢ່າງຖືກຕ້ອງ ຄື “ປະຫວັດນິຍົມ.” ວິທີການນັ້ນເປັນເປົ້າໝາຍອັນຈຳເພາະແລະຮ້າຍແຮງທີ່ຊາຕານໄດ້ໂຈມຕີ, ແລະມັນກໍໄດ້ໂຈມຕີຈິງ.

> “ພວກເຮົາຄວນຮູ້ດ້ວຍຕົນເອງວ່າ ສິ່ງໃດແດ່ທີ່ເປັນແກ່ນສານຂອງຄຣິດສະຕຽນ, ອັນໃດແມ່ນຄວາມຈິງ, ອັນໃດແມ່ນຄວາມເຊື່ອທີ່ພວກເຮົາໄດ້ຮັບໄວ້, ແລະ ກົດເກນແຫ່ງພຣະຄຳພີແມ່ນຫຍັງ—ກົດເກນທີ່ໄດ້ຖືກປະທານໃຫ້ແກ່ພວກເຮົາຈາກສິດອຳນາດສູງສຸດ.” The 1888 Materials, 403.

ການບ່ອນທຳລາຍວິທີການຕາມພຣະຄຳພີທີ່ພວກນັກປະຕິຮູບໃຊ້ ຕະຫຼອດຈົນເຖິງ ແລະ ຮວມທັງ William Miller ນັ້ນ ໄດ້ຖືກລະບຸໄວ້ໂດຍສະເພາະວ່າ ເລີ່ມຂຶ້ນໃນສະຕະວັດທີສິບຫ້າ ກັບນັກວິຊາການເຢຊູອິດຜູ້ໜຶ່ງຊື່ Francisco Ribera (1537–1591), ຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບການຍົກໃຫ້ເປັນຜູ້ເຮັດໃຫ້ການຕີຄວາມແບບອະນາຄົດນິຍົມແຜ່ຫຼາຍຂຶ້ນ. ລາວໄດ້ຂຽນຄຳອະທິບາຍເຖິງພຣະທຳພຣະນິມິດ ໂດຍສະເໜີການຕີຄວາມຄຳພະຍາກອນແບບອະນາຄົດນິຍົມ, ເຮັດໃຫ້ຄຳພະຍາກອນເຫຼົ່ານັ້ນຫ່າງອອກຈາກບໍລິບົດທາງປະຫວັດສາດ. Ribera ໄດ້ປະດິດວິທີການນີ້ຂຶ້ນ ເພື່ອຈຸດປະສົງໃນການຕໍ່ຕ້ານຄວາມຈິງ ຊຶ່ງວິທີການແບບປະຫວັດນິຍົມໄດ້ນຳໄປສູ່ຢູ່ສະເໝີ. ຄວາມຈິງນັ້ນກໍຄື ສັນຕະປາປາແຫ່ງກຸງໂຣມ ແມ່ນປໍລະປັກຂອງພຣະຄຣິດຕາມຄຳພະຍາກອນໃນພຣະຄຳພີ.

ໃນສະຕະວັດທີສິບເຈັດແລະສິບແປດ ສາມາດພິສູດໄດ້ວ່າ ຝ່າຍໂປຣເທສແຕນຮູ້ວ່າ ວິທີການອັນຫຼອກລວງຂອງ Ribera ເປັນສິ່ງທີ່ມາຈາກຊາຕານແລະບໍ່ໝັ້ນຄົງທາງຫຼັກວິຊາ. ບັນດາໂປຣເທສແຕນໃນປະຫວັດສາດນັ້ນໄດ້ຂຽນປຶ້ມແລະແຜ່ນພັບເພື່ອຄັດຄ້ານ “ຄໍາເວົ້າອັນຫຍາບຊ້າແລະໄຮ້ສາລະ” ຂອງນັກວິຊາການເຢຊູອິດຜູ້ນັ້ນ. ແຕ່ໃນປີ 1909 ມ້າໂທຣຈັນ ຄື Scofield Reference Bible ໄດ້ຖືກຈັດພິມອອກມາ, ແລະຂໍ້ອ້າງອີງທີ່ຖືກແຊກໄວ້ໃນໝາຍເຫດທ້າຍໜ້າຂອງພຣະຄໍາພີນັ້ນ ຕັ້ງຢູ່ເທິງຄໍາສອນຂອງ Ribera ແລະຂອງເຢຊູອິດອີກຜູ້ໜຶ່ງຊື່ Manuel Lacunza (1731–1801). Lacunza ໄດ້ຂຽນໂດຍໃຊ້ນາມປາກກາ Juan Josafat Ben-Ezra, ແລະໄດ້ຈັດພິມປຶ້ມຫົວຂໍ້ The Coming of the Messiah in Glory and Majesty. ເຊັ່ນດຽວກັບ Ribera ກ່ອນໜ້າລາວ ປຶ້ມເຫຼັ້ມນັ້ນເປັນການໂຈມຕີໂດຍກົງຕໍ່ການສໍາເລັດຄົບຖ້ວນຂອງຄໍາພະຍາກອນໃນພຣະທໍາ Revelation.

ຊາຕານຮູ້ວ່າ ຂ່າວສານທີ່ມັນຈໍາເປັນຕ້ອງເຮັດໃຫ້ມືດມົນດ້ວຍຄວາມສັບສົນນັ້ນ ຄືຂ່າວສານເຕືອນສຸດທ້າຍທີ່ອອກມາຈາກພຣະທໍາພຣະນິມິດ. ການນໍາເອົາຄໍາເວົ້າອັນຫຍາບຊ້າແລະຫວ່າງເປົ່າຂອງປະໂລຫິດເຢຊູອິດສອງຄົນເຂົ້າໄວ້ໃນບັນດາຂໍ້ອ້າງອີງໃນ Scofield Reference Bible ໄດ້ເປີດທາງໃຫ້ຊາຕານນໍາພາພວກໂປຣເຕສະແຕນຜູ້ທີ່ເສື່ອມຖອຍໃຫ້ຍອມຮັບລະບຽບວິທີຂອງເຢຊູອິດ ແລະໂດຍທາງນັ້ນຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ພວກເຂົາຕາບອດຕໍ່ຄວາມຈິງ. ຊາຕານໄດ້ບັນລຸຈຸດປະສົງນີ້ໂດຍການນໍາເຂົ້າແບບແຜນຄໍາພະຍາກອນຂອງຄາທອລິກຫຼາຍຮູບແບບ ຊຶ່ງໄດ້ລົບລ້າງຄວາມເປັນໄປໄດ້ທີ່ຈະລະບຸໄດ້ຢ່າງຊັດເຈນວ່າ ຜູ້ໃດແມ່ນປໍລະປັກຂອງພຣະຄຣິດໃນຄໍາພະຍາກອນພຣະຄໍາພີ. ສໍາລັບຊາຕານ ນີ້ບໍ່ແມ່ນການຫລອກລວງທີ່ຍາກເລີຍ ເພາະພວກໂປຣເຕສະແຕນໄດ້ກັບຄືນໄປຫາຄຣິດຈັກໂຣມັນແລ້ວ ດ້ວຍການປະຕິເສດຂ່າວສານຂອງ Miller ໃນປີ 1843.

ໃນຫຼາຍປີທີ່ຜ່ານມາ ມີປຶ້ມແລະບົດຄວາມຫຼາຍສະບັບຖືກຕີພິມເຜີຍແຜ່ ເພື່ອບັນທຶກການໂຈມຕີຂອງຊາຕານຕໍ່ພຣະຄໍາພີ ຊຶ່ງໄດ້ເລີ່ມຂຶ້ນໃນສອງສາມສັດຕະວັດທໍາອິດຫຼັງຈາກພຣະຄຣິດຖືກຄຶງໄວ້ເທິງໄມ້ກາງແຂນ. ການໂຈມຕີນັ້ນໄດ້ດໍາເນີນໄປເຖິງຂັ້ນທີ່ມີການນໍາເອົາຕົ້ນສະບັບປອມເຂົ້າມາ ເພື່ອຜະລິດພຣະຄໍາພີປອມ. ຊາຕານຍັງໄດ້ໂຈມຕີບັນດານັກປະຕິຮູບທີ່ຖືກຍົກຂຶ້ນມາເພື່ອທະນຸບໍາລຸງພຣະວັດຈະນະຂອງພຣະເຈົ້າ ທັງໃນຂະນະທີ່ພວກເຂົາຍັງມີຊີວິດຢູ່ ແລະແມ່ນແຕ່ຫຼັງຈາກນັກປະຕິຮູບເຫຼົ່ານັ້ນເສຍຊີວິດໄປແລ້ວ.

ຂໍໃຫ້ພິຈາລະນາເບິ່ງວ່າ ນັກປະຫວັດສາດ ແລະ ນັກເທວະວິທະຍາຂອງຄຣິດຈັກ Seventh-day Adventist ໃນຍຸກປະຈຸບັນ ປະຕິບັດຕໍ່ຫົວຂໍ້ເລື່ອງ William Miller ແນວໃດ. ມັນເໝືອນກັບວ່າ ພວກເຂົາໄດ້ຂຸດເອົາກະດູກຂອງລາວຂຶ້ນມາ ແລະ ໂຍນລົງໃນແມ່ນ້ຳ Mississippi.

> “ວິນລຽມ ມິນເລີ ກໍາລັງສັ່ນຄອນອານາຈັກຂອງຊາຕານ, ແລະສັດຕູເອກໄດ້ພະຍາຍາມ ບໍ່ພຽງແຕ່ຈະຕ້ານທານຜົນຂອງຂ່າວສານນັ້ນເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງຈະທໍາລາຍຜູ້ນໍາຂ່າວສານນັ້ນເອງອີກ. ເມື່ອບິດາ ມິນເລີ ໄດ້ນໍາເອົາຄວາມຈິງແຫ່ງພຣະຄໍາພີໄປປະຍຸກຕ໌ໃຊ້ຢ່າງເປັນຈິງແກ່ຈິດໃຈຂອງຜູ້ຟັງຂອງທ່ານ, ຄວາມໂກດຮ້າຍຂອງຄຣິສຕຽນໃນນາມກໍໄດ້ລຸກໄໝ້ຂຶ້ນຕໍ່ຕ້ານທ່ານ, ດັ່ງເຊັ່ນທີ່ຄວາມໂກດຂອງຊາວຢິວໄດ້ຖືກປຸກເຮົ້າຂຶ້ນຕໍ່ຕ້ານພຣະຄຣິດແລະອັກຄະສາວົກຂອງພຣະອົງ. ສະມາຊິກຄຣິສຕະຈັກໄດ້ປຸກລະດົມຊົນຊັ້ນຕໍ່າທີ່ຫຍາບຊ້າ, ແລະໃນຫຼາຍໂອກາດພວກສັດຕູໄດ້ວາງແຜນຈະເອົາຊີວິດທ່ານໃນຂະນະທີ່ທ່ານອອກຈາກສະຖານທີ່ປະຊຸມ. ແຕ່ທູດສະຫວັນບໍລິສຸດໄດ້ຢູ່ທ່າມກາງຝູງຊົນນັ້ນ, ແລະອົງໜຶ່ງໃນພວກນັ້ນ, ໃນຮູບຮ່າງຂອງມະນຸດ, ໄດ້ຈັບແຂນຂອງຜູ້ຮັບໃຊ້ອົງນີ້ຂອງພຣະເຈົ້າ, ແລະນໍາທ່ານອອກໄປຢ່າງປອດໄພຈາກຝູງຊົນທີ່ເກຣີຍວກາດ. ວຽກງານຂອງທ່ານຍັງບໍ່ທັນສໍາເລັດ, ແລະຊາຕານກັບບັນດາຜູ້ຮັບໃຊ້ຂອງມັນກໍຕ້ອງຜິດຫວັງໃນຈຸດປະສົງຂອງພວກມັນ.” Spirit of Prophecy, ເຫຼັ້ມ 4, 219.

ຈົ່ງພິຈາລະນາວ່າ ກຸ່ມແອດເວນຕິດສອງປະເພດເດີມນັ້ນ (ນັກເທວະວິທະຍາ ແລະ ນັກປະຫວັດສາດ) ໄດ້ຫຼຸດທອນຄວາມສຳຄັນ ແລະ ປົກປິດຄວາມຊອບທຳຂອງຫຼັກເກນຂອງມິນເລີ ແນວໃດ ຊຶ່ງ ຊິດເຕີ ໄວທ໌ ໄດ້ແຈ້ງແກ່ພວກເຮົາວ່າ ຈະຖືກນຳໃຊ້ໂດຍທຸກຄົນທີ່ປະກາດຂ່າວສານຂອງທູດສະຫວັນສາມອົງຢ່າງແທ້ຈິງ.

> “ຜູ້ທີ່ກຳລັງມີສ່ວນໃນການປະກາດຂ່າວສານຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມ ກຳລັງຄົ້ນຄວ້າພຣະຄຳພີຕາມແບບແຜນດຽວກັນທີ່ບິດາ Miller ໄດ້ຍຶດຖື. ໃນປຶ້ມນ້ອຍທີ່ມີຊື່ວ່າ Views of the Prophecies and Prophetic Chronology, ບິດາ Miller ໄດ້ໃຫ້ຫຼັກເກນຕໍ່ໄປນີ້ອັນງ່າຍດາຍ ແຕ່ປະກອບດ້ວຍປັນຍາ ແລະມີຄວາມສຳຄັນ ສຳລັບການສຶກສາ ແລະການຕີຄວາມພຣະຄຳພີ:—”

> “[ກົດລະບຽບຂໍ້ໜຶ່ງເຖິງຂໍ້ຫ້າທີ່ຖືກຍົກມາອ້າງ.]”

> “ຂໍ້ຄວາມຂ້າງເທິງນັ້ນເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງຫຼັກເກນເຫຼົ່ານີ້; ແລະໃນການສຶກສາພຣະຄຳພີຂອງພວກເຮົາ ພວກເຮົາທຸກຄົນຍ່ອມຈະກະທຳໄດ້ດີ ຖ້າໃສ່ໃຈຕໍ່ຫຼັກການທີ່ໄດ້ວາງໄວ້ນັ້ນ.” Review and Herald, November 25, 1884.

ຖ້າບໍ່ໄດ້ທົບທວນສາຍພົວພັນທັງສາມຂອງແນວປະຫວັດສາດແຫ່ງຄຳພະຍາກອນ ທີ່ເກື່ອງພັນກັບການພັດທະນາແລະການສະຖາປະນາພຣະວັດຈະນະຂອງພຣະເຈົ້າ ກໍຍ່ອມເປັນໄປບໍ່ໄດ້ທີ່ຈະເຫັນຄວາມສຳຄັນຂອງຄຳພະຍານອັນສຳຄັນປະການໜຶ່ງ ທີ່ຄ້ຳຈຸນ William Miller ໃນຖານະຜູ້ສົ່ງຂ່າວ ຜູ້ທີ່ໄດ້ຖືກເປັນແບບໂດຍ Elijah ໃນການນຳສະເໜີຂ່າວສານຂອງລາວ, ແລະໂດຍ Moses ໃນພຣະສັນຍາເລື່ອງການທີ່ Miller ຈະຖືກປຸກໃຫ້ຟື້ນຂຶ້ນໃນການຄືນຊີວິດຂອງບັນດາຄົນຊອບທຳ, ແລະໂດຍ Elisha ໃນຄວາມເຕັມໃຈຂອງລາວທີ່ຈະລະຖິ້ມໄຮ່ນາຂອງຕົນ ແລະຮັບໃຊ້ຂ່າວສານຂອງ Elijah. Sister White ໄດ້ຊີ້ບອກວ່າ ວີລະບຸລຸດໃນພຣະຄຳພີທັງສາມທ່ານນີ້ ເປັນແບບພາບຂອງ William Miller, ຜູ້ຊຶ່ງບັດນີ້ ຖືກນັກເທວະວິທະຍາ ແລະນັກປະຫວັດສາດ Adventist ສະໄໝໃໝ່ປະຕິບັດຕໍ່ ປະໜຶ່ງວ່າລາວເປັນພຽງ “ເດັກຊາວນາທຸກຍາກ” ຄົນໜຶ່ງຈາກສັດຕະວັດທີສິບແປດ.

ວິລລຽມ ທິນເດລ ເປັນໜຶ່ງໃນບັນດາຜູ້ປະຕິຮູບຫຼາຍຄົນທີ່ຖືກຍົກຂຶ້ນໃນແນວສາຍແຫ່ງປະຫວັດສາດພະຍາກອນນີ້. ຖ້າຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວແບບນີ້, ‘ຄໍາປະກາດພັນທະກິດ’ ຂອງລາວຕໍ່ບັນດາທູດຂອງສັນຕະປາປາທີ່ລາວໄດ້ມີປະຕິສຳພັນນັ້ນຄື, “ຂ້າພະເຈົ້າຈະເຮັດໃຫ້ເດັກຊາຍຜູ້ຂັບຄັນໄຖຮູ້ຈັກພຣະຄຳພີຫຼາຍກວ່າພວກທ່ານ.” ວິລລຽມ ມິນເລີ ແມ່ນເດັກຊາຍຊາວກະສິກອນຜູ້ຂັບຄັນໄຖ, ຜູ້ທີ່ໄດ້ເຮັດໃຫ້ຄໍາພະຍາກອນຂອງທິນເດລສຳເລັດ.

ຄໍານໍານີ້ໄດ້ຖືກຫຍໍ້ລົງຢ່າງຫຼາຍໃນແງ່ຂອງປະຫວັດສາດທັງປວງທີ່ອາດຖືກນໍາມາໃຊ້ເພື່ອສະໜັບສະໜູນສິ່ງທີ່ພວກເຮົາໄດ້ນໍາສະເໜີມາຈົນເຖິງບັດນີ້. ບັດນີ້ ພວກເຮົາຈະພິຈາລະນາເຄື່ອງໝາຍບາງປະການຂອງ Alpha ແລະ Omega ເພື່ອນໍາກັບໄປສູ່ການພິຈາລະນາ Miller ໃນຖານະເປັນໝຸດໝາຍ ແລະ ຜູ້ສົ່ງສານ.

ພຣະທຳດານີເອນເປັນຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງໜັງສືໜຶ່ງທີ່ປະກອບດ້ວຍສອງພຣະທຳ. ຕອນສຸດທ້າຍຂອງໜັງສືນັ້ນຄືພຣະທຳພຣະນິມິດ. ແມ່ນແມ່ນວ່າພຣະທຳທັງສອງເປັນພຣະທຳທີ່ແຍກຕ່າງຫາກຈາກກັນ, ແຕ່ເມື່ອຢູ່ຮ່ວມກັນແລ້ວ ພວກມັນເປັນຕົວແທນຂອງໜັງສືຫນຶ່ງ.

ຫຼາຍປີກ່ອນ, ຂ້າພະເຈົ້າເຄີຍມີການໂຕ້ຕອບໃນທີ່ສາທາລະນະກັບນັກເທວະວິທະຍາຊາວເຊັບເວັນທ໌-ເດ ແອດເວັນຕິສ ຜູ້ໜຶ່ງທີ່ມີຊື່ສຽງ ຜູ້ທີ່ເຮັດວຽກຢູ່ສະຖາບັນວິຈັຍພຣະຄຳພີຂອງສະພາໃຫຍ່ແຫ່ງຄຣິດຈັກເຊັບເວັນທ໌-ເດ ແອດເວັນຕິສ. ນັກເທວະວິທະຍາຜູ້ນັ້ນກຳລັງພະຍາຍາມແກ້ໄຂຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງຂ້າພະເຈົ້າກ່ຽວກັບຫົກຂໍ້ສຸດທ້າຍຂອງດານີເອນບົດ 11, ແລະຍັງກ່ຽວກັບຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງຂ້າພະເຈົ້າເລື່ອງ “ເຄື່ອງຖວາຍປະຈຳວັນ” ໃນພຣະທຳດານີເອນ. ໃນການໂຕ້ຕອບຂອງພວກເຮົາ ຊຶ່ງໄດ້ດຳເນີນໄປເປັນໄລຍະເວລາໜຶ່ງ, ເພາະມັນປະກອບດ້ວຍການທີ່ລາວຂຽນບົດຄວາມຂຶ້ນມາ ແລະຂ້າພະເຈົ້າກໍໄດ້ຕອບກັບ, ຈາກນັ້ນລາວກໍຕອບກັບອີກ, ແລະແນ່ນອນຂ້າພະເຈົ້າກໍໄດ້ສົ່ງຄວາມຄິດເຫັນຂອງຕົນກັບໄປ, ແລະກໍເຊັ່ນນັ້ນຕໍ່ໆໄປ. ໃນການໂຕ້ຕອບນັ້ນ ລາວໄດ້ແຈ້ງໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຊາບວ່າ ໃນຄະນະກຳມະການທີ່ລາວເຮັດວຽກຢູ່ໃນສະພາໃຫຍ່ນັ້ນ ລາວຖືກຖືວ່າເປັນຜູ້ຊ່ຽວຊານດ້ານພຣະທຳດານີເອນ, ແລະເພື່ອນຮ່ວມງານຄົນໜຶ່ງຂອງລາວກໍຖືກຖືວ່າເປັນຜູ້ຊ່ຽວຊານປະຈຳດ້ານພຣະນິມິດ. ໃນການໂຕ້ຕອບຂອງພວກເຮົາ ລາວບໍ່ປາຖະໜາທີ່ຈະພິຈາລະນາປະເດັນຕ່າງໆໃນພຣະນິມິດ, ແຕ່ກັບອ້າງອີງໃຫ້ໄປຫາເພື່ອນຮ່ວມງານຂອງລາວ. ລາວປາຖະໜາຈະຈຳກັດການສົນທະນາໄວ້ໃນພຣະທຳດານີເອນເທົ່ານັ້ນ.

ນາງວາຍໄດ້ກ່າວໄວ້ຢ່າງຊັດເຈນວ່າ ດານີເອນ ແລະ ພຣະນິມິດ ເປັນປຶ້ມດຽວ. ໃນລະດັບນັ້ນ ທັງສອງເປັນຕົວແທນຂອງພຣະຄຳພີ, ຊຶ່ງເປັນປຶ້ມດຽວທີ່ປະກອບຂຶ້ນດ້ວຍສອງພາກ, ຄື ພາກເກົ່າ ແລະ ພາກໃໝ່. ນາງວາຍຍັງໄດ້ກ່າວເຖິງຄຣິສຕະຈັກຢິວອີກດ້ວຍ ວ່າຄຣິສຕະຈັກນັ້ນຖືເອົາພຽງພາກເກົ່າເທົ່ານັ້ນວ່າເປັນປຶ້ມດຽວ, ແລະ ນາງຍັງໄດ້ກ່າວເຖິງບັນດາຜູ້ທີ່ບໍ່ໃສ່ໃຈພາກເກົ່າ ເນື່ອງເພາະພວກເຂົາເຂົ້າໃຈ ຫຼື ເຕັມໃຈຈະເຂົ້າໃຈ ພຽງແຕ່ພາກໃໝ່ເທົ່ານັ້ນ. ພະຍານອັນດົນໃຈຂອງນາງແມ່ນວ່າ ຖ້າທ່ານຍອມຮັບພຽງແຕ່ພາກໃໝ່ ທ່ານກໍປະຕິເສດພາກເກົ່າ, ແລະ ກົງກັນຂ້າມກໍເຊັ່ນດຽວກັນ. ການທີ່ນັກເທວະວິທະຍາອ້າງວ່າຕົນເປັນຜູ້ຊຳນານໃນດານີເອນ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນໃນພຣະນິມິດ ກໍເປັນການເຮັດຊ້ຳແນວຄິດຂອງຊາວຢິວທີ່ຍອມຮັບພຽງແຕ່ພຣະສັນຍາເດີມ, ແລະ ພວກເຮົາຮູ້ດີວ່າທັດສະນະອັນຄັບແຄບນັ້ນໄດ້ນຳຊາວຢິວໄປສູ່ບ່ອນໃດ. ການເລືອກຖືຂ້າງໃດຂ້າງໜຶ່ງໃນປະເດັນນີ້—ຍອມຮັບພາກເກົ່າແຕ່ບໍ່ຍອມຮັບພາກໃໝ່, ຫຼື ຍອມຮັບພາກໃໝ່ແຕ່ບໍ່ຍອມຮັບພາກເກົ່າ—ກໍເທົ່າກັບເປັນການປະຕິເສດພະຍານທັງໝົດ.

> ພຣະຜູ້ຊ່ວຍໃຫ້ລອດໄດ້ຊົງຖາມບັນດາສາວົກຂອງພຣະອົງວ່າ ພວກເຂົາເຂົ້າໃຈສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ຫຼືບໍ່. ພວກເຂົາທູນຕອບວ່າ, “ແມ່ນແລ້ວ, ພຣະອົງເຈົ້າ.” ແລ້ວພຣະອົງຈຶ່ງຊົງກ່າວແກ່ພວກເຂົາວ່າ, “ເຫດສະນັ້ນ ທຸກໆນັກທຳນຽມທີ່ໄດ້ຮັບການສອນເພື່ອອານາຈັກແຫ່ງສະຫວັນ ກໍເປັນເໝືອນຊາຍຜູ້ໜຶ່ງທີ່ເປັນເຈົ້າຂອງເຮືອນ ຜູ້ນຳເອົາຂອງໃໝ່ແລະຂອງເກົ່າອອກມາຈາກຄັງຊັບຂອງຕົນ.” ໃນອຸປະມານີ້ ພຣະເຢຊູໄດ້ຊົງນຳສະເໜີຕໍ່ໜ້າບັນດາສາວົກຂອງພຣະອົງເຖິງຄວາມຮັບຜິດຊອບຂອງຜູ້ທັງຫຼາຍ ຜູ້ທີ່ໜ້າທີ່ການງານຂອງເຂົາຄືການມອບແສງສະຫວ່າງແກ່ໂລກ ຊຶ່ງເຂົາໄດ້ຮັບຈາກພຣະອົງ. ໃນເວລານັ້ນ ພຣະຄຳພີເດີມແມ່ນພຣະຄຳພີທັງໝົດທີ່ມີຢູ່; ແຕ່ມັນບໍ່ໄດ້ຖືກຂຽນຂຶ້ນເພື່ອຄົນໃນສະໄໝບູຮານເທົ່ານັ້ນ; ມັນມີໄວ້ສຳລັບທຸກຍຸກທຸກສະໄໝ ແລະສຳລັບມະນຸດທຸກຄົນ. ພຣະເຢຊູຊົງປະສົງໃຫ້ບັນດາຄູຜູ້ສອນຄຳສອນຂອງພຣະອົງ ຂະຫຍັນໝັ່ນພຽນຄົ້ນຄວ້າພຣະຄຳພີເດີມເພື່ອແສງສະຫວ່າງນັ້ນ ຊຶ່ງຢືນຢັນພຣະອັດລັກຂອງພຣະອົງວ່າເປັນພຣະເມຊີອາຜູ້ຖືກພະຍາກອນໄວ້ ແລະເປີດເຜີຍລັກສະນະແຫ່ງພາລະກິດຂອງພຣະອົງຕໍ່ໂລກ. ພຣະຄຳພີເດີມແລະພຣະຄຳພີໃໝ່ບໍ່ອາດແຍກອອກຈາກກັນໄດ້, ເພາະທັງສອງລ້ວນເປັນຄຳສອນຂອງພຣະຄຣິດ. ຄຳສອນຂອງຊາວຢິວ ຜູ້ຍອມຮັບແຕ່ພຣະຄຳພີເດີມເທົ່ານັ້ນ ບໍ່ນຳໄປສູ່ຄວາມພົ້ນລອດ ເນື່ອງຈາກເຂົາປະຕິເສດພຣະຜູ້ຊ່ວຍໃຫ້ລອດ ຜູ້ຊຶ່ງຊີວິດແລະພາລະກິດຮັບໃຊ້ຂອງພຣະອົງເປັນການສຳເລັດຄົບຖ້ວນຂອງພຣະບັນຍັດແລະຄຳພະຍາກອນ. ແລະຄຳສອນຂອງຜູ້ທີ່ຖິ້ມພຣະຄຳພີເດີມເສຍກໍບໍ່ນຳໄປສູ່ຄວາມພົ້ນລອດເໝືອນກັນ, ເພາະມັນປະຕິເສດສິ່ງທີ່ເປັນພະຍານໂດຍກົງເຖິງພຣະຄຣິດ. ບັນດາຜູ້ສົງໄສເລີ່ມຕົ້ນໂດຍການຫຼຸດຄ່າພຣະຄຳພີເດີມ, ແລະກ້າວໄປອີກພຽງຂັ້ນດຽວກໍເຖິງການປະຕິເສດຄວາມຖືກຕ້ອງແທ້ຂອງພຣະຄຳພີໃໝ່, ແລະດັ່ງນັ້ນ ທັງສອງຈຶ່ງຖືກປະຕິເສດ.

> “ຊາວຢິວມີອິດທິພົນຕໍ່ໂລກຄຣິສຕຽນພຽງເລັກນ້ອຍໃນການຊີ້ໃຫ້ເຫັນແກ່ພວກເຂົາເຖິງຄວາມສຳຄັນຂອງພຣະບັນຍັດ ລວມທັງພຣະບັນຍັດອັນຜູກມັດເລື່ອງວັນຊະບາໂຕ ເພາະໃນການນຳຊັບສົມບັດເກົ່າແຫ່ງຄວາມຈິງອອກມາ ພວກເຂົາກັບປະຖິ້ມຊັບສົມບັດໃໝ່ໃນຄຳສອນສ່ວນພຣະອົງຂອງພຣະເຢຊູ. ອີກດ້ານໜຶ່ງ ເຫດຜົນອັນໜັກແໜ້ນທີ່ສຸດວ່າເປັນຫຍັງຄຣິສຕຽນຈຶ່ງບໍ່ສາມາດຊັກຊວນຊາວຢິວໃຫ້ຍອມຮັບຄຳສອນຂອງພຣະຄຣິດໃນຖານະເປັນພາສາແຫ່ງປັນຍາອັນສະຫວັນໄດ້ ກໍຄື ໃນການນຳຊັບສົມບັດແຫ່ງພຣະວາຈາຂອງພຣະອົງອອກມາ ພວກເຂົາກັບດູໝິ່ນຄວາມຮັ່ງມີຂອງພຣະສັນຍາເດີມ ຊຶ່ງເປັນຄຳສອນໃນຍຸກກ່ອນຂອງພຣະບຸດແຫ່ງພຣະເຈົ້າ ໂດຍຜ່ານໂມເຊ. ພວກເຂົາປະຕິເສດພຣະບັນຍັດທີ່ຖືກປະກາດຈາກຊີນາຍ ແລະວັນຊະບາໂຕແຫ່ງພຣະບັນຍັດຂໍ້ທີສີ່ ຊຶ່ງໄດ້ຖືກສະຖາປະນາໄວ້ໃນສວນເອເດນ. ແຕ່ຜູ້ຮັບໃຊ້ແຫ່ງຂ່າວປະເສີດ ຜູ້ດຳເນີນຕາມຄຳສອນຂອງພຣະຄຣິດ ຈະໄດ້ຮັບຄວາມຮູ້ອັນຄົບຖ້ວນຢ່າງເລິກຊຶ້ງທັງພຣະສັນຍາເດີມແລະພຣະສັນຍາໃໝ່ ເພື່ອລາວຈະສາມາດນຳສະເໜີທັງສອງນັ້ນໃນແສງສະຫວ່າງອັນແທ້ຈິງແກ່ປະຊາຊົນ ເປັນອົງລວມອັນແຍກອອກຈາກກັນບໍ່ໄດ້—ສ່ວນໜຶ່ງພຶງພາອີກສ່ວນໜຶ່ງ ແລະສ່ອງແສງໃຫ້ແກ່ກັນແລະກັນ. ດັ່ງນັ້ນ ຕາມທີ່ພຣະເຢຊູໄດ້ຊົງສັ່ງສອນພວກສາວົກຂອງພຣະອົງ ພວກເຂົາຈະນຳອອກຈາກຄັງຊັບຂອງຕົນ ‘ຂອງໃໝ່ແລະຂອງເກົ່າ.’” Spirit of Prophecy, volume 2, 255.

ຄໍາແນະນໍາກ່ອນໜ້ານີ້ຍັງມີການນໍາໃຊ້ອີກປະການໜຶ່ງສໍາລັບຊາວແອັດເວນຕິສ Laodicean. ການປະກາດຕົນວ່າເຊື່ອພຣະຄໍາພີທັງໝົດ ທັງພຣະສັນຍາເດີມແລະພຣະສັນຍາໃໝ່ ແຕ່ກັບປະຕິເສດພຣະວິນຍານແຫ່ງຄໍາພະຍາກອນ ກໍເປັນຄູນ້ໍາດຽວກັນກັບການຍອມຮັບພຽງແຕ່ຄໍາພະຍານອັນດຽວ. ຈໍາເປັນຕ້ອງມີພະຍານສອງປາກເພື່ອສະຖາປະນາຄວາມຈິງ, ດັ່ງນັ້ນ ຈຶ່ງເປັນໄປບໍ່ໄດ້ທີ່ຈະສະຖາປະນາຄວາມຈິງດ້ວຍພະຍານພຽງປາກດຽວ, ແລະຖ້າຜູ້ໃດພະຍາຍາມເຮັດເຊັ່ນນັ້ນ ເຂົາກໍກໍາລັງປະຕິເສດພະຍານທັງສອງ, ເຂົາກໍາລັງວາງຮາກຖານຄວາມເຊື່ອຂອງຕົນໄວ້ເທິງສິ່ງທີ່ເອີ້ນວ່າ ‘ຄວາມຈິງເຄິ່ງດຽວ.’

ບັດນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວຄໍາຖາມໜຶ່ງອີກຄັ້ງ ຊຶ່ງຢູ່ໃນບົດຄວາມເບື້ອງຕົ້ນບົດໜຶ່ງທີ່ໄດ້ຖືກເຜີຍແຜ່ອອກມານັບຕັ້ງແຕ່ເດືອນກໍລະກົດ ປີ 2023. ຄໍາຖາມນັ້ນແມ່ນ, “ນັບຕັ້ງແຕ່ປີ 1863 ເປັນຕົ້ນມາ ມີແສງສະຫວ່າງໃໝ່ອັນໃດໄດ້ອອກມາຈາກ Adventism?” ຄໍາຕອບກໍງ່າຍໆຄື, “ບໍ່ມີເລີຍ.”

> “ພຣະທຳດານີເອນ ແລະ ພຣະນິມິດເປັນອັນດຽວກັນ. ສິ່ງໜຶ່ງເປັນຄຳພະຍາກອນ, ອີກສິ່ງໜຶ່ງເປັນການສຳແດງເຜີຍ; ສິ່ງໜຶ່ງເປັນພຣະຄຳພີທີ່ຖືກປະທັບຕາໄວ້, ອີກສິ່ງໜຶ່ງເປັນພຣະຄຳພີທີ່ເປີດອອກ. ໂຢຮັນໄດ້ຍິນຄວາມລັບທີ່ສຽງຟ້າຮ້ອງໄດ້ກ່າວອອກມາ, ແຕ່ລາວໄດ້ຖືກບັນຊາບໍ່ໃຫ້ຂຽນມັນ.” Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 971.

ດັ່ງນັ້ນ Alpha ແລະ Omega ຊີ້ບອກວ່າ ດານີເອນເປັນທຳອິດ ແລະ ພຣະນິມິດເປັນສຸດທ້າຍ. ດານີເອນເປັນຕົວແທນຂອງການເລີ່ມຕົ້ນ ແລະ ພຣະນິມິດເປັນຕົວແທນຂອງຈຸດສິ້ນສຸດຂອງລັດທິ Adventism.

> “ພຣະນິມິດແມ່ນປຶ້ມທີ່ຖືກຜະນຶກໄວ້, ແຕ່ກໍເປັນປຶ້ມທີ່ຖືກເປີດອອກດ້ວຍ. ມັນໄດ້ບັນທຶກເຫດການອັນອັດສະຈັນທີ່ຈະເກີດຂຶ້ນໃນວັນສຸດທ້າຍແຫ່ງປະຫວັດສາດຂອງໂລກນີ້. ຄໍາສອນຂອງປຶ້ມນີ້ມີຄວາມແນ່ນອນຊັດເຈນ, ບໍ່ແມ່ນລຶກລັບແລະບໍ່ອາດເຂົ້າໃຈໄດ້. ໃນນັ້ນ ແນວຄໍາພະຍາກອນເສັ້ນດຽວກັນກັບທີ່ຖືກກ່າວໄວ້ໃນພຣະທຳດານີເອນໄດ້ຖືກນໍາຂຶ້ນມາອີກ. ຄໍາພະຍາກອນບາງປະການ ພຣະເຈົ້າໄດ້ກ່າວຊໍ້າອີກ, ດ້ວຍການນັ້ນຊົງສະແດງວ່າຈໍາເປັນຕ້ອງໃຫ້ຄວາມສໍາຄັນແກ່ຄໍາພະຍາກອນເຫຼົ່ານັ້ນ. ອົງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າບໍ່ຊົງກ່າວສິ່ງໃດຊໍ້າອີກ ຖ້າສິ່ງນັ້ນບໍ່ມີຄວາມສໍາຄັນຢ່າງຍິ່ງ.” Manuscript Releases, volume 9, 8.

ໃນຕອນເລີ່ມຕົ້ນຂອງ Adventism, ໃນຂໍ້ພຣະຄຳພີທີ່ເປັນເສົາຫຼັກກາງຂອງ Adventism ນັ້ນເອງ, ຄືຂໍ້ພຣະຄຳພີທີ່ຖືກເປີດຜະນຶກໃນປີ 1798; ພຣະເຢຊູໄດ້ຊົງສຳແດງພຣະອົງເອງໃນນາມ “Palmoni,” ຜູ້ນັບຈຳນວນອັນອັດສະຈັນ. ໃນຕອນທ້າຍຂອງ Adventism, ພຣະເຢຊູຊົງສຳແດງພຣະອົງເອງໃນນາມ “Alpha and Omega,” ນັກພາສາອັນອັດສະຈັນ—ພຣະວັດຈະນະຂອງພຣະເຈົ້າ. ເພາະສະນັ້ນ, ຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງ Adventism ແລະຂ່າວສານຂອງທູດສະຫວັນອົງທຳອິດ ໄດ້ “ຖືກແຂວນໄວ້ເທິງເວລາ.” ໃນຕອນທ້າຍຂອງ Adventism, ຂ່າວສານຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມຈະຖືກແຂວນໄວ້ເທິງພຣະວັດຈະນະຂອງພຣະອົງ.

ການເລີ່ມຕົ້ນແລະການສິ້ນສຸດຂອງ Adventism ເກີດຂຶ້ນໃນຊ່ວງປະຫວັດສາດຂອງອານາຈັກທີຫົກແຫ່ງຄຳພະຍາກອນໃນພຣະຄຳພີ; ດັ່ງນັ້ນ ມັນຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນໃນຊ່ວງການເລີ່ມຕົ້ນແລະການສິ້ນສຸດຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາ. ປະຫວັດສາດແຫ່ງຄຳພະຍາກອນຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາ ແມ່ນປະຫວັດສາດຂອງເຂົາສອງອັນຄື Republicanism ແລະ Protestantism. ໃນຕອນສຸດທ້າຍຂອງປະຫວັດສາດນັ້ນ ເຂົາສອງອັນນັ້ນຈະໄດ້ປ່ຽນຈາກລູກແກະເປັນມັງກອນ. Republicanism ຈະປ່ຽນເປັນປະຊາທິປະໄຕ ແລະ Protestantism ຈະປ່ຽນເປັນ Protestantism ທີ່ຫຼົງອອກນອກຄອງ. ເມື່ອຈອກແຫ່ງເວລາພິສູດຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາເລີ່ມເຂົ້າໃກ້ການສິ້ນສຸດຂອງມັນ ດັ່ງທີ່ກຳລັງເກີດຂຶ້ນໃນຂະນະນີ້ ເຂົາສອງອັນຂອງ Republicanism ທີ່ຫຼົງອອກນອກຄອງ ແລະ Protestantism ທີ່ຫຼົງອອກນອກຄອງ ຈະສ້າງຮູບຈຳລອງໃຫ້ແກ່ສັດຮ້າຍ ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງຫຼວມສາສະໜາແລະລັດເຂົ້າເປັນເຂົາອັນດຽວ ທີ່ເວົ້າເໝືອນມັງກອນ. ແຕ່ພຣະເຈົ້າຈະບໍ່ຖືກປະໄວ້ໂດຍປາດສະຈາກພະຍານ, ເພາະວ່າໃນຂະບວນການນຳສະຫະລັດອາເມລິກາໄປສູ່ຈຸດສິ້ນສຸດ ພຣະອົງຈະຊົງຍົກຕັ້ງເຂົາອັນແທ້ຈິງຂອງ Protestantism ຂຶ້ນ ເພື່ອຄັດຄ້ານທັງຮູບຈຳລອງຂອງສັດຮ້າຍໃນສະຫະລັດອາເມລິກາ ແລະຫຼັງຈາກນັ້ນ ຮູບຈຳລອງຂອງສັດຮ້າຍທີ່ປະເຊີນໜ້າກັບທົ່ວໂລກ. ການຍົກຕັ້ງເຂົາແຫ່ງ Protestantism ຂຶ້ນໃນຕອນສຸດທ້າຍຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາ ຈະຖືກກະທຳໃຫ້ສຳເລັດພາຍໃນໂຄງສ້າງທາງປະຫວັດສາດອັນດຽວກັນ ດັ່ງທີ່ເຂົາແຫ່ງ Protestantism ໄດ້ຖືກຍົກຂຶ້ນໃນຕອນເລີ່ມຕົ້ນຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາ. ຊົນຊາດແຫ່ງພັນທະສັນຍາໃນອະດີດຈະຖືກຂ້າມຜ່ານໄປ ແລະຊົນຊາດໃໝ່ຈະກາຍເປັນຊົນຊາດແຫ່ງພັນທະສັນຍາໃໝ່. ບໍ່ມີສິ່ງໃດໃໝ່ພາຍໃຕ້ດວງອາທິດ.

ເມື່ອເຮົານຳຄຳພະຍາກອນກ່ຽວກັບເວລາທີ່ໄດ້ເຂົ້າໃຈ ແລະ ນຳສະເໜີໃນປະຫວັດຂອງຂະບວນການມິນເລີໄຣດ໌ ມາໃຊ້ເພື່ອປະເມີນ Alpha ແລະ Omega, ເຮົາຈະພົບວ່າ ທັງສອງເປັນອັນດຽວກັນ. ຄຳພະຍາກອນກ່ຽວກັບເວລາທຸກຂໍ້ເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍປະຫວັດສາດໜຶ່ງ ໃນເວລາທີ່ຄຳພະຍາກອນນັ້ນຖືກປະກາດ, ແລະ ປະຫວັດສາດນັ້ນຍ່ອມເປັນແບບຢ່າງລ່ວງໜ້າຂອງປະຫວັດສາດເມື່ອຄຳພະຍາກອນນັ້ນສຳເລັດຜົນ.

ປະຫວັດຂອງຄຳພະຍາກອນສອງພັນສາມຮ້ອຍປີ ໄດ້ເລີ່ມຂຶ້ນທີ່ພຣະລາຊະດຳລັດສະບັບທີສາມໃນປີ 457 ກ່ອນ ຄ.ສ. ແລະໄດ້ສິ້ນສຸດລົງທີ່ຂ່າວສານຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມໃນວັນທີ 22 ຕຸລາ 1844. ໃນຊ່ວງທີ່ນຳໄປສູ່ ແຕ່ກ່ອນການມາເຖິງຂອງພຣະລາຊະດຳລັດສະບັບທີສາມ ວຽກງານໃນການກໍ່ສ້າງພຣະວິຫານແລະນະຄອນເຢຣູຊາເລັມໃຫ້ຕັ້ງຂຶ້ນ ໄດ້ຖືກດຳເນີນໃຫ້ສຳເລັດ. ໃນທຳນອງດຽວກັນ ໃນປະຫວັດທີ່ນຳໄປສູ່ການມາເຖິງຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມ ຄວາມຈິງພື້ນຖານຂອງພຣະວິຫານແຫ່ງມິນເລີໄຣຕ໌ ໄດ້ຖືກສະຖາປະນາຂຶ້ນ.

ໃນປີ 1798 ຄໍາພະຍາກອນສອງພັນຫ້າຮ້ອຍຊາວປີ ຊຶ່ງເລີ່ມຕົ້ນໃນປີ 723 ກ່ອນຄຣິດຕະການ ດ້ວຍການກະຈັດກະຈາຍຂອງສິບເຜົ່າທາງເໜືອ ໄດ້ສໍາເລັດຄົບຖ້ວນ. ຄໍາພະຍາກອນນັ້ນໄດ້ຊີ້ບອກເຖິງສອງຊ່ວງເວລາຂອງໜຶ່ງພັນສອງຮ້ອຍຫົກສິບປີ ໂດຍໝາຍເຖິງການຢໍ່າຢີພຣະວິຫານຕາມຕົວອັກສອນ ແລະ ເຢຣູຊາເລັມຕາມຕົວອັກສອນ ໂດຍໂຣມນອກສາສະໜາຕາມຕົວອັກສອນ, ແລ້ວຕາມມາດ້ວຍອີກໜຶ່ງພັນສອງຮ້ອຍຫົກສິບປີ ທີ່ໂຣມສັນຕະປາປາໄດ້ຢໍ່າຢີນະຄອນຝ່າຍວິນຍານ ແລະ ພຣະວິຫານຝ່າຍວິນຍານ. ຄໍາພະຍາກອນນັ້ນເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍການທໍາລາຍອານາຈັກຝ່າຍເໜືອ ແລະ ການກະຈັດກະຈາຍພົນລະເມືອງຂອງອານາຈັກນັ້ນ. ກາງທາງຂອງຄໍາພະຍາກອນນີ້ ໃນປີ 538 ເປັນເຄື່ອງໝາຍເຖິງຈຸດສິ້ນສຸດຂອງການຢໍ່າຢີປະຊາຊົນຂອງພຣະເຈົ້າໂດຍໂຣມນອກສາສະໜາ, ອານາຈັກທີສີ່ໃນຄໍາພະຍາກອນພຣະຄໍາພີ, ແລະ ກໍ່ໃຫ້ເກີດການກະຈັດກະຈາຍຂອງຄຣິສຕະຈັກຂອງພຣະເຈົ້າເຂົ້າໄປໃນຖິ່ນກັນດານແຫ່ງຍຸກມືດ. ຈຸດສິ້ນສຸດຂອງຄໍາພະຍາກອນເວລານັ້ນໃນປີ 1798 ເປັນເຄື່ອງໝາຍເຖິງຈຸດສິ້ນສຸດຂອງອານາຈັກທີຫ້າໃນຄໍາພະຍາກອນພຣະຄໍາພີ. ການກະຈັດກະຈາຍຂອງສິບເຜົ່າທາງເໜືອ ແລະ ຂອງຄຣິສຕະຈັກທີ່ຫລົບໜີເຂົ້າໄປໃນຖິ່ນກັນດານ ເປັນຕົວແທນຂອງການຮວບຮວມຜູ້ທີ່ຖືກກໍານົດໄວ້ໃຫ້ກາຍເປັນເຂົາສັດຂອງໂປຣແຕສແຕນ. ຫຼັກໝາຍຕາມລໍາດັບມັກຖືກສະແດງໂດຍສິ່ງທີ່ກົງກັນຂ້າມ ແລະ ການກະຈັດກະຈາຍກໍອາດເປັນຕົວແທນຂອງການຮວບຮວມໄດ້ ເຊັ່ນດຽວກັບທີ່ເອລີຢາເປັນຕົວແທນຂອງຢອນຜູ້ໃຫ້ບັບຕິສະມາ. ໃນການເຜີຍໜ້າກັນທາງຄໍາພະຍາກອນດຽວກັນນັ້ນ ເອລີຢາບໍ່ໄດ້ຕາຍ ແຕ່ຢອນຜູ້ໃຫ້ບັບຕິສະມາໄດ້ຕາຍ.

ໃນປີ 677 ກ່ອນ ຄ.ສ. ເຜົ່າຢູດາທາງພາກໃຕ້, (ຊຶ່ງໃນພຣະຄຳພີກໍໄດ້ຖືກລະບຸວ່າເປັນແຜ່ນດິນອັນສະຫງ່າລາສີ) ຖືກກະຈັດກະຈາຍເປັນເວລາສອງພັນຫ້າຮ້ອຍຊາວປີ, ສິ້ນສຸດລົງໃນວັນທີ 22 ຕຸລາ 1844. ຄຳພະຍາກອນນັ້ນກຳລັງຊີ້ບອກເຖິງການຖືກຢຽບຍ່ຳຂອງປະຊາຊົນຂອງພຣະເຈົ້າ, ຜູ້ທີ່ດານີເອນໄດ້ລະບຸວ່າເປັນ “ກອງທັບ” ໃນ ດານີເອນ 8:13, 14.

> ແລ້ວຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຍິນຜູ້ບໍລິສຸດອົງໜຶ່ງກ່າວຂຶ້ນ, ແລະຜູ້ບໍລິສຸດອີກອົງໜຶ່ງໄດ້ກ່າວແກ່ຜູ້ບໍລິສຸດອົງນັ້ນທີ່ກ່າວຢູ່ວ່າ, “ນິມິດກ່ຽວກັບເຄື່ອງບູຊາເຜົາໄໝ້ປະຈໍາວັນ ແລະການລ່ວງລະເມີດອັນນໍາຄວາມຮ້າງເປົ່າມານັ້ນ ຈະດໍາເນີນໄປດົນປານໃດ, ຈົນທັງສະຖານບໍລິສຸດແລະກອງທັບຖືກມອບໃຫ້ຖືກຢຽບຢໍ່າລົງ?” ແລະທ່ານໄດ້ກ່າວແກ່ຂ້າພະເຈົ້າວ່າ, “ຈົນເຖິງສອງພັນສາມຮ້ອຍວັນ; ແລ້ວສະຖານບໍລິສຸດຈະຖືກຊໍາລະໃຫ້ບໍລິສຸດ.” ດານີເອນ 8:13, 14.

ຄໍາພະຍາກອນສອງພັນສາມຮ້ອຍປີ ຊຶ່ງສິ້ນສຸດລົງໃນເວລາດຽວກັນກັບຄໍາພະຍາກອນສອງພັນຫ້າຮ້ອຍຊາວປີ ທີ່ເລີ່ມຕົ້ນໃນປີ 677 ກ່ອນ ຄ.ສ. ໄດ້ຊີ້ບອກເຖິງການຢຽບຍ່ຳສະຖານບໍລິສຸດ ດັ່ງທີ່ໄດ້ລະບຸໄວ້ໃນດານີເອນ 8:13, 14. ຄໍາພະຍາກອນເລື່ອງການກະຈັດກະຈາຍຂອງຢູດາໃນປີ 677 ກ່ອນ ຄ.ສ. ໄດ້ຖືກນໍາໜ້າໂດຍການໂຈມຕີສາມຄັ້ງຈາກເນບູກາດເນັດຊາ ແລະຄໍາພະຍາກອນນັ້ນໄດ້ສິ້ນສຸດລົງເມື່ອຂ່າວສານທີສາມມາເຖິງໃນວັນທີ 22 ຕຸລາ 1844.

ຄໍາພະຍາກອນສອງຊຸດຂອງ 2,520 ປີ ທີ່ສິ້ນສຸດຕາມລໍາດັບໃນປີ 1798 ແລະ 1844 ຊີ້ບອກເຖິງໄລຍະ 46 ປີໃນການກໍ່ສ້າງຮາກຖານພຣະວິຫານຂອງກຸ່ມມິນເລີໄຣຕ໌. ໂມເຊໄດ້ໃຊ້ເວລາ 46 ມື້ໃນການຮັບຄໍາແນະນໍາກ່ຽວກັບການສ້າງພຣະວິຫານ; ການບູຮະນະພຣະວິຫານຂອງເຮໂຣດໃນສະໄໝຂອງພຣະຄຣິດໄດ້ໃຊ້ເວລາ 46 ປີ, ແລະໄດ້ສິ້ນສຸດໃນປີແຫ່ງພິທີບັບຕິສະມາຂອງພຣະຄຣິດ. ຫຼັງຈາກພຣະອົງຊົງຮັບບັບຕິສະມາແລ້ວ ພຣະອົງໄດ້ສະເດັດເຂົ້າໄປໃນຖິ່ນທຸລະກັນດານເປັນເວລາ 40 ມື້, ແລະເມື່ອພຣະອົງສະເດັດກັບຄືນມາ ພຣະອົງໄດ້ຊໍາລະພຣະວິຫານເປັນຄັ້ງທໍາອິດ ແລະພວກຢິວຜູ້ຊອກຫາເລື່ອງໂຕ້ຖຽງໄດ້ຕ້ອງການຮູ້ວ່າ ພຣະອົງໄດ້ກະທໍາສິ່ງນັ້ນໂດຍອໍານາດອັນໃດ.

> ແລະປັດສະຄາຂອງພວກຢິວກໍໃກ້ເຂົ້າມາແລ້ວ, ແລະພຣະເຢຊູໄດ້ສະເດັດຂຶ້ນໄປຍັງນະຄອນເຢຣູຊາເລັມ, ແລະພົບພວກທີ່ຂາຍງົວ, ແກະ ແລະນົກເຂົາຢູ່ໃນພຣະວິຫານ, ທັງພວກແລກເງິນກໍນັ່ງຢູ່ດ້ວຍ. ເມື່ອພຣະອົງໄດ້ເຮັດແສ້ດ້ວຍເຊືອກນ້ອຍໆແລ້ວ, ພຣະອົງຈຶ່ງຂັບໄລ່ພວກເຂົາທັງໝົດອອກຈາກພຣະວິຫານ, ທັງແກະແລະງົວ; ແລະທຳໃຫ້ເງິນຂອງພວກແລກເງິນກະຈາຍອອກ, ພ້ອມທັງຄວ້ຳໂຕະຂອງພວກເຂົາເສຍ. ແລະພຣະອົງກ່າວແກ່ພວກທີ່ຂາຍນົກເຂົາວ່າ, “ຈົ່ງເອົາສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ອອກໄປຈາກທີ່ນີ້; ຢ່າເຮັດເຮືອນຂອງພຣະບິດາຂອງເຮົາໃຫ້ເປັນເຮືອນຄ້າຂາຍ.” ແລະພວກສາວົກຂອງພຣະອົງກໍລະນຶກໄດ້ວ່າ ມີຂຽນໄວ້ວ່າ, “ຄວາມຮ້ອນຮົນເພື່ອພຣະນິເວດຂອງພຣະອົງໄດ້ເຜົາຜານຂ້ານ້ອຍເສຍແລ້ວ.” ດັ່ງນັ້ນພວກຢິວຈຶ່ງຕອບແລະກ່າວແກ່ພຣະອົງວ່າ, “ພຣະອົງສະແດງໝາຍສຳຄັນອັນໃດໃຫ້ພວກເຮົາເຫັນ, ໃນເມື່ອພຣະອົງເຮັດການເຫຼົ່ານີ້?” ພຣະເຢຊູຕອບແລະກ່າວແກ່ພວກເຂົາວ່າ, “ຈົ່ງທຳລາຍພຣະວິຫານນີ້ເສຍ, ແລະໃນສາມວັນເຮົາຈະຍົກມັນຂຶ້ນອີກ.” ເຫດສະນັ້ນພວກຢິວຈຶ່ງກ່າວວ່າ, “ພຣະວິຫານນີ້ໃຊ້ເວລາກໍ່ສ້າງສີ່ສິບຫົກປີ, ແລະພຣະອົງຈະຍົກມັນຂຶ້ນໃນສາມວັນຫລື?” ແຕ່ພຣະອົງກ່າວເຖິງພຣະວິຫານແຫ່ງພຣະກາຍຂອງພຣະອົງ. ເພາະສະນັ້ນ ເມື່ອພຣະອົງຊົງຄືນມາຈາກຄວາມຕາຍແລ້ວ, ພວກສາວົກຂອງພຣະອົງກໍລະນຶກໄດ້ວ່າ ພຣະອົງໄດ້ກ່າວຄຳນີ້ແກ່ພວກເຂົາ; ແລະພວກເຂົາກໍເຊື່ອພຣະຄຳພີ ແລະພຣະດຳລັດທີ່ພຣະເຢຊູໄດ້ກ່າວໄວ້. ໂຢຮັນ 2:13–22.

ພຣະວິຫານຂອງຊາວ Millerite ໄດ້ຖືກສ້າງຂຶ້ນໃນສີ່ສິບຫົກປີ ນັບຈາກປີ 1798 ໃນການສິ້ນສຸດຂອງຄຳພະຍາກອນສອງພັນຫ້າຮ້ອຍຊາວປີຊຸດທຳອິດ ແລະໄດ້ສິ້ນສຸດລົງອີກສີ່ສິບຫົກປີຕໍ່ມາ ໃນການສຳເລັດຂອງຄຳພະຍາກອນສອງພັນຫ້າຮ້ອຍຊາວປີຊຸດທີສອງ ໃນປີ 1844. ສີ່ສິບຫົກປີນັ້ນໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍການມາຮອດຂອງທູດສະຫວັນອົງທຳອິດ ແລະສິ້ນສຸດດ້ວຍການມາຮອດຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມ, ເພາະພຣະຄຣິດໄດ້ກ່າວວ່າ ພຣະວິຫານຂອງພຣະອົງຈະຖືກຍົກຂຶ້ນໃນສາມວັນ. ຖ້າທ່ານບໍ່ເຕັມໃຈທີ່ຈະເຫັນຂໍ້ເທັດຈິງເຫຼົ່ານີ້ ກໍເປັນເພາະມີບັນຫາຫຼັກສອງປະການ ນອກເໜືອຈາກບັນຫາທີ່ອາດມີຢູ່ໃນໃຈທີ່ບໍ່ເຕັມໃຈແລະຍັງບໍ່ໄດ້ກັບໃຈ. ບັນຫາປະການທຳອິດຄື ທ່ານບໍ່ເຕັມໃຈທີ່ຈະເຂົ້າຫາພຣະວັດຈະນະແຫ່ງຄຳພະຍາກອນ ຈາກທັດສະນະທີ່ວ່າປະຫວັດສາດຊ້ຳຮອຍ. ທ່ານບໍ່ແມ່ນຜູ້ຍຶດຖືແນວຕີຄວາມປະຫວັດນິຍົມ. ອີກບັນຫາໜຶ່ງຄື ຄວາມບໍ່ສາມາດໃນການນຳໃຊ້ຖ້ອຍຄຳເຊີງສັນຍາລັກ ຊຶ່ງໄດ້ຖືກບັນທຶກໄວ້ພາຍໃນພຣະວັດຈະນະຂອງພຣະເຈົ້າ ໂດຍພຣະວັດຈະນະຂອງພຣະເຈົ້າເອງ. ຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງຄຳພະຍາກອນທັງໝົດເຫຼົ່ານີ້ບົ່ງຊີ້ເຖິງຈຸດຈົບ, ແລະມັນບົ່ງຊີ້ສິ່ງທີ່ຫຼາຍກວ່າພຽງແຕ່ປະຫວັດສາດທີ່ຊ້ຳຮອຍຢູ່ສະເໝີ.

ພຣະຄຳພີກ່າວວ່າ ພວກເຮົາເປັນພຣະວິຫານສຳລັບພຣະວິນຍານບໍລິສຸດ ແລະ ພຣະວິຫານແຫ່ງຮ່າງກາຍນັ້ນປະກອບຂຶ້ນດ້ວຍໂຄຣໂມໂຊມສີ່ສິບຫົກອັນ. ນັກວິທະຍາສາດຜູ້ສຶກສາໂຄຣໂມໂຊມສີ່ສິບຫົກອັນນັ້ນແຈ້ງໃຫ້ພວກເຮົາຊາບວ່າ ໂຄຣໂມໂຊມຝ່າຍຊາຍຊາວສາມອັນ ແລະ ໂຄຣໂມໂຊມຝ່າຍຍິງຊາວສາມອັນ ຖືກພັນຮອບໂປຣຕີນຊຶ່ງມີຮູບຮ່າງເປັນໄມ້ກາງແຂນ.

ໃນດານີເອນບົດທີ 12 ມີຄຳພະຍາກອນເລື່ອງເວລາຢູ່ສາມປະການທີ່ເຊື່ອມໂຍງກັນ; ປະການທຳອິດແມ່ນອ້າງເຖິງການກະຈັດກະຈາຍແຫ່ງອຳນາດຂອງປະຊາຊົນບໍລິສຸດ, ຊຶ່ງເປັນຕົວແທນຂອງ “ເຈັດເທື່ອ” ໃນເລວີຕິກົດບົດທີ 26. ການກະຈັດກະຈາຍແຫ່ງອຳນາດຂອງປະຊາຊົນບໍລິສຸດ ຊຶ່ງໄດ້ສຳເລັດໂດຍພວກເຂົາ ມີໄລຍະສອງພັນຫ້າຮ້ອຍຊາວປີ, ແຕ່ໃນດານີເອນບົດທີ 12 ກ່າວເຖິງພຽງແຕ່ເຄິ່ງຫຼັງຂອງໄລຍະນັ້ນເທົ່ານັ້ນ. ມັນພາບໃຫ້ເຫັນວ່າ ດານີເອນບໍ່ເຂົ້າໃຈວ່າ ຄຳປະກາດນັ້ນຫມາຍເຖິງຫຍັງ.

> ແລະຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຍິນຊາຍຜູ້ນຸ່ງຫົ່ມປ່ານ ຜູ້ຢືນຢູ່ເໜືອນ້ຳແມ່ນ້ຳນັ້ນ ເມື່ອທ່ານໄດ້ຍົກມືຂວາ ແລະມືຊ້າຍຂຶ້ນສູ່ສະຫວັນ ແລະສາບານໂດຍພຣະອົງຜູ້ຊົງພຣະຊົນຢູ່ເປັນນິດວ່າ ເຫດການນີ້ຈະເປັນເວລາໜຶ່ງ ສອງເວລາ ແລະເຄິ່ງເວລາ; ແລະເມື່ອທ່ານໄດ້ເຮັດໃຫ້ອຳນາດຂອງຊົນບໍລິສຸດກະຈັດກະຈາຍສິ້ນແລ້ວ ສິ່ງທັງປວງນີ້ຈະສຳເລັດລົງ. ແລະຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຍິນ ແຕ່ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ເຂົ້າໃຈ; ດັ່ງນັ້ນຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງກ່າວວ່າ, ໂອ້ ອົງພຣະຜູ້ເປັນນາຍຂອງຂ້າພະເຈົ້າ, ບັ້ນປາຍຂອງສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ຈະເປັນຢ່າງໃດ? ດານີເອນ 12:7, 8.

ດານີເອນ ບົດທີ 12 ກຳລັງສະແດງຂ່າວສານທີ່ຖືກເປີດຜະນຶກໃນເວລາແຫ່ງປາຍສຸດ, ຊຶ່ງແມ່ນປີ 1798. ໃນຂໍ້ຄວາມນັ້ນ ດານີເອນເປັນຕົວແທນຂອງ William Miller, ສັນຍາລັກຫຼັກຂອງບັນດາຜູ້ມີປັນຍາໃນປະຫວັດສາດນັ້ນ. ກ່ອນອື່ນ Miller ໄດ້ຖືກນຳໄປສູ່ຄຳພະຍາກອນສອງພັນຫ້າຮ້ອຍຊາວປີໃນ Leviticus 26, ແລະໃນຂໍ້ 7 ແລະ 8 ລາວເປັນຕົວແທນຂອງບັນດາຜູ້ມີປັນຍາ ຜູ້ທີ່ຈຳເປັນຕ້ອງປະສານຄວາມຈິງວ່າ ການກະຈັດກະຈາຍສອງພັນຫ້າຮ້ອຍຊາວປີນັ້ນ ຖືກລະບຸຢ່າງແນ່ນອນທີ່ສຸດວ່າເປັນການກະຈັດກະຈາຍປະຊາຊົນຂອງພຣະອົງໂດຍພຣະເຈົ້າ.

> ແລະຖ້າພວກເຈົ້າຍັງບໍ່ຍອມຟັງເຮົາເພາະສິ່ງທັງປວງນີ້, ເມື່ອນັ້ນເຮົາຈະລົງໂທດພວກເຈົ້າໜັກຂຶ້ນອີກເຈັດເທົ່າເນື່ອງດ້ວຍບາບຂອງພວກເຈົ້າ. ແລະເຮົາຈະທຳລາຍຄວາມຈອງຫອງໃນອຳນາດຂອງພວກເຈົ້າ; ແລະເຮົາຈະເຮັດໃຫ້ຟ້າສະຫວັນຂອງພວກເຈົ້າເປັນດັ່ງເຫຼັກ, ແລະແຜ່ນດິນຂອງພວກເຈົ້າເປັນດັ່ງທອງເຫຼືອງ. ພຣະທຳເລວີ 26:18, 19.

“ຄວາມຈອງຫອງ” ຂອງອິສຣາເອນໃນສະໄໝບູຮານ ແມ່ນເມື່ອພວກເຂົາຖືກອະນຸຍາດໃຫ້ປະຕິເສດພຣະເຈົ້າໃນຖານະກະສັດຂອງພວກເຂົາ ແລະເລືອກກະສັດມະນຸດ. ຄວາມຈອງຫອງຂອງພວກເຂົາ ຊຶ່ງນຳໜ້າໄປສູ່ການລົ້ມລົງ (ສຸພາສິດ 16:18) ແມ່ນຄວາມປາຖະໜາຂອງພວກເຂົາທີ່ຢາກຈະເປັນເໝືອນອານາຈັກທີ່ນັບຖືຮູບເຄົາລົບທັງຫຼາຍທີ່ຢູ່ອ້ອມຂ້າງພວກເຂົາ. ການຍົກອອກໄປກ່ອນແຫ່ງອານາຈັກເໜືອ ແລະຕໍ່ມາແຫ່ງອານາຈັກໃຕ້ ຄືການກະຈາຍອຳນາດ (ກະສັດ) ໃນປີ 723 ກ່ອນ ຄ.ສ. ແລະ 677 ກ່ອນ ຄ.ສ. ຕາມລຳດັບ.

ມິນເລີ ເປັນຕົວແທນຂອງບັນດາຜູ້ມີປັນຍາ ຜູ້ໄດ້ເຂົ້າໃຈການເພີ່ມພູນຂອງຄວາມຮູ້ ທີ່ຖືກເປີດຜະນຶກໃນຂໍ້ພຣະຄຳກ່ອນໜ້າໃນດານີເອນ ບົດສິບສອງ, ແລະໃນຂໍ້ເຈັດແລະຂໍ້ແປດ ລາວຖືກນຳສະເໜີວ່າບໍ່ເຂົ້າໃຈຄວາມເຊື່ອມໂຍງຂອງໜຶ່ງພັນສອງຮ້ອຍຫົກສິບປີ ກັບສອງພັນຫ້າຮ້ອຍຊາວປີ ແຫ່ງການກະຈັດກະຈາຍຂອງປະຊາຊົນຂອງພຣະເຈົ້າ. ດານີເອນກຳລັງເປັນຕົວແທນໃຫ້ແກ່ປະຊາຊົນຂອງພຣະເຈົ້າໃນຕອນທ້າຍຂອງອັດເວັນຕິດ, ພ້ອມທັງເປັນຕົວແທນໃຫ້ແກ່ມິນເລີໃນຕອນເລີ່ມຕົ້ນຂອງອັດເວັນຕິດ. ໃນຕອນທ້າຍຂອງອັດເວັນຕິດ, ບັນຫາຢ່າງດຽວກັນນີ້ຍັງຄົງມີຢູ່, ເພາະເມື່ອອັດເວັນຕິດໄດ້ລະຖິ້ມຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງມິນເລີກ່ຽວກັບ “ເຈັດເທື່ອ,” ພວກເຂົາຈຶ່ງຈຳຕ້ອງລະບຸໜຶ່ງພັນສອງຮ້ອຍຫົກສິບປີ ເປັນພຽງແຕ່ຍຸກມືດເທົ່ານັ້ນ. ບັນດາຜູ້ມີປັນຍາໃນຕອນທ້າຍ ມີບັນຫາທີ່ຄ້າຍຄືກັນທີ່ຕ້ອງແກ້ໄຂ ດັ່ງທີ່ດານີເອນແລະມິນເລີໄດ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນ. ເປັນຫຍັງຄຳສັບຂອງພຣະນິຕິບັນຍັດ ບົດຊາວຫົກ ຈຶ່ງຖືກນຳໃຊ້ເພື່ອສະແດງສາມເທື່ອເຄິ່ງ ແທນທີ່ຈະເປັນເຈັດເທື່ອ?

ມິນເລີບໍ່ເຄີຍປະສານຄວາມຂັດແຍ່ງອັນນີ້ໃຫ້ລົງຮອຍກັນໄດ້ຢ່າງສົມບູນ, ແຕ່ໃນປີ 1856 “ແສງສະຫວ່າງແຫ່ງຄຳພະຍາກອນໃໝ່” ສຸດທ້າຍໄດ້ຖືກນຳສະເໜີໃນຊຸດບົດຄວາມຫົກບົດທີ່ບໍ່ເຄີຍຖືກຂຽນໃຫ້ສຳເລັດ, ໂດຍລະບຸວ່າເຈັດກຳນົດເວລານັ້ນເປັນຕົວແທນຂອງສາມປີເຄິ່ງທີ່ໂຣມນອກຮີດທຳການຢຽບຢ່ຳອິສຣາເອນຕາມເນື້ອຫນັງຂອງພຣະເຈົ້າ, ຕິດຕາມດ້ວຍສາມປີເຄິ່ງທີ່ໂຣມສັນຕະປາປາທຳການຢຽບຢ່ຳອິສຣາເອນຝ່າຍວິນຍານ. ເຈັດປີຕໍ່ມາ ອາດເວັນຕິສຶມໄດ້ປະຕິເສດຢ່າງສິ້ນເຊີງຕໍ່ແສງສະຫວ່າງທັງໝົດຂອງເຈັດກຳນົດເວລາ, ເປັນການຕຽມຄວາມຂັດແຍ່ງນັ້ນໄວ້ສຳລັບຄົນສະຫຼາດໃນເວລາສຸດທ້າຍໃນປີ 1989, ເມື່ອດັ່ງທີ່ໄດ້ພັນລະນາໄວ້ໃນດານີເອນ ບົດ 11 ຂໍ້ 40, ບັນດາປະເທດທີ່ເປັນຕົວແທນຂອງອະດີດສະຫະພາບໂຊວຽດໄດ້ຖືກກວາດລ້າງໄປໂດຍສັນຕະປາປາ ແລະ ສະຫະລັດອາເມຣິກາ.

ແສງສະຫວ່າງທຳອິດທີ່ໄດ້ຖືກປະທານໃຫ້ແກ່ Miller ນັ້ນ ໄດ້ຖືກປະຕິເສດໃນປີ 1863, ແລະ ແສງສະຫວ່າງສຸດທ້າຍໃນເລື່ອງນັ້ນໄດ້ຖືກປະທານໂດຍ Hiram Edson ໃນບົດຄວາມຫົກບົດນັ້ນ. ບົດຄວາມເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ຖືກຍຸດຕິລົງ, ແລະ ເຈັດປີ (times) ຕໍ່ມາ ອຳນາດຂອງອິດສະຣາເອນສະໄໝໃໝ່ໄດ້ຖືກວາງໄວ້ຂ້າງໜຶ່ງ ເພື່ອຈະລອກແບບບັນດາຄຣິດຕະຈັກທີ່ບູຊາຮູບພະອື່ນ ຊຶ່ງກ່ອນໜ້ານັ້ນບໍ່ກີ່ປີ ໄດ້ຖືກຊີ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າເປັນບັນດາທິດາຂອງ Babylon. ເຈັດ times ໃນ Leviticus ບົດທີຊາວຫົກ ໃນຖານະເປັນຄຳສອນດ້ານຄຳພະຍາກອນ ໄດ້ກາຍເປັນຫີນແຫ່ງການສະດຸດ, ແລະ ຄວາມຈອງຫອງຂອງອິດສະຣາເອນໃນສະໄໝບູຮານ ດັ່ງທີ່ສະແດງອອກໃນຄວາມປາຖະໜາຂອງເຂົາທີ່ຈະໃຫ້ Saul ປົກຄອງເຫນືອເຂົາເປັນກະສັດ ກໍໄດ້ຖືກທຳຊ້ຳອີກ. ພຣະເຢຊູຊົງເປັນຕົວແທນແຫ່ງຈຸດຈົບຄຽງຄູ່ກັບຈຸດເລີ່ມຕົ້ນ.

ພຣະທຳດານີເອນຍັງລະບຸຄຳພະຍາກອນໄລຍະໜຶ່ງພັນສອງຮ້ອຍເກົ້າສິບປີ ຄຽງຄູ່ກັບຄຳພະຍາກອນໄລຍະໜຶ່ງພັນສາມຮ້ອຍສາມສິບຫ້າປີ ຊຶ່ງທັງສອງເລີ່ມຕົ້ນຈາກການຖືກຍົກອອກໄປຂອງ “ສິ່ງທີ່ກະທຳຢູ່ເປັນນິດ” ໃນປີ 508. ການຍົກອອກໄປຂອງ “ສິ່ງທີ່ກະທຳຢູ່ເປັນນິດ” ເປັນຕົວແທນຂອງການກຳຈັດການຕໍ່ຕ້ານຂອງໂຣມັນນອກຮີດຕໍ່ການຜຸດຂຶ້ນຂອງອຳນາດສັນຕະປາປາໃນປີ 538. ມີໄລຍະຜ່ານປ່ຽນສາມສິບປີກ່ອນທີ່ອຳນາດສັນຕະປາປາຈະຖືກສະຖາປະນາໃຫ້ຢູ່ເທິງບັນລັງຂອງໂລກໃນປີ 538, ແລ້ວໄລຍະໜຶ່ງພັນສອງຮ້ອຍຫົກສິບປີທີ່ເຫຼືອກໍສິ້ນສຸດລົງໃນປີ 1798. ສາມສິບປີແຫ່ງການຜ່ານປ່ຽນຈາກອານາຈັກໜຶ່ງໄປສູ່ອີກອານາຈັກໜຶ່ງ ຊີ້ບອກເຖິງປີສຸດທ້າຍແຫ່ງການປົກຄອງຂອງສັນຕະປາປາ ຊຶ່ງນຳໄປສູ່ການສະຖາປະນາອານາຈັກທີຫົກໃນຄຳພະຍາກອນພຣະຄຳພີໃຫ້ຂຶ້ນນັ່ງເທິງບັນລັງຂອງໂລກໃນປີ 1798. ຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງຄຳພະຍາກອນໄລຍະໜຶ່ງພັນສອງຮ້ອຍເກົ້າສິບປີ ບົ່ງຊີ້ການຜ່ານຈາກອານາຈັກໜຶ່ງໃນຄຳພະຍາກອນພຣະຄຳພີໄປສູ່ອີກອານາຈັກໜຶ່ງໃນຄຳພະຍາກອນພຣະຄຳພີ, ເໝືອນດັ່ງທີ່ຈຸດສິ້ນສຸດຂອງຄຳພະຍາກອນນັ້ນກໍເຮັດເຊັ່ນດຽວກັນ.

ຄຳພະຍາກອນໜຶ່ງພັນສາມຮ້ອຍສາມສິບຫ້າປີ ທີ່ເລີ່ມຕົ້ນຈາກການຍົກອອກໄປຂອງ “the daily” ໃນປີ 508 ສິ້ນສຸດລົງໃນປີ 1843.

> ແລະນັບແຕ່ເວລາທີ່ການຖວາຍບູຊາປະຈໍາວັນຖືກຍົກເລີກໄປ ແລະສິ່ງອັນໜ້າກຽດຊັງທີ່ກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມຮ້າງເປົ່າຖືກຕັ້ງຂຶ້ນ ຈະມີໜຶ່ງພັນສອງຮ້ອຍເກົ້າສິບວັນ. ຄວາມສຸກມີແກ່ຜູ້ທີ່ຄອຍຖ້າ ແລະມາເຖິງໜຶ່ງພັນສາມຮ້ອຍສາມສິບຫ້າວັນ. ດານີເອນ 12:11, 12.

ຄຳພະຍາກອນຂອງໜຶ່ງພັນສາມຮ້ອຍສາມສິບຫ້າປີໄດ້ສິ້ນສຸດລົງໃນປີ 1843, ແລະ ດານີເອນກ່າວວ່າ ບັນດາຜູ້ທີ່ “ຄອຍຖ້າ” ຈົນກວ່າຄຳພະຍາກອນນັ້ນຈະສຳເລັດຈະໄດ້ຮັບພອນ. ຊິດສະເຕີ ໄວທ໌ ກ່າວໄວ້ດັ່ງນີ້.

> “ຕາທັງຫຼາຍທີ່ໄດ້ເຫັນສິ່ງທັງຫຼາຍທີ່ໄດ້ຖືກເຫັນໃນປີ 1843 ແລະ 1844 ນັ້ນ ເປັນສຸກ.”

> “ຂ່າວສານນັ້ນໄດ້ຖືກປະທານໃຫ້ແລ້ວ. ແລະບໍ່ຄວນມີການຊັກຊ້າໃນການປະກາດຂ່າວສານນັ້ນຊ້ຳອີກ, ເພາະວ່າໝາຍສຳຄັນແຫ່ງເວລາກຳລັງສຳເລັດຕາມ; ພາລະກິດຊ່ວງສຸດທ້າຍຈຳເປັນຕ້ອງສຳເລັດ. ວຽກງານອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຈະຖືກກະທຳໃນເວລາອັນສັ້ນ. ໃນໄວໆນີ້ ຂ່າວສານໜຶ່ງຈະຖືກປະທານຕາມການກຳນົດຂອງພຣະເຈົ້າ ຊຶ່ງຈະຂະຫຍາຍຕົວເປັນສຽງຮ້ອງອັນດັງ. ແລ້ວດານີເອນຈະຢືນຢູ່ໃນສ່ວນມໍລະດົກຂອງຕົນ ເພື່ອໃຫ້ຄຳພະຍານຂອງຕົນ.” Manuscript Releases, volume 21, 437.

ດັ່ງນັ້ນ, ຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງຄຳພະຍາກອນໜຶ່ງພັນສາມຮ້ອຍສາມສິບຫ້າປີ ຊີ້ບອກເຖິງການປ່ຽນຜ່ານຈາກສາສະໜາແຫ່ງຄວາມນັບຖືພະຫຼາຍອົງໄປສູ່ສາສະໜາແຫ່ງລະບົບສັນຕະປາປາ, ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງຊີ້ບອກເຖິງການປ່ຽນຜ່ານຈາກໂປຣເຕສແຕນຕິສຶມໄປສູ່ໂປຣເຕສແຕນຕິສຶມແບບມິນເລີໄຣຕ໌.

ພວກແອັດເວນຕິສທີ່ປະຕິເສດຄວາມຈິງພື້ນຖານຂອງແອັດເວນຕິສ ກໍປະຕິເສດຄຳພະຍາກອນເລື່ອງເວລາທັງໝົດທີ່ພວກມິນເລີໄດ້ນຳສະເໜີ ແມ່ນແຕ່ກະທັ້ງສອງພັນສາມຮ້ອຍປີໃນດານີເອນ 8:14 ດ້ວຍ. ພວກເຂົາອາດຈະປະຕິເສດຂໍ້ເທັດຈິງນີ້ຢ່າງແນ່ນອນ ແຕ່ສາມາດສະແດງໃຫ້ເຫັນຕາມເຫດຜົນໄດ້ວ່າຂໍ້ເທັດຈິງນີ້ເປັນຄວາມຈິງ; ແຕ່ປະເດັນຂອງຂ້າພະເຈົ້າໃນຕອນນີ້ແຕກຕ່າງອອກໄປ ດັ່ງນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າຈະລະເລີຍເລື່ອງນັ້ນໄວ້ກ່ອນ ໃນຂະນະທີ່ພວກເຮົາພະຍາຍາມນຳບົດຄວາມນີ້ໄປສູ່ບົດສະຫຼຸບ.

ການກະຈາຍໄປຂອງ “ແຜ່ນດິນອັນສະຫງ່າງາມ” ຂອງຢູດາໃນປີ 677 ກ່ອນ ຄ.ສ. ເປັນຕົວແທນຂອງການຢຽບຍໍ່າ “ພົນໂຍທາ” ໃນ ດານີເອນ 8:13, 14 ແລະຊີ້ໄປຫາການສະຖາປະນາແຜ່ນດິນອັນສະຫງ່າງາມໃນຍຸກສະໄໝໃໝ່ ຄື ສະຫະລັດອາເມລິກາ. ໄລຍະເວລາສອງພັນສາມຮ້ອຍປີຂອງຂໍ້ພຣະຄຳດຽວກັນນັ້ນເລີ່ມຕົ້ນໃນປີ 457 ກ່ອນ ຄ.ສ. ແລະເປັນຕົວແທນຂອງການຢຽບຍໍ່າ “ສະຖານບໍລິສຸດ.”

> ແລ້ວຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຍິນຜູ້ບໍລິສຸດຜູ້ໜຶ່ງກ່າວຢູ່, ແລະຜູ້ບໍລິສຸດອີກຜູ້ໜຶ່ງໄດ້ກ່າວແກ່ຜູ້ບໍລິສຸດຜູ້ນັ້ນທີ່ກ່າວຢູ່ວ່າ, ນິມິດກ່ຽວກັບເຄື່ອງບູຊາປະຈຳວັນ ແລະການລະເມີດອັນນຳໄປສູ່ຄວາມຮ້າງເປົ່າ, ທີ່ມອບທັງສະຖານບໍລິສຸດແລະກອງທັບໃຫ້ຖືກຢຽບຍ່ຳຢູ່ໃຕ້ຕີນນັ້ນ, ຈະດຳລົງຢູ່ດົນເທົ່າໃດ? ແລະທ່ານໄດ້ກ່າວແກ່ຂ້າພະເຈົ້າວ່າ, ຈົນເຖິງສອງພັນສາມຮ້ອຍວັນ; ແລ້ວສະຖານບໍລິສຸດຈະຖືກຊຳລະໃຫ້ສະອາດ. ດານີເອນ 8:13, 14.

ປີ 677 ກ່ອນ ຄ.ສ. ແລະ ປີ 457 ກ່ອນ ຄ.ສ. ແມ່ນວັນທີທີ່ເຊື່ອມໂຍງກັນໂດຍຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງປະຊາກອນຂອງພຣະເຈົ້າ ແລະ ພຣະວິຫານຂອງພຣະອົງ. ພຣະເຈົ້າໄດ້ນຳທັງພົນບໍລິວານ ແລະ ພຣະວິຫານກັບມາຮ່ວມກັນອີກໃນເວລາດຽວກັນ ໃນວັນທີ 22 ຕຸລາ 1844. ໄລຍະສອງຮ້ອຍຊາວປີລະຫວ່າງປີ 677 ກ່ອນ ຄ.ສ. ແລະ ປີ 457 ກ່ອນ ຄ.ສ. ເປັນສັນຍະລັກເຖິງຊ່ວງເວລາໜຶ່ງທີ່ພຣະເຈົ້າຊົງສະຖາປະນາໝຸດໝາຍໜຶ່ງ ຊຶ່ງເປັນຕົວແທນແຫ່ງຄວາມສະຫວ່າງທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນ. ໃນວັນທີ 22 ຕຸລາ 1844 ແສງສະຫວ່າງຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມໄດ້ມາເຖິງ, ແສງສະຫວ່າງແຫ່ງພຣະວິຫານເລີ່ມສ່ອງສະຫວ່າງ ແລະ ມີພົນບໍລິວານໜຶ່ງຢູ່ທີ່ນັ້ນເພື່ອປະກາດແສງສະຫວ່າງນັ້ນ.

ໃນແນວຄຳພະຍາກອນທີ່ຊີ້ບອກສົງຄາມສາມປະການຊຶ່ງຊາຕານແລະພຣະຄຣິດໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມນັ້ນ, ພຣະຄຳພີ King James ສະບັບປີ 1611 ໄດ້ຖືກຈັດພິມຂຶ້ນ. ສອງຮ້ອຍຊາວປີຕໍ່ມາ ໃນປີ 1831, William Miller ໄດ້ເຜີຍແຜ່ຂ່າວສານຂອງລາວເປັນຄັ້ງທຳອິດ:

> “ເປັນເວລາເກົ້າປີ William Miller ໄດ້ໝັ້ນໃຈວ່າ ລາວຄວນຈະນຳສານຂ່າວຂອງຕົນໄປສູ່ບັນດາຄຣິດຕະຈັກ; ແຕ່ລາວໄດ້ລໍຖ້າ ໂດຍຫວັງວ່າຜູ້ມີອຳນາດທີ່ໄດ້ຮັບການຍອມຮັບບາງຄົນ ຈະປະກາດຂ່າວປິຕິຍິນດີເລື່ອງພຣະຜູ້ຊ່ອຍໃຫ້ລອດຜູ້ຈະສະເດັດມາໃນໄວໆນີ້. ໃນການລໍຖ້າເຊັ່ນນັ້ນ, ລາວພຽງແຕ່ໄດ້ພິສູດຄວາມຈິງຂອງຂ່າວສານນັ້ນ; ພວກເຂົາມີຊື່ວ່າຕົນມີຊີວິດຢູ່, ແຕ່ກຳລັງຕາຍລົງຢ່າງວ່ອງໄວ. ໃນປີ 1831 Miller ໄດ້ເທດສະໜາຄັ້ງທຳອິດຂອງລາວກ່ຽວກັບຄຳພະຍາກອນ.” Steven Haskell, The Seer of Patmos, 77.

ພຣະເຈົ້າໄດ້ປົກປ້ອງບັນດາຕົ້ນສະບັບອັນສັກສິດແລະຖືກຕ້ອງທີ່ໃຊ້ໃນການຈັດທໍາພຣະຄຳພີ. ຈາກນັ້ນ ພຣະອົງໄດ້ຈັດທໍາພຣະຄຳພີຂອງພຣະອົງໃນປີ 1611. ຈາກນັ້ນ ພຣະອົງໄດ້ຍົກຜູ້ສົ່ງສານຄົນໜຶ່ງຂຶ້ນ ຜູ້ຊຶ່ງຈະນໍາໃຊ້ຫຼັກເກນທີ່ມີຢູ່ໃນພຣະຄຳພີ ທີ່ຖືກຄົ້ນພົບຈາກພຣະຄຳພີ ແລະຖືກສະຖາປະນາໄວ້ໃນພຣະຄຳພີ ເພື່ອຈັດທໍາຂ່າວສານຂອງທູດສະຫວັນອົງທໍາອິດ. ໃນປີ 1831 ຂ່າວສານຂອງ Miller ໄດ້ຖືກຈັດໃຫ້ເປັນຮູບແບບຢ່າງແນ່ນອນ ເໝືອນດັ່ງທີ່ຂ່າວສານໃນປະຫວັດຂອງພຣະຄຣິດໄດ້ຖືກຈັດໃຫ້ເປັນຮູບແບບໂດຍ John the Baptist ແລະດັ່ງທີ່ຂ່າວສານໄດ້ຖືກຈັດໃຫ້ເປັນຮູບແບບໃນທຸກຂະບວນການປະຕິຮູບ. ຂ່າວສານຂອງ Miller ຄື ຂ່າວສານຂອງທູດສະຫວັນອົງທໍາອິດ ທີ່ປະກາດການເປີດຕົ້ນຂອງການພິພາກສາ ໄດ້ຖືກຄໍ້າຈຸນໂດຍກົງດ້ວຍການນໍາໃຊ້ຊ່ວງເວລາພະຍາກອນສອງຮ້ອຍຊາວປີ. ມັນເປັນຂ່າວສານແຫ່ງການເຕືອນໃນຕອນເລີ່ມຕົ້ນຂອງອານາຈັກທີຫົກໃນຄຳພະຍາກອນແຫ່ງພຣະຄຳພີ—ສະຫະລັດອາເມຣິກາ.

ໃນປີ 1996 ພັນທະກິດຂອງ Future for America ໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນຂຶ້ນ, ແລະຂ່າວສານຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມທີ່ໄດ້ຖືກເປີດຜະນຶກໃນປີ 1989, ຄືຂ່າວສານທີ່ຊີ້ບອກເຖິງການຫາຍດີຂອງບາດແຜແຫ່ງຄວາມຕາຍຂອງອຳນາດສັນຕະປາປາ ແລະກົດໝາຍວັນອາທິດທີ່ຈະມາເຖິງໃນໄວໆນີ້, ໄດ້ຖືກຕີພິມລົງໃນວາລະສານຫົວຂໍ້ The Time of the End. ຂ່າວສານໃນຕອນທ້າຍຂອງຂະບວນການ Adventism ໄດ້ຖືກຈັດໃຫ້ເປັນຮູບແບບຢ່າງເປັນທາງການ ເໝືອນດັ່ງທີ່ຂ່າວສານໃນຕອນເລີ່ມຕົ້ນກໍໄດ້ຖືກຈັດໃຫ້ເປັນຮູບແບບຢ່າງເປັນທາງການເຊັ່ນກັນ. ໃນຕອນເລີ່ມຕົ້ນ ຂ່າວສານນັ້ນໄດ້ຖືກຜູກໄວ້ກັບເວລາ ແລະເປັນຕົວແທນແຫ່ງການພັດທະນາຕໍ່ໄປຂອງຄວາມຈິງທັງຫຼາຍທີ່ບັນຈຸຢູ່ໃນພຣະວັດຈະນະຂອງພຣະເຈົ້າ. ໃນປີ 1996, ສອງຮ້ອຍຊາວປີຫຼັງຈາກການກຳເນີດຂອງສະຫະລັດໃນປີ 1776, ຂ່າວສານໃນຕອນທ້າຍຂອງ Adventism ໄດ້ຖືກຈັດໃຫ້ເປັນຮູບແບບຢ່າງເປັນທາງການ ແລະເປັນຕົວແທນແຫ່ງການພັດທະນາຕໍ່ໄປຂອງຂ່າວສານຂອງທູດສະຫວັນສາມອົງ.

ເມື່ອພວກເຮົາກ່າວເຖິງປະຫວັດສາດທີ່ຂະໜານກັນຂອງເຂົາສາທາລະນະລັດ ແລະ ເຂົາໂປຣແຕສຕັງ ໃນປະຫວັດສາດຂອງອານາຈັກທີຫົກແຫ່ງຄຳພະຍາກອນໃນພຣະຄຳພີ, ຈຳເປັນຕ້ອງເຂົ້າໃຈໃຫ້ຊັດເຈນວ່າ ເຂົາໂປຣແຕສຕັງແມ່ນໃຜ ແລະ ບໍ່ແມ່ນໃຜ.

> ຈົ່ງພາກພຽນສະແດງຕົນເອງໃຫ້ເປັນທີ່ພຣະເຈົ້າຊົງຮັບຮອງ, ເປັນຄົນງານຜູ້ບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງລະອາຍ, ຜູ້ແບ່ງແຍກພຣະວັດຈະນະແຫ່ງຄວາມຈິງຢ່າງຖືກຕ້ອງ. ແຕ່ຈົ່ງຫລີກເວັ້ນຖ້ອຍຄຳອັນຫຍາບຊ້າ ແລະ ໄຮ້ສາລະ; ເພາະວ່າສິ່ງເຫລົ່ານັ້ນຈະນຳໄປສູ່ຄວາມອະທຳທີ່ຍິ່ງຂຶ້ນ. 2 ຕີໂມທຽວ 2:15, 16

Back to Articles