Article

# ພານຽມ - ເລກໜຶ່ງ

ບົດທີ ສິບເອັດ

Author

Jeff Pippenger

Published

February 25, 2025

Formats

PDF
Word
Song MP3

ຢູ່ໃນຊ່ວງເວລາໜຶ່ງມານີ້, ພວກເຮົາໄດ້ມຸ່ງຄວາມສົນໃຈໄປທີ່ປະຫວັດສາດທີ່ຖືກຊ່ອນໄວ້ຂອງ Daniel 11:40, ແລະໃນຫຼາຍອາທິດທີ່ຜ່ານມານີ້, ພຣະອົງໄດ້ຊົງນຳຄວາມພິຈາລະນາຂອງພວກເຮົາໄປສູ່ຂໍ້ 27:

> ແລະ​ໃຈ​ຂອງ​ກະສັດ​ທັງ​ສອງ​ນີ້​ຈະ​ມຸ່ງ​ໝາຍ​ໄປ​ໃນ​ການ​ກະທຳ​ຄວາມ​ຊົ່ວ, ແລະ​ພວກ​ເຂົາ​ຈະ​ເວົ້າ​ຄຳ​ຕົວະ​ຕໍ່​ກັນ​ຢູ່​ໂຕະ​ດຽວ; ແຕ່​ມັນ​ຈະ​ບໍ່​ສຳເລັດ, ເພາະ​ວ່າ​ວາລະ​ສຸດ​ທ້າຍ​ຍັງ​ຈະ​ມາ​ເຖິງ​ຕາມ​ເວລາ​ທີ່​ກຳນົດ​ໄວ້. ດານີເອນ 11:27.

ໃນເບື້ອງຕົ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າຍັງບໍ່ແນ່ໃຈໃນລາຍລະອຽດ—ເມື່ອໃດ, ທີ່ໃດ, ແລະຜູ້ໃດເປັນຜູ້ນັ່ງຢູ່ໂຕະນັ້ນ ເວົ້າຄຳມຸສາຕໍ່ກັນ—ແຕ່ບັດນີ້ຄຳຖາມເຫຼົ່ານັ້ນກຳລັງຢູ່ໃນຂະບວນການພິຈາລະນາທົບທວນ. ຕະຫຼອດວັນຊະບາໂຕຫຼາຍຄັ້ງໃນຊ່ວງຜ່ານມາ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຜິດພາດໄປບາງປະການໃນຂະນະທີ່ພະຍາຍາມຄົ້ນຄວ້າຂໍ້ຄວາມເຫຼົ່ານີ້. ແຕ່ໂດຍຜ່ານສິ່ງທີ່ຂ້າພະເຈົ້າເຊື່ອວ່າເປັນການຊົງນຳແຫ່ງພຣະປະສົງ, ພັນທະມິດທີ່ຖືກສະແດງໃນຂໍ້ 13–15 ຊຶ່ງຖືກເປັນສັນຍາລັກໂດຍ Caesarea Philippi ໄດ້ເລີ່ມຄ່ອຍໆເປີດເຜີຍອອກ. ແມ່ນວ່າຍັງມີອົງປະກອບບາງຢ່າງທີ່ຍັງຕ້ອງການການປັບແຕ່ງໃຫ້ລະອຽດຍິ່ງຂຶ້ນ ແຕ່ຂ້າພະເຈົ້າເຊື່ອວ່າອົງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າໄດ້ຍົກພຣະຫັດຂອງພຣະອົງອອກຈາກຂໍ້ພຣະຄຳເຫຼົ່ານີ້ ເພື່ອສຳແດງຄວາມໝາຍຂອງມັນ.

ຄວາມເຂົ້າໃຈນີ້ໄດ້ຕົກຜະລຶກຂຶ້ນຢ່າງທັນທີທັນໃດພາຍຫຼັງການປະຊຸມ Zoom ໃນວັນຊະບາໂຕຄັ້ງຫຼ້າສຸດ. ໜຶ່ງອາທິດກ່ອນໜ້ານັ້ນ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຮູ້ສຶກສະດຸ້ງໃຈຕໍ່ການປະສານສອດຄ່ອງອັນລະອຽດຊັບຊ້ອນຂອງປະຫວັດສາດຕ່າງໆໃນຂໍ້ 10–15. ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຂຽນແລະສົ່ງຂໍ້ຄວາມໄປຫາບຸກຄົນຈໍານວນໜຶ່ງ ໂດຍສະຫຼຸບແນວຄວາມຄິດຂອງຂ້າພະເຈົ້າໄວ້ ແລະໄດ້ຂໍອະນຸຍາດແບ່ງປັນມັນໃນຄໍາຄ່ຳວັນສຸກ. ຂ້າພະເຈົ້າກໍາລັງພະຍາຍາມຈັດລະບຽບປະເດັນຕ່າງໆພາຍໃນຂໍ້ເຫຼົ່ານັ້ນ, ໂດຍໝັ້ນໃຈວ່າມີບາງສິ່ງທີ່ສໍາຄັນຢ່າງເລິກຊຶ້ງຍິ່ງ. ແທ້ຈິງແລ້ວມີ, ແຕ່ມັນບໍ່ແມ່ນສິ່ງທີ່ໃນເບື້ອງຕົ້ນຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ນໍາສະເໜີ. ເຖິງແມ່ນຕະຫຼອດໜຶ່ງອາທິດເຄິ່ງທີ່ຜ່ານມາ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ສະດຸດຕະກຸກຕະກັກຂະນະທີ່ພະຍາຍາມເຂົ້າໃຈຂໍ້ພຣະຄໍາຕອນນີ້, ຂ້າພະເຈົ້າກໍຍັງຮັບຮູ້ພຣະຈັດຕຽມອັນຄຸ້ນເຄີຍ. ອົງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າກໍາລັງເປີດຜະນຶກຄວາມຈິງພິເສດອັນສໍາຄັນຍິ່ງປະການໜຶ່ງ. ເມື່ອອົງປະກອບຝ່າຍມະນຸດຖືກເປີດເຜີຍອອກຢ່າງຄົບຖ້ວນ ແລະຖືກວາງໄວ້ຕ່າງຫາກແລ້ວ, ຄວາມຈິງນັ້ນ—ຊຶ່ງຖືກເປີດອອກໂດຍພະຍະສິງແຫ່ງເຜົ່າຢູດາ—ກໍພິສູດວ່າເລິກຊຶ້ງຍິ່ງກວ່າທີ່ຂ້າພະເຈົ້າເຄີຍເຂົ້າໃຈ.

## ຂໍ້ທີຫ້າເຖິງຂໍ້ທີເກົ້າ

ປູຕິນ ໃນຖານະເປັນກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້ ສະທ້ອນພາບຂອງພະໂຕເລມີ, ຜູ້ທີ່ຈະໄດ້ຮັບໄຊຊະນະໃນສົງຄາມຢູເຄຣນ, ອັນເປັນການເຮັດໃຫ້ຂໍ້ 11 ສຳເລັດ. ໃນທາງປະຫວັດສາດ, ໄຊຊະນະຂອງພະໂຕເລມີ IV ຟີໂລພາໂຕ ໃນຍຸດທະການຣາເຟຍ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ຂໍ້ນີ້ສຳເລັດ, ເປັນພາບລ່ວງໜ້າເຖິງຄວາມສຳເລັດອັນໃກ້ຈະມາເຖິງຂອງປູຕິນ. ຂໍ້ 5–9 ນຳສະເໜີປະຫວັດສາດຊຸດໜຶ່ງທີ່ເປັນເງົາບອກເຖິງການປົກຄອງ 1,260 ປີ (538–1798) ຂອງລະບົບສັນຕະປາປາ ຢ່າງລະອຽດຖີ່ຖ້ວນ. ລາຍລະອຽດເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ຮັບການພິຈາລະນາຊ້ຳແລ້ວຊ້ຳອີກໃນອະດີດ, ດັ່ງນັ້ນ ໃນທີ່ນີ້ຂ້າພະເຈົ້າຈະເນັ້ນໃຫ້ເຫັນຫຼັກໝາຍພະຍາກອນປະການໜຶ່ງທີ່ສຳເລັດໃນຂໍ້ 5–9 ແລະສະທ້ອນຊ້ຳອີກໃນຊ່ວງເວລາ 538 ຫາ 1798.

ໄລຍະເວລານີ້ໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍສັນຍາພັນທະມິດລະຫວ່າງອານາຈັກປໂຕເລມາອິກທາງໃຕ້ ແລະ ອານາຈັກເຊເລວຊິດທາງເໜືອ, ຊຶ່ງໄດ້ຖືກຮັບຮອງໃຫ້ໝັ້ນຄົງເມື່ອກະສັດຝ່າຍໃຕ້ຍົກພະທິດາຂອງຕົນໃຫ້ອະພິເສກສົມລົດກັບກະສັດຝ່າຍເໜືອ. ສະຫະພັນນີ້ໄດ້ເປັນຈຸດເລີ່ມຂອງຊ່ວງເວລາເຈັດປີ ຊຶ່ງສິ້ນສຸດລົງເມື່ອກະສັດຝ່າຍໃຕ້ບຸກໂຈມຕີຝ່າຍເໜືອ, ຈັບກະສັດຝ່າຍເໜືອເປັນເຊລີຍນໍາໄປຍັງອີຢິບ, ແລະ ຕໍ່ມາກະສັດຜູ້ຖືກຈັບນັ້ນໄດ້ສິ້ນພະຊົນຫຼັງຈາກຕົກຈາກຫຼັງມ້າ.

## ພັນທະສັນຍາທີ່ຖືກລະເມີດ

ການຮຸກຮານນັ້ນເກີດຂຶ້ນຈາກການລະເມີດພັນທະສັນຍາ. ຫຼັງຈາກໄລຍະເວລາເຈັດປີໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນຂຶ້ນ, ກະສັດຝ່າຍເໜືອໄດ້ປະຖິ້ມພະມະເຫສີອົງທຳອິດຂອງຕົນ ເພື່ອອະພິເສກກັບເຈົ້າຍິງຝ່າຍໃຕ້ ແລະເພື່ອຮັບປະກັນພັນທະສັນຍານັ້ນ. ຕໍ່ມາ ພະອົງໄດ້ປະຖິ້ມພະມະເຫສີຝ່າຍໃຕ້ ແລະສະຖາປະນາພະລາຊິນີອົງເດີມຂຶ້ນອີກ. ການນີ້ໄດ້ກະຕຸ້ນໃຫ້ພະມະເຫສີອົງທຳອິດສັ່ງປະຫານພະມະເຫສີຝ່າຍໃຕ້ ແລະຜູ້ຕິດຕາມຂອງນາງ, ເຮັດໃຫ້ຄອບຄົວຂອງພະມະເຫສີຝ່າຍໃຕ້ໃນອີຢິບເກີດຄວາມໂກດແຄ້ນຢ່າງຍິ່ງ.

ດ້ວຍການຈຳແນກໃນເຊີງຄຳພະຍາກອນ, ເຈັດປີສາມາດເຫັນໄດ້ວ່າເປັນສອງຊ່ວງເວລາຂອງສາມປີເຄິ່ງ, ດັ່ງທີ່ໄດ້ສະແດງໄວ້ໂດຍສາມປີເຄິ່ງກ່ອນແລະຫຼັງໄມ້ກາງແຂນ ຊຶ່ງຮ່ວມກັນເປັນຕົວແທນຂອງໜຶ່ງອາທິດທີ່ພຣະຄຣິດໄດ້ຊົງຢືນຢັນພັນທະສັນຍາ. ສາມປີເຄິ່ງນັ້ນຍັງຖືກຮັບຮູ້ເຫັນໄດ້ໃນຄຳສາບແຊ່ງເຈັດເວລາທີ່ໄດ້ຖືກດຳເນີນເໜືອອານາຈັກຝ່າຍເໜືອຂອງອິດສະຣາເອນ ນັບແຕ່ປີ 723 BC ຈົນເຖິງ 1798. ເຈັດເວລານັ້ນຖືກແບ່ງອອກເປັນສອງຊ່ວງເວລາຂອງໜຶ່ງພັນສອງຮ້ອຍຫົກສິບ, ໂດຍມີ 538 ເປັນຈຸດກາງ. ຕົວຢ່າງເຫຼົ່ານີ້ຂອງເຈັດທີ່ຖືກແບ່ງອອກເປັນສອງຊ່ວງເວລາຂອງສາມປີເຄິ່ງບໍ່ແມ່ນເລື່ອງບັງເອີນ, ມັນເປັນໂດຍເຈດຈົງ.

ໃນການແບ່ງອາທິດນັ້ນ ພຣະຄຣິດໄດ້ຮັບຮອງພັນທະສັນຍາ; ໄມ້ກາງແຂນເປັນຕົວແທນຈຸດກາງ ແລະ ໂດຍການນັ້ນມັນຊີ້ບອກເຖິງພຣະຄຣິດຊົງສະເໜີຂ່າວສານດ້ວຍພຣະອົງເອງເປັນເວລາສາມປີເຄິ່ງ, ຕາມດ້ວຍພວກສາວົກຂອງພຣະອົງສະເໜີຂ່າວສານເປັນໄລຍະເວລາດຽວກັນ. ໃນເຈັດເວລາທີ່ຕໍ່ຕ້ານອານາຈັກຝ່າຍເໜືອນັ້ນ 538 ແບ່ງປະຫວັດສາດອອກເປັນໄລຍະໜຶ່ງ ເມື່ອລັດທິນອກຮີດໄດ້ຢຽບຍ່ຳສະຖານບໍລິສຸດ ແລະ ກອງທັບ, ຕາມດ້ວຍລະບົບສັນຕະປາປາໄດ້ຢຽບຍ່ຳສະຖານບໍລິສຸດ ແລະ ກອງທັບເປັນໄລຍະເວລາດຽວກັນ. ໃນສັນຍະລັກແຫ່ງຄຳພະຍາກອນ “ເຈັດ” ຖືກແທນດ້ວຍສາມປີເຄິ່ງ, ຊຶ່ງຕໍ່ມາຖືກແທນດ້ວຍສີ່ສິບສອງເດືອນ, ສາມມື້ເຄິ່ງ ຫຼື ປີ, ໜຶ່ງພັນສອງຮ້ອຍຫົກສິບ, ຊາວຫ້າຊາວ ແລະ ເວລາໜຶ່ງ, ຫຼາຍເວລາ ແລະ ເຄິ່ງເວລາ. ໃນບໍລິບົດນີ້ ຕົວເລກທັງໝົດເຫຼົ່ານີ້ສາມາດໃຊ້ແທນກັນໄດ້.

ສັນຍາສະຫງົບທີ່ທໍາຂຶ້ນລະຫວ່າງອານາຈັກປໂຕເລມາອິກ, ຊຶ່ງປົກຄອງໂດຍຜູ້ສືບສາຍຂອງປໂຕເລມີທີ 1 (ແມ່ທັບຄົນໜຶ່ງຂອງອາເລັກຊານເດີມະຫາລາດ), ຜູ້ຄວບຄຸມອີຢິບ, ແລະຈັກກະພັດເຊລູຊິດ, ຊຶ່ງປົກຄອງໂດຍຜູ້ສືບສາຍຂອງເຊລູຄັສທີ 1 (ແມ່ທັບອີກຄົນໜຶ່ງຂອງອາເລັກຊານເດີ), ຜູ້ຄວບຄຸມພາກສ່ວນໃຫຍ່ຂອງຕາເວັນອອກກາງ, ຮວມທັງຊີເຣຍ, ໄດ້ເຮັດໃຫ້ສົງຄາມຊີເຣຍຄັ້ງທີສອງສິ້ນສຸດລົງໃນປີ 253 ກ່ອນ ຄ.ສ. ສົງຄາມນັ້ນໄດ້ເລີ່ມຂຶ້ນເຈັດປີກ່ອນໜ້ານັ້ນ ໃນປີ 260 ກ່ອນ ຄ.ສ. ເຈັດປີຫຼັງຈາກສັນຍານັ້ນໄດ້ຮັບການຮັບຮອງ, ມັນກໍໄດ້ຖືກລະເມີດໃນປີ 246 ກ່ອນ ຄ.ສ. ເປັນໄລຍະເວລາສິບສີ່ປີ, ແບ່ງອອກເປັນສອງຊ່ວງເວລາຢ່າງລະເຈັດປີ. ເຄິ່ງທໍາອິດເປັນສົງຄາມ ແລະເຄິ່ງທີສອງເປັນສັນຕິພາບ. ໄລຍະສິບສີ່ປີນີ້ເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍສົງຄາມຊີເຣຍຄັ້ງທີສອງ ແລະສິ້ນສຸດດ້ວຍສົງຄາມຊີເຣຍຄັ້ງທີສາມ. ຄວາມສົມດຸນລັກສະນະນີ້ໃນປະຫວັດສາດຍິ່ງຖືກຂັບເນັ້ນໃຫ້ຊັດເຈນຂຶ້ນ ເມື່ອທ່ານຮັບຮູ້ວ່າປະຫວັດສາດນີ້ຖືກນໍາສະເໜີຢູ່ໃນຂໍ້ທີ 5 ຫາ 9 ຂອງບົດທີ 11. ສັນຍາ ແລະການຖືກລະເມີດຂອງມັນ ເປັນຈຸດສຸມຂອງຂໍ້ພຣະຄໍາເຫຼົ່ານັ້ນ ແລະຂອງປະຫວັດສາດທີ່ໄດ້ເຮັດໃຫ້ຂໍ້ພຣະຄໍາເຫຼົ່ານັ້ນສໍາເລັດ.

ນີ້ສອດຄ່ອງກັບການຄອບງຳຂອງສັນຕະປາປາຕັ້ງແຕ່ປີ 538 ຫາ 1798. ໃກ້ກັບຕອນທ້າຍຂອງຍຸກນັ້ນ, ນາໂປເລອອນ ໂບນາປາດ ໄດ້ເຂົ້າສູ່ສົນທິສັນຍາກັບວາຕິກັນ. ໂດຍອ້າງເຖິງການລະເມີດສົນທິສັນຍາ Tolentino ປີ 1797 ຂອງວາຕິກັນ, ນາໂປເລອອນໄດ້ສົ່ງນາຍພົນ Berthier ໃນປີ 1798 ເພື່ອຈັບອົງສັນຕະປາປາເປັນເຊລີຍ. ອົງສັນຕະປາປາໄດ້ສິ້ນພະຊົນໃນປະເທດຝຣັ່ງໃນປີ 1799. ຊ່ວງເວລາ 1,260 ປີນີ້ໄດ້ຖືກອະທິບາຍໄວ້ຢ່າງລະອຽດໃນຂໍ້ 31–39.

ປະຫວັດຂອງຂໍ້ 5–9 ຂະໜານຄູ່ກັນກັບຂໍ້ 31–39, ໂດຍໃຫ້ພະຍານສອງປະການຢູ່ໃນດານີເອນ 11. ທັງສອງແນວທາງມີໝຸດໝາຍທາງຄຳພະຍາກອນທີ່ຄືກັນ, ເປີດເຜີຍໃຫ້ເຫັນພົນວິໄນລະຫວ່າງກະສັດແຫ່ງພາກໃຕ້ແລະພາກເໜືອ. ແຕ່ລະຊ່ວງເວລາຖືກເປັນສັນຍາລັກໂດຍສາມປີເຄິ່ງ, ສິ້ນສຸດລົງໂດຍກະສັດພາກໃຕ້ໄດ້ຊະນະ, ຈັບກະສັດພາກເໜືອ, ແລະນຳເຂົາໄປຍັງແຜ່ນດິນພາກໃຕ້, ບ່ອນທີ່ກະສັດພາກເໜືອທັງສອງອົງເສຍຊີວິດ. ໃນທັງສອງກໍລະນີ, ດັ່ງທີ່ຂໍ້ຄວາມກ່າວໄວ້, ກະສັດພາກໃຕ້ກັບຄືນພ້ອມດ້ວຍຂອງລິບ:

> ແລະລາວຈະນຳເອົາພວກເຂົາໄປເປັນເຊີຍຍັງປະເທດເອຢິບ ພ້ອມທັງບັນດາພະຂອງພວກເຂົາ, ບັນດາເຈົ້ານາຍຂອງພວກເຂົາ, ແລະພາຊະນະອັນມີຄ່າຂອງເງິນແລະຄຳຂອງພວກເຂົາ; ແລະລາວຈະຄົງຢູ່ຫຼາຍປີກວ່າກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອ. ດານີເອນ 11:8.

ສໍາລັບ Ptolemy, ສິ່ງນີ້ແມ່ນຊັບສົມບັດທີ່ກະສັດຝ່າຍເໜືອໄດ້ປຸ້ນໄປກ່ອນໜ້ານັ້ນ; ສໍາລັບ Napoleon, ມັນແມ່ນຄວາມມັ່ງຄັ່ງຂອງ Vatican ທີ່ຖືກປຸ້ນແລະນໍາໄປຍັງຝຣັ່ງ. ສອງແນວພະຍານນີ້ຊີ້ບອກວ່າ ການຕາຍຂອງກະສັດຝ່າຍເໜືອຖືກເປັນສັນຍາລັກໂດຍການຕົກຈາກຫຼັງມ້າ. ໃນ ພຣະນິມິດ 17, ຜູ້ຍິງທີ່ຂີ່ສັດຮ້າຍເປັນຕົວແທນຂອງຄຣິສຕະຈັກຄາທອລິກ:

> ດັ່ງນັ້ນ ທ່ານໄດ້ພາຂ້າພະເຈົ້າໄປໃນພຣະວິນຍານເຂົ້າໄປໃນຖິ່ນກັນດານ; ແລະຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຫັນຍິງຄົນໜຶ່ງນັ່ງຢູ່ເທິງສັດຮ້າຍສີແດງເຂັ້ມ, ເຕັມໄປດ້ວຍນາມແຫ່ງການໝິ່ນປະໝາດພຣະເຈົ້າ, ມີເຈັດຫົວ ແລະ ສິບເຂົາ. ພຣະນິມິດ 17:3

ສັດຮ້າຍທີ່ນາງຂີ່ຢູ່ນັ້ນຄື ສະຫະປະຊາຊາດ. ພຣະນິມິດ 17 ພັນລະນາເຖິງການຟື້ນຄືນສູ່ອຳນາດຂອງນາງຫຼັງຈາກບາດແຜຮ້າຍແຮງໃນປີ 1798. ໃນຖານະອານາຈັກທີ່ແປດ ນາງໄດ້ກັບມາປົກຄອງອີກຄັ້ງ ໂດຍມີສັນຍະລັກເປັນການຂີ່ສັດຮ້າຍ:

> ແລະຍິງນັ້ນທີ່ເຈົ້າໄດ້ເຫັນ ຄືເມືອງໃຫຍ່ນັ້ນ ຊຶ່ງປົກຄອງເໜືອບັນດາກະສັດແຫ່ງໂລກ. ພຣະນິມິດ 17:18

ບາດແຜຮ້າຍແຮງເຖິງຕາຍໃນປີ 1798 ໄດ້ຖືກບອກລ່ວງໜ້າໄວ້ໃນຂໍ້ 5–9 ເມື່ອກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອຕົກຈາກຫຼັງມ້າ ແລະ ເສຍຊີວິດ. ຂໍ້ຄວາມສອງແຖວນີ້ໃນດານີເອນ 11 ດໍາເນີນຄຽງຂະໜານກັບຂໍ້ 41–45. ກົດໝາຍວັນອາທິດໃນສະຫະລັດອາເມຣິກາ ຊຶ່ງຖືກຊີ້ໄວ້ໃນຂໍ້ 41 ເປັນຈຸດເລີ່ມຂອງການຂີ່ສັດຮ້າຍເທື່ອສຸດທ້າຍຂອງສັນຕະປາປາ—ໄລຍະໜຶ່ງທີ່ຖືກສະທ້ອນຢູ່ໃນຂໍ້ຄວາມສອງແຖວນີ້. ເມື່ອ Ellen White ກ່າວວ່າ “ປະຫວັດສາດຫຼາຍສ່ວນ” ທີ່ໄດ້ສໍາເລັດໄປໃນດານີເອນ 11 “ຈະຖືກເຮັດຊ້ຳອີກ,” ຂໍ້ 5–9 ແລະ 31–39 ຈຶ່ງສອດຄ່ອງກັບຂໍ້ 41–45.

## ມີແຕ່ຂໍ້ສີ່ສິບເທົ່ານັ້ນ

ນັບແຕ່ຂໍ້ 31 ເຖິງ 45, ມີແຕ່ຂໍ້ 40 ເທົ່ານັ້ນທີ່ຢູ່ນອກໄລຍະພະຍາກອນສາມວັນເຄິ່ງ. ມັນເປັນຕົວແທນຂອງປະຫວັດສາດອັນເປັນເອກະລັກພາຍໃນສ່ວນສຸດທ້າຍໜຶ່ງໃນສາມຂອງ 45 ຂໍ້ໃນດານີເອນ. ໃນຂໍ້ 16, ປະຫວັດສາດຂອງໂຣມັນຈັກກະພັດນິຍົມນອກຮີດເຜີຍອອກຜ່ານຜູ້ປົກຄອງສີ່ຄົນ—Pompey, Julius Caesar, Augustus Caesar, ແລະ Tiberius Caesar. ຊັຍຊະນະຂອງ Augustus ໃນຍຸດທະນາວີ Actium ໃນປີ 31 BC ໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນການປົກຄອງ 360 ປີຂອງໂຣມັນຈັກກະພັດນິຍົມ, ຊຶ່ງເປັນການເຮັດໃຫ້ “ເວລາ” ໃນຂໍ້ 24 ສຳເລັດຄົບຖ້ວນ:

> ເຂົາຈະເຂົ້າໄປຢ່າງສະຫງົບ ແມ່ນກະທັ້ງໃນບ່ອນທີ່ອຸດົມສົມບູນທີ່ສຸດຂອງແຂວງ; ແລະເຂົາຈະກະທຳສິ່ງທີ່ບິດາຂອງເຂົາບໍ່ເຄີຍກະທຳ, ຫຼືບັນພະບຸລຸດຂອງບິດາຂອງເຂົາກໍບໍ່ເຄີຍກະທຳ; ເຂົາຈະແບ່ງແຍກຂອງຍຶດ, ຂອງປຸ້ນ, ແລະຄວາມຮັ່ງມີ ໃຫ້ແກ່ພວກເຂົາ: ແທ້ຈິງແລ້ວ ເຂົາຈະວາງແຜນອຸບາຍຂອງເຂົາຕໍ່ບັນດາທີ່ໝັ້ນ, ແມ່ນພຽງຊົ່ວເວລາໜຶ່ງ. ດານີເອນ 11:24.

ຫຼັງຈາກອັກຕຽມ ໂຣມໄດ້ເຮັດໃຫ້ເອຢິບເປັນແຂວງໜຶ່ງໃນປີ 30 ກ່ອນ ຄ.ສ. ສາມຮ້ອຍຫົກສິບປີຕໍ່ມາ, ໃນປີ 330, ຄອນສະແຕນຕິນໄດ້ຍ້າຍນະຄອນຫຼວງຂອງຈັກກະພັດຈາກໂຣມໄປຍັງຄອນສະແຕນຕິໂນເປິລ. “ເວລາ” ນີ້ສອດຄ່ອງໃນທາງຄຳພະຍາກອນກັບ 1,260 ປີແຫ່ງການປົກຄອງຂອງສັນຕະປາປາ ແລະ 7 ປີຂອງຂໍ້ 5–9.

ນັບຈາກຂໍ້ 16 ເປັນຕົ້ນໄປ, ໂຣມັນອິມພີເຣຍນອກສາສະໜາເປັນອຳນາດຄອບງຳຈົນເຖິງຂໍ້ 30, ຄອບຄຸມທັງພັນທະມິດຂອງພວກແມັກຄາບີກັບໂຣມ ແລະ ສາຍພົງຂອງພຣະຄຣິດ. ແຕ່ຂໍ້ 16–30 ສອດຄ່ອງກັບຂໍ້ 31–39 ແລະ 41–45. ດັ່ງນັ້ນ, ໃນ 30 ຂໍ້ສຸດທ້າຍຂອງດານີເອນ 11, ເສັ້ນຄຳພະຍາກອນທີ່ສະໝ່ຳສະເໝີສາຍໜຶ່ງປາກົດຂຶ້ນ—ຍົກເວັ້ນຂໍ້ 40, ບ່ອນທີ່ “ເວລາແຫ່ງອວສານ” ຖືກກຳນົດໄວ້ໃນປີ 1798 ແລະ 1989.

ດ້ວຍຂໍ້ຍົກເວັ້ນເລັກນ້ອຍໃນຂໍ້ 2 ແລະ 3—ບ່ອນທີ່ປະທານາທິບໍດີຄົນສຸດທ້າຍໃນບັນດາແປດຄົນ ປ່ຽນໄປສູ່ການຄວບຄຸມກະສັດສິບອົງຂອງສະຫະປະຊາຊາດ—ສອງຂໍ້ທໍາອິດນັ້ນສອດຄ່ອງກັບຂໍ້ 40, ເປັນຕົວແທນຂອງກົດວັນອາທິດ ແລະການປ່ຽນຜ່ານຈາກອານາຈັກທີຫົກໄປສູ່ອານາຈັກທີເຈັດ ແລະທີແປດ. ຂໍ້ 3 ແລະ 4 ສອດຄ່ອງກັບຂໍ້ 45 ແລະ ດານີເອນ 12:1, ໂດຍພັນນາເຖິງການລຸກຂຶ້ນ ແລະ ການລົ້ມລົງຂອງອານາຈັກກຣີກ, ຊຶ່ງຂະໜານກັນກັບການສະຖາປະນາ ແລະ ການພິນາດຂອງລະບົບສັນຕະປາປາໃນຂໍ້ 41 ໄປຈົນເຖິງ ດານີເອນ 12:1. ທັງຜູ້ຍິງ ແລະ ສັດຮ້າຍທີ່ນາງຂີ່ຢູ່ ຕ່າງກໍຈົບລົງໂດຍບໍ່ມີຜູ້ໃດຊ່ວຍ, ອັນເປັນກອບຂອງຈຸດເລີ່ມ ແລະ ຈຸດຈົບຂອງ ດານີເອນ 11 ທີ່ຢູ່ນອກປະຫວັດຂອງຂໍ້ 40. ອາເລັກຊານເດີ ມະຫາລາດ ເປັນສັນຍາລັກຂອງສະຫະປະຊາຊາດ, ກະທໍາການຜິດປະເວນີກັບຍິງໂສເພນີແຫ່ງເມືອງໄທເຣ (ກະສັດແຫ່ງພາກເໜືອຕັ້ງແຕ່ຂໍ້ 41 ເປັນຕົ້ນໄປ), ຜູ້ຊຶ່ງທັງສອງນັ້ນແມ່ນທັງສັດຮ້າຍ ແລະ ມັງກອນ.

## ຂໍ້ທີເກົ້າ ແລະ ຂໍ້ທີສິບ

ຂໍ້ 5–9 ສິ້ນສຸດລົງໃນເວລາສຸດທ້າຍໃນປີ 1798, ໃນຂະນະທີ່ຂໍ້ 10 ຊີ້ໝາຍເຖິງປີ 1989. ດັ່ງນັ້ນ ຊ່ວງເວລາລະຫວ່າງຂໍ້ 9 ແລະ 10—ຈາກ 1798 ຫາ 1989—ເປັນສ່ວນທີ່ຖືກເປີດເຜີຍຂອງຂໍ້ 40, ເຊິ່ງເລີ່ມຕົ້ນປະຫວັດອັນຊ່ອນເຮືອນຂອງມັນ. ເພື່ອໃຫ້ແຈ້ງຊັດ: ເກືອບທຸກຂໍ້ໃນດານີເອນ 11 ສະທ້ອນເຖິງການປົກຄອງຂອງສັນຕະປາປາຈາກ 538 ຫາ 1798. ຂໍ້ 40 ຄອບຄຸມໄລຍະຈາກ 1798 ໄປຈົນເຖິງກົດໝາຍວັນອາທິດໃນສະຫະລັດອາເມຣິກາ. ຂໍ້ 6–9 ເປັນແບບຢ່າງລ່ວງໜ້າຂອງຍຸກສັນຕະປາປາ, ໃນຂະນະທີ່ຂໍ້ 10 ເປັນເງົາລ່ວງໜ້າຂອງການລົ້ມສະລາຍຂອງ USSR ໃນປີ 1989. ດັ່ງນັ້ນ ຂໍ້ 11–15 ກິນຄວາມໄລຍະຈາກ 1989 ຫາກົດໝາຍວັນອາທິດ, ດັ່ງທີ່ຖືກສະແດງໄວ້ໃນຂໍ້ 16, 31, ແລະ 41.

ຂໍ້ທີ 40 ຖືກແບ່ງອອກເປັນສອງພາກ. ພາກທໍາອິດ, ຈາກປີ 1798 ຫາ 1989, ເລີ່ມຕົ້ນແລະສິ້ນສຸດດ້ວຍ “ເວລາແຫ່ງອວສານ.” ພາກຫຼັງເລີ່ມຕົ້ນໃນປີ 1989, ບ່ອນທີ່ພາກທໍາອິດສິ້ນສຸດລົງ. ຂໍ້ທີ 1 ແລະ 2 ລະບຸລໍາດັບຂອງປະທານາທິບໍດີ ເລີ່ມຕົ້ນໃນປີ 1989, ສອດຄ່ອງກັບພາກທີສອງຂອງຂໍ້ທີ 40. ຂໍ້ທີ 11 ໝາຍເຖິງການເລີ່ມຂຶ້ນຂອງສົງຄາມຢູເຄຣນໃນປີ 2014, ໃນຂະນະທີ່ຂໍ້ທີ 12 ເນັ້ນໃຫ້ເຫັນຜົນຕາມມາທີ່ກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້ຜູ້ມີໄຊນໍາມາສູ່ຕົນເອງ. ຂໍ້ທີ 13 ກໍາລັງໃກ້ຈະສໍາເລັດ, ແຕ່ໃນທີ່ນີ້ພວກເຮົາສັງເກດວ່າ ຂໍ້ທີ 11 ຢູ່ພາຍໃນພາກທີສອງຂອງຂໍ້ທີ 40—ຫຼັງປີ 1989, ແຕ່ກ່ອນກົດໝາຍວັນອາທິດ (ຂໍ້ທີ 41).

ຂໍ້ 13–15 ຊີ້ໄປຫາຍຸດທະການທີ່ Panium ໃນປີ 200 ກ່ອນ ຄ.ສ., ຊຶ່ງເປັນປີທີ່ໂຣມນອກຮີດເລີ່ມໃຊ້ອິດທິພົນເໜືອເຫດການຂອງມະນຸດ ໂດຍຜູກພັນກັບຍຸດທະການນັ້ນ. ເມື່ອເກີດຂຶ້ນກ່ອນການເຂົ້າສູ່ກຸງເຢຣູຊາເລັມຂອງ Pompey ໃນຂໍ້ 16 ຢ່າງຫຼາຍ, ມັນຈຶ່ງໃຫ້ຫຼັກຖານທາງປະຫວັດສາດທີ່ລະບຸວ່າຂໍ້ 41 ແມ່ນກົດໝາຍວັນອາທິດໃນສະຫະລັດອາເມຣິກາ.

ທຸກໆເສັ້ນຄຳພະຍາກອນ ແລະ ການສຳເລັດຜົນທາງປະຫວັດສາດຂອງມັນໃນ ດານີເອນ 11 ນັ້ນ ລ້ວນແຕ່ຢູ່ພາຍໃນປະຫວັດຂອງຂໍ້ 40 (1798 ຫາ ກົດໝາຍວັນອາທິດ) ຫຼື ຢູ່ຕັ້ງແຕ່ຂໍ້ 41 ໄປຈົນເຖິງ ດານີເອນ 12:1. ໃນຈຳນວນ 45 ຂໍ້ນັ້ນ, ຂໍ້ 1, 2, 7–15, ແລະ 40—ລວມທັງໝົດເປັນສິບສອງຂໍ້—ນຳໃຊ້ກັບເສັ້ນເວລາຂອງຂໍ້ 40 ເມື່ອວາງຊ້ອນເສັ້ນເທິງເສັ້ນ. ຂໍ້ 40 ແບ່ງອອກເປັນສອງພາກທີ່ປີ 1989. ຂໍ້ 1, 2, ແລະ 10–15 ສອດຄ່ອງກັບເຄິ່ງຫຼັງຂອງມັນ. ຂໍ້ 1 ແລະ 2 ຕິດຕາມເສັ້ນຂອງປະທານາທິບໍດີໃນປະຫວັດຂອງສັດຮ້າຍຈາກແຜ່ນດິນໂລກ, ໃນຂະນະທີ່ຂໍ້ 10–15 ພັນລະນາສົງຄາມຕົວແທນສາມຄັ້ງ ທີ່ຖືກຈັດການຂຶ້ນໂດຍກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອ (ອຳນາດສັນຕະປາປາ) ຈາກປີ 1989 ຫາ ກົດໝາຍວັນອາທິດ. ສົງຄາມຕົວແທນທັງສາມເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍສະຫະລັດອາເມຣິກາ, ຊຶ່ງຖືກລະບຸໄວ້ໃນຂໍ້ 40 ວ່າ “ລົດຮົບ, ເຮືອ, ແລະ ທະຫານມ້າ.”

ພວກເຮົາຈະສືບຕໍ່ໃນບົດຄວາມຖັດໄປ.

Back to Articles