Article

# ພຣະທຳດານີເອນ - ເລກທີໜຶ່ງຮ້ອຍສິບເອັດ

ເປີດເຜີຍຄວາມໝາຍສຳຄັນທາງພະຍາກອນຂອງ Abubakar ໃນວິບັດຄັ້ງທຳອິດໃນພຣະນິມິດ

Author

Jeff Pippenger

Published

March 2, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

ໃນປະຫວັດສາດແຫ່ງຄຳພະຍາກອນຂອງວິບັດຄັ້ງທຳອິດ, ຜູ້ນຳທີ່ສືບຕໍ່ຈາກ Mohammed ແມ່ນ Abu Bakr Abdullah ibn Abi Quhafa, ພໍ່ເຂີຍຂອງ Mohammed. ພວກເຮົາຈະເອີ້ນລາວວ່າ Abubakar. ທັງລາວແລະ Mohammed ໄດ້ຖືກກ່າວເຖິງໃນສີ່ຂໍ້ທຳອິດ. Abubakar ແມ່ນຜູ້ປົກຄອງອິສລາມຄົນທຳອິດພາຍຫຼັງ Mohammed, ແລະປະຫວັດສາດໄດ້ບັນທຶກຄຳສັ່ງໜຶ່ງທີ່ລາວໄດ້ໃຫ້ແກ່ທະຫານຂອງລາວ, ຊຶ່ງໄດ້ຖືກສະແດງໄວ້ໃນຂໍ້ທີສີ່ຂອງ Revelation ບົດທີເກົ້າ. ຄຳສັ່ງນັ້ນເປັນຕົວແທນຂອງຂະບວນການປະທັບຕາທີ່ໄດ້ເລີ່ມຂຶ້ນເມື່ອວິບັດຄັ້ງທີສາມມາເຖິງ, ຊຶ່ງກໍແມ່ນແກທີເຈັດ, ແລະຊຶ່ງກໍແມ່ນການມາເຖິງຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມ.

> ແລະທູດສະຫວັນອົງທີຫ້າໄດ້ເປົ່າແກ, ແລະຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຫັນດາວດວງໜຶ່ງຕົກຈາກຟ້າສະຫວັນລົງມາຍັງແຜ່ນດິນໂລກ: ແລະກຸນແຈແຫ່ງຫຸບເຫວເລິກລ້ຳໄດ້ຖືກປະທານໃຫ້ແກ່ລາວ. ແລະລາວໄດ້ເປີດຫຸບເຫວເລິກລ້ຳນັ້ນ; ແລະຄວັນໄດ້ພຸ່ງຂຶ້ນຈາກຫຸບເຫວນັ້ນ ດັ່ງຄວັນຈາກເຕົາໄຟໃຫຍ່; ແລະດວງອາທິດກັບອາກາດກໍມືດມົວໄປເພາະຄວັນຈາກຫຸບເຫວນັ້ນ. ແລະຈາກຄວັນນັ້ນ ຝູງຕັກແຕນໄດ້ອອກມາເທິງແຜ່ນດິນໂລກ: ແລະອຳນາດໄດ້ຖືກປະທານໃຫ້ແກ່ພວກມັນ ເໝືອນດັ່ງທີ່ແມງປ່ອງແຫ່ງແຜ່ນດິນໂລກມີອຳນາດ. ແລະໄດ້ມີພຣະບັນຊາແກ່ພວກມັນວ່າ ຢ່າໃຫ້ເຮັດອັນຕະລາຍແກ່ຫຍ້າແຫ່ງແຜ່ນດິນໂລກ ຫຼືສິ່ງຂຽວໃດໆ ຫຼືຕົ້ນໄມ້ໃດໆ; ແຕ່ໃຫ້ເຮັດແກ່ມະນຸດເທົ່ານັ້ນ ຜູ້ທີ່ບໍ່ມີຕາປະທັບຂອງພຣະເຈົ້າຢູ່ໜ້າຜາກຂອງຕົນ. Revelation 9:1–4.

“ດາວ” ທີ່ຕົກລົງມາຈາກຟ້ານັ້ນ ຄື Mohammed, ຜູ້ທີ່ເລີ່ມພັນທະກິດຂອງຕົນໃນປີ 606. Mohammed ໄດ້ຮັບ “ກະແຈ” ໜຶ່ງ ເພື່ອ “ເປີດ” “ຫຸບເຫວເລິກຫາກົ້ນບໍ່ໄດ້” ໃຫ້ “ຄວັນ” ຂຶ້ນມາເຮັດໃຫ້ “ດວງອາທິດ ແລະ ອາກາດ” ມືດມົວ, ແລະນໍາ “ຝູງຕັກແຕນ” ອອກມາ ຊຶ່ງໄດ້ຮັບ “ອໍານາດ” ເໝືອນດັ່ງອໍານາດຂອງ “ແມງປ່ອງ.” ກະແຈນັ້ນແມ່ນການຮົບທາງທະຫານທີ່ທໍາໃຫ້ກໍາລັງທາງທະຫານຂອງຊາວ Roman ອ່ອນແອລົງ, ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງເປີດທາງໃຫ້ການສົງຄາມຂອງ Islam ເກີດຂຶ້ນ. ຫຸບເຫວເລິກຫາກົ້ນບໍ່ໄດ້ແມ່ນສັນຍາລັກຂອງ Arabia, ບ່ອນເກີດຂອງ Islam, ແລະ ຄວັນນັ້ນແທນສາສະໜາອັນເປັນເທັດຂອງ Islam ທີ່ຈະແຜ່ຂະຫຍາຍໄປທົ່ວໂລກ ແລະ ຈະເຂົ້າຍຶດຄອງພູມສາດດຽວກັນກັບທີ່ຈະຖືກຝູງຕັກແຕນຈໍານວນຫຼວງຫຼາຍກວາດຜ່ານໄປທົ່ວອາຟຣິກາເໜືອ, ຢູໂຣບໃຕ້ ແລະ Arabia. ຝູງຕັກແຕນເປັນສັນຍາລັກຂອງ Islam, ແລະ ໃນທາງຄໍາພະຍາກອນ ອໍານາດແທນອໍານາດທາງທະຫານ. ອໍານາດຂອງພວກມັນຈະເປັນດັ່ງແມງປ່ອງ ຊຶ່ງຈົກຕີໂດຍບໍ່ຄາດຄິດ. Uriah Smith ກ່າວວ່າ:

> “ມີດາວດວງໜຶ່ງຕົກຈາກຟ້າລົງມາເຖິງແຜ່ນດິນໂລກ; ແລະໄດ້ປະທານກະແຈແຫ່ງຫຼຸມເລິກທີ່ບໍ່ມີກົ້ນໃຫ້ແກ່ລາວ.”

> “ໃນຂະນະທີ່ພະມະຫາກະສັດເປີເຊຍກຳລັງພິຈາລະນາຄວາມອັດສະຈັນແຫ່ງສິນລະປະແລະອຳນາດຂອງຕົນ, ພຣະອົງໄດ້ຮັບສາສນ໌ສະບັບໜຶ່ງຈາກພົນລະເມືອງຜູ້ບໍ່ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກຄົນໜຶ່ງແຫ່ງເມືອງເມັກກາ, ເຊີນໃຫ້ພຣະອົງຍອມຮັບມູຮຳມັດເປັນອັກຄະສາວົກຂອງພຣະເຈົ້າ. ພຣະອົງປະຕິເສດຄຳເຊີນນັ້ນ ແລະຈີກສາສນ໌ນັ້ນຖິ້ມ. ‘ກໍຈະເປັນດັ່ງນີ້,’ ສາດສະດາຊາວອາຣັບອຸທານຂຶ້ນ, ‘ທີ່ພຣະເຈົ້າຈະຈີກອານາຈັກນັ້ນ ແລະປະຕິເສດຄຳວິງວອນຂອງໂຄສໂຣອີສ.’ ໂດຍຕັ້ງຢູ່ຢ່າງກະຊັ້ນຊິດກັບຂອບເຂດແຫ່ງສອງຈັກກະພັດຕາເວັນອອກນີ້, ມູຮຳມັດໄດ້ສັງເກດເຫັນຄວາມຄືບໜ້າແຫ່ງການທຳລາຍລ້າງກັນແລະກັນດ້ວຍຄວາມຊື່ນຊົມອັນປິດລັບ; ແລະທ່າມກາງໄຊຊະນະຂອງຊາວເປີເຊຍ ທ່ານກໍກ້າທຳນາຍລ່ວງໜ້າວ່າ ກ່ອນທີ່ຈະຜ່ານໄປຫຼາຍປີ ໄຊຊະນະຈະຫວນຄືນສູ່ທຸງຮົບຂອງຊາວໂຣມັນອີກຄັ້ງ. ‘ໃນເວລາທີ່ກ່າວກັນວ່າຄຳພະຍາກອນນີ້ໄດ້ຖືກປະກາດອອກມາ, ບໍ່ມີຄຳພະຍາກອນໃດຈະຫ່າງໄກຈາກຄວາມສຳເລັດຂອງມັນໄປຍິ່ງກວ່ານີ້, ເພາະວ່າສິບສອງປີທຳອິດແຫ່ງຮາຊະການຂອງເຮຣາກລິອຸສໄດ້ປະກາດລ່ວງໜ້າເຖິງການລົ້ມສະລາຍອັນໃກ້ຈະມາເຖິງຂອງຈັກກະພັດ.’...”

> “ໂຄສໂຣອິສໄດ້ປາບເອົາດິນແດນຄອບຄອງຂອງໂຣມັນ [ໃນ] ອາຊີ ແລະ ອາຟຣິກາ. ແລະ ‘ຈັກກະພັດໂຣມັນ,’ ໃນໄລຍະເວລານັ້ນ, ‘ຖືກຫຼຸດລົງເຫຼືອພຽງກຳແພງເມືອງຄອນສະຕັນຕິໂນເປິນ, ພ້ອມທັງຊາກທີ່ເຫຼືອຂອງກຣີຊ, ອິຕາລີ, ແລະ ອາຟຣິກາ, ແລະ ບາງນະຄອນຊາຍຝັ່ງທະເລ, ຈາກໄທເຣ ຫາ ເຕຣບິຊອນ, ຕາມຊາຍຝັ່ງອາຊີ. ໃນທີ່ສຸດ ປະສົບການຫົກປີໄດ້ຊັກຈູງກະສັດເປີເຊຍໃຫ້ລະຖິ້ມການພິຊິດຄອນສະຕັນຕິໂນເປິນ, ແລະ ໃຫ້ກຳນົດບັນດາເຄື່ອງບັນນາການປະຈຳປີເປັນຄ່າໄຖ່ຈັກກະພັດໂຣມັນ,—ຄຳພັນຕາລັນ, ເງິນພັນຕາລັນ, ເສື້ອຄຸມໄໝພັນຜືນ, ມ້າພັນໂຕ, ແລະ ພົມມະຈາຣີພັນຄົນ. ເຮຣາກລິອຸສໄດ້ຍອມຮັບເງື່ອນໄຂອັນໜ້າອັບອາຍເຫຼົ່ານີ້. ແຕ່ເວລາ ແລະ ຊ່ອງທາງທີ່ພຣະອົງໄດ້ມາເພື່ອຮວບຮວມຊັບສົມບັດເຫຼົ່ານັ້ນຈາກຄວາມຍາກຈົນຂອງຕາເວັນອອກ ໄດ້ຖືກນຳໃຊ້ຢ່າງຂະຫຍັນໝັ້ນເພື່ອຕຽມການໂຈມຕີອັນກ້າຫານ ແລະ ສຸດສິ້ນຫວັງ.’”

> “ກະສັດແຫ່ງເປີເຊຍໄດ້ດູໝິ່ນຊາຣາເຊັນຜູ້ຕໍ່າຕ້ອຍ ແລະໄດ້ເຍາະເຍີ້ຍຂ່າວສານຂອງຜູ້ພະຍາກອນຈອມປອມແຫ່ງເມືອງເມກກາ. ແມ່ນແຕ່ການໂຄ່ນລົ້ມຂອງຈັກກະພັດໂຣມັນກໍຈະບໍ່ໄດ້ເປີດປະຕູໃຫ້ແກ່ລັດທິມະຫາໝັດ, ຫຼືແກ່ຄວາມກ້າວໜ້າຂອງພວກເຜີຍແຜ່ດ້ວຍອາວຸດຊາຣາເຊນແຫ່ງການຫຼອກລວງ, ເຖິງແມ່ນວ່າພະມະຫາກະສັດແຫ່ງຊາວເປີເຊຍ ແລະຄາແກນແຫ່ງອາວາຣ໌ (ຜູ້ສືບຕໍ່ຂອງ Attila) ຈະໄດ້ແບ່ງປັນຊາກເຫຼືອຂອງບັນດາອານາຈັກຂອງພວກຊີຊາຣ໌ລະຫວ່າງພວກເຂົາແລ້ວກໍຕາມ. Chosroes ເອງກໍໄດ້ພິນາດລົງ. ລາຊະວົງເປີເຊຍ ແລະ ໂຣມັນໄດ້ບັ່ນທອນກຳລັງຂອງກັນແລະກັນຈົນໝົດສິ້ນ. ແລະກ່ອນທີ່ດາບຈະຖືກສົ່ງເຂົ້າໃນມືຂອງຜູ້ພະຍາກອນຈອມປອມນັ້ນ ມັນກໍໄດ້ຖືກຕີໃຫ້ຫຼຸດອອກຈາກມືຂອງຜູ້ທີ່ຈະໄດ້ຢັບຢັ້ງວິຖີທາງຂອງເຂົາ ແລະທຳລາຍອຳນາດຂອງເຂົາ.”

> “‘ນັບແຕ່ສະໄໝຂອງ Scipio ແລະ Hannibal ເປັນຕົ້ນມາ, ບໍ່ເຄີຍມີການດຳເນີນການໃດທີ່ກ້າຫານຍິ່ງໄປກວ່າການນັ້ນທີ່ Heraclius ໄດ້ກະທຳເພື່ອການຊ່ວຍກູ້ຈັກກະພັດ. ພຣະອົງໄດ້ບຸກບືນໄປຕາມເສັ້ນທາງອັນເຕັມໄປດ້ວຍພະຍັນອັນຕະລາຍຜ່ານທະເລດຳ ແລະພູເຂົາແຫ່ງ Armenia, ຮຸກເຂົ້າໄປເຖິງໃຈກາງຂອງ Persia, ແລະເອີ້ນກອງທັບຂອງກະສັດຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ກັບຄືນມາເພື່ອປ້ອງກັນແຜ່ນດິນອັນເລືອດໄຫຼຂອງຕົນ.’”

> “ໃນຍຸດທະການທີ່ເມືອງນີເນເວ, ຊຶ່ງໄດ້ຖືກຕໍ່ສູ້ຢ່າງດຸເດືອດຕັ້ງແຕ່ຮຸ່ງອະລຸນຈົນເຖິງຊົ່ວໂມງທີສິບເອັດ, ທຸງກອງທັບຊາວເປີເຊຍຈໍານວນຊາວແປດຜືນ, ນອກຈາກບັນດາຜືນທີ່ອາດຖືກຫັກຫຼືຖືກຈີກຂາດ, ໄດ້ຖືກຍຶດໄປ; ກໍາລັງທັບສ່ວນໃຫຍ່ຂອງພວກເຂົາຖືກຟັນຈົນແຫຼກເຫຼວ, ແລະຝ່າຍຜູ້ມີໄຊ, ໂດຍປົກປິດຄວາມສູນເສຍຂອງຕົນເອງ, ໄດ້ຄ້າງຄືນຢູ່ໃນສະໜາມຮົບ. ນະຄອນແລະພະລາຊະວັງຂອງອັດຊີເຣຍໄດ້ຖືກເປີດແກ່ຊາວໂຣມັນເປັນຄັ້ງທໍາອິດ.”

> “ຈັກກະພັດໂຣມັນບໍ່ໄດ້ຮັບການເສີມກໍາລັງໂດຍໄຊຊະນະແຫ່ງການພິຊິດທີ່ເຂົາໄດ້ບັນລຸ; ແລະໃນຂະນະດຽວກັນນັ້ນ ກໍໄດ້ມີການຈັດຕຽມທາງໄວ້, ໂດຍວິທີການອັນດຽວກັນ, ສໍາລັບຝູງຊົນຊາຣາເຊັນຈາກອາຣາເບຍ, ດຸດດັ່ງຝູງຕັກແຕນຈາກພູມິພາກດຽວກັນ, ຜູ້ຊຶ່ງໃນລະຫວ່າງເສັ້ນທາງແຫ່ງການເຄື່ອນຂອງຕົນ ໄດ້ແຜ່ຂະຫຍາຍລັດທິມຸຮໍາເມັດອັນມືດມົນແລະຫຼອກລວງ, ແລະໃນໄມ່ຊ້າກໍໄດ້ປົກຄຸມທົ່ວທັງອານາຈັກເປີເຊຍ ແລະອານາຈັກໂຣມັນ.”

> “ບໍ່ອາດປາດຖະໜາການສະແດງໃຫ້ຄົບຖ້ວນກວ່ານີ້ເຖິງຂໍ້ເທັດຈິງນີ້ ນອກໄປຈາກທີ່ມີຢູ່ໃນຖ້ອຍຄຳສຸດທ້າຍຂອງບົດນັ້ນຈາກ Gibbon ຊຶ່ງບົດຄັດຂ້າງໜ້າໄດ້ນຳມາ. ‘ເຖິງແມ່ນວ່າກອງທັບຜູ້ມີໄຊໄດ້ຖືກຈັດຕັ້ງຂຶ້ນພາຍໃຕ້ທຸງຂອງ Heraclius ແລ້ວ ແຕ່ຄວາມພະຍາຍາມອັນຝືນທຳມະຊາດນັ້ນເບິ່ງເໝືອນວ່າໄດ້ບັ່ນທອນກຳລັງຂອງເຂົາ ຫາກວ່າຝຶກຝົນມັນ. ໃນຂະນະທີ່ຈັກກະພັດໄດ້ມີໄຊຢູ່ທີ່ Constantinople ຫຼື Jerusalem ເມືອງນ້ອຍອັນບໍ່ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກເທິງເຂດຊາຍແດນຂອງ Syria ໄດ້ຖືກພວກ Saracens ປຸ້ນສະດົມ ແລະພວກເຂົາໄດ້ສັບຟັນກອງທະຫານບາງກອງທີ່ຍົກໄປເພື່ອຊ່ວຍເຫຼືອມັນເປັນຊິ້ນໆ,—ເຫດການອັນທຳມະດາແລະເລັກນ້ອຍຢ່າງໜຶ່ງ ຫາກມັນບໍ່ໄດ້ເປັນບົດນຳຂອງການປະຕິວັດອັນຍິ່ງໃຫຍ່. ພວກໂຈນເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນອັກຄະສາວົກຂອງ Mohammed; ຄວາມກ້າຫານອັນຄັ້ງຄະແນນຂອງພວກເຂົາໄດ້ພຸ່ງອອກມາຈາກທະເລຊາຍ; ແລະໃນແປດປີສຸດທ້າຍແຫ່ງການຄອງລາດຂອງພຣະອົງ Heraclius ໄດ້ສູນເສຍແກ່ພວກອາຣັບບັນດາແຂວງເດຽວກັນນັ້ນທີ່ພຣະອົງເຄີຍກູ້ຄືນມາຈາກພວກເປີເຊຍ.’”

> “‘ວິນຍານແຫ່ງການສໍ້ໂກງ ແລະ ຄວາມຮືຮົນ, ຊຶ່ງບ່ອນພຳນັກຂອງມັນບໍ່ໄດ້ຢູ່ໃນສະຫວັນ,’ ໄດ້ຖືກປ່ອຍໃຫ້ຫຼຸດອອກມາເທິງໂລກ. ຫຼຸມເລິກອັນບໍ່ມີກົ້ນຕ້ອງການພຽງແຕ່ກະແຈເພື່ອເປີດມັນ, ແລະ ກະແຈນັ້ນຄືການລົ້ມລົງຂອງ Chosroes. ລາວໄດ້ສີກຈົດໝາຍຂອງພົນລະເມືອງຜູ້ຫນຶ່ງຈາກເມືອງ Mecca ຜູ້ບໍ່ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກດ້ວຍຄວາມດູໝິ່ນ. ແຕ່ເມື່ອຈາກ ‘ຄວາມເຈີດຈ້າແຫ່ງລັດສະໝີ’ ຂອງລາວ ລາວໄດ້ຈົມລົງສູ່ ‘ຫໍຄວາມມືດ’ ທີ່ບໍ່ມີຕາໃດອາດມອງທະລຸໄດ້, ນາມຂອງ Chosroes ກໍກຳລັງຈະເລືອນຫາຍໄປສູ່ຄວາມຫຼົງລືມຕໍ່ໜ້ານາມຂອງ Mohammed ຢ່າງກະທັນຫັນ; ແລະ ພະຈັນເສັ້ນສ້ຽວເບິ່ງປານດັ່ງວ່າພຽງແຕ່ກຳລັງຖ້າການຂຶ້ນຂອງມັນ ຈົນກວ່າດາວນັ້ນຈະຕົກລົງ. Chosroes, ຫຼັງຈາກຄວາມພ່າຍແພ້ຢ່າງສິ້ນເຊີງ ແລະ ການສູນເສຍອານາຈັກ, ຖືກສັງຫານໃນປີ 628; ແລະ ປີ 629 ໄດ້ຖືກໝາຍໄວ້ດ້ວຍ ‘ການພິຊິດອາຣະເບຍ,’ ແລະ ‘ສົງຄາມຄັ້ງທຳອິດຂອງພວກ Mohammedans ຕໍ່ຕ້ານຈັກກະພັດໂຣມັນ.’ ‘ແລະ ທູດສະຫວັນອົງທີຫ້າໄດ້ເປົ່າແກ, ແລະ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຫັນດາວດວງໜຶ່ງຕົກຈາກຟ້າລົງມາສູ່ແຜ່ນດິນໂລກ; ແລະ ກະແຈຂອງຫຼຸມເລິກອັນບໍ່ມີກົ້ນກໍໄດ້ຖືກປະທານໃຫ້ແກ່ລາວ. ແລະ ລາວໄດ້ເປີດຫຼຸມເລິກອັນບໍ່ມີກົ້ນນັ້ນ.’ ລາວໄດ້ຕົກລົງມາສູ່ແຜ່ນດິນໂລກ. ເມື່ອກຳລັງຂອງຈັກກະພັດໂຣມັນໄດ້ອ່ອນແຮງຈົນໝົດສິ້ນ, ແລະ ກະສັດຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ແຫ່ງທິດຕາເວັນອອກນອນເສຍຊີວິດຢູ່ໃນຫໍຄວາມມືດຂອງລາວ, ການປຸ້ນສະດົມເມືອງນ້ອຍທີ່ບໍ່ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກແຫ່ງໜຶ່ງຕາມຊາຍແດນຂອງ Syria ແມ່ນ ‘ຄຳນຳໜ້າຂອງການປະຕິວັດອັນຍິ່ງໃຫຍ່.’ ‘’ພວກໂຈນເຫຼົ່ານັ້ນແມ່ນອັກຄະສາວົກຂອງ Mohammed, ແລະ ຄວາມກ້າຫານອັນຄຸ້ມຄັ່ງຂອງພວກເຂົາໄດ້ພຸ່ງອອກມາຈາກທະເລຊາຍ.’”

> “ຫຸບເຫວທີ່ບໍ່ມີກົ້ນ.—ຄວາມໝາຍຂອງຄຳນີ້ອາດຮຽນຮູ້ໄດ້ຈາກພາສາກຣີກ, ຊຶ່ງໄດ້ນິຍາມໄວ້ວ່າ ‘ເລິກ, ບໍ່ມີກົ້ນ, ເລິກສຸດຢັ່ງ,’ ແລະອາດໝາຍເຖິງບ່ອນໃດໆທີ່ຮ້າງເປົ່າ, ກັນດານ, ແລະບໍ່ໄດ້ຮັບການເພາະປູກ. ຄຳນີ້ຖືກນຳໃຊ້ກັບແຜ່ນດິນໂລກໃນສະພາບເດີມອັນສັບສົນໄຮ້ລະບຽບຂອງມັນ. Gen.1:2. ໃນກໍລະນີນີ້ ມັນອາດຈະໝາຍເຖິງດິນແດນຮ້າງອັນບໍ່ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໃນທະເລຊາຍອາຣາເບຍຢ່າງເໝາະສົມ, ຈາກຊາຍແດນຂອງມັນຝູງຊົນຊາຣາເຊັນໄດ້ອອກມາດຸດດັ່ງຝູງຕັກແຕນ. ແລະການລົ້ມລົງຂອງໂຄສໂຣສ, ກະສັດເປີເຊຍ, ກໍອາດຖືກພັນລະນາໄດ້ຢ່າງເໝາະສົມວ່າເປັນການເປີດຫຸບເຫວທີ່ບໍ່ມີກົ້ນ, ເນື່ອງຈາກວ່າມັນໄດ້ປູທາງໃຫ້ພວກຜູ້ຕິດຕາມຂອງໂມຮາເມັດອອກມາຈາກດິນແດນອັນຄຸ້ມເຄືອຂອງພວກເຂົາ, ແລະເຜยແຜ່ຄຳສອນອັນຫຼອກລວງຂອງພວກເຂົາດ້ວຍໄຟແລະດາບ, ຈົນກວ່າພວກເຂົາໄດ້ແຜ່ຄວາມມືດຂອງຕົນປົກຄຸມໄປທົ່ວອານາຈັກຕາເວັນອອກທັງໝົດ.” Uriah Smith, Daniel and Revelation, 495–498.

ວິບັດຄັ້ງທຳອິດ, ຊຶ່ງແມ່ນແກທີຫ້າ, ບົ່ງຊີ້ເຖິງຈຸດເລີ່ມຕົ້ນແຫ່ງສົງຄາມຂອງອິສລາມຕໍ່ກຸງໂຣມ, ແລະຍັງບົ່ງຊີ້ເຖິງການສູ້ຮົບລະຫວ່າງໂຣມກັບເປີເຊຍ ທີ່ໂຣມເປັນຝ່າຍມີໄຊ, ແຕ່ໃນການມີໄຊນັ້ນ ກໍໄດ້ໃຊ້ກຳລັງທາງທະຫານຂອງຕົນໄປຈົນເຖິງຂັ້ນທີ່ບໍ່ອາດຂັດຂວາງການຜຸດຂຶ້ນຂອງອຳນາດອິສລາມໄດ້. ລັກສະນະເຊິງຄຳພະຍາກອນຂອງວິບັດຄັ້ງທຳອິດ ແລະ ວິບັດຄັ້ງທີສອງ ໄດ້ບົ່ງຊີ້ລັກສະນະເຊິງຄຳພະຍາກອນຂອງວິບັດຄັ້ງທີສາມ, ແລະເປັນສິ່ງສຳຄັນທີ່ຈະຮັບຮູ້ວິບັດສອງຄັ້ງທຳອິດນັ້ນວ່າເປັນສັນຍາລັກແຫ່ງປະຫວັດສາດຂອງວິບັດຄັ້ງທີສາມ, ເພາະປະຫວັດສາດນັ້ນເປັນຕົວແທນຂອງຊ່ວງເວລາແຫ່ງການປະທັບຕາຂອງຄົນຫນຶ່ງແສນສີ່ໝື່ນສີ່ພັນຄົນ, ຊຶ່ງໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນໃນວັນທີ 11 ກັນຍາ 2001. ຫຼັງຈາກປະຫວັດສາດເຊິ່ງຄຳພະຍາກອນໄດ້ສະແດງໂດຍ Mohammed ໃນສາມຂໍ້ທຳອິດ, ຂໍ້ທີສີ່ໄດ້ນຳເຂົ້າ Abubakar, ຜູ້ນຳຄົນທຳອິດພາຍຫຼັງ Mohammed.

> ແລະໄດ້ມີພຣະບັນຊາແກ່ພວກມັນວ່າ ຢ່າໃຫ້ທຳອັນຕະລາຍແກ່ຫຍ້າແຫ່ງແຜ່ນດິນໂລກ ຫຼືສິ່ງໃດໆທີ່ຂຽວສົດ ຫຼືຕົ້ນໄມ້ໃດໆ; ແຕ່ໃຫ້ທຳແກ່ມະນຸດພຽງແຕ່ຜູ້ທີ່ບໍ່ມີຕາປະທັບຂອງພຣະເຈົ້າຢູ່ໜ້າຜາກຂອງພວກເຂົາ. ພຣະນິມິດ 9:4.

ຄໍາສັ່ງຂອງ Abubakar ໄດ້ສັ່ງໃຫ້ນັກຮົບອິດສະລາມແຍກຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງຜູ້ນະມັດສະການສອງຈໍາພວກທີ່ມີຢູ່ໃນດິນແດນຂອງໂຣມັນໃນເວລານັ້ນ. ຈໍາພວກໜຶ່ງແມ່ນພວກຄາໂຕລິກ, ຜູ້ຊຶ່ງມີຄະນະນັກບວດບາງຄະນະທີ່ໂກນຜົມດ້ານຫຼັງຂອງສີສະ (tonsure), ແລະຖືປະຕິບັດການນະມັດສະການໃນວັນອາທິດ. ອີກຈໍາພວກໜຶ່ງແມ່ນຜູ້ຖືຮັກສາວັນຊະບາໂຕໃນວັນທີເຈັດ, ແລະວັນຊະບາໂຕເປັນຕາປະທັບຂອງພຣະເຈົ້າ.

> “ຫຼັງຈາກການເສຍຊີວິດຂອງ Mohammed, ຜູ້ທີ່ສືບຕໍ່ຕຳແໜ່ງບັນຊາການແທນລາວຄື Abubekr, ໃນ ຄ.ສ. 632, ຜູ້ຊຶ່ງເມື່ອໄດ້ສະຖາປະນາອຳນາດແລະການປົກຄອງຂອງຕົນຢ່າງໝັ້ນຄົງແລ້ວ, ກໍໄດ້ສົ່ງຈົດໝາຍວຽນສະບັບໜຶ່ງໄປຍັງບັນດາເຜົ່າອາຣາເບຍ, ຈາກນັ້ນມີຂໍ້ຄັດຕອນຕໍ່ໄປນີ້:—”

> “‘ເມື່ອພວກເຈົ້າຕໍ່ສູ້ໃນສົງຄາມຂອງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ, ຈົ່ງປະພຶດຕົນດັ່ງບຸລຸດກ້າຫານ ໂດຍຢ່າຫັນຫຼັງໜີ; ແຕ່ຢ່າໃຫ້ໄຊຊະນະຂອງພວກເຈົ້າເປື້ອນເປະດ້ວຍເລືອດຂອງແມ່ຍິງແລະເດັກນ້ອຍ. ຢ່າທຳລາຍຕົ້ນອິນທະຜານ, ຫຼືເຜົາທົ່ງນາເຂົ້າໃດໆ. ຢ່າຕັດໂຄ່ນຕົ້ນໄມ້ທີ່ໃຫ້ຜົນ, ຫຼືທຳອັນຕະລາຍໃດໆແກ່ສັດລ້ຽງ, ນອກຈາກສັດທີ່ພວກເຈົ້າຂ້າເພື່ອເປັນອາຫານ. ເມື່ອພວກເຈົ້າເຮັດພັນທະສັນຍາ ຫຼືຂໍ້ຕົກລົງໃດໆ, ຈົ່ງຮັກສາມັນໄວ້, ແລະຈົ່ງສັດຊື່ຕາມຖ້ອຍຄຳຂອງພວກເຈົ້າ. ແລະໃນຂະນະທີ່ພວກເຈົ້າໄປນັ້ນ, ພວກເຈົ້າຈະພົບຄົນເຄรົາສາສະໜາບາງພວກທີ່ດຳລົງຊີວິດສັນໂດດຢູ່ໃນອາຮາມ, ແລະຕັ້ງໃຈວ່າຈະຮັບໃຊ້ພຣະເຈົ້າດ້ວຍວິທີນັ້ນ; ຈົ່ງປ່ອຍພວກເຂົາໄວ້ຕາມລຳພັງ, ແລະຢ່າຂ້າພວກເຂົາ ຫຼືທຳລາຍອາຮາມຂອງພວກເຂົາ. ແລະພວກເຈົ້າຈະພົບຄົນອີກພວກໜຶ່ງທີ່ຂຶ້ນກັບທຳມະສາລາຂອງຊາຕານ, ຜູ້ມີສີສະຖືກໂກນເປັນວົງ; ຈົ່ງໃຫ້ແນ່ໃຈວ່າພວກເຈົ້າຜ່າກະໂຫຼກຂອງພວກເຂົາ, ແລະຢ່າໃຫ້ຄວາມເມດຕາແກ່ພວກເຂົາຈົນກວ່າພວກເຂົາຈະຫັນມາເປັນຜູ້ນັບຖືໂມຮຳເມັດ ຫຼືຈ່າຍສ່ວຍບັນນາການ.’”

> “ໃນຄຳພະຍາກອນ ຫຼື ໃນປະຫວັດສາດ ບໍ່ໄດ້ກ່າວໄວ້ວ່າ ຄຳສັ່ງຫ້າມທີ່ມີຄວາມເມດຕາກວ່ານັ້ນ ໄດ້ຖືກເຊື່ອຟັງຢ່າງເຂັ້ມງວດ ເທົ່າກັບຄຳບັນຊາອັນໂຫດຮ້າຍ; ແຕ່ມັນໄດ້ຖືກບັນຊາແກ່ພວກເຂົາດັ່ງນັ້ນ. ແລະຂໍ້ກ່ອນໜ້ານັ້ນ ຄືຄຳສັ່ງພຽງຢ່າງດຽວທີ່ Gibbon ໄດ້ບັນທຶກໄວ້ ວ່າ Abubekr ໄດ້ມອບໃຫ້ແກ່ບັນດາຫົວໜ້າ ຜູ້ຊຶ່ງໜ້າທີ່ຂອງເຂົາ ຄືການອອກຄຳສັ່ງແກ່ກອງທັບ Saracen ທັງປວງ. ຄຳສັ່ງເຫຼົ່ານັ້ນ ສອດຄ່ອງກັນກັບຄຳພະຍາກອນຢ່າງຈຳແນກແນ່ຊັດ ປະດຸດດັ່ງວ່າຕົວຄາລີຟເອງ ໄດ້ກະທຳການຢູ່ພາຍໃຕ້ການເຊື່ອຟັງ ທັງທີ່ຮູ້ຊັດ ແລະ ໂດຍກົງ ຕໍ່ພຣະບັນຊາທີ່ສູງກວ່າຄຳສັ່ງຂອງມະນຸດຜູ້ຕາຍໄດ້; ແລະໃນການກະທຳອັນແທ້ຈິງ ແຫ່ງການອອກໄປເພື່ອຮົບຕໍ່ຕ້ານສາສະໜາຂອງພຣະເຢຊູ ແລະ ເພື່ອເຜยແຜ່ Mohammedanism ໃຫ້ເຂົ້າມາແທນທີ່, ລາວໄດ້ກ່າວຊ້ຳຄຳເວົ້າທີ່ໄດ້ຖືກພະຍາກອນໄວ້ໃນ Revelation of Jesus Christ ວ່າລາວຈະເວົ້າ.”

> “ຕາແຫຼວຂອງພຣະເຈົ້າຢູ່ທີ່ໜ້າຜາກຂອງພວກເຂົາ.—ໃນຂໍ້ສັງເກດກ່ຽວກັບບົດ 7:1–3 ພວກເຮົາໄດ້ສະແດງແລ້ວວ່າ ຕາແຫຼວຂອງພຣະເຈົ້າ ຄືວັນຊະບາໂຕແຫ່ງພຣະບັນຍັດຂໍ້ທີສີ່; ແລະປະຫວັດສາດກໍບໍ່ໄດ້ນິ່ງງຽບຕໍ່ຄວາມຈິງທີ່ວ່າ ໄດ້ມີຜູ້ທີ່ຮັກສາວັນຊະບາໂຕທີ່ແທ້ຈິງຕະຫຼອດທົ່ວຍຸກການປົກຄອງປະຈຸບັນນີ້. ແຕ່ໃນທີ່ນີ້ໄດ້ເກີດຄຳຖາມຂຶ້ນໃນໃຈຂອງຫຼາຍຄົນວ່າ ໃນເວລານັ້ນຊາຍເຫຼົ່ານັ້ນແມ່ນໃຜ ຜູ້ທີ່ມີຕາແຫຼວຂອງພຣະເຈົ້າຢູ່ທີ່ໜ້າຜາກຂອງຕົນ ແລະໂດຍເຫດນັ້ນຈຶ່ງພົ້ນຈາກການກົດຂີ່ຂອງພວກໂມຮາເມດ? ຂໍໃຫ້ຜູ້ອ່ານຈົ່ງຄຳນຶງໄວ້ເຖິງຄວາມຈິງຂໍ້ນີ້ ຊຶ່ງໄດ້ກ່າວພາດໄວ້ແລ້ວ ວ່າຕະຫຼອດທົ່ວຍຸກການນີ້ໄດ້ມີຜູ້ທີ່ມີຕາແຫຼວຂອງພຣະເຈົ້າຢູ່ທີ່ໜ້າຜາກຂອງຕົນ ຫຼືເປັນຜູ້ຮັກສາວັນຊະບາໂຕທີ່ແທ້ຈິງດ້ວຍຄວາມເຂົ້າໃຈ; ແລະຂໍໃຫ້ພວກເຂົາພິຈາລະນາຕໍ່ໄປອີກວ່າ ສິ່ງທີ່ຄຳພະຍາກອນຢືນຢັນນັ້ນຄື ການໂຈມຕີຂອງອຳນາດຕວກກີຜູ້ທຳໃຫ້ເກີດຄວາມຮ້າງເປົ່ານີ້ ບໍ່ໄດ້ມຸ່ງຕໍ່ພວກເຂົາ ແຕ່ມຸ່ງຕໍ່ຄົນອີກຈຳພວກໜຶ່ງ. ດັ່ງນັ້ນ ປະເດັນນີ້ຈຶ່ງພົ້ນຈາກຄວາມຍຸ່ງຍາກທັງສິ້ນ; ເພາະວ່ານີ້ແຫຼະເປັນທັງໝົດທີ່ຄຳພະຍາກອນໄດ້ຢືນຢັນໄວ້ຢ່າງແທ້ຈິງ. ມີພຽງຄົນຈຳພວກດຽວເທົ່ານັ້ນທີ່ຖືກນຳມາໃຫ້ເຫັນໂດຍກົງໃນຂໍ້ຄວາມນີ້; ຄື ພວກທີ່ບໍ່ມີຕາແຫຼວຂອງພຣະເຈົ້າຢູ່ທີ່ໜ້າຜາກຂອງຕົນ; ແລະການສະຫງວນຮັກສາພວກທີ່ມີຕາແຫຼວຂອງພຣະເຈົ້ານັ້ນ ຖືກນຳເຂົ້າມາພຽງໂດຍນັຍະເທົ່ານັ້ນ. ດັ່ງນັ້ນ ພວກເຮົາຈຶ່ງບໍ່ໄດ້ຮຽນຮູ້ຈາກປະຫວັດສາດວ່າ ມີຜູ້ໃດໃນບັນດາພວກນີ້ໄດ້ຖືກພົວພັນຢູ່ໃນໄພພິບັດໃດໆ ທີ່ພວກຊາຣາເຊັນໄດ້ນຳມາໃສ່ບັນດາເປົ້າໝາຍແຫ່ງຄວາມກຽດຊັງຂອງຕົນ. ພວກເຂົາໄດ້ຮັບມອບໝາຍໃຫ້ໂຈມຕີຄົນອີກຈຳພວກໜຶ່ງ. ແລະການທຳລາຍທີ່ຈະມາເຖິງເໜືອຄົນຈຳພວກນີ້ ບໍ່ໄດ້ຖືກວາງໄວ້ໃນຖານະຕົງກັນຂ້າມກັບການສະຫງວນຮັກສາຂອງຄົນອື່ນໆ ແຕ່ມີພຽງກັບຫຍ້າ ແລະຄວາມຂຽວຊຸ່ມຂອງແຜ່ນດິນໂລກເທົ່ານັ້ນ; ດັ່ງນັ້ນ “ຢ່າທຳອັນຕະລາຍແກ່ຫຍ້າ ຫຼືຕົ້ນໄມ້ ຫຼືສິ່ງໃດໆທີ່ຂຽວສົດ ແຕ່ຈົ່ງທຳອັນຕະລາຍແກ່ຄົນພຽງຈຳພວກໜຶ່ງເທົ່ານັ້ນ.” ແລະໃນການສຳເລັດຕາມນັ້ນ ພວກເຮົາໄດ້ເຫັນພາບອັນແປກປະຫຼາດຂອງກອງທັບຜູ້ບຸກຮຸກທີ່ໄວ້ຊີວິດແກ່ສິ່ງທີ່ກອງທັບເຊັ່ນນັ້ນຕາມປົກກະຕິມັກທຳລາຍ ຄື ພື້ນຜິວ ແລະຜົນຜະລິດແຫ່ງທຳມະຊາດ; ແລະຕາມຂອບເຂດແຫ່ງການອະນຸຍາດທີ່ໃຫ້ແກ່ພວກເຂົາໃນການທຳອັນຕະລາຍແກ່ຄົນທີ່ບໍ່ມີຕາແຫຼວຂອງພຣະເຈົ້າຢູ່ທີ່ໜ້າຜາກຂອງຕົນ ພວກເຂົາໄດ້ຜ່າກະໂຫຼກສີສະຂອງພວກນັກສາສະໜາຈຳພວກໜຶ່ງທີ່ໂກນສະຫຼອຍກາງສີສະ ຜູ້ຊຶ່ງເປັນຂອງທຳມະສາລາຂອງຊາຕານ.”

> “ເຫຼົ່ານີ້ໂດຍບໍ່ຕ້ອງສົງໄສແມ່ນພວກນັກບວດກຸ່ມໜຶ່ງ ຫຼືເປັນການແບ່ງຝ່າຍອື່ນໃດໜຶ່ງຂອງຄຣິສຕະຈັກໂຣມັນຄາທອລິກ. ອາວຸດຂອງພວກໂມຮຳມະດັນໄດ້ຖືກມຸ່ງໄປຕໍ່ຕ້ານຄົນເຫຼົ່ານີ້. ແລະສຳລັບພວກເຮົາແລ້ວ ປະກົດວ່າມີຄວາມເໝາະສົມຢ່າງພິເສດ ຖ້າບໍ່ແມ່ນການຈົງໃຈ ໃນການພັນລະນາພວກເຂົາວ່າເປັນຜູ້ທີ່ບໍ່ມີຕາປະທັບຂອງພຣະເຈົ້າຢູ່ໜ້າຜາກຂອງຕົນ; ເນື່ອງຈາກວ່ານັ້ນແມ່ນຄຣິສຕະຈັກດຽວນັ້ນເອງທີ່ໄດ້ປຸ້ນຊິງຕາປະທັບອອກຈາກພຣະບັນຍັດຂອງພຣະເຈົ້າ ໂດຍການສີກຂາດວັນຊະບາໂຕທີ່ແທ້ຈິງອອກໄປ ແລະຍົກສິ່ງປອມຂຶ້ນແທນທີ່ຂອງມັນ. ແລະພວກເຮົາກໍບໍ່ເຂົ້າໃຈ ບໍ່ວ່າຈາກຄຳພະຍາກອນ ຫຼືຈາກປະຫວັດສາດ ວ່າບຸກຄົນເຫຼົ່ານັ້ນທີ່ອາບູເບກຣ໌ໄດ້ກຳຊັບແກ່ຜູ້ຕິດຕາມຂອງລາວບໍ່ໃຫ້ລົບກວນ ໄດ້ຄອບຄອງຕາປະທັບຂອງພຣະເຈົ້າຢູ່ ຫຼືເປັນປະຊາກອນຂອງພຣະເຈົ້າໂດຍຈຳເປັນ. ພວກເຂົາແມ່ນໃຜ ແລະດ້ວຍເຫດຜົນໃດຈຶ່ງຖືກໄວ້ຊີວິດນັ້ນ ຄຳພະຍານອັນຈຳກັດຂອງ Gibbon ບໍ່ໄດ້ແຈ້ງແກ່ພວກເຮົາ ແລະພວກເຮົາກໍບໍ່ມີວິທີອື່ນໃດທີ່ຈະຮູ້ໄດ້; ແຕ່ພວກເຮົາມີທຸກເຫດຜົນທີ່ຈະເຊື່ອວ່າ ບໍ່ມີຜູ້ໃດໃນບັນດາຜູ້ທີ່ມີຕາປະທັບຂອງພຣະເຈົ້າຖືກລົບກວນ ໃນຂະນະທີ່ຄົນອີກຈຳພວກໜຶ່ງ ຜູ້ຊຶ່ງຢ່າງເນັ້ນໜັກບໍ່ມີຕາປະທັບນັ້ນ ຖືກປະຫານດ້ວຍຄົມດາບ; ແລະດັ່ງນັ້ນ ຂໍ້ລະບຸອັນສະເພາະຂອງຄຳພະຍາກອນຈຶ່ງໄດ້ຮັບການສອດຄ່ອງຢ່າງຄົບຖ້ວນ.” Uriah Smith, Daniel and Revelation, 500–502.

ອາບູບາກາໄດ້ຮວບຮວມບັນດາຜູ້ຕິດຕາມຂອງໂມຮໍາເມັດເຂົ້າເປັນຄາລິຟະຕ໌ພາຍຫຼັງການສິ້ນຊີວິດຂອງໂມຮໍາເມັດ ດັ່ງນັ້ນ ເຖິງແມ່ນວ່າທັງສອງເປັນບຸກຄົນທາງປະຫວັດສາດທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ແຕ່ເມື່ອນໍາມາພິຈາລະນາຮ່ວມກັນ ພວກເຂົາເປັນຕົວແທນຂອງຈຸດເລີ່ມຕົ້ນແຫ່ງຄໍາພະຍານຂອງອິສລາມໃນວິບັດປະການທຳອິດ, ແລະບຸກຄົນທາງປະຫວັດສາດຜູ້ທີ່ເປັນໝຸດໝາຍຂອງປະຫວັດຂອງວິບັດປະການທຳອິດກໍຄື ໂມຮໍາເມັດ.

ໃນປະຫວັດສາດເບື້ອງຕົ້ນຂອງວິບັດຄັ້ງທີສອງ, ໂມຮາເມັດ II ໄດ້ພິຊິດນະຄອນຄອນສະແຕນຕິໂນເປິລ ໃນປີ 1453. ໃນປີ 1449, ທູດສະຫວັນສີ່ອົງ, ຊຶ່ງເປັນຕົວແທນຂອງອິດສະລາມ, ໄດ້ຖືກປ່ອຍອອກ. ການເລີ່ມຕົ້ນແລະການສິ້ນສຸດຂອງວິບັດຄັ້ງທຳອິດ ຖືກໝາຍໄວ້ໂດຍໂມຮາເມັດຜູ້ໜຶ່ງ, ຄືຄົນທີໜຶ່ງ ແລະຄົນທີສອງຕາມລຳດັບ. ໃນທາງຄຳພະຍາກອນ, ການເລີ່ມຕົ້ນແລະການສິ້ນສຸດແຫ່ງປະຫວັດຂອງວິບັດຄັ້ງທຳອິດ ມີລາຍເຊັນຂອງອາລຟາ ແລະ ໂອເມກາ.

ການເລີ່ມຕົ້ນຂອງວິບັດຄັ້ງທີສອງປະກອບມີຄຳພະຍາກອນເລື່ອງເວລາກ່ຽວກັບທູດສະຫວັນສີ່ອົງ ຜູ້ຊຶ່ງເປັນຕົວແທນຂອງອິດສະລາມ ຜູ້ທີ່ໃນເວລານັ້ນໄດ້ຖືກປ່ອຍ ແລະຕໍ່ມາກໍໄດ້ຖືກຢັບຢັ້ງໃນວັນທີ 11 ສິງຫາ 1840. ນັບແຕ່ຈຸດນັ້ນຈົນເຖິງວັນທີ 22 ຕຸລາ 1844 ການປະທັບຕາຂອງໜຶ່ງແສນສີ່ໝື່ນສີ່ພັນຄົນໄດ້ຖືກສະແດງໄວ້. ການເລີ່ມຕົ້ນຂອງວິບັດຄັ້ງທີສອງລະບຸເຖິງການຖືກປ່ອຍຂອງອິດສະລາມ ແລະການສິ້ນສຸດຂອງມັນໝາຍເຖິງການຖືກຢັບຢັ້ງຂອງອິດສະລາມ. ທັງວິບັດຄັ້ງທຳອິດແລະຄັ້ງທີສອງລ້ວນມີເຄື່ອງໝາຍພະຍາກອນທີ່ແນ່ນອນ ຊຶ່ງຜູກໂຍງການເລີ່ມຕົ້ນຂອງມັນເຂົ້າກັບການສິ້ນສຸດ.

ຄວາມວິບັດສອງປະການທຳອິດຈະຕ້ອງຖືກນຳມາວາງທັບຊ້ອນກັນ, “ບັນທັດເທິງບັນທັດ,” ເພື່ອຈະຈຳແນກຄວາມວິບັດປະການທີສາມ. ໜຶ່ງໃນລັກສະນະທາງຄຳພະຍາກອນທີ່ຖືກຊີ້ບອກໂດຍພະຍານສອງປະການທຳອິດຂອງອິດສະລາມ ແມ່ນວ່າ ພວກນັ້ນເປັນຕົວແທນຂອງຊ່ວງເວລາຈຳເພາະໜຶ່ງ ຊຶ່ງໝາຍກຳນົດທັງການເລີ່ມຕົ້ນແລະການສິ້ນສຸດໄວ້ດ້ວຍລາຍເຊັນຂອງ Alpha ແລະ Omega. ພວກນັ້ນຍັງມີລາຍເຊັນຮອງອີກປະການໜຶ່ງ, ເພາະວ່າ ການເລີ່ມຕົ້ນຂອງຄວາມວິບັດປະການທຳອິດ ຊີ້ບອກເຖິງການປະທັບຕາປະຊາກອນຂອງພຣະເຈົ້າ, ແລະການສິ້ນສຸດຂອງຄວາມວິບັດປະການທີສອງ ກໍຊີ້ບອກເຖິງການປະທັບຕາປະຊາກອນຂອງພຣະເຈົ້າເຊັ່ນດຽວກັນ.

ໄພພິບັດຄັ້ງທີສາມໄດ້ມາເຖິງເມື່ອອິດສະລາມໂຈມຕີສັດຮ້າຍແຫ່ງແຜ່ນດິນໂລກໃນພຣະນິມິດບົດທີສິບສາມຢ່າງກະທັນຫັນແລະບໍ່ຄາດຄິດ, ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງເປັນການເລີ່ມຕົ້ນໄລຍະເວລາແຫ່ງການປະທັບຕາ. ການປະທັບຕາຂອງຄົນໜຶ່ງແສນສີ່ໝື່ນສີ່ພັນສິ້ນສຸດລົງໃນກົດໝາຍວັນອາທິດທີ່ຈະມາໃນໄວໆນີ້, ແລະເພາະຕອບສະໜອງຕໍ່ການຫຼົງເຊື່ອນັ້ນ, ການຫຼົງເຊື່ອແຫ່ງຊາດຈຶ່ງຖືກຕິດຕາມດ້ວຍຄວາມພິນາດແຫ່ງຊາດ. ດັ່ງທີ່ໄດ້ຖືກເຮັດໃຫ້ເປັນແບບຢ່າງໄວ້ໂດຍໂຣມນອກສາສະໜາແລະໂຣມສັນຕະປາປາ, ຄວາມພິນາດແຫ່ງຊາດນັ້ນສຳເລັດລົງໂດຍການພິພາກສາແຫ່ງແກທຣຳເປັດຂອງພຣະເຈົ້າ. ໄພພິບັດທັງສາມນັ້ນກໍເປັນແກທຣຳເປັດເຊັ່ນກັນ. ອິດສະລາມໃນໄພພິບັດຄັ້ງທີສາມຈະໂຈມຕີອີກຄັ້ງໜຶ່ງຢ່າງກະທັນຫັນແລະບໍ່ຄາດຄິດຕໍ່ກົດໝາຍວັນອາທິດທີ່ຈະມາໃນໄວໆນີ້ໃນສະຫະລັດ, ເມື່ອໄລຍະເວລາແຫ່ງການປະທັບຕາຂອງຄົນໜຶ່ງແສນສີ່ໝື່ນສີ່ພັນສິ້ນສຸດລົງ. ໄລຍະເວລານັ້ນໄດ້ຖືກເຮັດໃຫ້ເປັນແບບຢ່າງໄວ້ໂດຍໄລຍະເລີ່ມຕົ້ນຂອງໄພພິບັດຄັ້ງທຳອິດ, ແລະຍັງໂດຍໄລຍະສິ້ນສຸດຂອງໄພພິບັດຄັ້ງທີສອງອີກດ້ວຍ.

ພວກເຮົາຈະສືບຕໍ່ການສຶກສານີ້ໃນບົດຄວາມຖັດໄປ.

> ແລະ​ນາງ​ຊາຣາ​ໄດ້​ເຫັນ​ບຸດ​ຂອງ​ນາງ​ຮາກາ​ຊາວ​ເອຢິບ, ຜູ້​ທີ່​ນາງ​ໄດ້​ໃຫ້​ກຳເນີດ​ແກ່​ອັບຣາຮາມ, ກຳລັງ​ເຍາະເຢີ້ຍ. ເຫດ​ສະ​ນັ້ນ​ນາງ​ຈຶ່ງ​ໄດ້​ກ່າວ​ແກ່​ອັບຣາຮາມ​ວ່າ, “ຈົ່ງ​ຂັບ​ໄລ່​ຍິງ​ທາດ​ຄົນ​ນີ້​ກັບ​ບຸດ​ຂອງ​ນາງ​ອອກ​ໄປ; ເພາະ​ບຸດ​ຂອງ​ຍິງ​ທາດ​ຄົນ​ນີ້​ຈະ​ບໍ່​ໄດ້​ເປັນ​ທາຍາດ​ຮ່ວມ​ກັບ​ບຸດ​ຂອງ​ຂ້າ​ພະ​ເຈົ້າ, ຄື​ອີຊາກ.” ແລະ​ເລື່ອງ​ນີ້​ເປັນ​ທຸກ​ໃຈ​ຢ່າງ​ຍິ່ງ​ໃນ​ສາຍຕາ​ຂອງ​ອັບຣາຮາມ ເພາະ​ເຫັນ​ແກ່​ບຸດ​ຂອງ​ຕົນ. ແຕ່​ພຣະ​ເຈົ້າ​ໄດ້​ກ່າວ​ແກ່​ອັບຣາຮາມ​ວ່າ, “ຢ່າ​ໃຫ້​ເລື່ອງ​ນີ້​ເປັນ​ທຸກ​ໃຈ​ໃນ​ສາຍຕາ​ຂອງ​ເຈົ້າ ເນື່ອງ​ດ້ວຍ​ເດັກ​ນ້ອຍ​ນັ້ນ ແລະ​ເນື່ອງ​ດ້ວຍ​ຍິງ​ທາດ​ຂອງ​ເຈົ້າ; ໃນ​ທຸກ​ສິ່ງ​ທີ່​ຊາຣາ​ໄດ້​ກ່າວ​ແກ່​ເຈົ້າ ຈົ່ງ​ຟັງ​ສຽງ​ຂອງ​ນາງ; ເພາະ​ວ່າ​ເຊື້ອ​ສາຍ​ຂອງ​ເຈົ້າ​ຈະ​ຖືກ​ເອີ້ນ​ໃນ​ອີຊາກ. ແລະ​ສ່ວນ​ບຸດ​ຂອງ​ຍິງ​ທາດ​ນັ້ນ ເຮົາ​ຈະ​ໃຫ້​ເຂົາ​ເປັນ​ຊາດ​ໃຫຍ່​ດ້ວຍ ເພາະ​ເຂົາ​ເປັນ​ເຊື້ອ​ສາຍ​ຂອງ​ເຈົ້າ.” ແລະ​ອັບຣາຮາມ​ໄດ້​ລຸກ​ຂຶ້ນ​ແຕ່​ເຊົ້າ​ຕູ່, ແລ້ວ​ໄດ້​ເອົາ​ເຂົ້າຈີ່ ແລະ​ຖົງ​ນ້ຳ​ໜຶ່ງ, ໃຫ້​ແກ່​ນາງ​ຮາກາ, ວາງ​ໄວ້​ເທິງ​ບ່າ​ຂອງ​ນາງ, ພ້ອມ​ທັງ​ເດັກ​ນ້ອຍ, ແລ້ວ​ສົ່ງ​ນາງ​ໄປ; ແລະ​ນາງ​ກໍ​ໄດ້​ຈາກ​ໄປ ແລະ​ໄດ້​ພະເນຈອນ​ຢູ່​ໃນ​ຖິ່ນ​ກັນດານ​ເບເອ-ເຊບາ. ແລະ​ນ້ຳ​ໃນ​ຖົງ​ກໍ​ໝົດ​ລົງ, ແລະ​ນາງ​ໄດ້​ວາງ​ເດັກ​ນ້ອຍ​ໄວ້​ໃຕ້​ພຸ່ມໄມ້​ພຸ່ມ​ໜຶ່ງ. ແລ້ວ​ນາງ​ກໍ​ໄດ້​ໄປ ແລະ​ນັ່ງ​ລົງ​ຫ່າງ​ຈາກ​ເຂົາ​ໄປ​ໄກ​ພໍ​ຄວນ, ປະມານ​ໄລຍະ​ຍິງ​ທະນູ​ຄັ້ງ​ໜຶ່ງ; ເພາະ​ນາງ​ກ່າວ​ວ່າ, “ຂໍ​ຢ່າ​ໃຫ້​ຂ້າ​ພະ​ເຈົ້າ​ເຫັນ​ການ​ຕາຍ​ຂອງ​ເດັກ​ນ້ອຍ​ນັ້ນ​ເລີຍ.” ແລະ​ນາງ​ໄດ້​ນັ່ງ​ຢູ່​ກົງ​ກັນຂ້າມ​ກັບ​ເຂົາ, ແລະ​ຍົກ​ສຽງ​ຂອງ​ນາງ​ຂຶ້ນ ແລະ​ຮ້ອງໄຫ້. ແລະ​ພຣະ​ເຈົ້າ​ໄດ້​ຊົງ​ຟັງ​ສຽງ​ຂອງ​ເດັກ​ນ້ອຍ​ນັ້ນ; ແລະ​ທູດສະຫວັນ​ຂອງ​ພຣະ​ເຈົ້າ​ໄດ້​ຮ້ອງ​ເອີ້ນ​ນາງ​ຮາກາ​ຈາກ​ຟ້າ​ສະຫວັນ ແລະ​ກ່າວ​ແກ່​ນາງ​ວ່າ, “ນາງ​ຮາກາ, ເຈົ້າ​ເປັນ​ຫຍັງ? ຢ່າ​ຢ້ານ​ເລີຍ; ເພາະ​ພຣະ​ເຈົ້າ​ໄດ້​ຊົງ​ຟັງ​ສຽງ​ຂອງ​ເດັກ​ນ້ອຍ​ນັ້ນ​ແລ້ວ​ໃນ​ບ່ອນ​ທີ່​ເຂົາ​ຢູ່. ລຸກ​ຂຶ້ນ​ເຖີດ, ຍົກ​ເດັກ​ນ້ອຍ​ນັ້ນ​ຂຶ້ນ ແລະ​ຈັບ​ມື​ເຂົາ​ໄວ້​ໃຫ້​ໝັ້ນ; ເພາະ​ເຮົາ​ຈະ​ໃຫ້​ເຂົາ​ເປັນ​ຊາດ​ໃຫຍ່.” ແລະ​ພຣະ​ເຈົ້າ​ໄດ້​ເປີດ​ຕາ​ຂອງ​ນາງ, ແລະ​ນາງ​ກໍ​ໄດ້​ເຫັນ​ບໍ່​ນ້ຳ​ແຫ່ງ​ໜຶ່ງ; ແລ້ວ​ນາງ​ໄດ້​ໄປ​ຕັກ​ນ້ຳ​ເຕັມ​ຖົງ, ແລະ​ໃຫ້​ເດັກ​ນ້ອຍ​ນັ້ນ​ດື່ມ. ແລະ​ພຣະ​ເຈົ້າ​ສະຖິດ​ຢູ່​ກັບ​ເດັກ​ນ້ອຍ​ນັ້ນ; ແລະ​ເຂົາ​ກໍ​ເຕີບໃຫຍ່​ຂຶ້ນ, ແລະ​ອາໄສ​ຢູ່​ໃນ​ຖິ່ນ​ກັນດານ, ແລະ​ກາຍ​ເປັນ​ນັກ​ຍິງ​ທະນູ. ປະຖົມມະການ 21:9–20.

Back to Articles