Article

# ເອລີຢາ - ເລກສິບ

1856

Author

Jeff Pippenger

Published

October 13, 2023

Formats

PDF
Word
Song MP3

ຂະບວນການມິນເລີໄຣດ໌ ໄດ້ຖືກນໍາສະເໜີໄວ້ໃນອິຊາຢາບົດທີເຈັດ ໂດຍຄໍາພະຍາກອນຫົກສິບຫ້າປີ ຊຶ່ງເລີ່ມຕົ້ນໃນປີ 742 ກ່ອນ ຄ.ສ. ຫົກສິບຫ້າປີນັ້ນທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນປະຫວັດສາດຂອງອິຊາຢາ ເປັນຕົວແທນຂອງຫົກສິບຫ້າປີຈາກ 1798 ຈົນເຖິງ 1863. ອັນຟາ ແລະ ໂອເມກາ ຈະສະແດງເຖິງຈຸດສິ້ນສຸດຄວບຄູ່ໄປກັບຈຸດເລີ່ມຕົ້ນສະເໝີ. ຄໍາພະຍາກອນຫົກສິບຫ້າປີນີ້ຊີ້ບອກເຖິງຄໍາສາບແຊ່ງເຈັດເທົ່າຕໍ່ອານາຈັກເໜືອ ແລະ ອານາຈັກໃຕ້ຂອງອິດສະຣາເອນ. ເຈັດເທົ່າຄັ້ງທໍາອິດທີ່ມາເຖິງອານາຈັກເໜືອ ເລີ່ມຕົ້ນໃນປີ 723 ກ່ອນ ຄ.ສ. ສິບເກົ້າປີຫຼັງຈາກທີ່ອິຊາຢາໄດ້ກ່າວຄໍາພະຍາກອນນັ້ນຕໍ່ກະສັດອາຮາດ. ເຈັດເທົ່າຄັ້ງສຸດທ້າຍທີ່ມາເຖິງອານາຈັກໃຕ້ ເລີ່ມຕົ້ນໃນຕອນທ້າຍຂອງຫົກສິບຫ້າປີ ໃນປີ 677 ກ່ອນ ຄ.ສ.

ຄຳສາບແຊ່ງຄັ້ງທຳອິດແຫ່ງ “ເຈັດເທື່ອ” ທີ່ມີຕໍ່ເອຟຣາອິມໄດ້ສິ້ນສຸດລົງໃນປີ 1798, ຊຶ່ງເປັນເວລາແຫ່ງປາຍສຸດ ເມື່ອນິມິດເກືອບແມ່ນ້ຳອູໄລໃນດານີເອນບົດທີ 8 ແລະ 9 ໄດ້ຖືກເປີດຜະນຶກ. ມັນໄດ້ໝາຍຢ່າງພະຍາກອນເຖິງທັງການມາເຖິງຂອງຂ່າວສານທູດສະຫວັນອົງທຳອິດ ແລະ ຈຸດເລີ່ມຕົ້ນໃນທາງພະຍາກອນຂອງຂະບວນການມິນເລີໄຣທ໌. ຄຳສາບແຊ່ງຄັ້ງສຸດທ້າຍແຫ່ງ “ເຈັດເທື່ອ” ທີ່ມີຕໍ່ຢູດາ ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງໃນປີ 1844, ຊຶ່ງເປັນການມາເຖິງຂອງຂ່າວສານທູດສະຫວັນອົງທີສາມ. ສິບເກົ້າປີຕໍ່ມາໃນປີ 1863, ຫົກສິບຫ້າປີທີ່ຖືກເປັນຕົວແທນໄວ້ໃນຕອນຕົ້ນຂອງຄຳພະຍາກອນນັ້ນ ໄດ້ໝາຍເຖິງຈຸດສິ້ນສຸດຂອງຂະບວນການມິນເລີໄຣທ໌ ແລະ ການເລີ່ມຕົ້ນຂອງຄຣິສຕະຈັກເຊວເວັນທ໌-ເດ ແອດເວັນຕິສ ແຫ່ງລາວດີເຊຍ. ເຈັດປີກ່ອນປີ 1863, ໃນປີ 1856, James White ໄດ້ເລີ່ມຊີ້ບອກວ່າ ຂະບວນການມິນເລີໄຣທ໌ໄດ້ຢຸດເຊົາຈາກການເປັນຄຣິສຕະຈັກແຫ່ງຟິລາເດນເຟຍ ແລະ ໄດ້ກາຍເປັນຄຣິສຕະຈັກແຫ່ງລາວດີເຊຍ. ຫຼານຊາຍຂອງທ່ານ ເມື່ອຂຽນຊີວະປະຫວັດຂອງ Ellen White, ໄດ້ຂຽນກ່ຽວກັບປະຫວັດຂອງປີ 1856 ແລະ ຂ່າວສານແຫ່ງລາວດີເຊຍ.

## “ຂໍ້ຄວາມເຖິງຄຣິສຕະຈັກເມືອງລາໂອດີເຊຍ”

> ພວກແອັດເວນຕິສທີ່ຮັກສາວັນຊະບາໂຕໄດ້ຍຶດຖືຈຸດຍືນວ່າ ຂໍ້ຄວາມເຖິງຄຣິສຕະຈັກທັງເຈັດໃນພຣະນິມິດ 2 ແລະ 3 ໄດ້ສະແດງພາບປະສົບການຂອງຄຣິສຕະຈັກຄຣິດສະຕຽນຕະຫຼອດຫຼາຍສະຕະວັດ. ຂໍ້ສະຫຼຸບຂອງພວກເຂົາຄື ຂໍ້ຄວາມເຖິງຄຣິສຕະຈັກລາໂອດີເຊຍ ນັ້ນນຳໃຊ້ກັບຜູ້ທີ່ໃນເວລານັ້ນພວກເຂົາເອີ້ນວ່າ ແອັດເວນຕິສໃນນາມ ຄືຜູ້ທີ່ບໍ່ໄດ້ຍອມຮັບວັນຊະບາໂຕວັນທີເຈັດ. ໃນບົດບັນນາທິການສັ້ນໆໃນ Review ສະບັບວັນທີ 9 ຕຸລາ James White ໄດ້ຍົກຄຳຖາມບາງປະການທີ່ຊວນໃຫ້ຂົບຄິດ ໂດຍເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍຄຳກ່າວວ່າ:

> “ຄຳ​ຖາມ​ນັ້ນ​ກຳລັງ​ເລີ່ມ​ຖືກ​ຍົກ​ຂຶ້ນ​ມາ​ອີກ​ເທື່ອ​ໃໝ່, ‘ຍາມເຝົ້າ, ກາງຄືນເປັນຢ່າງໃດ?’ ໃນ​ຂະນະ​ນີ້ ມີ​ເນື້ອທີ່​ພຽງ​ສຳລັບ​ຄຳ​ຖາມ​ບໍ່​ກີ່​ຂໍ້, ທີ່​ຖາມ​ຂຶ້ນ​ເພື່ອ​ເອີ້ນ​ໃຫ້​ເອົາ​ໃຈ​ໃສ່​ຕໍ່​ຫົວຂໍ້​ທີ່​ຄຳ​ຖາມ​ເຫຼົ່ານັ້ນ​ກ່ຽວຂ້ອງ. ພວກເຮົາ​ໄວ້​ວາງ​ໃຈ​ວ່າ ຄຳ​ຕອບ​ຢ່າງ​ຄົບຖ້ວນ​ຈະ​ຖືກ​ໃຫ້​ໃນ​ໄວໆ​ນີ້.—Review and Herald, 9 ຕຸລາ 1856.”

> “ໃນບັນດາຄໍາຖາມສິບເອັດຂໍ້ທີ່ລາວໄດ້ຖາມນັ້ນ, ຂໍ້ທີຫົກແມ່ນຂໍ້ທີ່ເຈາະຈົງໄປຫາຊາວລາວໂອດີເຊຍ.”

> “6. ສະພາບຂອງຊາວລາໂອດີເກຍ (ອຸ່ນໆ, ບໍ່ເຢັນ ແລະ ບໍ່ຮ້ອນ) ບໍ່ໄດ້ສະແດງພາບຢ່າງເໝາະສົມເຖິງສະພາບຂອງຄະນະຜູ້ທີ່ປະກາດຕົນວ່າຍຶດຖືຂໍ້ຄວາມຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມດອກຫຼື?—Ibid.”

> “ຄໍາຖາມສຸດທ້າຍໄດ້ເປີດເຜີຍເລື່ອງນີ້ອອກຢ່າງແຈ້ງແລ້ວ:

> “11. ຖ້າຫາກວ່ານີ້ແມ່ນສະພາບຂອງພວກເຮົາໃນຖານະປະຊາຊົນໜຶ່ງ, ພວກເຮົາຈະມີພື້ນຖານອັນແທ້ຈິງໃດໆເພື່ອຫວັງໃນຄວາມໂຜດປານຂອງພຣະເຈົ້າ ນອກຈາກວ່າພວກເຮົາຈະເອົາໃຈໃສ່ ‘ຄໍາແນະນໍາ’ ຂອງພະຍານທີ່ສັດຊື່ແທ້ບໍ? ເຮົາແນະນໍາເຈົ້າໃຫ້ຊື້ຄໍາທີ່ຫຼອມໃນໄຟຈາກເຮົາ ເພື່ອເຈົ້າຈະຮັ່ງມີ; ແລະເຄື່ອງນຸ່ງຂາວ ເພື່ອເຈົ້າຈະໄດ້ນຸ່ງຫົ່ມ ແລະເພື່ອຄວາມອັບອາຍແຫ່ງຄວາມເປືອຍກາຍຂອງເຈົ້າຈະບໍ່ປາກົດ; ແລະຈົ່ງທາຕາຂອງເຈົ້າດ້ວຍຢາທາຕາ ເພື່ອເຈົ້າຈະໄດ້ເຫັນ. ຜູ້ໃດທີ່ເຮົາຮັກ ເຮົາກໍຕັກເຕືອນແລະຕີສອນຜູ້ນັ້ນ: ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງມີໃຈຮ້ອນຮົນ ແລະກັບໃຈໃໝ່. ຈົ່ງເບິ່ງ, ເຮົາຢືນຢູ່ທີ່ປະຕູ ແລະເຄາະຢູ່: ຖ້າຜູ້ໃດໄດ້ຍິນສຽງຂອງເຮົາ ແລະເປີດປະຕູ, ເຮົາຈະເຂົ້າໄປຫາຜູ້ນັ້ນ ແລະຈະຮ່ວມຮັບປະທານອາຫານກັບລາວ, ແລະລາວກັບເຮົາ. ຜູ້ທີ່ຊະນະໄດ້ນັ້ນ ເຮົາຈະປະທານໃຫ້ໄດ້ນັ່ງກັບເຮົາເທິງບັນລັງຂອງເຮົາ ເໝືອນດັ່ງທີ່ເຮົາເອງກໍໄດ້ຊະນະ ແລະໄດ້ນັ່ງກັບພຣະບິດາຂອງເຮົາເທິງບັນລັງຂອງພຣະອົງ. ພຣະນິມິດ 3:18–21.—ບ່ອນດຽວກັນ.”

> “ເປັນທີ່ແຈ້ງຊັດວ່າ ຄວາມຈິງຂອງເລື່ອງນີ້ພຽງແຕ່ກຳລັງເລີ່ມສ່ອງແສງເຂົ້າສູ່ຈິດໃຈຂອງ James White. ສະບັບຕໍ່ໄປຂອງ Review ໄດ້ລົງການນຳສະເໜີເຈັດຄຣິສຕະຈັກເປັນເນື້ອຫາເຈັດຖັນ ພາຍໃຕ້ຫົວຂໍ້ນັ້ນ. ໃນຄຳນຳເປີດຂອງລາວ ລາວໄດ້ປະກາດວ່າ:”

> “ພວກເຮົາຈໍາເປັນຕ້ອງເຫັນພ້ອມກັບນັກອະທິບາຍພຣະຄໍາບາງທ່ານໃນຍຸກສະໄໝໃໝ່ ວ່າ ຄຣິສຕະຈັກທັງເຈັດນີ້ຄວນເຂົ້າໃຈວ່າເປັນຕົວແທນຂອງສະພາບທັງເຈັດຂອງຄຣິສຕະຈັກຄຣິດສະຕຽນ ໃນເຈັດຊ່ວງເວລາ ອັນຄອບຄຸມຂອບເຂດຂອງຍຸກຄຣິດສະຕຽນທັງໝົດ.—Ibid., Oct. 16, 1856.”

> “ແລ້ວທ່ານໄດ້ຍົກຄຳພະຍາກອນນັ້ນຂຶ້ນມາ, ກ່າວເຖິງແຕ່ລະຄຣິສຕະຈັກແຍກຕ່າງຫາກ. ເມື່ອມາເຖິງຄຣິສຕະຈັກທີ່ເຈັດ ຄື ລາວດີເຊຍ, ທ່ານໄດ້ປະກາດວ່າ:”

> “ຄຳພັນນາອັນໂສກເສົ້າຂອງຄຣິສຕະຈັກນີ້ ຊ່າງເປັນສິ່ງທີ່ຖ່ອມໃຈພວກເຮົາໃນຖານະປະຊາຊົນພຽງໃດ. ແລະຄຳພັນນາອັນນ່າຢ້ານກົວນີ້ ມິແມ່ນພາບທີ່ສົມບູນຢ່າງຍິ່ງຂອງສະພາບປັດຈຸບັນຂອງພວກເຮົາດອກຫລື? ແມ່ນແທ້; ແລະການພະຍາຍາມຫລີກເວັ້ນອຳນາດແຫ່ງຄຳພະຍານທີ່ກວດຄົ້ນນີ້ຕໍ່ຄຣິສຕະຈັກເລົາດີເຊຍ ຈະບໍ່ເປັນປະໂຫຍດອັນໃດເລີຍ. ຂໍໃຫ້ອົງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຊົງຊ່ວຍພວກເຮົາ ໃຫ້ຮັບເອົາມັນ ແລະໄດ້ຮັບປະໂຫຍດໂດຍມັນ.—ແຫຼ່ງດຽວກັນ”

> “ຫຼັງຈາກທ່ານໄດ້ອຸທິດເນື້ອທີ່ສອງຄໍລຳໃຫ້ແກ່ຄຣິດຈັກ Laodicean, ຖ້ອຍຄຳສະຫຼຸບປິດທ້າຍຂອງທ່ານໄດ້ເຮັດການວິງວອນຢ່າງໜັກແນ່ນວ່າ:”

> “ພີ່ນ້ອງທີ່ຮັກ, ພວກເຮົາຈະຕ້ອງຊະນະໂລກ, ເນື້ອໜັງ, ແລະມານ, ມິຊະນັ້ນແລ້ວພວກເຮົາຈະບໍ່ມີສ່ວນໃນອານາຈັກຂອງພຣະເຈົ້າ.... ຈົ່ງຍຶດຖືພາລະກິດນີ້ໄວ້ໃນທັນທີ, ແລະໂດຍຄວາມເຊື່ອຈົ່ງຮຽກຮ້ອງເອົາພຣະສັນຍາແຫ່ງພຣະຄຸນອັນເປັນຂອງຊາວລາໂອດີເກຍທີ່ກັບໃຈ. ຈົ່ງລຸກຂຶ້ນໃນພຣະນາມຂອງອົງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ, ແລະໃຫ້ແສງສະຫວ່າງຂອງທ່ານສ່ອງອອກເພື່ອພຣະສິຣິແຫ່ງພຣະນາມອັນຄວນສັນລະເສີນຂອງພຣະອົງ.—Ibid.

> “ການຕອບສະໜອງຈາກພາກສະໜາມໄດ້ສ້າງຄວາມສະເທືອນໃຈຢ່າງແຮງກ້າ. G. W. Holt ຈາກ Ohio ໄດ້ຂຽນໄວ້ໃນວັນທີ 20 ຕຸລາ ວ່າ:”

> “ແມ່ນແທ້, ຂ້ານ້ອຍເຊື່ອວ່າ ພວກເຮົາຜູ້ຢູ່ໃນຂ່າວສານທີສາມ ພ້ອມດ້ວຍພຣະບັນຍັດຂອງພຣະເຈົ້າ ແລະຄວາມເຊື່ອຂອງພຣະເຢຊູ ແມ່ນຄຣິສຕະຈັກທີ່ຖ້ອຍຄຳນີ້ໄດ້ກ່າວເຖິງ; ແລະພວກເຮົາຈະຊັກຊ້າເກີນໄປບໍ່ໄດ້ ໃນການທູນຂໍເອົາຄຳທີ່ຜ່ານການພິສູດແລ້ວ ແລະເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມສີຂາວ, ແລະຢາທາຕາ, ເພື່ອພວກເຮົາຈະໄດ້ເຫັນ.—Ibid., ວັນທີ 6 ພະຈິກ 1856.

> “ຈາກພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອ ມີສຽງໃໝ່ໜຶ່ງໄດ້ຖືກຍິນຂຶ້ນໃນເລື່ອງນີ້, ຄືສຽງຂອງ Stephen N. Haskell, ແຫ່ງ Princeton, Massachusetts. ໃນຖານະທີ່ເປັນ Adventist ຜູ້ຮັກສາວັນອາທິດ ລາວໄດ້ເລີ່ມເທດສະໜາເມື່ອອາຍຸ 20 ປີ; ບັດນີ້ ອີກສາມປີຕໍ່ມາ ລາວກໍຢູ່ໃນຂ່າວສານຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມແລ້ວ. ເປັນນັກສຶກສາພຣະຄໍາພີຢ່າງລະອຽດຖີ່ຖ້ວນ, ຫຼັງຈາກໄດ້ເຫັນບົດບັນນາທິການເບື້ອງຕົ້ນອັນສັ້ນໆຂອງ White ທີ່ນຳເຂົ້າຄຳຖາມເລື່ອງຄຣິສຕະຈັກເຈັດແຫ່ງ, ລາວຈຶ່ງເລືອກຂຽນບົດຄວາມອັນຍາວສຳລັບ Review:”

> “ເລື່ອງທີ່ໄດ້ກ່າວເຖິງນັ້ນໄດ້ເປັນສິ່ງທີ່ຢູ່ໃນຄວາມສົນໃຈອັນເລິກຊຶ້ງຂອງຂ້າພະເຈົ້າມາເປັນເວລາຫຼາຍເດືອນແລ້ວ.... ເປັນເວລາຊ່ວງໜຶ່ງມາແລ້ວ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຖືກນໍາໃຫ້ເຊື່ອວ່າ ຂ່າວສານເຖິງຊາວລາໂອດີເກຍນັ້ນເປັນຂອງພວກເຮົາ; ກ່າວຄື ເປັນຂອງຜູ້ທີ່ເຊື່ອໃນຂ່າວສານຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມ, ດ້ວຍເຫດຜົນຫຼາຍປະການທີ່ຂ້າພະເຈົ້າເຫັນວ່າເປັນເຫດຜົນອັນດີ. ຂ້າພະເຈົ້າຈະຂໍກ່າວເຖິງສອງປະການ.—Ibid.”

> “ສິ່ງນີ້ ລາວໄດ້ກະທໍາໂດຍອຸທິດສອງຖັນໃຫ້ແກ່ຂໍ້ສະຫຼຸບຂອງລາວ. ເມື່ອລາວສະຫຼຸບລົງ ລາວໄດ້ປະກາດວ່າ:

> “ທິດສະດີກ່ຽວກັບຂ່າວສານຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມ ບໍ່ວ່າຈະເປັນແນວໃດກໍຕາມ ຈະບໍ່ມີວັນ, ບໍ່ມີວັນເລີຍ, ຊ່ວຍໃຫ້ພວກເຮົາລອດໄດ້ ຫາກປາດສະຈາກເຄື່ອງນຸ່ງແຫ່ງງານມົງຄຸນ ຊຶ່ງຄືຄວາມຊອບທຳຂອງວິສຸດຊົນ. ພວກເຮົາຕ້ອງເຮັດໃຫ້ຄວາມບໍລິສຸດສົມບູນຂຶ້ນໃນຄວາມຢຳເກງພຣະອົງ.—Ibid.”

> “ໃນຂະນະທີ່ James White ສືບຕໍ່ບົດບັນນາທິການຂອງລາວກ່ຽວກັບຂ່າວສານເຖິງຄຣິສຕະຈັກ Laodicea ແນວຄວາມຄິດຕ່າງໆທີ່ພວກ Adventists ຜູ້ຖືວັນຊະບາໂຕກຳລັງອ່ານຢູ່ໃນ Review ໃນເວລານັ້ນເປັນສິ່ງທີ່ນ່າຕົກໃຈ, ແຕ່ເມື່ອໄດ້ພິຈາລະນາຢ່າງຮອບຄອບ ແລະດ້ວຍຈິດໃຈແຫ່ງຄຳອະທິຖານ ກໍໄດ້ເຫັນວ່າສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນນຳມາໃຊ້ກັບພວກເຂົາໄດ້. ຈົດໝາຍຕ່າງໆເຖິງບັນນາທິການສະແດງໃຫ້ເຫັນຄວາມເຫັນພ້ອມກັນຢ່າງກວ້າງຂວາງພໍສົມຄວນ ແລະຊີ້ວ່າການຟື້ນຟູກຳລັງດຳເນີນຢູ່. ວ່າຂ່າວສານອັນປຸກເຮົ້ານີ້ບໍ່ແມ່ນຜົນງອກງາມຈາກຄວາມຕື່ນເຕັ້ນນັ້ນ ໄດ້ຮັບການຢືນຢັນໂດຍບົດຄວາມທຳອິດໃນ Testimony No. 3, ຈັດພິມໃນເດືອນເມສາ, 1857, ຊຶ່ງມີຫົວຂໍ້ວ່າ Be Zealous and Repent. ມັນເປີດຂຶ້ນວ່າ, “The Lord has shown me in vision some things concerning the church in its present lukewarm state, which I will relate to you.”—1T, p. 141. ໃນບົດນີ້ Ellen White ໄດ້ນຳສະເໜີສິ່ງທີ່ຖືກສຳແດງແກ່ນາງກ່ຽວກັບການໂຈມຕີຂອງຊາຕານຕໍ່ຄຣິສຕະຈັກ ໂດຍຜ່ານຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງທາງໂລກ ແລະຊັບສິນສິ່ງຂອງ.” Arthur White, Ellen G. White: The Early Years, volume 1, 342–344.

ການເຄື່ອນໄຫວມິນເລີໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນໃນທາງຄຳພະຍາກອນເປັນຄຣິສຕະຈັກຟີລາເດວເຟຍ, ແລະໃນປີ 1856 ມັນໄດ້ກາຍເປັນຄຣິສຕະຈັກລາວໂອດີເຊຍ. ເຈັດປີຕໍ່ມາ ການເຄື່ອນໄຫວນັ້ນໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ, ແລະຄຣິສຕະຈັກເຊເວັນທ໌-ເດຍ ແອດເວັນຕິສ ໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນໃນຖານະເປັນຄຣິສຕະຈັກລາວໂອດີເຊຍ ແລະຈະຄົງຢູ່ເຊັ່ນນັ້ນ ຈົນກວ່າມັນຈະຖືກພົ່ນອອກຈາກພຣະໂອດຂອງພຣະອົງ. ການເຄື່ອນໄຫວຂອງໜຶ່ງແສນສີ່ໝື່ນສີ່ພັນໄດ້ອອກມາຈາກຄອກຂອງຄຣິສຕະຈັກລາວໂອດີເຊຍ, ເໝືອນດັ່ງທີ່ການເຄື່ອນໄຫວມິນເລີໄດ້ອອກມາຈາກຄອກຂອງຄຣິສຕະຈັກຊາດິສ. ການເຄື່ອນໄຫວຂອງໜຶ່ງແສນສີ່ໝື່ນສີ່ພັນຂະໜານກັບການເຄື່ອນໄຫວມິນເລີ ໃນທີ່ວ່າການເຄື່ອນໄຫວທຳອິດໄດ້ປ່ຽນຈາກຟີລາເດວເຟຍໄປສູ່ລາວໂອດີເຊຍ ແລະການເຄື່ອນໄຫວສຸດທ້າຍປ່ຽນຈາກລາວໂອດີເຊຍໄປສູ່ຟີລາເດວເຟຍ. ຈຸດແຫ່ງການປ່ຽນຜ່ານຈາກຟີລາເດວເຟຍໄປສູ່ລາວໂອດີເຊຍໃນປະຫວັດສາດມິນເລີ ໄດ້ຖືກກຳນົດໄວ້ຢ່າງຈະແຈ້ງວ່າເປັນປີ 1856, ດັ່ງນັ້ນ ຈຸດແຫ່ງການປ່ຽນຜ່ານນັ້ນກໍຈຳເປັນຕ້ອງຖືກກຳນົດໄວ້ເຊັ່ນກັນໃນການເຄື່ອນໄຫວສຸດທ້າຍ, ເພາະພຣະເຈົ້າບໍ່ເຄີຍປ່ຽນແປງ. ຈຸດແຫ່ງການປ່ຽນຜ່ານນັ້ນຖືກລະບຸໄວ້ໃນພຣະນິມິດບົດ 11 ດ້ວຍຜ່ານຜູ້ພະຍາກອນສອງຄົນທີ່ຖືກຂ້າຢູ່ຕາມຖະໜົນ.

> ແລະເມື່ອພວກເຂົາໄດ້ກ່າວຄຳພະຍານຂອງຕົນສຳເລັດແລ້ວ, ສັດຮ້າຍທີ່ຂຶ້ນມາຈາກເຫວເລິກອັນສຸດຫຍັ່ງຈະເຮັດສົງຄາມຕໍ່ສູ້ພວກເຂົາ, ແລະຈະຊະນະພວກເຂົາ, ແລະຂ້າພວກເຂົາ. ແລະສົບຂອງພວກເຂົາຈະນອນຢູ່ຕາມຖະໜົນໃນນະຄອນໃຫຍ່, ຊຶ່ງໃນທາງວິນຍານເອີ້ນວ່າ ໂຊໂດມ ແລະ ເອຢິບ, ບ່ອນທີ່ອົງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຂອງພວກເຮົາຖືກຄຶງໄວ້ທີ່ກາງແຂນດ້ວຍ. ພຣະນິມິດ 11:7, 8.

ການເຄື່ອນໄຫວສຸດທ້າຍຈະຕາຍ ແລ້ວຈະຢືນຂຶ້ນ ແລະຕໍ່ຈາກນັ້ນຈະຖືກຟື້ນຄືນຊີວິດເປັນທຸງໝາຍ. ໃນການກະທຳເຊັ່ນນັ້ນ ມັນຈະສອດຄ່ອງກັບເຂົາສັດຂອງຝ່າຍຣີພັບລິກັນ. ເຂົາສັດຂອງຝ່າຍຣີພັບລິກັນສ້າງຮູບຈຳລອງໃຫ້ແກ່ສັດຮ້າຍ, ແລະສັດຮ້າຍທີ່ມັນສ້າງຮູບຈຳລອງຂຶ້ນຕາມນັ້ນ ໄດ້ຖືກກ່າວເຖິງໃນພຣະນິມິດບົດທີສິບເຈັດ, ແລະສັດຮ້າຍນັ້ນຖືກລະບຸວ່າເປັນຫົວທີຫ້າທີ່ໄດ້ຮັບບາດແຜເຖິງຕາຍ ຊຶ່ງຈະຖືກຟື້ນຄືນຊີວິດເປັນຫົວທີແປດ. ມັນຈະຖືກຟື້ນຄືນຊີວິດເປັນອົງທີແປດ ຊຶ່ງມີມາຈາກທັງເຈັດ.

> ແລະສັດຮ້າຍທີ່ເຄີຍມີຢູ່ ແລະບັດນີ້ບໍ່ມີຢູ່ນັ້ນ ກໍຄືຜູ້ທີ່ເປັນອົງທີແປດ ແລະເປັນມາຈາກເຈັດອົງນັ້ນ ແລະກຳລັງໄປສູ່ຄວາມພິນາດ. ພຣະນິມິດ 17:11

ເຂົາສັດຝ່າຍ Republican ຈະສ້າງຮູບຂອງສັດນັ້ນ ແລະດັ່ງນັ້ນມັນຈະຖືກຂ້າ ແລ້ວຈຶ່ງຖືກຊຸບຊີວິດຄືນມາ. ເມື່ອມັນຖືກຊຸບຊີວິດຄືນມາແລ້ວ ມັນຈະເປັນຫົວທີແປດ ຊຶ່ງອອກມາຈາກເຈັດຫົວກ່ອນໜ້ານັ້ນ. ເຂົາສັດຝ່າຍ Protestant ຂີ່ຢູ່ເທິງສັດແຫ່ງແຜ່ນດິນໂລກຕົວດຽວກັນກັບເຂົາສັດຝ່າຍ Republican ແລະຈຶ່ງຈຳເປັນຕ້ອງມີພະລັງພະຍາກອນແບບດຽວກັນ. ການປ່ຽນຜ່ານຈາກ Philadelphia ໄປສູ່ Laodicea ໃນຂະບວນການ Millerite ເປັນພາບລ່ວງໜ້າຂອງການປ່ຽນຜ່ານຈາກ Laodicea ໄປສູ່ Philadelphia ໃນຂະບວນການສຸດທ້າຍ.

ເມື່ອຂະບວນການສຸດທ້າຍໄດ້ຮັບບາດແຜຮ້າຍແຮງເຖິງຕາຍໃນວັນທີ 18 ກໍລະກົດ 2020, ມັນກໍໄດ້ຕາຍໃນສະພາບຂອງ Laodicea. ເມື່ອ, ດັ່ງທີ່ໄດ້ຖືກແທນໄວ້ໃນ ພຣະນິມິດ ບົດ 11, ມັນໄດ້ປ່ຽນຜ່ານໄປສູ່ Philadelphia, ມັນຈະເປັນຕົວແທນຂອງຄຣິສຕະຈັກທີແປດ, ຄືວ່າເປັນຂອງເຈັດ. ການຕາຍໃນປີ 2020 ໄດ້ມີຄູ່ຂະໜານກັບເຂົາ Republican, ເພາະວ່ານັບແຕ່ເວລາແຫ່ງອວະສານໃນປີ 1989 ເປັນຕົ້ນມາ, ໄດ້ມີປະທານາທິບໍດີຫົກຄົນ. ປະທານາທິບໍດີຄົນທີຫົກໄດ້ຮັບບາດແຜຮ້າຍແຮງເຖິງຕາຍ ຊຶ່ງຈະໄດ້ຮັບການຮັກສາໃຫ້ຫາຍໃນປີ 2024. ຫົວນັ້ນຈະເປັນຫົວທີແປດຂອງສະຫະລັດນັບແຕ່ເວລາແຫ່ງອວະສານໃນປີ 1989, ແລະມັນຈະເປັນຂອງເຈັດ. ທັງສອງເຂົາເປັນອັນທີຫົກທີ່ກາຍເປັນອັນທີແປດ. ຄວາມຈິງນີ້ເປັນສ່ວນສຳຄັນຢ່າງໃຫຍ່ຂອງຂ່າວສານແຫ່ງ ພຣະນິມິດຂອງພຣະເຢຊູຄຣິດ ທີ່ຖືກເປີດຜະນຶກໃນບໍ່ດົນກ່ອນການປິດໂອກາດແຫ່ງພຣະຄຸນ.

ດ້ວຍເຫດນີ້ ຈຶ່ງເປັນສິ່ງສຳຄັນທີ່ຈະຕ້ອງເຂົ້າໃຈໃຫ້ແຈ້ງເຈນກ່ຽວກັບປະຫວັດຂອງພວກມິນເລີໄຣທ໌ ຊຶ່ງເປັນແບບຢ່າງຂອງປະຫວັດປັດຈຸບັນຂອງພວກເຮົາ. ຊິດສະເຕີ ໄວທ໌ ໄດ້ຮັບຮອງການນຳໃຊ້ຂອງ James White ທີ່ນຳລາວດີເຊຍມາປະຍຸກຕໍ່ຂະບວນການນີ້ໃນປີ 1856, ດັ່ງນັ້ນ ນີ້ຈຶ່ງບໍ່ແມ່ນການນຳໃຊ້ທີ່ສະຫຼຸບອອກມາຈາກເຫດຜົນຂອງມະນຸດ. ເຈັດປີກ່ອນທີ່ຄຣິດຈັກ Seventh-day Adventist ຈະຖືກເຊື່ອມໂຍງທາງກົດໝາຍກັບເຂົາສັດພັກ Republican, ຄຣິດຈັກນັ້ນໄດ້ຖືກລະບຸໂດຍການດົນໃຈວ່າເປັນຄຣິດຈັກແຫ່ງລາວດີເຊຍແລ້ວ. ນີ້ໝາຍຄວາມວ່າ ບໍ່ເຄີຍມີແມ່ນແຕ່ມື້ດຽວໃນປະຫວັດຂອງຄຣິດຈັກ Seventh-day Adventist ທີ່ມັນເປັນຢ່າງອື່ນນອກຈາກເປືອຍກາຍ, ຍາກຈົນ, ຕາບອດ, ນ່າເວດທະນາ ແລະ ນ່າອະນາດ. ຄວາມຈິງຕາມຄຳພະຍາກອນນີ້ ເປັນບໍລິບົດແລະເຫດຜົນອັນຊອບທຳສຳລັບການຮັບຮູ້ວ່າ ຄວາມສະອິດສະອາດສີ່ຂັ້ນທີ່ເພີ່ມທະວີຂຶ້ນໃນເອເຊກຽນ ບົດ 8 ແມ່ນສີ່ຊົ່ວອາຍຸຂອງ Adventism.

ເມື່ອປະຫວັດສາດຂອງຂະບວນການ Millerite ຖືກເຂົ້າໃກ້ຈາກໂຄງສ້າງຂອງຫົກສິບຫ້າປີໃນອິຊາຢາບົດທີເຈັດ, ກໍຄວນຖືກຮັບຮູ້ວ່າ ຄໍາພະຍາກອນເລື່ອງເຈັດເທື່ອນັ້ນເປັນຮົ່ມແຫ່ງຄໍາພະຍາກອນທີ່ຄຸ້ມຄອງປະຫວັດສາດທັງໝົດຂອງຂະບວນການ Millerite. ໃນປີ 1856, ຂ່າວສານທີ່ມີເຖິງຄຣິດຕະຈັກ Laodicea ໄດ້ກາຍເປັນຄວາມຈິງສໍາລັບການເວລານັ້ນສໍາລັບ Millerite Adventism. ຜູ້ທີ່ນໍາສະເໜີຂ່າວສານຂອງ Laodicea ບໍ່ແມ່ນ James ຫຼື Ellen White, ແຕ່ແມ່ນພະຍານຜູ້ຊື່ສັດແລະແທ້ຈິງ.

> ຈົ່ງຂຽນເຖິງທູດສະຫວັນແຫ່ງຄຣິດຈັກຂອງຊາວລາໂອດີເກຍວ່າ: ພຣະອາແມນ, ພະຍານຜູ້ສັດຊື່ແລະແທ້ຈິງ, ຜູ້ເປັນປະຖົມແຫ່ງການຊົງສ້າງຂອງພຣະເຈົ້າ, ກ່າວດັ່ງນີ້ວ່າ; ເຮົາຮູ້ການງານຂອງເຈົ້າ, ວ່າເຈົ້າບໍ່ເຢັນ ແລະບໍ່ຮ້ອນ: ເຮົາປາຖະໜາໃຫ້ເຈົ້າເຢັນ ຫຼື ຮ້ອນ. ດັ່ງນັ້ນ, ເພາະເຈົ້າອຸ່ນໆ, ບໍ່ເຢັນ ແລະບໍ່ຮ້ອນ, ເຮົາຈະຄາຍເຈົ້າອອກຈາກປາກຂອງເຮົາ. ເພາະເຈົ້າເວົ້າວ່າ, ເຮົາຮັ່ງມີແລ້ວ, ແລະມີຊັບສິນເພີ່ມພູນ, ແລະບໍ່ຕ້ອງການສິ່ງໃດເລີຍ; ແຕ່ບໍ່ຮູ້ວ່າເຈົ້າເປັນຄົນນ່າເວດທະນາ, ນ່າສົງສານ, ຍາກຈົນ, ຕາບອດ, ແລະເປືອຍກາຍ: ເຮົາແນະນຳເຈົ້າໃຫ້ຊື້ຄຳທີ່ຫຼອມໃນໄຟຈາກເຮົາ, ເພື່ອເຈົ້າຈະຮັ່ງມີ; ແລະເຄື່ອງນຸ່ງຂາວ, ເພື່ອເຈົ້າຈະໄດ້ນຸ່ງຫົ່ມ, ແລະເພື່ອຄວາມອັບອາຍແຫ່ງຄວາມເປືອຍກາຍຂອງເຈົ້າຈະບໍ່ປາກົດ; ແລະຈົ່ງທາຕາຂອງເຈົ້າດ້ວຍຢາທາຕາ, ເພື່ອເຈົ້າຈະເຫັນ. ທຸກຄົນທີ່ເຮົາຮັກ, ເຮົາກ່າວຕຳນິ ແລະຕີສອນ: ເຫດສະນັ້ນຈົ່ງມີໃຈຮ້ອນຮົນ ແລະກັບໃຈເສຍໃໝ່. ຈົ່ງເບິ່ງ, ເຮົາຢືນຢູ່ທີ່ປະຕູ ແລະເຄາະຢູ່: ຖ້າຜູ້ໃດໄດ້ຍິນສຽງຂອງເຮົາ ແລະເປີດປະຕູ, ເຮົາຈະເຂົ້າໄປຫາຜູ້ນັ້ນ, ແລະຈະຮ່ວມຮັບປະທານອາຫານກັບຜູ້ນັ້ນ, ແລະຜູ້ນັ້ນກັບເຮົາ. ສ່ວນຜູ້ທີ່ມີໄຊ ເຮົາຈະໂຜດໃຫ້ຜູ້ນັ້ນນັ່ງກັບເຮົາເທິງບັນລັງຂອງເຮົາ, ເໝືອນດັ່ງເຮົາເອງກໍມີໄຊ ແລະໄດ້ນັ່ງກັບພຣະບິດາຂອງເຮົາເທິງບັນລັງຂອງພຣະອົງ. ຜູ້ໃດມີຫູ, ຈົ່ງຟັງສິ່ງທີ່ພຣະວິນຍານກ່າວແກ່ຄຣິດຈັກທັງຫຼາຍ. ພຣະນິມິດ 3:14–22.

ພະຍານທີ່ແທ້ຈິງຊີ້ແຈງວ່າ ຖ້າຜູ້ໃດຈະ “ໄດ້ຍິນ” ສຽງຂອງພຣະອົງ ພຣະອົງຈະເຂົ້າໄປ ແລະ “ຮ່ວມຮັບປະທານອາຫານກັບເຂົາ.” ຖ້າລາວດີເຊຍຈະເປີດປະຕູ ພຣະຄຣິດຈະເຂົ້າໄປ ແລະຮ່ວມຮັບປະທານອາຫານກັບພວກເຂົາ. ຖ້າພຣະຄຣິດຖືກອະນຸຍາດໃຫ້ເຂົ້າໄປ ພຣະອົງກໍນຳຂ່າວສານມາດ້ວຍ ເພາະວ່າສັນຍາລັກຂອງການກິນນັ້ນເປັນຕົວແທນແຫ່ງການຮັບເອົາຂ່າວສານ. ຂ່າວສານນັ້ນອາດຖືກກ່າວໂດຍລວມໄດ້ງ່າຍໆວ່າເປັນພຽງຂ່າວສານຂອງລາວດີເຊຍ, ແຕ່ນັ້ນເປັນການພິຈາລະນາທີ່ຕື້ນເກີນໄປຕໍ່ສິ່ງທີ່ຂ່າວສານຊຶ່ງພຣະອົງຊົງຖວາຍນັ້ນເປັນຕົວແທນ. ໃນປີ 1856, Hiram Edson ໄດ້ນຳສະເໜີບົດຄວາມຊຸດໜຶ່ງຈຳນວນແປດບົດ ຊຶ່ງບັນຈຸຂໍ້ມູນທາງຄຳພະຍາກອນທີ່ຂະຫຍາຍຄວາມເຂົ້າໃຈກ່ຽວກັບ “ຄຳພະຍາກອນເລື່ອງເວລາ” ອັນທຳອິດທີ່ທູດສະຫວັນຂອງພຣະເຈົ້າໄດ້ນຳ William Miller ໃຫ້ຮັບຮູ້ແລະປະກາດ. ໃນບົດຄວາມແປດບົດນັ້ນ, Edson ໄດ້ຊີ້ບອກຢ່າງຖືກຕ້ອງເຖິງຫົກສິບຫ້າປີໃນ Isaiah ເຈັດ.

ຈຸດເລີ່ມຕົ້ນແຫ່ງພາລະກິດຂອງ Miller ແມ່ນການຄົ້ນພົບເລື່ອງເຈັດເວລາ, ແລະ ເຈັດປີກ່ອນທີ່ຂະບວນການທີ່ຖືກເອີ້ນຕາມການຮັບໃຊ້ຂອງລາວຈະສິ້ນສຸດລົງ, ການເປີດເຜີຍທີ່ເລິກຊຶ້ງຍິ່ງຂຶ້ນຂອງຄຳພະຍາກອນນັ້ນເອງໄດ້ຖືກນຳສະເໜີແກ່ Millerite Adventism. ມັນຖືກນຳສະເໜີໃນປີດຽວກັນທີ່ພວກເຂົາໄດ້ຖືກຊີ້ບອກໂດຍການດົນໃຈວ່າເປັນ Laodiceans. ໃນເຊີງຄຳພະຍາກອນ, ສອງພັນຫ້າຮ້ອຍຊາວມື້ຕໍ່ມາໃນປີ 1863, ການຄົ້ນພົບຄັ້ງທຳອິດຂອງ Miller ກ່ຽວກັບເວລາແຫ່ງຄຳພະຍາກອນໄດ້ຖືກປະຕິເສດ. ຂ່າວສານຂອງ Laodicea ສຳລັບຂະບວນການ Advent ໄດ້ມາເຖິງໃນປີ 1856, ແລະ ອົງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າໄດ້ເຄາະປະຕູແປດຄັ້ງ, ດ້ວຍບົດຄວາມແປດບົດ, ເພື່ອຈະເບິ່ງວ່າພຣະອົງຈະສາມາດເຂົ້າໄປໄດ້ຫຼືບໍ່. ໃນເວລາສິ້ນສຸດຂອງຂະບວນການ, ພະຍານທີ່ແທ້ຈິງປາຖະໜາທີ່ຈະຮ່ວມຮັບປະທານກັບປະຊາຊົນຂອງພຣະອົງ ໂດຍການຮັບປະທານຂ່າວສານເລື່ອງເວລາອັນທຳອິດທີ່ສຸດຈາກຈຸດເລີ່ມຂອງຂະບວນການ. ປະຊາຊົນຂອງພຣະອົງປະຕິເສດທີ່ຈະກິນ, ແລະ ເຈັດປີ, ຫຼື ສອງພັນຫ້າຮ້ອຍຊາວມື້ແຫ່ງຄຳພະຍາກອນ, ຕໍ່ມາ, ປະຊາຊົນຂອງພຣະອົງໄດ້ປິດປະຕູທີ່ເຄີຍຖືກເປີດອອກດ້ວຍກະແຈຂອງ David ທີ່ໄດ້ຖືກວາງໄວ້ໃນມືຂອງ William Miller. ພວກເຂົາໄດ້ຫວນກັບໄປຫາສາດສະດາຊາວສະມາເຣຍຜູ້ເກົ່າຄົນໜຶ່ງ ຜູ້ທີ່ປ້ອນຄຳມຸສາໃຫ້ແກ່ພວກເຂົາ, ອັນເປັນການປະທັບຕາຊະຕາກຳຂອງພວກເຂົາໃຫ້ຕາຍລະຫວ່າງລາ ແລະ ສິງໂຕ.

ໃນປີ 1856, ເຂົາສັດຝ່າຍໂປຣແຕສຕັງກຳລັງຢູ່ໃນວິກິດແຫ່ງຮ່ອມພູແຫ່ງນິມິດ, ເພາະວ່າບ່ອນໃດບໍ່ມີນິມິດ ປະຊາຊົນກໍພິນາດ. ໃນປີ 1856, ເຂົາສັດຝ່າຍຣີພັບລິກັນກໍກຳລັງຢູ່ໃນວິກິດເຊັ່ນກັນ.

ປີ 1856 ເປັນການສືບຕໍ່ຂອງຄວາມຂັດແຍ້ງອັນຮຸນແຮງທີ່ຮູ້ຈັກກັນວ່າ Bleeding Kansas ຫຼື ສົງຄາມຊາຍແດນ Kansas-Missouri. ການຕໍ່ສູ້ນີ້ແມ່ນເພື່ອຕັດສິນວ່າ Kansas ຈະເຂົ້າຮ່ວມສະຫະພັນໃນຖານະລັດເສລີ ຫຼື ລັດທາດ. ຄວາມຂັດແຍ້ງນີ້ລວມມີການປະທະກັນຢ່າງຮຸນແຮງລະຫວ່າງຜູ້ຕັ້ງຖິ່ນຖານຝ່າຍສະໜັບສະໜູນການມີທາດ ແລະ ຝ່າຍຕໍ່ຕ້ານການມີທາດ.

ໃນວັນທີ 22 ພຶດສະພາ 1856, ເຫດການຮຸນແຮງໜຶ່ງໄດ້ເກີດຂຶ້ນໃນຫ້ອງປະຊຸມວຽງສະພາສະຫະລັດອາເມຣິກາເຊັ່ນກັນ, ເມື່ອ ສະມາຊິກສະພາ Preston Brooks, ຜູ້ສະໜັບສະໜູນລະບົບທາດຈາກລັດ South Carolina, ໄດ້ໃຊ້ໄມ້ເທົ້າຂອງຕົນເຂົ້າໂຈມຕີ ວຸດທິສະມາຊິກ Charles Sumner ຈາກລັດ Massachusetts ຢ່າງໂຫດຮ້າຍ. ກ່ອນໜ້ານັ້ນ Sumner ໄດ້ກ່າວຄຳປາໄສຕໍ່ຕ້ານລະບົບທາດທີ່ມີຊື່ວ່າ The Crime Against Kansas, ຊຶ່ງໄດ້ເຮັດໃຫ້ Brooks ຂຸ່ນເຄືອງຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ. ເຫດການຕີດ້ວຍໄມ້ເທົ້າໃນຄັ້ງນັ້ນໄດ້ເນັ້ນໃຫ້ເຫັນຄວາມຕຶງຄຽດທີ່ກຳລັງທະວີຂຶ້ນລະຫວ່າງພາກເໜືອແລະພາກໃຕ້ ກ່ຽວກັບບັນຫາລະບົບທາດ.

ໃນປີ 1856, ພັກຣີພັບລິກັນໄດ້ຖືກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນເພື່ອເປັນການຕອບສະໜອງຕໍ່ຄວາມປັ່ນປ່ວນທາງການເມືອງທີ່ເກີດຈາກກົດໝາຍ Kansas-Nebraska Act ຊຶ່ງໄດ້ຜ່ານໃນປີ 1854 ແລະໄດ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດກະແສການຄັດຄ້ານທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນຕໍ່ການຂະຫຍາຍລະບົບທາດເຂົ້າໄປໃນດິນແດນໃໝ່. ກອງປະຊຸມແຫ່ງຊາດຄັ້ງທຳອິດຂອງພັກໄດ້ຈັດຂຶ້ນທີ່ Philadelphia, ແລະ John C. Fremont ໄດ້ຖືກເລືອກເປັນຜູ້ສະໝັກຊິງຕຳແໜ່ງປະທານາທິບໍດີຄົນທຳອິດຂອງພັກໃນການເລືອກຕັ້ງປີ 1856.

ກົດໝາຍ Kansas-Nebraska ໄດ້ຈັດຕັ້ງດິນແດນ Kansas ແລະ Nebraska ຂຶ້ນ ແລະໄດ້ອະນຸຍາດໃຫ້ຜູ້ຕັ້ງຖິ່ນຖານໃນດິນແດນເຫຼົ່ານັ້ນຕັດສິນໃຈເອງວ່າ ພວກເຂົາຈະອະນຸຍາດໃຫ້ມີລະບົບທາດຢູ່ພາຍໃນເຂດແດນຂອງຕົນຫຼືບໍ່. ແນວຄວາມຄິດນີ້ ທີ່ຮູ້ຈັກກັນໃນນາມ “ອະທິປະໄຕຂອງປະຊາຊົນ” ໄດ້ຍົກເລີກ Missouri Compromise ປີ 1820 ຢ່າງແທ້ຈິງ ຊຶ່ງໄດ້ຫ້າມລະບົບທາດຢູ່ທາງເໜືອຂອງເສັ້ນຂະໜານ 36°30’ ໃນດິນແດນ Louisiana. ກົດໝາຍສະບັບນີ້ໄດ້ສົ່ງຜົນກະທົບອັນເລິກຊຶ້ງຕໍ່ປະເດັນເລື່ອງລະບົບທາດໃນດິນແດນຕ່າງໆ. ມັນໄດ້ຈຸດຄວາມຕຶງຄຽດລະຫວ່າງພາກພື້ນໃຫ້ປະທຸຂຶ້ນອີກຄັ້ງ ເພາະມັນເປີດໂອກາດໃຫ້ມີຄວາມເປັນໄປໄດ້ວ່າ ລະບົບທາດອາດຈະຂະຫຍາຍເຂົ້າໄປສູ່ພື້ນທີ່ທີ່ແຕ່ກ່ອນເຄີຍຖືກຖືວ່າເປັນດິນແດນເສລີ ເຊັ່ນ Kansas. ການຜ່ານກົດໝາຍ Kansas-Nebraska ໄດ້ນຳໄປສູ່ການຫຼັ່ງໄຫຼເຂົ້າໄປຢ່າງຮີບດ່ວນຂອງຜູ້ຕັ້ງຖິ່ນຖານທີ່ສະໜັບສະໜູນລະບົບທາດ ແລະທີ່ຕໍ່ຕ້ານລະບົບທາດ ເຂົ້າໄປໃນດິນແດນ Kansas ໂດຍແຕ່ລະຝ່າຍຫວັງວ່າຈະຊັກນຳຜົນຂອງການລົງຄະແນນຕາມຫຼັກອະທິປະໄຕຂອງປະຊາຊົນ. ການແຂ່ງຂັນເພື່ອຄອບຄອງດິນແດນນີ້ໄດ້ນຳໄປສູ່ການປະທະກັນຢ່າງຮຸນແຮງ ແລະໄລຍະເວລາແຫ່ງຄວາມໄຮ້ລະບຽບ ທີ່ຮູ້ຈັກກັນໃນນາມ Bleeding Kansas ໃນປີ 1856.

ການເລືອກຕັ້ງປະທານາທິບໍດີ ຄັ້ງປີ 1856 ເປັນເຫດການທາງການເມືອງທີ່ສຳຄັນ. ການເລືອກຕັ້ງນີ້ເປັນການແຂ່ງຂັນສາມຝ່າຍລະຫວ່າງ James Buchanan ແຫ່ງພັກເດໂມແຄຣັດ, John C. Fremont ແຫ່ງພັກຣີພັບລິກັນ, ແລະ ອະດີດປະທານາທິບໍດີ Millard Fillmore ແຫ່ງພັກອາເມຣິກັນ. James Buchanan ໄດ້ຊະນະການເລືອກຕັ້ງ ແລະ ໄດ້ຂຶ້ນເປັນປະທານາທິບໍດີຄົນທີ 15 ຂອງສະຫະລັດອາເມຣິກາ.

ການເປັນປະທານາທິບໍດີຂອງ James Buchanan ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໂດຍຫຼັກເນື່ອງຈາກຄວາມລົ້ມເຫຼວຂອງລາວໃນການຮັບມືຢ່າງມີປະສິດທິຜົນຕໍ່ຄວາມຕຶງຄຽດແລະຄວາມແຕກແຍກທີ່ເພີ່ມທະວີຂຶ້ນລະຫວ່າງພາກເໜືອແລະພາກໃຕ້ ເຊິ່ງໃນທີ່ສຸດໄດ້ນຳໄປສູ່ການປະທຸຂຶ້ນຂອງສົງຄາມກາງເມືອງອາເມຣິກາບໍ່ດົນຫຼັງຈາກລາວພົ້ນຈາກຕຳແໜ່ງ. ການເປັນປະທານາທິບໍດີຂອງລາວມັກຖືກມອງວ່າເປັນໜຶ່ງໃນສະໄໝປະທານາທິບໍດີທີ່ລົ້ມເຫຼວທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດອາເມຣິກາ ເນື່ອງຈາກຄວາມລົ້ມເຫຼວສຳຄັນເຫຼົ່ານີ້ໃນພາວະຜູ້ນຳແລະການຈັດການວິກິດ.

ຄຳພິພາກສາ Dred Scott ອັນອື້ສາວໃນປີ 1857 ໄດ້ປະກາດວ່າ ພວກທາດບໍ່ວ່າຈະຢູ່ໃນສະພາບເປັນທາດຫຼືເປັນເສລີ ກໍບໍ່ແມ່ນພົນລະເມືອງ ແລະບໍ່ອາດຟ້ອງຮ້ອງໃນສານກາງໄດ້. ມັນຍັງໄດ້ປະກາດອີກວ່າ ສະພາຄອງເກຣດບໍ່ອາດຫ້າມການເປັນທາດໃນດິນແດນຕ່າງໆຂອງສະຫະລັດໄດ້. Buchanan ຜູ້ເປັນພັກ Democrat ໄດ້ສະແດງການສະໜັບສະໜູນຄຳພິພາກສາ Dred Scott ທີ່ນິຍົມຝ່າຍການເປັນທາດນີ້ຢ່າງເປີດເຜີຍ.

ບໍ່ພຽງແຕ່ຈຸດຍືນສະໜັບສະໜູນລະບົບທາດຂອງ Buchanan ຜູ້ເປັນພັກເດໂມແຄຣດ ໄດ້ປ່ອຍໃຫ້ຄວາມຕຶງຄຽດທະວີຂຶ້ນຈົນກາຍເປັນສົງຄາມກາງເມືອງເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຄວາມບໍ່ສາມາດຂອງລາວໃນການບໍລິຫານເສດຖະກິດຂອງປະເທດ ຍັງນຳໄປສູ່ Panic of 1857 ອີກ, ຊຶ່ງເປັນໜຶ່ງໃນພາວະເສດຖະກິດຖົດຖອຍທີ່ໃຫຍ່ຫຼວງທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດອາເມຣິກາກ່ອນຍຸກ Great Depression. Panic of 1857 ໄດ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດພາວະເສດຖະກິດຕົກຕ່ຳຢ່າງຮ້າຍແຮງທີ່ດຳເນີນຕໍ່ເນື່ອງຫຼາຍປີ. ທຸລະກິດແລະທະນາຄານຕ້ອງປິດຕົວ, ການວ່າງງານເພີ່ມສູງຂຶ້ນ ແລະຕະຫຼາດຫຸ້ນກໍຕົກຕ່ຳລົງ.

ໃນລະຫວ່າງການດຳລົງຕຳແໜ່ງປະທານາທິບໍດີຂອງ Buchanan, ບັນດາລັດພາກໃຕ້ໄດ້ເລີ່ມຂະບວນການແຍກຕົວອອກຈາກສະຫະພັນ ແລະພວກເຂົາໄດ້ແຍກອອກໄປເພື່ອຕອບສະໜອງຕໍ່ການເລືອກຕັ້ງ Abraham Lincoln ຈາກພັກ Republican ໃນປີ 1860. Buchanan ໄດ້ໃຊ້ແນວທາງແບບນິ່ງເສີຍຕໍ່ວິກິດການແຍກຕົວ ໂດຍໃຫ້ເຫດຜົນວ່າ ລັດຖະບານກາງຂາດອຳນາດທີ່ຈະປ້ອງກັນການແຍກຕົວດ້ວຍກຳລັງບັງຄັບ. ການຂາດການດຳເນີນການຢ່າງເດັດຂາດນີ້ ໄດ້ເປີດໂອກາດໃຫ້ຂະບວນການແຍກຕົວໄດ້ຮັບແຮງສົ່ງ. ການຂາດພາວະຜູ້ນຳທີ່ເຂັ້ມແຂງຂອງລາວ ແລະຄວາມລັງເລທີ່ຈະດຳເນີນມາດຕະການຢ່າງເດັດຂາດເພື່ອແກ້ໄຂວິກິດການແຍກຕົວ ໄດ້ມີສ່ວນເຮັດໃຫ້ພາກໃຕ້ເຫັນວ່າ ຕົນສາມາດອອກຈາກສະຫະພັນໄດ້ໂດຍບໍ່ຕ້ອງຜະເຊີນການຕໍ່ຕ້ານທາງທະຫານ.

ໃນປີ 1860 ອັບຣາຮາມ ລິນຄອນ ປະທານາທິບໍດີພັກຣີພັບລິກັນຄົນທຳອິດ ໄດ້ຮັບການເລືອກຕັ້ງ. ໃນວັນທີ 1 ມັງກອນ 1863 ປະທານາທິບໍດີລິນຄອນໄດ້ລົງນາມ ແລະ ປະກາດໃຊ້ຖະແຫຼງການປົດປ່ອຍຂັ້ນສຸດທ້າຍ (Emancipation Proclamation) ຊຶ່ງປະກາດວ່າ ບັນດາຜູ້ທີ່ຖືກກົດຂີ່ເປັນທາດທັງໝົດໃນດິນແດນທີ່ຝ່າຍສະຫະພັນພາກໃຕ້ຄວບຄຸມຢູ່ ຈະຕ້ອງຖືກປ່ອຍໃຫ້ເປັນເສລີ. ຄຳສັ່ງຝ່າຍບໍລິຫານນີ້ມີຜົນກະທົບຢ່າງສຳຄັນຕໍ່ສົງຄາມກາງເມືອງ ເນື່ອງຈາກມັນໄດ້ປ່ຽນຄວາມຂັດແຍ້ງນັ້ນໃຫ້ກາຍເປັນການຕໍ່ສູ້ ບໍ່ພຽງແຕ່ເພື່ອຮັກສາສະຫະພາບເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຍັງເພື່ອຢຸດຕິລະບົບທາດດ້ວຍ. ຖະແຫຼງການປົດປ່ອຍບໍ່ໄດ້ເຮັດໃຫ້ບຸກຄົນທີ່ເປັນທາດທຸກຄົນໄດ້ຮັບເສລີທັນທີ. ມັນນຳໃຊ້ໂດຍຈົງຈຳເພາະຕໍ່ດິນແດນທີ່ຝ່າຍສະຫະພັນພາກໃຕ້ຄວບຄຸມຢູ່ ບ່ອນທີ່ຝ່າຍສະຫະພາບມີອຳນາດຈຳກັດ. ເມື່ອກຳລັງທະຫານຂອງຝ່າຍສະຫະພາບບຸກຄືບໜ້າ ແລະ ເຂົ້າຄວບຄຸມດິນແດນຂອງຝ່າຍສະຫະພັນພາກໃຕ້ໄດ້ ຖະແຫຼງການນັ້ນກໍໄດ້ຖືກບັງຄັບໃຊ້ ແລະ ຜູ້ທີ່ເປັນທາດໃນເຂດເຫຼົ່ານັ້ນກໍໄດ້ຮັບການປ່ອຍໃຫ້ເປັນເສລີ. ຖະແຫຼງການປົດປ່ອຍເປັນຂັ້ນຕອນສຳຄັນຢ່າງຍິ່ງໄປສູ່ການລົບລ້າງລະບົບທາດໃນສະຫະລັດອາເມຣິກາໃນທີ່ສຸດ ແລະ ໄດ້ປູທາງໄປສູ່ການຜ່ານຮ່າງ ແລະ ການໃຫ້ສັດຕະຍາບັນແກ່ການແກ້ໄຂລັດຖະທຳມະນູນສະຫະລັດ ຄັ້ງທີສິບສາມ (Thirteenth Amendment to the U.S. Constitution) ຊຶ່ງໄດ້ຮັບການຜ່ານ ແລະ ໃຫ້ສັດຕະຍາບັນໃນວັນທີ 6 ທັນວາ 1865.

ເຂົາແຫ່ງພັກ Republican ຕັ້ງແຕ່ຊ່ວງທົດສະວັດ 1850 ເປັນຕົ້ນມາ ຢູ່ທ່າມກາງວິກິດຂອງປະເດັນເລື່ອງທາດ. ການແບ່ງແຍກຫຼັກສອງປະການໃນປະເທດ ຊຶ່ງຖືກແທນຄວາມໂດຍຊັ້ນແນວຄິດທາງການເມືອງຫຼັກສອງປະເພດ. ຂະບວນການແຍກອອກເລີ່ມຂຶ້ນໃນປີ 1856 ເມື່ອກຸ່ມຕໍ່ຕ້ານທາດ ແລະ ກຸ່ມສະໜັບສະໜູນທາດໄດ້ເຄື່ອນເຂົ້າໄປໃນດິນແດນ Kansas ເພື່ອພະຍາຍາມທະນຸຖະນອມທັດສະນະຂອງຕົນກ່ຽວກັບລະບົບທາດ ໃນເວລາດຽວກັນນັ້ນເອງທີ່ Philadelphia ກຳລັງຖືກແຍກອອກຈາກ Laodicea. ພັກ Democrats ແມ່ນຝ່າຍສະໜັບສະໜູນທາດ ແລະ ພັກ Republicans ແມ່ນຝ່າຍຕໍ່ຕ້ານທາດ.

ໃນປີ 1856, “Bleeding Kansas” ໄດ້ເປັນພາບຈຳລອງຂະໜາດນ້ອຍຂອງສົງຄາມທີ່ກຳລັງຈະມາເຖິງ. ໃນປີນັ້ນ ພັກດີໂມແຄຣັດຝ່າຍສະໜັບສະໜູນທາດຄົນໜຶ່ງໄດ້ຮັບເລືອກໃຫ້ເປັນຫົວໜ້າຂອງເຂົາແຫ່ງພັກຣີພັບລິກັນ, ແລະການນຳພາອັນບໍ່ມີປະສິດທິຜົນຂອງລາວໄດ້ກາຍເປັນສັນຍະລັກຂອງປະທານາທິບໍດີທີ່ບໍ່ມີປະສິດທິຜົນ ຈົນເຖິງວັນສຸດທ້າຍອັນໃກ້ມາເຖິງເຫຼົ່ານີ້. ລາວໄດ້ມາກ່ອນປະທານາທິບໍດີພັກຣີພັບລິກັນຄົນທຳອິດ ຜູ້ທີ່ຖືກບັງຄັບໃຫ້ເກັບກວາດຄວາມຍຸ່ງເຫຍິງທີ່ຫຼົງໄວ້ໂດຍປະທານາທິບໍດີຂອງ Buchanan.

ຮອດປີ 1863, ເຂົາສັດແຫ່ງພັກຣີພັບລິກັນໄດ້ອອກຄໍາສັ່ງບໍລິຫານທີ່ສໍາຄັນທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດຂອງສັດຮ້າຍແຫ່ງແຜ່ນດິນໂລກໃນພຣະນິມິດບົດ 13. ຄໍາສັ່ງບໍລິຫານນັ້ນໄດ້ກ່າວເຖິງເລື່ອງທາດ. ມີຫນຶ່ງວັກຂອງຖະແຫຼງການນັ້ນລະບຸວ່າ, “ໃນວັນທີໜຶ່ງເດືອນມັງກອນ, ໃນປີແຫ່ງອົງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຂອງພວກເຮົາໜຶ່ງພັນແປດຮ້ອຍຫົກສິບສາມ, ບຸກຄົນທັງປວງທີ່ຖືກກັກໄວ້ເປັນທາດພາຍໃນລັດໃດໜຶ່ງ ຫຼື ສ່ວນໃດສ່ວນໜຶ່ງຂອງລັດທີ່ກໍານົດໄວ້, ຊຶ່ງປະຊາຊົນຂອງລັດນັ້ນໃນເວລານັ້ນຍັງຄົງຢູ່ໃນການກະບົດຕໍ່ສະຫະລັດ, ຈະເປັນອິດສະຫຼະໃນເວລານັ້ນ, ຕໍ່ໄປນັບແຕ່ນັ້ນ, ແລະ ຕະຫຼອດໄປ; ແລະ ລັດຖະບານຝ່າຍບໍລິຫານຂອງສະຫະລັດ, ລວມທັງອໍານາດທາງທະຫານບົກແລະທະຫານເຮືອຂອງລັດຖະບານນັ້ນ, ຈະຮັບຮູ້ແລະຄໍ້າຈຸນເສລີພາບຂອງບຸກຄົນດັ່ງກ່າວ, ແລະ ຈະບໍ່ກະທໍາການໃດໆເພື່ອກົດຂີ່ບຸກຄົນເຫຼົ່ານັ້ນ, ຫຼື ຜູ້ໃດໃນພວກເຂົາ, ໃນຄວາມພະຍາຍາມໃດໆທີ່ພວກເຂົາອາດກະທໍາເພື່ອໃຫ້ໄດ້ມາຊຶ່ງເສລີພາບອັນແທ້ຈິງຂອງຕົນ.” ເຖິງແມ່ນວ່າໃນຈຸດນັ້ນ ການແກ້ໄຂບັນຫາທາດໃນທາງປະຫວັດສາດຍັງບໍ່ສົມບູນ, ແຕ່ແກ່ນສານຂອງລັດຖະທໍາມະນູນໄດ້ຖືກຮັບຮູ້ເມື່ອລິນຄອນໄດ້ຂຽນວ່າ, “ບຸກຄົນທັງປວງທີ່ຖືກກັກໄວ້ເປັນທາດພາຍໃນລັດໃດໜຶ່ງ … ຈະເປັນອິດສະຫຼະໃນເວລານັ້ນ, ຕໍ່ໄປນັບແຕ່ນັ້ນ, ແລະ ຕະຫຼອດໄປ.”

ລິນຄອນກຳລັງກັບຄືນສູ່ຫຼັກການພື້ນຖານທີ່ໄດ້ຖືກສະແດງໄວ້ໃນລັດຖະທຳນູນ ຊຶ່ງລະບຸວ່າ “ມະນຸດທັງປວງຖືກສ້າງຂຶ້ນມາເທົ່າທຽມກັນ.” ລິນຄອນກຳລັງກັບຄືນສູ່ຄວາມຈິງພື້ນຖານ ໃນເວລາດຽວກັນນັ້ນ ເຂົາແຫຼມໂປຣແຕສຕັງກໍກຳລັງປະຕິເສດຄຳພະຍາກອນພື້ນຖານຂອງຕົນ ອັນເປັນຄຳພະຍາກອນເລື່ອງການເປັນທາດ. ດັ່ງນັ້ນ ໃນເວລາດຽວກັນພໍດີທີ່ເຂົາແຫຼມຣີພັບລິກັນໄດ້ອອກ “ຄຳສັ່ງຝ່າຍບໍລິຫານ” ທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດຂອງຕົນກ່ຽວກັບການເປັນທາດ ເຂົາແຫຼມໂປຣແຕສຕັງກໍໄດ້ອອກຄຳສັ່ງຝ່າຍບໍລິຫານທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດແຫ່ງຄຳພະຍາກອນຂອງຕົນ ກ່ຽວກັບຄຳພະຍາກອນເລື່ອງການເປັນທາດ ຊຶ່ງຖືກເປັນຕົວແທນໂດຍຄຳສາບານ ແລະ ຄຳສາບແຊ່ງຂອງໂມເຊ. ເຂົາແຫຼມຣີພັບລິກັນໄດ້ເລືອກກັບຄືນສູ່ຮາກຖານ, ສ່ວນເຂົາແຫຼມໂປຣແຕສຕັງໄດ້ເລືອກປະຕິເສດຮາກຖານຂອງຕົນ ແລະ ກັບຄືນໄປຫາບັນດາສິ່ງທີ່ຕົນເຄີຍຖືກສັ່ງສອນວ່າຢ່າໄດ້ກັບຄືນໄປຫາເປັນອັນຂາດ.

ໃນປີ 1863, ເຂົາສັດຂອງພັກ Republican ໄດ້ຖືກແບ່ງອອກເປັນສອງຄ້າຍ, ດັ່ງທີ່ອານາຈັກຂອງອິດສະຣາເອນໃນສະໄໝໂບຮານໄດ້ຖືກແບ່ງອອກໃນສະໄໝຂອງ Jeroboam ແລະ Rehoboam. ໃນປີ 1863, ເຂົາສັດຂອງ Protestant ໄດ້ເຂົ້າຜູກພັນທາງກົດໝາຍກັບເຂົາສັດຂອງພັກ Republican, ດັ່ງທີ່ຖືກເປັນຕົວແທນໂດຍແທ່ນບູຊາສອງແຫ່ງຂອງ Jeroboam ທີ່ Bethel ແລະ Dan. ເຂົາສັດທັງສອງເຄື່ອນໄປຕາມປະຫວັດສາດຄຽງຄູ່ກັນ, ແລະປະຫວັດສາດຂອງປີ 1863, ໂດຍສະເພາະແລ້ວ, ເປັນຕົວແທນປະຫວັດສາດຂອງວັນສຸດທ້າຍ.

ປະຫວັດຂອງຂະບວນການມິນເລີໄດ້ຖືກກ່າວຊ້ຳອີກໃນປະຫວັດຂອງຜູ້ໜຶ່ງແສນສີ່ໝື່ນສີ່ພັນ ພ້ອມດ້ວຍຂໍ້ຍົກເວັ້ນທາງຄຳພະຍາກອນບາງປະການ. ໜຶ່ງໃນຂໍ້ຍົກເວັ້ນເຫຼົ່ານັ້ນຄື ກຸ່ມເປົ້າໝາຍໃນປະຫວັດຂອງຂະບວນການມິນເລີ ໃນເບື້ອງຕົ້ນແມ່ນຜູ້ທີ່ຢູ່ນອກຂະບວນການ ແລະຕໍ່ຈາກນັ້ນຈຶ່ງເປັນຕົວຂະບວນການເອງ. ໃນຂະບວນການຂອງຜູ້ໜຶ່ງແສນສີ່ໝື່ນສີ່ພັນ ສອງສຽງໃນພຣະນິມິດບົດທີສິບແປດໄດ້ຊີ້ບອກກຸ່ມເປົ້າໝາຍສອງກຸ່ມ ແຕ່ກຸ່ມເປົ້າໝາຍເຫຼົ່ານັ້ນກັບຢູ່ໃນລຳດັບທີ່ສວນທາງກັນກັບປະຫວັດຂອງຂະບວນການມິນເລີ. ກຸ່ມເປົ້າໝາຍທຳອິດຄືປະຊາຊົນຂອງພຣະເຈົ້າ ແລະສຽງທີສອງຄືຝູງແກະອື່ນຂອງພຣະເຈົ້າ ຊຶ່ງຍັງຄົງຢູ່ໃນບາບີໂລນ.

ຂໍ້ຕັກເຕືອນທາງຄໍາພະຍາກອນອີກປະການໜຶ່ງຄື ເຖິງແມ່ນວ່າປະຫວັດສາດທັງສອງນັ້ນຈະຂ້າມຜ່ານຈາກຄຣິສຕະຈັກໜຶ່ງໄປສູ່ອີກຄຣິສຕະຈັກໜຶ່ງ, ແຕ່ພວກມິນເລີໄຣດ໌ໄດ້ເຄື່ອນຈາກຟີລາເດນເຟຍໄປສູ່ລາໂອດີເຊຍ, ແລະການເຄື່ອນໄຫວອັນຊົງລິດຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມນັ້ນເຄື່ອນຈາກລາໂອດີເຊຍໄປສູ່ຟີລາເດນເຟຍ. ສິ່ງນີ້ຊີ້ບອກວ່າພວກມິນເລີໄຣດ໌ໄດ້ໄປຈາກຄຣິສຕະຈັກທີຫົກໄປສູ່ຄຣິສຕະຈັກທີເຈັດ ແລະຄົນໜຶ່ງແສນສີ່ໝື່ນສີ່ພັນຄົນໄປຈາກຄຣິສຕະຈັກທີເຈັດໄປສູ່ຄຣິສຕະຈັກທີແປດ ຊຶ່ງເປັນຂອງເຈັດນັ້ນ.

ເຂົາແຫ່ງພັກຣີພັບລິກັນໄດ້ເລີ່ມການເຄື່ອນໄຫວຂອງມັນຈາກຊາດທີ່ສະໜັບສະໜູນລະບົບທາດ ໄປສູ່ຊາດທີ່ຕໍ່ຕ້ານລະບົບທາດ ໃນປະຫວັດສາດທີ່ລ້ອມຮອບປີ 1863. ວິກິດການໃນປະຫວັດສາດນັ້ນໄດ້ສ້າງຕັ້ງສອງພັກການເມືອງ ຊຶ່ງເປັນຄູ່ຕໍ່ຕ້ານກັນຄູ່ເດີມໃນ “ວັນສຸດທ້າຍ” ເຫຼົ່ານີ້. ດັ່ງທີ່ປະທານາທິບໍດີພັກຣີພັບລິກັນຄົນທຳອິດໃນປະຫວັດສາດນັ້ນຖືກລອບສັງຫານພຽງບໍ່ກີ່ວັນຫຼັງຈາກສົງຄາມໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ, ປະທານາທິບໍດີພັກຣີພັບລິກັນຄົນສຸດທ້າຍກໍຖືກລອບສັງຫານໃນເຊິງສັນຍາລັກ ແລະຖືກປະຖິ້ມໄວ້ຕາມຖະໜົນປະດຸດດັ່ງຄົນຕາຍ ໃນຂະນະທີ່ຊາວໂລກຊື່ນຊົມຍິນດີ. ທ່ານຖືກລອບສັງຫານ ບໍ່ແມ່ນພຽງບໍ່ກີ່ວັນຫຼັງຈາກສົງຄາມກາງເມືອງໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ, ແຕ່ແມ່ນກ່ອນໜ້າເລັກນ້ອຍທີ່ສົງຄາມກາງເມືອງຄັ້ງສຸດທ້າຍຈະເລີ່ມຕົ້ນ.

ປະທານາທິບໍດີພັກຣີພັບລິກຄົນທຳອິດ ໄດ້ຖືກນຳໜ້າໂດຍປະທານາທິບໍດີທີ່ຂາດປະສິດທິຜົນທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດອາເມຣິກາ, ແລະ ປະທານາທິບໍດີພັກຣີພັບລິກຄົນສຸດທ້າຍກໍຈະຖືກນຳໜ້າໂດຍສິ່ງດຽວກັນ. ຄວາມຂາດປະສິດທິຜົນຂອງປະທານາທິບໍດີພັກເດໂມແຄຣັດຜູ້ທີ່ນຳໜ້າປະທານາທິບໍດີພັກຣີພັບລິກຄົນທຳອິດ ໄດ້ເປັນຕົວເລັ່ງໃຫ້ເກີດວິກິດການທີ່ພັດທະນາກາຍເປັນສົງຄາມກາງເມືອງ, ແລະ ຄວາມຂາດປະສິດທິຜົນແບບດຽວກັນນັ້ນກຳລັງເກີດຂຶ້ນໃນບັດນີ້. ປະທານາທິບໍດີພັກເດໂມແຄຣັດຜູ້ທີ່ນຳໜ້າປະທານາທິບໍດີພັກຣີພັບລິກຄົນສຸດທ້າຍ ໄດ້ບໍລິຫານເສດຖະກິດໃນລັກສະນະເຊັ່ນນັ້ນ ຈົນເຮັດໃຫ້ເກີດການພັງທະລາຍທາງເສດຖະກິດທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດອາເມຣິກາຈົນເຖິງເວລານັ້ນ. ເຂົາທັງສອງນັ້ນດຳເນີນໄປຄຽງຄູ່ກັນຈົນເຖິງກົດໝາຍວັນອາທິດ. ໃນປີ 1863, ຄົນຮຸ່ນທຳອິດຂອງເຂົາທັງສອງໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນ, ແລະ ສຳລັບເຂົາທັງສອງ ຄົນຮຸ່ນທີສີ່ແລະຄົນສຸດທ້າຍຈະຫັນໜ້າໄປທາງຕາເວັນອອກ ແລະ ກົ້ມກາບລົງຕໍ່ດວງອາທິດ.

ຂ່າວສານຂອງເອລີຢາຍ່ອມມາພ້ອມກັບການພິພາກສາຂອງພຣະເຈົ້າ ຊຶ່ງຢືນຢັນຂ່າວສານແຫ່ງການເຕືອນນັ້ນ. ສັງຄົມຂອງໂລກໃນເວລານີ້ກຳລັງດຳລົງຊີວິດຄືກັບຜູ້ຄົນກ່ອນນ້ຳຖ້ວມໂລກ. ພວກເຂົາກິນ ດື່ມ ແລະຄາດຫວັງວ່າບັນດາມະຫາອຳນາດເທັກໂນໂລຢີໂລກາພິວັດຈະແກ້ໄຂທຸກບັນຫາທີ່ອາດເກີດຂຶ້ນ. ພຣະຄຳຂອງພຣະເຈົ້າກຳລັງຊີ້ບອກຢ່າງຈະແຈ້ງວ່າ ບັດນີ້ໂລກກຳລັງຢືນຢູ່ທີ່ຂອບເຂດແຫ່ງວິກິດການອັນໃຫຍ່ຫຼວງ.

> “‘ໃນຍາມຄໍ່າຄືນນີ້ເປັນແນວໃດ?’ ຂ້າພະເຈົ້າແຍກແຍະຄວາມໝາຍອັນສຳຄັນຂອງຂ່າວສານເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ຫຼືບໍ? ຂ້າພະເຈົ້າເຂົ້າໃຈບ່ອນທີ່ມັນດຳລົງຢູ່ໃນພະລະກິດປິດທ້າຍຂອງລະບົບແຫ່ງການແກ້ໄຂອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຫຼືບໍ? ຂ້າພະເຈົ້າຄຸ້ນເຄີຍກັບ ‘ພຣະວັດຈະນະແຫ່ງຄຳພະຍາກອນອັນແນ່ນອນ’ ຈົນສາມາດເຫັນໃນເຫດການທີ່ກຳລັງເກີດຂຶ້ນອ້ອມຂ້າພະເຈົ້າເປັນຫຼັກຖານອັນແນ່ຊັດວ່າ ພຣະມະຫາກະສັດຜູ້ຈະສະເດັດມານັ້ນຢູ່ໃກ້ປະຕູແລ້ວ ຫຼືບໍ? ຂ້າພະເຈົ້າຮູ້ສຶກເຖິງຄວາມຮັບຜິດຊອບທີ່ຕົກຢູ່ເທິງຂ້າພະເຈົ້າ ໂດຍເຫັນແກ່ແສງສະຫວ່າງທີ່ພຣະເຈົ້າຊົງໂຜດໃຫ້ ຫຼືບໍ? ຂ້າພະເຈົ້າກຳລັງໃຊ້ທຸກພອນສະຫວັນທີ່ຊົງຝາກໄວ້ແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ ໃນຖານະຜູ້ຈັດການຂອງພຣະອົງ ໃນຄວາມພະຍາຍາມອັນຖືກທິດທາງຢ່າງດີເພື່ອຊ່ວຍກູ້ຜູ້ທີ່ກຳລັງພິນາດ ຫຼືວ່າຂ້າພະເຈົ້າເຢັນຊາ ແລະ ບໍ່ໃສ່ໃຈ ປະປົນຢູ່ບາງສ່ວນກັບໂລກອັນຊົ່ວຮ້າຍ ໃຊ້ຊັບພະຍາກອນແລະຄວາມສາມາດທີ່ພຣະເຈົ້າຊົງປະທານໃຫ້ແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ ເປັນສ່ວນໃຫຍ່ເພື່ອສະໜອງຄວາມພໍໃຈແກ່ຕົນເອງ ໃສ່ໃຈຄວາມສະດວກແລະຄວາມສຳລານຂອງຕົນເອງຫຼາຍກວ່າຄວາມກ້າວໜ້າແຫ່ງພະລາຊະກິດຂອງພຣະອົງ? ໂດຍທາງດຳເນີນຂອງຂ້າພະເຈົ້ານັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າກຳລັງເສີມຄວາມເຊື່ອມັ່ນນັ້ນຫຼືບໍ ຄື ‘ຄວາມເຊື່ອມັ່ນທີ່ກຳລັງຝັງຮາກລົງໃນໂລກວ່າ ພວກ Seventh-day Adventists ກຳລັງເປົ່າແກບແບບບໍ່ແນ່ນອນ ແລະ ກຳລັງດຳເນີນຕາມເສັ້ນທາງຂອງຄົນຝັກໃຝ່ໂລກ’? ”

> “ພວກເຮົາໄດ້ຍິນສຽງຍ່າງພະບາດຂອງພຣະເຈົ້າຜູ້ກໍາລັງເຂົ້າມາ ເພື່ອລົງໂທດໂລກເນື່ອງດ້ວຍຄວາມອະທໍາຂອງເຂົາ. ຈຸດສິ້ນສຸດຂອງກາລະເວລາກໍາລັງຢູ່ໃກ້ເຮົາເຂົ້າມາຫຼາຍແລ້ວ. ບັນດາຜູ້ອາໄສຢູ່ໃນໂລກກໍາລັງຖືກມັດເປັນມັດໆເພື່ອຖືກເຜົາ. ທ່ານຈະຖືກມັດໄວ້ກັບພວກຫຍ້າອ່ອນບໍ? ທ່ານຕະໜັກບໍວ່າໃນແຕ່ລະປີ ມີຫຼາຍພັນແລະຫຼາຍພັນ ແລະອີກສິບເທົ່າຂອງໝື່ນດວງວິນຍານ ກໍາລັງພິນາດ ກໍາລັງຕາຍໃນບາບຂອງຕົນ? ໄພພິບັດແລະການພິພາກສາຂອງພຣະເຈົ້າກໍາລັງປະຕິບັດຜົນງານຂອງມັນຢູ່ແລ້ວ, ແລະດວງວິນຍານກໍາລັງມຸ່ງໄປສູ່ຄວາມພິນາດ ເພາະວ່າແສງສະຫວ່າງແຫ່ງຄວາມຈິງຍັງບໍ່ໄດ້ສ່ອງແສງລົງເທິງເສັ້ນທາງຂອງເຂົາ.” General Conference Daily Bulletin, April 1, 1897.

> ດ້ວຍຈິດວິນຍານຂອງຂ້ານ້ອຍ ຂ້ານ້ອຍໄດ້ປາຖະໜາຫາພຣະອົງໃນຍາມຄ່ຳຄືນ; ແທ້ຈິງ ດ້ວຍຈິດຂອງຂ້ານ້ອຍພາຍໃນຕົວ ຂ້ານ້ອຍຈະສະແຫວງຫາພຣະອົງແຕ່ເຊົ້າຕູ່: ເພາະເມື່ອການພິພາກສາຂອງພຣະອົງຢູ່ໃນແຜ່ນດິນໂລກ ຊາວໂລກຈະຮຽນຮູ້ຄວາມຊອບທຳ. ເອຊາຢາ 26:9.

Back to Articles