Article

# Roma Ekakasa Ekyolesebwa - Ennamba Ey’okubiri

Okulambulula Roma ey’omu mulembe guno n’ekyolesebwa eky’obunnabbi mu nnaku ez’oluvannyuma

Author

Jeff Pippenger

Published

July 5, 2024

Formats

PDF
Word

> Era mu biro ebyo bangi bajja kuyimirira okulwanyisa kabaka w’amaserengeta; era n’abanyazi b’abantu bo balyeewaggula okukakasa okwolesebwa; naye baligwa. Danyeri 11:14.

Okulambulula mu ngeri entuufu obuyinza bwa mu nnaku ez’enkomerero oburagibwa ng’e Rooma ey’amulembe guno, n’olwekyo obuyinza obwo obw’ "okukakasa okwolesebwa", kya mugaso nnyo era kya bulokozi. Kino kiyamiririra akatundu ak’omu kugezesebwa okw’enkomerero kw’abantu 144,000. Ekkigambo "okwolesebwa" mu kyawandiikibwa ekyo kye kimu n’ekigambo ky’Olwebbulaniya Solomooni kye yalonda bwe yalambulula ensonga lwaki abantu ba Katonda bazikirira.

> Awo awatali ekyolesebwa, abantu bazika; naye akwata amateeka, ye musanyufu. Engero 29:18.

Bannabbi bonna boogera mu butereevu nnyo ku nnaku ez’oluvannyuma okusinga ekiseera kyonna ekirala mu byafaayo ebitukuvu, era okulabula kwa Sulemaani ku kwetaaga okubeera n’‘kwolesebwa’ kwe kusonga ya bulamu oba okufa. Amazima bulijjo gagabanya ne gazaalawo ebyika bibiri by’abasinza. Mu kyawandiiko ekyo mulimu ekika ekizikirira n’ekika ekikuuma amateeka nga kisanyuka. Wabula kikulu okumanya nti amagezi ga Sulemaani gateekeddwamu mu mulamwa gw’okuwakana ku ‘mazima’. Era kiri mu mulamwa gw’olugero lw’abawala ekkumi abatali bafumbo, kubanga olwo lugero lye kifaananyi ekikulu ennyo eky’ebyo abantu ba Katonda bye bayitamu mu nnaku ez’oluvannyuma.

> Omusiru ayogerera ddala buli ky’alowooza; naye omugezi akikweka okutuusa oluvannyuma. Omufuzi bw’awuliriza obulimba, abawereza be bonna baba babi. Omwavu n’omulimba basisinkana; Mukama ateeka omusana mu maaso ga bombi. Kabaka asalira abaavu omusango mu bwesigwa, entebe ye ey’obwakabaka erinywezebwa emirembe gyonna. Omuggo n’okunenya bireeta amagezi; naye omwana aweereddwa yekka aleetera nnyina ensonyi. Ababi bwe bayongera, obujeemu bukula; naye aboobutuukirivu baliraba okugwa kwabwe. Tereeza mutabani wo, era alikuwummuza; weewaawo, alisanyusa emmeeme yo. Awo awatali kwolesebwa, abantu bafiirawo; naye akuuma etteeka, ye musanyufu. Engero 29:11-18.

Si kigendererwa kyange kunyooleza ommunwe ku abo abayinza okuba n’entegeera ey’enjawulo ku Roma ey’omu mulembe guno nga yaawukana ku eyange. Kigendererwa kyange kulaga nti Sulemaani ayogerera eri ebika bibiri by’abasinza, bye y’abiyita ‘omutegeevu’ ne ‘omusirusiru.’ ‘Omusirusiru’ ayitibwanso ‘omubi.’ Abawala abatanaba kufumbirwa ab’amagezi n’abasirusiru ab’omu lugero bamanyikiddwa ne mu olunyiriri lw’obunnabbi lwa Danyeri essuula ey’ekkumi n’ebbiri nga b’amagezi n’ababi.

> Abangi banaatukuzibwa, ne balongoosebwa, era ne bageragezebwa; naye ababi banaakola obubi; era tewali mu babi anaategeera; naye abagezi banaategeera. Danyeri 12:10.

Sulemaani ne Danyeri bakkiriziganya, kubanga obujulizi bwonna obw’obunnabbi butuukagana mu nnaku ez’enkomerero. Ab’amagezi bategeera “okweyongera kw’okumanya.”

> Abo ab’amagezi balamulisa ng’okwaka kw’eggulu; n’abo abakyusa abangi mu butuukirivu balamulisa ng’emmunyeenye emirembe n’emirembe. Naye ggwe, ayi Danyeri, ziba ebigambo, era osibe ekitabo, okutuusa ku kiseera eky’enkomerero: abangi banaatambulanga wano ne wali, n’obumanyi bunaayongera. Danyeri 12:3, 4.

Olunyiriri olw’ekkumi lulambulula enkola y’okugezesebwa ey’emitendera esatu esunsula abawala abaayitibwa okubalirwa ku 144,000. Mu mbeera zombi, enkola y’okusunsula n’okugezesebwa esinziira ku oba nga abawala bategeera okweyongera kw’amagezi (olubono) okwaggulwawo mu biro eby’enkomerero mu 1989.

“Ekiseera eky’enkomerero” mu nnaku ez’enkomerero kyali mu 1989, nga nnyiriri 40 okutuuka ku 45 ez’omu Danyeri 11 zaabikkulibwa. Olwo ne kiteekebwawo nti ensonga ezirimu kwe kuyimuka n’okugwa okw’enkomerero kwa kabaka w’obukiikaddyo. Era ne kiteekebwawo nti kabaka w’obukiikaddyo mu nnyiriri ezo ye buyinza bwa Papa mu nnaku ez’enkomerero. Okulagirizibwa kw’Omwoyo tekakozesa kigambo “Modern Rome.” Ekigambo ekyo nze kye nnatonda okulaga obuyinza bwa Papa obw’ennaku ez’enkomerero, kubanga mu by’obunnabbi “modern” kiyamiririra ennaku ez’enkomerero. Ellen White teyakozesanga kigambo “Modern Rome.”

Waliwo endowooza ezikyamu ku ky’ayimirira kabaka ow’obukiikakkono mu nnyiriri mukaaga ezisembayo ez’Essuula 11 eya Danyeri, naye waliwo okutegeera kutuufu kumu yokka. Okutegeera nti kabaka ow’obukiikakkono mu nnyiriri ezo ye obuyinza bwa Paapa kwava mu bujulizi bungi obw’obunnabbi. Olunyiriri 40 lwatandika nga lulambulula nti obwa Paapa bwafuna ekiwundu eky’okufa mu 1798; oluvannyuma olunyiriri 41 okutuuka ku 43 lulaga ebikwatagana n’okuwonyebwa kw’ekiwundu ekyo. Olunyiriri 44 lulambulula obubaka obusunguwaza obwa Paapa era ne butwala mu lunyiriri 45, we obuyinza bwa Paapa butuuka ku nkomerero yaabwo ey’enkomerero ddala era ey’omumalirizo. Ekyolesebwa ekyaggulwawo mu 1989 kye kyolesebwa eky’okweyimuka n’okugwa okw’enkomerero kw’obuyinza bwa Paapa mu nnaku ez’enkomerero. Ekyolesebwa ekyo kye kuweyongera kw’okumanya okuleeta era ne kulaga ebika bibiri by’abasinza, nga kisinziira ku bw’okukkiriza oba okwagaana okumanya okuli mu nnyiriri ezo.

Okusinziira ku omutwe gumu ddala mwe okweyongera kw’amagezi kwaggyibwako ekifunga mu 1989, “abambuzi b’abantu bo,” abeegulumiza era mu nkomerero “bagwa,” be akabonero akasimbawo “ekyolesebwa.” Mu kusunsulwamu okw’enkomerero, ekibuuzo ekisooka eky’okukebera kye nti ani akiikirirwa ng’ “abambuzi b’abantu bo,” kubanga be akabonero ak’obunnabbi akasimbawo “ekyolesebwa.” Abambuzi abo be obuyinza bwa Paapa oba be Amerika?

Ebitabo bya Danyeri n’Okubikkulirwa birabika ng’ekitabo kimu, nga biyimiririra abajulirwa babiri ab’omu olunnyiriri olumu olw’obunnabbi. Danyeri ye ntandikwa, ate Okubikkulirwa ye nkomerero; era awamu bayimiririra abajulirwa babiri ab’amazima agasumuluddwa mu kiseera ky’enkomerero mu 1989.

Danyeri annyonnyola enkola y’okutukuza eyavaawo bwe Empologoma ey’ekika kya Yuda yasumulula ennyiriri 40 okutuuka ku 45 mu 1989. Mu kiseera ekyo, enkola y’okukemebwa yatandika okukizuula era n’okulaga abo abandiba “bakabona” abagatta ekibiina ky’abantu b’endagaano, be 144,000 mu nnaku ez’enkomerero. Koseya agattako nti abo abagaana okweyongera kw’obumanyi okw’ennaku ez’enkomerero tebagenda kufuuka ku bakabona abali mu 144,000.

> Abantu bange bazikirira olw’obutamanya; kubanga ggwe ogaanye okumanya, nange njja kukugaana, oleme okuba kabona eri nze; kubanga werabidde ekiragiro kya Katonda wo, nange njja kweerabira abaana bo. Hoseya 4:6.

Ekitabo ky’Okubikkulirwa kiraga nti obumanyi obwabikkuliddwa era obugaanyizibwa ekibinja ky’abantu kimu butuukiriza okugaanyizibwa kwabwe okumpi ddala nga ekiseera ky’obusaasizi kiggalawo.

> Era n’aŋŋamba nti, Tobikkira bigambo eby’obunnabbi eby’ekitabo kino; kubanga ekiseera kiri kumpi. Atali mutuukirivu, asigale ng’atali mutuukirivu; n’oyo atali mulongoofu, asigale ng’atali mulongoofu; n’oyo omutuukirivu, asigale ng’omutuukirivu; n’oyo omutukuvu, asigale ng’omutukuvu. Okubikkulirwa 22:10, 11.

Ebyafaayo by’Abagoberezi ba Miller bifaniriza ebyafaayo by’abo 144,000, era wamu Abagoberezi ba Miller n’abo 144,000 bakiikirira entandikwa n’enkomerero y’obubaka n’omulimu gw’abamalayika basatu ogwogerwako mu kitabo ky’Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’enna. Ebyafaayo ebifanaganako bino bimanyisa ebintu ebikwatagana n’okuggwaawo kw’ekiseera ky’okugezesebwa. Omulimu gw’ebyafaayo byombi gwalabirwako Eriya ne Yokaana Omubatiza.

> "Nga akankana, William Miller yatandika okubalambululira abantu ebyama eby’Obwakabaka bwa Katonda, ng’abatambuliza okuyita mu bunabbi okutuuka ku kujja okw’okubiri kwa Kristo. Buli kaweefube gwe yakola gwamuyongeranga amaanyi. Ng’Yokaana Omubatiza bwe yalangirira okujja okusooka kwa Yesu era n’ateekateeka ekkubo ery’okujja kwe, bwe kityo ne William Miller n’abo abaamwegattaako ne balangirira okujja okw’okubiri kwa Mwana wa Katonda." Ebyawandiikibwa ebyasooka, 229, 230.

Obubaka bwa Millerite bwalaga ebintu ‘ebigenda okubaawo’ ebikwatagana n’okukoma kw’ekiseera ky’ekisa, nga bwe byayimiririzibwa Eriya ne Yokaana Omubatiza bombi.

> Kyali kyetaagisa nti abantu bazuukusibwe ku kabi k’ebali mu; era bakankanyizibwe okutegekera ebintu eby’amaanyi n’obukulu ebikwatagana n’okuggwaawo kw’ekiseera eky’okusaasirwa.

Mu 1989, bwe yagwa “Soviet Union,” ekitundu ky’Ekitabo kya Danyeri ekikwata ku nnaku ez’enkomerero kyaggulibwawo, era ne watandika enteekateeka y’okukemebwa. Okukemebwa kuno kwasimbibwa ku busobozi oba obutabasobola bw’abantu ba Katonda okutegeera oba okugaana okweyongera kw’amagezi okuyimiririrwa mu nnyiriri mukaaga ez’enkomerero mu Danyeri essuula kkumi n’emu; nnyiriri ezitwala ku nnyiriri eyasooka mu essuula kkumi na bbiri, egiraga “okuggwa kw’ebiseera by’okusaasirwa.” Obubaka bw’“ebintu ebikwataganira wamu n’okuggwa kw’ebiseera by’okusaasirwa” ne bwaggulwawo, era omulimu gw’abo abaali baasuubirwa okufuuka “bakabona” ba 144,000 ne gutandika. Omulimu gwabwe gwali “okutegeera” era n’okubuulira obubaka obuyimiririrwa mu kitundu kino. Obubaka n’omulimu gwa 144,000 gwali okutusa obubaka obwaggulwawo okuzuukusa abantu “okutegekerera ebintu eby’ekitalo ebikwataganira wamu n’okuggwa kw’ebiseera by’okusaasirwa.”

> "Leero, mu mwoyo n’amaanyi ga Eriya n’a Yokaana Omubatiza, ababaka abalondebwa Katonda bakubiriza ensi egenda okusalirwa omusango okwegendereza ku bintu eby’obukakafu ebinaabaawo amangu, ebikwatana n’essawa ez’okuggalawo z’ekiseera eky’ekisa n’okulabika kwa Kristo Yesu ng’Kabaka w’abakabaka era Mukama w’abaami. Amangu ddala buli muntu anasalirwa omusango olw’ebikolwa by’akoze mu mubiri. Essaawa y’omusango gwa Katonda etuuse, era ku ba memba b’Ekkanisa ye abali ku nsi kwe kusinzira obuvunaanyizibwa obukakafu obw’okulabula abo abali nga bayimiridde ku mabbali ennyo g’obuzikiriza obutaggwaawo. Buli muntu yenna mu nsi yonna anaakuwaayo amatwi alina okulambululirwa emisingi egy’okulwanirwako mu lutalo olukulu olugenda mu maaso, emisingi ku gyo bisinziira ebigenda okutuuka ku bantu bonna." Prophets and Kings, 715, 716.

Ebyafaayo bya Yokaana Omubatiza ne Kristo, wamu n’ebyafaayo by’Abawagizi ba Miller, biraga obubaka n’omulimu gw’abantu emitwalo kkumi na nnya n’enkumi nnya. Yokaana ne Kristo bombi baategeera obubaka bwabwe nga bulaga okuggwaawo kw’ekiseera eky’ekisa.

> Naye bwe yalaba Abafalisaayo n’Abasaddukaayo bangi nga bajja mu kubatizibwa kwe, n’abagamba nti, Mmwe baana b’enjoka, ani yabalabula okudduka ekiruyi ekijja? Matayo 3:7.

Kristo yalaga okuzikirira kwa Yerusaalemi, okwo kwe kwennyini okuzikirira Yokaana kwe yali alabudde Abayudaaya abawakanawakana nti kwali kusemberera. Yesu yakozesa okuzikirira okwo ng’ekifaananyi ky’ "obusungu" obutandika bwe ayimirira nga Mikaeri, mu kitabo kya Danyeri, essuula ey’ekkumi n’abiri, olunyiriri olusooka.

> Kristo yalaba mu Yerusaalemi akabonero ak’ensi eyakakanyizibwa mu butakkiriza n’obujeemu, era nga eddukira okusisinkana ebibonerezo eby’okusasula ebiva eri Katonda. Obuzibu n’ennaku z’ekika ekyagudde bwe byamunyigiriza omwoyo, ne bimuvirako okukuba enduulu ennyo eriruma nnyo. Yalaba enkalala y’ekibi ng’ewandiikiddwa mu nnaku z’abantu, mu misuuzo ne mu musaayi; omutima gwe gwakwatibwa okusaasira okutaliiko maliri eri abali mu nnaku n’ababonabona b’ensi; yayagala nnyo okubaggyako ennaku bonna. Naye ne mukono gwe teyasobola kuziyiza okweyongera kw’ennaku z’abantu; batono bokka be bandinonya Ye yekka Ensibuko y’obuyambi bwaabwe. Yali mwetegefu okusuula omwoyo gwe eri okufa, aleete obulokozi bube kumpi gye bali nga basobola okubutuukako; naye batono bokka be bandijja gy’ali balyoke bafune obulamu.

> "Ekitiibwa ky’eggulu mu maziga! Omwana wa Katonda ataliko nkomeko ng’akungubaziddwa mu mwoyo, ng’alemeddwa ennaku n’okulumizibwa omutima! Ekyaliwo kyajjuza eggulu lyonna okwewuunya. Ekyo kitulaga obubi obusukkiridde obw’ekibi; kiraga nga kizibu bitya, ne ku Buyinza obutaliko nkomeko, okulokola abalina omusango okuva mu ebyava mu okumenya amateeka ga Katonda. Yesu, ng’atunudde okutuuka ku mulembe ogw’enkomerero, yalaba ensi eyingiziddwa mu bulimba obufaananako n’obwavaamu okuzikirira kwa Yerusaalemi. Ekibi ekikulu eky’Abayudaaya kyali okugaana kwaabwe Kristo; ekibi ekikulu eky’ensi ey’Ekikristaayo kijja kubeera okugaana kwaabwe amateeka ga Katonda, omusingi gw’obufuzi bwe mu ggulu n’ensi. Ebiragiro bya Yehova binyoomebwa ne bifuulibwa bwereere. Obukadde b’abantu mu buddu bw’ekibi, abaddu ba Setaani, abasalirwawo okutuuka ku kufa okw’okubiri, bagaane okuwuliriza ebigambo by’amazima mu lunaku lw’okubakyalira. Obuzibe bw’amaaso obw’entiisa! Okutamiizibwa okutali bwa bulijjo!" Empaka Enkulu, 22.

Obubaka obulabula obwabuulirwa Yokaana Omubatiza era ne Kristo bwali bumu, era nga bwe kityo n’obubaka obulabula bw’Abamillerite bwali bumu, obulambulula ebintu ebikwatagana n’okuggala kw’ekiseera ky’ekisa, nga bwe banaabibuulira abo 144,000. Abajulizi basatu; Yokaana Omubatiza, Kristo n’Abamillerite, bajjuliza nti omulimu n’obubaka bw’abo 144,000 buli enteekateeka y’okugezesa ey’obulamu oba okufa, egituukirizibwa mu kweyongera kw’amagezi okwaggulwawo mu 1989. Obubaka obwaggulwawo mu kiseera ekyo kye kyolesebwa eky’enkomerero y’ennaku ekirina okutegeerwa ab’amagezi singa bagenda okuba “bakabona” abafuula ekibiina ky’abo 144,000. Bwe baba nga abo abakandidati tebategeera ekyolesebwa ekyo, bategeerekeka nga ababi oba abasirusiru, ne bazikirira. Bo n’abaana baabwe bakyamyibwa mu ngeri entuukagana n’okugaana kwaabwe ekyolesebwa ekyo kye kweyongera kw’amagezi.

Ekigambo kya Katonda kiraga nti Roma ye buyinza obweggulumiza, ebba abantu ba Katonda, era oluvannyuma ne egwa ne etuukiriza okwolesebwa. Ekibuuzo oba Roma ey’omu biro bino ye obuyinza bwa Obwa Papa oba Amerika, kye kigezo ekiraga oba abo bali abawala ab’amagezi oba abawala abasirusiru. Ekigezo kino kya obunnabbi, ekivuddemu mu kitabo kya Danyeri, era oluvannyuma kikkakanyizibwa ne kituusibwa ku ntuuko yaakyo mu kitabo ky’Okubikkulirwa. Omulamwa gwa Roma ey’omu biro bino si kulonda byokka wakati w’obuyinza bwa Obwa Papa oba Amerika; ye kigezo eky’enkomerero eri 144,000. Kye kigezo kya obunnabbi, era bwe kitegeerwa bulungi, kikwatira ku buli ngeri yonna ey’okulaga omugendo gw’okugezesebwa ogw’enkomerero oguteekeddwawo mu bujulirwa bwa Katonda obutukuvu obw’obunnabbi.

Enkola y’ekigezo ey’omu biseera bya Yokaana Omubatiza ne Kristo yava mu Kitabo kya Danyeri, era bwe kityo ne enkola y’ekigezo ey’omu biseera by’Abamilerayiti. Ng’ekigezo ky’obunnabbi, enkola ey’engeri amazima gye ateekebwawo erina obukulu obwenkanankana eri abo abagezesebwa okugikozesa bulungi, nga bwe kiri ne ku kukwata ku ndowooza entuufu ey’ani ye Roma ey’omulembe guno. Obanga kyogerwako kwe kumanya obulungi ani ye Roma ey’omulembe guno, oba kwe kukozesa bulungi enkola entuufu, byombi ebitundu by’ekigezo bino birambikiddwa mu Kitabo kya Danyeri. Mu Danyeri essuula esooka, Danyeri yayitamu enkola y’ekigezo ey’ebitundu bisatu: nga etandikira ku mmere, ne giddako okukebera okulabika, oluvannyuma ne kigezo ekyatuukirizibwa Nebukadduneeza, akafaananyi ka Bayibuli aka Kabaka w’Obukiikakkono, obuyinza bw’obwa Papa mu nnaku ez’enkomerero.

> Naye ku baana bano bana, Katonda yabawa okumanya n’obukugu mu byonna eby’okusoma n’amagezi; era Daniel yalina okutegeera mu ebyolesebwa byonna n’ebirooto byonna. Awo ku nkomerero y’ennaku kabaka ze yali alagidde okuleetebwa kwabwe, omukulu w’abasajja abatafumbirwa n’abaleeta mu maaso ga Nebuchadnezzar. Era kabaka n’ayogeragana nabo; ne mu bo bonna tewaasangibwa n’omu ng’afaanana Daniel, Hananiah, Mishael, ne Azariah; kyenava bayimirira mu maaso g’kabaka. Era mu nsonga zonna ez’amagezi n’okutegeera ze yababuuzangako, yabasanga nga balungi emirundi kkumi okusinga abalogo bonna n’abalaguzi b’emmunyeenye abaali mu bwakabaka bwe bwonna. Daniel 1:17-20.

"Ku nkomerero y'ennaku," kye mu by'obunnabbi kitegeeza nnaku ez'enkomerero nga abantu 144,000 bagezesebwa, Danyeri n'abo basatu abeesigwa baazuulibwa nga "basukka emirundi kkumi abalogo bonna n'abalaguzi abaali mu bwakabaka bwe bwonna," era Danyeri yalina "okutegeera mu byolesebwa byonna n'ebirooto." Danyeri akiimira abantu 144,000, ab'ennaku ez'enkomerero abategeera okweyongera kw'obumanyi okwatuuka lwe Kristo, ng'Empologoma ey'Ekika kya Yuda, yaggulawo "ekitundu eky'ekitabo kya Danyeri ekikwata ku nnaku ez'enkomerero," mu 1989.

Si kyokka nti Danyeri yategeeranga okusinga abalala ku birooto n’okwolesebwa; yali n’“okutegeera mu okwolesebwa kwonna n’ebirooto byonna.” Akiikirira abo abakozesa enkola ya “olunyiriri ku lunyiriri,” kubanga enkola eyo egatta “okwolesebwa kwonna n’ebirooto byonna” okubireeta wamu mu bubaka obumu obukwataganye. Obubaka ogugatta ebirooto byonna n’okwolesebwa kwonna mu lunyiriri olumu olw’obunnabbi gulaga “ebintu ebikwatagana n’okuggalwa kw’ekiseera ky’okusaasira.” Obubaka obwo busimbibwa ku kifaananyi ky’obunnabbi ekya Roma y’omulembe guno, amaanyi agyeegulumiza, aganyaga abantu ba Katonda, era ne gagwa.

Obuyinza obwo busobola kuteekebwawo bwokka nga kozeseddwa enkola entuufu. Abasinga abeegamba nti bayiga Bayibuli bagaana enkola ey’olunyiriri ku lunyiriri, era abamu abeegamba nti bagikozesa, bakozesa mu ngeri etali ntuufu amateeka agazimba enkola ey’olunyiriri ku lunyiriri. Amateeka ago ba Millerite be baasooka okugateeka mu lwatu, era abantu ba Katonda ab’ennaku ez’oluvannyuma baalabuddwa nti abo abali ddala ababaka b’omumalaika ow’okusatu banaakozesa amateeka ga William Miller ag’okutaputa eby’obunnabbi.

> "Abo abeetabye mu kulangirira obubaka bw’omalayika ow’okusatu bali mu kunoonya Ebyawandiikibwa nga bagoberera nteekateeka y’emu Father Miller gye yakwatako." Review and Herald, Novemba 25, 1884.

William Miller yalaga entandikwa y’obubaka bw’abamalayika abasatu obuli mu Okubikkulirwa 14, era yafaananyizibwa Yokaana Omubatiza, eyali entandikwa y’obubaka kwe Kristo yamaliriza. Mukyala White agattanya mu butereevu ekkubo ery’okugezesa Yokaana Omubatiza okutuuka eri Kristo n’ekikula ky’okugezesa eky’obubaka bw’abamalayika abasatu. Yokaana yatandika obubaka, era tekyabaawo okutuusa okumpi nnyo n’omusalaba, Kristo bwe yatwala abayigirizwa be e Kayisaliya Filipo; awo Yesu n’ayongerako obulambulukufu ku bubaka Yokaana bwe yatandika. Amazima agasooka (entandikwa) Yokaana ge yalambulula bwe yalaba Kristo kwe kumulaga nga Omwana gw’endiga wa Katonda aggyawo ebibi by’ensi.

> Ebyo byakolerwa e Besabala emitala wa Yoludaani, Yokaana mwe yali abatiriza. Olunaku oluddako Yokaana n’alaba Yesu ng’ajja gy’ali, n’agamba nti, Laba, Omwana gw’endiga gwa Katonda, aggyawo ekibi eky’ensi. Ono ye gwe nnagamba nti, Emabega wange wajja omusajja ansinga obukulu: kubanga yasooka nze. Yokaana 1:28-30.

Awo ne kitandika ekiseera ky’emyaka esatu n’ekitundu eky’okukemebwa, ekyaggwawo ku musalaba. Yokaana bwe yattibwa nga wasigaddeko katono okutuuka ku musalaba, Yesu n’atandika okunnyonnyola ekigambo ekyo ekya ku lubereberye ddala Yokaana kye yayogera.

> Yesu bwe yatuuka mu bitundu bya Kayisaliya Firipo, n’abuuza abayigirizwa be ng’agamba, Abantu bagamba nti nze Omwana w’omuntu ndi ani? Ne bagamba, Abamu bagamba nti oli Yokaana Omubatiza; abalala, Eriya; n’abalala, Yeremiya, oba omu ku bannabbi. N’abagamba nti, Naye mmwe mugamba nti nze ani? Simooni Peetero n’addamu n’agamba, Ggwe Kristo, Omwana wa Katonda omulamu. Yesu n’addamu n’amugamba, Oli wa mukisa, Simooni mwana wa Yona; kubanga omubiri n’omusaayi tebyakubikkulidde, naye Kitange ali mu ggulu. Era nze nkugamba nti, Ggwe Peetero, era ku lwazi luno ndizimba ekkanisa yange; n’enzigi z’Emagombe tezijakugirimu amaanyi. Era ndikuwa ebisumuluzo by’Obwakabaka obw’eggulu; era byonna by’oonasiba mu nsi bijjakusibibwa mu ggulu; era byonna by’oonasumulula mu nsi bijjakusumululibwa mu ggulu. Awo n’alagira abayigirizwa be baleme okubuulira muntu yenna nti ye Yesu Kristo. Okuva mu biro ebyo Yesu n’atandika okulaga abayigirizwa be nti kimugwanira okugenda e Yerusaalemi, n’okubonyaabonyezebwa bingi okuva eri abakadde n’abasaserodooti abakulu n’abawandiisi, n’okuttibwa, era n’azuukira ku lunaku olw’okusatu. Matayo 16:13-21.

Kayisaliya Fulipi lye linnya lya Panium mu biro bya Kristo, era Panium kimanyibwa mu olunyiriri olugoberera olunyiriri kkumi n’ena lwe Danieri essuula kkumi n’emu, gye bayingizibwa “abanyazi b’abantu bo, abeegulumiza naye ne bagwa.” Obubaka bwa Yokaana Omubattiza, obwakwatibwako Omwoyo era obutuukirivu, bw’obubaka obw’akatandiiko obwakiikirira obubaka bwa Millerite, obwali bwateekebwawo ku mateeka ga Miller. Obubaka bwa Kristo ku nkomerero, obwazimbibwa ku bwa Yokaana era ne bwagaziibwa, ne bwafaananyiza obubaka ku nkomerero obw’abamalayika basatu, obw’esigamiziddwa ku mateeka ga Miller n’ebyongeezeddwako ku bubaka bwa Miller bwe nkola ya “olunyiriri ku lunyiriri” etuuka ku nkomerero.

Okutuuka ku kumanya okutali kituufu ku kabonero akateekawo okwolesebwa, awamu n’akabonero ka Rooma ya mulembe guno, kufaanagana n’abo mu byafaayo bya Kristo abaagaana obubaka bw’omusalaba. Twategeezebwa nti Bayudaaya abaagaana obubaka bwa Yokaana Omubatiza tebaasobola kufuna mugaso okuva mu kuyigiriza kwa Yesu, era nti ebyafaayo bya Bayudaaya abo abaakola ekyo kennyini bukiikirira abo abaagaana obubaka bw’omumalaika asooka. Ab’ekibiina kya Miller baalaga nti “abanyazi b’abantu bo” be obuyinza bwa Papa, era oluvannyuma nnabituuma “Rooma ya mulembe guno.”

Tujja kweyongerayo okutunuulira ensonga zino mu kiwandiiko ekiddako.

Back to Articles