Article

# Ekitabo kya Danyeri - Ennamba kikumi kinaana mu mwenda

Omutimbagano ogw'obunnabbi ogw'Olutalo lwa Panium: Entandikiriro eri etteeka erya Sande

Author

Jeff Pippenger

Published

April 19, 2024

Formats

PDF
Word

Olutalo lwa Panium, mu mazima, lwali lutalo lw’eby’omwoyo. Mu bbanga ttono nga etteeka lya Sande terinnaba kutekebwawo, pulezidenti ow’omunaana—ey’ali omusanvu (ow’okutaano) okuva ku Ronald Reagan ku kiseera eky’enkomerero mu 1989, era ey’ali pulezidenti wa Republican ow’oluvannyuma, era ey’asinga obugagga mu bapulezidenti, era ey’asitula obwakabaka bwonna obw’okwegatta kw’ensi yonna—ajja okukulembera Abaprotestanti abavudde ku mazima mu okuwangula eddiini ya Bugereeki eya Pan, eri “woke-ism” ey’okwegatta kw’ensi yonna. Mu nnyiriri 11 ne 12, ebyafaayo ebyatandika ku Lutalo lwa Yukureini mu 2014 bikoma ku tteeka lya Sande mu nnyiriri 16. Olunyiriri 15 lwe Olutalo lwa Panium, era Olutalo lwa Panium luleeta Olutalo lwa Actium, olwo lwe Lutalo olw’ensi yonna olw’okusatu.

Mu ssaawa y’ ‘ekikankano ky’ettaka ekinene’—eyo ye tteeka lya Ssande ery’omutundu ogw’ekkumi n’omukaaga—Islamu ey’akabi akasatu erumba Amerika, ng’ekubiisa amawanga obusungu, era n’eleeta okuzikirira kw’eggwanga. Olutalo lwa Panium lwe lubanjiriza okulumba okwo. Ku tteeka lya Ssande omukago ogw’ekisatu ogw’omusota omunene, ekisolo n’ennabbi ow’obulimba guteekebwawo.

> Olw’ekiragiro ekikakaza enteekateeka y’Obupapa nga kyesittaza ku mateeka ga Katonda, eggwanga lyaffe lijja okwawukana ddala n’obutuukirivu. ObuProtestanti bwe bulinyola omukono ne bukwata ku gw’obuyinza bwa Roma, nga bususse enjawukana eziri wakati wa byo; bwe bulituuka ne busomoka ekiwonvu ne bukwatagana ku mikono n’Obw’emizimu; era, wansi w’obuyinza bw’obumu obw’emirundi esatu buno, eggwanga lyaffe bwe lijja kugaana enteeko zonna eziri mu Ssemateeka waalyo ng’egavumenti ya BuProtestanti era eya Repabulika, ne liteekawo enkola ey’okusaasaanya obulimba n’okukyamya abantu eby’Obupapa, awo tunaamanye nti ekiseera kituuse eky’omulimu ogw’ekitalo ogwa Setaani, era nti enkomerero eri kumpi. Obujulizi, Voliyumu 5, omuko 451.

Mu kiseera ekyo, ekiwundu eky’okufa eky’obwa Papa kiba kiwonyebwa ddala, era n’afuga mu buyinza obusukkulumu okutuusa lwe atuuka ku nkomerero ye nga tewali amuyamba. Kye kiseera Loma bw’ewangula ekiziyizo eky’okusatu we n’efugira, nga bwe kiragibwa ku Loma ey’abapagani mu Danyeri essuula ey’omunaana, olunyiriri olw’omwenda, era mu essuula ey’ekkumi n’emu, olunyiriri 16 okutuuka ku 19. Loma ey’obwa Papa bwe yaggyawo empondo ssatu, yafuga mu buyinza obusukkulumu okumala emyaka 1,260; era nga ne Loma ey’abapagani yafuga mu buyinza obusukkulumu okumala emyaka 360 bwe yawangula Misiri, ekiziyizo eky’okusatu, mu Lutalo lwa Actium mu mwaka 31 BC.

Mu nsengeka y’olulimi, ekyongerwako “ium” kigattibwa ku nkomerero y’ekigambo okukola erinnya eriraga ekifo, embeera, oba olukungaana lw’ekintu. Kikozesebwa nnyo mu kukola ebigambo eby’obukugu n’ebye sayansi, okusingira ddala mu chemistry ne biology. Okulabirako: “stadium” kitegeeza ekifo eky’okukwatirwamu empaka z’emizannyo oba emikolo emirala, “aquarium” kitegeeza ekifo we baterekera eby’obulamu eby’amazzi oba bimera by’amazzi okulabisa, ate “gymnasium” kitegeeza ekifo eky’okutendekebwamu omubiri. Mu njogera ya sayansi, “ium” kikozesebwa emirundi mingi okulaga element oba compound ey’ekikemikolo, okusingira ddala nga element oba compound eyo etongozeddwa okuva mu bintu ebirala oba nga bagizudde. Okulabirako: “sodium” kitegeeza element y’ekikemikolo erina akabonero Na, “calcium” kitegeeza element y’ekikemikolo erina akabonero Ca.

Entandikwa y’okufuga kwa Roma ey’abapagani mu buyinza obwa waggulu ddala yaatuukirira mu Lutalo lwa Actium, era Olutalo lwa Panium lwaggulawo ekkubo okutuuka ku lutalo Actium lwe luyimirira, kubanga ‘olunyiriri ku lunyiriri’ Actium ayimirira etteeka lya Ssande mu kiseera obupapa lwe buddamu okufuga ensi yonna mu buyinza obwa waggulu ddala.

Actium yali olutalo olw’oku nnyanja, ate Panium yali olutalo olw’oku ttaka; bwe kityo, okugatta entalo zombi kulaga olutalo olw’ensi yonna olukwata ku ttaka n’ennyanja. Actium, olutalo olw’oku nnyanja olusinga okwatiikirira mu byafaayo eby’edda, era kiyimirira olutalo olw’ensi yonna, kubanga "amazzi ge walabye, mwe omwenzi atudde, ge bantu, n’ebibiina bingi, n’amawanga, n’enimi." Panium kiyimirira olutalo olw’omwoyo olugattiddwa wamu n’olutalo olw’ebyobufuzi mu kiseera ky’etteeka lya Sande erijja amangu.

Ekigambo "pan" nga erinnya kirina amakulu ag’enjawulo okusinziira ku mbeera, naye mu ngano z’Abagiriki, Pan ye katonda w’abasumba, ebisibo, omuziki gw’ekyalo n’ensiko. Alagirwanga emirundi mingi ng’ali wa kitundu musajja, wa kitundu mbuzi, era amanyiddwa olw’okwagala kwe omuziki n’eby’obutonde.

> "Ng'ekikolwa eky'oku ttiiko mu muzannyo omunene ogw'obulimba, Setaani yennyini alyeefuula Kristo. Ekkanisa emaze ebbanga ddene ng'ewanjagira nti etunuulira okujja kw'Omulokozi ng'okutuukirizibwa kw'ensuubi yaayo. Kati omulimbalimba omukulu alireetera okulabika nti Kristo azze. Mu bitundu eby'enjawulo eby'ensi yonna, Setaani alyeeyoleka mu bantu ng'ekitonde ekikulu eky'ekitiibwa, ekyaaka ennyo nga kikuba amaaso, ng'afaanana ennyonnyola ey'Omwana wa Katonda Yokaana gye yawa mu Kitabo ky'Okubikkulirwa. Okubikkulirwa 1:13-15." The Great Controversy, 624.

Pan ye katonda w'abalunzi, era alyeefuula Omusumba Omutuufu. Okweefuula kwa Setaani ng'ali Kristo kutandika ku tteeka erya Ssande, kubanga ku "ekiragiro" "tuyinza" olwo "okumanya nti ekiseera kituuse eky'okukola kwa Setaani okw'eby'amagero era nti enkomerero eri kumpi".

Erya "pan" liyinza n’okutegeeza ekyombo ky’okufumba ekitalina buziba bungi era ekirina ensalo enzigazi, ekikozesebwa okufryinga, okukeka, oba okufumba emmere. Olutalo olw’enkomerero lusinzira ku Yerusaalemi ow’Omwoyo, olusozi olutukuvu oluyimuddwa ng’akabonero, era n’olusozi lwe baddukirirako ab’ekisibo ekirala kya Katonda abakyali mu Babulooni. Mu kiseera ekyo amawanga gonna gajja kulumba Yerusaalemi ow’Omwoyo, ogutegeerekebwa ng’“ekikompe” (pan).

> Omugugu ogw’ekigambo kya Mukama eri Isirayiri, bw’ayogera Mukama, oyo agolola eggulu, n’assaawo ensiseko y’ensi, era n’atonda omwoyo gw’omuntu munda mu ye. Laba, ndifuula Yerusaalemi ekikompe ekireeta okukanakana eri abantu bonna ab’ekitooloolo kyaayo, bwe banaabanga bazingizza Yuda ne Yerusaalemi. Era ku lunaku olwo ndifuula Yerusaalemi ejjinja erizitowa eri abantu bonna; bonna abeeritikkira balimenyekebwa mu bitundu, newaakubadde abantu bonna ab’ensi nga bakuŋŋaanye okulirwanyisa. Zekaliya 12:1-3.

Yerusaalemi nayo ye essufulya, kubanga mwe omuzannyo gukolebwa. "Caldron" kitegeeza essufulya y’okufumba.

> Awo n’aŋŋamba nti, Mwana w’omuntu, bano be basajja abateekateeka ebikolwa eby’obubi, era abawa amagezi amabi mu kibuga kino: abagamba nti, Tekiri kumpi; tuzimbe ennyumba: ekibuga kino kye ekyungu, era ffe tuli ennyama. Noolwekyo yogerera ku bo obunnabbi, yogerera obunnabbi, ai Mwana w’omuntu. Era Omwoyo wa Mukama n’akka ku nze, n’aŋŋamba nti, Yogera; Bw’ati ayogera Mukama; Bw’ati bwe mwogedde, mmwe ennyumba ya Isirayiri: kubanga mmanyi ebiyingira mu mirowoozo gyammwe, buli kimu ku byo. Mweyongedde nnyo omuwendo gw’abo abattiddwa mu kibuga kino, era mujjujuzza enguudo zaakyo n’abattiddwa. Noolwekyo bw’ati ayogera Mukama Katonda; Abo abattiddwa be mwatadde wakati mu kyo, be nnyama, era ekibuga kino kye ekyungu: naye ndibaggya wakati mu kyo. Mwatidde ekitala; era ndireeta ekitala ku mmwe, bw’ayogera Mukama Katonda. Era ndibaggya wakati mu kyo, mbawaayo mu mikono gy’abannaggwanga, era ndibasalira omusango mu mmwe. Munaafa n’ekitala; ndibasalira omusango ku nsalo ya Isirayiri; era munaamanya nti nze Mukama. Ekibuga kino tekiriba ekyungu kyammwe, so nammwe temubeera nnyama wakati mu kyo; naye ndibasalira omusango ku nsalo ya Isirayiri: era munaamanya nti nze Mukama: kubanga temutambulidde mu mateeka gange, so temukozezza emisango gyange, naye mukoze ng’ab’amawanga ababakwetooloola. Ezekyeri 11:2-12.

Mu Lúngereza, “pan” nga kitundu ekiteekebwa ku ntandikwa y’ekigambo kitegeeza “owonna,” “byonna” oba “okuyita mu bitundu byonna.” Olugero, “panorama” kyogerwako ku lulaba olugazi oba olukwata ebintu byonna eby’ekitundu, “pantheism” kyogerwako ku kukkiriza nti obwengula butukuvu, ate “Pan-American” kyogerwako ku kintu ekikwatagana n’amawanga gonna ag’e Amerika. Noolwekyo, “pan” kitegeeza olutalo olw’ensi yonna.

> Sitaani atabula ebirowoozo n’ebibuuzo ebitali bya mugaso, alyoke baleme okulaba mu lwatu era ne babitegeera obulungi ebintu eby’omugaso omunene ennyo. Omulabe ateekateeka okutega ensi yonna mu mitego.

> Ensi eyitibwa nti ya Bakristaayo egenda kuba essiteegi w’ebikolwa ebikulu era eby’amalirizo. Abali mu buyinza baliteekawo amateeka ag’alawula eddoboozi ly’omutima, nga balabira ku bufuzi bwa Papa. Babulooni alinywesa amawanga gonna omwenge ogw’obusungu bw’obwenzi bwe. Buli ggwanga likwatibwamu. Obubaka Obulondeddwa, ekitabo 3, omuko 392.

Ekigambo "act" nga erinnya kitegeeza "okusalawo okutongole okuwandiikiddwa oba etteeka eriyisiddwa ekibiina ekiteeka amateeka."

> "Bwe kijja okutuuka eggwanga lyaffe ne lisuula ku mabbali emisingi egy'alizimbibwamu mu bufuzi ne liteekawo etteeka erya Ssande, obuProtestanti mu kikolwa kino bujja kwegatta n'obwakapapa." Testimonies, volume 5, 712.

Ensi eyitibwa nti ey’Obukristaayo ye ettiyata ly’ebikolwa ebinene, oba "acts", era buli nsi (pan) ejja okwetabamu. Ekigambo "act" kiyinzanso okutegeeza ekitundu ky’omuzannyo, firimu, oba okulaga okwalala, nga kitegeerekeka olw’omugatte gw’ebintu oba ebikolwa ebirimu. Ekigambo "act" bwe kiba ng’ekigambo ekikola, kitegeeza okukola ekikolwa ekirambikiddwa oba okweyisa mu ngeri emu. Kiyinzanso okutegeeza okwefuula oba okuzannya ekifo, nga bwe kiba mu kuzannya mu muzannyo oba mu firimu.

> Ensi ye sitagi. Abazannyi, abatuula mu yo, bategekera okuzannya omugabo gwabwe mu kizannyo ekikulu eky’enkomerero. Katonda abuziddwa mu maaso. Mu bibinja binene by’abantu tewali bumwe, okuggyako bwe beegatta okutuukiriza eby’okwegomba kwabwe. Katonda atunuulira. Ebigendererwa bya Katonda ku bantu be abajeemu bijja kutuukirizibwa. Ensi tewaweebwa mu mikono gy’abantu, newankubadde Katonda akkiriza ebintu eby’obutabanguko n’obutali mu nteekateeka okufuga okumala akaseera. Amaanyi agava wansi gakola okuleeta ebitundu eby’enkomerero ebikulu mu kizannyo—Setaani ng’ajja ng’ali Kristo, era ng’akola n’obulimba bwonna obw’obutali butuukirivu mu abo abeegatta mu bibinja eby’ekyama. Abo abakkiriza okwegomba okw’okwegatta, bakola enteekateeka z’omulabe. Ekivaako kijja kugobererwa ekivuddeko.

> Obujeemu bumaze okutuuka kumpi ku nsalo yaabwo. Ensi ejjudde obutabanguko, era entiisa ennene egenda okutuukako ku bantu mu bbanga ttono. Enkomerero eri kumpi nnyo. Ffe abamanyi amazima tusaanidde okutegekera ekigenda okusitukira ku nsi mangu ddala ng’ekyewuunyisa ekisemerera ennyo. Review and Herald, Sebuttemba 10, 1903.

Panium ne Actium bikiikirira Entalo y’ensi yonna ey’okusatu. Mu ntalo eyo mulibaawo okweeyolesa okw’amagero agatakolebwa bantu, nga bwe kiikirirwa Pan, katonda w’Abagiriki eyafaananyizibwanga ng’embuzi. Entalo eyo erigattibwako n’okussa mu nkola etteeka lya Ssande ng’ ‘ekikolwa.’ Era entalo eyo emanyibwa ng’ ‘ebitundu eby’enkomerero mu ddiramu ennene,’ kubanga si kyokka ekikolwa eky’amateeka eky’okussa mu nkola etteeka lya Ssande, wabula era ntikko y’eddiramu ly’Enjiri mu ssaawa ez’okuggalawo ez’ekiseera ky’okugezesebwa kw’abantu. Nga tonaba kutandika olutalo Panium ne Actium gyebagattibwa mu buwannabbi, mu Danyeri essuula 11, ekitundu 16, eggye lya Katonda ery’ennaku ez’enkomerero libeera limaze okuyimirizibwa, n’ebbendera ly’eggye lino, eriyitibwa ‘ensign,’ eriba esitulibwa waggulu. Ekitegeeza ekisookerwako ky ‘ensign’ kye kibeera ebbendera y’eggye.

Act ne Pan bye Actium ne Panium, era Omukugu mu nnimi ow’ewuunyisa ye yateekateeka jiografi, amannya, n’ebyafaayo by’entalo zombi, kubanga lino lye byafaayo ebiri okukulembera ddala etteeka lya Sande erijja mu bbanga ttono. Olutalo lwa Panium lwabaddewo mu 200 BC, era olunyiriri 16 lulaga nti Loma yawangula Yerusaalemi mu 63 BC.

Mu kiseera ky’ebyafaayo eby’ennaku ez’enkomerero ekiragirwa wakati wa 200 BC ne 63 BC, okuteekebwawo ekifaananyi ky’ekisolo mu Amerika kujja okutuukirizibwa, nga bwe kiragibwa mu byafaayo bya 161 BC okutuuka ku 158 BC. Nga tekinatuuka kiseera kye kkomerero eky’okuteekawo ekifaananyi ky’ekisolo mu Amerika, waakubaawo ekintu ekiragirwa obujeemeezi bwa Modein mu 167 BC. Obujeemeezi obwo bulabirirwa ng’obujeemeezi okulwanyisa okukakazibwa kw’eddiini ya Buyonaani, era obujeemeezi buno bujja kutuusa ku kabonero akalaga ekkubo akalagirwa mu kuddamu okuweebwa eri Katonda kwa yeekaalu mu 164 BC.

Omwaka gwa 164 BC gujjukirirwa mu Obuyudaaya olw’eky’amagero eky’amafuta amatukuvu ag’okusaanira olunaku lumu ne gamala ennaku munaana. Kale omwaka gwa 164 BC, ogubanjiririza 161 BC, gulaga eky’amagero ekya Setaani ekyakolerwa abantu ba Katonda abavudde mu kukkiriza. Eky’amagero kino kiyanjulirwa ng’olunaku lumu lizaala ennaku munaana, era amafuta ag’olunaku olusooka ge gaayitisa ennaku munaana zonna. Eky’amagero kyaleetebwa ku kitundu kimu ku bitundu musanvu, era akabonero kano k’ekkubo kateekeddwa mu byafaayo byennyini mwe ekyama ky’omunaana ey’omu musanvu kituukirizibwa ku nnyanga zombi ezivudde mu kukkiriza: eya Repabulikaani n’eya Purotesitanti.

Okulabika kw’ebyamagero bya Setaani nga okutuuka kw’etteeka lya Sande kuli okumpi kukwatagana ne katonda w’Abagiriki Pan. Nga olutalo lwa Panium lutandise era ne luwangulwa Trump n’obuProtesitanti obujeemu, "ekisanduuko kya Pandora" kiba kigudiddwa, era tewaliba ngeri yonna ey’okumalawo ebizibu ebinaabeera bisumuluddwa ku bantu, kubanga, "entiisa ennene eri kumpi okujja ku bantu. Enkomerero eri okumpi nnyo. Ffe abamanyi amazima tusaanidde okutegekerera ekigenda okutuuka ku nsi mu bwangu ng’ekyewuunyo ekisukkiridde."

Emitwalo kkumi n’ennya n’enkumi nnya be abo abateekebwako akabonero olw’amaanyi agatukuza agava mu Kigambo kya Katonda, ekyaweebwa okuyita mu kuggulwawo kw’Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo. Okubikkulirwa okwo kulimu ennyiriri ez’amazima ez’enjawulo, era kuwayo obuyigirize obutukuziddwa obutuwa okumanya Yesu ye ani. Nga Kigambo kya Katonda, ye mukugu w’ennimi ow’ekitalo, afugidde ennimi zonna ez’abantu, kubanga mu maanyi ge yaleeta ennimi enjawulo bwe yasuulirako obutabanguko ku munara ogwa Babele. Ye omubali ow’ekitalo, akwekese ebyama mu nnamba z’ateekedde mu Kigambo kye, era mu by’obutonde bye byonna. Ye afuga ebyafaayo, kubanga ebyafaayo ge bigambo ebimwogerako. Y’atonda ensi era yafuga engeri y’ensi n’ebitundu byayo oluvannyuma lw’Amataba, era n’olwekyo n’ategeka ebitundu by’ensi eby’obunnabbi eby’enjawulo ebigatta ‘amazima’ agasangibwa mu Kigambo kye. Emitwalo kkumi n’ennya n’enkumi nnya, mu bintu ebirala, bakiikirira abo abalaga okukkiriza nti ye y’atonda ebintu byonna.

> Ku ntandikwa waaliwo Ekigambo, era Ekigambo kyali awamu ne Katonda, era Ekigambo kyali Katonda. Yeyali ku ntandikwa awamu ne Katonda. Byonna byakolebwa mu ye; era awatali ye tewaakolebwa kintu na kimu ekyaakolebwa. Yokaana 1:1-3.

Olugero lw’ekisanduuko kya Pandora lye lugero okuva mu ngeri y’engero z’Abagereeki ab’edda. Lunyonyolwa okusinga mu “Works and Days” ekya musizi Omugeereeki Hesiod, era ne mu nsibuko endala ez’enjawulo ez’ebyawandiiko eby’edda. Kyangu okulaba nti kye kutegeereza mu ngeri endala ku ebyatuukako Ewa mu Lusuku lwa Edeni. Elinnya “Pandora” livudde mu ngeri y’engero z’Abagereeki ab’edda. Liva mu bigambo by’Olugereeki “pan” kitegeeza “byonna,” “dora” kitegeeza “ebirabo.” “Pandora” kitegeeza “afunye ebirabo byonna.” Ewa ye kifaananyi kya Ekkanisa, era ebirabo byonna bisangibwa mu Ekkanisa ya Katonda.

Mu nsomi z'Abagiriki, Pandora ye mukazi ow'olubereberye atali katonda eyatondebwa abakatonda. Ng'ensomi bwe zigamba, Hephaestus yamutonda ku kiragiro kya Zeus, kabaka wa bakatonda, nga kitundu ku nteekateeka ey'okubonereza abantu. Buli omu ku bakatonda yamuwa ekirabo, omuli obulungi, ekisa, amagezi, n'obusikiriza. Zeus yamuwa ensuwa (mu bigambo ebyaddirira, ne efuuka ekisanduku) era n'amulagira obutagigulawo ddala mu mbeera yonna. Eva yagambibwa nti ayinza okulya ku miti gyonna okuggyako 'omuti oguli mu makkati m'Olusuku.'

Pandora, nga awanguddwa okwegomba okumanya, oluvannyuma yalemerwa okwekuuma n’agwa mu kigezo n’aggulawo ensuwa. Bwe yakikola bw’atyo, ebibi byonna, obulumi n’obulwadde byonna ebyali biterekeddwa munda byasumululwa ne bifuluma ne bisasaanira mu nsi, ne bireetera abantu okubonaabona n’ennaku. Naye waliwo ekintu kimu ekyasigalira mu ensuwa: essuubi. Mu ngeri ezimu z’olugero luno, Pandora yayanguwa n’aggalawo ensuwa, n’alemesa essuubi okufuluma, ate mu ngeri endala, n’essuubi lyafulumayo, ne liwa abantu akatono k’okusuubira nti ebintu bijja kugenda bulungi, era ne libayamba okunywera mu biseera eby’obuzibu.

Olutalo lwa Panium luyungana n’Olutalo lwa Actium ku tteeka lya Ssande erigenda okutuuka mangu, ate n’etteeka lya Ssande erigenda okutuuka mangu lyafaananyizibwa n’ekigezo ekyali mu lusuku lwa Edeni. Mu lusuku ekigezo kyali kya Adamu ne Eva bokka, naye mu nnaku ez’enkomerero ekigezo kyali kyetaagisa okutuuka ku bantu bonna mu nsi yonna. Ekigezo ekyasooka eky’okukkiriza oba obutakkiriza ekigambo kya Katonda mu lusuku kifaananyiza ekigezo eky’enkomerero eky’etteeka lya Ssande. Eva yalemererwa mu kigezo ekyo ekisooka n’aggulawo emiryango gy’ennaku ku bantu, nga bwe kiyimiririzibwa mu lulambe lwa Pandora.

Bwe Olutalo lwa Panium lwegatta n’Olutalo lwa Actium, ekigezo ekiikiririzibwa mu Lusuku lwa Edeni kijja okuggulwawo eri abantu bonna ab’ensi yonna. Essuubi olwo eririweebwa ensi yonna lye endera eyimusibwa eri ensi yonna (panorama) okulaba.

> Mmwe abatuuze bonna ab'ensi yonna, n'abeetuula ku nsi, mulabe, bw'ayimusa akabendera ku nsozi; era bw'afuuyira mu kkondeere, muwulire. Isaaya 18:3.

Tujja kugenda mu maaso n’okunoonyereza kuno mu kiwandiiko ekiddako.

> Ensi kye kizanniro; abazannyi, abatuuze baayo, bali mu kwetegeka okuzannya ekitundu kyabwe mu muzannyo omukulu ogw’enkomerero. Mu bantu abangi ennyo, obumu tebuliiwo, okujjako nga beegatta okutuukiriza ebigendererwa byabwe eby’ekweyagalira. Katonda atunuulira. Ebigendererwa bye ku bafugibwa be abajeemu bijjakutuukirira. Ensi tewaweebwa mu mikono gy’abantu, newankubadde nga Katonda akkiriza ebintu eby’obutabanguko n’obutaba ntegeka okufuuga okumala akaseera. Obuyinza obuva wansi bukola okuleeta ebyafaayo ebikulu ebisembayo mu muzannyo,-Sitaani n’ajja ng’ali Kristo, era ng’akola n’obukuusa bwonna obw’obutali butuukirivu mu abo abeesiba wamu mu bibiina eby’ekyama. Abo abagondera kwegomba okw’okwegatta bali bazza mu nkola enteekateeka z’omulabe. Ekivaako kijja kugobererwa ekivamwo.

> Tewabangawo kiseera obubaka buno lwe bwakozesebwangamu n’amaanyi agasinga, ng’aleero bwe kiri. Buli lunaku bwe luyitawo, ensi kyeyongera okuteeka bwereere ebyo Katonda by’awanjagira. Abantu bafuuse bagumu mu kumenya amateeka. Obubi bw’abatuuze b’ensi buli kumpi okujjula ddala akapimo k’obujeemu bwabwe. Ensi eno eri kumpi okutuuka we Katonda anaakiriza Omuzikiriza okukolerako by’ayagadde ku yo. Okuteeka amateeka g’abantu mu kifo ky’amateeka ga Katonda, n’okulinnyisa, ku buyinza bwa bantu bokka, olunaku lwa Sande mu kifo kya Ssabbiiti ya Bayibuli, kye kikolwa ekyasembayo mu eddiraama. Bwe kino kinaaba kituuse okuba kya buli wansi, Katonda alyeeraga. Alizukuka mu bugulumivu bwe okukankanya nnyo ensi. Alivayo mu kifo kye okubonereza abatuuze b’ensi olw’obujeemu bwabwe, era ensi erijjulula omusaayi gw’ayo, so teerikyabikka b’abo abattiddwa.

> Tuyimiridde ku mulyango gw'obutabanguko obw'ebiseera byonna. Nga mangu ennyo, ebibonerezo bya Katonda bijja kugobererana: muliro, n'amataba, n'okusiinziika kw'ensi, wamu n'entalo n'okusuula omusaayi. Tetusaanidde kwewuunya mu kiseera kino olw'ebintu ebikulu era eby'okusala ensala; kubanga malaika w'okusaasira tasobola kusigala ebbanga ddene okubundabundira abatakyenenya.

> Obuzibu obunene butuyingiramu mpola mpola. Enjuba ebaala mu ggulu, ng’eyita mu ntambula yaayo eya bulijjo, era eggulu likyategeeza ekitiibwa kya Katonda. Abantu bakyalya ne banywa, basimba ne bazimba, bawasa ne bafumbirwa. Abasuubuzi bakyagula ne batunda. Abantu beempagana ne beesendasendagana, balwanira ekifo ekisinga okuba waggulu. Abayagaliza nnyo eby’ensanyu bakyakungaana mu tiyaata, ku mpaka z’embalaasi, ne mu bifo eby’okuzannya ssente. Okusuusulukuka okw’amaanyi ennyo kuliwo, naye essaawa y’okugezesebwa egenda kuggwaawo mangu, era buli musango ali kumpi okusalibwawo obutakyuka emirembe gyonna. Ssetaani alaba ng’ekiseera kye kitono. Ateesezza obuweereza bwe bwonna ku mulimu mu ngeri nti abantu balimbibwe, bakyamibwe, banyigizibwe, era basedwe okutuusa olunaku lw’okugezesebwa lwe luliggwaawo, n’oluggi lw’obusaasizi luggalibwe emirembe gyonna.

> Okusobya ku mateeka kutuuse kumpi ku nkomerero yaako. Obutabanguko buzudde ensi yonna, era entiisa ennene ejja okutuuka ku bantu mu bwangu. Enkomerero eri kumpi nnyo. Ffe abamanyi amazima tusaanidde okweetegekera ekigenda okutuuka ku nsi mu bwangu, nga ky'ekyewuunyisa ekisinga ennyo.

> Mu kiseera kino eky’obutali butuukirivu obususse, tuyinza okumanya nti omutawaana omukulu ogwasembayo guli kumpi. Bwe kiba nti okumenya amateeka ga Katonda kwa kumpi mu nsi yonna, abantu be nga babonyezebwa era batuusibwako ennaku bannabwe, Mukama alyoka ayingira.

> Tuyimiridde ku mulyango gw’ebintu ebikulu era ebikakanye. Obunnabbi butuukirira. Ebyafaayo eby’ewuunyisa era ebirimu ebintu bingi biri okuwandiikibwa mu bitabo by’eggulu. Buli kimu mu nsi yaffe kitabanguse. Waliwo entalo, n’amawulire g’entalo. Amawanga gasunguwadde, era ekiseera ky’abafu kituuse, balyoke basalirwe omusango. Ebintu biri okukyuka okuleeta Olunaku lwa Katonda, oluseetuka mangu nnyo. Kasigaddeko akaseera katono nnyo. Naye newankubadde eggwanga ligolokoka okulwana ne liggwanga, n’obwakabaka ne bulwana n’obwakabaka, tewali nkyali kulwana okw’ensi yonna. Kakano empewo ennya zikwatiddwa okutuusa abaweereza ba Katonda lwe banaateekebwako akabonero ku mitwe gyabwe. Awo amaanyi g’ensi galikuŋŋaanya amagye gaago olw’olutalo olukulu olwasembayo. Obuweereza bwa Kkristayo, 50, 51.

Back to Articles