Article

# Ekitabo kya Danyeri - Ennamba 182

Emikago n’entalo eby’obunnabbi: Okuva ku Seleucus ow’edda okutuuka ku pulitiki z’ensi ez’obudde buno

Author

Jeff Pippenger

Published

April 12, 2024

Formats

PDF
Word

Olunyiriri kkumi na ssatu ne kkumi na nnya biraga ebyafaayo mwe Seleucus ne Philip ow’e Makedoniya baali bassaawo omukago, era bifaananyiriza United States, eggye eryasooka ery’okukolerera mu kifo kya Roma, ate Makedoniya (Bugereeki) ye kabonero ka United Nations. Mu bya edda ebyo, omukago gw’omukama ow’amambuka (Seleucus) ne Philip (Bugereeki) guyimirira ebyafaayo ebyaleetera okutuuka ku Lutalo lwa Panium, olwo, oluvannyuma lwa myaka ebikumi ebiri, erinnya ly’ekibuga ne likyusibwa okuva ku Panium ne lifuuka ekibuga kya Caesarea Philippi. Erinnya ery’obubiri ly’ekibuga eryo te lyali litegekereddwa kujjukiza omukago gwa Seleucus ne Philip ow’e Makedoniya.

Erinnya "Caesarea Philippi" liva mu enkyukakyuka ey’ebyafaayo ey’akibuga ak’edda akaayitibwanga Paneas oba Panium. Ekibuga kino mu kusooka kyayitibwanga Paneas olw’okuba kyali kumpi n’ensulo ennene eyamanyiddwa nga yaweereddwa Katonda w’Abagiriki Pan. Ensulo eyo, nga yali ekifo kya ddiini eky’omugaso mu biseera eby’edda, yayingiza amazzi gaayo mu Mugga Yoludaani.

Mu mulembe gw’obufuzi bwa Kabaka Herode Omukulu, mu biseera eby’ekyasa ekisooka nga Kristo tannazaalibwa, ekibuga kyayisibwa mu kuddaabirizibwa okw’amaanyi, ne kigaziibwa era ne kiyambazibwa obulungi. Caesarea Philippi yatuumibwa erinnya Herode Firipo, mutabani wa Herode Omukulu. Yaatuuma ekibuga “Caesarea” ng’assa ekitiibwa mu Kabaka w’Abaloma Caesar Augustus, ate “Philippi” ng’aliggya ku ye yennyini; bw’atyo ekibuga ne kiyitibwa “Caesarea Philippi.” Noolwekyo, “Caesarea Philippi” kwe kugatta kwa “Caesarea,” okulaga engeri Herode gye yawa ekitiibwa Caesar Augustus, ne “Philippi,” okuwa ekitiibwa Herode Firipo.

Mu ngeri y’obunnabbi, Panium kifaananyizibwa n’omukago wakati wa Seleucus ne Filipo wa Makedoniya, era ne n’omukago wakati wa Kayisa ne Herode Filipo. Omukago egyo ebbiri gikwata ku mukago wakati wa United States n’Amawanga Amagatte ogugoberera okugwa kwa Russia ya Putin, nga kiyimiririddwa Seleucus ne Filipo. Era gikiikirira n’omukago hagati w’Obwa Papa, ogw’amaama, ne United States, omuwala, nga kiyimiririddwa Kayisa ne Filipo, bombi nga baakiikirira Loma. Wamu, bino biraga United States ng’eyita mu bbanga okugwira omukono gw’obuyinza bwa Loma, era ng’etuuka waggulu w’ekinnya okunyweza emikono ne Spiritualism. Nga tewunnaba kubeerawo etteeka lya Ssande ery’olunyiriri olw’ekikumi na mukaaga, omukago ogw’ensatu guba gutekeddwawo dda.

Panium kiyimirira omutima gw’okusinza kwa Bagiriki eri katonda Pan. Ensulo eyateekebwawo okuweerezanga katonda Pan ow’e Bugiriki, mu biro ebyo era yali amanyibwa ng’eyitibwa “Emiryango gy’Emagombe,” era Yesu bwe yagenzeeyo, ekigambo kye ku “Emiryango gy’Emagombe” kyalaga okulwana okuli wakati w’obuyinza bw’obufuzi n’obwa ddiini obw’Obugiriki (globalism), n’eddini y’Abaprotestanti eyava mu mazima ekibaawo mu nnaku ez’enkomerero. Olutalo luno lwe lwatandikibwa okusooka Pulezidenti omugagga eyakunkumya obwakabaka bwa Bugiriki mu olunyiriri olw’okubiri. Olutalo luno lwa bweru mu nsi yonna era ate lw’omunda mu United States.

Eddini y’obugatte bw’ensi yonna ye ddini y’ekiyoka, era mu mbeera yaffe ey’omu biro bino ye ddini ya woke-ism. Mu mwaka gwa 2020, ensolo eva mu kinnya ekitakomerero, eyayogerwako mu kitabo ky’Okubikkulirwa essuula ey’ekkumin’emu, n’eyolesa amaanyi gaayo g’ebyobufuzi n’ag’eddini ne kitta amayembe gombi g’ensolo eva mu nsi. Ekinnya ekyo ekitakomerero, mu bintu ebirala, kiyimirirwa Olusulo lwa Pan, olwalisa Omugga Yoludaani.

Mu myogero gy’Abagereeki, Pan yassibwanga wamu n’obutonde bw’ensi, ensiko, n’omuziki ogw’omu kyalo, era okubaawo kwa ensulo eyayawulirwa eri ye kwalina obukulu mu by’eddiini eri abamusinza. Katonda Pan emirundi mingi afaananyizibwa ng’alina amagulu, empondo n’amatwi g’embuzi. Pan yaalowolebwa nga katonda w’abalunzi n’ebisibo, era emirundi mingi yaafaananyizibwa ng’akatonda ayagaliza okuzannya era ow’eby’enkwe, ng’ayesanyusa mu nsiko ne ku nsozi. Ekifananyi kya Pan ng’akatonda alina amagulu g’embuzi kikaanya ne ekiri mu kitabo kya Daniel omutwe ogw’omunaana, we Bugereeki kiyimirizibwa ng’embuzi ensajja. Embuzi zaali ensolo ez’awaka ezasangibwanga nnyo mu Bugereeki bwa edda, era zaasangibwanga emirundi mingi mu bitundu eby’ensozi we baalowooleranga nti Pan atambuliranga. Okulaga kuno kwafuuka eky’enjawulo ekikulu mu ngeri gye baafaananyanga Pan era ne kugumira mu by’obufananyi n’ebyawandiikibwa eby’Obugereeki ebyamulaga, okutuuka n’okulabika ku nsimbi z’eggwanga.

Bwe Yesu yatuuka e Kayisariya Firipi, yategeeza nti “Enzigi z’Emagombe” tezijja kuwangula Ekkanisa. Ekyo Peetero kye yayogera mu kuddamu ekibuuzo kya Yesu kitegeerwa mu byafaayo n’ennono z’Obukristaayo nga “Okutegeeza okukkiriza okw’Obukristaayo.”

> Awo Yesu bwe yatuuka mu bitundu bya Kayisaliya Firipo, n’abuuza abayigirizwa be ng’agamba nti, Abantu bagamba ani nti nze Omwana w’omuntu? Ne bagamba nti, Abamu bagamba nti oli Yokaana Omubatiza; abalala, Eriya; n’abalala, Yeremiya, oba omu ku bannabbi. N’abagamba nti, Naye mmwe mugamba nti nze ani? Simooni Peetero n’addamu n’agamba nti, Ggwe Kristo, Omwana wa Katonda omulamu. Yesu n’addamu n’amugamba nti, W’omukisa ggwe, Simooni Barayona: kubanga omubiri n’omusaayi tebyakikubikkulidde ggwe, naye Kitange ali mu ggulu. Era nze nkugamba nti, Ggwe Peetero, ne ku lwazi luno ndizimba ekkanisa yange; n’emiryango gy’Emagombe tegirigiwangula. Era ndikuwa ebisumuluzo by’obwakabaka obw’eggulu: era byonna by’onoosiba ku nsi birisibibwa mu ggulu: era byonna by’onoosumulula ku nsi birisumululibwa mu ggulu. Awo n’alagira abayigirizwa be obutagamba muntu yenna nti ye Yesu Kristo. Matayo 16:13-20.

Ekitundu kino kirina obukulu kubanga kiraga ekiseera eky’okukyuka ekikulu mu buweereza bwa Yesu n’enkulaakulana y’ennyigiriza y’Obukristaayo. Okukwatula kwa Peetero nti Yesu ye Masiya, Omwana wa Katonda Omulamu, kulabibwa ng’omusingi gw’okukkiriza okw’Ekkristaayo era ng’ejjinja ery’ensonda lwe Ekkanisa ezimbibwaako. Ebigambo ‘ku lwazi luno nnaazimba Ekkanisa yange’ bitegeerwa mu nnono y’Abakatoliki ng’ebyogera ku Peetero yennyini, gwe Yesu yategeeza nti ye ‘lwazi’ lwe Ekkanisa ejja kuzimbibwaako. Entegeera eno ebeera musingi gw’obusookerwako bwa Papa n’obuyinza bwe mu nnyigiriza y’eddiini y’Abakatoliki.

Mu ky’eyigiriza ky’eddiini ky’Abaprotestanti, ‘ejjinja’ tebalitegeera ng’litegeeza Peetero yennyini, wabula okwatula okw’okukkiriza kwa Peetero mu Yesu nga Masiya era Mwana wa Katonda. Mu ndowooza eno, omusingi gw’Ekkanisa si Peetero, wabula okwatula nti Yesu ye Kristo era Mwana wa Katonda. Wadde ng’engeri z’okutaputa eby’eddiini zeeyawukana, Okwatula kwa Peetero okuli mu Matayo 16:13–20 kubalibwa ng’ekitundu ekikulu ennyo era eky’omusingi mu kukkiriza kwa Bukristu, nga kyaanika obutuufu bw’ani Yesu ye Masiya era Mwana wa Katonda, era nga kinyweza omulimu n’ekigendererwa ky’Ekkanisa.

Mu kiwandiiko ekyasooka twawaayo akatundu okuva mu The Desire of Ages, mwe Sister White yalambulula ebimu ku nsonga ezikwatagana n’okukyalira kwa Kristo e Caesarea Philippi. Ekimu ku bye yategeeza kwe kuli nti Kristo yali atutte abayigirizwa ng’abaggye wansi w’obuyinza bw’Abayudaaya, olw’okuteeka mu maaso eby’okuyigiriza eby’e Caesarea Philippi.

> Yesu n’abayigirizwa be kaakano baabadde batuuse mu kimu ku byalo ebiri okumpi ne Kayisariya Firipo. Baabadde wali emitala w’ensalo za Ggaliraaya, mu kitundu awasinzibwanga ebifaananyi nga buyitiridde. Wano abayigirizwa baayawulibwa okuva mu buyinza obulamulira obwa eddiini y’Abayudaaya, ne baleetebwa okusembereragana ennyo n’okusinza kw’ab’amawanga abatamanyi Katonda. Okwetooloola wali walabikiranga ebika eby’enjawulo eby’okukkiriza okw’obusiru ebibaddewo mu bitundu byonna by’ensi. Yesu yayagala nti okulaba ebyo kibaleete okutegeera obuvunaanyizibwa bwabwe eri ab’amawanga abatamanyi Katonda. Mu kiseera kye yamala mu kitundu kino, yagezaako okwewala okuyigiriza abantu, era yeewaayo nnyo eri abayigirizwa be. The Desire of Ages, 411.

Ku Jjulayi 18, 2020, Kristo yaggya abayigirizwa b’olunaku lwa Ssettemba 11, 2001 mu kukosa kw’Obwadiventisti obw’e Lawodikiya. Okusuubirwa okwasooka okwakyama mu lugero lw’abawala ekkumi kwaleeta okwawukana kw’ekibiina okuva mu kkuŋaaniro ly’abannyooma eryaali nga liyitibwako. Amazima gano gaatuukirizibwa mu byafaayo by’aba Millerite nga ku Epreli 19, 1844, era nate ku Jjulayi 18, 2020. Awo ebyafaayo by’ebbanga ery’okulindirira ne bitandika, era kirina akabonero “Amazima” mu kutambulira kw’obubaka bw’omulayika ogusooka n’ogw’okusatu.

Okumenyeka kw’essuubi okwasooka kwe kwa sooka ku bubonero busatu obw’ekkubo, era ebyafaayo ebyo bikkakkana n’Okumenyeka kw’essuubi Okukulu olwa October 22, 1844, okwo okwefaananyiriza ‘ekikankano ekikulu’ eky’Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’emu. Ku ntandikwa, ennyukuta esooka mu nnukuta z’Olwebbulaniya eraga okumenyeka kw’essuubi, era ku nkomerero, ennyukuta ey’amakumi abiri mu bbiri mu nnukuta z’Olwebbulaniya nayo eraga okumenyeka kw’essuubi. Ennyukuta ey’ekkumi n’asatu, eyimirira obujeemu, eraga okumenyeka kw’essuubi kw’abawala ab’amalalu abalaga nti babuze, bwe wabaawo okukoowoola mu wakati w’ekiro okulaga ani eyetegekese n’ani atayetegekese olw’ekizibu ekinene. Ennukuta amakumi abiri mu bbiri ag’Olwebbulaniya gayimirira akabonero ak’okugattibwa kw’Obwakatonda n’Obuntu bwa muntu akatuukirizibwa mu byafaayo ebyo, newaakubadde nga ebyafaayo bya Millerite biyimirira Kadesi eyasooka, ate ebyafaayo bya leero ebyaffe biyimirira Kadesi ey’enkomerero.

Emirongo ebbiri gino giriraanye, naye omu gulaga okulemererwa kw’abantu ba Katonda, ate omulala gulaga obuwanguzi bw’abantu ba Katonda. Nga tekunnaba kutuuka ku musaalaba, Yesu yaleeta abayigirizwa be e Panium, mu ngeri y’emu nga bw’aleese abayigirizwa be b’ennaku ez’oluvannyuma e Panium, era mu kukikola atyo yakkiriza ennakuwavu okuggya abayigirizwa be b’ennaku ez’oluvannyuma mu "buyinza obufuga" obw’Obwadiventi obwa Laodokiya, obukiikirirwa "Obuyudaaya" mu byafaayo ebyogerwako mu Matayo essuula ey’ekkumi na mukaaga. Mu kukikola atyo, yaleta n’abayigirizwa be okusemberera ennyo obupagani, bityo n’alaga embeera y’omulimu ey’abayigirizwa be b’ennaku ez’oluvannyuma, abaliwo kaakano nga babeera mu kulabisibwa okutuukiridde ddala kw’amanyi ga Setaani, okukiikirirwa sisitemu z’ebyempuliziganya ez’omulembe ezikozesebwa okutwala ensi yonna mu okufuna akabonero k’ensolo.

Ebyafaayo bya Caesarea Philippi bikwatagana n’ebyafaayo by’Olutalo lwa Panium, era n’eminnyiriri egy’ekkumi n’essatu okutuuka ku egy’ekkumi n’ettaano. Kristo n’abayigirizwa be baali bayimiridde mu kisiikirize ky’omusalaba, nga kifaaniriza abayigirizwa be b’ennaku ez’enkomerero nga bayimiridde mu kisiikirize ky’etteeka lya Sande. Eyo, mu minnyiriri egy’ekkumi n’essatu okutuuka ku egy’ekkumi n’ettaano, egyogerako ku Caesarea Philippi, era n’Olutalo lwa Panium, gye tweri leero, Kristo yatandika okuyigiriza abayigirizwa be ebyaali bigenda okubaawo mu lunyiriri olw’ekkumi n’omukaaga.

> Yali agenda okubategeeza ku bunaku obwamulindiridde. Naye okusooka, yagendako yekka, n’asaba nti emitima gyabwe gitegekebwe okuwaniriza ebigambo bye. The Desire of Ages, 411.

Nga Kristo tannagamba abayigirizwa be ku musalaba, yasooka okuvaawo, oba n’alwawo, bwe kityo n’alaga ekiseera eky’okulwawo mu lugero n’ebyafaayo okuva nga Julaayi 18, 2020 okutuuka Julaayi 2023.

> Bwe yatuuka gyebali n’abeegattako, teyanguwa kubategeeza ebyo bye yayagala okubabikkulira. Nga tannakikola, yabawa omukisa okwatula okukkiriza kwabwe mu Ye, balyoke banywezebwemu amaanyi okuyimirira mu kigezo ekigenda okutuuka.

Mu Jjulaayi 2023, Mukama yatandika okuwa abo abaagwamu mu kusubwa essuubi omukisa okulaga okukkiriza kwabwe. Yabikola ng’aggulawo obubaka bwa Ezekyeri 37, obwali bukakasa obubaka bwa 11 Sebutemba 2001. Obubaka obwo bwe bwabadde omugwa ogwayunga wamu ekiseera eky’okuteekebwako akabonero okuva ku 11 Sebutemba 2001 okutuuka ku tteeka lya Sande erijja mu bwangu. Era kino kyatuukirira nga kiteeka okusubwa essuubi okw’e 18 Jjulaayi 2020 mu nteekateeka y’amazima, kubanga abo abaali bategefu okulaba baayinza okumanya nti buli kibiina eky’okutereeza kirina omulamwa ogutambula mu byafaayo byakyo ebitukuvu eby’enjawulo.

Mu nnaku ez’enkomerero obubaka bw’okulumwa okw’okusatu bwatuuka ku Ssettemba 11, 2001, oluvannyuma ne wulangirirwa obubaka obw’obulimba bw’okulumwa okw’okusatu ne buviirako obwenyamivu, naye obubaka obwabazza ku bulamu oluvannyuma lw’ennaku ssatu n’ekitundu nga bafudde, nga magumba gaabwe amakalu era gasaasaanyiziddwa, bwaali obubaka bw’empewo ennya, era nabwo bwe bw’okulumwa okw’okusatu.

Abayigirizwa b’ennaku ez’enkomerero basobola okulaba, bwe baneesalawo okulaba, nti obubonero busatu obw’okuteekebwako ekisiba kwa 144,000 bubeera ku mulamwa gumu ku buli kitundu, era nti ku kitundu eky’okubiri, okujeemera okuyimiririrwa ennukuta ey’ekkumi n’asatu mu lunyiriri lw’ennukuta olwa Kiebuulaniya kwakakasa obubaka nga “Mazima.” Obujulizi obw’okubiri Mukama bwe yawa bwali mu nsonga nti ennaku ezasooka mu nteekateeka ez’okutereeza ez’edda zaasinzira ku kujeemera okwagala kwa Katonda okwabikkuliddwa, oba nga kyali Mose obutakomola mutabani we, oba Uzza okukwata ku Ssanduuko y’Endagaano, oba Maarita ne Maliya okubuusabuusa ekigambo kya Yesu ekikwata ku kufa kwa Lazaro. Olunyiriri lw’okutereeza lwokka olutayimiriza ku mazima nti ennaku ezasooka zaasinzira ku butagondera lwali olwa Abamillerite, naye era mu kiseera ekyo kyayolesebwa nti ebyafaayo by’Abamillerite byalina obubonero obw’omunda ebyasinzira ku mazima g’ekya munaana, nga kya mu musanvu.

Ensonga nti eky’omunaana kya mu musanvu kye kimu ku bintu ebikulu mu Kubikkulirwa kwa Yesu Kristo ekiri kakati nga kibikkulwawo, era okukyusibwa okw’ekibiina ky’Abamillerite eky’e Firadelfiya okugenda mu kkanisa e Laodikiya kwali akabonero akalaga ekkubo, akaategeezesa obudde lwe ekibiina kya Laodikiya eky’om malaika ow’okusatu kyandiyitira okugenda mu kibiina kya Firadelfiya eky’abantu 144,000. N’olwekyo, ensonga nti okusuulibwa essuubi okusooka okw’Abamillerite kwaliwo nga ekibiina kyabwe tekyalaze bujeemu, ne kiwa okwenjawulo eri akabonero ke kennyini mu nnaku ez’oluvannyuma, mwe ekibiina kya Laodikiya eky’om malaika ow’okusatu kijja kujeema ne kireeta okusuulibwa essuubi, era bwe kityo ne kikwatagana n’akabonero ka Abamillerite, ne kireeta amagezi okulaba nti ekibiina ky’abantu 144,000 kye ky’omunaana, ekya mu musanvu.

Mu July 2023, Mukama yazukiriza “eddoboozi ery’omu ddungu” okutegeka abantu be b’ennaku ez’enkomerero ku kizibu ekikulu eky’etteeka lya Ssande, era bwe yaddayo ng’ava mu kusaba n’atuuka eri abayigirizwa, yabawa omukisa okulaga okukkiriza kwabwe. Mu mulembe gwa Kristo obubaka bwali obw’okubatizibwa kwe, ekiseera Yesu lwe yafuuka Yesu Kristo. Akabonero akalaga ekkubo ako kafaanagana ne September 11, 2001, era abayigirizwa be baabuuzibwa kye abantu baalowooza ku ye, ne bwaddirira ne babuuzibwa kye bo bennyini baalowooza ku Kristo.

> Bwe yegatta nabo, teyabagamba amangu ddala kye yayagala okubategeeza. Nga tannakikola, yabawa omukisa okwatula okukkiriza kwabwe mu ye, balyoke banywezebwe ku kigezo ekigenda okujja. N’ababuuza nti, ‘Abantu bagamba nti nze Mwana w’omuntu ndi ani?’

> Ky’ennaku nnyo, abayigirizwa baalina okukkiriza nti Isirayiri yalemwa okumumanya nga Mesiya waabwe. Ddala abamu, bwe baalaba ebyamagero bye, baagamba nti ye Mwana wa Dawudi. Ebibiina ebyaalisibwa e Besusayida byayagala okumulangira kabaka wa Isirayiri. Abangi baali bategefu okumukkiriza nga nnabbi; naye tebaakkiriza nti ye Mesiya. The Desire of Ages, 411.

Abasinga mu ddiini y’Abadiventisiti tebaakkiriza nti waliwo obubonaabona obw’okusatu nga September 11, 2001. Baakkiriza ebimu ku byamagero eby’ekigambo ky’obunnabbi ebyali biweereddwayo mu kibiina, era abamu baategeera nti obubaka bwa September 11, 2001 bwalimu ebintu ebimu eby’amazima, naye tebaakkiriza ddala ebyawanjagibwa ebikwata ku September 11, 2001.

Okutegeeza okw’ennaku ya September 11, 2001 kwali kwafaananyizibwa n’okutegeeza okw’ennaku ya August 11, 1840, era okwo kutegeeza kwalambikibwa Mukyala White bwe yali ayogera ku kutuukirira kwa August 11, 1840. Yagamba nti:

> Mu kiseera ddala ekyalambikibwa, Buturukki, ng’eyita mu babaka b’eggwanga baayo, yakkiriza okufuna obukuumi okuva eri amawanga amaanyi agagattiddwa ag’e Bulaaya, era bwe batyo ne yeeteeka wansi w’okulamulibwa kw’amawanga g’Obukristaayo. Ekintu ekyo kyatuukiriza mu bujjuvu obunnabbi. Bwe kyamanyikika, abantu bangi nnyo ne bakakasibwa ku ntuufu y’emisingi egy’okutaputa obunnabbi egyakkirizibwa ne okugobererwa Miller n’abo be yakolagana nabo, era amaanyi ag’ewuunyisa ne gakiwa ekibiina ekyalindirira Okudda kwa Kristo. Abasajja ab’amagezi n’ab’ekitiibwa ne beegatta ne Miller, mu kubuulira era n’okubunyisa mu biwandiiko ebirowoozo bye, era okuva mu 1840 okutuuka mu 1844 omulimu ne gweyongera mangu nnyo. The Great Controversy, 334, 335.

Ekyawakakasibwa nga August 11, 1840 kye nti endowooza za Miller ez’eby’obunnabbi zaali za butuufu, era ekyayogebwa ku September 11, 2001 kye kikakasa nti endowooza ez’eby’obunnabbi za Future for America za butuufu. Abantu abatamenya mitima abangi mu July wa 2023 tebaasobola era tebaayagala kukkiriza nti enkola eyategekebwa Kristo, era n’agikwasa Future for America, ddala ye nkola y’enkuba ey’oluvannyuma. Naye oluvannyuma Kristo yabuuza abayigirizwa be kye bo baalowooza, si ekibiina.

> Awo Yesu n’ababuuza ekibuuzo eky’okubiri, ekikwata ku bayigirizwa bennyini: ‘Naye mmwe, mugamba nti nze ani?’ Peetero n’addamu nti, ‘Ggwe Kristo, Omwana wa Katonda omulamu.’

> Okuva ku ntandikwa ddala, Peetero yakiriza Yesu okuba Masiya. Abalala bangi abaakakatizibwa olw’okubuulira kwa Yokaana Omubatiza era ne bakkiriza Kristo, baatandika okubuusabuusa ku butumwa bwa Yokaana bwe baamuggalira mu kkomera ne bamutta; era kati ne batuuka n’okubuusabuusa nti Yesu ye Masiya gwe baalindirizza okumala ebbanga ddene. Abayigirizwa bangi abaali balindirira mu bugumu bungi nti Yesu anaatuula ku nnamulondo ya Dawudi, baamuleka bwe baalaba nti teyalina kigendererwa kya ngeri eyo. Naye Peetero ne banne tebaava ku bwesigwa bwabwe. Okwekuusa-kuusa kw’abo abaatendereza jjo ne leero ne basalira omusango tekwasanyawo kukkiriza kw’omugoberezi omutuufu w’Omulokozi. Peetero n’agamba nti, ‘Ggwe Kristo, Omwana wa Katonda omulamu.’ Teyalindirira ekitiibwa ky’obwakabaka kumutikkira Mukama we engule, naye yamukkiriza mu kunyoomebwa kwe.

> Peetero yalangiridde okukkiriza kw’abo kkumi n’ababiri. Naye abayigirizwa baali bakyali wala nnyo okutegeera omulimu ogwa Kristo. Okulwanyisa n’okutaputa kw’abakabona n’abakulembeze, newaakubadde nga tekyasobola kubaggyawo ku Kristo, kyabaleetera okubuusabuusa okungi. Tebaali balaba kkubo lyabwe bulungi. Ebyo bye baayigirizibwa okuva mu buto, n’okuyigiriza kw’abalabbi, n’amaanyi g’ennono, byakyazibira okulaba kwabwe ku mazima. Buli kiseera ne kiseera, ebitangaala eby’omuwendo okuva eri Yesu byabamurikira, naye emirundi mingi baabanga ng’abasajja abagengera mu bisiikirize. Naye ku lunaku luno, nga tebannaleetebwa okwesisinkanya n’okugezesebwa okukulu okw’okukkiriza kwabwe, Omwoyo Omutukuvu yabatuulako mu maanyi. Mu kaseera katono amaaso gaabwe ne gavudda ku ‘ebirabika,’ ne galaba ‘ebitalabika.’ 2 Abakkolinso 4:18. Mu kifaananyi ky’obuntu baalabamu ekitiibwa ky’Omwana wa Katonda.

> "Yesu n'addamu Peetero, ng'agamba nti, 'Oli wa mukisa, Simooni Ba-yona: kubanga omubiri n'omusaayi tebyakikubikkulira ggwe, naye Kitange ali mu ggulu.'" The Desire of Ages, 412.

Okwatula kwa Peetero mu kulaga nti Kristo ye Mwana wa Katonda, kwaddamu butereevu ku kibuuzo eky’okukemebwa eky’ekiseera ekyo mu byafaayo. Ekiseera kyali kituuse Masiya alabike, nga bwe kyategekerwa mu Kigambo kya Katonda eky’obunnabbi, era abakkiriza bokka amazima ago be baabangawo mu abo abaakiikirirwa okwatula kwa Peetero. Peetero akiikirira abo abakkiriza obubaka obwasimbibwa ku September 11, 2001, era abatula nti Yesu ye Mwana wa Katonda. “Peetero yali alaze okukkiriza kw’abayigirizwa ekkumi n’ababiri,” era abayigirizwa ekkumi n’ababiri be yakiikiriranga baali 144,000. Olw’ensonga eno, Kristo yakyusa erinnya lya Simooni Ba-yona n’amutuuma Peetero mu kyawandiikibwa ekyo.

“Simon” kitegeeza “oyo awulira,” ate “bar” kitegeeza “mwana wa,” era “Jonah” kitegeeza “enjiba.” Simon yakiikirira abo abaawulira obubaka bw’enjiba, obwalaga amazima agakwata ku kubatizibwa kwa Yesu, bwe yafuuka Kristo, ng’afukibwako amafuta n’amaanyi, nga bwe kyayimirizibwa mu bufaananyi bw’okukka kwa Omwoyo Omutukuvu ng’enjiba.

Emirongo egy’okutereeza gikwatagana mu ngeri emu, era Yokaana ayimiririra Abamileraayi, aba ku lunaku lwa 11 ogw’Agusito mu mwaka gwa 1840 baalya ekitabo ekitono. Yeremiya akwatanira wamu n’ekyo ekyaliwo, era bwe yarya ekitabo ekitono, oluvannyuma n’ayitibwa erinnya lya Katonda.

> Ebigambo byo byazuulibwa, ne mbirya; era ekigambo kyo kyafuuka essanyu n’okujaguza kw’omutima gwange; kubanga nnyitibwa mu linnya lyo, Ai Mukama Katonda w’amaggye. Yeremiya 15:16.

Bwe Mukama yayingira endagaano ne Abulaamu, yakyusa erinnya lye n’alifuula Ibulayimu, nga bwe yakola ne Sarai ne Yakobo. Okukyusibwa kw’erinnya kulaga enkolagana y’endagaano, era ku kabonero akalaga ekkubo we akabonero akatukuvu bwe kakka, abantu ba Katonda balina okulya obubaka, okuyingira mu ndagaano, ne erinnya lyabwe ne likyusibwa. Nga akiikirira abayigirizwa ab’omu biro bya Kristo, Simooni Bar-jona yakiikirira abo abawulira obubaka bw’ “ejjiba.”

Bwe yawa obujulizi nti yategeera nti ku kabonero akalaga ekkubo ako Yesu n’afuuka Kristo, era nti yali Mwana wa Katonda, n’ebintu byonna ebyo bye kitegeeza, awo Kristo n’amukyusa erinnya n’amutuuma Peetero. Yategeeza obubaka obwakkirizibwa abantu b’endagaano ya Kristo mu biseera ebyo, era mu ngeri eyo n’afuuka eky’okulabirako eky’aba 144,000 ab’ennaku ez’enkomerero.

Ennyukuta "P" ye nnyukuta ey’ekkumi n’omukaaga mu Alifubeti y’Olungereza, ate ennyukuta "E" ye nnyukuta ey’okutaano mu Alifubeti, n’enyukuta "T" ye nnyukuta ey’amakumi abiri, ennyukuta "E" eriddwamu, era erinnya lituukira ku nnyukuta "R" nga ye nnyukuta ey’ekkumi n’omunaana. Ekkumi n’omukaaga "emirundi" ttaano, "emirundi" amakumi abiri, "emirundi" ttaano, "emirundi" ekkumi n’omunaana kivamu emitwalo kkumi n’ena n’enkumi nnya. Omukugu w’ennimi ey’ewuunyisa yayogera ne Peter mu Lwebbulaniya, era Endagaano Empya yawandiikibwa mu Lugiriki, era abavuunuzi ba King James Version baagireeta mu Lungereza.

Wadde nga waliwo amaddaala asatu ag’ennimi ez’enjawulo, Kristo, Omwana wa Katonda, Omumanyi w’ennimi ey’ewuunyisa, era n’Omubalirizi ey’ewuunyisa, yateeka ekifaananyi eky’okuteekebwako akabonero kw’abo 144,000 mu Matayo essuula ey’ekkumi n’omukaaga, ekyekwatagana n’Olutalo lwa Paniyumu, n’okukyalira kwe e Kayisaliya ya Firipo. Yabikola ng’akozesa obuyinza bwe ku nnimi n’ennamba, kubanga ye Palmoni (Omubalirizi ey’ewuunyisa), era ye Ekigambo (Omumanyi w’ennimi ey’ewuunyisa).

Tujja kugenda mu maaso n’okunoonyereza kuno mu kiwandiiko ekiddako.

> Okumpi n’emyaka lukumi bibiri egyayitawo, eddoboozi ery’ekyama lyawulirwa mu ggulu, okuva ku ntebe ey’obwakabaka eya Katonda, ‘Laba, njija.’ ‘Ssaddaaka n’ebiweebwayo tobyagadde, naye omubiri gw’ontegekedde.... Laba, njija (mu muzingo gw’Ekitabo kiwandiikiddwa ku nze) okukola okwagala kwo, Ayi Katonda.’ Abaebbulaniya 10:5-7. Mu bigambo bino mw’ategeezebwa okutuukirizibwa kw’ekigendererwa ekyali kyekwese okuva emirembe gyonna. Kristo yali agenda okujja mu nsi yaffe, era yeeyambaze omubiri. Agamba nti, ‘Omubiri gw’ontegekedde.’ Singa yalabikidde mu kitiibwa ekyali ekye awamu ne Kitaawe ng’ensi tennabaawo, tetwandisobodde kugumira omusana gw’okubeera kwe. Okutuyamba tulyoke tukirabe tutazikirira, okulabika kw’ekitiibwa kye kwasaanikibwa. Obwakatonda bwe bwakwekebwa mu bw’obuntu—ekitiibwa ekitalabika mu kifaananyi ky’omuntu ekirabika.

> Ekiruubirirwa ekikulu kino kyalabikibwa mu bifaananyi n'obubonero. Ekisaka ekyaka mu muliro, mwe Krisito yelabikira Musa, kyabikkula Katonda. Akafaananyi akalondebwawo okulaga Obwakatonda kaali ekisaka eketoowaze, nga tekirimu kyonna ekisikiriza. Mu kyo mwabikkirwa Oyo Ataliko nsalo. Katonda ow’ekisa kyonna yabikka ekitiibwa kye mu kifaananyi ekyetoowaze ennyo, Musa alyoke akirabe n’abeere mulamu. Bwe kityo, mu mpagi y’ekire emisana ne mu mpagi y’omuliro ekiro, Katonda yayogeranga ne Isirayiri, ng’abikkulira abantu okwagala kwe, era ng’abawa ekisa kye. Ekitiibwa kya Katonda kyateekezebwa wansi, n’obukulu bwe ne bubikkibwa, abantu abaliko enkomo mu kulaba balyoke bakirabe. Bwe kityo Kristo yali agenda okujja mu ‘mubiri ogw’okunyoomerwa kwaffe’ (Abafiripi 3:21, R. V.), ‘mu kifaananyi ky’abantu.’ Mu maaso g’ensi teyalina bulungi bwonna obw’okumweyagalira; naye yali Katonda eyeyambaza omubiri, omusana w’eggulu n’ensi. Ekitiibwa kye kyabikkibwa, obukulu n’obwakabaka bwe byakwekebwa, alyoke assemberere abantu abali mu nnaku, abagezesebwa.

> Katonda yalagira Musa ku lw’Isirayiri nti, ‘Bantundire ekifo ekitukuvu; ndyoke mbeere wakati mu bo’ (Kuva 25:8), era n’abeera mu kifo ekitukuvu, wakati mu bantu be. Mu kutembeya kwabwe kwonna okukooyesa mu ddungu, akabonero ak’obubeerawo bwe kaali nabo. Bw’atyo Kristo n’ateekawo weema ye wakati mu kambi yaffe ey’abantu. N’ateeka weema ye okuliraana weema za bantu, alyoke abeere wakati mu ffe, era atufuule bamanyiirivu ku butonde bwe obwa Katonda n’obulamu bwe. ‘Ekigambo ne kifuka omubiri, ne kiteeka weema wakati mu ffe (era twalaba ekitiibwa kye, ekitiibwa nga eky’Omwana eyazaalibwa omu yekka okuva eri Kitaawe), nga kijjudde ekisa n’amazima.’ Yokaana 1:14, R. V., mu nsalo.

> "Okuva Yesu bwe yajja okubeera wamu naffe, tumanyi nti Katonda amanyi bulungi ebizibu byaffe era atusaasira mu nnaku zaffe. Omwana w'Adaamu buli omu, omulenzi oba omuwala, asobola okutegeera nti Omutonzi waffe mukwano gw'abayonoonefu. Kubanga mu njigiriza yonna ey'ekisa, mu kusuubiza kwonna kw'essanyu, mu kikolwa kyonna eky'okwagala, ne mu buli kusikiriza okw'obwakatonda okweyolesebwa mu bulamu bw'Omulokozi ku nsi, tulaba 'Katonda wamu naffe.'"

> Sitaani alaga etteeka lya Katonda ery’okwagala ng’etteeka ery’okwerowoozaako wekka. Aggamba nti tetusobola kugondera ebiragiro byalyo. Okugwa kwa bazadde baffe abaasooka, awamu n’obubonaabona bwonna obwavaamu, abuteeka ku Mutonzi, n’aleetera abantu okulaba Katonda ng’omutandisi w’ekibi, n’okubonaabona, n’okufa. Yesu yali alina okuvumbula obulimba buno. Nga omu ku ffe, yali alina okuwa ekyokulabirako ky’okugonda. Olw’ekyo yeeyambaza obutonde bwaffe, n’ayitamu ebyo bye tuyitamu. ‘Mu byonna kyamugwanira okufaanana baganda be.’ Abaebbulaniya 2:17. Singa twandibadde okutikkira ekintu kyonna Yesu kye teyagumira, mu nsonga eyo Sitaani yandilaze nti amaanyi ga Katonda tegamalira ffe. Kyava Yesu ‘mu buli nsonga yagezwebwa nga ffe bwe tugezwebwa.’ Abaebbulaniya 4:15. Yagumiikiriza buli kugezesebwa kwe tuyitamu. Era ku lulwe ye teyakozesa buyinza bwatali kuweereddwa ffe mu bwerere. Nga muntu, yasisinkana okwegezebwa, n’awangula mu maanyi ge yaweebwa okuva eri Katonda. Agamba nti, ‘Nsanyukira okukola by’oyagala, Ai Katonda wange; era etteeka lyo liri mu mutima gwange.’ Zabbuli 40:8. Nga atambula ng’akola obulungi, n’awonya bonna abaali banyigirizibwa Sitaani, yategeeza abantu obw’ennono bw’etteeka lya Katonda n’obutonde bw’okuweereza kwe. Obulamu bwe bujulira nti kisoboka naffe okugondera etteeka lya Katonda.

> Mu butonde bwe obwa buntu, Kristo yakwatako ku buntu bwaffe; mu bwakatonda bwe, akwata ku ntebe ya Katonda. Nga Mwana w’omuntu, yatuwa eky’okulabirako ky’obugondera; nga Mwana wa Katonda, atuwa amaanyi okugondera. Kristo ye eyayogera okuva mu kisaka ku Lusozi Horebu eri Musa, ng’agamba, ‘NZE NDI OYO GWE NDI.... Bw’otyo onogamba abaana ba Isirayiri nti, NZE NDI antumye gye muli.’ Exodus 3:14. Kino kyali eky’okukakasa okununulwa kwa Isirayiri. Noolwekyo bwe yajja ‘mu kifaananyi ky’abantu,’ yeeyatulira nti ye NZE NDI. Omwana ow’e Beteleemu, Omulokole omuwombeefu era omwetoowaze, ye Katonda ‘eyalabikira mu mubiri.’ 1 Timoseewo 3:16. Era eri ffe agamba: ‘Nze ndi Omusumba Omulungi.’ ‘Nze ndi Omugaati gw’obulamu.’ ‘Nze ndi Ekkubo, n’Amazima, n’Obulamu.’ ‘Amaanyi gonna gampiddwa mu ggulu ne ku nsi.’ Yokaana 10:11; 6:51; 14:6; Matayo 28:18. NZE NDI kye kikakasa buli kisuubizo. Nze Ndi; temutya. ‘Katonda ali naffe’ ye eky’okukakasa okununulwa kwaffe okuva mu kibi, n’okukakasa amaanyi gaffe okugondera etteeka ery’eggulu. The Desire of Ages, 23, 24.

Back to Articles