Article

# Ebyafaayo Ebikwekeddwa eby’Olunyiriri Olw’Amakumi Ana — Ennamba Mukaaga

Kkumi na emu

Author

Jeff Pippenger

Published

April 2, 2026

Formats

PDF
Word

Nga bwe tutandika okunoonyereza ku byafaayo ebyekusifu, tunaalowooza ku miramwa gyombi egy’obunnabbi, egya munda n’egya bweru, kati egyategeerekeka ng’egikwatagana n’ebyafaayo okuva ku kiseera eky’enkomerero ekiri mu lunyiriri olw’amakumi ana okutuuka ku tteeka lya Ssande eryo mu lunyiriri olw’amakumi ana mu lulala. Omulamwa ogwa munda ogw’ebyafaayo eby’obunnabbi ogwo gulambikibwa ekitabo kya Okubikkulirwa mu ssuula ekkumi n’emu n’olunyiriri olw’ekkumi n’emu. Omulamwa ogwa bweru gulambikibwa ekitabo kya Danyeri mu ssuula ekkumi n’emu, olunyiriri olw’ekkumi n’emu. Omulamwa ogwa bweru ogwa Danyeri 11—olunyiriri 11 gwatuuka mu byafaayo mu mwaka gwa 2014, ate omulamwa ogwa munda ogwa Okubikkulirwa 11—olunyiriri 11 gwatuuka mu byafaayo nga 31 Desemba, 2023. Omulamwa ogwa bweru gukiikirira ejjembe lya Republikaani ery’ensolo ey’ensi, ate omulamwa ogwa munda gukiikirira ejjembe lya Pawulo n’abalala ery’ensolo ey’ensi.

## Amerika ey’Eggwanga Ekitabagana.

Ekitabo kya Okubikkulirwa kiraga eggwanga limu ery’oku ntikko ng’omulamwa gw’ennaku ez’oluvannyuma. Eggwanga eryo ye nsolo ey’oku nsi ewaliriza ensi yonna okusinzanga ensolo ey’omu nnyanja eya bapaapa. Ekitabo kya Okubikkulirwa kiraga eggwanga limu ery’oku ntikko, ekibiina eky’amawanga kkumi n’ekkanisa emu ey’obulimba. Eggwanga eryo ye Amerika, ensolo ey’oku nsi ey’essuula ey’ekkumi n’essatu; ekkanisa ey’obulimba ye nsolo ey’omu nnyanja ey’essuula ey’ekkumi n’essatu; era ekibiina kya bakabaka kkumi eky’obubi eky’omu Baibuli kye Kibiina ky’Amawanga Amagatte. Obuyinza obwo obusatu, obukiikirirwa ng’omusota, ensolo ne nnabbi ow’obulimba mu Okubikkulirwa kkumi na mukaaga, bikulembera ensi okugenda e Armagedoni.

Buli omu ku bo ayogerwako mu Danyeri ekkumi n’emu, ennyiriri amakumi ana okutuuka ku amakumi ana mu ttaano, awali ekkanisa ey’ebicupuli okutuka ku nkomerero yaayo wakati w’ennyanja n’olusozi olutukuvu olw’ekitiibwa mu lunyiriri olw’amakumi ana mu ttaano, ekikwatagana mu mbeera y’ensi ne Armagedoni ey’omu Kubikkulirwa. Olunyiriri olw’amakumi ana lutandika mu 1798, ensolo ey’omu nnyanja, kwe kugamba ekkanisa ey’ebicupuli, bwe yafuna ekiwundu ekitta; era ekitundu kino kikoma ku nsolo eyo ey’omu nnyanja eyazuukizibwa, ye malaaya ow’omu Kubikkulirwa kkumi na musanvu, ng’afa omulundi ogwokubiri, bwe kityo ekitundu ne kikoma ddala we kyatandikira. Eggwanga erisinga obukulu mu kitabo kya Kubikkulirwa ne mu Danyeri, ye Amerika, ensolo ey’oku ttaka ey’omu Kubikkulirwa essuula kkumi na ssatu ey’obujeemu. Ensolo ey’oku ttaka era ye nnabbi ow’obulimba mu ssuula kkumi na mukaaga eya Kubikkulirwa, era mu lunyiriri olw’amakumi ana olwa Danyeri ekkumi n’emu, ye amagaali, amaato n’abeebagala embalaasi.

## Ebitundu by’Amazima si Mazima N’akatono

Eggwanga erirambulwako mu Danyeri ne mu Okubikkulirwa mu nnaku ez’enkomerero ye Amerika, era essuula ey’ekkumi n’emu eya Danyeri etandika n’okwogerera ddala ku pulezidenti ow’enkomerero ow’eggwanga eryo. Amazima gano ge nsonga eyanywezebwa mu Bayibuli, naye Abadiventi b’Olunaku olw’Omusanvu ab’e Laodikiya bagagaana nga beekweka emabega w’ekitundu ky’amazima. Ekitundu ky’amazima kye beekweka emabega ku nsonga eno kwe kukkiriza kwabwe nti Amerika ye nsolo ey’oku nsi ey’omu Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’essatu era era ye nnabbi ow’obulimba ow’omu ssuula ey’ekkumi na mukaaga; naye bagaana okulaba nti Donald Trump kye kimu ku byogerwako ebikulu eby’obunnabbi bwa Bayibuli mu nnaku ez’enkomerero. Katonda takyuka, era bwe yakolagana ne Misiri, Falaawo yali omu ku byogerwako ebikulu mu byafaayo eby’obunnabbi; oluvannyuma ne Babulooni, Nebukadduneeza ne Berusasali ne bo baayogerwako amannya. Kuulo yayogerwako erinnya. Daliyo yayogerwako erinnya. Bayibuli eraga bulungi omufuzi ow’enkomerero ow’ensolo ey’oku nsi, era si kwogerako kwokka okw’obutali bwa bulijjo. Obwadiventi bumanyi Amerika ky’eri mu bunnabbi obw’omu biro eby’enkomerero, naye tebukasobola kulaba nti Katonda ayogera ku ggwangga ne ku mukulembeze waalyo mu buli mbeera ey’obunnabbi, era nti ebyafaayo ebyo byonna eby’emikisa byolesa ennaku ez’enkomerero.

## Kafulumya mu Kwolesebwa Okusembayo

Donald Trump gwe muntu asooka okwogerwako mu kwolesebwa kwa Danyeri okusembayo, kwe kusonga ku ntikko yonna ey’ebyolesebwa eby’obunnabbi, si mu kitabo kya Danyeri kyokka, wabula ne mu Bayibuli yonna.

Omulamwa gw’okwolesebwa okusembayo okw’ebyafaayo eby’obunnabbi mu Kigambo kya Katonda ye Donald Trump. Ye kabonero akalambulula ebigere by’obunnabbi obw’ebiseera eby’enkomerero obw’ebweru obw’ebyafaayo ebikwekeddwa ebya lunyiriri ana. Era ye nkolagana eraga era eteesawo olunyiriri olw’omunda olw’abo emitwalo kikumi mu enkumi nnya mu enkumi nnya. Abo emitwalo kikumi mu enkumi nnya mu enkumi nnya ly’ejihembe ly’Abapolotesitante ku nsolo ey’oku nsi ey’Okubikkulirwa essuula kkumi na ssatu, era Donald Trump akiikirira ejihembe ly’Abalipabulikani ery’ensolo eyo yennyini. Ensolo ye Ssemateeka wa Amerika nga bwe gukiikirirwa gavumenti ya repabulika ey’awansi wa ssemateeka, eyasooka okuteekawo okwawukana wakati w’ejihembe ebbiri, naye ku nkomerero egatta amahembe ago ne gafuuka ekifaananyi ky’ensolo y’ennyanja eya Paapa.

Mwannyinaffe White emirundi n’emirundi agatta ekifaananyi kya zaabu eky’omu Danyeri essuula ey’okusatu n’etteeka lya Ssande ery’ennaku ez’oluvannyuma; kale, Nebukadduneeza akiikirira ani? Obuwangwa bw’Abadiventi bunaakugamba nti ye Amerika, ensolo ey’ensi ey’omu Okubikkulirwa essuula eya kkumi n’essatu, ekigeraageranyizibwa n’okwogera nti Babulooni ye yasuula Saddulaaka, Meesaki ne Abeduneego mu muliro. Nebukadduneeza ye oyo Bayibuli gw’eraga nti ye yali avunaanyizibwa ku kiseera ky’etteeka lya Ssande, kale Nebukadduneeza ye ani, bwe kiba nga si pulezidenti afuga ng’etteeka lya Ssande erigenda okujja mangu lituuse?

## Ssatu

Okwolesebwa kwa Danyeri okusembayo, kwe kwolesebwa okw’Omugga Hiddekel, kwawuddwamu essuula ssatu nga buli emu ekwatagana n’engeri ezibonerwamu bamalayika abasatu ab’Okubikkulirwa ekkumi nnya. Essuula ezo essatu zikiikirira malayika ow’olubereberye, ow’okubiri, n’ow’okusatu, naye era zikiikirira obubaka bwa Danyeri obw’enkomerero. Obubaka bwe obusooka obuli mu ssuula esooka nabwo bukiikirira bamalayika abasatu ab’Okubikkulirwa ekkumi nnya, era bwe kityo akabonero ka Alufa ne Omega kateekebwa ku ssuula esooka ne ku kwolesebwa okw’Omugga Hiddekel.

Okwolesebwa kwa Danyeri okusembayo kuteekebwa ku nsengeka y’ekigambo ky’Olwebbulaniya “amazima,” ekikolebwa ennukuta esooka, ey’ekkumi n’essatu, n’ey’oluvannyuma era ey’amakumi abiri mu bbiri ez’ennukuta z’Olwebbulaniya. Essuula ey’ekkumi eraga Danyeri ng’omuyizi wa bunnabbi akyusibwa okuva mu mbeera ey’Abalawodikiya okutuuka mu ya Bafiraderufiya ku lunaku olw’amakumi abiri mu bbiri. Awo Danyeri n’alyoka aheebwa obusobozi okutegeera okwongerwa kw’okumanya okutaggiddwako kabonero okukiikirirwa mu ssuula ey’ekkumi n’ebiri. Essuula ezisooka n’ezisembayo ez’ekyolesebwa ziraga Danyeri ng’akabonero k’abantu emitwalo kkumi na nnya mu enkumi nnya, abali abayizi ba bunnabbi ab’amazima.

> “Oba nga abantu baakula batya mu magezi gaabwe ag’amagezi, aleme okulowooza wadde okumala akaseera nti tewali bwetaavu bwa kunoonyereza mu Byawandiikibwa mu ngeri enzijuvu era egenda mu maaso olw’okufuna omusana omusingako obungi. Nga abantu, tuyitiddwa buli omu ku ffe okuba abayizi ba bunnabbi.” Testimonies, voliyumu 5, 708.

Essuula esooka eraga amazima ge gamu ag’omu kwolesebwa okw’Omugga Hiddekel, era essuula esooka ey’okwolesebwa okw’Omugga Hiddekel eraga amazima ge gamu nga essuula yaakyo ey’okusatu era ey’enkomerero. Ekitabo kya Danyeri kiriko omukono gwa Alufa ne Omega kubanga essuula esooka eraga enkola ey’okugezesebwa ey’emitendera esatu egy’Enjiri ey’olubeerera, era ne essuula ey’ekkumi n’ebiri bw’etyo. Awo nate munda mu ssuula essatu ezikola okwolesebwa kwa Danyeri okw’enkomerero, essuula esooka ye alufa era essuula ey’okusatu ye omega. Kino kikwatagana n’okugezesebwa kwa Danyeri okwasooka okw’ebyo bye yalina okulya n’okugezesebwa kwe okw’okusatu era okw’enkomerero bwe yasalirwa omusango ne Nebukadduneeza oluvannyuma lw’emyaka esatu. Okugezesebwa kwa alufa mu Danyeri essuula esooka kwali ku nkola y’okuyiga Bayibuli nga bwe kyakiikirirwa okulya emmere y’e Babulooni oba emmere ey’enva endiirwa.

Obwesigwa bwa Danyeri eri enkola ya “olunyiriri ku lunyiriri” bwamuleetera okusangibwa nti “mu byonna eby’amagezi n’okutegeera kabaka bye yababuuzaako, n’abasanga nga babasinga emirundi kkumi bonna abalogo n’abafumu b’emmunyeenye abaali mu bwakabaka bwe bwonna.” Mu ssuula ekkumi n’ebiri eya omega, ab’amagezi be bategeera ensonga zonna ez’amagezi ezeeyongera obungi ng’Ekigambo eky’obunnabbi kibikkulwa. Essuula ey’ekkumi n’ebiri ye omega eri essuula esooka, era era ye omega eri essuula ey’ekkumi, alpha ey’okwolesebwa kwa Hidekeri. Mu alpha eyo, essuula ey’ekkumi, Danyeri anywerera mu bumanyirivu obw’omwoyo obukwatagana n’ab’amagezi okunywerera mu bumanyirivu obw’amagezi mu ssuula ey’ekkumi n’ebiri. Essuula esooka eraga obulungi nti enkola y’okuyiga Bayibuli ye esobozesa omuyizi w’obunnabbi okunywerera mu mazima byombi mu by’omwoyo ne mu by’amagezi alyoke ateekebweko akabonero.

Nga bano abakiikirira abayizi ab’amazima ab’obunnabbi mu nnaku ez’oluvannyuma, Danyeri n’abasajja abo abasatu ab’ekitiibwa be bagezi abatategeera kweyongera kwa kumanya okwaggulwawo mu kiseera eky’enkomerero mu 1989 kyokka, naye era bategeera n’okweyongera kwa kumanya ku 9/11. Mu nkomerero ddala, bategeera okweyongera kwa kumanya okwaggulwawo nga December 31, 2023.

Mu kunoonya kwabwe ekitangaala kya Katonda eky’obunnabbi, bakyusibwa okuva mu nkola ya Balinaodikiya ey’Abadiventi b’Olunaku olw’Omusanvu ey’abo akasiriivu mu enkumi n’enkumi kkumi n’ennya mu enkumi n’ennya, okutuuka mu nkola ya Bafiraderufiya ey’abo akasiriivu mu enkumi n’enkumi kkumi n’ennya mu enkumi n’ennya. Enkyukakyuka bwe ebeeraawo, bawulibwa ku abo abaadduka okuva ku kwolesebwa kw’endabirwamu.

## Obubaka bw’Obujeemu bw’Abantu

Essuula eky’ekkumi n’eky’ekkumi n’ebiri byogera ku abo obukumi kikumi mu enkumi kikumi mu enkumi nnya mu enkumi nnya, kubanga bye mitendera egy’olubereberye n’egyasatu mu nkola y’amazima. Bwe bamala okunywezebwa obuyinza olw’obumanyirivu obw’omunda obw’okwolesebwa okw’endabirwamu okw’omu ssuula eky’ekkumi, awamu n’okumuliisibwa n’okutegeera kwa Danyeri 12 okwasumululwa obutabeerako katiikirizibwa, balina okulangirira obubaka obw’obujeemu bw’abantu. Obubaka obw’obujeemu bw’abantu bukiikirirwa ebitabo bya Danyeri n’Okubikkulirwa, era obubaka obw’obujeemu buteekebwa munda mu nkola ey’obunnabbi ey’obwakabaka obw’obunnabbi obw’omu Bayibuli obwateekebwawo mu Danyeri. Obubonero obw’obunnabbi obw’obujulirwa bw’obujeemu bw’abantu munda mu kitabo kya Danyeri bukiikirirwa mu bujjuvu mu ssuula eky’ekkumi n’emu. Essuula eky’ekkumi n’emu ye byafaayo ebitandika ku nkomerero ya Babulooni n’okutandika kw’Abameedi n’Abaperesiya. N’olwekyo etandika n’olwonda olw’okufa olwa Babulooni, olukiikirira olwonda olw’okufa olw’obwapapa mu 1798. Bwe lwonda olw’okufa olw’obwapapa luwonyezebwa mu mateeka ga Ssande agagenda okujja mangu, afuuka omutwe gw’okwegatta okw’emirundi esatu okw’ogusota, ensolo nnnya nnnabbi ow’obulimba. Awo nno ye mukazi eyeebagala ku nsolo mu Okubikkulirwa 17, era omukazi oyo alina ku kyenyi kye kuwandiikiddwa nti Babulooni Ekinene. Mu mateeka ga Ssande agagenda okujja mangu, olwonda olw’okufa olwombi olwa Babulooni n’olw’obwapapa luwonyezebwa.

Obujeemu bw’abantu obukiikirirwa okuva mu biro bya Babulooni okutuusa ku nkomerero y’ensi bwe buzimba ensengeka y’ekitabo kya Danyeri, era essuula ey’ekkumi n’emu bwe bubaka obwa nnabbi obw’ebweru obuwandiika ebyafaayo by’obujeemu obwo obw’ennaku ez’oluvannyuma. Obujulirwa obwo obw’obujeemu obulabika mu ssuula ey’ekkumi n’emu bukwatagana era buli munda mu nnyiriri mukaaga ezisembayo ez’ensuula eyo. Ennyiriri omukaaga ezisembayo bwe bubaka bw’obujeemu bw’abantu, era ennyiriri ezo omukaaga ezisembayo zikiikirirwa era ziri munda mu byafaayo ebyekusifu eby’olunnyiriri olw’amakumi ana. Mu kukola bwe gutyo, ekitabo kya Danyeri kifuuka essuula emu, nayo n’efuuka ennyiriri mukaaga ez’ensuula eyo yennyini, era nazo ne zifuuka ebyafaayo ebyekusifu eby’ekitundu ekisembayo eky’olunnyiriri lumu.

Essuula ey’ekkumi n’emu ekiikirira ennukuta ey’ekkumi n’essatu, nga ekulemberwa ennukuta esooka era ne giddirirwa ennukuta esembayo ez’ennyiriri z’Olwebbulaniya, era esooka n’esembayo bulijjo ziba zimu. Essuula esooka eraga abagezigezi nga bawulwamu ku basirusiru mu kwolesebwa okw’endabirwamu, ate essuula esembayo eraga abagezigezi nga bawulwamu ku basirusiru mu kusumululwa kw’obubonero. Okuweebwa okuva eri omwoyo kututegeeza nti okuteekebwako akabonero okw’abo emitwalo kikumi mu obukumi buna mu enkumi nnya kwe “okunywezebwa mu mazima, mu magezi ne mu by’omwoyo byombi.” Essuula ey’ekkumi eraga okuteekebwako akabonero okw’abo emitwalo kikumi mu obukumi buna mu enkumi nnya mu by’omwoyo, ate essuula ey’ekkumi n’ebiri eraga eby’amagezi. Essuula ey’ekkumi eraga okukwatwako kusatu n’enkolagana ssatu n’ebitonde eby’omu ggulu. Essuula ey’ekkumi n’ebiri eraga okutukululwa okw’emitendera esatu okw’abagezigezi, okutuukirizibwa olw’okweyongera kw’amazima ag’obunnabbi ag’amagezi, nga “batukululiddwa, bafuuliddwa abeeru, era bakebereddwa.” Nga bwe kiri nti essuula ey’ekkumi erimu obubonero bubiri obw’esatu, nga kuliko okukwatwako okusatu n’okusisinkana okw’omu ggulu okusatu; bwe kityo essuula ey’ekkumi n’ebiri erimu omutendera gw’okugezesebwa ogw’emitendera esatu, era n’obunnabbi bw’ebiseera busatu.

Okwegatta kw’omu ggulu okusatu mu ssuula eky’ekkumi kulina akabonero k’amazima; kubanga omubeezi ow’omu ggulu eyasooka era ow’enkomerero okukwatagana ne Danyeri yali malayika Gabulyeri, ate ow’omu makkati yali Mikaeri. Bamalayika basatu, naye Kristo ye yali malayika mu mutendera ogwokubiri. Okukwatako okwo okusatu kulaga okuweebwa Danyeri amaanyi mu mpisa eyeyongera mu mitendera esatu. Mu kitundu ekyo, Danyeri alaga okwolesebwa okw’endabirwamu emirundi esatu, era bw’akola bw’atyo aba ateeka okwolesebwa okwo okw’endabirwamu okusatu munda mu njuliza musanvu ez’ekyolesebwa kya mareh mu ssuula eky’ekkumi. Emirundi ebiri ekigambo ky’Olwebbulaniya mareh kivvuunulwa nga “endabika,” era emirundi ebiri nga “okwolesebwa,” ate emirundi emirala esatu kivvuunulwa nga “okwolesebwa.” “Emirundi emirala esatu” si mareh; zo ziri nnyanjula ya kikazi ya mareh, era eno ye marah. Essuula eky’ekkumi erimu okukwatako okusatu okw’okuweebwa amaanyi mu mpisa eyeyongera, okwegatta okw’omu ggulu okusatu okulina akabonero k’amazima, n’okwolesebwa okw’endabirwamu okusatu okuyingira mu njuliza musanvu ez’endabika ya Kristo.

## Okulabika

Emirundi ebiri mareh lwe kivvuunulwa ng’okulabika bikwatagana n’emirundi ebiri lwe kivvuunulwa ng’okwolesebwa. Awamu biraga Kristo ng’akabonero akalabika ng’akabonero ak’okulaga ekkubo mu byafaayo eby’obunnabbi. Mu Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi, malayika akka n’ateeka ekigere ekimu ku lukalu n’ekirala ku nnyanja. Mwannyinaffe White atutegeeza nti malayika oyo yali “si muntu mulala yenna wabula Yesu Kristo.” Malayika ow’omu Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi ye “ndabika” ya Kristo mu byafaayo eby’obunnabbi. Alabika mu lunyiriri olw’ekkumi n’essatu olw’omu Danyeri essuula ey’omunaana nga Palmoni, era okuva mu Okubikkulirwa essuula ey’okutaano n’okweyongerayo alabika nga Mpologoma ey’ekika kya Yuda. Danyeri akiikirira abo ab’omu nnaku ez’oluvannyuma abagoberera okulabika kwa Kristo okw’obunnabbi, wonna gy’ayinza okugenda. Bwe baba abeesigwa okukola bwe batyo, bakulemberwa okutuuka ku kwolesebwa okw’endabirwamu, awali abatali beesigwa badduka.

Okutukuzibwa okw’emitendera esatu mu ssuula ey’ekkumi n’ebiri, okusinziira ku kutegeera okumanya okwongera bw’okwolesebwa ku bunnabbi obubikkuddwawo, kugattibwako “obunnabbi obw’ebiseera” busatu, obukiikirira okutuukirira okw’enjawulo kusatu eri buli lunnyiriri ku ssatu. Emyaka lukumi mu ebikumi bibiri mu nkaaga egy’olunnyiriri olw’omusanvu, n’emyaka lukumi mu ebikumi bibiri mu kyenda egy’olunnyiriri olw’ekkumi n’omu, n’emyaka lukumi mu ebikumi bisatu mu amakumi asatu mu etaano egy’olunnyiriri olw’ekkumi n’ebiri, biraga ennyiriri ssatu nga buli emu erimu obunnabbi obw’ekiseera obwatuukirira mu byafaayo, era oluvannyuma ne bukkirizibwa aba-Millerite ng’obukakafu obw’ebyafaayo obw’obubaka bwe baalangirira. Obulagajjavu obuli mu lunnyiriri, okutuukirira okw’ebyafaayo, n’enkozesa y’ebyafaayo eya ba-Millerite, byonna bitegeeza okutuukirira okw’ennaku ez’oluvannyuma okw’obunnabbi obwo busatu. Naye enkozesa y’ebiseera eya ba-Millerite tekikyali ya butuufu, n’olwekyo ebyo ebyogerwako eby’ebiseera ebiri mu nnyiriri birina okukozesebwa ng’obubonero, so si ng’ebiseera. Obubonero buno buteekebwawo mu nnyiriri ezo nga tukozesa olunnyiriri, okutuukirira kw’olunnyiriri mu byafaayo, n’okwanjula kwa ba-Millerite okw’obubaka.

Ebyafaayo eby’obujeemu bw’abantu ebiri mu ssuula ey’ekkumi n’emu birukiddwa wamu n’ebibiina eby’endagaano, endagaano z’emirembe, n’endagaano. Endagaano z’abantu ezikiririddwa mu byafaayo eby’essuula ey’ekkumi n’emu ziteekeddwa mu njawulo n’endagaano ey’Obwakatonda.

> “Mu nnaku ez’oluvannyuma ez’ebyafaayo by’ensi eno, endagaano ya Katonda n’abantu be abakwata ebiragiro bye erina okuzza obuggya.” Review and Herald, February 26, 1914.

Rooma eteekawo okwolesebwa kwonna, era nga Rooma eya Bappaapa bw’esooka okwogerwako mu ssuula ey’ekkumi n’emu, emanyiddwa ng’“abo abaleka endagaano entukuvu.” Olunyiriri olw’omunda mu Danyeri kkumi n’emu, era era oluli olw’omunda mu byafaayo ebyekusifu eby’olunyiriri lwa amakumi ana, lulaga abo abayingira mu ndagaano ne Katonda mu nnaku ez’oluvannyuma, ate olunyiriri olw’ebweru lulaga abo abaleka endagaano eyo yennyini. Mu kulaga ekibiina ekitaliganyulwa mu kweyongera kw’okumanya mu nnaku ez’oluvannyuma, ebyafaayo byabwe eby’ebweru bitungibwa ku mutwe gw’obunnabbi ogw’endagaano z’abantu ezaamenyebwa.

Mu lunyiriri olw’omunda olw’abantu obukumi kikumi mu enkumi amakumi ana mu enkumi enkumi nnya mulimu obubonero n’ebifaananyi bingi eby’endagaano ey’enkolagana ya Katonda n’abantu Be abasigaddewo ab’ennaku ez’oluvannyuma. Akabonero k’omuwendo “kkumi n’emu” kye kimu ku mazima ago, era n’ensonga nti olunyiriri olw’ekkumi n’olumu olw’essuula ey’ekkumi n’emu lulaga okwolesebwa okw’ebweru n’okw’omunda okw’ennaku ez’oluvannyuma, kigattibwako amaanyi Isaaya bwe alaga ekigendererwa n’omulimu gw’abantu ba Katonda ab’endagaano ab’olunaku olw’enkomerero mu ssuula ey’ekkumi n’emu, n’olunyiriri olw’ekkumi n’olumu.

> Awo olulituuka ku lunaku olwo Mukama lw’aliddamu nate omulundi ogw’okubiri okwanjuluza n’omukono gwe ekitundu ekisigaliddewo eky’abantu be, abaalisigalawo, okuva mu Bwasuli, ne mu Misiri, ne mu Pasulo, ne mu Kusi, ne mu Eramu, ne mu Sinaali, ne mu Kamasi, ne mu bizinga eby’ennyanja. Isaaya 11:11.

## Okusaasaana

Mu nnaku ez’oluvannyuma abantu ba Katonda abalifikkawo baabanga baasaasaanyiziddwa emirundi ebiri, nga beetaaga okuŋŋaanyizibwa. Olunyiriri olw’omusanvu olwa Daniyeri kkumi na bbiri lulaga okusaasaanyizibwa kw’abantu ba Katonda mu nnaku ez’oluvannyuma, bwe kityo nga lukiikirira ennaku lukumi mu ebikumi bibiri mu nkaaga ng’akabonero ak’okusaasaana.

> Ne neewulira omusajja eyali ayambadde engoye za lineni, eyali waggulu ku mazzi g’omugga, bwe yayimusa omukono gwe ogwa ddyo n’omukono gwe ogwa kkono eri eggulu, n’alayira oyo omulamu emirembe gyonna nti binaabangaawo okumala ekiseera, n’ebiseera, n’ekitundu ky’ekiseera; era bw’alimala okusaasaanya amaanyi g’abantu abatukuvu, ebintu bino byonna birituukirira. Danyeri 12:7.

Abajulirwa bombi baasaasaanyizibwa mu Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’emu oluvannyuma lw’okumala okuwa obujulirwa bwabwe.

> Awo bwe balimala okutegeeza obujulirwa bwabwe, ensolo eva mu bunnya obutalina nkomerero eribalwanyisa, era eribawangula, n’ebatta. N’emirambo gyabwe girisigala mu kkubo ery’ekibuga ekinene, ekituumibwa mu by’omwoyo Sodoma ne Misiri, era ne Mukama waffe we yakomererwa. Era abamu ku bantu n’ebika n’ennimi n’amawanga baliraba emirambo gyabwe ennaku ssatu n’ekitundu, so tebalikkiriza mirambo gyabwe kuzikibwa mu ntaana. N’abo abatuula ku nsi balibasanyukira, ne bajaguza, era baliweerezeganya ebirabo; kubanga bannabbi bano ababiri baabonyaabonya abo abatuula ku nsi. Okubikkulirwa 11:7–10.

Mu lunyiriri oluddako, olunyiriri olw’ekkumi n’emu, abajulirwa bombi bazuukizibwa okuva mu kufa kwabwe mu kkubo lya Sodomu ne Misiri. Okufa okwo kwennyini Ezeekyeri akulaga ng’ekiwonvu eky’amagumba agaasaasaanye, agafudde, amakalu. Abajulirwa bombi bano bakiikirira amahembe ga Republican ne Protestant agaattibwa mu 2020. Ehembe lya Protestant lyafa olw’okulagula kwakyo okw’obulimba okwa Julayi 18, 2020 era ehembe lya Republican lyafa olw’okubba okulonda okw’omwaka 2020. Isaaya alaga nti abajulirwa bwe bazuukizibwa, ky’ayita okukung’aanyizibwa omulundi ogw’okubiri, abajulirwa abo bafuuka akabonero akakuŋŋaanya abakozi ab’essaawa ey’ekkumi n’emu.

> Era olulituuka ku lunaku olwo walibaawo ekikolo kya Yese, ekiriyimirira ng’akabonero eri amawanga; era Ab’amawanga balikinoonya: n’okuwummula kwe kuliba kwa kitiibwa. Era olulituuka ku lunaku olwo, Mukama aliddamu nate omulundi ogwokubiri okugolola omukono gwe okununula ekitundu eky’abantu be ekiriba kisigaddewo, okuva mu Bwasuli, ne mu Misiri, ne mu Pasuloosi, ne mu Kuusi, ne mu Eramu, ne mu Sinaali, ne mu Kamasi, ne mu bizinga by’ennyanja. Era alisitula akabonero eri amawanga, era alikuŋŋaanya abaagobebwa ba Isirayiri, era alikungaanya wamu abaasaasaanyizibwa aba Yuda okuva ku nsonda ennya ez’ensi. Isaaya 11:10–12.

Mukama bw’assa omukono gwe omulundi ogwokubiri okukuŋŋaanya, akuŋŋaanya “abagobeddwa ba Isiraeri.” “Abagobeddwa ba Isiraeri” bafuuka akabonero eri Amawanga, era olw’ensonga eno kibagwanira okugobebwa nga tebannakuŋŋaanyizibwa. Baagobebwa ne badda mu kiwonvu kya amagumba amakalu ekyogerwako Ezeekyeri, era bwe baamala okuttibwa, ne bagalamira mu luguudo era ne Mukama waffe mwe yakomererwa, nga ekika ekirala kisanyuka.

> Muwulire ekigambo kya Mukama, mmwe abakankana olw’ekigambo kye; baganda bammwe abaabakyaawa, abaabagobanga olw’erinnya lyange, baayogera nti, Mukama agulumizibwe: naye alirabika olw’essanyu lyammwe, era bo balikwatibwa ensonyi. Isaaya 66:5.

Abo abakankana olw’Ekigambo kya Katonda bagobebwa baganda baabwe abaabakyawa. Yeremiya alaga ekibaawo eri abo baganda abaakyawa akabonero.

> Noolwekyo bw’ati bw’ayogera Mukama nti, Laba, ndibaleetako akabi, ke batalisobola kuwona; era ne bwe balinkaabira, siribawulira. Yeremiya 11:11.

Embeera y’olunyiriri olw’ekkumi n’olumu ye ndagaano ya Katonda, era bannabbi bonna boogera ku nnaku ez’enkomerero, kale ndagaano eyogerwako kwe kuzzibwawo obuggya okw’endagaano n’abo obukumi kikumi mu enkumi n’enkumi amakumi ana mu enkumi n’enkumi nnya.

> Ekigambo ekyajjira Yeremiya okuva eri Mukama, nga kigamba nti, Muwulire ebigambo eby’endagaano eno, era mubigambe abasajja ba Yuda n’abatuuze b’e Yerusaalemi; era obagambe nti, Bw’ati bw’ayogera Mukama Katonda wa Isirayiri nti, Akolimirwa omuntu atagondera bigambo bya ndagaano eno, gye nnalagira bajjajjammwe ku lunaku lwe nnabaggya mu nsi y’e Misiri, mu kikoomi eky’ekyuma, nga njogera nti, Mugondere eddoboozi lyange, era mukole ebyo byonna nga bwe mbalagira: bwe mutyo munaabanga bantu bange, nange naabanga Katonda wammwe: ndyoke ntuukirize ekirayiro kye nnalayirira bajjajjammwe, okubawa ensi ekulukuta amata n’omubisi gw’enjuki, nga bwe kiri leero. Awo ne nziramu ne njogera nti, Amiina, ai Mukama.

> Awo Mukama n’aŋŋamba nti, Langirira ebigambo bino byonna mu bibuga bya Yuda ne mu nguudo za Yerusaalemi ng’oyogera nti, Muwulire ebigambo eby’endagaano eno, mubikole. Kubanga nategeeza ddala bajjajjammwe ku lunaku lwe nnabaggya mu nsi y’e Misiri, okutuusa ne ku lunaku luno, nga ngolokoka enkya ne ntegeeza, nga njogera nti, Mugondere eddoboozi lyange. Naye ne batagondera so ne batatega kutu kwabwe, naye buli omu n’atambulira mu kulowooza kw’omutima gwe omubi: kyenvudde mbatuusaako ebigambo byonna eby’endagaano eno, bye nnabalagira okukola; naye ne batabikola.

> Awo Mukama n’aŋŋamba nti, Okwekobaana kulabiddwa mu basajja ba Yuda ne mu batuuze b’e Yerusaalemi. Bakyuse ne baddayo eri obutali butuukirivu bwa bajjajjaabwe, abagaana okuwulira ebigambo byange; ne bagoberera bakatonda abalala okubaweereza: ennyumba ya Isiraeri n’ennyumba ya Yuda bamenye endagaano yange gye nnakola ne bajjajjaabwe. Kale bw’ati bw’ayogera Mukama nti, Laba, ndibaleetera obubi, bwe batalisobola kuwona; era ne bwe balikowoola gye ndi, siribawulira. Yeremiya 11:1–11.

Ensonga ey’omusango gwa Obwadiventi bwa Ennaku Omusanvu obwa Laodikiya Yeremiya gy’ategeeza eddibwamu Ezeekyeri mu essuula ey’ekkumi n’emu, olunyiriri olw’ekkumi n’olumu.

> Ekibuga kino tekiriba ntamu yammwe, so nammwe temuliba nnyama eri wakati mu kyo; naye ndibasalira omusango ku nsalo ya Isiraeri. Ezeekyeri 11:11.

Okuluŋŋamizibwa kutuusa butereevu ku ssannyizo erya Ezeekyeri essuula ey’omwenda ng’eryo lyennyini ssannyizo ly’abantu kikumi mu obunaana mu enkumi nnya mu Okubikkulirwa essuula ey’omusanvu. Olunyiriri olw’ekkumi n’olumu olw’essuula ey’ekkumi n’emu lubeera kweyongera kw’obunyumya bwa Ezeekyeri obugenda mu maaso obw’omusango ogwaziswa ku kkanisa ya Seventh-day Adventist, Sister White gy’ategeeza okuba Yerusaalemi wa Ezeekyeri essuula ey’omwenda. Abo abataafuna ssannyizo basalirwa omusango ne bazikirizibwa mu kwolesebwa okw’essuula ey’omwenda okutuuka ku ey’ekkumi n’emu.

Okwolesebwa okw’omu Ezeekyeri ku 9/11 kulaga abatali beesigwa nga baggibwa ebweru wa Yerusaalemi balyoke basalirwe omusango, bwe kutyo ne kulaga okwawukana okw’enkomerero okw’abo abaatula okuba ekkanisa ey’enkomerero eragiddwa mu kitabo ky’Okubikkulirwa. Akabonero ka “kkumi n’emu, kkumi n’emu” ke kabonero ak’endagaano abantu obukumi kikumi mu obukumi buna mu enkumi nnya mu ebikumi bina mu amakumi ana mu bana gye bayingiramu ne Katonda. Bwe biba byongereddwa awamu, ennamba ezo zikiikirira amakumi abiri mu abiri, nga kino kya kkumi ku bibiri mu amakumi abiri, akamu ku bubonero obulaga okugattibwa awamu okw’Obwakatonda n’obuntu.

Emyaka ebiri mu abiri wakati wa 677 ne 457 BC gigatta obunnabbi bwa Danyeri obw’ennaku enkumi bbiri mu ebikumi bisatu, n’obunnabbi bwa Musa obw’ebiro musanvu. Bingi bisobola okutegeerekeka ku myaka ebiri mu abiri ng’akabonero k’omulimu gw’okutangirira, ogwatandika obunnabbi obwo bwombi bwe bwatuuka awamu mu 1844. Bingi bisobola okulagibwa ku ekyo ekikiikirirwa mu ngeri ey’akabonero n’omuwendo abiri mu bbiri ng’ekitundu eky’ekkumi eky’ebiri mu abiri, nga bwe kiri ku muwendo kkumi n’emu. Kye njagala okulaga wano kwe nkolagana eri wakati wa kkumi n’emu ne abiri mu bbiri.

Tunaagenda mu maaso n’ebirowoozo bino mu kiwandiiko ekiddako.

Back to Articles