Article

# Elijah - Namba Emu

Ow’olubereberye n’Owasembayo

Author

Jeff Pippenger

Published

July 31, 2023

Formats

PDF
Word

Ekigambo eky’enkomerero mu Endagaano Enkadde kiwa obusuubizo nti nnabbi Eriya ajja kulabika n’obubaka nga tekunnatuuka olunaku olukulu era olw’entiisa lwa Mukama.

> Laba, ndibatumira Eriya nnabbi nga tekunnabaawo olunaku olukulu era oluterrannyisa lwa Mukama; era alikyusa emitima gya bajjajja eri abaana baabwe, n’emitima gy’abaana eri bajjajja baabwe, obutaba nti nzijje ne nkube ensi n’ekikolimo. Malaki 4:5, 6.

Baibuli eraga bulungi nti "olunaku olukulu era olw’entiisa olw’Omukama" oba "ekikolimo" Katonda ky’akuba nacyo "ensi" kiyolesebwa mu bufaananyi ng’ "ebikolimo musanvu eby’enkomerero" oba "obusungu bwa Katonda" mu kitabo ky’Okubikkulirwa. Omutwe ogw’ekkumi n’ettaano ogw’Okubikkulirwa guyanjulira entegeka y’obunnabbi egitwala mu kufukibwa kw’ebikolimo musanvu ebikulu era eby’entiisa eby’omutwe ogw’ekkumi n’omukaaga.

> Era nnalaba ekimenyetso ekirala mu ggulu, ekinene era eky’amagero, abamalayika musanvu abalina ebibonoobono ebisembayo musanvu; kubanga mu byo obusungu bwa Katonda bujujjuse.

> Era nnalaba ng’ennyanja ey’galasi etabiddwa n’omuliro; n’abo abaali bawangudde ku kisolo, ne ku kifaananyi kyakyo, ne ku kabonero kaakyo, ne ku muwendo ogw’erinnya lyaakyo, nga bayimiridde ku nnyanja ey’galasi, nga balina ennanga za Katonda. Era bayimba oluyimba lwa Musa omuddu wa Katonda, n’oluyimba lw’Omwana gw’endiga, nga boogera nti, Bikulu era bya kitalo emirimu gyo, Ai Mukama Katonda Omuyinza w’ebyonna; enzira zo za bwenkanya era za mazima, ggwe Kabaka w’abaatukuvu. Ani ataatya ggwe, Ai Mukama, era n’agulumiza erinnya lyo? kubanga ggwe wekka we watukuvu; kubanga amawanga gonna gajja ne gasinza mu maaso go; kubanga emisango gyo gibikkuliddwa.

> Ate oluvannyuma ne ntunula, laba, yeekaalu ya Eweema ey’Obujulizi mu ggulu n’eggulwawo: ne bamalayika musanvu ne bava mu yeekaalu, nga balina obulwadde musanvu, nga bambadde ekitani ekirongoofu ekyeeru, era nga kifuba kyaabwe kisibiddwa emikoba egya zaabu. Era omu ku biramu bina n’awa bamalayika musanvu ebibya musanvu ebya zaabu ebijjudde obusungu bwa Katonda, abeerawo emirembe n’emirembe. Ne yeekaalu neejjula omukka oguva mu kitiibwa kya Katonda ne mu maanyi ge; era tewaali muntu asobola okuyingira mu yeekaalu okutuusa nga obulwadde musanvu obw’abamalayika musanvu butuukiriziddwa. Okubikkulirwa 15:1-8.

Ensonga lwaki "tewaali muntu asobola kuyingira mu yeekaalu, okutuusa lwe byatuukirizibwa ebibonoobono omusanvu eby'abamalayika omusanvu" ye nti omukisa og'okukakasa obulokozi guggalwaawo yeekaalu bw'ejjula omukka mu mutwe ogw'ekkumi n'ettano. Ebbanga ery'okugezesa eryaweebwa abantu okwenenya n'okufuna obulokozi kiba kiggwaawo olwo. Bwe kituuka ku kiseera ekyo "olunaku olukulu era oluterribbika lwa Mukama" Yokaana ly'ayita "ebibonoobono omusanvu eby'oluvannyuma" bimansibwa nga bikulembera Okudda Okubiri kwa Kristo. Malaki yaluyita "oluterribbika," era Isaaya alulambulula ng'"ekikolwa kya Katonda eky'ekitalo."

> Kubanga Mukama aliyimirira nga ku Lusozi Perazimu, alisunguwala nga mu Kiwonvu kya Gibyoni, alyoke akole omulimu gwe, omulimu ogw’ekitalo; era atuukirize ekikolwa kye, ekikolwa eky’ekitalo. Kale nno temubeera banyoomi, ne mutyo emigu gyammwe gireme okugumizibwa: kubanga mpulidde okuva eri Mukama Katonda ow’eggye okuzikiriza okutekkeddwaawo ku nsi yonna. Isaaya 28:21, 22.

Newakubadde "ekikolwa kya Katonda eky'ekitalo" kituuka ku "nsi yonna," Inspiration eraga bulungi nti okufukibwa kw'amakuba kukwatagana n'obujeemu bw'eggwanga limu.

> Amawanga ag’ebweru galigoberera eky’okulabirako kya Amerika. Newankubadde ye ekulembeddeyo, naye ekizibu kye kimu kijja okutuukako ku bantu baffe mu bitundu byonna eby’ensi yonna. Obujulizi, ekitundu eky’omukaaga, omuko 395.

> "Nga Amerika, ensi y’eddembe ly’eddiini, ejja kwegatta ne Papasiyo mu kukaka eddoboozi ly’omutima era n’okuwaliriza abantu okuwa ekitiibwa Ssabbiiti ey’obulimba, abantu b’eggwanga buli lyonna mu nsi yonna balitwalibwa okugoberera eky’okulabirako kyayo." Obujulizi, Voliyumu 6, 18.

Buli ggwanga linaajjuza ekikompe kyalyo eky’ekiseera ky’okugezebwa kwakyo, naye “ebibonerezo bya Katonda” bye Sister White agiyita “okuzikirira kw’eggwanga”, era n’ayita ebyafaayo ebyatandikira ku tteeka erya Sande mu United States “ekiseera ky’ebibonerezo bya Katonda ebizikiriza”, si “ebikolimo musanvu eby’enkomerero.”

> Ekiseera kigenda kujja nga etteeka lya Katonda, mu ngeri ey’enjawulo, lijja kuggibwako amaanyi mu nsi yaffe. Abafuzi b’eggwanga lyaffe, nga bayisa amateeka, bajja okukaka etteeka lya Ssande, era bwe batyo abantu ba Katonda ne bayingizibwa mu kabi ennyo. Bwe kinaaba kifuuse nti eggwanga lyaffe, mu lukiiko lw’amateeka, liyisa amateeka agasiba emyoyo gy’abantu ku by’obuyinza byabwe mu ddiini, nga gakaka okukuuma olunaku lwa Ssande, era nga galeeta amaanyi ag’okunyigiriza ku abo abakuma Ssabbiiti ey’olunaku olw’omusanvu, olwo etteeka lya Katonda lijja kuggibwako amaanyi mu nsi yaffe mu buli ngeri; era okukyama kw’eggwanga eri Katonda kujja kugobererwa okuzikirira kw’eggwanga. Review and Herald, Disemba 18, 1888.

Ebibonerezo bya Katonda, bye Sister White abiyita “okuzikirira kw’eggwanga,” bitandiikira ku tteeka lya Sande ery’eggwanga era biraga entandikwa y’ekikolwa kya Katonda “eky’ekitalo,” newankubadde nga ekikolwa kya Katonda eky’ekitalo mu ngeri ey’enjawulo kye bibikolimo musanvu eby’enkomerero. Ekifananyi ekituukirivu ennyo eky’ekikolwa kya Katonda eky’ekitalo kiboneka nga wongezeddwako okununulibwa okuva e Misiri ku lunyiriri lw’ebibonerezo bya Katonda bye yennyini atuukiriza. Ebikolimo eby’e Misiri, newankubadde nga byali kkumi, byagabanyizibwamu; ebisooka essatu byawukana ku musanvu egyasembayo. Bwe kityo, okununulibwa okuva e Misiri kulaga ekiseera ekiyimirizibwa ebikolimo essatu ebisooka, ekitandikira ku kuzikirira kw’eggwanga kwa United States, ne kikweyongera okutuusa Michael lw’ayimirira era obudde bw’okugezesebwa bw’abantu ne buggwaawo.

> Okusalawo kwa Katonda kulituukako abo abanoonya okunyigiriza n’okuzikiriza abantu be. Obugumiikiriza bwe obuwanvu eri ababi bukakanyaza abantu mu kusobya, naye ekibonerezo kyabwe kyekakafu era ekikambwe, kubanga kyadirira okumala ebbanga ddene. ‘Mukama aligolokoka ng’omu Lusozi Perazimu, alisunguwala ng’omu Kiwonvu kya Gibyoni, alyoke akole omulimu gwe, omulimu ogw’ekitali kya bulijjo; era atuukirize ekikolwa kye, ekikolwa ekitali kya bulijjo.’ Isaiah 28:21. Eri Katonda omusaasizi, ekikolwa eky’okubonereza kikolwa ekitali kya bulijjo. ‘Nga bwe mbeera mulamu, bw’ayogera Mukama Katonda, sisanyukira kufa kw’ababi.’ Ezekiel 33:11. Mukama ‘musaasizi era wa kisa, agumiikiriza ennyo, era omugagga mu bulungi n’amazima, ... asonyiwa ebyonoono n’okusobya n’ekibi.’ Naye ‘tajja kuggya ku abo ab’omusango omusango gwabwe.’ ‘Mukama teyanguyira kusunguwala, era mugumu mu maanyi, era ddala tajja kuggya ku babi omusango.’ Exodus 34:6, 7; Nahum 1:3. Mu bwenkanya ng’akozesa ebintu eby’entiisa, aliddiza obuyinza bw’amateeka ge aganyigiriziddwa. Obukambwe bw’ekibonerezo ekirindiridde omumenyi w’etteeka busobola okutegeerekeka mu ngeri Mukama gy’ateeyanguyiriza kutuukiriza obwenkanya. Eggwanga lye agumiikiriza okumala ebbanga ddene, era ly’atajja kulikuba okutuusa nga lijjujjezza ekipimo ky’ebyonoono byalyo mu maaso ga Katonda, ku nkomerero lijja kunywa ekikopo ky’obusungu ngataliimu kisa.

> Bwe Kristo ayimiriza okutabaganya kwe mu kifo ekitukuvu, obusungu obutagattiddwa na kisa obwategeezereddwa ku abo abasinza ekisolo n’effaananyi lyakyo ne bakkiriza akabonero kaalyo (Okubikkulirwa 14:9,10), bujja okufukibwa. Ebibonerezo ebyakuba Misiri Katonda bwe yali agenda okununula Isirayiri byefaanagana mu ngeri n’ebibonerezo ebikambwe nnyo era ebisasaana ennyo ebirigwa ku nsi nga tekinnatuuka okulokolebwa okusembayo kw’abantu ba Katonda. Omubikkulizi bw’ategeeza ebibonoobono eby’entiisa ebyo, agamba: ‘Waagwa ku bantu abaali balina akabonero k’akisolo, era n’abo abaali basinza effaananyi lyakyo, ekiwundu ekibi ennyo ekivunda era ekiruma nnyo.’ Ennyanja ‘yafuuka ng’omusaayi gw’omufu; ne buli ekiramu ekiri mu nnyanja ne kifa.’ Era ‘emigga n’ensulo z’amazzi ... ne bifuuka musaayi.’ Wadde nga bino biruma nnyo, obwenkanya bwa Katonda bulabise ddala obutuufu bwabwo. Malayika wa Katonda agamba: ‘Ggwe Mutuukirivu, Ayi Mukama, ... kubanga ow’asalidde omusango bw’otyo. Kubanga baayiika omusaayi gw’abaatukuvu n’abannabbi, era obawadde musaayi banywe; kubanga kibagwanira.’ Okubikkulirwa 16:2-6. Mu kubasalira abantu ba Katonda omusango ogw’okufa, baeesaako omusango gw’omusaayi gwabwe mazima ddala, ng’ate ng’omusaayi gubadde guyiisiddwa mu mikono gyabwe. Mu ngeri y’emu, Kristo yalangirira Abayudaaya ab’omu biro bye ab’omusango gw’omusaayi gw’abantu abatukuvu gwonna ogwayiikiddwa okuva ku nnaku za Abeeri; kubanga baalina omwoyo gumu era baali baagala okukola kye kimu n’abo abatta bannabbi.

> Mu kibonerezo ekiddako, obuyinza buweebwa enjuba ‘okubookya abantu n’omuliro. Era abantu ne babookebwa obugumu obunene.’ Ennyiriri 8, 9. Bannabbi bwe batyo bwe balambulula embeera y’ensi mu kiseera kino eky’entiisa: ‘Ettaka likungubaga; ... kubanga ebivunwa by’ennimiro bizikiridde.... Emiti gyonna egy’ennimiro gikoowuuse: kubanga essanyu lisirisse mu baana b’abantu.’ ‘Ensigo ebunye wansi w’ensanda z’ettaka, obwanikiro bw’empeke bwasigadde bwereere.... Nga ebisolo bwe bikaaba! ebisibo by’ente byalemererwa, kubanga tebirina malundiro.... Emigga gy’amazzi gikaluuse, era omuliro gumaze amalundiro ag’omu ddungu.’ ‘Ennyimba ez’omu yeekaalu mu lunaku olwo zijja kufuuka okukaaba, bw’ayogera Mukama Katonda: amalambo mangi gajja kuba mu kifo kyonna; bajja okubasuula nga basirise.’ Yoweeri 1:10-12, 17-20; Amosi 8:3.

> Amakuba gano si ga nsi yonna; kubanga singa bwe bityo, abatuuze b’ensi bandimaliddwawo ddala. Kyokka gano gajja okuba ebibonerezo eby’entiisa ennyo okusinga byonna abantu abafa bye bamanyeko. Okusalira abantu omusango kwonna okwaliwo nga tekinaggwaawo kiseera ky’okugezebwa, kwabadde kulimu n’okusaasira. Omusaayi gwa Kristo ogw’okwegayirira gukuumye omwonoonyi obutafuna kipimo ekijjuvu eky’omusango gwe; naye mu musango ogw’enkomerero, obusungu bufukibwa nga tebutabanyiziddwa na kusaasira.

> "Ku lunaku olwo, ebibiina bingi bijja kwegomba eky’obuddukiriro eky’okusaasira kwa Katonda kye baabadde bakinyooma okumala ebbanga ddene. ‘Laba, ennaku zijja, bw’ayogera Mukama Katonda, ndireeta enjala mu nsi, si enjala y’omugaati, newankubadde ennyota y’amazzi, naye ey’okuwulira ebigambo bya Mukama; era balirambula okuva ku nnyanja okutuuka ku nnyanja, ne okuva mu bukiikakkono okutuuka ebuvanjuba; balidduka ne badda emabega okunoonya ekigambo kya Mukama, naye tebalikifuna.’ Amosi 8:11, 12." Okutabaagana Okukulu, 627-629.

Mu kyawandiiko ekyasooka kyagamba nti, "Eggwanga lye agumiikiriza okumala ebbanga ddene, era ly’atakuba okutuusa nga lijjudde ekipimo ky’ebibi byalyo mu maaso ga Katonda, ku nkomerero lijja kunywa ekikopo ky’obusungu ekitalina kisa konna." Era mu kitundu kye kimu yawandiika nti, "Amakuba agakuba ku Misiri bwe Katonda yali waakununula Isirayiri gaafaananagana mu ngeri n’emisango egy’akabi ennyo era egisasaana ennyo egy’ogenda okugwa ku nsi nga tekinnaba kutuuka okununulwa okusembayo kw’abantu ba Katonda." Eggwanga (the United States) erijjuza "ekipimo ky’ebibi" lijja kukubwa amakuba agafaanana n’amakuba kkumi ag’e Misiri.

Amakuba ga Misiri gaagabanyizibwamu mu biseera bibiri. Amakuba asatu agasooka gaagwa ku bonna, naye amakuba musanvu agasembayo gaagwa ku Bamisiri bokka.

> Era mu lunaku olwo ndiyawula ensi ya Goseni, mwe batuula abantu bange, nga tewalibamu bibinja by’ennyenje mwo; olyoke omanye nti nze Mukama ndi mu wakati w’ensi. Okuva 8:22.

Amakooke asooka asatu mu Misiri gaatuuka wonna, naye Goseni we Abaebbulaniya baabeeranga teyafunako amakooke musanvu agasembayo ag’e Misiri. Amerika ye nsi ejjuza ekikopo kyayo eky’obujeemu mu kiseera ky’etteeka lya Sande. Mu kiseera ekyo, okuleka Katonda kw’eggwanga kujjirwa okuzikirira kw’eggwanga, naye ebibonerezo ebireeta okuzikirira kw’eggwanga biba bikubaganiddwa n’okusaasirwa okutuusa lwe Mikaeri ayimirira era ekiseera ky’okugezesebwa ne kiggalwa ku bantu bonna. Ku tteeka lya Sande mu Amerika, ekisinga obungi ku abo abeeraga kaakano nga bakwata Ssabbiiti bajja kunama mu maaso g’ab’obuyinza abaliwo ne bakkiriza akabonero k’ensolo. Mu kiseera ekyo ensonga y’etteeka lya Sande ejja kufuuka ekigeragezo eky’eby’omu mwoyo eri abo ababadde si Badiventisiti. Okuva ku tteeka lya Sande mu Amerika okutuusa lwe Mikaeri ayimirira we wabaawo okukuŋaanya okunene kw’abakozi b’essaawa ey’ekkumi n’emu, naye oluggi lw’amala okuggalibwa ku abo ababalirwa nga balina obuvunaanyizibwa ku kitangaala kya Ssabbiiti y’olunaku olw’omusanvu nga tennaba kubeerawo tteeka lya Sande.

> Ng’ennaku bwe ziyitawo, kyeyoleka nnyo ne nnyo nti ebibonerezo bya Katonda biri mu nsi. Mu muliro, mu mataba ne mu kukankana kw’ettaka alabula abatuuze b’ensi eno ku kujja kwe okumpi. Ekiseera kisembera nnyo lwe kinaaba kituuse ekizibu ekinene mu byafaayo by’ensi, olwo buli ekikolwa mu bufuzi bwa Katonda kijja kugobererwa n’obwegendereza obw’amaanyi n’okutya okutayogeka. Mu ngeri ey’amangu, ebibonerezo bya Katonda bijja okugoberagana: omuliro, amataba n’okukankana kw’ettaka, wamu n’entaalo n’okufukibwa kw’omusaayi.

> Ayi, singa abantu bamanyanga ekiseera ky’okukyalirwa kwabwe! Waliwo bangi abatannawulirangako amazima ag’agezesa ag’omu kiseera kino. Waliwo bangi mwe Omwoyo wa Katonda akyalwanirira. Ekiseera ky’ebibonerezo bya Katonda ebizikiriza kye kiseera eky’ensaasira eri abo abatabadde bafunye mukisa okumanya amazima. Mu busaasizi Mukama alibatunuulira. Omutima gwe ogw’ensaasira gukwatiddwa; omukono gwe gukyagoloddwa okulokola, nga oluggi luggaliddwa eri abo abagaana okuyingira.

> "Okusaasira kwa Katonda kulabikira mu kugumiikiriza kwe okwa bbanga ddene. Abiziyiza ebibonerezo bye, ng’alindirira obubaka bw’okulabula okutuusibwa eri bonna. Ayi, singa abantu baffe bawulira, nga bwe kibagwanira, obuvunaanyizibwa obuli ku bo okuwa ensi obubaka obwenkomerero bw’okusaasira, emirimu egyewuunyisa gyandikolebwa!" Obujulizi, ekitundu eky’omwenda, omuko 97.

Mu kitundu ekyasooka yalaga nti “ekiseera mwe Katonda asalira emisango egizikiriza kye kiseera ky’okusaasirwa eri abo abataafunye mukisa okuyiga amazima bwe gali.” Mu kitundu ekiddako ekiseera ekyo akikyita “ekiseera ky’obuzibu.”

> Nnalaba nti Ssabbiiti entukuvu eri, era ejja kubeera, ekikomera ekibawawula wakati w’Isirayiri wa Katonda ow’amazima n’abatakkiriza; era nti Ssabbiiti kye kibuzo ekinene, ekigatta emitima gy’abatukuvu ba Katonda abaagalwa abamulindirira. Era singa omu akkiriza, n’akuuma Ssabbiiti, n’afuna omukisa ogugiggoberera, n’alyoka agireka, n’amenya ekiragiro ekitukuvu, yandizibye emiryango gy’Ekibuga Ekitukuvu ku ye kennyini, nga bwe kyesigika ddala nti waliwo Katonda afuga mu ggulu waggulu. Nnalaba nti Katonda alina abaana abatalaba era abatakuuma Ssabbiiti. Tebaali bagaanye omusana ogugikwata ku yo. Era ku ntandikwa y’ekiseera eky’okubonaabona, twajjuzibwa Omwoyo Omutukuvu nga tugenda mu maaso ne tugalangirira Ssabbiiti mu bujjuvu obusinga. Ekyo ne kisunguwaza ennyo ekkanisa, n’Abadiventisiti ab’omu linnya lyokka, olw’okuba tebasobola kugaana mazima ga Ssabbiiti. Era mu kiseera kino, abalonde ba Katonda bonna baalaba bulungi nti twalina amazima, ne bavaayo ne bagumiikiriza okutulugunyizibwa wamu naffe. Ekigambo eri Endiga Entono, 18, 19.

Newankubadde wabaddewo okukikyusamu katono, ekitundu ky’ebyawandiiko kye twagambye kaakano kisangibwa mu kitabo Early Writings. Mu kitabo ekyo, ateekamu okunyonyola ku bigambo bye ebikwata ku ‘ekiseera eky’okutawaana’. A Word to the Little Flock kyali ekiwandiiko ekyafulumizibwa ekyasooka ekya ba Millerites abeesigwa abaaggyibwamu essuubi oluvannyuma lwa Great Disappointment erya October 22, 1844, era oluvannyuma lwa myaka mingi, bwe abategeka ebyawandiiko baakozesa ebimu ku bitundu eby’omu kiwandiiko ekitono ekyo ne babiteekamu mu kitabo Early Writings, baanyonyola bulungi nti ‘ekiseera eky’okutawaana’ ekyogerwako tekyali ebikolwa by’akabi musanvu eby’enkomerero; kubanga bwe ebikolwa ebyo musanvu eby’enkomerero bifukibwa, tewabaamu kisa kwekuwungiddwaamu n’emisango.

> 1. Ku muko 33 waliwo bino: 'Nalaba nti Ssabbiiti entukuvu eri, era ejja kubeera, ekisenge ekigabanya wakati w’Isirayiri wa Katonda omutuufu n’abatakkiriza; era nti Ssabbiiti ye nsonga enkulu egatta emitima gy’abatukuvu ba Katonda abaagalwa, abalindirira. Nalaba nti Katonda alina abaana abatabalaba era abatakuuma Ssabbiiti. Tebagaanye ekitangaala ekiri ku yo. Era ku ntandikwa y’ekiseera eky’okubonaabona, twajjula Omwoyo Omutukuvu bwe twavaayo ne twalangirira Ssabbiiti mu bujjuvu obusinga.'

> Okulaba kuno kwaweebwa mu 1847, mu kiseera we waaliwo batono ddala ku baganda b’Abadiventisiti abaakwatanga Ssabbiiti, era ne mu abo batono ddala be baalowoozanga nti okugikwatamu kulina obukulu obumala okussaawo ensalo wakati w’abantu ba Katonda n’abatakkiriza. Kati okutuukirira kw’okulaba okwo kutandise okulabika. ‘Entandikwa y’ekiseera eky’okubonaabona,’ nga bwe kijulirwa wano, tekyogerera ku kiseera ebikolimo lwe bitandika okufukibwa, wabula ku kiseera kitono nnyo nga tebinnaba kufukibwa, Kristo nga ali mu Watukuvu. Mu kiseera ekyo, nga omulimu gw’obulokozi guggalawo, ennaku n’obutabanguko bijja ku nsi, amawanga galikuba obusungu, naye galikomezebwanga okusobola obutaziyisa omulimu gwa malayika ow’okusatu. Mu kiseera ekyo ‘enkuba ey’enkomerero,’ oba okuzzaamu amaanyi okuva mu maaso ga Mukama, ejja okujja, okuwa amaanyi eddoboozi ery’amaanyi erya malayika ow’okusatu, era okutegeka abatukuvu okuyimirira mu kiseera we ebikolimo musanvu eby’enkomerero bijja kufukibwa.” Early Writings, 85.

Mu kiseera ky’eteeka erya Ssande mu United States, okuwuguka mu ddiini okw’eggwanga kujja kuddirirwa okuzikirira kw’eggwanga. Mu eteeka eryo erya Ssande, Abadiventisiti mu United States bajja okugabanyizibwa mu mirundi ebiri: omu ajja okufuna akabonero k’ensolo, omulala akasiyizo ka Katonda. Okuzikirira kwa United States kuyimiririrwa ebibonerezo bisatu ebyasooka eby’e Misiri. Ebibonerezo ebyo bigenda mu maaso okutuusa ku kuggalwawo kw’ekiseera ky’okugezesebwa kw’abantu; oluvannyuma ebibonerezo omusanvu eby’enkomerero ebitatangiddwa na kisa ne bimansibwa.

Ekigendererwa kyange tekiri nnyo ku byafaayo eby’obunnabbi eby’e Misiri, wabula ku nsonga nti Ellen White alaga Misiri ng’ekifaananyi ky’eggwanga ekiwaliriza abantu b’ensi yonna okuteekebwako akabonero k’ekisolo; kubanga bw’akikola bwe atyo akozesa entandikwa okulaga enkomerero, ekyo kye kabonero k’obunnabbi akalaga Yesu nga Ye Alfa ne Omega. Mu byafaayo by’okuva mu Misiri, Mukama bwe yayingira endagaano ne Isirayiri ey’ekikadde, yeeyanjula n’erinnya eriggya.

> Awo Mukama n’agamba Musa nti, Kaakano onoolaba kye ndigenda okukola eri Falaawo; kubanga n’omukono ogw’amaanyi alibaleka bagende, era n’omukono ogw’amaanyi alibagobamu ensi ye.

> Awo Katonda n’ayogera eri Musa, n’amugamba nti, Nze Mukama; era nnalabikira Ibulayimu, ne Isaaka, ne Yakobo, mu linnya lya Katonda Omuyinzabyonna; naye mu linnya lyange JEHOVAH tebaamanye nze.

> Era nate ntaddewo endagaano yange nabo, okubawa ensi ya Kanani, ensi gye baabeerangamu nga bagenyi. Era mpulidde okukaaba kw'abaana ba Isirayiri, Abamisiri be bakuumye mu buddu; era njjukidde endagaano yange. Noolwekyo ogambe abaana ba Isirayiri nti, Nze Mukama, era ndibaggya wansi w'emigugu gy'Abamisiri, era ndibalokola mu buddu bwabwe, era ndibanunula n'omukono ogugolodde, n'amasango amanene; era ndibatwala mube bantu bange, era ndiba Katonda wammwe; era munaamanya nti nze Mukama Katonda wammwe, abaggya wansi w'emigugu gy'Abamisiri. Era ndibayingiza mu nsi gye nnalayira okuwa Ibulayimu, Isaaka, ne Yakobo; era ndibagiwa okuba obusika bwammwe: Nze Mukama.

> Awo Musa n’ayogera bw’atyo eri abaana ba Isirayiri; naye tebaawuliriza Musa olw’okubonaabona kw’omwoyo, n’olw’obuddu obukambwe. Okuva 6:1-9.

Wano Mukama ategeeza nti Musa ye omukyimirira w’endagaano ye, nga bwe baali Yakobo, Isaaka ne Ibulayimu. Okutuusa ku mulembe gwa Musa, erinnya YAKUWA teryali limanyiddwa eri Ibulayimu n’abazzukulu be; era mu byafaayo by’okuddamu okunyweza endagaano ya Ibulayimu, Abaebbulaniya bwe baali bagenda okununulibwa okuva mu buddu bwa Misiri, Mukama n’aleeta okubikkulirwa okuggya ku kikula kye, kubanga erinnya liyimirira ekikula mu ngeri ey’obunnabbi. Afulamu bwe yayingira mu ndagaano ne Mukama, Mukama n’akyusa erinnya lye n’alimufuula Ibulayimu. Ku ntandikwa y’obunnabbi obwogerako ku buddu bwa Misiri, omukyimirira w’endagaano ow’omuntu erinnya lye ne likyusibwa, era ku nkomerero y’obunnabbi obwo Katonda n’eyanjula erinnya lye empya.

Abaramu yayingira endagaano mu essuula ey’ekkumi n’ettaano era eyo ne wateekebwawo obunnabbi olw’obuddu mu Misiri okumala emyaka ebikumi bina. Mu essuula ey’ekkumi n’omusanvu Abaramu yaweebwa omukolo gw’okukomola era amannya ge n’aga Saara gaakyusibwa.

Oluvannyuma lw’emyaka ebikumi bina, Musa yayimusibwa okutuukiriza obunnabbi bwa Ibulayimu obw’emyaka ebikumi bina. Ibulayimu, Isaaka, Yakobo ne Musa bonna bakiikirira abantu emitwalo kkumi na nnya n’enkumi nnya abayingira mu ndagaano ne Mukama mu nnaku ez’enkomerero.

> Mu nnaku ez'enkomerero z'ebyafaayo by'ensi eno, endagaano wakati wa Katonda n'abantu be abakuuma ebiragiro bye ejja okuzzibwa obuggya. Review and Herald, Febwali 26, 1914.

Okwawukana kw’abakuuma Ssabbiiti abakkiriza akabonero k’ensolo okuva eri abakuuma Ssabbiiti abafuna akabonero ka Katonda kutuukirizibwa mu kiseera ky’etteeka erya Sande. Okwawukana kuno kuyimiririrwa mu lugero lw’abawala ekkumi.

> Olugero lw’abawala ab’obugole kkumi oluli mu Matayo 25 era lulaga ebyo bye bayitamu abantu ba Abadiventisti. The Great Controversy, 393.

> Emirundi mingi njjukizibwako engéro ey’abawala ekkumi, nga bataano ku bo baali ab’amagezi, ate bataano baali abasirusiru. Engéro eno emaze okutuukirizibwa era ejja n’okutuukirizibwa ddala ng’ebigambo byayo bwe biri, kubanga erina okukozesebwa okw’enjawulo mu kiseera kino; era, ng’obubaka bwa malaika ow’okusatu, emaze okutuukirizibwa era ejja kwongera okuba amazima ag’ekiseera okutuusa ku nkomerero y’ekiseera. Review and Herald, Agusito 19, 1890.

Olugero lwatukirizibwa ku Okitobba 22, 1844, lwe waabeerawo okuyawukana kw’abawala ab’amagezi n’abasirusiru mu byafaayo bya Millerite. Entandikwa y’Adiventisimu eyimirira enkomerero ya Adiventisimu, era okuyawukana okw’enkomerero kwe kutuukiriza olugero lw’abawala kkumi, era okuyawukana okwo okw’enkomerero kuleetebwa etteeka ly’Olunaku lwa Sande.

> "Era nate, eng ero zino ez'okufaananiriza ziyigiriza nti tewalibaawo kiseera ky'okugezesebwa oluvannyuma lw'okusala omusango. Omulimu gw'Enjiri bw'gunaaba guweddewo, amangu ddala waddirawo okwawulwa kw'abalungi n'ababi, era ekyasalibwa ku buli kibiina kyassibwawo emirembe gyonna." Christ's Object Lessons, 123.

Olugero lw’abawala abatannaba kufumbirwa kkumi lulaga nti abawala ab’amagezi aba mu kibiina ky’Abadiventisiti be bafuna akabonero aka Katonda, ate abawala ab’obusiru aba mu kibiina ky’Abadiventisiti be bafuna akabonero k’ensolo mu kiseera ky’etteeka lya Sande mu United States. Abawala ab’obusiru era balagibwa ng’Ab’e Lawodikiya.

> Embeera y'Ekkanisa eyayimiririrwa abawala abasirusiru, era eyogerwako ng'eyitibwa embeera ya Lawodikiya. Review and Herald, August 19, 1890.

Mu nnaku ez’enkomerero, Katonda bw’anaazzaamu endagaano ye n’abantu be abakwata amateeka ge, alibikkula erinnya lye eriggya, nga bwe yakola bwe yazzaamu endagaano mu biro bya Musa. Embeera y’abawala ab’obusirusiru ye nti tebalina mafuta, ate embeera y’Ab’e Lawodikiya ye nti bafu bofu nnyo ne batalaba nti tebalina mafuta. Kyekirabika ddala nti bwe kiba nti abawala ab’obusirusiru be Ab’e Lawodikiya, kale abawala ab’amagezi be Ab’e Firadelfiya.

> Eri Malayika w’ekkanisa e Firadelfiya, wandiika; Bino by’ayogera oyo Omutukuvu, oyo Omutuufu, oyo alina ekisumuluzo kya Dawudi; oyo aggulawo, so nga tewali muntu asobola okuggalawo; era aggalawo, so nga tewali muntu asobola okugulawo. Mmanyi ebikolwa byo: laba, ntadde mu maaso go oluggi oluggule, era tewali muntu asobola okuggalawo: kubanga olina amaanyi agatono, era okuumye ekigambo kyange, so togaanye erinnya lyange.

> Laba, abo ab’ekkuŋŋaaniro lya Setaani, abagamba nti be Bayudaaya, so si bo, naye balimba; laba, ndibaleetera okujja ne bavunnamira ku bigere byo, ne bamanye nga nkukwagadde. Kubanga okuumye ekigambo eky’okugumiikiriza kwange, nange ndikukuuma mu ssaawa ey’okukemebwa, erijja ku nsi yonna, okugezesa abo abatudde ku nsi.

> Laba, njija mangu; kwata ddala kye olina, omuntu yenna aleme okutwala engule yo. Oyo awangula ndimufuula omugo mu yeekaalu ya Katonda wange, so tajja kufuluma nate; era ndimuwandiikako erinnya lya Katonda wange, n’erinnya ery’ekibuga kya Katonda wange, Yerusaalemi Empya, ekikka okuva mu ggulu, okuva eri Katonda wange; era ndimuwandiikako erinnya lyange empya. Alina okutu awulire Omwoyo ky’agamba amakanisa. Okubikkulirwa 3:7-13.

Ab’e Firadelfiya bakiikirira emitwalo kkumi n’ennya n’enkumi nnya, era basuubiziddwa nti Katonda anaawandiika erinnya lye eriggya ku bo. Bwe Mukama anayingira mu ndagaano n’abo emitwalo kkumi n’ennya n’enkumi nnya, ajja kwanjula erinnya lye eriggya. Abraham yategeezebwa Mukama nti ye Katonda Omuyinza w’ebintu byonna.

> Awo Abramu bwe yali wa myaka kyenda mu mwenda, Mukama n’alabikira Abramu, n’amugamba nti, Nze Katonda Omuyinza w’ebyonna; tambulira mu maaso gange, era obeere omutuukirivu. Era ndikola endagaano yange wakati wange naawe, era ndikukuzisa nnyo nnyo. Awo Abramu n’agwa amaaso wansi; era Katonda n’ayogera naye ng’agamba nti, Naye nze, laba, endagaano yange eri naawe, era onooba kitaawe w’amawanga mangi. Era erinnya lyo teerikyayitibwa Abramu nate, wabula erinnya lyo linaabanga Abrahamu; kubanga nkufuudde kitaawe w’amawanga mangi. Olubereberye 17:1-5.

Bwe Mukama yasoose okuyingira mu ndagaano n’abantu abalonde mu mulembe gwa Ibulayimu, yeeyanjula ng’Katonda Omuyinza w’ebintu byonna. Bwe yayongera okugenda mu maaso n’endagaano ye mu mulembe gwa Musa, omulundi ogwasooka yeeyanjula ng’a YEHOVA. Yesu bwe yajja okukakasa endagaano n’abangi okumala wiiki emu, yayanjula erinnya lya Katonda eriggya, eryo eryogerwako omulundi gumu gwokka mu Endagaano Enkadde, era lyayogerwa Omubabuloonya.

> Awo Nebukadduneeza kabaka n’awuniikirira, n’ayinuka mangu, n’ayogera n’agamba ab’amagezi be nti, Tetwasuula basajja basatu abasibiddwa mu makkati g’omuliro? Ne baddamu ne bagamba kabaka nti, Mazima, ai kabaka. N’addamu n’agamba nti, Laba, ndaba abasajja bana nga basumuluddwa, nga batambulira mu makkati g’omuliro, so tebalumiziddwa; era enkula y’ow’okuna efaanana ng’Omwana wa Katonda. Danyeri 3:24, 25.

Kyekyangu nnyo okukakasa nti omutwe ogw’okusatu ogwa Danyeri gulaga etteeka lya Ssande mu Amerika ey’Obumu. Mu Danyeri ogw’okusatu, Sadraki, Mesaaki ne Abeduneego bakiikirira aba 144,000. Aba 144,000 be abo abazzawo endagaano omulundi ogusembayo. Mu Danyeri ogw’okusatu tulaba ekifaananyi ky’obunnabbi ekiraga etteeka lya Ssande n’ebyafaayo by’enkuba ey’enkomerero. Kristo yali era alibeeranga mu muliro gw’okubonyaabonyezebwa awamu n’ab’ekitiibwa be basatu, nga bakiikirira si ba 144,000 bokka wabula n’obubaka bw’abamalayika abasatu. Mu muliro, ogufaananyiriza ekizibu ekinene eky’etteeka lya Ssande, amanyibwa ku erinnya lye limu, era eryo erinnya eritamanyibwanga mu byafaayo okutuusa Kristo lwe yajja ng’Omwana wa Katonda. Mu kifaananyi ky’omutwe ogw’okusatu tulaba abo abazzaawo endagaano ku nkomerero y’ensi nga bakolagana ne Kristo mu kizibu eky’enkomerero, era alina erinnya eritamanyibwa muntu n’omu.

Nga sinnaba kuva wala nnyo ku kwekenneenya kwaffe ku kununulibwa okuva e Misiri okukiikirira etteeka lya Ssande mu United States, tulina okwejjukanya nti nga tekinnaba kutandika ekisooka ku makuba ago kkumi mu Misiri, waliwo okwegugumula okw’amazima ku Ssabbiiti.

> Awo Falaawo n’agamba nti, Laba, abantu b’ensi kati bangi, era mmwe mubawummuza emigugu gyabwe. Era Falaawo ku lunaku olwe kennyini n’alagira abakulembeze b’emirimu g’abantu n’abaduumizi baabwe, ng’agamba nti, Temukyawa bantu busaale okukola amatofali, nga bwe mwabanga mukola dda; babagende be bafunire obusaale bo bennyini. Era omuwendo gw’amatofali gwe baabanga bakola dda mugubaddeko ku bo; temuggulako ku gwo kyonna: kubanga bali mu bugayaavu; kyebavudde bakaaba, nga bagamba nti, Twetuleke tugende tuwaayo ssaddaaka eri Katonda waffe. Emirimu mingi gyongeze okuteekebwa ku basajja, balyoke bakolere omwo; era baleme okutunuulira bigambo ebitaliimu mugaso. Abakulembeze b’emirimu g’abantu ne bavaayo, n’abaduumizi baabwe, ne boogera n’abantu, ne bagamba nti, Bw’atyo bw’agamba Falaawo, Tetugenda kubawanga busaale. Mugende, mwefunire busaale gyemunaasobola okugifuna; naye tewali kigenda kuggyibwako ku mirimu gyammwe. Awo abantu ne basasaana mu nsi yonna eya Misiri okukunganya ebisigalira by’ennimiro mu kifo ky’obusaale. Era abakulembeze b’emirimu ne babakankanya, ne bagamba nti, Mutuukirize emirimu gyammwe, emirimu gy’obulijjo, nga bwe kyabanga waliwo obusaale. Era abaduumizi b’abaana ba Isirayiri, abakulembeze b’emirimu ba Falaawo be baali batadde ku bo, ne bakubwa, ne babuuza nti, Lwaki temwatuukirizza omulimu gwammwe mu kukola amatofali ne jjo ne leero, nga bwe mwabanga mukola dda? Awo abaduumizi b’abaana ba Isirayiri ne bajja ne bakaabira Falaawo, ne bagamba nti, Lwaki otukolera bw’otyo, abaweereza bo? Tewawa busaale eri abaweereza bo, naye batugamba nti, Mukole amatofali; era, laba, abaweereza bo bakubibwa; naye ensobi eri mu bantu bo. Naye n’agamba nti, Muli abagayaavu, muli abagayaavu; kyemuvudde mugamba nti, Tugende tuwaayo ssaddaaka eri Mukama. Kale kaakano mugende mukole; kubanga tewali busaale linaabawa, naye mutuukirize omuwendo gw’amatofali. Era abaduumizi b’abaana ba Isirayiri ne balaba nga bali mu mbeera mbi, bwe byayogerwa nti, Temuggyibwako kintu ku matofali ga buli lunaku ge muteekeddwa okukola. Okuva 5:5-19.

Nga tekinnabaawo etteeka lya Sande, wajja kubaawo okulwanyisa okweyongera okuba okw’amaanyi eri abo abakuuma Sabatto w’olunaku olw’omusanvu, nga bwe kyali mu biseera ebyasooka okutuuka ku makuba ag’e Misiri. Musa ye yalambibwa Abamisiri n’Abaebbulaniya byombi ng’oyo eyavaako obuzibu bwonna, nga bwe Akabu yavunaana Eriya.

> Awo ne kiba nti, Akabu bwe yalaba Eriya, Akabu n’amugamba nti, Ggwe gwe atabula Isirayiri? Naye n’amuddamu nti, Si nze nnatabula Isirayiri; naye ggwe n’ennyumba ya kitaawo, kubanga mwaleka ebiragiro bya Mukama, era ggwe ogoberedde Bbaali. 1 Bassekabaka 18:17, 18.

Ebyafaayo bya Musa byeraga ebyafaayo by’etteeka lya Sande, era n’ebyafaayo bya Eriya byeraga ebyafaayo by’etteeka lya Sande. Nga bali wamu oba buli omu yekka, Musa ne Eriya babeera bubonero. Mu kiseera Kristo lwe yakyusibwa ku lusozi, bwe baali wamu baakiikirira 144,000 abatafa n’abo abafa mu Mukama. Musa yazuukizibwa, Eriya teyafa. Era be bannabbi babiri abalumya abantu mu Kubikkulirwa ekkumi n’emu. Amazima mangi gakiikiriziddwa mu Musa ne Eriya ng’obubonero, era tusuubira okukikwatako oluvannyuma.

> Laba, ndibatumira Eriya nnabbi nga tekunnabaawo olunaku olukulu era oluterrannyisa lwa Mukama; era alikyusa emitima gya bajjajja eri abaana baabwe, n’emitima gy’abaana eri bajjajja baabwe, obutaba nti nzijje ne nkube ensi n’ekikolimo. Malaki 4:5, 6.

Katono ng’ekiseera ky’abantu eky’okusaasirwa tekunnaggwaawo, “Eriya nnabbi” ajja kulabika n’obubaka obw’enjawulo obukyusa “emitima gy’abatata eri abaana, n’emitima gy’abaana eri batata baabwe.” Bannabbi bonna bawa obujulizi ku nkomerero y’ensi, era bonna bakkiriziganya.

> Era emyoyo gy'abannabbi gigondera bannabbi. Kubanga Katonda si wa kutaataaganya, naye wa mirembe, nga bwe kiri mu makanisa gonna g'abatukuvu. 1 Abakkolinso 14:32, 33.

Obubaka bwa Eriya bujja katono nga tekunnatuuka olunaku lwa Mukama olukulu era olw’entiisa; noolwekyo, kye kimu ddala n’obubaka obw’ekitalo obuli mu kitabo ky’Okubikkulirwa, obulabisibwa nga ‘Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo.’ Bwe kiba nti ‘ekiseera kiri kumpi,’ obubaka obw’ekitalo bwa Eriya bulaga ‘abaddu ba Katonda ebigenda okutuukirira mangu ddala.’

> Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo, kwe Katonda yamuwa okulaga abaddu be ebintu ebirina okubaawo mangu ennyo; era n’abituma n’abitegeeza ng’ayita mu malaika we eri omuddu we Yokaana: eyajulirira ekigambo kya Katonda, n’obujulirwa bwa Yesu Kristo, era n’ebintu byonna bye yalaba. Omukisa eri oyo asoma, n’abo abawulira ebigambo by’obunnabbi buno, ne bakuuma ebyo ebiwandiikiddwa omuli; kubanga ekiseera kiri kumpi. Okubikkulirwa 1:1-3.

Tegeera nti Malaki bw’akozesa Eriya ng’ekifaananyi, ayogerako mu butereevu ku kuuma ebiragiro.

> Mujjukirenga amateeka ga Musa omuddu wange, ge namulagira e Horebu ku lwa Isirayiri yonna, wamu n’ebiragiro n’emisango. Laba, ndibatumira Eriya nnabbi, ng’olunaku olukulu era olw’entiisa olwa Mukama tekunnaba kutuuka: Era alikyusa emitima gy’abataata eri abaana, n’emitima gy’abaana eri bataata baabwe, alyoke aleme nze okujja ne nkuba ensi n’ekikolimo. Malaki 4:4-6.

Ebigambo ebisatu ebyo bye bya nkomerero mu Endagaano Enkadde, era birimu okusuubiza okw’enkomerero kw’Endagaano Enkadde era ne bikaza ennyo eky’okukuuma Amateeka Ekkumi. Waliwo ‘emikisa’ musanvu mu kitabo ky’Okubikkulirwa era ogw’enkomerero guli mukisa eri abo abakuuma Amateeka Ekkumi.

> Nze Alufa n’Oomega, omutandikwa n’enkomerero, owasooka n’owasemba. Balina omukisa abo abakola ebiragiro bye, balyoke babe n’obuyinza ku muti gw’obulamu, era bayingire mu kibuga nga bayita mu miryango gyakyo. Okubikkulirwa 22:13, 14.

Ekisuubizo ekisembayo mu Endagaano Enkadde kitulagira 'Mujjukire' Ebiragiro Ekkumi, naye bwe kityo kissa essira ku kiragiro ekimu ekirimu ekiragiro ekigamba nti 'Mujjukire'.

> Jjukira olunaku olwa Ssabbiiti okulukuuma lutukuvu. Mu nnaku mukaaga onookola emirimu gyo gyonna; naye olunaku olw’omusanvu lwe Ssabbiiti ya Mukama Katonda wo: olwo tokola mulimu gwonna, ggwe, newaakubadde mutabani wo newaakubadde muwala wo, omuddu wo omusajja newaakubadde omuddu wo omukazi, wadde ente zo, wadde omugenyi ali mu miryango gyo: kubanga mu nnaku mukaaga Mukama yakola eggulu n’ensi, n’ennyanja, n’ebintu byonna ebiri mu byo, era yawummula olunaku olw’omusanvu: kyenava Mukama yawa omukisa olunaku olwa Ssabbiiti, n’alutukuza. Okuvayo 20:8-11.

Ekirayiro eky’enkomerero, nga kiri mu Endagaano Enkadde era ne mu Empya, kisimbawo nnyo ebiragiro bya Katonda, nga kisaamu ekitiibwa eky’enjawulo ku Ssabbiiti ey’olunaku olw’omusanvu. Malaki agamba nti ‘mujjukirenga,’ ate Yokaana atutegeeza nti abo abakikola babeerwa omukisa. Ssabbiiti ey’olunaku olw’omusanvu ejjukiza okutonda kwa Katonda n’obuyinza bwe obw’okutonda. Era Ssabbiiti y’efuuka omutwe gw’enkaayana mu nnaku ez’oluvannyuma mu byafaayo by’ensi. Bwe Yokaana awandiika ‘omukisa’ ku abo abakola ebiragiro bye, aba ng’awandiika byennyini bye Yesu, Alfa ne Omega, entandikwa n’enkomerero, asooka n’asembayo, yalangirira. Noolwekyo, ekirayiro eky’enkomerero eky’Endagaano Empya kikwatagana ne Ssabbiiti ey’olunaku olw’omusanvu era ne ku kisaanyizo ky’obwa-Katonda ekiraga enkomerero okuva ku ntandikwa.

Ensonga entuufu esooka eyogerwako mu kitabo ky’Olubereberye, ekitegeeza entandikwa, eraga Omutonzi n’obutonde, era ne kussa essira ennyo ku Ssabbiiti. Nga bitwaliddwa wamu, olunyiriri ku lunyiriri, entandikwa ya Endagaano Enkadde n’enkomerero ya Endagaano Enkadde n’Endagaano Empya byombi bissa essira ku Katonda nga ye Omutonzi, ku Amateeka Ekkumi, ku tteeka lya Ssabbiiti, era nti Yesu ye ntandikwa n’enkomerero.

Eriya nnabbi akozesebwa Malaki ng’akabonero mu kusuubiza okw’enkomerero kw’Endagaano Enkadde, era ye nnabbi eyayimirira mu maaso ga Yezebali ne Akabu. Ekitabo ky’Okubikkulirwa kikozesa Yezebali ng’akabonero k’obufuga bwa Papa, ate ne bakabaka kkumi ng’akabonero k’Amawanga Amagatte. Okuyimirira kwa Eriya mu maaso ga Akabu ne Yezebali kuwakirira okunaayana kw’emitwalo kkumi n’ena n’enkumi nnya n’Amawanga Amagatte, nga gafunye amaanyi okuva mu Amerika eya Amagatte era nga gakulembeddwa obufuga bwa Papa. Nga kabaka w’ebika kkumi eby’obukiikakkono bya Isirayiri, Akabu yaayimirira obuyinza obufuga ebika kkumi; era bwe kityo ne kifuuka ekifaananyi ekiraga Amerika eya Amagatte (Akabu) ng’egiwa Amawanga Amagatte amaanyi (ebika kkumi oba bakabaka kkumi mu Okubikkulirwa ekkumi n’omusanvu) okukola okubonyaabonya kw’abakuuma Ssabbiiti ku lwa Obufuga bwa Papa (Yezebali). Bwe Malaki akozesa Eriya okuwakirira obubaka obujja okusooka nga tekunnaba kutuuka olunaku olukulu era olw’entiisa lwa Mukama, Eriya ayimirira abo ababonyabonyezebwa Roma ya mulembe guno (omusota, ekisolo n’annabbi w’obulimba), nga bwe yabonyabonyezebwa Yezebali okumala emyaka esatu n’ekitundu. Okussaako essira ku Ssabbiiti nga akozezza ekigambo “mujjukire” mu Malaki 4:4 kwongerako ekikangabwa ky’etteeka lya Sande ku kifaananyi ky’obunnabbi Malaki kye yalaga.

Okulowooza ku mazima agava mu kufananiriza entandikwa y’Endagaano Enkadde n’enkomerero yaayo, ate n’entandikwa ya Baibuli n’enkomerero yaayo, kwetaaga okwongerwako ebirala bingi. Mu Olubereberye tulabamu Omutonzi, okutonda, ne Ssabbiiti ey’okujjukira okutondebwa. Mu Malaki tulabamu ekiragiro kya Ssabbiiti nga ky’ensonga y’akatyabaga etwalira ku kuggwaawo kw’ekiseera ky’okugezesa kw’abantu n’ebibonoobono musanvu eby’enkomerero, oba nga Malaki bw’akiyita, “olunaku olukulu era olw’entiisa lwa Mukama.” Eriya ayimiririra abantu ba Katonda abaleeta obubaka bwa Malayika ow’okusatu eri ensi efiirayo.

> Leero, mu mwoyo n’amaanyi ga Eriya ne Yokaana Omubatiza, abatumwa abalondebwa Katonda balabula ensi erindiridde okusalirwa omusango ku bintu eby’amaanyi eby’ekitalo ebigenda okutuuka mangu nga bikwatagana n’essaawa ezisembayo z’ekiseera ky’ekisa n’okulabika kwa Kristo Yesu nga Kabaka w’abakabaka era Mukama w’abakama. Bannabbi n’Abakabaka, 715, 716.

Entandikwa ya Baibuli, era nga ye n’entandikwa y’Endagaano Enkadde, eraga obubaka bumu nga bwe buli ku nkomerero y’Endagaano zombi, naye buli ntandikwa n’ekkomerero birina amazima gaabyo ag’okunywezebwa era aga gattibwa ku bubaka. Mu Olubereberye essira liri ku mirimu gya Katonda, ate mu Malaki liri ku bubaka obulabula ku buzibu obw’amaanyi obugenda okujja. Ekkomerero ly’Okubikkulirwa liraga Alufa n’Omega. Mu kitabo ekisooka ky’Endagaano Empya, tusoma bino wammanga.

> Ekitabo ky’obuzaale bwa Yesu Kristo, omwana wa Dawudi, omwana wa Ibulayimu.

> Abraham yazaala Isaac; ne Isaac yazaala Jacob; ne Jacob yazaala Judas n’ab’eganda lye; Ne Judas yazaala Phares ne Zara ku Thamar; ne Phares yazaala Esrom; ne Esrom yazaala Aram; Ne Aram yazaala Aminadab; ne Aminadab yazaala Naasson; ne Naasson yazaala Salmon; Ne Salmon yazaala Booz ku Rachab; ne Booz yazaala Obed ku Ruth; ne Obed yazaala Jesse; Ne Jesse yazaala David kabaka; ne David kabaka yazaala Solomon ku eyali mukazi wa Urias; Ne Solomon yazaala Roboam; ne Roboam yazaala Abia; ne Abia yazaala Asa; Ne Asa yazaala Josaphat; ne Josaphat yazaala Joram; ne Joram yazaala Ozias; Ne Ozias yazaala Joatham; ne Joatham yazaala Achaz; ne Achaz yazaala Ezekias; Ne Ezekias yazaala Manasses; ne Manasses yazaala Amon; ne Amon yazaala Josias; Ne Josias yazaala Jechonias n’ab’eganda lye, mu biro bye baatwalibwa e Babulooni: Awo nga bamaze okutwalibwa e Babulooni, Jechonias yazaala Salathiel; ne Salathiel yazaala Zorobabel; Ne Zorobabel yazaala Abiud; ne Abiud yazaala Eliakim; ne Eliakim yazaala Azor; Ne Azor yazaala Sadoc; ne Sadoc yazaala Achim; ne Achim yazaala Eliud; Ne Eliud yazaala Eleazar; ne Eleazar yazaala Matthan; ne Matthan yazaala Jacob; Ne Jacob yazaala Joseph, bba wa Maryamu, mu gwe Yesu yazaalibwa, ayitibwa Kristo.

> Bw’atyo okuva Ibulayimu okutuuka Dawudi waliwo emizadde kkumi n’ennya; era okuva Dawudi okutuusa ku kutwalibwa e Babulooni waliwo emizadde kkumi n’ennya; era okuva ku kutwalibwa e Babulooni okutuuka Kristo waliwo emizadde kkumi n’ennya.

> Kale okuzaalibwa kwa Yesu Kristo kwali bwe kutyo: nyina Maliya yali asuubiziddwa Yusufu, naye nga tebanaba kugatta wamu, n’alabika ng’ali lubuto olw’Omwoyo Omutukuvu. Awo Yusufu, bba we, ng’omuntu mutuukirivu era nga tayagala kumwolesa mu lwatu, n’alowooza okumuleka mu kyama. Naye bwe yali ng’alowooza ku bintu ebyo, laba, malayika wa Mukama n’amulabikira mu kirooto, n’amugamba nti, Yusufu, omwana wa Dawudi, totya kutwala Maliya omukyala wo: kubanga ekiri mu lubuto lwe kiva mu Mwoyo Omutukuvu.

> Anaazaala omwana wa bulenzi, era ggwe onoomutuuma erinnya Yesu; kubanga alokola abantu be okuva mu bibi byabwe. Era byonna bino byabaawo, okutuukiriza ekyayogerwa Mukama n’ayita mu nnabbi, nti, Laba, omuwala atamanyiddwa musajja anaba n’omwana mu lubuto, era anaazaala omwana wa bulenzi, era banaamuyita erinnya lye Emmanuel, ekivvuunulwa nti, Katonda ali naffe. Awo Yoseefu bwe yava mu tulo n’akola nga malayika wa Mukama bwe yamulagira, n’atwala omukyala we; era teyamumanya okutuusa lwe yazaala omwana we omubereberye w’obulenzi; n’amutuuma erinnya Yesu. Matayo 1:1-25.

Entandikwa ya Endagaano Empya ekkirizana n’entandikwa n’enkomerero ya Endagaano Enkadde era ne n’enkomerero ya Endagaano Empya kubanga essimbikira ku Buyinza bwa Katonda obw’okutonda; kubanga obuyinza Kristo bwe yakozesa okutonda ebintu byonna mu nnaku mukaaga bwe bumu ddala n’obuyinza bw’akozesa ‘okununula abantu be okuva mu byonoono byabwe.’ Erya Emmanuel, nga bwe kyogerwa mu byawandiikibwa bya Isaaya, litegeeza ‘Katonda ali wamu naffe.’ Abeera munda mu bantu be ng’aggatta Obwakatonda bwe n’obuntu bwaffe, era kino kye kimu kennyini kye yatuukiriza bwe yafuna omubiri mu Maliya.

> Okugondera okutuukiridde kwokka kwe kuyinza okutuukiriza omutindo gw'ebyo Katonda by'asaba. Teyaleka ebyo by'asaba nga bitategerekeka. Teyalagira kintu na kimu ekitetaagibwa mu kuleeta omuntu okutegeeragana naye. Ffe tulina okulaga aboonoonyi ekifaananyi ekituukiridde ky'empisa ze, era tubatwale eri Kristo, kubanga ekisa kye kyokka kye kisobozesa okutuuka ku kifaananyi ekyo.

> Omulokozi yetikka ku ye obunafu bw'obuntu era n'abeera obulamu obutaliimu kibi, abantu baleme okutya nti olw'obunafu bw'obuntu tebasobola okuwangula. Kristo yajja okutufuula 'abassaamu omugabo mu butonde bwa Katonda,' era obulamu bwe bulangirira nti obuntu bwe bugattiddwa n'obwa Katonda tebukola kibi. Ministry of Healing, 180.

Entandikwa ya Endagaano Empya eraga wa, ddi, era lwaki Yesu yatwala ku ye obutonde bwaffe obw’obuntu. Yabikola okulaga nti amaanyi g’obuntu nga gagattiddwa wamu n’amaanyi ga Katonda tegayonoona. Ekibi kye kumenya amateeka, nga Malaki bw’agamba nti tulina ‘okujjukira’. Yokaana atutegeeza nti abo abakwata amateeka, era n’olwekyo abatayonoona, basobola okuyingira nga bayita mu miryango gy’eggulu. Matayo alaga nti omwonoonyi asobola okuwangula ekibi, nga Kristo bwe yawangula. Bwe tuba nga tulina Kristo mu ffe (essuubi ery’ekitiibwa), tuba n’amaanyi agatonda, agaatonda obutonde bwonna, nga gali mu ffe. Obusobole buno bwaleetebwa Kristo bwe yalondawo okuyingira mu kika ky’abantu, era okuva olwo okutuusa ku lubeerera ddala n’afuuka si Mwana wa Katonda yekka wabula era ne Mwana w’Omuntu.

Waliwo obubaka obw’enjawulo bw’amazima obugguddwa eri abantu ba Katonda okuva mu kitabo ky’Okubikkulirwa nga tennaggwaawo obudde bw’ekigezo ky’abantu. Obubaka obwo obw’enjawulo era bwe “obubaka bwa Eriya” bwa Malaki obubuulirwa nga tennatuuka “olunaku olw’entiisa lwa Mukama”.

Ku ntandikwa z’Endagaano zombi, era ne ku nkomerero y’Endagaano Empya, tulaba ebiranga bya Katonda eby’enjawulo ebirambikiddwa. Mu Olubereberye ye Mutonzi, ate ku nkomerero y’Okubikkulirwa ye Alufa n’Omega. Ku ntandikwa y’Endagaano Empya, aba Omwana w’omuntu. Era ku nkomerero y’Endagaano Enkadde, tusanga ensonga ey’enkizo omubaka Eriya gy’akozesa okutuukiriza obubaka bwe: okukyusa emitima gy’abazadde eri abaana, n’egy’abaana eri abazadde.

Ensonga enkulu ey’obunnabbi Eliya gy’akozesa okuleeta obubaka bwe bw’okulabula kye kimu ddala kye Yokaana yalagirirwa okukola mu Kubikkulirwa. Eliya “alikyusa emitima gy’abakitaabwe eri abaana, n’emitima gy’abaana eri bakitaabwe,” era Yokaana yagambibwa awandiike ebyo ebyaliwo mu kiseera ekyo, era mu kukikola ng’awandiikanga wamu n’ebyo ebinaajja. Yokaana yakozesebwa okulaga engeri ensonga ya Alufa ne Oomega gy’akolera mu Kigambo eky’obunnabbi, era ne Eliya alisimba obubaka bwe ku nsonga y’emu yeeyo. Bwe tufananenya okutandika kwa Bayibuli n’enkomerero yaayo, tuba tufanananya Endagaano Enkadde n’Endagaano Empya. Kitaawe w’omwana ye ntandikwa y’omwana, ate omwana ye nkomerero ya kitaawe. Abo 144,000 be mulembe gw’enkomerero gwa baana ba Ibulayimu, era ebyafaayo mwe Katonda yayingira mu ndagaano ne Ibulayimu bifaananyiriza ebyafaayo lwe Katonda anaddamu okuzzaamu endagaano eyo n’abo 144,000.

> N’olwekyo kiri lwa kukkiriza, kiryoke kibeere ku kisa; bwe kityo okusuubiza kubeere okukakanyizibwa eri ensigo zonna; si eri abo bokka ab’amateeka, naye n’eri abo ab’okkiriza bwa Ibulayimu; ey’ali kitaffe ffe fenna. Abaroma 4:16.

Obubaka bwa Eriya bulaga ensonga ya ntandikwa n’enkomerero, kubanga abataata be ntandikwa n’abaana be nkomerero. Obubaka bwa Eriya buddiza emitima gy’abataata eri abaana. Kristo yalaga nti Yokaana Omubatiza ye Eriya, era Ellen White yalaga nti William Miller ye byombi, Eriya ne Yokaana Omubatiza. Obubaka bw’abasajja bano abakiikirira bwalabikibwa nga buddiza emitima gy’abataata eri abaana n’egy’abaana eri abataata. Omulimu ogwo gulaga ekivamwo ky’obubaka mu kuddiza emitima gy’abantu eri Kitaabwe ow’eggulu, naye kitegeeza ebisingawo, kubanga kiri akabonero k’omulimu. Mu bunabbi bwa Bayibuli, ebyafaananibwa biba n’entegeeza ezisinga emu era bitegeerekebwa ng’osinziira ku mbeera y’ebigambo.

> Kiki ekyamufuula Yokaana Omubatiza omukulu? Yaggalawo omutima gwe eri obungi bw’ennono obwawalagibwa abayigiriza b’eggwanga ly’Abayudaaya, n’aguggulawo eri amagezi agava waggulu. Ng’atanazaalibwa, Omwoyo Omutukuvu yawa obujulizi ku Yokaana nti: 'Aliba mukulu mu maaso ga Mukama, era teyanywa mwenge newankubadde ekyokunywa ekitamiiza; era ajjuzibwa Omwoyo Omutukuvu... Era abangi ku baana ba Isirayiri alibakomyawo eri Mukama Katonda waabwe. Era aligenda mu maaso ge mu mwoyo n’amaanyi ga Eriya, okukyusa emitima gy’abazadde eri abaana, n’abajeemu eri amagezi g’abatuukirivu; okutegekera Mukama abantu abategekeddwa.' Lukka 1:15-17." Ebiragiriro eri Abazadde, Abayigiriza n’Abayizi, 445.

Obubaka butegekedwa mu ngeri nti abo abalondawo okuwulira banaakyusa emitima gyabwe eri Kitaffe ow’omu ggulu, naye omulamwa omukulu gw’obunnabbi ogunakozesebwa okutuusa obubaka bw’okulabula gunaabeera nti Kristo ye Alufa ne Omega, Ow’osooka n’Ow’oluvannyuma, Entandikwa n’Enkomerero. Obubaka bwa Eriya buzimbiddwa ku kunnyonnyola Ekigambo kya Katonda eky’obunnabbi nga kusinziira ku ndowooza nti Yesu Kristo ye Kigambo kya Katonda, era amateeka agafuga Baibuli nabyo bibeera ebiranga obuntu bwe.

> Etteeka lya Katonda litukuvu nga Katonda yennyini. Lye kubikkulirwa kw’ebyo by’ayagala, lye ekifaananyi ky’empisa ye, era ly’okulaga okwagala n’amagezi g’Obwakatonda. Okukkanya mu byatondebwa kusinziira ku kugoberera mu butuukirivu kwa buli ekiramu n’ekitali kiramu ku tteeka ly’Omutonzi. Katonda yateekawo amateeka ag’okulamulira, si ga biramu byokka, naye era ga nkola zonna ez’obutonde. Byonna biri wansi w’amateeka agateereddwawo agatasoboka kwewalirwa. Naye ng’ebintu byonna mu butonde bifugibwa mateeka g’obutonde, omuntu yekka ku byonna ebituula ku nsi afugibwa era avunaanibwa wansi w’etteeka ly’empisa. Eri omuntu, ekisingira ddala mu byatondebwa, Katonda yamuwadde obuyinza okutegeera ebiragiro bye, okutegeera obwenkanya n’obugaso bw’etteeka lye, n’obuvunaanyizibwa obutukuvu lye limuteekako; era ku muntu obuwulize obutakyuka bwetaagibwa. Bajjajja n’Abannabbi, 53.

Byonna (era kino kirimu ne Bayibuli, kubanga Bayibuli kintu, era bwe kiba kintu, kiba mu byonna) biri wansi w’amateeka agateekeddwawo, agatakyuka. Bayibuli erina amateeka agatakyuka oba ebiragiro ebifuga okunnyonnyolwa kwayo obutuufu. Omu ku mateeka ago gamba nti Bayibuli egatta enkomerero y’ekintu n’entandikwa y’ekintu kye kimu. Yesu ye Kigambo kya Katonda, era ye asooka era ye asembayo, era kino kye “tteeka eriteekeddwawo” era kye kimu ku bintu ebiraga obutonde bwe.

Twakozesa okunnyonnyola kuno ku Eriya okulaga nti entandikwa n’enkomerero ezombi ez’Endagaano Enkadde n’Endagaano Empya bikwatagana. Enkomerero ya Baibuli, ekyongera okuba nkomerero y’ekitabo ky’Okubikkulirwa, nayo ekwatagana n’entandikwa y’Okubikkulirwa. Abajulizi bataano ku mazima gageemu, nga beesigamiziddwa ku tteeka eriraga ekikula kya Katonda nti Ekigambo kya Katonda bulijjo kiraga enkomerero y’ekintu mu ntandikwa y’ekintu ekyo. Obutuufu buno kimu ku kye kitegeeza nti Yesu Kristo ye Alufa ne Omega.

> Eri Yokaana omutume, eyali ku kizinga kya Patimo, waggulirwawo ebirabirizo eby’obuzito era eby’asinziisizza omutima, ebikwata ku mugendo gw’ekkanisa. Ensonga ez’ewunyisa nnyo era ez’obukulu obw’enjawulo zaamuteekebwako mu bifaananyi n’obubonero, bw’atyo abantu ba Katonda balyoke bammanye obulabe n’entalo ebiri mu maaso gaabwe. Ebyafaayo by’ensi y’Abakristaayo okutuuka ddala ku nkomerero y’ebiseera byalabisibwa Yokaana. Mu bweyolefu bungi yalaba ekifo ky’abantu ba Katonda, obulabe, entalo, n’okununulibwa kwabwe okw’enkomerero. Yawandiika obubaka obuggalawo obugenda okutuukiriza okukungulwa kw’ensi, nga abamu bajja okuba ng’empeke ez’okuterekebwa mu materekero ag’omu ggulu, ate abalala ng’emikuta gy’emiti egy’okwokebwa mu muliro gw’olunaku olw’enkomerero.

> Mu kwolesebwa, Yokaana yalaba ebigezo abantu ba Katonda bye bandiyitamu ku lwa mazima. Yalaba obunywevu bwabwe obutakkakkana mu kugondera amateeka ga Katonda, nga bayimiridde mu maaso g’obuyinza obunyigiriza obwagezaako okubasindika mu butagondera, era n’alaba obuwanguzi bwabwe obusembayo ku nsolo n’ekifaananyi kyayo.

> Obufuzi obw’ensi obwaddenga bulinnyirira etteeka lya Katonda ne bubonyaabonya abantu be byaalabisibwa eri Yokaana mu bifaananyi by’ejjoka eddene ery’omumyufu, ensolo ng’engo, n’ensolo erina enteeko ng’omwana gw’endiga. Olutalo lugenda mu maaso okutuusa ku nkomerero y’ebiseera. Abantu ba Katonda, abakiikirizibwa ng’omukazi omutukuvu n’abaana be, baalabikibwa nga batono nnyo. Mu nnaku ez’enkomerero, ekitundu ekitono ekyasigalawo kye kyokka kye kyaliwo. Ku abo Yokaana ayogera nti, ‘abakuuma ebiragiro bya Katonda, era abalina obujulirwa bwa Yesu Kristo.’

> Ng’ayita mu bupagani, era oluvannyuma ng’ayita mu Obwami bwa Paapa, Sitaani yakozesa amaanyi ge okumala ebikumi by’emyaka bingi ng’agezaako okusangula ku nsi abajulizi ba Katonda abeesigwa. Abapagani n’abawagizi b’Obwami bwa Paapa baakubirizibwa omwoyo gumu gw’omusota. Baalina enjawulo emu yekka: Obwami bwa Paapa, nga bwe bweegamba nti buweereza Katonda, bwabadde omulabe ow’akabi ennyo era omukambwe okusinga. Ng’akozesa Romanisimu, Sitaani n’akwata ensi n’agissa mu busibe. Ekkanisa eyeyita ya Katonda yanyigirizibwa n’eyungibwa ku lulwo lwa bulimba buno, era okumala emyaka egisukka mu lukumi abantu ba Katonda ne babonaabona wansi w’obusungu bw’omusota. Era bwe kyatuuka Obwami bwa Paapa nga bwanyagiddwa amaanyi gaabwo, ne busindikirizibwa okukomya okutulugunya, Yokaana n’alaba amaanyi mapya nga gavaayo okuddamu eddoboozi ly’omusota, ne gatwala mu maaso omulimu gwe gumu ogw’enkambwe era oguwenyooma. Amaanyi ago, agasembayo agaanaalwana n’ekkanisa n’amateeka ga Katonda, gaasimbiddwa mu kifaananyi ky’ekisolo ekirina ennyanga ng’eza mwana gw’endiga. Ebisolo ebyaliwo nga tekyajja byava mu nnyanja, naye kino kyava mu nsi, nga kiraga okweyimusa mu mirembe kw’eggwanga erirerobozebwa. ‘Ennyanga ebbiri ng’eza mwana gw’endiga’ ziraga bulungi engeri ya Gavumenti ya United States, nga bwe zirambulwa mu misimbu gyayo ebiri egyasookerwako, Republicanism ne Protestantism. Emisimbu gino kye kyama ky’amaanyi gaffe n’enkulaakulana yaffe ng’eggwanga. Abo abaasooka okufuna obuddukiriro ku lubalama lwa Amerika baasanyuka kubanga baatuuka mu nsi ey’eddembe okuva mu ebiteeso eby’ekyejo eby’Obwami bwa Paapa n’obukambwe bw’obufuzi bw’obwakabaka. Ne basalawo okuteekawo gavumenti ku musingi omugazi ogw’eddembe ly’obwannansi n’ery’eddiini.

> Naye empandiika ennywevu ey’ekkalamu ey’obunnabbi elaga okukyuka mu mbeera eno ey’emirembe. Ensolo eri n’amayembe ag’afaanana ng’ag’omwana gw’endiga ayogera n’eddoboozi ly’eddagoni, era ‘akola mu buyinza bwonna bw’ensolo eyasooka mu maaso ge.’ Obunnabbi bugamba nti aligamba abo ababeera ku nsi nti bakole ekifaananyi ky’ensolo, era ‘aleetera bonna, abatono n’abakulu, abagagga n’abaavu, ab’eddembe n’abaaddu, okufuna akabonero ku mukono gwabwe ogwa ddyo, oba ku kyenyi kyabwe; era nti tewali asobola kugula newaakubadde okutunda, wabula oyo alina akabonero, oba erinnya ly’ensolo, oba omuwendo gw’erinnya lye.’ Bw’atyo ObuProtestanti bugoberera mu bigere by’Obwa Papa.

> Mu kiseera kino malayika ow’okusatu alabibwa ng’abuuka mu bbanga, ng’ayogerera n’eddoboozi ddene nti: ‘Omuntu yenna asinzanga ensolo n’ekifaananyi kyayo, era n’akkiriza akabonero kwayo ku kyenyi kye oba ku mukono gwe, ye alinywanga ku wayini ey’obusungu bwa Katonda, eyasuuliddwa nga temuli kya kumuzaamu mu kikopo ky’obusungu bwe.’ ‘Wano we bali abakuuma amateeka ga Katonda n’okukkiriza kwa Yesu.’ Mu ngeri eyawukana ddala ku nsi, wayimiridde ekibiina ekitono ekitavundumbira ku bwesigwa bwakyo eri Katonda. Bano be bo Isaaya bw’ayogerako ng’abazzaawo ekituli ekyali kimenyeseddwa mu mateeka ga Katonda, abo abazimba ebifo ebikadde ebyali byazikirira, nga bayimusa emisingi gy’emizadde mingi.

> Okulabula okusinga obukulu n’okutyaana okw’entiisa okusinga ddala, okwo okwogereddwa eri abantu abafa, kuli mu bubaka bw’omulayika ow’okusatu. Ekibi ekireeta Katonda okusuula obusungu bwe obutagattiddwa na kisa, kiba kya kibi ekikambwe ennyo ekisukkiridde. Ensi esigale mu kizikiza ku ngeri y’ekibi kino? Nedda ddala. Katonda takolagana atyo n’ebitonde bye. Obusungu bwe tebutuusibwa ku bibi eby’obutamanyi. Ng’amasango ge tegannaleetebwa ku nsi, ekitangaala ekikwata ku kibi kino kirina okulabisibwa eri ensi, abantu balyoke bamanye lwaki amasango gano ganaatuusibwa, era babe n’omukisa ogw’okubiwonya.

> Obubaka obulimu okulabula kuno bwe bwa nkomerero okulangirizibwa nga tekinnabaawo okwevumbula kw’Omwana w’omuntu. Obubonero bye Yennyini yawa bulaga nti okujja kwe kusemberedde nnyo. Obubaka bw’omulayika ow’okusatu bumaze okuwulirwa okumpi n’emyaka amakumi ana. Mu nkomerero y’olutalo olukulu muvaamu ebibiina bibiri: abo abasinza ensolo n’ekifaananyi kyayo, era ne bateekebwako akabonero kayo; n’abo abateekebwako “akabonero ka Katonda omulamu,” abalina erinnya lya Kitaawe liwandiikiddwa ku mitwe gyabwe. Akabonero kano tekalabika. Ekiseera kituuse nga bonna abalina essuubi mu bulokozi bw’emmeeme zaabwe balina okubuuzisa n’obunyiikivu n’ekitiibwa nti, Akabonero ka Katonda kye ki? era akabonero k’ensolo kye ki? Tunaakyeewala tutya okuteekebwako akabonero ako?

> Akabonero ka Katonda, akalaga obuyinza bwe, kasangibwa mu kiragiro eky’okuna. Kino kye kiragiro kyokka mu Ebiragiro Ekkumi ekiraga Katonda nga Omutonzi w’eggulu n’ensi, era mu bulambulukufu kiyawula Katonda ow’amazima okuva ku bakatonda bonna ab’obulimba. Mu Byawandiikibwa Ebitukuvu byonna, obuyinza bwa Katonda obutonda buleetebwa ng’obujulizi nti asinga obukulu ku bakatonda bonna b’abapagani.

> Olunaku olw’Okwewummula olwalagiribwa mu kiragiro eky’okuna lwateekebwawo okujjukira omulimu ogw’okutonda, era mu ngeri eyo okukuuma emitima gy’abantu nga bulijjo gituusibwa eri Katonda ow’amazima era omulamu. Singa Olunaku olw’Okwewummula lukuumibwanga bulijjo, tewandibaddeko n’omu asinza ebifaananyi, omutakkiriza nti waliwo Katonda, oba atakkiriza ddiini. Okukuuma mu butukuvu olunaku olutukuvu lwa Katonda wanditadde emitima gy’abantu eri Omutonzi waabwe. Ebintu eby’obutonde byandimujjukizza mu mitima gyabwe, era byandiwadde obujulizi ku buyinza bwe n’okwagala kwe. Olunaku olw’Okwewummula olw’ekiragiro eky’okuna kye kasikizo ka Katonda omulamu. Lulaga Katonda ng’Omutonzi, era luba akabonero k’obuyinza bwe obutuufu ku biramu by’aatonda.

> Kale, akabonero k’ensolo ke ki, singa si Ssabbiiti ey’obulimba gye ensi ekirizze mu kifo ky’ey’amazima?

> Okulabula kw'obunnabbi nti Obwa Paapa bwandyeegulumiza waggulu w'ebintu byonna ebiyitibwa Katonda oba ebisinzibwa, kituukiriziddwa mu ngeri ey'ekitalo mu kukyusibwa kwa Sabat okuva ku lunaku olw'omusanvu okufuuka olunaku olwasooka olw'wiiki. Wonna we waweebwa ekitiibwa Sabat eya Paapa okusinga Sabat ya Katonda, eyo omusajja w'ekibi agulumizibwa okusinga Omutonzi w'eggulu n'ensi.

> Abo abagamba nti Kristo yakyusa Ssabbiiti beewakanya mu butereevu ebigambo bye ye yennyini. Mu kuyigiriza kwe ku lusozi yagamba nti: ‘Temulowooza nti nzize okusazaamu amateeka oba bannabbi; si nzize okusazaamu, naye okutuukiriza. Kubanga mazima mbagamba nti, okutuusa ggulu n’ensi lwe binaayitawo, tewali n’akakopi newankubadde akatitiri kijja kuvawo ku mateeka, okutuusa byonna lwe binaatuukirizibwa. Kale buli anamenya ekimu ku biragiro bino ebitono ennyo, n’ayigiriza abantu bwe batyo, alyitibwa mutono mu Bwakabaka obw’eggulu; naye buli alibikolanga era n’abyigiriza, oyo alyitibwa mukulu mu Bwakabaka obw’eggulu.’

> Abakatoliki ba Rooma bakkiriza nti okukyusibwa kwa Ssabbiiti kwakolebwa ekkanisa yaabwe, era bakyogerako ennyo okwo ng’obujulizi bw’obuyinza obusinga obw’ekkanisa eno. Bategeeza nti, mu kukuuma olunaku olwasooka olw’wiiki nga Ssabbiiti, Abapurotestanti baba nga bakkiriza amaanyi gaayo okuteekawo amateeka ku bintu eby’Obwa Katonda. Ekkanisa ya Rooma terirekeddeko okutegeeza nti terigwa mu nsobi, era bwe nsi n’ekkanisa z’Abapurotestanti bakiriza Ssabbiiti ey’obulimba gye yakoze, mu butuufu baba nga bakkiriza ekyogerwa kye. Bayinza okukwata ku buyinza bw’Abatume n’abajjajja ba kanisa okulwanirira okukyusibwa kuno, naye ensobi mu kuteesa kwabwe eyanguyirwa okulabika. Omukatuliki agezi ddala asobola okulaba nti Abapurotestanti beebalimba bo bennyini, nga baakayagalira okuziba amaaso ku mazima agakwata ku nsonga eno. Nga enteekateeka ya Sande eyongera okuganjibwa, asanyuka, ng’akakasa nti oluvannyuma ejja kuleeta ensi yonna ey’Abapurotestanti wansi w’ebendera ya Rooma. Signs of the Times, November 1, 1899.

Back to Articles