Article

# Ekitabo kya Danyeri - Ennamba kikumi na amakumi ataano mu emu

Obubonero bwa Yeekaalu: Okubikkula ebyama eby'enkwatagana wakati wa Katonda n'abantu

Author

Jeff Pippenger

Published

March 22, 2024

Formats

PDF
Word

Emiggo ebiri giyungibwa wamu ne gifuuka yeekaalu emu. Amakumi ana mu mukaaga kye kabonero ka yeekaalu, era myaka 46 giyawula obuddu bw’obwakabaka obwa mu bukiikakkono okuva ku bw’obwakabaka obwa mu bukiikaddyo. Okunyigirizibwa kw’ekifo ekitukuvu n’eggye bwe kwatuukirizibwa mu kiseera eky’enkomerero mu 1798, emyaka 46 ne giyunga emiggo ebiri ne gifuuka yeekaalu. Okuva mu 723 BC okutuuka mu 677 BC, yeekaalu yamenyebwa ne yanyigirizibwa wansi. Mu 1798 okunyigirizibwa kwaggwa, era okutuusa mu 1844, yeekaalu yali yazimbiddwa. Eyo baali banaafuuka eggwanga limu, ne kabaka omu, ne balekera ddala okukola ekibi emirembe gyonna. Eyo ye yali enteekateeka, naye obujeemu bwa 1863 bwazza enteekateeka emabega okutuusa mu 2001.

Paulo ategeeza nti Ekkanisa ye mubiri, ate Kristo ye mutwe; era akozesa omubiri ng’ekifaananyi ky’ennyama. Eri Paulo, ennyama n’omubiri bye bigambo ebikyusaganyizibwa.

> Kubanga bwe mutambulira mu mubiri, munaafa; naye bwe mubitta ebikolwa by’omubiri mu maanyi g’Omwoyo, munaabeera balamu. Abaruumi 8:13.

Enteekateeka y’ekyekalu ky’omuntu esinziira ku nteekateeka y’ekyekalu kya Katonda. Omubiri, gwe Ekkanisa, gulingana n’ennyama mu kyekalu ky’omuntu omu. Mu kyekalu ky’omuntu omu, amagezi gatwala ekifo ky’omutwe, ate omubiri gutwala ekifo ky’nnyama.

> Kubanga tuli ebitundu by’omubiri gwe, eby’ennyama ye n’eby’amagumba ge. Olw’ekyo omusajja alireka kitaawe ne nnyina, agattibwe n’omukazi we, era bombi babeere omubiri gumu. Kino kye kyama ekinene; naye njogera ku Kristo n’ekkanisa. Abaefeso 5:30-32.

Yeekaalu Yokaana gye yalagirwa okugipima, mu kiseera okuvuga ekkondeere kw’omulayika ow’omusanvu kwe kwalaga okutandika kw’omulimu ogw’okumaliriza ekyama kya Katonda, yali yeekaalu ya Katonda; naye yeekaalu ey’omuntu yakolebwa mu kifaananyi kya yeekaalu ya Katonda. Biri ng’obubonero obisobola okukyusaganyibwa buli kimu ne kiyimirira ekirala. Musa yali ku lusozi ennaku amakumi ana mu mukaaga bwe yolekerwa ekifaananyi kye yandikozesa ng’azimba eweema ey’ensi. Ekifaananyi ekyo kyaggibwa mu yeekaalu ey’omu ggulu.

Kristo yali yeekaalu ey’eggulu, nga yalabisibwa mu mubiri, era akiikirira enkula ya yeekaalu y’omuntu, kubanga abantu baatondebwa mu kifaananyi kye. Olw’ensonga eno, enkula ya yeekaalu y’omuntu ekiikirirwa n’amakoromuzoomu amakumi ana mu mukaaga.

Mu by’obunnabbi, yeekaalu zisobola okusikizibwa mu kifo ky’ekimu n’ekirala. Noolwekyo, yeekaalu Yokaana gye yalagirirwa okupima yalimu ebitundu bibiri byokka, nga terina luggya. Ekitundu ekyasooka kiyimirira yeekaalu y’obuntu, ekkanisa (omugole), eggwanga, omubiri, ogwo gwe nnyama. Ekitundu eky’okubiri kiyimirira yeekaalu ey’obwakatonda, omuwasa, kabaka, omutwe, ogwo gwe magezi. Okusuubiza kw’endagaano ey’olubeerera okutuukirizibwa eri emitwalo kkumi n’ena n’enkumi nnya mu nnaku ez’enkomerero kulagiddwa mu kifaananyi ky’emiti ebiri mu kitabo kya Ezeekyeri essuula asatu mu musanvu. Kulagiddwa mu yeekaalu ya Yokaana, erimu ebitundu bibiri. Kulagiddwa ne mu ennyonnyola enkaliriza za Pawulo z’ekyama kya Kristo mu omukkiriza, essuubi ly’ekitiibwa.

Omulimu gw’okuteekebwako akabonero kw’abo 144,000 gwe mulimu gw’okugatta obwa-Katonda n’obwa-muntu mu ngeri ey’olubeerera. Omulimu ogwo gutuukirizibwa mu bbanga ly’okuvuga ennyanga ey’omusanvu. Okugatta okwo kulagirwa, olunyiriri ku lunyiriri, mu ngeri enjawulo mu Ebyawandiikibwa Ebitukuvu. Omulimu gw’okutuukirizibwa n’og’okutukuza ge mannya g’eby’eddiini agakozesebwa okulaga omulimu guno. Okutuukirizibwa gwe mulimu gwa Kristo ng’eyaddira mu kifo kyaffe, ate omulimu gw’okutukuza gwe mulimu gwa Kristo ng’eky’okulabirako kyaffe. Okutuukirizibwa kulaga eddembe lyaffe ery’eggulu, ate okutukuza kulaga okusaanira kwaffe eggulu. Emirimu egyo gyombi bireetebwa eri omukkiriza olw’okubeerawo kw’Omwoyo Omutukuvu. Omulimu ogwo gulagirwa ng’okuwandiika amateeka ga Katonda mu mitima gy’abo ne mu bwongo bw’abo abakkiriziddwa mu ndagaano ey’olubeerera.

Ekigambo “mind” kiyimirira ekisenge mu yeekaalu, mwe omutwe gutuula. Amagezi bye bayita obutonde obwawaggulu, ate omubiri gwe bagamba nti obutonde obwansi. Amagezi gayimiririrwa ebirowoozo byaffe, ate omubiri guyimiririrwa ebyo bye tuwulira.

> Abantu bangi bafuna obutassanyuka obutetaagisa. Baggya ebirowoozo byabwe ku Yesu, ne babissa nnyo ku bo bokka. Bawangaza obuzibu obutono, ne boogera ebintu ebireetera okugwaamu amaanyi. Balina omusango gw'ekibi kinene eky'okwemulugunya okutetaagisa ku ngeri Katonda gy'atuteekateekera. Ku byonna bye tulina n'ebyo bye tuli, tuli ababanja ba Katonda. Atuwadde obusobozi, mu kigero ekimu obufaanana n'ebyo by'ye yennyini alina; era tulina okukola n'obunyiikivu okuzikulaakulanya, si lwa kusiimisa era n'okugulumiza ffe bennyini, wabula okumugulumiza ye.

> Tetusaanidde kuganya ebirowoozo byaffe okusikuddwa ne biva ku bwesigwa eri Katonda. Mu Kristo tuyinza era tusaanidde okuba basanyufu, era tusaanidde okufuna emize egy’okwefuga. Ne ebirowoozo biteekwa okuleetebwa wansi w’okugondera okwagala kwa Katonda, ate n’ebiwulira wansi w’okulamulibwa emagezi n’eddiini. Okwefaananyiriza kwaffe teyatuweebwa kusumululibwa ne kukola nga bwe kwe kyagala, nga tewali kukomya wadde okudda mu mpisa. Bw’eba nti ebirowoozo bibi, n’ebiwulira binaaba bibi; era ebirowoozo n’ebiwulira bwe biyiungana bye bikola empisa z’omuntu. Bwe tusalawo nti, nga Abakristaayo, tetusabibwa kukomya ebirowoozo n’ebiwulira byaffe, tutwalibwa wansi w’obukulembeze bw’abamalayika ababi, ne tubayita babeerenga waffe era batufuge. Bwe tugoberera ebyo bye tuwulira mu mitima gyaffe ne tukkiriza ebirowoozo byaffe okutambula mu kkubo ly’okwekengera, okubuusabuusa, n’okwemulugunya, tunaabeeranga abatali basanyufu, era obulamu bwaffe bulirabika nga bulemererwa. Review and Herald, Epreeri 21, 1885.

Ebirowoozo n’eby’omu mutima bwe bigattibwa wamu bifuumba ekikula ky’empisa. Ekikula kyaffe kizimbiddwa ku butonde bubiri: obw’ansi n’obw’awaggulu. Endowooza ye butonde obw’awaggulu; era singa ebirowoozo by’endowooza bitukuzibwa, eby’omu mutima byaffe nabyo bitukuzibwa. Kino kiva ku nti endowooza ye butonde obw’awaggulu era obufuga mu butonde bubiri obukola obuntu bwaffe. "Ebisobozi," ebyategekebwa ng’ebitundu eby’obutonde bwaffe, biri "mu kigero ekimu," "nga bifaanana n’ebyo" Kristo "by’alina," kubanga twatondebwa mu kifaananyi kye, era "tutusaanira okukola n’obunyiikivu okulakulanya" ebyo "ebisobozi."

Obusobozi obubeera mu butonde bw’awaggulu, oba mu bwongo bw’omuntu, kuliko okulamula, ekijjukizo, omutima ogwekenneenya, era okusingira ddala okwagala.

> Abangi beebuza nti, 'Nnaakola ntya okwewaayo eri Katonda?' Oyagala okwewaayo gy'ali, naye oli munafu mu maanyi g'obutuukirivu, oli mu buddu bw'obubuusabuusa, era ofugibwa emize egy'obulamu bwo ogw'ekibi. Ebirayiro byo n'eby'osalaawo biri ng'emiguwa gy'omusenyu. Tosobola kufuga ebirowoozo byo, ebikukubya mu mutima, n'okwagala kwo. Okumanya nti wayomanga ebirayiro byo era ne wevaamu mu bweyamo bwo kikendeeza okwesiga kwo nti oli omwesimbu, era ne kukuleetera okuwulira nti Katonda tasobola kukukkiriza; naye togwaamu mutima. Ky'oyetaaga okutegeera kwe amaanyi amatuufu g'okusalawo. Guno gwe manyi agafuga mu kikula ky'omuntu, amaanyi g'okusalawo, oba ag'okulonda. Buli kimu kisinzira ku nkola entuufu ey'okusalawo. Katonda yawadde abantu amaanyi g'okulonda; g'abwe okugakozesa. Tosobola okukyusa omutima gwo, tosobola wekka okuwa Katonda okwagala kwagwo; naye osobola okulonda okumuweereza. Osobola okuwaayo gy'ali okusalawo kwo; alyoka akolera mu ggwe okwagala n'okukola ng'okwagala kwe bwe kuli. Bw'atyo obulamu bwo bwonna buleetebwe wansi w'okufugibwa Omwoyo wa Kristo; okwagala kwo kunaasimbibwa ku ye, ebirowoozo byo binaagenderagana naye.

> Okwegomba obulungi n’obutukuvu kirungi okutuuka we bituukirira; naye bw’okoma wano, tebijja kuvaamu kigasa kyonna. Abangi bajja kuzikirira nga basuubira era nga baagala okufuuka Abakristaayo. Tebatuuka ku kusalawo okuwaayo obuyinza bw’okusalawo bwabwe eri Katonda. Kati tebalonda okuba Abakristaayo.

> Mu kukozesa obulungi obuyinza bw’okusalawo, obulamu bwo busobola okukyusibwa ddala. Bw’owaayo obuyinza bw’okusalawo kwo eri Kristo, weeyunga ku maanyi ag’asinga obwami bwonna n’obuyinza bwonna. Ojja kufuna amaanyi okuva waggulu aganakunyweza, era bw’atyo mu kwewaayo bulijjo eri Katonda ojja kusobozebwa okutambula mu bulamu obupya, naddala obulamu bw’okukkiriza. Steps to Christ, 47, 48.

Obuyinza bw’okwagala bwe “buyinza obufuga” obuli mu butonde bw’omuntu, era omufuzi oyo ali mu kisenge kya yeekaalu y’omuntu ekigattiddwa wamu n’obuyinza obuli waggulu okusinga amafuga n’obuyinza byonna. Ekifo we wabaawo obwegatta bw’Obwakatonda n’obuntu mu yeekaalu y’omuntu kye kigo ky’emmeeme. Buli muntu alina ekigo ky’emmeeme, era kibeerwamu oba Kristo, oba omulabe omukulu owa Kristo.

> Bwe Kristo atwala obuyinza ku kigo ky’omwoyo, omuntu afuuka omu naye. Era oyo ali omu ne Kristo, ng’akuuma obumu obwo, ng’amutadde ku ntebe ey’obwakabaka mu mutima, era ng’agondera ebiragiro bye, alindwa okuva mu miteego gy’oyo omubi. Nga ayungiddwa ne Kristo, akuŋŋaanya ku ye obukisa bwa Kristo, era awiwaayo amaanyi, obukugu n’obuyinza eri Mukama mu kumuwangulira emyoyo. Mu kukolagana n’Omulokozi, afuuka ekikozesebwa Katonda mwe ayitira okukola. Ate Ssetaani bw’ajja, n’agezaako okwetwalira omwoyo, asanga nga Kristo amukozezza amaanyi okusinga omusajja omuzira ayambadde ebyokulwanyisa. Review and Herald, Desemba 12, 1899.

Ekigo ky’emmeeme kye mutima n’ebirowoozo by’omuntu. Ekyasuubizo ky’Endagaano Empya kirondoola ebyasuubizo essatu ebikulu eri omukkiriza. Asuubiziddwa okufuna ettaka ly’abeeramu, nga Ennimiro y’Edeni bwe yali eri Adamu ne Eva, era nga mu ngeri y’emu ekyo kye kyayimirira Ettaka ery’Asuubizo mu ndagaano ya Ye ne Isirayiri ey’edda, era nga n’ekyo kye kyayimirira ettaka ery’ekitiibwa ery’omwoyo ery’Isirayiri ey’omwoyo; era ebisatu ebyo byonna biwa obujulizi, olunyiriri ku lunyiriri, eri ekyasuubizo ky’ensi empya eyakolebwa obuggya, eri abo abawangula nga Ye bwe yawangula.

Bw’Adamu ne Ewa baayonoona, “baasasaanyizibwa” okuva mu nnimiro ya Edeni okumala “emirundi musanvu,” era oluvannyuma lw’emyaaka enkumi musanvu ensi n’efuulibwa empya, ne nnimiro ya Edeni n’ezzibwawo. Okusasanyizibwa kwa Adamu ne Ewa kwali ekifaananyi eky’okusasanyizibwa kw’Isirayiri eky’edda okumala “emirundi musanvu.” Endagaano yasuubiza ettaka ly’okubeeramu, era ng’ekyo kyali kisuubizo kya Edeni eddiziddwaawo. Okunyirira ekifo ekitukuvu n’eggye kulaga okweyongera okw’amaanyi kw’ekibi mu kika ky’abantu, okutandikira ku kibi kya Adamu.

Ebirayiro ebirala bibiri by’Endagaano bye bino: nti abeesigwa banaafuna omubiri omuggya n’endowooza empya, era ddala endowooza ya Kristo. Omubiri ye nnyama, obutonde obwansi; era mu kwogera ku Kristo, gumanyibwa ng’Ekkanisa. Endowooza ye butonde obw’awaggulu; era kino kye Muky. White agalambika ng’ekigo ekikulu eky’emmeeme. Paulo ayigiriza mu bukakafu nti tufuna endowooza ya Kristo mu kiseera ddala lwe tukkiriza ebyo Enjiri bye yeesaba, bwe tubalirwa obutuukirivu. Ayigiriza era nti tetufuna omubiri omuggya era ogw’ekitiibwa okutuusa ku Kudda kwa Kristo okw’Okubiri.

> Laba, mbategeeza ekyama; tetutebaka ffenna, naye ffenna tunaakyusibwa, mu kaseera akatono, mu kumyuka kw’eriiso, ku kkondeere ery’enkomerero: kubanga ekkondeere lijja okukuba, n’abaafu ne bazuukizibwa abatayinza kubola, naffe tunaakyusibwa. Kubanga ekyo ekibola kirina okwambala obutayinza kubola, n’ekifa kirina okwambala obutafa. Ate bwe kiriba nga ekyo ekibola kiyambadde obutayinza kubola, n’ekifa kiyambadde obutafa, olwo ekigambo ekyawandiikibwa kijja kutuukirira nti, Okufa kugonnye mu buwangwa. Ai kufa, obuggo bwo buli ludda wa? Ai ntaana, obuwanguzi bwo buli ludda wa? Obuggo bw’okufa kye kibi; n’amaanyi g’ekibi lye tteeka. 1 Abakkolinso 15:51-56.

Enjigiriza emu, Yokaana gy’agamba nti eraga nti abo abakkiriza enjigiriza ezikyamu ezo be Antikristo, egamba nti Kristo teyakkiriza kufuna omubiri ogukosebwa ebivuddeko eby’ekibi ebyali bitandise okukosa ekika ky’abantu okuva ku kibi kya Adamu okweyongerayo.

> N’omwoyo gwonna ogutakwatula nti Yesu Kristo yajja mu mubiri si gwa Katonda: era guno gwe mwoyo ogw’omuvuganya Kristo, gwe mwawulira nti gulina okujja; era ne kaakano dda guli mu nsi. 1 Yokaana 4:3.

Omwenge ogwa Babulooni (omulyazamanyi) oguyigiriza “Okutondebwa obutaliiko kyonoono,” gugamba nti Maliya yafuulibwa atuukirivu, nga bwe baali Adamu ne Eva nga tebanayonoona, okusobozesa okuzaalibwa kwa Yesu okwesigamira ku kubumbibwa okw’Obwa Katonda (Omwoyo Omutukuvu) ne ku buntu obutuukirivu (Maliya). Enjigiriza ey’obulimba ey’“Okutondebwa obutaliiko kyonoono” tekwogera ku kiseera Yesu lwe yabumbibwa mu nda ya Maliya, wabula ku ngeri Maliya gye yabumbibwa n’obutuukirivu bwa Adamu ne Eva. Okutegeeza nti omubiri Kristo gwe yeeyambala bwe yajja okununula abantu gwali omubiri ogutaliiko kyonoono, ogutalimu ebivudde mu busika, kye kuyigiriza ky’omulyazamanyi.

> Kubanga abalimbisa bangi bayingidde mu nsi, abatakkiriza nti Yesu Kristo yajja mu mubiri. Oyo ye mulimbisa era omupinga Kristo. 2 Yokaana 1:7.

Bwe Kristo yazuukira, ebyawandiikibwa ebyasikirizibwa bitunnyonnyola obulungi nti olwo yali n’omubiri ogw’ekitiibwa. Okuzuukira kwe kwakola ng’ekifaananyi ky’okuzuukira kw’abatuukirivu ku Kudda okwa bbiri, era eyo we tufunira ekisuubizo ky’endagaano eky’omubiri omupya.

> Ekiseera kyali kituuse Kristo okulinnya ku ntebe ya Kitaawe ey’obwakabaka. Nga muwanguzi ow’Obwakatonda, yali waakuddayo ng’azza n’eby’obuwanguzi mu mbuga ez’omu ggulu. Nga tannafa yali agambye Kitaawe nti, ‘Nnamaliriza omulimu gwe wampa nkole.’ Yokaana 17:4. Oluvannyuma lw’okuzuukira kwe, yasalawo okumala akaseera ku nsi, okulaba ng’abayigirizwa be bamumanye obulungi mu mubiri gwe ogw’okuzuukira era ogwakkuzibwa ekitiibwa. Kaakano yali yeteeseteese okusiibula. Yali akakasizza amazima nti ye Omulokozi omulamu. Abayigirizwa be tebaakyetaaga kumulowoozangako nga akwatagana n’entaana. Baasobola okum ulowoozangako nga akuziddwa ekitiibwa mu maaso g’obutonde bw’eggulu bwonna. The Desire of Ages, 829.

Ekisuubizo ky’endagaano, eky’ettaka ery’okubeeramu, kituukirizibwa nga ensi efuuse empya, Edeni bwe liddizibwa, era okusaasaana okw’“emirundi musanvu” (emyaka enkumi musanvu) kw’abantu abava mu Adamu omubereberye ne kuggwaawo. Ekisuubizo ky’endagaano eky’okufuna omubiri omuggya era ogw’ekitiibwa kiweebwa ku Kudda okw’okubiri, mu kubinga kw’eriiso.

> Olugero lwa Beteleemu lye nsonga etaggwaamu. Mulimu “obuziba bw’obugagga bw’amagezi n’okumanya kwa Katonda” obukisiddwa. Abaroma 11:33. Twewuunya ssaddaaka ya Omulokozi mu kuwanyisa entebe y’eggulu n’obutanda bw’omu kisibo, era n’okuleka okubeera wamu n’abamalayika abamugulumiza n’abeerera wamu n’ebisolo eby’omu kisibo. Okwenyumiriza kw’omuntu n’okwesobola kunenyezebwa mu maaso ge. Naye kino kyali ntandikwa yokka ey’okwewombeeka kwe okw’ewuunyisa. Kyandibadde obwewansiisa obw’enjawulo ennyo, okumpi n’obutaggwako, eri Omwana wa Katonda okweyambaza obuntu, ne singa Adamu yali ayimiridde mu butali musango mu Edeni. Naye Yesu yakkiriza obuntu nga ekika ky’abantu kyali kinnafuwadde olw’emyaka enkumi nnya egy’ekibi. Nga buli mwana wa Adamu bwe kityo, yakkiriza ebyava mu kukola kw’etteeka eddene ery’obusika. Ebyo bye byali byavaamu birabika mu byafaayo by’abajjajja be ab’ensi. Yajja n’obusika obwo okwabanako ennaku zaffe n’okukemebwa kwaffe, era okutuwa ekyokulabirako ky’obulamu obutalina kibi. The Desire of Ages, 48.

Bwe omusajja atuukiriza ebyetaago by’Enjiri, awo n’olwo afuna ebirowoozo ebiggya, ebirowoozo bya Kristo; naye omubiri, ogwo Pawulo naye aguyita ‘ennyama’, gukyusibwa ku kukomawo kwa Kristo okw’okubiri. Obutonde obw’awansi, obukwatagana n’ebyo by’owulira, tebuggibwawo mu kukyukira. Ebyo by’owulira, ebiba ekitundu ku mpisa z’omuntu, bibeeraawo okutuusa ku kukomawo kwa Kristo okw’okubiri. Ebyo by’owulira byimirira enkola y’okuwulira, egikwatagana n’enkola ya homoni. Era byimirira ebyawulira ebikwatagana n’enkola y’ennervi. Ebintu byonna eby’obutonde bw’omuntu obw’awansi ebibalirwa nga eby’owulira, bigabanyizibwa mu bika bibiri eby’enkulu. Ekika kimu kye by’owulira kye mpisa ze twasikira okuva eri bajjajjaffe, ate ekika ekirala kye mpisa ezikuzibwa ze twazimba olw’okusalawo kwaffe okwennyini.

Ebimu ku butonde obuvamunzalo biba butundu bwa butonde bw’omuntu busa, era ebimu ku butonde obwo bubeera bwa kukola ebibi. Embeera z’emitima ezikuzibwa ze tuteekawo olw’okusalawo kwaffe, ate obutonde obuvamunzalo buyitira mu “tteeka eddene ery’obuva mu nzaalo.”

Yesu "yeyambaza obuntu ng’ekika ky’abantu kyali kinnafuddwa olw’emyaka enkumi nnya egy’ebbibi. Nga omwana wa Adamu yenna, yakkiriza ebivudde mu kukola kw’etteeka eddene ery’obuzaaliranwa. Ebyo ebivudde mu byalabikiddwa mu byafaayo by’abajjajja be ab’ensi. Yajja ng’alina obuzaaliranwa obwo okugabana ennaku zaffe n’okugezebwa kwaffe, era okutuwa ekyokulabirako eky’obulamu obutaliimu kibi." Ng’alina ebivudde mu emyaka enkumi nnya egy’okukola kw’etteeka eddene ery’obuzaaliranwa, Yesu yakuumanga bulijjo ebyo wansi w’okufuga kwe ng’akozesa okwagala kwe, era teyaliko na omulundi gumu gwe yayingira mu kukuza eby’awulira eby’ekibi.

Singa Yesu yakkiriza okweyambaza omubiri gw’obuntu, nga bwe gwali ku Adamu ne Eva nga tebannayonoona, nga tatasikiriza ebivudde mu kugwaamu amaanyi kw’obuntu okwaliwo okumala emyaka egisukka mu enkumi nnya egy’okwononebwa, te yandibadde awaayo ekyokulabirako ku ngeri buli mwana wa Katonda gy’ayinza okuwangula.

Tujja kugenda mu maaso n’okunoonyereza kuno mu kiwandiiko ekiddako.

> Abangi balaba olutalo luno wakati wa Kristo ne Sitaani ng’olutaliiko kye lubakwataako mu ngeri y’enjawulo ku bulamu bwabwe; era ku bo teribakwata nnyo. Naye mu mutima gwa buli muntu empaka zino ziddibwamu. Tewali n’omu ava mu nnyiriri z’ababi n’ayingira okuweereza Katonda nga tasisinkanye okulumba kwa Sitaani. Ebikemo Kristo bye yayimirira n’abiwakanya, bye bimu ffe bye tusanga nga kizibu nnyo okubiyimirira. Byamunyigirizibwa mu ngeri ey’amaanyi ennyo kubanga obutonde bwe busukkuluma nnyo obwaffe. Nga omugugu omuzito ennyo ogw’ebibi by’ensi guli ku ye, Kristo yayimirira n’aziyiza okukemebwa ku kwegomba kw’emmere, ku kwagala ensi, era ku kwagala okwekulisa okuleeta okwekaliriza. Ebyo byebyo ebikemo ebyawangula Adamu ne Eva, era ebiyanguyira nnyo okutuwangula.

> Sitaani yali alaze ekibi kya Adamu ng’obujulizi nti etteeka lya Katonda si kya bwenkanya, era terisobola okugonderwa. Mu buntu bwaffe, Kristo yali alina okununula okulemererwa kwa Adamu. Naye Adamu bwe yakemebwa Omukemi, tewali ebivudde mu kibi ebyali bimutuukako. Yayimirira mu maanyi g’obuntu obutuukiridde, ng’alina amaanyi agajjudde g’akalowoozo n’omubiri. Yali azingiririddwa ekitiibwa kya Edene, era ng’ali mu kwogeragana kwa buli lunaku n’ebitonde eby’omu ggulu. Kyali si bwe kityo eri Yesu bwe yayingira mu ddungu okulwana ne Sitaani. Okumala emyaka enkumi ena, ekika ky’abantu kyabadde kiggwamu amaanyi g’omubiri, buyinza bw’akalowoozo, ne mu muwendo gw’eby’obuntu obulongoofu; era Kristo yatwala ku ye obunafu bw’obuntu obwazikiridde. Mu ngeri eno yokka ye yandiyinzizza okununula omuntu okuva mu bunnya obusinga wansi bw’obwonoonefu bwe.

> Abangi bagamba nti kyali tekisoboka Kristo okuwangulwa omugezo. Awo teyandisobodde kuteekebwa mu kifo kya Adamu; teyandifunye obuwanguzi obwe Adamu yalemwa okufuna. Bwe kiba nti mu ngeri yonna tulina okusoomoozebwa okuzibu okusinga Kristo kwe yayitamu, awo teyandisobodde kutuyamba. Naye Omulokozi waffe yatwala obuntu, n’obunafu bwabwo bwonna. Yatwala obutonde bw’omuntu, nga waliwo ekisoboka eky’okugwa mu kugezo. Tewali kyonna kye tulina okwettika kye Ye yatagumira.

> Eri Kristo, nga bwe kyali eri ababiri abatukuvu ab’e Edeni, okwegomba kw’emmere kwe kwali ensibuko y’okukemebwa okusooka okukulu. Ddala we okuzikirira kwatandikira, eyo we guteekwa okutandikira omulimu ogw’okununulibwa kwaffe. Nga bwe kyali, olw’okweganyula mu kwegomba kw’emmere Adamu n’agwa; era bwe kityo, olw’okwegaana okwegomba kw’emmere Kristo ateekwa okuwangula. ‘Awo bwe yamala okusiiba ennaku amakumi ana n’ebyekiro amakumi ana, n’alyoka awulira enjala. Awo omukemezi bwe yajja gy’ali, n’amugamba nti, Obanga Ggwe Mwana wa Katonda, lagira amayinja gano gafuuke omugaati. Naye n’addamu n’agamba nti, Kiwandiikiddwa nti, Omuntu talina kuberawo na mugaati gwokka, wabula buli kigambo ekifuluma mu kamwa ka Katonda.’

> Okuva ku biseera bya Adamu okutuuka ku biseera bya Kristo, okwejagaliza kwazze kwongerera amaanyi ebyegombesa n’okwesunga, okutuusa nga byafuna obufuga obutateekebwako kkomo. Bwe kityo abantu baali bagudde wansi mu mpisa era balwadde, era bo bennyini tebaali basobola kubiwangula. Ku lwa muntu, Kristo yawangula ng’agumiikiriza okukemebwa okuzito ennyo. Ku lwa ffe yakozesa okweefuga okusinga enjala oba okufa. Era mu buwanguzi buno obwasooka mwalimu n’ensonga endala ezirimu mu ntalo zaffe zonna ez’okulwana n’amaanyi g’ekizikiza. The Desire of Ages, 117.

Back to Articles