Article

# Ekitabo kya Danyeri - Ennamba Kikumi mu Amakumi Musanvu mu Ttaano

Kristo Omugulumizibwa: Okufaananagana okw’obunnabbi mu Danyeri ne Okubikkulirwa

Author

Jeff Pippenger

Published

April 5, 2024

Formats

PDF
Word

Olwolesebwa lwa Kristo mu Danyeri essuula ey’ekkumi, kye kimu n’olwolesebwa Yokaana lwe yalaba mu Kubikkulirwa. Kwali olwolesebwa lwa “marah”, olwo olw’enkula ya kikazi eya “mareh” — olwolesebwa olw’okulabika kwa Kristo. “Mareh” lwe lwolesebwa lw’emyaka 2300, era ekitegeeza kyakyo ekya sooka kye “okulabika.” “Okulabika” kwa Kristo eri Danyeri ne Yokaana byombi, kwali olwolesebwa lwa Kristo eyatikkirwa ekitiibwa.

> Awo ku lunaku olw’amakumi abiri mu nnya olw’omwezi ogw’olubereberye, nga ndi ku lubalama lw’omugga omukulu oguyitibwa Hidekeri; awo ne nnyimusa amaaso gange ne ntunula, era, laba, waaliwo omusajja ng’ayambadde eby’olulwenda, ebisambi bye byasibiddwa n’ekisiba kya zaabu entongole ey’e Uufazi: Omubiri gwe era gwali ng’ekiliso, n’obuso bwe ng’okumyansa kw’amasannyalaze, n’amaaso ge nga ettabaaza z’omuliro, n’emikono gye n’ebigere bye nga byefaanana ng’ekikomo ekitukuluddwa, n’eddoboozi ly’ebigambo bye nga eddoboozi ly’ekibiina ekinene. Danyeri 10:4-6.

Ekigambo “mareh” ekitegeeza “endabika” kivunulwa mu kitundu ky’ebyawandiiko nga “endabika y’enkuba.” Ekigambo kino kikozesebwa emirundi ena mu mutwe ogw’ekkumi, era emirundi ebiri kivunulwa nga “olwolesebwa,” ate emirundi ebiri nga “endabika.” Kikozesebwa emirundi emirala esatu mu ngeri ey’obukazi. Ekigambo “marah” ye nkula ey’obukazi ey’olwolesebwa lw’endabika. Kitegeerwa nga “ekyuma ekirabirwamu,” era kitwalibwa nga “ekigambo ekiraga engeri” eky’ekika “ekireetawo,” ekireetera ekintu okubaawo bwe kirabibwa.

Ekigambo ekiraga engeri eky’okuleetera kivudde mu kigambo ekinyonyola erinnya ekireetera ekintu okubaawo oba okuleeta emivuddeko. Mu lulimi n’ensengeka y’olulimi, kisinga okwogerera ku bigambo by’okukola oba enkola z’ebigambo eziraga endowooza y’okuleetera omuntu oba ekintu okukola ekikolwa oba okubeeramu embeera.

Okugeza, mu sentensi "She made him laugh," ekikolwa "made" kiri mu ngeri ey'okuleetera kubanga kiraga nti omukola (she) ye yaleetera oyo akolebwako (him) okukola ekikolwa eky'okuseka.

Nnakozesa omukanika okuddaabiriza emmotoka yange.

Yaleetera abayizi be okusoma olw’ekigezo. (Wano, omutwe gw’ekigambo ‘She’ ye yaleetera abayizi be okuyingira mu kikolwa ky’okusoma olw’ekigezo.)

Yasalibwako enviiri ze.

Kampuni yateekateeka nti ekizimbe kiddaabirizibwe.

Tujja okuleetera abaana okuyamba mu mirimu gy’awaka. (Wano, omutwe ‘Ffe’ ategeka okuleetera abaana okwetaba mu kikolwa eky’okuyamba mu mirimu gy’awaka.) Mu buli kimu ku ngero zino, ebigambo by’ekikolwa ebileetera (had, made, got, get) biraga nti omutwe aleetera omuntu omulala okutuukiriza ekikolwa ekiragiddwa ekikolwa ekikulu (repaired, study, cut, renovated, help).

Ekyolesebwa kya “mareh” eky’okulabika, bwe kyanjulibwa mu ngeri ey’obuwala “marah”, era nga kitegeezebwa nga “endabirwamu”, kiraga nti ekyolesebwa kya Kristo eyajjudde ekitiibwa kiddibwamu mu abo abakitunuulira. Bwe Daniyeri yalaba “okulabika” kwa Kristo ng’ekitangaala ky’okumyansa, ekibina ky’abantu ne badduka mu kutya, naye eri Daniyeri ne kimuleetera okukyuka okw’amagero munda mu ye.

> Era nze Danyeri nzekka nnalaba okwolesebwa; kubanga abasajja abaali nange tebaalaba okwolesebwa; naye ekikankano ekinene kyabagwaako, ne badduka ne beekweka. N’olwekyo ne nsigalawo nzekka, ne ndaba okwolesebwa kuno okukulu, ne tewasigala maanyi mu nze; kubanga endabika yange ennungi yakyuka mu nze ne fuuka embi, era ne nsigalira ddala nga sirina maanyi. Danyeri 10:7, 8.

Amazima gakiikirirwa ekigambo ky’Olwebbulaniya ekitegeeza “amazima,” ekikolebwa ennukuta esooka, ey’ekkumi n’essatu, n’ennukuta esembayo ez’ennyiriri z’ennukuta ez’Olwebbulaniya. Ennukuta esooka n’ennukuta esembayo bulijjo ze zimu eri Kristo, kubanga Alufa ne Omega bulijjo zikiikirira enkomerero awamu n’entandikwa. Ennukuta ey’omu makkati oba ey’ekkumi n’essatu ekiikirira obujeemu. Danyeri agamba nti, “Nze Danyeri nzekka nalaba okwolesebwa,” naye abasajja abaali awamu ne Danyeri, abaali babeera mu bujeemu, “tebaalaba okwolesebwa.” Kyennyava Danyeri “nzekka” “nalaba okwolesebwa okunene.” Ku ntandikwa ne ku nkomerero Danyeri yekka ye yalaba okwolesebwa, era okujjuliza okw’okubiri kwaleetera abo abadduka okulaga obujeemu bwabwe. Danyeri akiikirira abantu ba Katonda mu nnaku ez’oluvannyuma abafuusibwa okubeera mu kifaananyi kya Kristo okuyita mu nkola ey’okutunuulira ekifaananyi Kye. Tulina okutunuulira okwolesebwa okw’“endabirwamu.”

> Tuteekwa okuba n’obumanyi ku Katonda obuva mu by’etuyitamu mu bulamu. Bwe tweeyongerayo okumanya Mukama, tunaamanya nti okufuluma kwe kukakase ng’enkya. Kristo atuyita tujuzibwe obujjuvu bwonna bwa Katonda. Awo tunaasobola mu mazima okulaga obutuukirivu bw’eddini ey’Obukristaayo. ‘Omuntu yenna anywa ku mazzi ge nnaamuwa,’ Omulokozi agamba, ‘tajja kuddayo ennyonta; naye amazzi ge nnaamuwa galimubamu ensulo y’amazzi egikulukuta, egitubuuka okutuuka mu bulamu obutaggwaawo.’ Kristo ayagala tube bakozi bannamw. Bwe tuba nga tweemaliddeko, ajja kutuwa ekisa kye tukigabire abalala. Emitabi gy’omuzeyituuni ebiri, nga okuyita mu mitendera gy’azaabu ebbiri ne gisasula amafuta ag’azaabu okuva mu zo, giriwa ebibya ebirongofu omusana, n’okugumya, n’essuubi, n’okwagala, eri abo abali mu bwetaavu. Tuteekwa okuwa Katonda obuweereza obusinga okuddukiraako. Naye tusobola okukikola bwokka nga tuyiga ku Yesu, nga tukuza obweteefu n’obuwombeefu bw’omutima bwe. Tweekweke mu Katonda. Tube n’obwesige mu ye. Tusigale mu Kristo. Awo ffenna, nga amaaso gaffe gali maggule, nga tulaba ng’omu kyuma ekirabirwamu ekitiibwa kya Mukama, tufuulibwa mu kifaananyi kye okuva mu kitiibwa okutuuka mu kitiibwa,—okuva mu mpisa okutuuka mu mpisa. Katonda t’alindirira ku ggwe oba ku nze ebitalisoboka. Nga tumutunuulira, tuyinza okufoolebwa mu kifaananyi kye. Signs of the Times, Epreli 25, 1900.

Mu Danyeri essuula ey’ekkumi ne mu essuula ey’omwenda, Gabulyeri awa Danyeri okuvvuunula okw’ebiragiddwa eby’okungulu n’eby’omunda eby’obunnabbi, era ebigambo bya Danyeri ebisooka mu lunyiriri olusooka olw’essuula ey’ekkumi, biraga nti yali ategedde okwolesebwa kwombi, okwakiikirirwa nga “ekigambo” ne “okwolesebwa.” Yafuna okutegeera okwo ku nkomerero y’ennaku amakumi abiri mu emu ze yamala ng’ali mu kukungubaga. Ennaku ezo amakumi abiri mu emu zaakomekkerezebwa n’okutuuka kwa Mikayiri malayika omukulu. Omuwendo ebikumi bibiri mu amakumi abiri, n’omuwendo amakumi abiri mu abiri, oguli eky’ekkumi oba ekitundu eky’ekkumi eky’ebikumi bibiri mu amakumi abiri, kabonero akalaga okugattibwa kw’Obwakatonda n’obuntu, era ku lunaku olw’amakumi abiri mu abiri Danyeri yakyusibwa n’afuuka mu kifaananyi kya Kristo.

> Saalya mmere yonna ey’okusanyusa; so n’ennyama newaakubadde wayini tebyayingira mu kamwa kange; era te nasiga mafuta n’akatono ku mubiri gwange, okutuusa wiiki ssatu ezijjuvu bwe zaatuukirira. Ate ku lunaku lw’amakumi abiri mu nnya olw’omwezi ogwasooka, nga mbeera ku lubalama lw’omugga omukulu oguyitibwa Hiddekel; awo ne nnyimusa amaaso gange ne ntunula, laba, waaliwo omusajja ng’ayambadde engoye z’elineni, ng’ekiwato kye kyali kisibiddwa n’azaabu ennungi ey’e Ufazi.

Danyeri akiikirira abantu ba Katonda ab’ennaku ez’oluvannyuma abamaze okutegeera, okuyita mu Kigambo kya Katonda eky’obunnabbi, nti baasaasaanyizibwa, era abakaaba olw’embeera yaabwe ey’okusaasaana ate nga banoonya omusana. Embeera yaabwe ey’okusaasaana eragibwa ng’ekiwonvu eky’amagumba amakaalu, amakalu mu Ezekyeri essuula amakumi asatu mu musanvu. Amagumba gano gafudde, era gasaasaanyiziddwa, naye gaategeezebwa ng’ennyumba ya Isiraeri. Ennyumba ya Isiraeri ey’ennaku ez’oluvannyuma ye bantu emitwalo kkumi mu enkumi nnya mu enkumi nnya. Basaasaanyiziddwa, nga bwe kiri nti Danyeri yakitegeera okuva mu bitabo bya Yeremiya ne Musa. Mu Ezekyeri, okuba nti bafudde kulaga nti bategeera embeera yaabwe.

> Awo n’aŋŋamba nti, Omwana w’omuntu, amagumba gano ge nnyumba ya Isirayiri yonna: laba, bo bagamba nti, amagumba gaffe gakaluuse, n’essuubi lyaffe liweddeko: tutemeddwako. Ezekyeri 37:11.

Ennyumba ya Isirayiri, nga ye magumba, egamba nti, “tukyawulwa ddala.” Bategedde embeera yaabwe ey’okusaasaanyizibwa. Ennyumba ya Isirayiri ey’ennaku ez’enkomerero ejjuza mu bujjuvu olugero lw’abawala ekkumi, era mu byafaayo bya Millerite, okutuukirizibwa okw’okutegeera nti baali bakyawulwa ddala kwalabikira bwe bawala ab’amagezi baategeera nti baali mu kiseera eky’okulindirira, era nti n’ekiseera eky’okulindirira kyali ebbanga erirambikiddwa mu lugero. Abo mu Ezeekyeri abategeera embeera yaabwe ey’okusaasaanyizibwa be abo, aba oluvannyuma lw’okuggwaamu essuubi okwasooka baategeera nti baali mu kiseera eky’okulindirira.

Byombi, amagumba ga Ezeekyeri, n’ab’amagezi mu lugero lw’abawala abataliiko bbala kkumi, biyimiririrwa okukungubaga kwa Danyeri mu nnaku amakumi abiri mu emu. Oluvannyuma lw’ennaku amakumi abiri mu emu, ku lunaku lw’amakumi abiri mu bbiri, Mikaeri n’akka, era Danyeri yaweebwa ekyolesebwa kya Kristo eyatiikirizibwa ekyakyusa Danyeri ne kimufuula mu kifaananyi kya Kristo. Abawala ab’amagezi n’amagumba agafu nabo balina okuyita mu kukyusibwa okuleetebwa olw’ekyolesebwa ky’endabirwamu.

Danyeri, amagumba agafu ga Ezekyeri, n’abawala ab’amagezi mu byafaayo by’Abamillerite, byonna bikwataganira wamu n’abajulizi babiri abattibwa mu Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’emu. Musa ne Eriya baattibwa, naye baali baakuzuukizibwa ku nkomerero y’ennaku ssatu n’ekitundu ez’akabonero. Musa yazuukizibwa Mikaeri nga bwe kiraga mu kitabo kya Yuda.

> Naye Mikaeri omalayika omukulu, bwe yawangana ne Setaani nga bawakana ku lw’omubiri gwa Musa, teyamuviirako musango ogw’okuvuma, naye n’agamba nti, Mukama akukangavvule. Yuda 1:9.

Mu Danyeri essuula ey’ekkumi, Danyeri afuna okwolesebwa kw’agalasi ly’okulabiramu nga Mikaeri bw’akka oluvannyuma lw’ennaku amakumi abiri n’emu ez’okunakuwala. Ddoboozi lya Mikaeri lye lizuukiza abafu.

> Kubanga Mukama ye yennyini anaava mu ggulu n’okukaaba okunene, n’eddoboozi lya malayika omukulu, era n’ekkondeere lya Katonda; era abafu mu Kristo be banaasooka okuzuukira. 1 Abatesalonika 4:16.

Danyeri essuula ey’ekkumi erambulula enkyukakyuka okuva mu kibiina kya Lawodikiya eky’obubaka bw’omubaka wa ggulu ow’okusatu okutuuka mu kibiina kya Firadelfiya eky’obubaka bw’omubaka wa ggulu ow’okusatu. Kikwatagana n’abajulirwa babiri b’Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’emu, n’emifupa emikalu gya Ezeekyeri essuula amakumi asatu mu musanvu, n’abawala ab’obwenge mu lugero lw’abawala ab’obuwulu ekkumi, era n’Aba‑Millerite abaalutuukiriza olugero. Gabuliyeri yawa okunnyonnyola kw’ekyolesebwa ekinene eky’endabirwamu, ng’amaliriza omulimu gw’okunnyonnyola gwe yatandika mu ssuula ey’omwenda. Okunnyonnyola kwatuukirizibwa Gabuliyeri bwe yategeeza ebyafaayo eby’obunnabbi ebisangibwa mu ssuula ey’ekkumi n’emu, ebyeyongerera ddala mu eminnyiriri esatu egisooka egy’essuula ey’ekkumi n’ebiri. Awo mu olunyiriri olw’okuna olw’essuula ey’ekkumi n’ebiri, Danyeri agambibwa asibe ekitabo kye.

Mu Danyeri omutwe ogw’ekkumi, “olunyiriri ku lunyiriri”, Danyeri ayimiririra abantu ba Katonda ab’omu nnaku ez’oluvannyuma, era bayimiririddwa ne mu Danyeri omutwe ogw’ebiri nga banoonya n’obunyiikivu (nga bali mu kabi k’okuttibwa) okutegeera obubaka bwa obunnabbi obw’ebweru obukiikirirwa ekifaananyi ekyama kya Nabukaduneeza eky’ensolo. Era anoonya okutegeera okwolesebwa kw’obubaka bwa obunnabbi obw’omunda obukiikirirwa ennaku enkumi bbiri n’ebikumi bisatu. Oluvannyuma lw’ennaku amakumi abiri mu emu ez’ekifaananyi ez’okukaaba mu mutwe ogw’ekkumi, ayoleseddwa ng’ategedde ebyolesebwa byombi. Okutegeera kwe kutuukirizibwa bwe Malayika Omukulu bw’akka, era n’akwatibwako emirundi esatu.

Obumanyirivu bwe ne Mikaeri, n’ekyolesebwa kya Mikaeri kye ye yekka ky’alaba, bimuteekateeka okufuna ennyonnyola enzijuvu ey’ebyolesebwa eby’obunnabbi eby’omunda n’eby’ebweru. Obwo obumanyirivu bulambululwa, olunyiriri ku linyiriri, mu ngeri enzijuvu ennyo nga bugattiddwa awamu ne Ezekyeri essuula amakumi asatu mu musanvu, Okubikkulirwa essuula ekkumi n’emu, ne Isaaya essuula mukaaga. Mu ssuula ekkumi n’emu ekitundu Gavriyeri mwe ayunga wamu ebyolesebwa byombi kye kitundu ekya kkumi, kubanga eyo kabaka w’amambuka ayambuka n’atuuka ku kigo, naye teyeeyongera okusingawo. Ekigo kino kitegeeza eggwanga, oba ekibuga ekikulu, oba kabaka wa Misiri mu kitundu ekyo, nga Isaaya bw’akirambulula mu ssuula musanvu.

> Kubanga omutwe gwa Siriya ye Ddamasiko, n’omutwe gwa Ddamasiko ye Rezini; era mu bbanga ly’emyaka nkaaga mu etaano Efulayimu anamenyebwamenyebwa, al eme okubeera eggwanga. Ate omutwe gwa Efulayimu ye Samaliya, n’omutwe gwa Samaliya ye mutabani wa Remaliya. Bwe mutakkiriza, temuliyimirira. Isaaya 7:8, 9.

Mu lunyiriri olw’ekkumi, olw’essuula ey’ekkumi n’emu eya Danyeri, kabaka ow’obukiika obwa kkono atuuka ku nsalo ya Misiri, era olunyiriri olwo lulumanyisa ng’“ekigo” kya Misiri (kabaka ow’obukiika obwa ddyo). Olunyiriri olw’ekkumi, lusobola okulagibwa nga lukiikirira omwaka 1989, obukulembeze bwa Soviet Union bwe bwasaanawo olw’obwapapa n’eggye lyabwo ery’omukago, Amerika. Eryo lyali lye lwasooka ku ntalo ssatu ez’omukago, ez’oluvannyuma zigenda okukoma mu Ntalo y’Ensi Yonna ey’Okusatu ku lutalo olw’omukago olw’okusatu (Panium). Olutalo olw’omukago olw’okubiri lukiikirirwa ennyiriri ez’ekkumi n’emu n’ekkumi n’ebiri, era kaakano lwe luliko lugenda mu Ukraine, awali Russia ng’ekiikirira kabaka ow’obukiika obwa ddyo, nga bwe kiri nti Soviet Union yakiikirira kabaka ow’obukiika obwa ddyo mu kuwangulwa kwayo mu 1989.

Mu biseera ebyayita nnakozesa emboozi “olutalo olunnyogovu” okulaga enjawulo wakati w’entalo zino essatu ez’oluguudo n’entalo z’ensi yonna. Mu butuufu waliwo olutalo olwennyini olugenda mu maaso mu Ukraine, kale si lutalo lunnyogovu ddala, naye lutalo lwa lugguudo wakati wa obwapapa ne bannabwo ne Russia. Naye walibaawo olutalo olw’okusatu olw’ensi yonna, mu lwo kumpi buli ggwanga liribalirwamu ng’ekigendererwa.

> Singa abantu ba Katonda baalina okutegeera ku kuzikirira okugenda okutuuka ku nkumi z’ebibuga, ebiri kaakano nga kumpi byeewaddeyo mu kusinza ebifaananyi! . ..

> Obujeemu bumaze okutuuka kumpi ku nsalo yaabwo. Ensi ejjudde obutabanguko, era entiisa ennene egenda okutuukako ku bantu mu bbanga ttono. Enkomerero eri kumpi nnyo. Ffe abamanyi amazima tusaanidde okutegekera ekigenda okusitukira ku nsi mangu ddala ng’ekyewuunyisa ekisemerera ennyo. Review and Herald, Sebuttemba 10, 1903.

Mu nnyiriri eky'ekkumi n’emu n’eky'ekkumi n’ebiri, Russia, kabaka ow’obukiikaddyo, alisinga eggye ly’omubaka wa bapapa, erikiikirirwa obufuzi bwa Nazi obuli mu kulungamya okutabaala kw’omu Ukraine, era obuwagiddwa eggye ery’omubaka wa bapapa eryasooka, erya Amerika. Mu Lutalo lw’Ensi Yonna olw’Okubiri, eggye ly’omubaka wa bapapa, kabaka ow’obukiikakkono, eryali okulwanyisa Russia ey’Abakomunisiti, lyali bufuzi bwa Nazi obw’e Germany, era eggye eryo ery’omubaka lyawangulwa, nga bwe liriddamu okuwangulwa nate mu Ukraine mu biseera ebitono ebigenda okujja.

Olutalo olw’okusatu olw’abawaŋŋanisi lukiikiriddwa mu nnnyiriri kkumi na ssatu okutuuka ku kkumi na ttaano, era lwatuukirizibwa mu byafaayo eby’edda olw’olutalo lw’e Panium. Olutalo olw’okusatu olw’abawaŋŋanisi lulituukirizibwa Amerika, eggye ery’okuwaŋŋanizibwako ery’obwapapa, era kabaka ow’obukiikakkono alisinga mu lutalo olwo ku butakkiriza eri Katonda, nga bwe yakola mu lutalo olusooka olw’abawaŋŋanisi (olutalo olunnyogovu). Mu lutalo olusooka n’olw’okusatu olw’abawaŋŋanisi, kabaka ow’obukiikakkono — obwapapa — awangula kabaka ow’obukiikaddyo (Soviet Union), oluvannyuma n’awangula Omukago gw’Amawanga Amagatte. Eggye lye ery’okuwaŋŋanizibwako mu ntalo ezo ebbiri lyali, era liddamu okuba, Amerika.

Oluvannyuma oluvannyuma lwa Putin mu Ukraine, Trump aliddamu okulondebwa ng’omukulembeze ow’omunaana, kwe kugamba, ow’oku ba pulesidenti omusanvu abafuga mu United States okuva ku lutalo olusooka olw’okukozesa abalala (Cold War) bwe lwatuukirizibwa mu 1989, nga eno ye yali ekiseera eky’enkomerero eri olutambula olw’okudda obuggya olw’omubaka ow’okusatu. Trump akiikirira eyonde ly’Abarepublican ku nsolo ey’oku nsi, era yaweebwa ekiwundu eky’okufa mu mikono gy’ensolo ey’obutakkiriza bwa “woke” mu 2020, mu kutuukiriza kw’abajulirwa ababiri ab’omu Okubikkulirwa essuula eya kkumi n’emu bwe battibwa mu luguudo.

Future for America eyimiririra ekinnya ekituufu eky’ObuProtestanti mu kiseera kye kimu ky’ebyafaayo, era mu 2020, Future for America yafuna ekiwundu ekitta mu mikono gy’ekikoko ky’obutakkiriza mu Katonda ekya ‘woke’. Mu 2023, emyaka amakumi abiri mu abiri oluvannyuma lwa 2001, Mikaeri yaserengeta okutandika enteekateeka eyayimiririrwa Ezekyeri, Yokaana, Danyeri ne Isaaya ey’okuzuukiza eggye ery’amaanyi eririnnulwa waggulu ng’endera mu kiseera ky’etteeka lya Ssande erituuka mangu.

Mu 1856, olugendo lwa ba-Millerite olwa Filaderufiya lwakyuka ne lufuuka olugendo lwa ba-Millerite olwa Lawodikiya, era awo era mu kiseera ekyo ne bagaana okumanya okweyongedde ku nsanvu ezo, ne oluvannyuma ne batuukiriza ddala obujeemu bwabwe mu 1863. Ba-Millerite baava mu mbeera ekiikirizibwa ekkanisa ey’omukaaga eya Filaderufiya ne bayingira mu bulamu bw’ekkanisa ey’omusanvu, era ekifo ekyo eky’okukyukiramu kikwatagana n’ebyafaayo bya 2023, olugendo lwa Future for America olwa Lawodikiya lwe lukyukira okuva mu bulamu bw’ekkanisa ey’omusanvu ne luddayo mu bulamu bw’ekkanisa ey’omukaaga eya Filaderufiya. Mu nkola eno ey’obunnabbi, ejjembe erya Pawulo olwa Protessitante olw’amazima, nga bwe kiri n’ejjembe erya Republican, lifuuka ery’omunaana, eryali ku musanvu.

Ekisumuluzo eky’okutegeera nti olutalo lw’e Ukraine lwe lutalo olw’okubiri olw’abaweereza, kwe “kigo eky’amaanyi” eky’ennyiriri eya kkumi, n’olunyiriri olw’omusanvu. Mu lunyiriri olw’omusanvu, olwali lukiikirira obwapapa okufuna ekiwundu kyabwo ekitta mu 1798, kabaka ow’obukiika obwa ddyo yayingira mu “kigo eky’amaanyi” kya kabaka ow’obukiika obwa kkono, era kino kyatuukirizibwa jenero wa Napoléon bwe yatambulira mu Vatican n’awamba papa. Kabaka ow’obukiika obwa ddyo yali ayingidde mu kigo eky’amaanyi. Mu lunyiriri olw’ekkumi kabaka ow’obukiika obwa kkono, ng’akiikirira obwapapa n’eggye lyabwo ery’abaweereza erya Amerika, yaggulawo n’amenya entegeka y’Obumu bwa Soviet, naye n’areka “ekigo eky’amaanyi” nga kiyimiridde. “Ekigo eky’amaanyi” kyali omutwe, ekibuga ekikulu—kyali Russia.

Naye ‘omutwe’, oba ‘ekigo’, kisobola kuteekebwawo ku bajulizi babiri oba basatu bokka nga tukozesa Isaaya 7:7–8. Isaaya 7:8–9 bye byali ensibuko enkulu ey’okusinziirwako mu lunyiriri lw’ebiwandiiko Hiram Edson bye yawandiika ku ‘emirundi musanvu,’ ebyasindikibwa mu 1856. Ebyawandiikibwa ebyo bibiri ebiteekawo nti Rashiya ye ekigo ekiwangula mu lutalo olw’e Yukureini olwa kati, bye bimu ebyo ebiteekawo n’entandikwa y’‘emirundi musanvu’ gyombi, ku bwakabaka bwa Isirayiri obwa mu bukiikakkono n’obwa mu bukiikaddyo. Ekyawandiikibwa eky’ekkumi eky’omu essuula kkumi n’emu kiraga ‘okwolesebwa okw’ebweru,’ okwo Sister White kw’ayigiriza nti kusinziira ku kusituka n’okugwa kw’obwakabaka.

> Okuva mu kuyimuka n’okugwa kw’amawanga, nga bwe kiraga bulungi mu bitabo bya Danyeri n’Okubikkulirwa, tusaanidde okuyiga nti ekitiibwa eky’ebweru eky’ensi kyokka tekilimu mugaso. Babulooni, n’amaanyi gaayo gonna n’obungangavu bwayo, nga ensi yaffe okuva olwo teyalabangako kifaananyi kya byo,—amaanyi n’obungangavu ebyali eri abantu b’omu biro ebyo ng’eby’esigika nnyo era eby’ennywevu,—kyaggwawo ddala! Nga ‘ekimuli ky’omuddo,’ kyazikirira. Yakobo 1:10. Bwe batyo ne bazikirira n’obwakabaka bw’Abamedi n’Abaperusi, n’obwakabaka bw’Abagereeki n’obw’Abarooma. Era bwe batyo byonna ebitalina Katonda okubeera omusingi gwabyo bizikirira. Wabula ebigattiddwa ku kigendererwa kye, era ebiraga engeri gy’ali, byokka bye bisobola okweyimirira. Emisingi gye ge byokka ebintu ebyesigika ensi yaffe by’ekimanyi. Prophets and Kings, 548.

Entalo essatu ezirwanibwa mu bifo by’abalala “zitegeerekesebwa bulungi mu bitabo bya Danyeri ne Okubikkulirwa,” era ekisumuluzo ky’amazima gano kye “ekigo” eky’omu lunyiriri olw’ekkumi, mu Danyeri eky’ekkumi n’emu. Naye era olunyiriri olw’ekkumi lwogera ku kwolesebwa okw’omunda, kubanga entandikwa yombi eya “ebiseera musanvu,” nayo eragiddwa mu Isaaya essuula ey’omusanvu ennyiriri ez’omunaana n’omwenda. Eby’ebweru n’eby’omunda tebisobola kwawulwamu, era ebbanga ebiri eby’emyaka enkumi bbiri mu bitaano mu abiri nabiri nabiri era bye bikonde bibiri bya Ezeekyeri, era bwe bigattibwa awamu, bikiikirira okuteekebwako akabonero kw’abo emitwalo kikumi mu enkumi ana mu enkumi nnya, kwe kugatta Obwakatonda n’obuntu.

Obumanyirivu bwa Danyeri ku kwolesebwa kwa “marah” okuleeta ekintu okubaawo buliŋŋaanya olunyiriri lw’obunnabbi mwe Mikaeri assembayo n’azuukiza abantu Be ab’omu nnaku ez’oluvannyuma. Oko kuzuukira kwolekeza emitendera Kristo gy’atuukiriza okugatta Obwakatonda Bwe n’obuntu bw’abantu Be ab’omu nnaku ez’oluvannyuma. Kituukirizibwa olw’okwegatta kw’amagezi ag’Obwakatonda n’amagezi ag’obuntu, balyoke babe n’amagezi gamu; era kituukirizibwa mu kisenge eky’entebe ey’obwakabaka, mu Watukuvu Okusinga Obutukuvu, kye “kigo” mwannyinaffe White ky’akakasa okuba “ekigo ekinywevu” (kigo) eky’omwoyo.

Mu kisenge ky’entebe ey’obwakabaka, abantu ba Katonda ab’ennaku ez’enkomerero bafuna endowooza ya Kristo era ne batuuzibwa wamu ne Kristo mu bifo eby’omu ggulu. Ekifo eky’omu ggulu Kristo mwe atuula kye kigo oba omutwe gw’ekaalu. Ekaalu y’omubiri erina obutonde obw’awansi, obw’ennyama oba omubiri; era erina n’obutonde obw’awaggulu, obw’endowooza. Mu olunyiriri olwekumi mu kitabo kya Danyeri essuula kkumi n’emu, ekisumuluzo ekimaka ekigo ky’okwolesebwa okw’ebweru, kimaka era n’ekigo ky’okwolesebwa okw’omunda, era bwe kityo kikakasa ebyafaayo mwe amayembe g’Oburepulikaani n’Obupulotesitanti gakyukira ne gafuuka ekifaananyi ky’ensolo (Oburepulikaani), oba ekifaananyi kya Katonda (Obupulotesitanti omutuufu). Amayembe gombi ne gafuuka ogw’omunaana oguva mu musanvu.

Olwo ejjembe ery’amazima ery’Obupolotesitante kwe jjembe ery’Abafiraderufiya, erye ggye lya Ezeekyeri ery’amaanyi, era ekkendera kya Isaaya ekimusiddwa mu lutalo okulwanyisa ekifaananyi ky’ensolo, okusooka mu United States ne oluvannyuma mu nsi. Danyeri essuula ya kkumi n’emu, olunyiriri olw’ekkumi, lulaga ekifo mu byafaayo ebitukuvu awatandikira okwegatta kw’emigo. Olutalo lw’e Ukraine lwatandika mu 2014, naye tewaliiwo okutuusa mu 2022 Russia lwe yatandika okutabaala e Ukraine. Mu 2023, emyaka amakumi abiri mu ebiri nga giyise okuva mu 2001, Mikayiri yatandika omulimu Gwe ogw’okuzuukiza abo abaali babonyeebonyesezza olw’okunyiiga kwabwe okw’olubereberye, mu kutuukiriza olugero lw’abawala ekkumi mu 2020. Yasooka okuyimusa “eddoboozi” erikaaba kaakano mu ddungu. Mu mwezi gwa Jjulaayi 2023, eddoboozi eryo lyatandika okukaaba, era lyali lye ddoboozi lye limu eryayimusibwa ku ntandikwa y’omutendera gw’okuddaabiriza ogwa malayika ow’okusatu mu 1989, kubanga bulijjo Yesu alaga enkomerero ng’ayita ku ntandikwa.

“Eddoboozi” eryayogereranga mu ddungu lyaatandika okuwulikika nga liyanjula Okubikkulirwa essuula esooka, awali okugattibwa kw’Obwakatonda n’obuntu okukiikirirwa ng’Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo, okubikkulirwa okwo okubikkulwa ng’ekiseera ky’okugezesebwa tekinnaggwaako. Danyeri yalaba okubikkulirwa okwo mu ssuula ey’ekkumi, n’okwolesebwa okw’“ekireeta.” Okugattibwa kw’Obwakatonda n’obuntu mu nnyiriri ezisooka ez’Okubikkulirwa kikiikirira amazima agasinga obukulu, nga kwesigamye ku tteeka ly’okwogera ku kintu omulundi ogusooka. Okugattibwa kw’Obwakatonda n’obuntu, kwe kuteekebwako akabonero kw’abo emitwalo kikumi mu enkumi amakumi ana mu bina, kituukirizibwa olw’Ekigambo kya Katonda. Ekigambo ekyo kiweebwa okuva eri Kitaffe eri Omwana, naye n’akiwa malayika we, olwo malayika n’awa obubaka obwo omukiise w’omuntu. Emitendera ebiri egy’olubereberye gikiikirirwa Obwakatonda. Emitendera egyo ebiri girina enjawulo nti omutendera ogw’okubiri ogw’Obwakatonda gukiikirira Obwakatonda obwatonda ebintu byonna. Emitendera ebiri egiddako gikiikirirwa ebitonde bya Katonda. Omutendera ogusooka ye malayika atagwanga, era okulabisibwa okw’okubiri okw’ebitonde bya Katonda kwe kwali okuweereddwa obuyinza okuddamu okutonda ng’engeri ye bwe yali. Omutendera ogwo ogw’okuna, ogukiikirira obuntu, awo gwali gutwale obubaka obwo ne gubuweereza amakanisa, amakanisa gasobole “okusoma n’okuwulira” ebyo ebyawandiikibwa omwo.

Tujja kugenda mu maaso n’okunoonyereza kuno mu kiwandiiko ekiddako.

> Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo, Katonda kye yamuwa, okulaga abaddu be ebigwanira okubaawo mangu ddala; n’abituma n’abitegeeza mu malayika we eri omuddu we Yokaana: eyawa obujulizi ku Kigambo kya Katonda n’obujulizi bwa Yesu Kristo, era n’ebyonna bye yalaba. Balina omukisa oyo asoma, n’abo abawulira ebigambo by’obunnabbi buno, era ne bakwatanga ebyo ebyawandiikiddwa omuli; kubanga ekiseera kiri kumpi. Yokaana eri amakanisa musanvu agali mu Asiya: ekisa kibeerenga gyemuli, n’emirembe, okuva eri Oyo aliwo kaakano, eyaliwo, era agenda okujja; era okuva eri Emyoyo musanvu egiri mu maaso g’entebe ye; ne okuva eri Yesu Kristo, omujulirwa omwesigwa, omubereberye mu bafu, era omulangira w’abakabaka b’ensi. Eri oyo eyatwagala, n’atunaaza mu musaayi gwe okuva mu bibi byaffe, era n’atufuula bakabaka n’abakabona eri Katonda ne Kitaawe; ye abeere n’ekitiibwa n’obufuzi emirembe n’emirembe. Amiina. Laba, ajja n’ebire; era buli liiso lijamulaba, era n’abo abamufumita; era ebika byonna eby’ensi bijja kukaaba olw’oyo. Bwe kityo ddala, Amiina. Nze Alfa ne Omega, entandikwa n’enkomerero, bw’atyo bw’agamba Mukama, aliwo kaakano, eyaliwo, era agenda okujja, Omuyinza w’ebyona. Nze Yokaana, gwe muganda wammwe era munna mmwe mu nnaku, ne mu bwakabaka ne mu kugumiikiriza kwa Yesu Kristo, nnali ku kizinga ekiyitibwa Patimo, olw’Ekigambo kya Katonda n’olw’obujulizi bwa Yesu Kristo. Naali mu Mwoyo ku lunaku lwa Mukama, ne mpulira emabega wange eddoboozi ddene ng’ery’ekondeere, nga ligamba nti, Nze Alfa ne Omega, Ow’olubereberye n’Ow’oluvannyuma: era, by’oliraba, biwandiike mu kitabo, obitume eri amakanisa musanvu agali mu Asiya; eri Ephesus, n’eri Smyrna, n’eri Pergamos, n’eri Thyatira, n’eri Sardis, n’eri Philadelphia, n’eri Laodicea. Okubikkulirwa 1:1-11.

Back to Articles