Article

# Roma eteekaawo ekyolesebwa - Ennamba kkumi na mukaaga

Ekigezo ekisembayo: Okutegeera ebifaananyi bya Loma n'ekitegeeza byabyo n'enkozesa emirundi esatu ey'obunnabbi

Author

Jeff Pippenger

Published

September 4, 2024

Formats

PDF
Word

Abo abali ku ludda olusobye mu nkayana eno ey’enkomerero ey’akabonero ka Loma beesigamira ku kukozesebwa okw’ensobi kw’okukozesa obunnabbi emirundi esatu, bwe bagezaako okulaga nti “Roma esatu” zinnyonnyolwa amateeka ga Ssande agatatu: ag’omwaka 321, ag’omwaka 538, n’etteeka lya Ssande eririmu okujja mangu mu United States. Mu kukikola, bakyamya etteeka n’ebyafaayo eby’obunnabbi bye balondako, nga bwe kyakolebwawo ne mu nkayana ku bikoko bina bya Yoweeri. Emirembe ena, agaddirwamu ebikoko ebirya ebina mu byawandiikibwa mukaaga ebisooka eby’e Yoweeri, biraga engeri abantu ba Katonda gye beeyongerayo okuzikirizibwa okuyita mu mirembe ena, era nti okwo kwatuukirizibwa olw’okukkiriza kw’Adiventisimu enjigiriza y’e Loma n’obuProtestantisimu obujeemu.

Mu mpaka eziriwo kati, abo abagezaako okukozesa etteeka lya Sande okutegeka Roma eza ssatu, beewala amazima nti waliwo ddala amateeka ga Sande ennya agalagiddwa mu Kigambo kya Katonda eky’obunnabbi; era nti omwaka gwa 321 guyimirira etteeka lya Sande erigya mu bwangu mu Amerika, ate n’etteeka lya Sande ery’omwaka gwa 538 likifaananyiriza etteeka lya Sande erigenda okukakazibwa ku mawanga gonna ag’ensi. Amateeka ga Sande ennya tegategeeza amateeka ga Sande ssatu, okusingira ddala nga okulabikira okwa ssatu mu kukozesebwa okusatu kw’obunnabbi kumiririrawo okutuukirizibwa okusembayo. Etteeka lya Sande erigya mu bwangu mu Amerika si lya nkomerero; mu butuufu limaka entandikwa y’olunyiriri lw’amateeka ga Sande, nga buli ggwanga kw’ensi yonna likkiriza mpola mpola akabonero k’obuyinza bwa Papa.

Abo abazuukusibwa mu July 2023 basaanidde okutegeera nti okukemebwa okw’obunnabbi okubasisinkana kuba mu kiseera eky’okuyiiwa kwa Mwoyo Omutukuvu, era nti mu kuyiiwa okwo ekibiina kimu kifuna "amafuta," ate ekibiina ekirala kifuna "obulimba obw’amaanyi." Ekifaananyi ekikulu eky’abo abafuna "obulimba obw’amaanyi" kiri mu mutwe gwenkomeredde ddala mwe wasangibwa ekigambo "obulimba obw’amaanyi," era mu mutwe ogwo amazima agayagalibwa oba agagaanibwa ge galambulula ekkolagana ery’obunnabbi wakati wa Roma ey’Abapagani ne Roma ey’ObuPapa.

Enkwatagana y’obunnabbi wakati wa 321 ne 538 eragibwa mu enkwatagana y’obunnabbi wakati w’ekkanisa eya Pergamos n’ekkanisa eya Thyatira. Mu nnaku ez’enkomerero, Roma ey’abapagana, eyimiririrwa 321 ne Pergamos, kye kifaananyi kya Amerika, ate Roma ey’obupapa, eyimiririrwa 538 ne Thyatira, kye kifaananyi kya Roma ya leero.

Roma eyasooka ey’omwaka 321 yali obuyinza obumu. Roma ey’okubiri ey’omwaka 538 yali obuyinza obubiri obuyimirira okuggatta kw’ekkanisa ne gavumenti, nga ekkanisa ye efuga enkolagana eyo. Roma eyasatu era ey’enkomerero, nga ye Roma ya leero, ye obuyinza obusatu obulimu ejjoka, ensolo ne nnabbi w’obulimba.

Pawulo yayigiriza nti obutategeera enkwatagana ey’obunnabbi n’ey’ebyafaayo wakati wa Roma ey’abapagani (omusota) ne Roma ey’obupapa (ensolo) kwe kulaga okukyawa amazima, ekireeta okulimbibwa okunene. Banabbi bonna, omuli ne Pawulo, baasinga kutegeeza ebifa ku nnaku ez’enkomerero; n’olwekyo, enkwatagana wakati w’amaanyi abiri mu byafaayo bya Pawulo kiyimirira enkwatagana wakati w’amaanyi asatu ag’a Roma ya leero mu nnaku ez’enkomerero. Okugaana enkwatagana ey’obunnabbi etonda okwegatta okusatu kw’omusota, ensolo n’omunnabbi w’obulimba mu nnaku ez’enkomerero, kye kubeera okwefuna okulimbibwa okunene.

Ennyonnyola ya Uriah Smith ey’obwanannyini ku kabaka ow’amambuka yaliyimirira ng’ “ensonga” eyaleeta “ekivaamu.” Naye ekibiina ekiri ku ludda olutali lutufu mu mpaka ezikwata ku Ruumi kimanyiddwa ddala nga tekisobola kulowooza okuva ku nsonga okutuuka ku kivaamu. Smith teyalaba nti enkozesa ye enkyamu ku kabaka ow’amambuka eyandimuzaliddewo entandikiro y’obunnabbi eyamuleese n’okulaga mu ngeri etali ntuufu ekibonerezo eky’omukaaga, we wali okulabula ku kukuuma oba okufiirwa ekyambalo ky’obutuukirivu bwa Kristo.

Nga Pawulo bw’asimbira ku nsonga mu Abatesalonika ey’okubiri, Yokaana mu mutwe ogw’ekkumi n’omukaaga ogw’Okubikkulirwa, era mu kibonerezo eky’omukaaga, asimbira ku kyetaago ekikulu eky’okutegeera baani be buyinza busatu abakulembera ensi okugitwala e Alamagedoni. Okukozesa kwa Smith enkyamu ku kabaka ow’obukiika obwa kkono kuwa obujulizi bw’obutayinza okukozesa mu ngeri entuufu eby’ekifaananyi n’eby’okubituukiriza.

Smith teyasobola, oba teyakkiriza, kuteeka mu nkola ensonga eyateekebwa mu maanyi mu byawandiikibwa bya Pawulo nti ebya ddala ebyaliwo nga tekunnabaawo ebbanga ly’omusalaba biyimirira eby’omwoyo ebyaliwo oluvannyuma lw’ebbanga ly’omusalaba. Bw’egobererwa n’obwegendereza era mu butuufu, kyangu okulaga nti “kabaka ow’obukiikakkono” kimwe ku bubonero bungi ebiyimirira “kabaka ow’obukiikakkono” ow’eby’omwoyo mu nnaku ez’enkomerero. Abadiventisti b’Olunaku olw’Omusanvu okusinga abantu abalala balina okumanya nti emu ku misingi egy’obunnabbi gyesigamizibwaako ye olutalo wakati wa Kristo ne Sitaani. Kristo ye Kabaka ow’obukiikakkono ow’amazima, ate Sitaani abadde agezaako okweyolesa ng’kabaka ow’obukiikakkono ow’obulimba.

> Oluyimba n'Oluzabbuli lwa batabani ba Koola. Mukama mukulu, era yeebazibwa nnyo mu kibuga kya Katonda waffe, ku lusozi olw'obutukuvu bwe. Omulungi mu kifo, essanyu ery'ensi yonna, ye Lusozi Sayuuni, ku mbale ez'obukiikaddyo, ekibuga kya Kabaka Omukulu. Katonda amanyiddwa mu bigo byayo ng'ekiddukiro. Zabbuli 48:1-3.

Okukezako kwa Sitaani okufaananyiriza Kabaka ow’obukiikakkono ow’amazima, kulimu n’okukozesa popu wa Rooma ng’omuyimiririzi we w’ensi. Sitaani ye Antikulisito, era ne popu wa Rooma bw’atyo, kubanga ayimirira mu kifo kya Sitaani mu mulimu gwe ogw’okulimba.

> Okukuuma obugagga n’ettendo eby’ensi, ekkanisa yaatwalibwa okunoonya ekisa n’obuwagizi okuva eri abakungu ab’ensi; era, nga bwe yagaanye Kristo mu ngeri eyo, n’esendasendebwa okuwaayo obwesigwa eri akiikirira Setaani—omulabirizi w’e Ruumi.

Mu kumenyeka kw’obwakabaka bwa Alekisanda Omukulu, Seleuko Nikaato yafuuka kabaka asooka ow’ebukiika obwa kkono mu byafaayo ebyogerwako mu Danyeri omutwe ogw’ekkumi n’emu. Kitaawe, Antiyokosi, yali omukulembeze w’amaanyi mu bwakabaka bwa Alekisanda, era omwana we, Seleuko, yaateekebwawo nga satirapi wa Babulooni. "Satirapi" ye gavana, era bwe Seleuko yali amaze okunyweza obuyinza ku bitundu by’ensi bisatu ku bina mwe bwakabaka bwa Alekisanda bwagabanyizibwa, n’afuuka kabaka ow’ebukiika obwa kkono.

Ennyonnyola ya Smith ey’obwanennyini n’okwewala amateeka g’ennimi byamuleetera okukkiriza nti obuyinza obw’enkomerero obwakola omukago ogw’obubi ogwa Setaani mu nnaku ez’enkomerero bwakiikirirwa mu bunnabbi ng’obuyinza obulabika obw’ensi, so si obuyinza bw’omwoyo. Noolwekyo teyasobola kulaba nti Seleucus Nicator, nga kabaka asooka ow’Obukiikakkono era nga mugavana wa Babulooni, mu bwetaavu obw’obunnabbi yandibadde akiikirira kabaka ow’Obukiikakkono ow’omwoyo ow’enkomerero, ey’obuyinza obulamulira Babulooni ey’omwoyo ey’omu mulembe guno.

> Era ne wajja omu ku bamalayika omusanvu abaalina ebibya omusanvu, n’ayogera nange, n’angamba nti, Jangu wano; nnaakulaga okusala omusango kw’omalaya omukulu atuula ku mazzi mangi: oyo gw’abakabaka b’ensi bakozze naye obwenzi, era abatuuze b’ensi baanywesezebwa omwenge gw’obwenzi bwe. N’antwala mu Mwoyo mu ddungu: ne ndaba omukazi ng’atudde ku nsolo ey’erangi emyufu, ejjudde amannya ag’okuvuma Katonda, nga erina emitwe omusanvu n’amayembe kkumi. Omukazi yali ayambadde ebyambalo eby’ekyenvu n’eby’omumyufu, era nga yeekutteko zaabu n’amayinja ag’omuwendo n’amalulu, ng’alina mu mukono gwe ekikompe kya zaabu ekijjudde emizizo n’obukyafu bw’obwenzi bwe: Era ku kyenyi kye waali kuwandikiddwa erinnya nti, EKYAMA, BABULOONI OMUKULU, NNYINA W’ABALAYA N’EMIZIZO GY’ENSI. Ne ndaba omukazi nga anywedde omusaayi gw’abatukuvu, n’omusaayi gw’abajulizi ba Yesu: bwe namulaba, ne neewuunya nnyo. Okubikkulirwa 17:1-6.

Obuyinza obufuga Babulooni mu nnaku ez’enkomerero kye ekkanisa ya Papa, era olwekyo ye era kabaka w’obukiikakkono ow’eby’omwoyo.

> Omukazi (Babulooni) ow’Okubikkulirwa 17 ayogeddwako bw’ati: ‘ayambadde ekikobe n’ensaano, era yejalidde zaabu n’amayinja ag’omuwendo n’eperulo, ng’alina mu mukono gwe ekikopo ekya zaabu ekijjudde eby’obujeemu n’ebitali bitukuvu:... era ku lumiro lwe waali wawandiikiddwa erinnya, Ekyama, Babulooni Omukulu, nnyina w’abakazi abenzi.’ Omunabbi agamba nti: ‘Nalaba omukazi ng’atamidde omusaayi gw’abatukuvu era n’omusaayi gw’abajulizi ba Yesu.’ Babulooni era alangiriddwa nti ‘ekibuga ekyo ekikulu, ekifuga abakabaka b’ensi.’ Okubikkulirwa 17:4-6, 18. Amaanyi ag’emyaka eminingi agakuumye obufuzi obw’ekikambwe ku bakabaka b’ObuKirisitu ge Roma. Ekikobe n’ensaano, zaabu n’amayinja ag’omuwendo n’eperulo, biraga obugagga n’obukunjjukufu obusinga obw’obwakabaka, obweyolesebwa entebe ey’ekyejo ey’e Roma. Era tewali buyinza bunna obusobola mu mazima okulangirirwa ‘ng’obutamidde omusaayi gw’abatukuvu’ okusinga ekkanisa eyayigganya nnyo abamugoberera Kristo mu bukambwe. Babulooni era asindikibwa ku musango gw’okwegatta mu ngeri etakkirizibwa n’ ‘abakabaka b’ensi.’ Kwe kuva ku Mukama, era n’okwegatta n’ab’amawanga abatamanya Katonda, ekkanisa ey’Abayudaaya kwe yafuukira omwenzi; era ne Roma, bwe yeeyonoona mu ngeri y’emu ng’enoonya obuwagizi bw’amaanyi g’ensi, efuna okusala omusango okufaanagana n’okwo. The Great Controversy, 382.

Omugavana ye kabaka, ate ng'okusinziira ku Isaaya, kabaka ye obwakabaka era y'ekibuga ekikulu ky'obwakabaka.

> Kubanga omutwe gwa Siriya ye Ddamasiko, n’omutwe gwa Ddamasiko ye Rezini; era mu bbanga ly’emyaka nkaaga mu etaano Efulayimu anamenyebwamenyebwa, al eme okubeera eggwanga. Ate omutwe gwa Efulayimu ye Samaliya, n’omutwe gwa Samaliya ye mutabani wa Remaliya. Bwe mutakkiriza, temuliyimirira. Isaaya 7:8, 9.

Okusinziira ku bujulirwa bwa Isaaya, omuyizi w'obunnabbi azuukukira ekigezo ky'obunnabbi mu Julayi 2023 alina okutegeera akafaananyi k'obunnabbi ak' "mutwe" singa ayagala okunywezebwa. Bwe atategeera era n'atateeka mu nkola akafaananyi ka "mutwe" nga kyetaagiddwa, tajja kunywezebwa. Abatakkiriza tebanywezebwa, n'olwekyo Isaaya alambulula nti waliwo ebitundu bibiri by'abasinzizi mu nnaku ez'enkomerero, abamu abanywezebwa n'abalala abatanywezebwa. Bye bimu ebitundu ebiri by'abasinzizi: abalina "amafuta," n'abatali na "amafuta."

Ekibiina ekimu ekiteeseddwa era ekirina amafuta, kifuna obubaka bw’Okukaaba okw’ettumbi ly’ekiro obwatandika okugulwawo mu July 2023, oba kifuna okulimbibwa okunene okwogerwako mu Abatesalonika Ekyokubiri. Okugezebwa kwabwe kwe kutondebwa kw’ekifaananyi ky’ekisolo, era n’engeri ekisolo gye kitondebwaamu, oba ekisolo eky’obwapapa eky’ebisera eby’ekizikiza, oba ekifaananyi kyakyo ekitondebwa Amerika, oba omwegatte ogw’obusatu ogutwala ensi e Amagedoni. Kino kisangamu obwetaavu obw’okutegeera nti “omutwe,” “kabaka,” afuga amaanyi amalala abiri agakola omwegatte ogw’obusatu, ye buyinza bw’obwapapa.

“Omutwe,” ekibuga ekikulu ekya Yuda, kyali Yerusaalemi, ekibuga Mukama kye yalonda okuteeka erinnya lye omwo.

> Era Lewobowaamu mutabani wa Sulemaani n’afugira mu Yuda. Lewobowaamu yali wa myaka amakumi ana n’emu bwe yatandika okufuga, era n’afugira emyaka kkumi n’omusanvu mu Yerusaalemi, ekibuga Mukama kwe yalondera mu bika byonna bya Isirayiri okuteekayo erinnya lye. Era erinnya lya nnyina ye Naama, omukazi Omwamoni. 1 Bassekabaka 14:21.

Mu Empaka Enkulu wakati wa Kristo ne Setaani, ekibuga ekikulu kya Kristo, gy’ateeka erinnya lye, ye Yerusaalemi; ate ekifaananyi eky’obulimba kya Setaani kyali ekibuga kya ddala ekya Babulooni, ekikirira Babulooni ey’omwoyo, ekibuga ekinene mu nnaku ez’oluvannyuma. Setaani ateeka erinnya lye ku mutwe ng’ekifaananyi eky’obulimba eky’ekibuga kya Katonda n’ekitebe ekikulu kye. Kabaka atuula eyo ye nnyina w’abamalaya, akola obwenzi n’abakabaka b’ensi. Nnyina w’abamalaya ye obuyinza bwa Papa, era abawala be be makanisa g’Abaprotestanti agagudde; mu zo, ensinga okuba eyavunnamye ye ekkanisa y’Abaprotestanti e United States eyavunnamye.

Abo Abaprotestanti abajeemu bakiikirira empondo ey’Abaprotestanti ey’ensolo eyava ku ttaka, era bakwataganye ne nnyabwe okuviira ddala lwe baagaana obubaka obw’obwannabbi obwabikkulibwa mu 1798. Oludda lwabwe olulala, empondo ey’Abarepabulikaani, ekwatagana ne bassekabaka b’ensi okuyita mu nkolagana yaayo ne United Nations, abassekabaka kkumi ab’Okubikkulirwa ekitundu eky’ekkumi n’omusanvu. Obumu obw’ebitundu bisatu obutwala ensi ewa Aromagedoni bukiikirirwa omutwe gwagwo, awateekeddwa erinnya lyagwo, era Roma ya leero ey’omu mwoyo ye Babulooni ya leero ey’omu mwoyo. “Omutwe” gwagwo gwe buyinza bwa Paapa.

Ekyasooka kiimira ekyasembayo, era oba okozesa Danyeri essuula ebbiri nga bwe baakola Abamillerite, ng’eraga obwakabaka buna, oba nga bwe kyalambuluddwa mu nnaku ez’enkomerero ng’eraga obwakabaka munaana, obwakabaka obwasooka bwali Babulooni wa ddala. Abamillerite bandyogedde nti obwasembayo bwali Loma wa ddala. Babulooni ne Loma bye bubonero ebisobola okukyusagana, kubanga be ssoose n’abasembayo mu olunyiriri lw’obunnabbi.

Mu nnaku ez’enkomerero, obwakabaka obwasooka bwa Babulooni ennyini bukiikirira obwakabaka obw’omunaana era obw’enkomerero, obwo obuli Babulooni ey’omwoyo ey’ebiseera bino era ne Loma ey’omwoyo ey’ebiseera bino. Okusinziira ku bajulizi babiri abakiikirizibwa mu kitabo kya Danyeri essuula ey’okubiri, Babulooni ne Loma biba bifaanaanyi ebisobola okukyusaganibwa.

Bwe malaaya ey’obupapa alabisibwa ng’alina erinnya ku kyenyi kye eriyitibwa "Ekyama Babuloni," era kiba kiraga ne "Ekyama Loma." Ekyama eky’obunnabbi kiyimirira ku mazima ag’omugulumivu ennyo, ng’okutegeera obuziba bw’amazima ago agalimu tekisoboka, naddala nga tewali kukolako kwa Mwoyo Omutukuvu. Naye "ekyama" kya Bayibuli kyongerako okukaka nti byonna ebibikkulirwa mu nkwatagana n’ekyama kino bibeera okumanya okwetagisa eri abo abanoonya okuyita mu kugezebwa. Ky’ensonga lwaki abajulizi babiri mu Kubikkulirwa basimbira nnyo ku kwetagisa okutegeera Loma ey’omu biro bino.

> Wano wali amagezi. Oyo alina okutegeera abale omuwendo gw’ensolo: kubanga guli omuwendo gw’omuntu; era omuwendo gw’ensolo guli bikumi mukaaga mu amakumi nkaaga ne mukaaga. Okubikkulirwa 13:18.

“Amagezi” gategeera ennamba y’ekisolo, ey’ennamba y’omuntu; ennamba ye ye mukaaga, mukaaga, mukaaga. “Omusajja w’ekibi” ye omutwe gw’ekisolo. Amagezi ge kabonero akabalaga abawala abagezi mu nnaku ez’enkomerero, era kye kabonero kya abo abategeera okweyongera kw’obumanyi mu nnaku ez’enkomerero. Abataategeera be bawala abaziru era be babi. “Amagezi” ge batategeera, olw’okusaanira kw’obunnabbi, gasaanidde okubeeranga mu mbeera y’okugezesebwa okw’enkomerero okw’obunnabbi, kubanga mu kiseera kino mwe wabaawo abawala abagezi n’abaziru. Balina okutegeera “mukaaga, mukaaga, mukaaga.” Endowooza erimu amagezi era Yokaana alaga we eri mu nnaku ez’enkomerero mu kitabo ky’Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’omusanvu.

> Era wano we wali amagezi. Emitwe omusanvu gye nsozi omusanvu, ku zo omukazi mw’atudde. Era waliwo bakabaka omusanvu: bataano bagudde, omu aliwo, omulala tannaba kujja; naye bw’anaatuuka, alimala akaseera katono. N’ekisolo ekyaaliwo, ate tekiriwo, kye ky’omunaana, era kiva mu basanvu, era kigenda mu kuzikirira. Okubikkulirwa 17:9-11.

"Endowooza" erina amagezi ag’okutegeera ennamba "mukaaga, mukaaga, mukaaga," ye omuwala omugezi atannaba kufumbirwa afunye "endowooza ya Kristo."

> Kubanga ani ategedde ebirowoozo bya Mukama, alyoke amuyigirize? Naye ffe tulina ebirowoozo bya Kristo. 1 Abakkolinso 2:16.

Ekibiina ky'abawala abawereere abagezi kirina endowooza ya Kristo, ate ekibiina ky'abawala abawereere abasirusiru era ababi kirina endowooza y'omulabe wa Kristo.

> Ekiseera kituuse omusana omutuufu okumasamasa wakati mu kizikiza ky’empisa. Obubaka bw’omulayika ow’okusatu butwaliddwa mu nsi yonna, nga bulabula abantu obutakkiriza kufuna akabonero k’ekisolo oba ak’ekifaananyi kyakyo ku mitwe gyabwe oba ku mikono gyabwe. Okufuna akabonero kano kitegeeza okutuuka ku kusalawo kwe kimu nga bwe kisolo kyasalawo, era n’okuwagira endowooza ez’emu, nga bikontana butereevu n’Ekigambo kya Katonda. Review and Herald, Julaayi 13, 1897.

Okutondebwa kw’ekifaananyi ky’ensolo kwe kugezebwa kwa nkomerero eri abawala ab’olugero, era ab’amagezi balina endowooza ya Kristo, kubanga baatuuse ku kusalawo gumu ne Kristo, kubanga baawaddeyo eby’okwagala byabwe eri okulungamizibwa kw’Omwoyo Omutukuvu. Okutondebwa kw’ekifaananyi kya Kristo mu bawala ab’amagezi kwekusiyana nnyo n’okutondebwa kw’ekifaananyi ky’ensolo mu bawala ab’obusirusiru. Abawala ab’obusirusiru batuuka ku kusalawo kumu ne ensolo, kubanga baabuusabuusibwa ku kibuzo eky’okugezesa ekikwata ku kumanya ddala ani y’Antikristo, oyo ali kabaka ow’amambuka ow’obulimba era omutwe wa Loma ey’omu kiseera kino.

> "Abo ababuusabuusibwa mu kutegeera kwabwe kw'ekigambo, era abalemwa okulaba amakulu ga Anti-Kristo, balijja ddala okweyimiriza ku ludda lwa Anti-Kristo." Kress Collection, 105.

Abawala ab’obugole abasirusiru mu kiseera eky’okugezebwa ekiragibwa ng’okutondebwa kw’ekifaananyi ky’ensolo babangawazibwa mu kumanya kwabwe ku Kigambo kya Katonda. Okubangawazibwa kwabwe kusingiridde ku kutategeera Kigambo kya Katonda eky’obunnabbi, era olw’okulemererwa okulaba amakulu amatuufu ga Loma ya mulembe guno, baweebwa okusendasendebwa okunene, ne batuuka ku nsalawo y’emu ne ensolo, ne bawagira endowooza eza Papa ezimu mu kuvuganya butereevu n’Ekigambo kya Katonda, ne beesimba ku ludda lw’Omuvuganya Kristo.

Tujja kweyongera ku birowoozo bino mu kiwandiiko ekiddako mu kitundu kino.

Back to Articles