Article

# Eriya - Ennamba kkumi n’emu

Ensobi esooka

Author

Jeff Pippenger

Published

October 15, 2023

Formats

PDF
Word

Obujeemu bw’ennyana ya zaabu ey’Alooni mu ntandikwa ya Isirayiri ey’edda, mu bunnabbi bukwatagana n’obujeemu bwa Yerobowaamu mu ntandikwa y’ebika kkumi eby’obwakabaka obwa mu bukiikakkono obwa Efulayimu. Ebyafaayo ebitukuvu bino biba ng’ekifaananyi ky’obujeemu bw’eddini y’Abadiventisi mu 1863.

Waliwo ddala n’obujulizi obulala obwerekeye ku 1863, naye Alooni n’kabaka Yerobowaamu baleeta obujulizi obutekebwa waggulu w’ebyafaayo bya 1863, era ebyafaayo ebyo byonna biraga okutambula kw’abo 144,000, nga kye ompondo gw’Aba-Protestanti, si mu nnaku z’enkomerero zokka ez’obwakabaka obw’omukaaga mu bunnabbi bwa Baibuli, wabula okutuusa ddala ku nkomerero y’ekiseera ky’okugezesa. Ebyafaayo ebyo era byogera ku byafaayo ebigendererana eby’ompondo ogwa Republican mu bwakabaka obw’omukaaga.

Ky’amaanyi era kizibu nnyo okukikkiriza eri abo abakkiriza nti Ekkanisa ya Abadiventisiti ab’Olunaku Olw’omusanvu be bantu abasigalewo ba Katonda ku nkomerero y’ensi. Okukkiriza okwo kye kiremya kyaffe ekisooka. Tewali bujulizi bwa Bayibuli bulaga nti Ekkanisa ya Laodikeya ewakirira abantu abayimusibwa waggulu ng’ekibendera mu kiseera ky’enkalakalira y’etteeka lya Ssande. Kiremya kyaffe ekisooka kwe okukkiriza ensonga enkyamu nti bwe kityo. Ekibendera ku nkomerero y’ensi kigattibwa ku abo abasuulibwa ebweru, nga ab’ekkuŋaaniro lya Setaani be babasuula ebweru.

> Era alisimba ekibendera eri amawanga, n’akuŋŋaanya abagobeddwa ba Isirayiri, n’akuŋŋaanya wamu abasaasaanyizibwa ba Yuda okuva ku mabbali ennya g’ensi. Isaaya 11:12.

Abadiventisti ba Laodikeya be bagoba abo abateekeddwa okuba akabonero.

> Muwulirize ekigambo kya Mukama, mmwe abakankana olw’ekigambo kye; ab’oluganda bammwe abaabakyawa, abaabagoba olw’erinnya lyange, baagamba nti, Mukama agulumizibwe; naye alibonekerera essanyu lyammwe, era bo balikwatibwa ensonyi. Isaaya 66:5.

Abo ab’ekibendera basuulibwa ebweru olw’ “erinnya” lya Kristo. Erinnya erireeta obukyayi ye Alpha and Omega, kubanga ensonga ey’Alpha and Omega ye ekiraga bulungi ani gwe Ekkanisa ya Abadiventisiti ab’Olunaku olw’Omusanvu eyimirira mu buwandiike bw’obunnabbi bwa Bayibuli. Olugero lw’abawala abatali bafumbo ekkumi luyimirira Obwadiventisiti.

> Olugero lw’abawala ab’obugole kkumi oluli mu Matayo 25 era lulaga ebyo bye bayitamu abantu ba Abadiventisti. The Great Controversy, 393.

Olugero lwatuukirizibwa mu ntandikwa y'Obw'Adiventisiti, era mu nkomerero lutuukirizibwa nate ddala ku nnukuta.

> Emirundi mingi njjukizibwako engéro ey’abawala ekkumi, nga bataano ku bo baali ab’amagezi, ate bataano baali abasirusiru. Engéro eno emaze okutuukirizibwa era ejja n’okutuukirizibwa ddala ng’ebigambo byayo bwe biri, kubanga erina okukozesebwa okw’enjawulo mu kiseera kino; era, ng’obubaka bwa malaika ow’okusatu, emaze okutuukirizibwa era ejja kwongera okuba amazima ag’ekiseera okutuusa ku nkomerero y’ekiseera. Review and Herald, Agusito 19, 1890.

Abawala ab’obusirusiru abazuukuka ne bamanya nti tebalina amafuta be Ab’e Lawodikiya.

> Embeera y'Ekkanisa eyayimiririrwa abawala abasirusiru, era eyogerwako ng'eyitibwa embeera ya Lawodikiya. Review and Herald, August 19, 1890.

Olutalo lw’abawala ab’amagezi, era nga bayimirirwa ng’ekkanisa eya Filadelfiya, lubeera ne kkanisa egamba nti be Bayudaaya, naye si ba Bayudaaya.

> Laba, abo ab’ekkuŋaaniro lya Setaani, abagamba nti Bayudaaya be, so si bo, wabula balimba; laba, ndibaleeta bajje ne bavuunamire mu maaso g’ebigere byo, era bamanye nti nkukwagadde. Okubikkulirwa 3:9.

Sister White ayogera ku lunyiriri luno mu kiwandiiko ekyasooka ddala oluvannyuma lw’okusuulibwa kw’essuubi okunene.

> "Olowooza nti abo abasinza wansi ku magulu g'omutukuvu (Okubikkulirwa 3:9) balokolebwa ku nkomerero. Wano nteekwa okuba nga sikkiriziganya naawe; kubanga Katonda yandaga nti ekitundu kino kyali kya abo abeeyita Abadiventisti, abaali bava mu kkiriza, ne 'baddamu okumusalaba Omwana wa Katonda ku lwabwe, ne bamuvuma mu lwatu.' Era mu 'sawa y'okukemebwa,' erikyajja, okulaga enneyisa ya buli omu ey'amazima, banaategeera nti babuze obulokozi emirembe gyonna; era nga bajjudde ennaku z'omwoyo, balivuunama ku magulu g'omutukuvu." Ekigambo eri Ekisibo Ekitono, 12.

Mu Isaaya essuula ey’okutaano, oluyimba olw’ennimiro y’emizabbibu, Kristo lwe yakozesa oluvannyuma, luyogerwako okusooka.

> Kati ndinyimba omwagalwa wange oluyimba, ku lw’ennimiro ye y’emizabbibu. Omwagalwa wange alina ennimiro y’emizabbibu ku lusozi olugasa nnyo: n’azimba olukomera, n’aggyamu amayinja ga yo, n’asimbyamu omuzabbibu omulungi ennyo, n’azimba omunara wakati mu yo, era n’ateekamu ekifo eky’okukamwamu ebinye by’emizabbibu: n’asubira nti eribala emizabbibu, naye yabala emizabbibu egy’ensiko. Kale kaakano, mmwe abatuuze ba Yerusaalemi, nammwe abantu ba Yuda, munsalire omusango wakati wange n’ennimiro yange y’emizabbibu. Kiki ekirala ekyandibadde kikolebwa ku nnimiro yange y’emizabbibu, kye saakikola mu yo? Kale lwaki, bwe nnasuubira nti ennimiro yange eribala emizabbibu, yabala emizabbibu egy’ensiko? Isaaya 5:1-4.

Olugero, newaakubadde mu Endagaano Enkadde oba mu Empya, lulaga nti Ekkanisa ya Katonda esuulibwa Katonda olw’okugaana okuleeta ebibala bye yateekebwawo okuleeta. Mu Isaaya essuula ttaano, ku nkomerero y’olugero, ekibonerezo ky’ennimiro y’emizabbibu kyalambulwa, era n’asubiza okuyimusa ekibendera eri amawanga. Kitegeerekeka bulungi nti ennimiro y’emizabbibu si kibendera.

> Ky’ensonga lwaki obusungu bwa Mukama bwakka eri abantu be, n’ayanika omukono gwe ku bo n’abakuba; n’ensozi ne zinyeganyega, n’emirambo gyabwe ne giyuliddwa wakati mu nguudo. Naye olw’ebyo byonna obusungu bwe tebuweddeko, naye omukono gwe gukyayanikiddwa. Era alinnula akabonero eri amawanga okuva ewala, era alibakoowoola okuva ku nkomeredde y’ensi; laba, balijja mangu nnyo. Isaaya 5:25, 26.

Bwe Yesu oluvannyuma yayimba oluyimba ng’olugero, okumaliriza kwe kwali kwa nkakasa mu ngeri y’emu.

> Muwulire olugero olulala: Waaliwo nnyini maka omu eyasimba ennimiro y’emizabbibu, n’agikomerera okwetooloola, n’akumbaamu ekinyigiro ky’omwenge, n’azimba omunara, n’agipangisa eri abalimi, n’agenda mu nsi ey’ewala. Awo ekiseera ky’ebibala bwe kyasembera, yasindika abaddu be eri abalimi balyoke bamuzzeeyo ebibala byagyo. Naye abalimi ne bakwata abaddu be, ne bakuba omu, ne b’atta omulala, ne bakubira amayinja omulala. Ate n’addamu n’asindika abaddu abalala abangi okusinga abaasooka; nabo ne babakola bwe kityo. Naye oluvannyuma n’asindika gyebali omwana we, ng’agamba nti, ‘Balisaamu ekitiibwa omwana wange.’ Naye abalimi bwe baalaba omwana, ne boogeragana nti, ‘Ono ye omusika; mujje tumutte, tutwale obusika bwe.’ Ne bamukwata, ne bamusuula ebweru w’ennimiro y’emizabbibu, ne bamutta. Kale mukama w’ennimiro y’emizabbibu bw’anaajja, alikola ki eri abo abalimi?” Ne bamuddamu nti, “Alizikiriza bubi abo bantu ababi, era aligipangisa ennimiro ye eri abalimi abalala, abalimuzza ebibala byayo mu biseera byabyo.” Yesu n’abagamba nti, “Temwasoma mu Byawandiikibwa nti, ‘Ejjinja abazimbi lye baagaana, lyo lyafuuka omutwe gw’ensonda; kino ky’akolwa kwa Mukama, era kyewuunyisa mu maaso gaffe’?” Kyenva mbagamba nti, Obwakabaka bwa Katonda bujja okubaggyibwako, bugabibwe eri eggwanga erireeta ebibala byabwo. Era buli anagwa ku jjinja lino alimenyeka; naye kw’anaagwako, alimumenyamenya n’amufuula envuuvu. Awo bakabona abakulu n’Abafalisaayo bwe baawulira eng ero ze, ne bategeera nti yabadde ayogera ku bo. Matayo 21:33-45.

Ekkanisa ya Abadiventisti b’Olunaku Olw’omukaaga ey’e Laodikea si kabonero akasimbibwa waggulu. Ennimiro y’emizabbibu mu nnaku ez’oluvannyuma eyafaananyiziddwa ne Isirayiri ey’edda ye Ekkanisa ya Abadiventisti b’Olunaku Olw’omukaaga ey’e Laodikea, naye walibaawo eggwanga erireeta ebibala ebisaanira okuyitibwa ebibala ebyasooka, era ekyo kye bali abo 144,000.

> Abo be bataayonoonebwa n’abakazi; kubanga ba balongoofu. Abo be bagoberera Omwana gw’Endiga wonna w’agenda. Abo baannunulwa okuva mu bantu, nga be bibala ebyasooka eri Katonda n’Omwana gw’Endiga. Okubikkulirwa 14:4.

Ng’ekiwanda, banaakozesebwa Nannyini nnyumba okukungula omwero ogw’enkomerero. Ekkanisa y’Abadiventisi b’Olunaku Olw’omusanvu ey’e Lawodikiya ye nnimiro y’emizabbibu eyagaana ejjinja ery’ensika ery’emirundi musanvu gya Musa. Okuva awo ne wabaawo okukkira okweyongera mu kizikiza ekisinga n’ekyeyongera okuziba. Ekiwanda kinaabanga ‘omuzi gwa Yese.’ Omuzi gwa Yese, oba Dawudi, kiyimiririra amazima agasembayo ddala Yesu ge yalaga Abayudaaya abaawakananga mu byafaayo bye. Kiba kabonero ky’ensonga ya ‘Alufa ne Oomega,’ gye abalimi abatalina bwesigwa ab’Isirayiri ey’edda n’ey’omu kaseera kaakano bagaana okutegeera.

> Era ku lunaku olwo walibaawo omuzi gwa Yese ogunaayimirira ng'akabonero k'abantu; ab'amawanga banaagunoonya, era okuwummula kwe kunaabanga kwa kitiibwa. Isaaya 11:10.

Sister White ne James White bategeeza bulungi nti okutuuka mu 1856 ekibiina kyali kyafuuse Lawodikiya; kale ddi lwe yategeeza nti kyakakkiriza obubaka obw’eri Ab’e Lawodikiya? Teyaliko na lwe yagamba nti kyakikkiriza. Ensobi yaffe esooka kwekukkiriza nti Ekkanisa y’Abadiventisiti ab’Olunaku Olw’omusanvu ebadde ekkanisa eyawangula mu byafaayo byaayo. Wabula ekituufu kye kirala ddala. Bwe tukkiriza enteeso eyo esooka eya nsobi, amaaso gaffe gaggala ku bikakafu eby’obunnabbi ebiyigiriza ekirala. Okugeza, Sister White emirundi mingi alaga nti ebyafaayo bya Isirayiri ey’edda ey’omubiri biraga engeri Isirayiri wa leero ey’omwoyo gy’ayitamu n’ebyafaayo bye. Era buli lwe yeeyambisa Isirayiri ey’edda ng’eky’okulabirako eri Isirayiri wa leero, mu kiseera kye kimu n’ategeeza ebigambo eby’omutume Pawulo ebyamanyiddwa bulijjo eby’ensonga y’emu.

> Kale ebyo byonna byabagwawo okuba eby’okulabirako; era byawandiikibwa okutulabula ffe, abatuuseko enkomerero z'ensi. 1 Abakkolinso 10:11.

Omutume Pawulo mu luyiriri lw’ekkumi n’emu afupikanya ebiri mu bulunyiriri kkumi ebyasooka.

> Era, ab'oluganda, saagala mubeere batamanyi nti bajjajjaffe bonna baali wansi w'ekire, era bonna baayitira mu nnyanja; era bonna baabatizibwa eri Musa mu kire ne mu nnyanja; era bonna baalya emmere ey'omwoyo emu; era bonna baanywa ekyokunywa eky'omwoyo ekimu: kubanga baanywa okuva ku Lwazi olw'omwoyo olwalibagoberera: era olwo Lwazi ye Kristo. Naye Katonda teyasiima bangi ku bo: kubanga baazikirira mu ddungu. Kale ebyo byali eby'okulabirako eri ffe, tulyoke tutagoberera kwegomba ku bintu bibi, nga nabo bwe baabyegomba. Era temufuuke basinza ebifaananyi, nga bwe waliwo abamu ku bo; nga bwe kyawandiikibwa nti, Abantu batuula wansi ne balya ne banywa, ne bagolokoka okuzannya. Era tuleme okukola obwenzi, nga abamu ku bo bwe baakola, ne bagwa ku lunaku lumu enkumi amakumi abiri mu ssatu. Era tuleme okukema Kristo, nga abamu ku bo bwe baamukema, ne bazikirizibwa ennyoka. Era temwemulugunya, nga abamu ku bo bwe baamwemulugunya, ne bazikirizibwa omuzikiriza. 1 Abakkolinso 10:1-10.

Paulo ne Sister White tebakozesa Isirayiri ey’edda nga eky’okulabirako ky’abantu abawanguzi era abatuukirivu. Wabula ky’enjawulo ddala. Paulo afuula mu bufunze ennyiriri kkumi ezasooka mu nniriri eya kkumi n’emu, era mu nniriri egoberera n’ategeeza ensomo ebyafaayo bya Isirayiri ey’edda bye bigenderera okutuusa eri abo abaliraba.

> Noolwekyo, oyo alowooza ng'ayimiridde, yeegendere aleme okugwa. 1 Abakkolinso 10:12.

Isirayiri ey’edda eweereza ng’ekyokulabirako ky’abantu abaayitibwa Katonda, abakulemberwa Katonda, abatuukiriza obunnabbi bwa Katonda, naye ne bajeemera Katonda buli kaddo mu kkubo, era ku nkomerero ne bamussa ku musaalaba Omutonzi w’eggulu n’ensi! Abadiventisti tebafuna buzibu kukkiriza bino ebikwata ku Isirayiri ey’edda, naye emirundi emingi tebakiriza okulabula okwategekeddwa okumenyamu obuzibe bw’amaaso bwabwe obw’e Lawodikiya. Bayinza okwogera ku bitundu we Sister White alaga ekkanisa ng’eky’omuwendo ennyo mu maaso ga Katonda, era bwe kityo, naye okwagala kwa Katonda eri abantu be tekubikka ku mbeera yaabwe entuufu. Abo b’ayagala abanenya era ababonereza. Wadde nga ekkanisa ya Katonda kye ky’omuwendo ennyo mu maaso ge, Yesu yalambika bulungi enkolagana ye n’eky’omuwendo ekyo, ekye ye.

> Ayi Yerusaalemi, Yerusaalemi, gwe wutta bannabbi, era owazinga amayinja abo abatummibwa gy’oli; emirundi emeka bwe nnayagalanga okuŋŋaanya abaana bo wamu, ng’enkoko bw’ekuŋŋaanya obwana bwayo wansi w’amayiba gaayo, naye temwagala! Laba, ennyumba yammwe ebalekeddwa mwe nga nnyaa: era mazima mbagamba nti, temundiraba, okutuusa ekiseera lwe kirituuka lwe munaagamba nti, Aweereddwa omukisa oyo ajja mu linnya lya Mukama. Lukka 13:34, 35.

Ebibuuzo biteekwa okubuzibwa, "Yesu ddala alaga enkomerero okuva mu kusooka? Isirayiri ey’edda ddala eraga Isirayiri ey’omu biro bino?" Ekizibu Isirayiri ey’edda kye yalina mu mirembe gyabwe gyonna kyali nti baakkiriza nti olulyo lwabwe bulaga nti be bantu ba Katonda, era ne baalowooza nti tebasobola kubeera kintu kirala wabula abantu ba Katonda. Ky'ensonga lwaki mu nnaku za Yeremiya baayatula nti be yeekaalu ya Mukama.

> Ekigambo ekyajjira Yeremiya okuva eri Mukama, nti, Yimirira mu wankaaki w’ennyumba ya Mukama, obuulire eyo ekigambo kino, oyogere nti, Muwulirize ekigambo kya Mukama, mmwe mwenna ab’e Yuda abayingira mu miryango gino okusinza Mukama. Bw’ati bw’ayogera Mukama ow’eggye, Katonda wa Isirayiri, Mutereeze emikubo gyammwe n’ebikolwa byammwe, nange ndibasuza mu kifo kino. Temwesiga bigambo eby’obulimba, nga mugamba nti, Yeekaalu ya Mukama, Yeekaalu ya Mukama, Yeekaalu ya Mukama, zino. Yeremiya 7:1-4.

Endowooza enkyamu eno yennyini yassibwako amaanyi ne Yokaana Omubatiza.

> Ne babatizibwa naye mu Yoludaani, nga baatula ebibi byabwe. Naye bwe yalaba Abafalisaayo n’Abasaddukaayo abangi nga bajja ku lubatizo lwe, n’abagamba nti, Mmwe zzaalo ly’ennyoka, ani yababulira mudduke okuva mu busungu obugenda okujja? Noolwekyo muleete ebibala ebisaana okwenenya: Era temwogera mu mitima gyammwe nti, ‘Tulina Ibulayimu nga kitaffe’; kubanga mbagamba nti Katonda asobola okuva mu mayinja gano okuyimusa abaana eri Ibulayimu. Era kaakano ekyuma ekitema kituusiddwa ku mizi gy’emiti: nooluwekyo buli muti ogutazaala bibala birungi gutemebwa ne gusuulibwa mu muliro. Matayo 3:6-10.

Ekitegeera ekitwaliddwa mu ngeri etakyamu ekiri mu kibiina ky’Abadiventisiti, ekiyimirizibwa mu kigambo nti "Yeekaalu ya Mukama ffe," era ng’egamba nti ffe tuli ezzadde ery’omwoyo erya Ibulayimu, kye kyokweyoleka ekikulu ennyo ky’obuzibe bw’amaaso bwa Layodikiya.

> Katonda atuma ababaka okubuulira abantu be kye balina okuba n’okukola okusobola okugondera amateeka ge ag’obutuukirivu; omuntu bw’agakola, ajja okubeeramu obulamu mu go. Balina okwagala Katonda okusinga byonna, nga tebalina bakatonda balala mu maaso ge; era balina okwagala muliraanwa waabwe nga bwe beeyagala bo bennyini, nga bamukolera nga bwe baandagala naye okubakolera.

> Tewali na kasonga akatono ddala ku mateeka ga Katonda agatukuvu ke kisaanira kwebalirirwako oba okunyoomedwa. Abo abajeemera ‘Bw’ayogera Mukama,’ bayimiridde wansi w’obendera bwa Mulangira w’ekizikiza, nga bajeemera Omutonzi waabwe n’Omununulizi waabwe. Beenywerera ku bisuubizo ebiweebwa abagondera, nga bagamba nti, Yeekaalu ya Mukama, yeekaalu ya Mukama ffe, nga mu kiseera kye kimu banyooma Katonda nga bamwolesa ekifaananyi ekitali kye, era nga bakola ddala ebyo bye yabagambye obutakola. Bateekaawo ekipimo Katonda kye y’atawadde. Ekyokulabirako kyabwe kikyamya, n’okusikiriza kwabwe kugonona. Bo tebali bitaangaala mu nsi, kubanga tebagoberera emisingi gy’obutuukirivu.

> Abantu tebayinza kulaga obulyake obusinga eri Katonda okusinga obutafaayo ku kitangaala kye abatumira. Abo abakikola babuzaabuzza abataamanyi, kubanga bateekawo obubonero ob'obulimba obulaga ekkubo. Bulijjo bakyamiza emisingi emirongoofu. . . .

> Mu bigambo by’Ebyawandiikibwa Ebitukuvu twabuulirwa bulambulukufu lwaki obuzikirivu bwajja ku ggwanga ly’Abayudaaya. Baalina omusana omunene, emikisa emirungi egy’obugagga, era n’obuwanguzi obw’ekitalo. Naye ne balabika nga tebaali beesigwa mu buvunaanyizibwa obwaabadde bubasigiddwa. Tebaalabirira n’obwesigwa ennimiro y’emizabbibu ya Mukama, newaakubadde okumuleetera ebibala byagyo. Baakola ng’ate tewali Katonda, n’olwekyo ebibonoobono ne bibasanga. Manuscript Releases, volume 14, 343-345.

Isirayiri yakkiriza nti olw’okuba nga baalondedwa Katonda mu ntandikwa y’ebyafaayo byabwe, banaabeera bulijjo abantu be abalondedwa. Naye ekisinga obubi, baakikkiriza era nti olw’okuba baali abantu be abalondedwa, Yandibassaamu ekitiibwa, newankubadde nga bo baagaana okumussaamu ekitiibwa. Mu bunnabbi, baali abantu be abalondedwa okutuusa lwe Katonda yabawa ekiwandiiko eky’okubagobera; naye tebaali bantu Katonda be yayagalanga babe. Obutuukirivu bw’abantu abalondedwa tebusalirwawo ku ky’abo kye beelowooleza nti bebaki. Isirayiri ey’edda kye ky’okulabirako ekisookerwako ku ekkanisa y’Abadiventisi b’Olunaku Ol’omusanvu; naye bwe wakirizibwa enteeso ey’obulimba nti be bayimirira 144,000 ku nkomerero y’ensi, obuzibe bw’amaaso bwa Lawodikiya bubikkulirwa, nga bwe bwali bwa Isirayiri ey’edda. Abadiventisi bakkiriza era bayigiriza nti be bantu ba Katonda abasigalawo ku nkomerero y’ensi, newankubadde ng’obujulizi obweyolefu obugaana ekyo buliwo.

Bwe tunaatera okumpi n’okuggalwawo kw’ekiseera ky’ekisa, obubaka eri abantu ba Lawodikiya busaanidde okuba obunywevu n’obutereevu okusinga. Singa ensisiseko enkyamu eyo tebalekaayo ne bakkiriza amazima, ebyokulabirako bya Alooni, Yerobowaamu, n’ery’omwaka 1863 biba bikwekeddwa wansi w’ekkanzu y’ennono n’obuwangwa. Kituukiridde okumpi nnyo n’okuggalwawo kw’ekiseera ky’ekisa, okweyongera okukweka wansi w’ekkanzu eyo tekikyasoboka.

> Era okusalirwa omusango kwe kuno: omusana guzze mu nsi, naye abantu ne baagala ekizikiza okusinga omusana, kubanga ebikolwa byabwe byali bibi. Kubanga buli akola ebibi akyawa omusana, so tajja eri omusana, ebikolwa bye bireme okunenyebwa. Yokaana 3:19, 20.

Ebyafaayo by’obujeemu mu ddiini y’Abadiventisi bigobereddwa mu Kigambo kya Katonda eky’obunnabbi. Kye kituufu eky’obunnabbi. Obukakafu obusooka ku kino ye Isirayiri ey’edda. Isirayiri ey’edda yali ebyafaayo eby’obujeemu obw’okusinzikira era obweyongera okunyuka, naye Baibuli n’Omwoyo gw’Obunnabbi byigiriza nti Isirayiri ey’edda ekifaananyiriza Isirayiri ya leero. Newaakubadde kino kiruma, tewabawo kiseera kye kyakizze kye kisinga okuba kya mugaso mu kutegeera amazima gano nga bwe kiri kaakano. Ebiggulibwa mu Kubikkulirwa kwa Yesu Kristo bye bino: nti ebyafaayo by’eddiini y’Abadiventisi, nga ensingo ey’Obupurotesitanti, bigenda mu nnyiriri emu n’ebyafaayo by’ensingo ey’Oburepulikaani. Ensingo zombi buli emu eri ey’endala eba omujulirwa ow’okubiri, era bw’owanga okulaba mu butuufu omu ku bajulirwa, mu kiseera kye kimu owemesa okutegeerwa kw’omujulirwa omulala.

Eminnyiriri gya Alooni, Yerobowaamu ne 1863 biraga entandikwa ya Isirayiri ey’eby’omwoyo ey’obudde buno, era mu kukikola ne biraga n’entandikwa y’enyanga ey’Oburepabulika. Obubaka bwa malaika ow’okusatu kye kuwabula abantu obutakkiriza kufuna akabonero k’ensolo. Amerika ye esooka okuyisa etteeka lya Sande, era oluvannyuma n’ekaka ensi yonna okukola bwe kityo.

> Amawanga ag’ebweru galigoberera eky’okulabirako kya Amerika. Newankubadde ye ekulembeddeyo, naye ekizibu kye kimu kijja okutuukako ku bantu baffe mu bitundu byonna eby’ensi yonna. Obujulizi, ekitundu eky’omukaaga, omuko 395.

Amazima ag’obunnabbi agakwata ku kusoomozebwa kw’etteeka lya Sande tegasobola kuwawulibwa ku mulimu gwa Amerika. Ekisolo ekivudde mu nsi eky’Okubikkulirwa 13 kye bwakabaka bwa mukaaga mu bunnabbi bwa Bayibuli, ekifuga emyaka nsanvu egy’obunnabbi ng’okugamba kwa Isaaya 23. Kye kisolo ekivudde mu nsi ekirina empondo bbiri. Amazima agakwata ku mukwatagano gw’empondo ezo bbiri kati gali mu kubikkululwa, naye eri abo bokka abasalawo okutegeera nti Yesu atuukiriza okubikkula Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo ng’akozesa entandikwa y’ekintu okulaga enkomerero y’akyo.

Amerika ey’Obumu yatandika ng’obwakabaka obw’omukaaga mu bunnabbi bwa Baibuli mu 1798, era mu myaka nkaaga mu ttaano egyaddirira, empondo ezaandiyise mu byafaayo wamu zaateekebwa mu mbeera eyasobolanga okutegerekeka, naye eri abo bokka abagala okulaba. Emyaka nkaaga mu ttaano egyateekeddwawo mu Isaaya essuula ey’omusanvu, gyatandika mu 742 nga Kristo tannazaalibwa ne gaggwa mu 677 nga Kristo tannazaalibwa. Okuva mu 1798 okutuuka mu 1863, emyaka egyo gyaddamu okutuukirizibwa. Emyaka nkaaga mu ttaano egyo galaga entambulila y’embeera ey’akabi mu mpondo zombi.

Mu 1863, ekitundu ekyasooka eky’ennaku za kabaka omu ez’obunnabbi eziri mu Isaaya amakumi abiri mu ssatu kyaggwaawo, era bwe kityo ne kiteekawo obubonero obw’obunnabbi obulaga ekiseera eky’okukoma kw’“ennaku za kabaka omu.” Ekomerero ly’ennaku nsanvu ez’ekifaananyi ez’Isaaya amakumi abiri mu ssatu liyolesebwa mu myaka amakumi ataano mu ttaano egyasooka. Okuva mu 1863 okutuuka ku kiseera ky’enkomerero mu 1989 kye kiseera kya Ekkanisa ya Abadiventisiti eya Laodikea, eyatandikira ku kikonge kya Millerite era eriggwa ku kikonge ky’abantu 144,000. Okutegeera ekiseera eky’enkomerero, tulina okutegeera ekiseera ekyasooka. Adiventisimu tesobola kukikola, kubanga entandikwa yaayo emanyiddwa olw’okugaana ekirayiro kya Musa, ekyo ekyennyini ekirambulula emyaka amakumi ataano mu ttaano egiyimirira entandikwa n’ekomerero eby’Adiventisimu n’eby’Amerika.

Olw’ensonga eno, era eno ye nsonga ey’omugaso omukulu ennyo, ekiwandiiko kino kyagezezzaako okukakasa ekituufu ekimu eky’obunnabbi ekkakano kabikkulibwa Empologoma ey’ekika kya Yuda. Ekituufu kye kino: bw’oba tokkiriza nti Ekkanisa y’Abadiventisti ab’Olunaku Olw’omusanvu ebadde bulijjo mu mbeera eya Lawodikiya, olwo mu magezi tosobola kuwawula mu butuufu ebyafaayo by’Adiventisimu; era nga bw’otawawula mu butuufu ebyafaayo by’Adiventisimu, tosobola kumanya mu butuufu eryembe erya Republicanism.

> Kubanga bwe bawonye obutali butukuvu bw’ensi okuyita mu kumanya Mukama era Omulokozi Yesu Kristo, ne bazingirwamu omwo nate ne bawangulwa, oluvannyuma lwabwe luba lubi okusinga entandikwa. Kubanga kyandibadde kirungi kubo obutamanya ekkubo ery’obutuukirivu, okusinga oluvannyuma lw’okulimanya ne bava ku kiragiro ekitukuvu ekyabweebwa. Naye ky’abatuuseko kiri ng’ennagero entuufu bwe gigamba: embwa eddayo nate ku by’eyasama; era n’embizzi eyanaazibwa eddayo okwevugulula mu ttaka ettosi. 2 Peetero 2:20-22.

Back to Articles