Article

# Ekitabo kya Danyeri - Ennamba kikumi na amakumi musanvu na nnya

Ebitegeera eby’obunnabbi n’ebikkulirwa bya Katonda: Okutegeera oluboneero lwa Danyeri n’amakulu gaalwo agakwata ku nnaku ez’enkomerero

Author

Jeff Pippenger

Published

April 4, 2024

Formats

PDF
Word

Nga bwe tukwata ku lutalo olw’okusatu olw’abalagirira, olukiikiriddwa mu nnyiriri kkumi na ssatu okutuuka ku kkumi na ttaano, tunaajjukizanga ebyo ebyakulembera ennyiriri ezo. Mu ssuula ey’ekkumi, Danyeri afuna okwolesebwa kwe okusembayo, era mu kukifuna ategeezebwa ng’ategeera ebyolesebwa eby’obunnabbi eby’omunda n’eby’ebweru byombi. Ekigambo eky’Olwebbulaniya “dabar,” ekitegeeza “ekigambo,” kivvuunulwa nga “ekintu.” Mu ssuula ey’omwenda, Gabulyeri bwe yajja okutegeeza Danyeri okwolesebwa okw’ennaku enkumi bbiri mu bisatu, ekigambo eky’Olwebbulaniya “dabar” kyavvuunulwa nga “ensonga.”

> Weewaawo, bwe nnali nkyayogera mu kusaba, era n’omusajja Gabulieri, gwe nnali ndabye mu kwolesebwa ku ntandikwa, ng’abubuuka mangu, n’ankwatako mu kiseera ky’ekiweebwayo eky’akawungeezi. N’anjulira, n’ayogera nange, n’agamba nti, Ai Danyeri, kaakano nzize okuwa amagezi n’okutegeera. Ku ntandikwa y’ebisaba byo ekiragiro kyavaayo, nange nzize okukulaga; kubanga oyagaliddwa nnyo: kale tegeera ensonga eno, era tekereza ku kwolesebwa. Danyeri 9:21-23.

Gabulyeri bwe yagamba Danyeri nti, “tegeera ensonga, era olowooze ku kwolesebwa,” ekigambo eky’Olwebbulaniya “biyn” kyavvuunulwa nga “tegeera” era ne nga “lowooza ku.” Ekigambo ekyo kitegeeza okwawula mu birowoozo. Gabulyeri yategeeza Danyeri okwawula mu birowoozo wakati wa “dabar” ekyavvuunulwa nga “ensonga” ne “mareh”, ekyavvuunulwa nga “okwolesebwa”. Asobole okutegeera okuvvuunulwa Gabulyeri kwe yali awa Danyeri ku bikwata ku bunnabbi obw’emyaka enkumi bbiri mu bisatu, Danyeri yalina okutegeera enjawulo eriwo wakati w’okwolesebwa okw’obunnabbi okukiikirira “ensonga” n’okwolesebwa okw’obunnabbi okwa “mareh”. “Ensonga”, kwe “dabar,” ekitegeeza ekigambo, ekiikirira olunyiriri olw’ebweru olw’obunnabbi, ate okwolesebwa okwa “mareh” kwo kuukiikirira olunyiriri olw’omunda olw’obunnabbi.

Mu Danyeri essuula ey’ekkumi, ensonga entuufu esooka ebikkulirwa eri omusomi w’obunnabbi ye nti Danyeri akiikirira abantu ba Katonda mu nnaku ez’enkomerero, abategeera ennyiriri z’obunnabbi ez’omunda n’eze’ebweru zombi.

> Mu mwaka ogw’okusatu ogwa Cyrus kabaka wa Peresiya, ekigambo kyabikkulirwa eri Danyeri, erinnya lye lyayitibwa Belteshazzar; era ekigambo kyali kya mazima, naye ekiseera ekyateekebwawo kyali kiwanvu; era yategeera ekigambo, era n’ategeera ekyolesebwa. Danyeri 10:1.

“Ekintu,” kye kigambo ky’Olwebbulaniya “dabar,” era “okwolesebwa,” kwe kwolesebwa kwa “mareh.” Nga nnabbi, Danyeri akiikirira abantu ba Katonda ab’ennaku ez’enkomerero, okutuukirira kwabwe okutukiridde nga be bantu emitwalo kikumi mu enkumi nnya mu enkumi nnya. Omwaka ogw’okusatu ogwa Kuulo guteeka Danyeri mu lunyiriri olw’okuddaabiriza olwatandika mu kiseera eky’enkomerero mu 1989. Mu “nnaku ezo,” ezikiikirira ebyafaayo okuva mu 1989 okutuuka ku tteeka lya Sande erigenda okujja amangu mu Amerika, Danyeri yali mu kukungubaga okumala wiiki ssatu. Mu lunyiriri olw’okuddaabiriza olw’abantu emitwalo kikumi mu enkumi nnya mu enkumi nnya, ekiseera eky’okukungubaga kitegeeza ennaku essatu n’ekitundu abajulirwa ababiri ab’Okubikkulirwa essuula eky’ekkumi n’emu ze bamala nga bafu mu luguudo. Oluguudo olw’ekibuga ekyo ekinene ekya Sodomu ne Misiri, era Mukama waffe gye yakomererwa, era kye kiwonvu kya Ezeekyeri eky’amagumba amakalu amfu.

Mu ssuula ey’ekkumi, Danyeri akyusibwa n’afuulibwa mu kifaananyi kya Kristo, era n’akwatibwa emirundi esatu nga Gabuliyeri tannannyonnyola ekyolesebwa Danyeri kye yalaba. Ekyolesebwa kyayawula ebibiina bibiri by’abasinza. Enjiri ey’olubeerera bulijjo eleeta ebibiina bibiri by’abasinza. Danyeri yali ayimirira mu kibiina ky’abasinza ekiragibwa ng’abantu 144,000, ng’enjawulo ku kibiina ekyaddukira mu ntiisa olw’ekyolesebwa.

Nga tannatuuka ku ssuula kkumi, Gabriyeri yajja eri Danyeri emirundi esatu okumulaga n’okunnyonnyola ekyolesebwa. Yannyonnyola ebyolesebwa eby’omu ssuula musanvu n’omu ssuula munaana, ebyalaga obwakabaka obw’obunnabbi bwa Bayibuli mu ngeri gye zeyoleka mu byobufuzi (essuula musanvu) ne mu ngeri gye zeyoleka mu ddiini (essuula munaana). Awo mu ssuula mwenda, Gabriyeri yannyonnyola obunnabbi bw’emyaka enkumi bbiri n’ebikumi bisatu. Mu ssuula kkumi Gabriyeri atuuka okumaliriza okunnyonnyola okwali tekunnamalirizibwa mu ssuula mwenda, era n’okuwa Danyeri okunnyonnyola kw’ekyolesebwa ekyaleeta ebika bibiri by’abasinza. Okusooka, Gabriyeri awa Danyeri okunnyonnyola okw’awamu ku kyolesebwa mu olunyiriri olwa kkumi n’enna.

> Kaakano nzize okukutegeeza ebinaagwako abantu bo mu nnaku ez’oluvannyuma, kubanga okubonekerwa kuno kwa nnaku nnyingi ez’omu maaso. Danyeri 10:14.

Okulabibwa kwa Kristo, okwaleeta emitundu ebiri gy’abasinza, kulaga byebigenda okutuuka ku bantu ba Katonda mu nnaku ez’oluvannyuma. Okunnyonnyolwa kw’essuula musanvu n’omunaana kwali okunnyonnyola ebyafaayo nga by’eragibwa mu kulinnya n’okugwa kw’obwakabaka obwogerwako mu bubaka bw’obunnabbi bwa Bayibuli, nga essuula musanvu eraga ensolo ez’omu nsiko ezirya nnyama, ate essuula munaana n’ensolo ez’ebiweebwayo mu Watukuvu. Okunnyonnyolwa kw’essuula mwenda, kwali okunnyonnyola mu bujjuvu ebiseera eby’enjawulo eby’obunnabbi ebyalabikiramu mu bunnabbi bw’emyaka enkumi bbiri ne bikumi bisatu. Mu ngeri entegeera, okulabibwa kwa Kristo eyagulumizibwa mu essuula kkumi kwakiraga byebigenda okutuuka ku bantu ba Katonda mu nnaku ez’oluvannyuma. Nga Gabirieri tannatandika kulambulula mu bujjuvu ennyiriri y’ebyafaayo, gye ye kunnyonnyola kw’okulabibwa kwa Kristo eyagulumizibwa, ajjukiza Daniyeri nti yamutegeeza dda kye kunnyonnyola kuno kiraga.

> Awo n’amugamba nti, Omanyi lwaki nkuzze gy’oli? Kaakano ndiddayo okulwana ne mulangira wa Buperusi; era bwe ndimala okuvaayo, laba, omulangira wa Bugereeki ajja. Danyeri 10:20.

Gabulieri ajjukiza Danyeri nti yali amugambye mu lunyiriri olw’ekkumi n’ena nti yali azze okuyamba Danyeri ategeere ebigenda okutukako eri abantu ba Katonda mu nnaku ez’enkomerero, era yasuubira Danyeri okuteeka mu ngeri eyo okwanjula okugobererawo okw’ebyafaayo eby’obunnabbi. Danyeri yali anoonya okutegeera okutuufu era okulambulukufu okuva ku lunaku olwasooka lwe yatandika okukungubaga.

> Awo n’aŋŋamba nti, Totya, Danyeri; kubanga okuva ku lunaku olwasooka lwe wateeka omutima gwo ku kutegeera, era n’okwetoowaza mu maaso ga Katonda wo, ebigambo byo byawuliriddwa, era nzize olw’ebigambo byo. Naye omulangira w’obwakabaka bwa Buperusi yanzıyiza okumala ennaku amakumi abiri n’emu; naye, laba, Mikaeri, omu ku balangira abakulu, yajja okunnyamba; nange ne nsigalayo eyo ne bakabaka ba Buperusi. Danyeri 10:12, 13.

Oluvannyuma lwa sabbiiti ssatu z’okukungubaga kwa Danyeri, yalaba ekyolesebwa ekya Kristo, ekyakwatagana mu ngeri y’obunnabbi n’ekyolesebwa ekya Kristo Yokaana kye yalaba ku kizinga Patimo.

> Si mulala, wabula Omwana wa Katonda yennyini ye yalabikira Danyeri. Okunnyonnyola kuno kufaanana n’okunnyonnyola Yokaana lwe yawaayo, Kristo bwe yamulabisibwa ku Kizinga kya Patimo. Mukama waffe kaakano ajja n’omubaka omulala ow’eggulu okuyigiriza Danyeri ebigenda okubaawo mu biseera eby’enkomerero. Obumanyi buno bwaweebwa eri Danyeri era ne buwandiikibwa mu kusikirizibwa olw’affe, ffe abatuuseeko enkomerero z’ensi.

> Eby’amazima ebikulu ebyayolesebwa Omulokozi w’ensi biri bya abo abanoonya amazima ng’abanoonya eby’obugagga ebikwekeddwa. Danyeri yali omusajja omukadde. Obulamu bwe yabumala mu bisiimisa eby’olubiri olw’abapagani, era ebirowoozo bye byali biremereyeddwa emirimu egy’obwakabaka obunene; naye n’ava ku bino byonna okunyiga emmeeme ye mu maaso ga Katonda, era anoonya okumanya ebigendererwa bya Oyo Ali Waggulu Ennyo. Era, mu kuddamu okwegayirira kwe, omusana okuva mu mbuga ez’eggulu gwayolesebwa ku lwa abalibeera balamu mu nnaku ez’oluvannyuma. Kale, obunyiikivu obwenkana butya lwe tusaanidde okunoonya Katonda, alyoke atuggulire amagezi gaffe okutegeera eby’amazima ebireeteddwa gye tuli okuva mu ggulu.

> 'Nange Daniyeri nzekka ne ndaba ekyolesebwa; kubanga abasajja abaali nange tebaalaba ekyolesebwa; naye okukankana okunene ne kubagwira, ne badduka ne beekwasa... Era tewaasigalamu maanyi mu nze; kubanga obulungi bwange ne buvunduukamu mu nze, so ne sisigalamu maanyi.' Bwe bityo kye kijja kubeera eky’okuyitamu ky’omuntu yenna atukuziddwa ddala. Okulaba kwabwe ku bukulu, ekitiibwa, n’obutuukirivu bwa Kristo bwe kuba kwereere ennyo, bwe batyo ne balaba bulungi nnyo obunafu bwabwe n’obutatuukirira bwabwe. Tebajja kuba na kwegomba kwonna okw’okweeyita abatalina kibi; ebyo ebyabalabikiranga mu bo nga bituufu era birungi, bwe bigerageranyizibwa n’obutukuvu n’ekitiibwa kya Kristo, bijja kulabika nga ebitasaana era ebyonooneka. Kye kiseera abantu bwe bayawulwa ne Katonda, bwe balina okulaba kwa Kristo okutali kwereere, lwe boogera nti, ‘Sirina kibi; ntukuziddwa.’

> Gabuliyeri n’alabikira nnabbi, n’amugamba bw’ati; ‘Ai Danyeri, ggwe omusajja ayagibwa nnyo, tegeera ebigambo bye nkugamba, era oyimirire ddala; kubanga eri ggwe kati ntumiddwa. Era bwe yamala okwogera ekigambo kino gye ndi, ne nnyimirira nga nkankana. Awo n’agamba nti, Totya, Danyeri; kubanga okuva ku lunaku olwasooka lwe wasalawo mu mutima gwo okutegeera, era n’okweetoowaza mu maaso ga Katonda wo, ebigambo byo byawulirwa, era nzize olw’ebigambo byo.’

> Ekitiibwa ekikulu ennyo kye kyayolesebwa Daniyeri okuva eri Obukulu bw’eggulu! Agumya omuddu we ng’akankana, era amukakasa nti okusaba kwe kwawulirwa mu ggulu, era nti mu kuddamu eri okusaba okwo okw’amaanyi, Malayika Gabulieri yatumwa okukwatako omutima gwa kabaka w’e Buperusi. Kabaka oyo yali aziyiza okukwatibwa kw’Omwoyo gwa Katonda mu wiiki ssatu nga Daniyeri yali mu kusiiba n’okusaba, naye Omulangira w’eggulu, Malayika omukulu, Mikaeri, yatumwa okukyusa omutima gwa kabaka omukakanyavu oyo, alyoke akole ekikolwa eky’akamalirizo okuddamu okusaba kwa Daniyeri.

> 'Awo bwe yamaze okwogera ebyo gye ndi, ne nteeka amaaso gange ku ttaka, ne nsirikka. Era, laba, omu ng'effaanana y'abaana b'abantu n'ankwata ku mimwa gyange.... N'ayogera nti, Omuntu weeyagaliddwa ennyo, totya: emirembe gibe gy'oli; ogume, ddala ogume. Awo bwe yamaze okwogera nange, ne nguma, ne ngamba nti, Mukama wange ayogere; kubanga onnyongedde amaanyi.' Ekitiibwa kya Katonda ekyayolesebwa eri Daniyeri kyali kinene nnyo nga teyasobola kugumiikiriza okulaba. Awo omubaka w'Eggulu n'akisa obumasamasa bw'okubeerawo kwe, n'alabikira nnabbi ng' 'omu ng'effaanana y'abaana b'abantu'. Mu buyinza bwe obwa Katonda n'anyiweza omusajja ono omwesimbu era omukkiriza, alyoke awulire obubaka obwamuweerezebwa okuva eri Katonda.

> Danyeri yali omuweereza omwekwaddeyo eri Oyo Ali Waggulu Ennyo. Obulamu bwe obuwanvu bwajjudemu ebikolwa eby’ekitiibwa eby’obuweereza eri Mukama we. Obulongoofu bw’enneyisa ye n’obwesigwa obutanyeganyega byenkana na kwewombeeka kw’omutima gwe n’okwenenya kwe mu maaso ga Katonda bokka. Tukiddamu nti, obulamu bwa Danyeri kye ekyokulabirako ekyasikirizibwa eky’okutukuzibwa okw’amazima. Review and Herald, February 8, 1881.

Ebyo Daniyeri bye yayitamu mu ssuula ey’ekumi bikiikirira abantu ba Katonda mu nnaku ez’enkomerero, abategeera Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo nga Daniyeri ne Yokaana bwe baakitegeera. Ekisumuluzo ekituyamba okuteeka Daniyeri mu byafaayo eby’obunnabbi mwe waliwo ebyo bye yayitamu, kisinziira ku nsonga nti yali akukungubaga, era nti Mikaeri yatumibwa ku nkomerero y’ennaku amakumi abiri mu emu. Mu lunyiriri olwasooka, Daniyeri yategeeza nti yali ategeera ebyolesebwa byombi eby’obunnabbi, eby’omunda n’ebye’ebweru. Nga tannamaliriza ennaku amakumi abiri mu emu, Daniyeri yali tannategeera butuufu ebyolesebwa byombi; naye olw’okunnyonnyolwa kwa Gabuliyeri, Daniyeri yategeera ddala 'ekintu' ne 'ekyolesebwa' ng’ebikkulirwa eby’enjawulo.

> Bwe kyasembera okutuuka ku nkomerero y’emyaka ensanvu egy’obuddu, Danieri n’alowooza nnyo ku bubaka bw’obunnabbi bwa Yeremiya. N’alaba nti ekiseera kyali kisemberedde Katonda okugezaako abantu be abalonde omulundi omulala; era ng’asiiba, nga yeewombeeka, era nga asaba, n’amwegayirira nnyo Katonda ow’Eggulu olw’Isirayiri, ng’agamba nti: ‘Ayi Mukama, Katonda omukulu era ow’entiisa, akuumanga endagaano n’okusaasira eri abo abamwagala n’abo abagondera ebiragiro bye; tukoze ekibi, ne tukola obutali butuukirivu, ne tukola obubi, ne tugaana, era ne tuva ku bulagirizi bwo ne ku misango gyo; so tetuwulirizza baddu bo bannabbi, abaayogera mu linnya lyo eri bakabaka baffe, n’abalangira baffe, ne bajjajja baffe, n’abantu bonna ab’ensi.’

> Mutunuulire ebigambo bino. Danyeri talangirira bwesigwa bwe mu maaso ga Mukama. Mu kifo ky'okweeyita omulongoofu era omutukuvu, yeebalira wamu n'abakozi b'ekibi ennyo b'e Isirayiri. Amagezi Katonda ge yamumuwa gaali waggulu nnyo okusinga amagezi g'ab'amagezi b'ensi, ng'ekitangaala ky'enjuba ekwaka mu ggulu mu ttuntu bwe kisukkirira ekitangaala ky'emmunyeenye ey'amaanyi amato ennyo. Naye mulowooze ku kusaba okuva mu mimwa gy'omusajja ono eyasiimibwa nnyo eggulu. Nga yeetoowaza nnyo, n'amaziga, era n'okumenyeka kw'omutima, yeegayirira ku lwa ye n'abantu be. Abikkula emmeeme ye mu maaso ga Katonda, ng'akkiriza obutali bulongoofu bwe, era ng'ate amanya obukulu n'ekitiibwa ekinene kya Mukama.

> Obunyiikivu n’obuggumu obw’amaanyi bulambulula okwegayirira kwe! Asembera okumpi n’okumpi eri Katonda. Omukono ogw’okukkiriza gusituka waggulu okukwata ku bisuubizo ebitalemererwa eby’Oyo Ali Waggulu Ennyo. Emmeeme ye erwana mu buyinike. Era alina obujulizi nti okusaba kwe kuwuliddwa. Awulira nti obuwanguzi bwe. Singa ffe ng’abantu tusaba nga Daniyeri bwe yasaba, era ne tulwana nga bwe yalwana, nga tuwewombeesezza emmeeme zaffe mu maaso ga Katonda, twandifunye okuddamu okweyoleka eri okwegayirira kwaffe, ng’ebyaweebwa Daniyeri. Muwulire engeri gy’anyweza ensonga ye mu kkooti y’eggulu:

> 'Ayi Katonda wange, ggolola okutu kwo, owulire; bikkula amaaso go, otulabe obuzikirivu bwaffe, n'ekibuga ekyitibwa mu linnya lyo; kubanga tetuleeta mu maaso go okwegayirira kwaffe olw'obutuukirivu bwaffe, naye olw'okusaasira kwo okunene. Ayi Mukama, wulira; ayi Mukama, sonyiwa; ayi Mukama, wuliririza ookole; totinza, olw'erinnya lyo, ayi Katonda wange; kubanga ekibuga kyo n'abantu bo bayitibwa mu linnya lyo. Era bwe nnali nkyogera era nsaba, nga nkwatula ekibi kyange n'ekibi ky'abantu bange, ... ne omusajja Gabulayiri, gwe nnali ndabye mu kwolesebwa ku ntandikwa, nga ayanguyiziddwa okuguluka, n'ankwata mu kiseera ky'ekiweebwayo eky'akawungeezi.'

> Nga okusaba kwa Danyeri kugenda mu maaso, omulayika Gabuliyeri n’azindukira okuva mu mbuga z’eggulu okumubuulira nti okwegayirira kwe kuwuliddwa era kuddiriddwaamu. Omulayika ono ow’amaanyi yatumiddwa okumuwa amagezi n’okutegeera, okumubikkulira ebyama eby’ebiseera ebigenda okujja. N’olwekyo, ng’anyiikira nnyo okumanya n’okutegeera amazima, Danyeri n’atuusibwa mu nkwatagana n’omubaka atumiddwa okuva mu ggulu.

> Omusajja wa Katonda yali asaba, si lw’ensanyu eya kaseera, wabula lw’okumanya okwagala kwa Katonda. Era yayagala okumanya kuno, si yekka, naye n’eri abantu be. Omugugu gwe omukulu gwali ku Isirayiri, abataali mu ngeri ennyo ddala bakuuma etteeka lya Katonda. Akkiriza nti ebizibu byonna ebyabatuukako byava mu kwonoona kwabwe etteeka eryo ettukuvu. Agamba nti, ‘Twonoonye, tukozze ebibi.... Kubanga olw’ebibi byaffe n’olw’obutali butuukirivu bw’abajjajja baffe, Yerusaalemi n’abantu bo bafuuse eky’okunyoomerwa eri abo bonna abatwetoolodde.’ Baali bafiiriddwa obumanyikiddwa bwabwe obw’enjawulo obutukuvu ng’abantu ba Katonda be yalonda. ‘Kaakano kale, Ayi Katonda waffe, wuliriza okusaba kw’omuddu wo n’okwegayirira kwe, era okumulisa amaaso go ku yeekaalu yo eyazikirira.’ Omutima gwa Danyeri gukyukira n’okwegomba okunene eri yeekaalu ya Katonda eyazikirira. Amanyi nti ebintu byayo biyinza kuddayo mu bulungi yokka singa Isirayiri benenya olw’okumenya etteeka lya Katonda, ne bafuuka abawombeefu, abeesigwa, era abagonda.

> Mu ddamu eri okusaba kwe, Danyeri yafuuna si kyokka ekitangaala n’amazima bye ye n’abantu be baasinga okwetaaga, naye era n’okulaba ebintu ebinene eby’omu maaso, okutuuka ne ku kujja kw’Omununuzi w’ensi. Abo abagamba nti batukuziddwa, nga tebalina kwegomba okunoonya mu Ebyawandiikibwa Ebitukuvu, newaakubadde okulwana ne Katonda mu kusaba balyoke bafune okutegeera okutereevu okusinga ku mazima ga Bayibuli, tebamanyi kutukuzibwa kwa nnamaddala bwe kuli.

> Bonna abakkiriza mu mitima gyabwe ekigambo kya Katonda, baliba n’enjala n’ennyonta ey’okumanya okwagala kwe. Katonda ye nsibuko y’amazima. Ateekamu omusana mu kutegeera okuzibye, era awa amagezi g’omuntu amaanyi okukwata n’okutegeera amazima ge yabikkula.

> Danyeri yayogera ne Katonda. Eggulu lyamuggulwawo mu maaso ge. Naye ebitiibwa ebikulu bye yawebwa byava mu kweetoowaza n'okunyiikira okunoonya. Teyalowooza, nga bwe bakola bangi mu nnaku zino, nti teky’afaayo kye tukkiriza, singa tuli beesimbu era nga twagala Yesu. Okwagala okw’amazima eri Yesu kujja kuleeta okunoonya ennyo n’okunyiikira okumanya amazima. Krisito yasaba abayigirizwa be batukuzibwe mu mazima. Oyo ali omugayaavu nnyo okunoonya amazima mu kweraliikirira n’okusaba, alirekerwa okukkiriza obulimba obunaamutuusa ku kuzikirira kw’emmeme ye.

> Mu kiseera eky’okukyalira kwa Gabulayiri, nnabbi Danyeri teyasobola kufuna obulagirizi obw’okweyongera; naye oluvannyuma lwa myaka emitono, ng’ayagala okumanya ebisingawo ku nsonga ezzaali tezinnannyonnyolwa bulungi, nate yeetegeka okunoonya ekitangaala n’amagezi okuva eri Katonda. ‘Mu nnaku ezo nze Danyeri nnali mu kunakuwala okumala wiiki ssatu ezijjuvu. Saalya mugaati gwonna ogw’ekinyumirwa, so tewaayingira nnyama newankubadde wayini mu kamwa kange, so te nasiga mafuta ku mubiri gwange n’akatono... Awo ne nnyimusa amaaso gange ne ntunula, laba, waaliwo omusajja omu ayambadde lineni, n’ekiwato kye nga kisibiddwa zaabu ennungi ey’e Ufazi. Omubiri gwe gwali ng’ejjinja erya berili, n’obuso bwe ng’endabika y’okumyansa kw’ekidduka ky’enkuba, n’amaaso ge ng’ettaala z’omuliro, n’emikono gye n’ebigere bye nga birabika ng’ekikomo ekisunsuddwa, n’eddoboozi ly’ebigambo bye nga ddoboozi ly’ekibiina ekinene.’

> “Tewali mulala wabula Mwana wa Katonda ye y’eyalabikira Daniyeri. Ennyonnyola eno efaanagana n’eyo Yokaana gye yawa, Kristo bwe yamulabisibwa ku Kizinga kya Patimosi. Mukama waffe kaakano ajja n’omubaka omulala ow’eggulu okutegeeza Daniyeri ebigenda okubaawo mu nnaku ez’enkomerero. Obutegeera buno bwaweereddwa Daniyeri era n’abuwandiika nga bwe yakubirizibwa ku lwa ffe, abatuuseko enkomerero z’ensi.” Review and Herald, Febwali 8, 1881.

Okuvvuunula Gabulyeri, “omubaka eyatumibwa okuva mu ggulu,” kye yali aleetera Danyeri, kwali kutuukiriza okuvvuunula kwe yali atandise okuwa Danyeri mu ssuula ey’omwenda. Enkola ey’“olunyiriri ku lunyiriri,” yeetaagisa nti tugatte wamu okuvvuunula n’embeera ezikwatagana eza ssuula ey’omwenda n’ey’ekkumi, tusobole okugabanya obulungi ekifaananyi eky’obunnabbi. Mu kuvvuunula kuno mwe mwegattira okwolesebwa okw’emigga Ulai ne Kidekeli.

Danyeri yategeera okuva mu bitabo bya Yeremiya ne Musa nti okununulwa kw’abantu ba Katonda kwali kumpi okutuuka. Mu ngeri eyo, Danyeri akiikirira abantu ba Katonda ab’omu nnaku ez’enkomerero abategeera nti okununulwa okusembayo kw’abantu ba Katonda kuli kumpi okutuuka. Abo ab’omu nnaku ez’enkomerero balimanya nti basaasaanyiziddwa mu by’omwoyo, nga bwe kiragibwa mu Danyeri eyasaasaanyizibwa n’atwalibwa mu buddu bw’emyaka nsanvu e Babulooni. Oluvannyuma banaategeera nti nabo, nga Danyeri, balina okulaga okuddamu ku mbeera y’okusaasaanyizibwa kwabwe okukwatagana n’obujjanjabi obukiikirizibwa “emirundi musanvu” mu Eby’Abaleevi essuula amakumi abiri mu mukaaga.

Bwe bunaalabika mu nnaku ez’oluvannyuma obumanyirivu bw’okwetoowaza obwalagibwa mu Daniyeri, nga bwe busabwa mu bujjanjabi obulambikiddwa mu kitabo ky’Abaleevi amakumi abiri mu mukaaga, abantu ba Katonda ab’ennaku ez’oluvannyuma balibadde nga bakungubaga okumala ebbanga erirambikiddwa ddala. Ebbanga eryo likomekkera Mikaeri, malayika omukulu, bw’akka.

Tujja kugenda mu maaso n’okunoonyereza kuno mu kiwandiiko ekiddako.

> Era munaazikirira wakati mu mawanga, era ensi y’abalabe bammwe ejja kubamalawo. Abo abaasigalayo ku mmwe balifa mpola mu bibi byabwe mu nsi z’abalabe bammwe; era ne mu bibi by’abajjajjaabwe balifa mpola wamu nabo. Bwe banaatula ebibi byabwe, n’ebibi by’abajjajjaabwe, n’obujeemu kwe baansobera, era nti batambulidde nga banjeemera nze; era nti nange natambulira nabo nga mbejeemye, ne mbaleeta mu nsi y’abalabe baabwe; bwe kityo emitima gyabwe egitatasalibwa bwe giryoka gigonda, ne bakkiriza ekibonerezo eky’ebibi byabwe: awo ndyoka nzijukira endagaano yange ne Yakobo, era nzijukira n’endagaano yange ne Isaka, era n’endagaano yange ne Ibulayimu ndyijukira; era nzijukira n’ensi. N’ensi erirekebwawo ku bbo, era erikuuma Ssabbiiti zaayo, nga yeefudde matongo nga tebaliimu: era balikkiriza ekibonerezo eky’ebibi byabwe; kubanga, ddala kubanga baanyooma ebiragiro byange, era omwoyo gwabwe gyakyawa amateeka gange. Newankubadde bwe bityo byonna, nga bali mu nsi y’abalabe baabwe, siribasuula, so siribanyooma, okubazikiriza ddala, oba okumenya endagaano yange nabo: kubanga nze Mukama Katonda waabwe. Naye ku lwabwe ndyijukira endagaano ya bajjajjaabwe, be nabaggya mu nsi ya Misiri mu maaso g’amawanga, ndyoke mbe Katonda waabwe: nze Mukama. Eby’Abaleevi 26:38-45.

Back to Articles