Article

# Ekitabo kya Danyeri - Ennamba 159

Okubikkula okukwatibwa okusatu okw’abalayika mu kwolesebwa kwa Danyeri: Okubikkulirwa okw’obunnabbi

Author

Jeff Pippenger

Published

March 26, 2024

Formats

PDF
Word

Mu ssuula eky’ekkumi Danyeri akwatibwako emirundi esatu, era okukwatibwako okwo okusatu kukwatagana n’emirundi esatu Danyeri gy’ayitamu ku ye kennyini “mareh,” okwolesebwa. Okulabika okw’olubereberye n’okw’enkomerero kwali kwa Gabulyeri, omubaka w’Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo. Gabulyeri ye oyo atwala obubaka okuva eri Kristo, bwe yaweebwa Kitaawe, n’abutuusa eri nnabbi, oyo alina okubuweereza amakanisa.

> Naye nja kukulaga ekiwandiikiddwa mu kitabo eky'amazima; era tewali ayimirira nange mu bino wabula Mikaeri, omulangira wammwe. Danyeri 10:21.

Gabuliyeri amanyi nti yatondebwa, era ky’ensonga lwaki yamugamba Yokaana mu butereevu obutamusinza mu kitabo ky’Okubikkulirwa.

> Ne neegwa mu bigere bye okumusiinza. N’aŋŋamba nti, Laba tokikola: nze munno omuweereza, era wamu ne baganda bo abalina obujulizi bwa Yesu: siinza Katonda: kubanga obujulizi bwa Yesu bwe mwoyo gw’obunnabbi. Okubikkulirwa 19:10.

Olw’ekyo, omusomi w’obunnabbi alina okutegeera nti ensonga lwaki Gabulieri alaga nti, ng’akwata ku ebyateekebwa mu ‘Kiwandiiko ky’amazima,’ tewali amusukka, erina ekigendererwa eky’enjawulo eky’obunnabbi. Bwe yalaga nti Kristo yekka ye ategeera ebyawandiikibwa okusinga ye, n’amulambulula nga ‘Mikaeri, mulangira wammwe.’ Naye Mikaeri si mulangira yekka; ye Malaika Omukulu.

> Naye Mikaeri, malaika omukulu, bwe yawakananga ne Sitaani ku mubiri gwa Musa, teyayinza kumuleetera musango ogw’okumuvuma, naye yagamba nti, Mukama akunenye. Yuda 7.

Okukwatibwa okusatu kwo kwa bamalayika, era mu emirundi esatu Daniyeri gy’alaba okwolesebwa ‘mareh’, kuba kwa bamalayika. Daniyeri bwe bamukwata ku mulundi ogw’okusatu, ekyo kiba kya kumunyweza, kubanga ku kukwatibwa okw’okubiri yavaamu amaanyi.

> Awo nate n’ajja omu ng’alabika ng’omusajja, n’ankwatako, n’ampa amaanyi, n’angamba nti, Ggwe musajja omwagalwa nnyo, totya: Emirembe kibeere gyoli; nywera, weegume, weegume. Bwe yamaliriza okwogera nange, ne nnywera, ne ndamu nti, Mukama wange ayogere; kubanga onnyongedde amaanyi. Awo n’agamba nti, Omanyi lwaki nzize gyoli? Kati ndiddayo okulwana n’omulangira wa Buperusi; era bwe ndimala okuvaayo, laba, omulangira wa Buyonaani ajja. Danyeri 10:18-20.

Gabulyeri ajjukiza Danyeri nti yali “azze okutegeeza” Danyeri “ebigenda okutuuka ku bantu bo mu nnaku ez’oluvannyuma,” bwe yamubuuza nti, “omanyi kyenvudde nkugenderako?” Mu kukwatagana n’ebyo bye yali ayigirizza Danyeri ku nnaku ez’oluvannyuma, Gabulyeri n’alyoka agamba nti olwo “ndikomawo okulwana n’omulangira w’e Buperusi: era bwe ndimala okuvaawo, laba, omulangira w’e Buyonaani alijja.” Awo n’alyoka atandika emboozi ey’obunnabbi ey’essuula ey’ekkumi n’emu, ennyonnyola ebigwawo ku kikumi mu ana mu bina mu nnaku ez’oluvannyuma. Emboozi eyo ey’obunnabbi eteekeddwa mu mbeera y’olutalo n’“omulangira w’e Buperusi” ne “omulangira w’e Buyonaani”.

Mu byafaayo, ekiseera ekiri wakati wa Kooreesu Omukulu ne Aleksanda Omukulu kyasukka emyaka bikumi bibiri. Naye mu musisi omukulu ogw’Okubikkulirwa essuula kkumi n’emu, ebikolwa eby’enkomerero bitambulira mangu, era bukya kabaka ow’obulimba ow’Obukiikakkono awangudde obwakabaka obw’omukaaga, obwakabaka obw’omusanvu, abakabaka kkumi, obukiikirirwa Bugereeki, bakkiriziganya amangu ddala okuwa ensolo obwakabaka bwabwe.

Ku ddaala limu, okwolesebwa kwa “mareh” kukozesebwa emirundi musanvu mu ssuula ey’ekkumi eya Danyeri. Twegasse ku mirundi ena ku egyo omusanvu, ne tumanya nti ekigambo ekisooka kitegeeza Danyeri ng’alaga nti nga omwaka ogw’okusatu ogwa Kuulo tegunnatuuka, Danyeri yali ategedde okwolesebwa okwo. Mu bigambo bisatu ebiddako, okukwatibwako okwo okusatu mu buli kwolesebwa kulaga obumanyirivu bwa Danyeri bw’ayimuka okuva mu kukungubaga okw’ennaku amakumi abiri mu lumu. Okwazuukuka kwe okw’okuddamu amaanyi kulongoosebwa ku nkola ey’emitendera esatu egy’Enjiri ey’olubeerera, era emitendera egyo esatu ekiikirirwa bamalayika, wadde nga omutendera ogwokubiri ye Mikayiri omumalayika omukulu, oyo eyazuukiza Musa okuva mu kufa, n’amutwala mu ggulu.

Ebigambo bino ebirala essatu ekigambo “vision” we kisangibwa mu ssuula ey’ekkumi, si “mareh,” wabula ye “marah.” “Marah” kye kikazi kya “mareh.” Kitegeeza okwolesebwa, era mu ngeri ekozesa ekivaamu kitegeeza “endabirwamu” oba “endabirwamu ey’endabiro.” Ekisumuluzo eky’okutegeera amakulu gaakyo kiri mu kuba nti kiri “causative.” Kye kwolesebwa kw’“endabika”, naye kyawukana mu butonde bwakyo obw’ekikazi n’ekisajja, bwe kityo ne kitegeeza obubaka bwa nnabbi obulala. Ng’amakulu gaakyo bwe gali, “endabirwamu” eraga nti abo abalaba okwolesebwa, balaba ekika ky’okwerabiramu. Kino kye kitundu ky’ekigambo ekiba “causative.” Amakulu g’ekigambo ekireeta ekivaamu mu mbeera ya “marah,” magazi nnyo.

Ekigambo "causative" kyogerako ku mulamwa gw’okuleeta ekintu okubaawo oba ekikolwa eky’okuleetera ekintu okubaawo. Mu by’ennimi, okusingira ddala mu ngeri verbs bwe zikyusibwa, "causative" y’enkola y’etteeka ly’enjogera eraga nti oyo gwe bayita subject wa verb ye aleetera omuntu omulala oba ekintu okukola ekikolwa ekirambiddwa mu verb. Okugeza, mu Luzzungu, ekigambo "to read" kifuka causative bwe tugamba nti "to make someone read." Wano, subject abeera aleetera omulala okukola ekikolwa ky’okusoma.

Enkola ey’okuleetera eraga nti omukola ye avunaanyizibwa okuletawo ekikolwa ekyannyonnyolwa mu kigambo ekikolwa. “Causative” kyekuusa ku ngeri ekikolwa oba ekintu gye bireetebwa okutuuka. Emirundi esatu Daniyeri gy’akozesa ekigambo ky’Olwebbulaniya “marah,” ekyolesebwa ekirabibwa kireetera oyo akiraba okukyusibwa n’afaanana ekifaananyi ky’ekyo ky’alaba.

> Era ku lunaku olw’amakumi abiri mu nnya ogw’omwezi ogusooka, nga mbeera ku mabbali g’omugga omukulu, oguyitibwa Hiddekel; Awo ne nnyimusa amaaso gange ne ntunula; laba, waaliwo omusajja omu ayambadde olugoye olw’elineni, ebiwato bye byali bisibiddwako olukoba lwa zzaabu ennungi ey’e Uphaz: Omubiri gwe gwali ng’ejjinja erya berilo, n’obuso bwe nga endabika (mareh) y’obumyansa, n’amaaso ge ng’amataala g’omuliro, n’emikono gye n’ebigere bye nga byaka ng’ekikomo ekyayengejjebwa, n’eddoboozi ly’ebigambo bye nga ddoboozi ly’ekibiina kinene. Nange Daniyeri nzekka ne ndaba ekyolesebwa (marah): kubanga abasajja abaali nange tebaalaba ekyolesebwa (marah); naye okukankana okunene ne kubagwira, ne badduka ne beekweka. Kyennava nsiigala nzekka, ne ndaba ekyolesebwa ekinene kino (marah), era amaanyi ne gaggwa mu nze: kubanga obulungi bwange bwakyuka ne buba obwonoonefu mu nze, ne nnasigala nga sirina maanyi. Naye ne mpulira eddoboozi ly’ebigambo bye: era bwe nnawulira eddoboozi ly’ebigambo bye, ne nsula tulo tw’amaanyi nga nteebase wansi ku buso, obuso bwange nga buli ku ttaka. Daniyeri 10:4-9.

Ku nkomerero y’ennaku amakumi abiri mu gumu ez’okukaabira, ez’omu nnaku ez’enkomerero zigattagana n’ennaku ssatu n’ekitundu abajulizi babiri nga bafu mu luguudo, Danyeri n’alagajibwa amangu ddala okulaba endabika ya Kristo, era endabika ye yali "nga endabika (mareh) y’amasannyalaze." Ekyo, ku nkomerero y’ennaku ssatu n’ekitundu mu kitundu eky’ekkumi n’emu eky’Okubikkulirwa, kivamu okwawukana, kubanga "abantu abaali ne" Danyeri tebaalagajibwa [kulaba] kwolesebwa (marah); naye okukankana okunene ne kubagwira, ne badduka okwekweka. "Kyennava" Danyeri "yasigalawo yekka," naye "abantu abaali nange tebaalagajibwa [kulaba] kwolesebwa (marah); naye okukankana okunene ne kubagwira, ne badduka okwekweka".

Okwolesebwa Danieli lwe yalaba ng’ali yekka kwali okwolesebwa okw’obwakazi, era okwavaako okukyusa Danieli okumufuula mu kifaananyi ky’okwolesebwa. Enkyukakyuka eyo yatuukirizibwa nga amaanyi g’obuntu ga Danieli gaggibwamu, era obulungi bwe ne bufuulibwa obubola.

> Ennyama yennyini, mwe emmeeme esuliramu era ng’ayitira mu yo okukola, ya Mukama. Tetulina ddembe kulekaawo okufaayo ku kitundu kyonna ky’omubiri omulamu. Buli kitundu ky’omubiri omulamu kya Mukama. Okumanya engeri omubiri gwaffe gy’ategekeddwa kusaanidde okutuyigiriza nti buli kitundu kikole obuweereza bwa Katonda, nga kikozesebwa ky’obutuukirivu.

> Tewali n’omu wabula Katonda ayinza okuwangula amalala ag’omu mutima gw’omuntu. Tetusobola okweelokola. Tetusobola okwefuula abaggya. Mu mbuga ez’omu ggulu tewaliba wimbo gunayimbibwa nti, ‘Nze eyeyagalanga nze, ne nneeyetukuza, ne nneelokola; ekitiibwa n’essiriba, emikisa n’ettendo bibe eri nze.’ Naye kino kye omulamwa gw’omwimbo oguyimbibwa bangi wano mu nsi. Tebamanyi kye kitegeeza okubeera abawombeefu era abakkakkamu mu mutima; era tebayagala na kukimanya kino singa basobola okukyewala. Enjiri yonna eri mu kuyiga ku Kristo, obuwombeefu bwe n’okukkakkamu kwe.

> Okutuukirizibwa olw’okukkiriza kye ki? Kye omulimu gwa Katonda ogw’okuteeka ekitiibwa ky’omuntu mu ffuufu, era ogw’okukola ku lulwe ekyo ekitali mu maanyi ge okukikola ye yennyini. Obujulirwa eri Abasumba, 456.

Obumanyirivu bw’okufuuka abatuukirivu olw’okukkiriza bwe mulimu gwa Katonda oguteeka ekitiibwa ky’omuntu mu nfuufu. Ekyolesebwa abasajja abaali ne Danyeri kye kyabaleetera okudduka kyali “ekireetera” eky’obuwala eky’ekyolesebwa eky’okulabika kwa Kristo, era amangu ddala oluvannyuma obutuukirivu bwa Danyeri obw’okwesiga ye kennyini bwe bwateekebwa mu nfuufu, Danyeri n’akwatibwa emirundi esatu abamalayika, era ekyo ne kimuwanga amaanyi okutwala obubaka.

Mu 1888, malaika ow’amaanyi yakka n’obubaka bw’okutuukirizibwa mu kukkiriza, nga bwe yanjulibwa Abakadde Jones ne Waggoner. Malaika oyo gwe nyini n’akka nate nga ku 11 Septemba 2001, n’obubaka bwe bumu obw’okutuukirizibwa mu kukkiriza. Ekyo kyategeeza entandikwa y’okuteekako akabonero ku bantu 144,000. Ku nkomerero y’okuteekako akabonero ku bantu 144,000, obubaka obw’oku ntandikwa buddibwamu, kubanga Yesu bulijjo alaga enkomerero y’ekintu n’entandikwa yaakyo.

Ku lunaku lwa 11 omwezi ogw’omunaana mu 1840, omalayika oyo gwe yennyini yakka era n’atandika emitendera esatu egyatuukirizibwa okuva mu 1840 okutuuka mu 1844. Emitendera egyo esatu gyatandika n’okufuna amaanyi kw’omalayika asooka ku lunaku lwa 11 omwezi ogw’omunaana mu 1840, okujja kw’omalayika ow’okubiri nga 19 omwezi ogw’okuna mu 1844, n’okujja kw’omalayika ow’okusatu nga 22 omwezi ogw’ekkumi mu 1844. Ebyafaayo ebyo byalanga mu maaso okukka kw’omalayika asooka ku basatu nga 11 omwezi ogw’omwenda mu 2001; oluvannyuma ne wajjira omalayika ow’okubiri mu kusuulibwa amativu okwabaawo ku lunaku lwa 18 omwezi ogw’omusanvu mu 2020; era ne kuggwa n’okujja kw’omalayika ow’okusatu mu kiseera ky’etteeka lya Ssande eririna okutuuka mu banga ttono.

Ku nkomerero y’ebyafaayo ebyo, Mikaeri bw’akka okuzuukiza Musa ne Eriya oluvannyuma lw’ennaku ssatu n’ekitundu ez’okufa mu nguudo, nga bwe kyeretedwa mu Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’emu, era nga bwe kyeretedwanso mu ennaku amakumi abiri mu emu z’okukaaba za Danyeri, Kristo n’akka nate. Asooka alaga okwolesebwa kw’ekitiibwa kye, okwolesebwa okuteeka ekitiibwa ky’omuntu mu vvu, ne kivaamu okwawukana. Nga Danyeri ali mu vvu, era oluvannyuma nga akyusiddwa olw’okutunuulira okwolesebwa okw’ekikazi "okuleeta ekivaako," akwatibwa Gabulayiri omulundi ogwasooka, n’ateekebwa ayimiridde ku bigere bye ebikankana.

Awo Mikaeri, malaika omukulu, akka wansi ‘okuzuukiza Musa’, era n’akwata Danyeri omulundi ogw’okubiri, n’amuleka nga talina maanyi olw’okusingibwa amaanyi olw’obutuufu nti ddala yali ayogera ne Mukama we. Awo Gabulieri n’ajja n’amukwatako omulundi ogw’okusatu, n’amunyweza olw’omulimu ogw’okuba ekibendera mu tteeka lya Ssande erijja mu bwangu. Okumukwata emirundi esatu kuno kubeera obubonero bw’abamalayika basatu ab’Okubikkulirwa ekkumi n’enna, newaakubadde nga biba mu lunaku lumu.

Obumanyirivu bwa malayika asooka bulimu okulabika kwa Kristo ng'enkuba, ekwolesebwa 'ekivaako' ekyawulawo, n'okukwatako okwasooka okuyimusa Danyeri okuva mu ffu ly'ekitiibwa kye eky'obuntu. Malayika asooka alina amatambiro g'essatu gonna agasangiddwa mu ekisooka, kubanga ayimiririra obubaka obwasooka. Si kisange nti okukwatako okwasooka kwawandiikibwa mu nnyiriri eza mwenda okutuuka ku kkumi n'emu.

> Naye ne mpulira eddoboozi ly’ebigambo bye; era bwe nnawulira eddoboozi ly’ebigambo bye, ne ngwa mu tulo tungi nnyo nga nvuunise amaaso ku ttaka. Era, laba, omukono n’ankwatako, n’anteeka ku maviivi gange ne ku mikono gyange. N’aŋŋamba nti, Ai Danyeri, omusajja omwagalibwa ennyo, tegeera ebigambo bye nkugamba, era yimirira waggulu; kubanga gy’oli we ntumiddwa kaakano. Era bwe yaŋŋamba ekigambo kino, ne nnyimirira nga nkankana. Danyeri 10:9-11.

Obumanyirivu bw’okukwatibwa okw’okubiri, Kristo ye yennyini kwe yakola, bukyusa Daniyeri okuva mu kutayinza kwogera okutuuka ku kusobola okwogera ne Mukama we. Mu kukwatibwa okw’okubiri, Daniyeri talina mukka, era wano alagibwa ng’ali ku mutendera gw’obubaka obwasooka bwa Ezekyeri mu mutwe ogw’amakumi asatu mu musanvu.

> Bwe yamaliriza okwogera ebigambo ebyo gyendi, ne ntunuulira wansi ku ttaka, ne nfuuka bubu. Era, laba, omu ng’afaanana mu ngeri y’abaana b’abantu yankwatako emimwa; ne n’abikkula akamwa kange, ne njogera, ne ng’amba oyo eyali ayimiridde mu maaso gange nti, Ai mukama wange, olw’ekyolesebwa ennaku zange zinsukiddeko, era tewasigala maanyi mu nze. Kubanga omuweereza wa mukama wange ono ayinza atya okwogera ne mukama wange ono? Kubanga nze amangu ago tewaasigalamu maanyi, era n’omukka tewaasigalamu mu nze. Danyeri 10:15-17.

Mu bubaka bwa Ezekyeri obw’okubiri, obubaka okuva mu mpewo ennya bufuuwe ku magumba, galyoke gafune obulamu era gayime nga eggye ery’amaanyi. Okuwa eggye eryo amaanyi kulagibwa mu kukwatako okw’okusatu.

> Awo ne wajja nate omu eyali ng’ekifaananyi ky’omusajja, n’ankwata, n’annyweza, n’aŋŋamba nti, Ggwe musajja ayagibwa nnyo, totya: emirembe gibeere gy’oli; beera mugumu, weeyongere okuba mugumu. Bwe yamaliriza okwogera nange, ne nnywezebwa, ne ŋŋamba nti, Mukama wange ayogere; kubanga onnyongedde amaanyi. Awo n’agamba nti, Omanyi lwaki nzize gy’oli? kaakano ndiddayo okulwana n’omulangira wa Perusiya; era bwe nnaavaayo, laba, omulangira wa Gerikiya ajja. Naye ndikulaga ek yawandiikiddwa mu kitabo eky’amazima: era tewali anyimirira wamu nange mu bintu bino wabula Mikaeri omulangira wammwe. Era nange mu mwaka ogw’olubereberye ogwa Darayo Omumedi, nze nennyini, nayimirira okumukkakasa n’okumunyweza. Naye kaakano ndikulaga amazima. Laba, mu Perusiya walijjawo bakabaka basatu; n’ow’okuna aliba mwagagga nnyo okusinga bonna: era olw’amaanyi ge agava mu bugagga bwe alisimusa bonna okulwanyisa obwakabaka bwa Gerikiya. Danyeri 10:18–11:2.

Obubaka obuleeta abajulirwa ababiri mu bulamu mu Ezeekyeri essuula amakumi asatu mu musanvu, bwe bubaka bw’Obusiraamu obw’ekikangabwa eky’okusatu; naye, layini ku layini, obubaka Gabulyeri bw’ayogerako mu kifaananyi kya Mikayiri ng’azuukiza Musa n’amutwala waggulu mu ggulu ng’akabonero, bwe bubaka bwa pulezidenti asembayo ow’Amerika. Bwe bubaka bwa pulezidenti ow’omukaaga (ejjembe lya Bbalipubulikaani) eyattibwa mu 2020, nga bwe kyali ne ku jjembe erya Pawulozesitanti ery’amazima. Mu kunnyonnyola kwa Danyeri, okuzuukira okuva mu nnaku ez’okukungubaga olw’ejjembe erya Pawulozesitanti ery’amazima, kwaleeta okutegeezebwa kw’okuzuukira kw’ejjembe lya Bbalipubulikaani.

Mu ssuula eky’ekkumi ekya Danyeri, ekigambo “okwolesebwa” oba “endabika” kikozesebwa emirundi musanvu. Ebyo ebyogerwako omusanvu bitegeerekesebwa n’ekigambo kye kimu eky’Olwebbulaniya, wabula emirundi esatu ekigambo kiri mu ngeri ey’obukazi, ate emirundi ena kiri mu ngeri ey’obusajja. Omuwendo musanvu nga gwe muwendo ogw’obutuukirivu obujjuvu, era okugattibwa kwa ssatu ne nnya okuviiramu musanvu kye kimu ku biraga eby’ensonga ebikulu eby’Ekitabo ky’Okubikkulirwa, omwo essatu ez’oluvannyuma ku makanisa omusanvu, n’ensibuka essatu ez’oluvannyuma ku bubonero omusanvu, era n’amakondeere essatu ez’oluvannyuma ku makondeere omusanvu byawulwamu mu ngeri ey’enjawulo okuva ku nnya ezasooka.

Ebitabo bya Danyeri n’Okubikkulirwa bimu, era mu ngeri eyo Danyeri ne Yokaana be kabonero kamu ak’ennaku ez’enkomerero. Ekyolesebwa kya Kristo mu mutwe ogw’ekkumi kye kimu n’ekyolesebwa kya Kristo mu mutwe ogusooka ogw’Okubikkulirwa.

Mu Okubikkulirwa essuula esooka, Yokaana awulira eddoboozi emabega we n’akyuka okulaba oyo ayogera.

> Nnali mu Mwoyo ku lunaku lwa Mukama, ne mpulira ennyuma wange eddoboozi erinnene, ng’eddoboozi ly’ekkondeere, nga ligamba nti, Nze Alufa ne Omega, ow’olubereberye n’ow’enkomerero; era, kyonna ky’olaba, kiwandiike mu kitabo, okitume eri amakkanisa musanvu ag’ali mu Asiya; eri Efeso, ne Simuna, ne Peregamo, ne Tayatira, ne Saadi, ne Firadelfiya, ne Lawodikiya. Okubikkulirwa 1:10, 11.

Ka kibe nga kwe kukwatibwa okusatu mu Danyeri essuula ey’ekkumi, oba okwolesebwa kwe kumu mu essuula esooka ey’Okubikkulirwa, oba obubaka bubiri bwa Ezeekyeri mu essuula ey’amakumi asatu mu musanvu, oba Isaaya okukwatibwa eryanda eryaka okuva ku kyoto, obumanyirivu obwo bulaga okuweezesebwa kw’obubaka obusembayo obw’okulabula, era obubaka obwo butandika ku kuzuukira kw’abajulirwa ababiri mu mwezi gwa Jjulaayi, 2023. Danyeri, Yokaana, Ezeekyeri ne Isaaya bonna bakiikirira omubaka awulira “eddoboozi” okuva mu “makubo amadala” emabega we, nga limubuuza nti, “Naani gwe ndutuma?” Omubaka oyo bw’addamu nti, “Nze nzuuno, ntuma,” anywezebwa era ayimusa eddoboozi lye, ng’oyo akaaba mu ddungu. “Alina okutu, awulire Omwoyo ky’agamba amakanisa.”

Tujja okugenda mu maaso n’okunoonyereza kuno mu kyawandiiko kyaffe ekiddako.

> Ku mukiseera ekyo kye twogeddeko kakano, malayika Gabulieri yategeeza Danyeri eby'okuyigiriza byonna bye yandisobodde okwaniriza mu kiseera ekyo. Oluvannyuma lw'emyaka emitono, naye, nnabbi yayagala okuyiga ebisingawo ku nsonga ezaali tezinnategeerekeka bulungi, era nate yeetereeza okunoonya omusana n'amagezi okuva eri Katonda. 'Mu nnaku ezo nze Danyeri nnali nkukungubaga okumala wiiki ssatu ezijjuvu. Saalya mugaati oguwoma, tewali nnyama wadde wayini byayingira mu kamwa kwange, ate saasiiga mafuta n'akatono.... Awo ne nnyimusa amaaso gange ne ntunuulira, laba, waaliwo omusajja ayambadde lineni, era kiwato kye kyali kisibiddwa olunyiriri lwa zaabu ennungi ey'e Ufazi. Omubiri gwe gwali ng'ejjinja ery'omuwendo erya beriri, era obwenyi bwe nga okumyansa okwali ng'akayaka k'ekitangaala, n'amaaso ge nga z'ettaala z'omuliro, n'emikono gye n'ebigere bye byalabika mu langi ng'ekikomo ekisunsuddwa obulungi, n'eddoboozi ly'ebigambo bye nga ly'eddoboozi ly'abantu abangi nnyo' (Danyeri 10:2-6).

> Ennyonnyola eno efaanana ennyonnyola Yokaana gye yawa Kristo bwe yamubikkulirwa ku kizinga ky’e Patimo. Si mulala, wabula Mwana wa Katonda, ye yalabikira Danyeri. Omukama waffe ajja n’omubaka ow’eggulu omulala okuyigiriza Danyeri ebinaabaawo mu nnaku ez’oluvannyuma.

> Amazima amanene agaalabisiddwa Omununulizi w’ensi ge gaabo abanoonya amazima nga bwe banoonya eby’obugagga ebikwekeddwa. Danyeri yali musajja omukadde. Obulamu bwe yabumaze wakati mu by’okusikiriza eby’olubiri lw’abapagani, ebirowoozo bye nga bizingiddwa emirimu gy’obwakabaka obukulu. Naye n’akyama ku bino byonna okweetoowaza omwoyo gwe mu maaso ga Katonda, era n’anoonya okumanya ebigendererwa bya Waggulu Ennyo. Era mu kuddamu okwegayirira kwe, omusana okuva mu mbuga ez’omu ggulu gwaleetebwa eri abo abaaliba nga balamu mu nnaku ez’oluvannyuma. Kale, tulina okunoonya Katonda n’obunyiikivu bungi, alyoke atuggulire amagezi gaffe okutegeera amazima agatuleeteddwa okuva mu ggulu.

> 'Nze Daniyeri nzekka nalaba ekyolesebwa: kubanga abantu abaali nange tebalaba ekyolesebwa; naye ekikankano ekinene kyabagwaako, ne badduka okwekweka.... Era tewasigala maanyi mu nze: kubanga obulungi bwange bwakyuka mu nze ne buba obunafu, era ne nsigala nga sirina maanyi' (ennyiriri 7, 8). Bonna abatukuziddwa ddala bajja kuyitamu ebifaanana bityo. Bwe balaba obulungi obukulu, ekitiibwa, n'okutuukirirwa kwa Kristo, bwe batyo we banaalabira obunafu bwabwe n'obutatuukirira bwabwe mu ngeri ey'amaanyi ennyo. Tebaliba na mwoyo gw'okweyita abatalina kibi; ekyo ekyalabika mu bo ng'ekituufu era ekirungi, bwe kigerageranyizibwa n'obutukuvu n'ekitiibwa kya Kristo, kinaalabika nga tekisaanira era nga ekigiyonooneka. Kye kiseera abantu lwe bayawulibwa ku Katonda, bwe baba nga tebalaba bulungi Kristo, lwe boogera nti, 'Siri na kibi; ntukuziddwa.'

> Kaakano Gabuliyeri n’alabikira nnabbi, n’amugamba bw’ati: ‘Ai Danyeri, omusajja omwagalwa nnyo, tegeera ebigambo bye nkugamba, oyimirire waggulu: kubanga eri ggwe kaakano ntumiddwa.’ Era bwe yamala okunnyogera ekigambo kino, ne nnyimirira nga nkankana. Awo n’annigamba nti, ‘Totya, Danyeri: kubanga okuva ku lunaku olwasooka lwe wattegeka omutima gwo okutegeera, n’okweetoowaza mu maaso ga Katonda wo, ebigambo byo byawulirwa, era nzijje olw’ebigambo byo’ (ebyawandiiko 11, 12).

> Laba ekitiibwa ekinene ennyo ekyalabisiddwa Daniyeri okuva eri Obukulu bw’eggulu! Azzaamu amaanyi omuddu we ey’akankana, era amukakasa nti okusaba kwe kuwuliddwa mu ggulu. Mu kuddamu eri okusaba okwo okw’amaanyi, Malayika Gabulieri yatumibwa okukwata ku mutima gwa kabaka w’Obuperusi. Kabaka oyo yagaanye okukwatibwa Omwoyo wa Katonda mu bbanga lya wiiki ssatu nga Daniyeri asiba n’asaba, naye Omulangira w’eggulu, Malayika Omukulu Mikaeri, yatumibwa okukyusa omutima gwa kabaka oyo omukakanyavu alyoke akole ekikolwa ekimalirivu okuddamu okusaba kwa Daniyeri.

> ‘Era bwe yamaliriza okwogera bwe bityo gye ndi, ne nteeka amaaso gange wansi, ne nsirika. Era, laba, oyo ng’ekifaananyi ky’abaana b’abantu n’ankoma ku mimwa gyange.... N’agamba nti, Omusajja gwe baayagala nnyo, totya: emirembe gibeere naawe, guma, weegume nnyo. Era bwe yamaliriza okwogera nange, ne nnywezebwa, ne njogera nti, Mukama wange ayogere; kubanga ondadde mu maanyi’ (ebyawandiikibwa 15-19). Ekitiibwa kya Katonda ekyalabisibwa eri Daniyeri kyali kinene nnyo ne tasobola kukigumiikiriza okulaba. Awo omubaka ow’eggulu n’abikka ekitangaala eky’okubeerawo kwe, n’alabikira nnabbi ‘ng’ekifaananyi ky’abaana b’abantu’ (verse 16). Mu buyinza bwe obwa Katonda n’annyweza omusajja ono ow’obutuukirivu era ow’okukkiriza, okusobola okuwulira obubaka obwamuweerezebwa okuva eri Katonda.

> Danyeri yali omuweereza eyewaddeyo eri Oyo Ali Waggulu Ennyo. Obulamu bwe obuwanvu bwajjula emirimu egy'ekitiibwa egy'okuweereza Mukama we. Obutukuvu bw'empisa ze n'okwesigwa kwe okutakyuka bifaananibwa bokka n'obwetoowaze bw'omutima gwe n'okwenenya kwe mu maaso ga Katonda. Tuddamu nti, obulamu bwa Danyeri lulabirako olwasikirizibwa olw'okutukuzibwa okw'amazima. Obulamu Obutukuziddwa, 49-52.

Back to Articles