Article

# Buku Daniel - Namba Moa na Mianadika Valu

Persilangan Nubuat antara Roma, Kaum Makabe, dan Zaman Modern: Suatu Kajian atas Penglihatan-penglihatan Daniel

Author

Jeff Pippenger

Published

April 10, 2024

Formats

PDF Unavailable
Word Unavailable
Song MP3

Uriah Smith menulis, “Roma menjadi terhubung dengan umat Allah, orang Yahudi, melalui persekutuan, 162 SM.” Kebanyakan sejarawan modern menetapkan tarikh itu sebagai 161 SM, dan Smith dua kali merujuk kepada 161 SM, dalam buku yang sama. Andaian saya ialah bahawa rujukan kepada 162 SM ini ialah suatu kesilapan tipografi.

> “Ka ditem 23 bad 24 la wanrah ïa ngi sha kane ka liang jong ka jingïateh jutang hapdeng ki Jiw bad ki Roman, BC 161, sha kata ka por haba ka Rom ka la ïoh bynta ïa ka jingïsynshar paidbah halor ka pyrthei baroh kawei.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 273.

Ayat sebelas dan dua belas mengenal pasti kemenangan dan kesan susulan Pertempuran Raphia, yang berlaku pada tahun 217 SM, antara Empayar Seleukia, yang dipimpin oleh Antiokhus III Agung, dan Kerajaan Ptolemaik Mesir, yang dipimpin oleh Raja Ptolemy IV Philopator.

Ntwa ya Panium, e e diregileng dingwaga di le lesome le bosupa moragonyana, ka 200 BC, e ne e boela gape e le magareng ga bogosi jwa Seleucid le bogosi jwa Ptolemaic.

Pemberontakan Makabea bermula pada tahun 167 SM dan merupakan pemberontakan orang Yahudi terhadap usaha Empayar Seleukia untuk menindas amalan keagamaan Yahudi serta memaksakan kebudayaan Yunani.

Pengudusan semula Bait Suci Kedua di Yerusalem, yang menandai peristiwa sejarah yang diperingati semasa Hanukkah, berlaku pada tahun 164 SM, tiga tahun sebelum “perjanjian” dalam ayat dua puluh tiga. Peristiwa ini menyusuli kempen ketenteraan yang berjaya oleh orang Makkabi menentang angkatan Empayar Seleukia, yang dipimpin oleh Antiokhus IV Epifanes yang termasyhur jahat, yang telah menajiskan Bait Suci dan mengharamkan amalan-amalan keagamaan Yahudi. Antiokhus IV Epifanes meninggal dunia tidak lama selepas kemenangan yang diperingati oleh Hanukkah itu, dan hal ini menandai kemerosotan kuasa Syria sejak titik itu seterusnya dalam sejarah.

ក្នុង​ឆ្នាំ ២០០ មុន គ.ស. (ដែល​ក៏​ជា​ពេល​នៃ​សង្គ្រាម Panium ផង​ដែរ) រ៉ូម បាន​ចូល​មក​ជ្រៀតជ្រែក​ក្នុង​ប្រវត្តិ​ព្យាករណ៍​នៃ ដានីយ៉ែល ជំពូក ១១ ជា​លើក​ដំបូង។ នៅ​ទីនោះ មាន​និមិត្តសញ្ញា​មួយ ដែល​បង្កើត​ស្ថាបនា​និមិត្ត​នោះ។ ឥទ្ធិពល​ដោយ​ចេតនា​របស់​វា​ក្នុង​ប្រវត្តិ​នោះ បញ្ជាក់​អំពី​កិច្ចការ​របស់​យេសេបិល ដែល​ជា​និមិត្តសញ្ញា​នៃ​ពួកជំនុំ​មួយ ដែល​ទាញ​ខ្សែ​ពី​ក្រោយ​ឆាក។ យេសេបិល ស្នាក់​នៅ​សាម៉ារី ខណៈ​ពេល​ប្ដី​របស់​នាង គឺ​អាហាប់ មើល​ឃើញ​ពួក​ហោរា​របស់​នាង ត្រូវ​អេលីយ៉ា​សម្លាប់។ ហេរ៉ូឌាស មិន​បាន​នៅ​ក្នុង​ពិធី​ខួប​កំណើត​របស់​ហេរ៉ូឌ​ទេ ជា​ទីកន្លែង​ដែល​កូន​ស្រី​របស់​នាង សាឡូមេ បាន​ល្បួង​ហេរ៉ូឌ។ ក្នុង​ប្រវត្តិ​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក សាសនាប៉ាប ដែល​ត្រូវ​បាន​តំណាង​ដោយ​ស្រី​ពេស្យា​នៃ​ក្រុងទីរ៉ុស ត្រូវ​បាន​បំភ្លេច​ចោល រហូត​ដល់​ចុង​បញ្ចប់​នៃ​ចិតសិប​ឆ្នាំ​ជា​និមិត្តសញ្ញា។ បន្ទាប់​មក នាង​ចាប់​ផ្ដើម​ច្រៀង​បទ​ចម្រៀង​នៃ​ការ​បោក​បញ្ឆោត​របស់​នាង ទៅ​កាន់​ស្តេច​ទាំងឡាយ​នៃ​ផែនដី។ ឆ្នាំ ២០០ មុន គ.ស. ជា​គំរូ​ទុក​ជា​មុន​នៃ​ពេល​ដែល​នាង​ចាប់​ផ្ដើម​ច្រៀង​ដល់​ស្តេច​ទាំងឡាយ​ដោយ​បើក​ចំហ​នៅ​ថ្ងៃ​ចុង​ក្រោយ មុន​ពេល​ច្បាប់​ថ្ងៃ​អាទិត្យ​ដែល​នឹង​មក​ដល់​ក្នុង​ពេល​ឆាប់ៗ​នេះ ដូច​ដែល​ត្រូវ​បាន​តំណាង​នៅ​ក្នុង​ខ ១៦។

Sebelum “persekutuan” orang Yahudi pada 161 SM hingga 158 SM, kaum Makabe mentahbiskan kembali Bait Suci, sebagaimana diperingati oleh Hanukkah pada 164 SM. Kemudian, tiga tahun sesudahnya, ketika perjuangan melawan orang Siria masih terus berlangsung, orang-orang Yahudi Makabe mengulurkan tangan kepada Roma untuk memperoleh dukungan. “Persekutuan” dengan Roma yang kemudian terbentuk itu menjadi suatu ujian nubuat bagi para pelajar nubuat Allah pada akhir zaman.

ചരിത്രം “ഉടമ്പടി” നടന്ന സമയമായി കി.മു. 161-ാം വർഷത്തെ തിരിച്ചറിയുന്നു; എന്നാൽ മുൻഗാമികൾ ആ ചരിത്രത്തെ കി.മു. 158-ാം വർഷമായി തിരിച്ചറിയുന്നു. മില്ലർ ശരിയായിരുന്നോ, അല്ലെങ്കിൽ ആധുനിക ചരിത്രകാരന്മാരോ ശരി? മില്ലർ കി.മു. 158-ാം വർഷത്തോടു അറുനൂറ്റി അറുപത്താറ് വർഷങ്ങൾ (666) ചേർത്ത്, “ദൈനംദിനം” എടുത്തുകളയപ്പെട്ട കി.പി. 508-ാം വർഷത്തിലെത്തി. നിങ്ങൾ എത്ര അന്വേഷിച്ചാലും, യെഹൂദ്യരും റോമക്കാരും തമ്മിലുള്ള ഉടമ്പടിയായി കി.മു. 158-ാം വർഷത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന ഒരു ചരിത്രസാക്ഷ്യം കണ്ടെത്തുക അത്യന്തം ദുഷ്കരമായിരിക്കും; അസാധ്യവുമാകാം.

Verse sixteen ialah undang-undang Ahad, tetapi sebelum sejarah itu Roma memasuki sejarah untuk menegakkan penglihatan itu pada tahun 200 SM. Pemberontakan Makabe bermula di Modein pada tahun 167 SM, dan akhirnya mereka mendedikasikan semula bait suci pada tahun 164 SM. Kemudian dari tahun 161 SM hingga 158 SM, orang Yahudi masuk ke dalam suatu perjanjian dengan kuasa Roma. Tahun 161 SM hingga 158 SM mewakili suatu jangka waktu yang diperlukan untuk menegakkan “persekutuan” itu. Pemahaman ini mengenal pasti “persekutuan” itu selaras dengan kesaksian para sejarawan, dan juga dengan carta yang diarahkan oleh tangan Tuhan dan tidak seharusnya diubah.

Masahulung ba manalaysay ti pakabigbiganda kadatayo a ti aramid ti panakikadua ken panagkarrubba iti pannakikadua a pagilian kadagiti nagkauna a nasion a kas iti Juda ken Roma idi maikadua a siglo sakbay ni Cristo, ket nagdumaduma a maipapan iti naisangsangayan a kasasaad, kadagiti alagaden ti diplomasia, ken dagiti pannakabalin a mairaman. Kadawyan, mangrugi daytoy a proseso babaen iti panangipakita ti maysa a partido iti kayatna a mangipasdek iti maysa a tulag wenno alleansa kadua ti sabali. Iti kaso ti Juda ken Roma, ti Juda ti nangrugi iti pannakikontak ken Roma tapno iyusonna ti maysa a pormal a alleansa.

Saluran diplomatik pasti telah digunakan untuk menyampaikan usulan tersebut dan memulai perundingan. Hal ini pasti melibatkan pengutusan para duta atau utusan ke Roma untuk bertemu dengan para pemimpin atau wakilnya. Setelah perundingan dimulai, kedua belah pihak akan membahas syarat-syarat perjanjian yang diusulkan itu. Hal ini dapat mencakup serangkaian pertemuan, pertukaran pesan-pesan diplomatik, dan mungkin keterlibatan pihak-pihak perantara atau mediator untuk mempermudah pembahasan. Selama perundingan, masing-masing pihak akan mempertimbangkan syarat-syarat yang diajukan oleh pihak lainnya dan dapat menawarkan usulan balasan atau meminta perubahan atas syarat-syarat tertentu. Proses ini dapat melibatkan pertimbangan yang saksama, konsultasi dengan para penasihat, serta penilaian terhadap kemungkinan manfaat dan kerugian dari perjanjian yang diusulkan itu.

꞉꞉탕치웅 쌍땀 게 송롱와레써 ꞉꞉잉깐나 디 탕치운 까쩨꞉꞉깐 따흐 디 송롱와레 안냐 욤겡 나띠써. 송롱와레 디, 락 ꞉꞉탄 디 씨다와 뗀기라나, 암반 인그 써라나 디 딸라완 깐나 마낭 렌겡 나꞉꞉띠써. 로마하 디, 난디 탄나 훌루스하 써나다 인그 디 렌겡 나꞉꞉띠끄웨. 유다하 디 은, 송롱와레 디, ꞉꞉탄 디 씨다와뗀기라나 인그 써라나 딸라완 깐나 마낭 렌겡 나꞉꞉띠끄웨. 송롱와레 디 락 ꞉꞉탄나렝, 씨다와뗀기라나 뗀 레보 인그 딸라완 깐나 마낭 렌겡 나꞉꞉띠써. 송롱와레 디 락 게렝나렝, 씨다와뗀기라나, 탄디 딸라완 깐나 마낭 뗀기닝띠써. 탄디 따흐, 탕롱와레바 탄앉끄웨, 쌍땀 렛꞉꞉띠끄웨, 딸라완 깐나 마낭 덴나와레바 인그, 송롱와레하 디 락 똘디렝나렝 딸라완 깐나 마낭 게 렉꞉꞉렉띠써.

Katika karne ya pili K.K., kusafiri kutoka Uyahudi (ulioko katika eneo la mashariki la Bahari ya Mediterania) kwenda Roma (ulioko katikati ya Italia) kungekuwa jambo gumu na la kuchukua muda mrefu, hasa ukizingatia mipaka ya mbinu za usafiri za kale. Umbali kati ya Uyahudi na Roma ni takriban kilomita 1,500 hadi 2,000 (maili 930 hadi 1,240), kutegemea njia mahususi iliyochukuliwa. Usafiri wa baharini mara nyingi ulikuwa wa haraka zaidi na wenye ufanisi kuliko usafiri wa nchi kavu katika nyakati za kale, lakini usafiri wa baharini ulitegemea pepo zilizovuma. Kusafiri kwa meli kutoka bandari ya Uyahudi kwenda bandari ya Italia (kama vile Ostia, bandari ya Roma) kungaliweza kuchukua majuma kadhaa, kutegemea mambo kama hali ya upepo, mikondo ya bahari, na aina ya chombo kilichotumiwa.

Perjalanan darat dari Yudea ke Roma pastilah lebih lambat dan lebih berat. Para musafir harus menempuh berbagai medan, termasuk pegunungan, lembah, dan sungai, serta menghadapi rintangan seperti penyamun dan wilayah-wilayah yang bermusuhan. Diperkirakan bahwa perjalanan dengan berjalan kaki atau dengan kereta yang ditarik kuda dapat memakan waktu beberapa bulan. Lamanya perjalanan juga dipengaruhi oleh faktor-faktor seperti keadaan jalan, tersedianya tempat penginapan dan perhentian untuk beristirahat, serta kebutuhan untuk beristirahat dan mengisi kembali perbekalan sepanjang perjalanan itu.

Apabila orang-orang Yahudi Makabe mengusahakan suatu persekutuan dengan Roma, mereka tentu perlu mengutus duta-duta ke Roma. Setelah para duta itu diterima oleh pihak berwenang Romawi, akan ada suatu masa perundingan. Dalam teori sejarah, sebab tidak tersedia catatan yang pasti, setelah suatu perjanjian diresmikan, perjanjian itu harus dibawa kembali ke Yudea untuk pengesahan, dan kemudian kemungkinan besar harus dikembalikan lagi ke Roma untuk meneguhkan penerimaan dari pihak orang-orang Yahudi. Hampir mustahil untuk mempercayai bahwa proses pembentukan suatu persekutuan pada masa itu dapat diselesaikan dalam satu tahun, sehingga pemahaman bahwa “persekutuan” itu melambangkan suatu proses dari tahun 161 SM sampai 158 SM selaras dengan garis-garis nubuatan lainnya yang mengidentifikasi sejarah yang menuntun kepada undang-undang hari Minggu dalam ayat enam belas.

“সন্ধি” এক, যাহা সকল ইতিহাসবিদের সম্মতিমতে মক্কাবীয় ইহুদীদের উদ্যোগে সূচিত হইয়াছিল, খ্রিস্টপূর্ব ১৬১ সালে যিহূদিয়ায় আরম্ভ হইয়াছিল। এর উদ্দেশ্য ছিল, ইহুদীরা সিরীয়দের বিরুদ্ধে সমর্থন লাভ করিতে চাহিয়াছিল, যাহাদের সহিত তাহারা খ্রিস্টপূর্ব ১৬৭ সালে তাহাদের বিদ্রোহ আরম্ভ হওয়ার পর হইতে সংগ্রাম করিয়া আসিতেছিল। এই বিদ্রোহের সূত্রপাত ঘটিয়াছিল এক ইহুদি যাজক মত্তথিয়াস এবং তাহার পাঁচ পুত্র—বিশেষত যিহূদা মক্কাবী—যখন তাহারা সেলিউসীয় শাসক অ্যান্টিওকাস চতুর্থ এপিফেনিস আরোপিত হেলেনীয়করণ নীতির বিরুদ্ধে প্রতিরোধ গড়িয়া তোলে। এই নীতিসমূহের অন্তর্ভুক্ত ছিল ইহুদী ধর্মীয় আচরণ দমন করার প্রচেষ্টা এবং গ্রীক রীতি-নীতি ও বিশ্বাস গ্রহণ করিতে বাধ্য করা।

Catalyst bagi pemberontakan itu ialah suatu insiden di desa Modein, tempat Mattathias menolak mematuhi suatu dekret untuk mempersembahkan korban kepada dewa Yunani. “Modein” berasal daripada perkataan Ibrani “modi’a,” yang bererti “mengisytiharkan” atau “membantah.” Dalam bantahannya, Mattathias membunuh seorang murtad Yahudi yang sedang hendak mempersembahkan korban itu, lalu dia bersama anak-anak lelakinya melarikan diri ke kawasan perbukitan, sekali gus memulakan suatu kempen peperangan gerila menentang angkatan Seleucid. Pemberontakan Makabea berlanjutan selama beberapa tahun, sepanjang tempoh itu orang Makabea terlibat dalam banyak pertempuran menentang orang Seleucid dan sekutu-sekutu mereka. Walaupun jauh lebih sedikit bilangannya dan jauh lebih kurang kelengkapannya, orang Makabea mencapai beberapa kemenangan besar.

Mmuso wa Seleucid o be o nyaka go gapeletša Bajuda ka bodumedi bja Gerika, gomme Bagerika ba emela ba-globalist ba mehla ya bofelo. Bodumedi bja bona bo bonagatšwa ka woke-ism yeo ga bjale e gapeletšwago godimo ga United States le lefase, ke maatla a ba-globalist a tshepedišo ya dipanka, ba ditaba ba tlwaelo, mafelo a thuto, le go phušolwa ga diphapano tša setšhaba ka bofaladi bjo bo gapeleditšwego bja bafaladi ba go se molaong. Ge Antiochus Epiphanes a be a gapeletša Bajuda ka bodumedi bja Gerika, go be go na le Bajuda bao ba bego ba šomišana le maitapišo a gagwe. BamaKabe ba emela sehlopha se sengwe sa Bajuda ba bahlanogi, bao ba bego ba ganetša bodumedi bja Gerika, eupša go be go na le gape sehlopha se sengwe sa Bajuda ba bahlanogi seo se bego se thekga modiro wa go gapeletša bodumedi bja Gerika.

Ayat keenam belas ialah undang-undang Ahad yang akan segera datang, dan kesatuan tiga serangkai antara naga, binatang itu, dan nabi palsu. Sejarah itu didahului oleh ayat ketiga belas hingga kelima belas, di mana tiga peperangan dalam ayat empat puluh berlaku daripada ayat kesepuluh (1989), ayat kesebelas dan kedua belas (perang Ukraine), dan Pertempuran Panium. Pertempuran Panium melambangkan suatu peperangan di mana binatang bumi bertanduk dua itu menang atas falsafah-falsafah keagamaan dan politik golongan globalis.

उओ लान्थावा थाङा थुंफ्राय अमेरिकार जोंनि जोबथा प्रेजिडेन्टआ पदिननि जयलबायनाय आरो बेनिफ्राय नोंथांखि फोसावनायखौ, जों पदम एगारो आरो बारोआव गोनां बुङो, बेनि उनाव जोंखा समनाय खालामनांगौ। रूसियार फोसावनायनि उनाव जोंखा जाथावनायखौ सुस्रांनायनि थाखाय बेयो NATO, बा United Nations-नि लोगोसे मोनसे जुट खालामनांगौ, आरो बे जुटनि इतिहासनिआव बेयो United Nations-खौ Panium-नि रानाव सोगोनांनांगौ। पदम खारसिनि बिनि सोमोन्दै नोंथाम रानाखौ, पदम खारसिनि गिबि रानानि बादि जोंखा जानांगौ। सोवियत यूनियनआ अमेरिकानि आर्थिक आरो मिलिटारि बोलनि गाहायाव फोसाबायनाय बादि, United Nations-नि ग्लोबलिस्टफोरखौ “perestroika” फिन माबोरायनांगौ—गर्बाचोवनि सोवियत यूनियनखौ सुस्रांथिनायनि थाखाय खामानिनि गुबै दानाय अंग—जायो बेनि जोबाव बेफोरा सोवियत बिस्थाखौ थांखि-दांख्रायनाय आरो फोसावनायनि दिसे जोंखा बिथां दानाय दिहुननायखौ दानबाय।

Ntoa ya boraro e bontšoa ka ntoa ya pele, mme ka moruo le kgatello ya sesole Trump, jwalokaha a emetsoe ke Reagan, o tla qobella Ditjhaba tse Kopaneng ho kena ho “perestroika,” e bolelang ho hlophiswa botjha kapa ntjhafatso. Ho hlophiswa hoo botjha ho tla beha United States hodima hlooho ya tsamaiso ya marena a leshome, e leng Ditjhaba tse Kopaneng. Ntoeng eo, bopapa bo tla kena historing ka nako eo, bo ipolela e le mosireletsi wa tsamaiso eo Trump a ntseng a e hlola ka nako eo.

ᱚᱱᱟ ᱢᱤᱫ ᱜᱟᱢᱟᱭ ᱨᱮ ᱴᱨᱟᱢᱯ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱟᱱᱛᱚᱨᱤᱠ ᱥᱤᱵᱤᱞ ᱚᱟᱨ ᱥᱟᱢᱱᱟᱝ ᱠᱚᱜ ᱦᱩᱭᱩᱜ-ᱟ, ᱚᱠᱟ ᱚᱛᱮ ᱩᱱᱤ ᱫᱚ ᱵᱟᱫᱷᱚ ᱦᱚᱪᱚᱭᱚᱜᱼᱟ, ᱡᱮᱢᱚᱱ ᱟᱵᱨᱟᱦᱟᱢ ᱞᱤᱱᱠᱚᱱ ᱦᱚᱸ ᱵᱟᱫᱷᱚ ᱦᱚᱪᱚᱭᱚᱜ ᱛᱟᱦᱮᱸᱠᱟᱱᱟ। ᱚᱱᱟ ᱥᱤᱵᱤᱞ ᱚᱟᱨ ᱫᱚ ᱭᱩᱱᱟᱭᱴᱮᱰ ᱥᱴᱮᱴᱥ ᱵᱷᱤᱛᱨᱤ ᱨᱮ ᱚᱥᱛᱮ ᱥᱮᱫ ᱟᱹᱲᱤ ᱵᱤᱨᱚᱫᱷᱤ ᱫᱩᱭ ᱟᱯᱚᱥᱴᱮᱴ ᱫᱚᱞ ᱛᱟᱞᱟᱨᱮ ᱦᱩᱭᱩᱜ-ᱟ। ᱢᱤᱫ ᱫᱚᱞ, ᱚᱠᱟ ᱠᱚ ᱚᱠᱚᱭ ᱥᱮᱫ ᱠᱚ ᱛᱮ ᱨᱮᱯᱨᱤᱡᱮᱱᱴ ᱠᱚᱣᱟ, ᱩᱱᱤ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱳᱠ ᱨᱤᱞᱤᱡᱚᱱ ᱟᱨ ᱯᱷᱤᱞᱚᱥᱚᱯᱷᱤ ᱠᱚ ᱟᱸᱜᱠᱟᱣ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱚᱠ-ᱤᱡᱚᱢ ᱨᱮ, ᱚᱠᱚᱭ ᱠᱚ ᱫᱚ ᱫᱩᱭ ᱯᱚᱞᱤᱴᱤᱠᱟᱞ ᱯᱟᱨᱴᱤ ᱨᱮ ᱯᱨᱚᱜᱨᱮᱥᱤᱵ ᱜᱽᱞᱚᱵᱟᱞᱤᱥᱴ ᱠᱚ। ᱮᱴᱟᱜ ᱫᱚᱞ (MAGA-ism) ᱫᱚ ᱥᱟᱹᱨᱤᱠᱟᱱ ᱯᱨᱚᱴᱮᱥᱴᱟᱱᱴ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱛᱮ ᱫᱟᱣᱟ ᱠᱚᱣᱟ, ᱢᱮᱱᱠᱷᱟᱱ 1844 ᱨᱮ ᱩᱱᱤ ᱠᱚ ᱚᱱᱟ ᱯᱚᱫᱚᱵᱤ ᱟᱫᱮᱨ ᱟᱠᱟᱫᱟ।

ផ្នែកនៃប្រធានាធិបតីត្រូវបានតំណាងដោយ MAGA-ism ហើយមានមូលដ្ឋានលើការអះអាងដ៏ខុសឆ្គងថា ខ្លួនកំពុងការពារព្រហ្មចារីយប្រូតេស្តង់ពិត និងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ ការអះអាងរបស់ Woke-ism គឺជាសាសនានៃម្ដាយផែនដី យុគសម័យថ្មី និងជំនឿថា រដ្ឋធម្មនុញ្ញត្រូវអនុវត្តទៅតាមកាលៈទេសៈបច្ចុប្បន្ននៃបទដ្ឋានសង្គម មិនមែនតាមគំនិតបុរាណរបស់បិតាស្ថាបនិកនោះទេ។

Matafeya (Trump) an yi hole try blo olketa Democrat globalist-progresiv insaed long United States, wea olketa representim long olketa rebellion wea hem stat long Modein long 167 BC. Biaen, Trump bae repeatim history blong 164 BC, taem olketa Maccabee olketa rededicateim temple, olsem olketa commemorate long observance blong Hanukkah. Then long period wea representim 161 BC go kasem 158 BC, Trump bae statim final push blong erectim image blong papacy, wea hem wanfala image wea identifyim wanfala illicit relationship between religious power and political power. Long 158 BC, league bae implement, taem soon coming Sunday law blong verse sixteen hem enforce.

Daniel fasal agyaarah sab se pahle yih bataata hai ki Rome siyaasī taur par kis tarah qabza hasil karta hai, aur phir Daniel usī tārīkh ko dohrāta aur wasee‘ karta hai ek aisī satar ke sāth jo yih pahchānati hai ki usī tārīkh mein Rome Khudā ke logon ke sāth kis tarah pesh āta hai. Āyat solah se le kar āyat unnis tak dunyā par qabza karne mein butparast Rome ke sāmne jo tīn rukāwateṅ thīṅ, un kī tasvīr pesh kī ga’ī hai. Āyat solah mein, Syria ko 65 qabl az Masīh mein butparast Rome ne fatah kiyā, aur phir Yahūdiyah ko 63 qabl az Masīh mein Pompey ne fatah kiyā. Āyat solah is bāt kī nishāndihī kartī hai ki Rome kab shāndār sarzamīn mein khaṛā hone wālā thā, aur yūṅ karte hue yih usī fasal kī āyat iktālīs ke Sunday law kī namūnagī kartī hai.

Ke habohlokoa ho hlokomela hore histori ea tlholo ena e etsahetse ka 63 BC [e bapile le 1863], har’a Ntoa ea Lehae e neng e tsoela pele ka hare ho Jerusalema. Uriah Smith o itse, “Ha Pompey a khutla leetong la hae la ntoa khahlanong le Mithridates, morena oa Pontus, bahlolisani ba babeli, Hyrcanus le Aristobulus, ba ne ba loanela moqhaka oa Judea.”

Мс орчуулга: “Hyrcanus” ба “Aristobulus” хэмээх нэрс хоёулаа Грек гаралтай бөгөөд, ялангуяа Эллинист үе болон Хасмоны угсааны үеийн Еврейн түүхийн хүрээнд түүхэн ач холбогдолтой. “Hyrcanus” нь Грекийн “Hurkanos” гэдэг үгнээс үүссэн бөгөөд, энэ нь магадгүй Перс хэлний “hurkan” буюу “чоно” гэсэн үгнээс гаралтай. Hyrcanus гэдэг нь Хасмоны удмын хэд хэдэн захирагчийн хэрэглэж байсан нэр байв. “Aristobulus” нь “хамгийн сайн зөвлөх” эсвэл “хамгийн сайн зөвлөгч” гэсэн утгатай. Aristobulus мөн Хасмоны удмын хэд хэдэн захирагчийн хэрэглэж байсан өөр нэгэн нэр байв. “Hyrcanus” ба “Aristobulus” хоёулаа Хасмоны үеийн Еврейн түүхэн дэх чухал хүмүүсийн нэрстэй холбоотой. Тэд Иудей дэх Хасмоны хаант улсын засаглал болон тэлэлтэд чухал үүрэг гүйцэтгэсэн захирагчид байв. Христийн үе дэх Хасмоны хаант улсын эш үзүүллэгийн үр удам бөгөөд төлөөлөгчид нь Фарисайчууд байв.

Apabila Pompey menakluki Yerusalem, terdapat dua golongan politik yang kedua-duanya menelusuri asal-usul mereka kembali kepada zaman pemberontakan yang dilambangkan oleh Modein pada tahun 167 SM. Setelah Pompey terlibat dalam pemberontakan itu, dia bertekad untuk menawan Yerusalem, dan golongan politik Aristobulus bertekad untuk menentangnya, tetapi golongan Hyrcanus bertekad untuk membuka pintu-pintu gerbang kepada Pompey. Lalu Pompey melancarkan serangannya terhadap Yerusalem, dan tiga bulan kemudian Yerusalem untuk selama-lamanya berada di bawah bidang kuasa Rom.

Menjelang ayat sembilan belas, Mesir, halangan yang ketiga dan terakhir, telah ditaklukkan oleh Roma. Kemudian dalam ayat dua puluh kelahiran Kristus dikenali ketika Daniel mula menjelaskan bagaimana Roma akan berurusan dengan umat Tuhan dalam sejarah itu. Dalam ayat dua puluh satu dan dua puluh dua, Kristus disalibkan. Dalam ayat dua puluh tiga, persekutuan yang bermula pada tahun 161 SM hingga 158 SM dikenal pasti sejurus selepas ayat-ayat yang menggambarkan salib, ketika orang-orang Yahudi yang murtad mengisytiharkan bahawa mereka “tidak mempunyai raja selain Kaisar.” Garis keturunan orang-orang Yahudi yang murtad, yang diwakili oleh kaum Makabeus, yang telah menentang kemaraan falsafah agama Yunani, dan dengan berbuat demikian membentuk suatu hubungan yang najis dengan Roma, menyusuli ayat yang mengenal pasti sejarah salib, ketika buah hubungan mereka yang najis itu dinyatakan sepenuhnya.

Shekinah ahụ alaghachighị n’ụlọ nsọ e wuru mgbe afọ iri asaa nke ndọta n’agha gachara. E nyere akaebe amụma ikpeazụ ahụ, nke Malakaị kwusara, n’ihe dị ka etiti narị afọ nke ise Tupu Kraịst. Enwebeghị ọnụnọ Chineke a na-ahụ anya, ma ọ bụkwa akaebe amụma ọ bụla, ruo ọtụtụ narị afọ tupu ndị Maccabee bilie imegide mmetọ Grik nke ndị ọchịchị ụwa niile na-akwalite. Ná mmalite nnupụisi ha, ha mezuru nnupụisi ahụ kpọmkwem nke Ptolemy na Eze Uzaịa abụọ ahụ nwara ime, mgbe ndị eze abụọ ahụ chọrọ ịrụ ọrụ nke onye nchụàjà ma chụọ àjà n’ụlọ nsọ.

ଜୋନାଥନ ଆପ୍ଫୁସ୍‌ (ଯିନ୍ହାଙ୍କୁ ଜୋନାଥନ ମକ୍କାବିୟସ୍‌ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଜଣାଯାଏ) ମତ୍ତଥିୟାସଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଥିଲେ; ମତ୍ତଥିୟାସ ହିଁ ମକ୍କାବୀୟ ବିଦ୍ରୋହର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ସେଲ୍ୟୁସିଦ୍ ସାମ୍ରାଜ୍ୟବିରୋଧୀ ଯିହୂଦୀ ବିଦ୍ରୋହକୁ ନେତୃତ୍ୱ ଦେବାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ପାଳନ କରିଥିଲେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଯୁଦାସ୍ ମକ୍କାବୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ଜୋନାଥନ ମକ୍କାବୀୟ ସେନାବଳର ନେତୃତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ସାମରିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ନେତୃତ୍ୱ ସହିତ ସହ, ଜୋନାଥନ ମହାଯାଜକଙ୍କ ଭୂମିକା ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେ ଯିହୂଦୀ ଜନଗୋଷ୍ଠୀଙ୍କ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ନେତା ଭାବରେ ସେବା କଲେ। ନେତା ଏବଂ ମହାଯାଜକ—ଏହି ଉଭୟ ଭୂମିକାରେ ଜୋନାଥନଙ୍କ ସେବା ଯିହୂଦୀ ଇତିହାସରେ ଏକ ଲକ୍ଷଣୀୟ ପରିବର୍ତ୍ତନର ସୂଚନା କଲା, କାରଣ ଏହା ଦ୍ୱାରା ହାସ୍ମୋନିୟ ବଂଶର ହସ୍ତରେ ରାଜନୈତିକ ଓ ଧାର୍ମିକ—ଉଭୟ ପ୍ରକାରର କ୍ଷମତା ସଂକେନ୍ଦ୍ରିତ ହେଲା। ତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ ଯିହୂଦୀ ସ୍ୱାୟତ୍ତତାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାରେ ଏବଂ ଯିହୂଦାରେ ହାସ୍ମୋନିୟ ଶାସନ ସ୍ଥାପନ କରିବାରେ ସହାୟକ ହେଲା।

Dosa yang sangat cuba dilakukan oleh Ptolemy selepas kemenangan di Raphia itu telah dilaksanakan pada permulaan pemberontakan Makabe. Itulah dosa yang sama yang telah ditentang oleh para imam pada zaman raja Uzziah, namun pembelaan yang diakui oleh orang Makabe terhadap pelayanan bait suci Tuhan merupakan suatu pernyataan yang sesat dan memberontak tentang gabungan gereja dan negara, dan dengan demikian melambangkan pemberontakan Protestanisme murtad yang kini sedang berhimpun untuk menyokong Trump menentang kemaraan woke-isme globalis Biden.

Bibele yi funzisa leswaku u ta va tiva hi mihandzu ya vona, naswona Vafarisi hi nkarhi wa Kriste a ku ri masalela yo hetelela ya vuhosi bya Hasmonean lebyi sunguleke hi Mattathias. Mattathias, ni ku pfukela loku a ku sunguleke, swi velekile mihandzu ya Vufarisi, hilaha swi endlaka hakona hi Maprotestente lava fularheleke ripfumelo lava seketelaka mianakanyo ya “Make America Great Again”. Amerika a yi ri leyikulu loko Vumbiwa bya tiko a byi twisisiwa tanihi lebyi hlayisaka kereke ni mfumo swi hambanile un’wana ni un’wana, kambe hi singita xa vuxisi lexi yimeleriwaka hi ku hlula loku tsundzuxiwaka hi nkhuvo wa Hanukkah, nhlangano wa milawu ya Sonto wu ta huma erivaleni.

Re tla tswelela thuto eno mo setlhogong se se latelang.

> “सागाङनि तृतिय फरिस्थानि सन्देसनि सिथाइखौ होनायफोरखौ गोदानि समायाव गाहायावसिनि खौदांखोरनिफोर मोनना गोनांथि जादोंमोन। बेफोरनि आगमबिलाइ—माने, दिनैवाव फोसावबाइनि नांगौथिनि मावनाय अमेरिकानि थाखाय गिदिर होनाय जागोन, आरो गिर्जा आरो राज्यखौ मोनसे जोंफानायाव लांबाय फोसावनानै, सासे इसोरनि हुकुमफोरखौ मानोफोरखौ जेंनाय दानायजागोन—बेखौ बिथांहोनो नोंथांनाय आरो हांसारनाय बुङोना फोसावदोंमोन। रैखान्थियै बुङोना फोसावदोंमोन जे, बे देशखौ गासैबो माबोरै जायोब्ला, बियो नोंथांनि सोमोन्दै थाखाय जाबाय थानायनि बायदि आनजादिआव जानो हागौ—माने, फोसावबाइनि आजादिनि रैज्ला। नाथाय रविबारनि माननायखौ बोरायजों मावनायनि सोंदांखौ फोसावबायनाय गुवारजों सालायनाय समायाव, दिरघो समाय जिरायनो नोंथांनाय आरो बिस्वास माखाखै थानाय जाथायखौ दंङै गोदान आवगासिनो फाइदोंमोन, आरो तृतिय सन्देसनि बेनि दांथायखौ जायखौ आगोलाव बियो मावनो हाया, बेखौ दानो फोसावगोन।”

> “Molokong o mongwe le o mongwe Modimo o romile batlhanka ba Gagwe go kgalemela boleo, mo lefatsheng le mo kerekeng. Mme batho ba eletsa gore go buiwe dilo tse di monate mo go bone, mme boammaaruri jo bo itshekileng, jo bo sa kgabiswang, ga bo amogelesege. Bontsi jwa batokafatsi, fa ba simolola tiro ya bone, ba ne ba ikaeletse go dirisa kelotlhoko e kgolo mo go tlhaseleng maleo a kereke le a setšhaba. Ba ne ba solofela gore, ka sekao sa botshelo jo bo itshekileng jwa Bokeresete, ba ka busetsa batho kwa dithutong tsa Baebele. Mme Moya wa Modimo wa tla mo go bone jaaka o ne wa tla mo go Elia, wa mo tlhotlheletsa go kgalemela maleo a kgosi e e boikepo le a batho ba ba fapogetseng tumelo; ba ne ba se ka ba kgona go ithiba go rera dipolelo tse di tlhamaletseng tsa Baebele— dithuto tse ba neng ba ntse ba okaoka go di tlhagisa. Ba ne ba patelediwa go bolela boammaaruri ka tlhagafalo le kotsi e e neng e sokela meya. Mafoko a Morena a neng a ba naya ba ne ba a bua, ba sa boife ditlamorago, mme batho ba ne ba patelesega go utlwa tlhagiso.”

> “Na, ka ha chubim pathum ni ki lai puba unau ah. A hun a lo thlenin he thuchah hi thiltihtheihna ropui berin pêk a nih dawn chuan, Lalpa chuan a rawngbawlna atâna anmahni inchhâl tlatte rilru hruaiin, hmanraw inngaitlâwm takte hmangin a thawk ang. Rawngbâwltute chu ziak leh lehkha zirna inah an zir chhuah avâng zawkin, a Thlarau hriak thihnain a tling tâwk zâwk ang. Rinna leh ṭawngṭaina mi zawng zawngte chu Pathianin thu a pêkte puang chhuakin, thlarau thianghlim leh hlimna nasa takin chhuak tûrin an tih luih ang. Babylon sualte chu puan chhuah an ni ang. Kohhran thiltihte sawrkar thuneihna hmanga tih tûr an tihna avânga rah hlauhawm takte, thlarau biakna lo luh chhohna te, pope thuneihna rawn lian zêlna, ruaihmang tak mahse chak taka lo kal zêlna te—heng zawng zawng hi puan bo an ni ang. Hêng vaukhânna ropui takte hmang hian mipuite chu an harh chhuak ang. Sang tam tak leh sang tam takin, heti ang thu hi an la hre ngai loh avângin, an ngaihthlâk ang. Mak takin, Babylon chu kohhran a ni a, a dik lohna leh a sualte avâng leh vân atanga a hnêna thutak rawn thlen chu a hnâwl avângin a tlu tawh tih thu an hria ang. Mipuite chuan ngaisak tak leh hlauhawm takin, Hêng thil hi a dik em? tiin an zirtîrtute hmasa zâwkte hnênah an kal a; nimahsela rawngbâwltute chuan an hlauhna tihnêm leh rilru harh chhuak tawh tih muanna tûrin, thu dâwtte an sawi a, thil mîte ngaihthlâk nuam zâwk tûrte an hril ang. Mahse mi tam tak chuan mi thuneihna chauh-ah lungawi lovin, chiang takin ‘Lalpan heti hian a sawi’ tih an dil avângin, rawngbâwlna lar tak, hmanlai Pharisai te ang khân, an thuneihna zawhna an nih avângin thinrim takin, he thuchah hi Setana atanga lo kal angin an puh ang a, sual hmangaih mipuite chu a puang chhuaktute sawisel leh tihduhdah tûrin an fuih ang.”

> “Geçimsizlik yeni alanlara yayıldıkça ve halkın zihinleri Allah’ın çiğnenmiş yasasına çağrıldıkça, Şeytan harekete geçer. Mesaja eşlik eden güç, ona karşı duranları ancak daha da çılgına çevirecektir. Ruhban sınıfı, ışığın sürüleri üzerine parlamasını engellemek için neredeyse insanüstü çabalar ortaya koyacaktır. Ellerindeki her vasıtayla bu hayatî meselelerin tartışılmasını bastırmaya çalışacaklardır. Kilise, sivil iktidarın güçlü koluna başvurur ve bu işte Papacılarla Protestanlar birleşir. Pazar gününün zorla uygulanması yönündeki hareket daha cesur ve daha kararlı hâle geldikçe, emirleri tutanlara karşı yasa devreye sokulacaktır. Onlar para cezaları ve hapisle tehdit edilecek, bazılarına nüfuz sahibi mevkiler, ayrıca imanlarından vazgeçmeleri için teşvik olarak başka ödüller ve avantajlar teklif edilecektir. Fakat onların sarsılmaz cevabı şudur: ‘Bize hatamızı Allah’ın Sözü’nden gösterin’—Luther’in benzer şartlar altında ileri sürdüğü aynı talep. Mahkemeler önüne çıkarılanlar gerçeği kuvvetle savunurlar ve onları işitenlerden bazıları, Allah’ın bütün emirlerini tutmak üzere tavır almaya yöneltilir. Böylece, başka türlü bu gerçekler hakkında hiçbir şey bilmeyecek olan binlerce kişinin önüne ışık getirilmiş olacaktır.” Büyük Mücadele, 605, 606.

Back to Articles