Article

# Panium - Nombor Dua Puluh Tiga

Kamora ga kgolagano o tla dira ka boferefere.

Author

Jeff Pippenger

Published

March 20, 2026

Formats

PDF Unavailable
Word Unavailable
Song MP3

Daniel fasal sebelas ayat dua puluh empat mengenal pasti tempoh ketika Rom kafir akan memerintah dengan tertinggi melalui perkataan “masa.” Suatu “masa” melambangkan 360 tahun dalam penerapan nubuatan, dan tahun-tahun itu bermula pada pertempuran laut yang paling masyhur dalam sejarah purba, iaitu pertempuran Actium pada 31 SM. Terdapat pertempuran-pertempuran laut lain yang lebih besar dan lebih canggih dari segi strategik, tetapi Actium ialah pertempuran laut yang paling ikonik kerana kaitannya dengan Marc Antony dan Cleopatra. Sama seperti dari segi kepentingan sejarah dengan runtuhnya Tembok Berlin dalam penggenapan Daniel 11:40, dan Menara Berkembar pada 9/11 dalam penggenapan Wahyu lapan belas; kerana apabila Tuhan memilih peristiwa-peristiwa sejarah untuk menggenapkan Firman nubuatan-Nya, Dia melakukannya dengan cara yang menarik perhatian khalayak yang paling luas.

> အတူတကွ သဘောတူစာချုပ်ကို သူနှင့်ပြုလုပ်ပြီးနောက်၊ သူသည် လှည့်ဖြားခြင်းဖြင့် အမှုကို ဆောင်ရွက်လိမ့်မည်။ အကြောင်းမူကား၊ သူသည် တက်လာ၍ လူအနည်းငယ်နှင့်ပင် အင်အားကြီးလာလိမ့်မည်။ သူသည် ပြည်နယ်၏ အဆီအနှစ်ကြွယ်ဝဆုံးသော နေရာများသို့ပင် ငြိမ်းချမ်းစွာ ဝင်ရောက်လိမ့်မည်။ သူသည် သူ၏ဘိုးဘေးတို့ မပြုခဲ့သည့်အမှု၊ သူ၏ဘိုးဘေးတို့၏ ဘိုးဘေးများပင် မပြုခဲ့သည့်အမှုကို ပြုလိမ့်မည်။ သူသည် လုယက်ရယူသည့်အရာ၊ ဥစ္စာပစ္စည်း၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့ကို သူတို့အကြား ဖြန့်ဝေလိမ့်မည်။ ထို့ပြင် သူသည် ခိုင်ခံ့သော ခံတပ်များကို ဆန့်ကျင်၍ မိမိ၏ အကြံအစည်များကို အချိန်ကာလတစ်ခုအထိ ကြိုတင်ကြံစည်လိမ့်မည်။ ဒံယေလ ၁၁:၂၃၊ ၂၄။

Uriah Smith u khutla hi ku hetisisa ka leswi a swi xiyeke malunghana ni ntwanano exikarhi ka Rhoma ni Vamakabi va ndzimana ya makume mambirhi na nharhu hi ku vula nchumu hi vanhu vatsongo va ndzimana yoleyo.

> “Ka nako eno Baroma e ne e le setšhaba se sennye, mme ba simolola go dira ka boferefere, kgotsa ka botlhale jwa mano, jaaka lefoko le raya. Mme go simolola fa ntlheng eno ba ne ba tlhatloga ka go sa khutleng le ka bofefo go fitlha kwa bogodimong jwa maatla jo ba neng ba bo fitlhelela morago ga moo.

> “[Temana ya folo na zole mpe na minei etangami].”

> “Tsela e tloaelehileng eo lichaba li neng li e sebelisa, pele ho mehla ea Roma, ho kena liprofinseng tsa bohlokoa le libakeng tse ruileng, e ne e le ka ntoa le tlholo. Joale Roma e ne e tla etsa seo bo-ntat’a bona kapa bo-ntat’a bo-ntat’a bona ba neng ba sa ka ba se etsa; e leng, ho amohela likatoloso tsena ka mekhoa ea khotso. Tloaelo eo, e neng e e-s’o ka e utluoa pele, joale e ile ea qalisoa, ea hore marena a siee mebuso ea ’ona ho Baroma ka lefa. Ka tsela ena Roma e ile ea rua liprofense tse khōlō.

> “Bako ba ba tlang ka mokgwa woo mo taolong ya Roma ba ne ba bona molemo o mogolo mo go seo. Ba ne ba tshwarwa ka bopelonomi le ka bonolo. Go ne go tshwana le e kete ba abelwa thopo le se se gapilweng. Ba ne ba sirelediwa mo babeng ba bone, mme ba ikhutsafalela mo kagisong le mo polokesegong ka fa tlase ga tshireletso ya maatla a Roma.

> “За последниот дел од овој стих, епископот Њутон ја изнесува мислата дека се замислуваат намери од тврдините, а не против нив. Тоа Римјаните го правеа од силната тврдина на својот седумриден град. ‘Дури и за едно време;’ несомнено пророчко време, 360 години. Од која точка треба да се датираат овие години? Веројатно од настанот што се изнесува во следниот стих.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 272, 273.

Smith nadaljuje in prepozna bitko pri Akciju leta 31 pr. Kr. kot izhodišče za tristo šestdeset let. Potem ko navede petindvajseti vrstici, Smith zapiše naslednje.

> “Melalui ayat 23 dan 24 kita dibawa menuruni alur waktu dari masa sesudah persekutuan antara orang Yahudi dan orang Romawi, 161 SM, kepada masa ketika Roma telah memperoleh kekuasaan universal. Ayat yang sekarang ada di hadapan kita menampilkan suatu kampanye yang giat melawan raja negeri selatan, yaitu Mesir, serta terjadinya suatu pertempuran yang penting antara bala tentara yang besar dan kuat. Apakah peristiwa-peristiwa semacam ini benar-benar terjadi dalam sejarah Roma pada masa ini? — Ya, memang demikian. Peperangan itu adalah peperangan antara Mesir dan Roma; dan pertempuran itu adalah pertempuran Actium. Marilah kita meninjau secara singkat keadaan-keadaan yang menuntun kepada konflik ini.”

> “[Marc] Antony, Augustus Caesar, dan Lepidus membentuk triumvirat yang telah bersumpah untuk membalas kematian Julius Caesar. Antony ini menjadi ipar kepada Augustus melalui perkahwinannya dengan saudara perempuan Augustus, Octavia. Antony dihantar ke Mesir atas urusan pemerintahan, tetapi menjadi mangsa kepada helah dan pesona Cleopatra, ratu Mesir yang bejat. Begitu kuatnya nafsu yang timbul dalam dirinya terhadap Cleopatra, sehingga akhirnya dia memihak kepada kepentingan Mesir, menolak isterinya, Octavia, demi menyenangkan Cleopatra, menganugerahkan wilayah demi wilayah kepada yang tersebut itu untuk memuaskan ketamakannya, merayakan suatu kemenangan di Alexandria dan bukannya di Roma, dan dengan cara-cara lain begitu menghina bangsa Rom sehingga Augustus tidak mengalami kesukaran untuk memimpin mereka terlibat dengan sepenuh hati dalam peperangan menentang musuh negara mereka ini. Peperangan ini pada zahirnya ditujukan terhadap Mesir dan Cleopatra; tetapi pada hakikatnya terhadap Antony, yang kini berdiri sebagai kepala urusan Mesir. Dan sebab sebenar pertikaian mereka ialah, kata Prideaux, bahawa tidak seorang pun daripada mereka dapat berpuas hati dengan hanya separuh daripada empayar Rom; kerana setelah Lepidus disingkirkan daripada triumvirat, hal itu kini terletak antara mereka berdua, dan oleh sebab masing-masing bertekad untuk memiliki keseluruhannya, mereka pun melemparkan dadu peperangan untuk merebut miliknya.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 273.

Secara nubuatan, peperangan Actium menandakan hukum Ahad, kerana ia melambangkan penaklukan yang ketiga terhadap tiga halangan geografi yang menegakkan “kekuasaan sejagat” Rom kafir, sebagaimana dihuraikan oleh Smith. Seperti halnya dengan Rom kafir, pada saat halangan yang ketiga bagi Rom kepausan disingkirkan dari kota Romlah “kekuasaan sejagat” Rom kepausan bermula pada tahun 538. Kedua-dua saksi itu menunjuk kepada hukum Ahad, pada tempat dan waktu ketika Rom moden menaklukkan kedua-dua kerajaan yang keenam dan ketujuh dalam nubuatan Alkitab, dan dengan demikian menaklukkan halangannya yang ketiga; lalu menegakkan “kekuasaan sejagat” selama empat puluh dua bulan simbolik.

> Diberikan kepadanya mulut yang mengucapkan perkara-perkara yang besar dan hujat; dan kepadanya diberikan kuasa untuk berkuasa selama empat puluh dua bulan. Wahyu 13:5.

## Roma Melawan Mesir

Dynamics profetik perang Augustus dari Roma melawan Mesir dan Cleopatra didorong oleh pemberontakan Marc Antony, dan dinamika profetik itu, oleh keharusan profetik, harus mewakili dinamika profetik yang direpresentasikan pada hukum Minggu.

Di Actium, Roma telah menaklukkan Mesir, suatu kuasa yang terbentuk daripada persekutuan antara seorang lelaki yang memberontak dengan seorang perempuan yang tidak suci. Persekutuan antara Antony dan Cleopatra ialah gabungan gereja dan negara. Di Actium, Roma Augustine telah menaklukkan suatu kuasa yang diwakili oleh gabungan gereja dan negara yang tidak suci.

## Patung Binatang Buas

Cleopatra mewakili gereja yang telah rusak yang bersekutu dengan Antonius, suatu lambang Roma. Cleopatra adalah penguasa atas hubungan mereka, sebagaimana dinyatakan oleh Uriah Smith ketika ia mengatakan bahwa Antonius “jatuh menjadi korban bagi tipu daya dan pesona Cleopatra, ratu Mesir yang bejat.” Persekutuan gereja dan negara yang dilambangkan oleh Antonius dan Cleopatra mengidentifikasi Cleopatra sebagai kuasa yang memerintah dalam hubungan itu; jadi, perpaduan gereja dan negara yang dilambangkan oleh hubungan mereka memenuhi definisi patung binatang itu—yaitu perpaduan gereja dan negara dengan perempuan yang mengendalikan hubungan tersebut. Actium melambangkan hukum hari Minggu yang segera akan datang.

Ogastus o emela matla a bopapa a gapa United States ka molao wa Sontaga o o tlang ka bonako. Marc Antony ke lonaka lwa Rephaboliki lwa sebatana sa lefatshe, mme Cleopatra ke lonaka lwa Boporotesetanta. Antony le Cleopatra ba kopana mme ba bua jaaka kgogela ka molao wa Sontaga o o tlang ka bonako. Cleopatra le Antony ka bobedi ke ditshupo tsa maatla a kgogela, mme fa ba kopane ka botlalo ka molao wa Sontaga—ba bua jaaka kgogela.

## Naga-naga

Kedua-dua Yunani dan Mesir secara nubuat melambangkan suatu kuasa naga, dan Antony juga melambangkan suatu kuasa naga. Mesir ialah selatan dalam Daniel sebelas dan Yunani ialah barat. Mesir telah diambil oleh Ptolemy I setelah kerajaan Alexander terbahagi kepada empat bahagian. Ptolemy I kemudian menjadi raja selatan yang pertama dalam nubuatan, dan Cleopatra ialah pemerintah Ptolemaik yang terakhir di Mesir. Ptolemy dilahirkan di Macedon, tempat kelahiran Alexander the Great.

Masedon terletak di Yunani utara, dan mendakwa bahawa asal-usul nenek moyang mereka berasal daripada para wira mitologi Yunani. Negara-negara kota Yunani di selatan menganggap orang Masedon sebagai lebih barbarik daripada kaum Helenis di Yunani selatan. Orang Masedon diperintah oleh sistem monarki, manakala negara-negara kota selatan (poleis) seperti Athens, Sparta, Thebes, Corinth, dan sebagainya, terletak di Yunani selatan dan tengah serta di kepulauan Aegea. Poleis ini sering mempunyai pemerintahan demokratik, oligarkik, atau campuran, sedangkan Masedon merupakan sebuah monarki berpusat dengan dinasti diraja yang kuat (Argeads). Namun demikian, mereka semua ialah kaum Helenis, dan apabila Rom muncul dalam sejarah, mereka menamakan kaum Helenis itu sebagai Yunani. Cleopatra ialah pemerintah Ptolemaik yang terakhir, yang mewakili suku monarki kerajaan utara orang Yunani dari kawasan Masedon, atau Yunani utara.

## Kgoši ya Borwa

Cleopatra e be re ghona, be e da Ptolemy ahenni no so a ɛhyɛɛ aseɛ firii Ptolemy I so berɛ a wɔkyɛɛ Alexander ahenman no mu maa no bɛyɛɛ nnan. Actium ko no mu no, Ptolemy ahenni no, anaasɛ atifi fam hene ankasa no, baa n’awieeɛ. Hene a ɔdi hɔ a na ɔbɛyɛ anaafo fam hene no bɛyɛ honhom fam Egypt, a wɔgyinaa hɔ maa no wɔ France a wonnye Onyankopɔn nni no mu wɔ French Revolution abakɔsɛm no mu.

> Mayitani yao yataulala katika njia ya mji ule mkuu, ambao kwa maana ya rohoni huitwa Sodoma na Misri, mahali ambapo pia Bwana wetu alisulubiwa. Ufunuo 11:8.

អេហ្ស៊ីបតាមន័យអក្សរ គឺជាស្តេចនៃទិសខាងត្បូងតាមន័យអក្សរ ដោយពាក់ព័ន្ធនឹងការបែងចែកនគររបស់អាលិចសាន់ឌ័រ ប៉ុន្តែអេហ្ស៊ីបខាងវិញ្ញាណ ត្រូវបានតំណាងថាជាស្តេចនៃទិសខាងត្បូង ដោយសារគុណលក្ខណៈព្យាករណ៍របស់អេហ្ស៊ីប មិនមែនដោយទិសដៅតាមន័យអក្សរឡើយ។

## Selatan dan Barat

Kleopatra sebagai penguasa Ptolemaik terakhir atas kerajaan itu, secara kenabian merupakan suatu kuasa rangkap dua, yaitu Yunani (barat) dan Mesir (selatan); sedangkan yang berikutnya, dan kemudian raja selatan secara rohani, ialah Prancis, juga suatu kuasa rangkap dua yang dalam Wahyu sebelas dilambangkan sebagai Mesir dan Sodom. Kebejatan Sodom sejalan dengan kebejatan Kleopatra dari barat, dan Kleopatra dari selatan sejalan dengan ateisme Mesir. Sifat rangkap dua dari raja selatan harfiah yang terakhir selaras dengan raja selatan rohani yang pertama.

Ntwa ya kwa Actium e ne e le kgolagano ya boitshekologo magareng ga kgogela ya Roma ya Antony le kgogela ya borwa le bophirima ya Cleopatra. Antony le Cleopatra ba emela kereke le puso, jalo go fenngwa ga Actium ke Augustus wa Roma go emela phenyo eo mo go yone Roma e busang godimo ga kopano e e sa itshekang ya mabedi, e e tshwantshang setshwantsho sa sebata. Dingwaga di le makgolo a mararo le masome a le marataro moragonyana, mo go diragadiweng ga Daniele 11:24, Constantine o ne a kgaoganya Roma ka botlhaba le bophirima, a tlogela mosadi wa Roma kwa bophirima mme a isa monna wa Roma kwa botlhaba. Phenyo ya borwa le bophirima e ne ya tshwantsha kgaogano ya botlhaba le bophirima morago ga “nako” ya dingwaga di le makgolo a mararo le masome a le marataro, mo ntweng ya kwa Actium. Mo thulanong e e neng ya tla pele Antony o ne a neilwe Roma ya botlhaba mme Augustus a neilwe ya bophirima, jalo Actium e ne ya kopanya botlhaba le bophirima, mme fela ka “nako.”

## 31 SM dan 330 TM

Yesu kimaima u endelela ku endla xikombiso xa makumu hi ku tirhisa masungulo, kutani ku hluriwa ka Actium hi 31 BC ku kombisa ka ha ri emahlweni ku avana ka vuhosi byi va vuxeni ni vupeladyambu hi 330. Actium ya 31 BC a yi ri alpha ya omega eka malembe ya 360 lama hetiseke hi 330. Hinkwaswo 31 BC na 330 swi kombisa emahlweni ka nkarhi lowutsongo lowu taka wa Sunday law tani hi leswi yimeleriwaka eka ndzimana ya khume na tsevu na ya makume mune na yin’we ya Daniel khume na yin’we.

## Satu Lagi Lambang

Anthony ban na Rom, a nang ri Cleopatra ban na thlang leh ni zawnga inzawm, sakawlh lim chhunga an pahnihna inkhawmnaa thawhtlang thumfold a entîr a ni. Kraws pawh Pathianni dân nêna a inzawm a; chuvângin Actium leh 330 nên pawh a inzawm bawk. Krawsah chuan kohhran leh sawrkâr inkawpna pahnihfold chu Juda-te (kohhran tihchhiat tawh) leh Rom (sawrkâr) te’n Krista tihhlum tûra an inzawmna hmangin a entîr. Krawsah chuan inkawpna chhûnga mi pathumna chu Barabbas-a entîr a ni; ani chu Krista dik lo, a hming awmzia chu “Pa fapa” tihna a ni. Barabbas chu, Krista chu zâwlnei dik tak a nihna nên khâikhin chuan, entîrna lamah zâwlnei dik lo a ni. Rom chu Anthony a ni a, hmar leh thlang lam Cleopatra chuan Juda-te leh Barabbas a entîr.

Salib itu juga sejalan dengan Elia di Gunung Karmel, di mana pilihan yang dihadapi adalah mengenai siapa nabi yang benar atau nabi palsu. Nabi palsu pada waktu itu merupakan suatu lambang ganda yang terdiri atas nabi-nabi Baal dan imam-imam rimba. Baal ialah dewa laki-laki, dan imam-imam rimba melambangkan Asytoret, dewi perempuan. Orang-orang Yahudi di salib adalah Asytoret, dewi perempuan itu, dan Barabas, pemalsuan dari Manusia Penderitaan, adalah dewa laki-laki, Baal.

Cleopatra e ne e le mofumahali oa boroa hape e le mofumahali oa bophirimela. Antony e ne e le setšoantšo sa Roma, e le karolo ea triumvirate ea makhetlo a mararo e ileng ea hlapanya ho iphetetsa bakeng sa polao ea Julius. Lefu la Julius ka maqeba a mashome a mabeli a metso e meraro le ne le emela leqeba le bolaeang la bopapa ka 1798, e le phethahatso ea temana ea mashome a mane ea Daniele 11. Augustine Actium o emela ho folisoa ha leqeba leo le bolaeang. Leqeba leo lea folisoa ha Antony le Cleopatra ba shoa. Antony le Cleopatra ba emela setšoantšo sa sebata United States seo e leng mokhatlo oa boprofeta oa makhetlo a mararo, o entsoeng ka sebata sa lefatše le manaka a sona a mabeli. Antony ke karolo e le ’ngoe, ’me Cleopatra o emela likarolo tse ling tse peli. Ebang ke Roma ea Antony, kapa Egepeta le Greece tsa Cleopatra, li shoa hammoho molaong oa Sontaha ha ’muso oa botšelela oa boprofeta ba Bibele o fela. Ka boprofeta, Cleopatra kamanong ea hae le Antony ke motswako oa mano a kereke le mano a ’muso, moo mano a kereke a hohelang le ho laola mano a ’muso.

## ការស្លាប់ទីពីរ ដែលបានតំណាងជារូបសញ្ញា

Pada satu lagi peringkat kenabian, hubungan Cleopatra dengan Julius Caesar dan Marc Antony melambangkan dua kali apabila kelicikan gereja Cleopatra berada dalam hubungan dengan kenegaraan Empayar Rom. Dia ditinggalkan oleh Julius pada tahun 1798 dalam kematian simbolik pertamanya, sebagai penggenapan ayat empat puluh Daniel sebelas; dan kemudian dia sampai kepada kesudahannya tanpa seorang pun menolongnya, di Actium sebagai penggenapan ayat empat puluh lima Daniel sebelas. Ayat empat puluh ialah alfa bagi luka maut pertamanya yang akan disembuhkan, dan omega bagi ayat empat puluh lima ialah tempat dia menerima kematian keduanya dan yang terakhir.

Bagaimana dengan empat kuasa Rom dalam ayat enam belas hingga dua puluh dua, Cleopatra sebagai simbol alkitabiah mempunyai lebih daripada satu makna, bergantung pada konteks. Julius meninggalkannya pada tahun 1798 apabila sokongan beraja telah disingkirkan, dan kemudian lukanya yang membawa maut disembuhkan pada waktu undang-undang Ahad, tetapi akhirnya sepuluh raja dalam Wahyu tujuh belas membinasakannya dengan api, ketika dia menemui kematian keduanya dan yang terakhir.

Cleopatra ke seswantšho sa tlhago ya mahlakore a mabedi yeo e emelwago ke go se dumele go Modimo ga Egepeta ya Farao, le filosofi ya bodumedi ya Gerika. Tlhago ya gagwe ya mahlakore a mabedi e emela bohlale bja mmušo bja Egepeta le bohlale bja kereke bja Gerika. Filosofi ya bodumedi ya Gerika e emelwa ke modingwana wa Gerika Athena, yo a bego a bewa bjalo ka seswantšho tempeleng ya gagwe, yeo e bitšwago Parthenon. Athena ke seswantšho sa bohlale, gomme ka ge e le mosadi, o emela bodumedi bja thuto ya motho, go fapana le thuto ya Bomodimo.

Tanduk dua bagi Amerika Syarikat ialah Republikanisme dan Protestantisme, yang telah dilambangkan di Perancis oleh Mesir dan Sodom. Mesir ialah ketatanegaraan dan Sodom ialah tipu daya gereja; oleh itu, Republikanisme sepadan dengan Mesir dan Protestantisme dengan Sodom. Republikanisme ialah Mesir dan Protestantisme ialah Sodom dan Yunani. Lambang pendidikan manusia ialah dewi Yunani Athena, yang bait sucinya ialah Parthenon, yang menemukan kembaran modennya dalam kuil Parthenon di Nashville, Tennessee. Lambang gereja yang telah rosak, yang bersekutu dengan tanduk Republikan di Amerika Syarikat pada undang-undang Ahad, digambarkan sebagai Cleopatra, Asytarot, Salome dan Sodom.

Cleopatra menggambarkan ateisme Firaun dan agama orang Yunani. Agama yang menyertai filsafat ateisme ialah penyembahan terhadap pendidikan Yunani. Yesus senantiasa menggambarkan kesudahan dengan permulaan, dan pohon di taman yang dilarang untuk dimakan itu ialah pohon pengetahuan tentang yang baik dan yang jahat, yang melambangkan agama filsafat Yunani yang oleh Sister White disebut, “pendidikan tinggi.” Hal itu menandai dan menekankan agama hikmat Yunani Cleopatra sebagai bentuk yang rusak dan palsu dari pendidikan yang sejati dalam pertentangan besar antara Kristus dan Setan.

နာရှဗီးလ်၊ တင်နက်ဆီပြည်နယ်ကို “တောင်ပိုင်း၏ အေသင်” ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ ကလီယိုပက်ထရာသည် တောင်ပိုင်း၏ နောက်ဆုံး အမှန်တကယ် မိဖုရား ဖြစ်ခဲ့သည်။ တောင်ပိုင်း၏ နောက်ဆုံး မိဖုရားသည် နောက်လာမည့် ပထမ ဝိညာဉ်ရေးဆိုင်ရာ တောင်ပိုင်းဘုရင်ကို အမျိုးအစားပြု၍ ညွှန်ပြခဲ့ပြီး၊ ထိုအရာသည် ဘုရားမဲ့ဝါဒပြင်သစ်၌ ပြည့်စုံခဲ့သည်။ ဘုရားမဲ့ဝါဒပြင်သစ်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကို အမျိုးအစားပြု၍ ညွှန်ပြသည်။ ထိုနေရာ၌ပင် တင်နက်ဆီပြည်နယ်၊ နာရှဗီးလ်မြို့ရှိ “တောင်ပိုင်း၏ အေသင်” ၌ အာသီနာနတ်သမီးအတွက် ပါသီနွန်ဗိမာန်ကို သင်္ကေတအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသည်။ ထိုဗိမာန်သည် နာရှဗီးလ်မြို့၊ 2500 West End တွင် တည်ရှိသည်။ နှစ်ဆယ့်ငါး ဟူသော အရေအတွက်သည် မဿဲ နှစ်ဆယ့်ငါးပါ ပုံဥပမာ သုံးခု၏ ပိတ်ထားသော တံခါးကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ကလီယိုပက်ထရာသည် “တောင်” နှင့် “အနောက်” တို့၏ မိဖုရားအဖြစ် “တောင်ပိုင်း၏ အေသင်” ၌ မိမိ၏ “အဆုံး” သို့ ရောက်လာသည်။

Dengan pertimbangan-pertimbangan mengenai Actium, Cleopatra, Augustus, dan Antony ini, kita kembali kepada ayat dua puluh empat hingga ayat tiga puluh dari Daniel sebelas. Barangkali, bahagian yang paling samar dalam petikan itu ialah apabila mereka berdusta di satu meja.

> Dan. 11:27 “A dikgoši tše pedi tše, dipelo tša tšona di tla ba tša go dira bobe, gomme di tla bolela maaka tafoleng e tee; eupša seo se ka se atlege, gobane bofelo bo sa le nakong ye e bego e beilwe.”

Waktu yang telah ditetapkan dalam ayat itu ialah 330, yakni penghujung “masa” dalam ayat dua puluh empat. Waktu yang telah ditetapkan itu melambangkan undang-undang Ahad bagi Amerika Syarikat dan juga melambangkan penutupan masa percubaan manusia bagi dunia. Sebelum undang-undang Ahad itu, kedua-dua raja, yang hatinya berniat melakukan kejahatan, akan saling mengucapkan dusta pada satu meja. Sebelum undang-undang Ahad dalam ayat enam belas dan empat puluh satu Daniel sebelas, dua orang raja akan mengucapkan dusta pada satu meja, tetapi dusta mereka tidak berjaya. Siapakah dua raja yang saling mengucapkan dusta itu? Sebelum kita menjawab persoalan itu, izinkan saya mengingatkan kita akan beberapa lambang yang telah kita bahaskan sebelumnya dalam siri ini.

Bafusi ba Roma ba bane ba emela mefutafuta ya matshwao a boporofeta go ya ka seemo seo ba lebelelwago go sona. Le ge e le bafusi ba Roma, bjalo ka leswao ba emela ka botlalo histori ya boporofeta ya Juda ya bogologolo ge ba be ba fetoga go tšwa taolong ya Baseleukia go ya taolong ya Baroma.

Pompey ialah seorang panglima, dan tiga pemerintah Rom yang berikutnya semuanya ialah Caesar. Julius, dalam hubungannya dengan Augustus, melambangkan dua kesatuan rangkap tiga melalui dua triumvirat, yang pertama tidak rasmi, yang kedua rasmi. Keempat-empat pemerintah itu melambangkan hukum Ahad dalam konteks tertentu. Pompey menakluk negeri yang mulia itu; Julius, yang dilambangkan oleh dua puluh tiga tikaman, ialah malaikat pertama, kerana dia ialah Caesar yang pertama, dan dia melambangkan malaikat ketiga, iaitu Tiberias. Tiberias pada salib, yang merupakan hukum Ahad, juga dilambangkan oleh dua puluh tiga, kerana dua puluh tiga melambangkan pendamaian; dan salib ialah bahagian yang sangat penting dalam pekerjaan Kristus dalam menggabungkan Keilahian-Nya dengan kemanusiaan kita. Jadi, Julius dan Tiberias ialah pekhabaran pertama dan ketiga, yang dilambangkan oleh dua puluh tiga.

Yulius bukanlah tokoh romantis sebagaimana ia sering digambarkan dalam legenda Hollywood; ia adalah seorang yang kejam dan haus kuasa. Tiberias lebih buruk daripada Yulius, sebab kebejatannya bahkan disinggung dalam ayat itu, karena huruf terakhir abjad Ibrani bernilai dua puluh dua dan huruf pertama bernilai satu. Alfa lebih kecil daripada omega, dan kebejatan Tiberias terletak pada ayat dua puluh dua, yakni huruf terakhir dari abjad Ibrani; dan di antara dua orang hina yang diwakili oleh Yulius dan Tiberias itu terdapat Agustus. Agustus melambangkan puncak kemuliaan kuasa dan prestise Roma. Sebagai kebalikan dari pekabaran pertama dan ketiga, ia diwakili oleh huruf tiga belas, yang merupakan lambang pemberontakan. Agustus meneguhkan kerajaannya dengan menaklukkan pemberontakan Antonius dan Kleopatra, pemberontakan yang paling termasyhur dalam sejarah Roma.

Ogastas e leng matla a Roma a ileng a hlōla tšitiso ea boraro, ’me ka ho etsa joalo a emela molao oa Sontaha, le matla a Roma a busang nakong ea likhoeli tse mashome a mane a metso e ’meli tsa tšoantšetso tsa khaolo ea leshome le metso e meraro ea Tšenolo ea bofetoheli. Ha Pompey a behiloe pele ho molao oa Sontaha, ke ka bobeli 1798 le 1989, e leng se etsang hore Pompey e be letšoao la Antiochus Magnus ea ileng a felisa Ntoa ea bone ea Syria ho tloha ka 219 ho isa ho 217 BC, e le phethahatso ea temana ea leshome ea khaolo ea leshome le motso o mong. Joale Julius Caesar o hokahanngoa le litemana tsa leshome le motso o mong le tsa leshome le metso e ’meli le ntoa ea moeli, e leng ntoa ea Raphia ka 217 BC. Moo Julius le eena ke Antiochus Magnus, ’me Augustus Caesar le eena ke Antiochus Magnus ntoeng ea Panium ea temana ea leshome le metso e mehlano. Joale temaneng ea leshome le metso e tšeletseng Tiberias ke molao oa Sontaha, empa hase Antiochus Magnus, hobane moo ke Pompey, hobane Jesu kamehla o bontša bofelo ka qalo. Temana eo e tšoaea bofelo ba ’Muso oa Seleucid bo tšoantšetsang bofelo ba United States e le ’muso oa botšelela oa boprofeta ba Bibele.

Terdapat lagi penjajaran yang perlu dibuat terhadap empat pemerintah Rom, dan garis itu menggambarkan sejarah tersembunyi bagi ayat empat puluh. Garis Makabe dalam ayat dua puluh tiga juga menggambarkan sejarah tersembunyi bagi ayat empat puluh. Kemudian dalam ayat dua puluh empat, kisah Rom Imperial kafir dilambangkan oleh suatu masa—tiga ratus enam puluh tahun. Garis sejarah Rom yang diwakili dari ayat dua puluh empat hingga ayat tiga puluh juga merupakan suatu gambaran tentang sejarah tersembunyi bagi ayat empat puluh. Ia berakhir pada ayat tiga puluh satu apabila subjek berubah daripada Rom kafir kepada Rom kepausan. Rom kafir masih terdapat dalam ayat itu, tetapi di sana ia tidak diwakili sebagai kerajaan keempat dalam nubuatan Alkitab, melainkan sebagai kuasa politik yang menempatkan kepausan di atas takhta pada tahun 538. Pada tahun 538 kepausan meluluskan suatu undang-undang hari Ahad, maka ayat tiga puluh satu sedang disejajarkan dengan ayat enam belas dan empat puluh satu. Ayat dua puluh empat memperkenalkan peperangan Actium dan sejarah yang berkaitan dengan garis itu.

Ayat kedua puluh empat sedang mengenal pasti saat Rom kafir mula memerintah secara tertinggi selama tiga ratus enam puluh tahun, dan kemudian dalam ayat tiga puluh satu Rom kepausan mula memerintah secara tertinggi selama seribu dua ratus enam puluh tahun. Permulaan dan pengakhiran garis itu memikul tanda tangan Kristus, Alfa dan Omega. Dalam ayat-ayat itu, kita mempunyai sejarah Mark Antony, Cleopatra, dan Augustus Caesar. Dalam ayat enam belas, Rom kafir menakluk Empayar Seleucid pada tahun 65 SM, dan kemudian Yehuda pada tahun 63 SM. Halangan ketiga, iaitu Actium pada tahun 31 SM, menandakan berakhirnya kerajaan Mesir, sebagaimana ditipologikan oleh halangan pertama, iaitu Seleucid pada tahun 65 SM. Sekali lagi, kita mendapati tanda tangan Dia yang Awal dan yang Akhir. Tahun 65 SM ialah yang pertama daripada tiga halangan dan ia melambangkan penaklukan raja utara, dan tahun 31 SM melambangkan yang ketiga daripada tiga halangan serta penaklukan raja selatan. Yehuda, sebagai halangan tengah daripada tiga halangan itu, sedang mengalami perang saudara di dalam tembok Yerusalem ketika Pompey tiba pada tahun 63 SM. Halangan kedua ialah lambang pemberontakan.

Pada tahun 538, halangan ketiga bagi Roma kepausan telah dihalau keluar dari Kota Roma. Halangan itu ialah kaum Goth, dan di situlah kerajaan kelima dalam nubuatan Alkitab bermula; tepat di tempat kerajaan keempat berakhir. Dan sebagaimana kerajaan keempat bermula pada halangan ketiganya, kerajaan Mesir telah dikalahkan, sebagaimana telah dilambangkan dalam halangan pertama kerajaan Seleucid. Hal ini mengenal pasti bahawa kesaksian nubuatan yang terdapat dalam ayat dua puluh empat hingga ayat tiga puluh mewakili suatu garis yang juga harus ditempatkan dalam sejarah tersembunyi ayat empat puluh. Atas sebab ini, adalah penting untuk mempertimbangkan pelbagai hubungan nubuatan yang diwakili oleh Marc Antony, Cleopatra, Julius Caesar, Pompey dan Augustus Caesar.

Demikianlah bagian yang paling samar dalam petikan ayat dua puluh empat hingga tiga puluh, ketika mereka berbicara dusta di satu meja?

> A ba marena a mabedi ano dipelo tsa ona di tla nna tsa go dira bosula, mme ba tla bua maaka fa tafoleng e le nngwe; mme ga go kitla go atlega; gonne bokhutlo bo sa ntse bo tla ka nako e e tlhomilweng. Daniele 11:27.

Uriah Smith Ἀντώνιον τὸν Μάρκον καὶ Αὔγουστον Καίσαρα ὡς τοὺς δύο βασιλεῖς ταυτίζει.

> “Temana e le masome amabili-na-supa le a nopotswego”

> “Antony i Caesar dahulu berada dalam persekutuan. Namun, di bawah selubung persahabatan, kedua-duanya sedang bercita-cita dan berintrik untuk kekuasaan sejagat. Pernyataan hormat dan persahabatan mereka seorang terhadap yang lain ialah ucapan orang munafik. Mereka berkata dusta di satu meja. Octavia, isteri Antony dan saudara perempuan Caesar, mengisytiharkan kepada rakyat Roma pada waktu Antony menceraikannya, bahawa dia telah bersetuju untuk mengahwininya semata-mata dengan harapan bahawa hal itu akan menjadi suatu jaminan penyatuan antara Caesar dan Antony. Tetapi rancangan itu tidak berhasil. Perpecahan pun berlaku; dan dalam konflik yang menyusul, Caesar tampil sepenuhnya sebagai pemenang.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 276.

Ha Octavia a lemoga hore lenyalo la gagwe le Antony e ne e le sesupo sa kopano, le ile la bontšha kgwerano ya lenyalo yeo e bego e šetše e swantšhitšwe pejana kgaolong ya lesometee ka lenyalo la mehleng ya Bagerika la Berenice le kgoši ya Seleucid, Antiochus II Theos, mo e ka bago ka 252 BC. Berenice e be e le morwedi wa Ptolemy II Philadelphus. Octavia le Berenice ba emela manyalo a bodiplomate goba, ka tsela ya boporofeta, ditumellano. Ditemana tša bohlano go fihla go tša lesome di laetša histori ya lenyalo leo la bodiplomate magareng ga mebušo ya borwa le ya leboa, gomme ge Marc Antony le Octavian, yo ka morago a ilego a tsebja e le Augustus Caesar, ba rulaganya lenyalo leo, ba ile ba aroganya le mmušo ka bohlabela le bodikela.

Pakt i Brundisium (40 f.Kr.) var ei framforhandla ordning mellom Marc Antony og Octavian (seinare Augustus) for å løyse spenningane i det andre triumviratet etter ein nær borgarkrig. Han innebar ei deling av dei romerske territoria (Antony i aust, Octavian i vest) og vart stadfesta ved Antony sitt ekteskap med Octavia (systera til Octavian). I 39 f.Kr. gjekk den opphavlege femårsperioden for triumviratet ut, og Antony segla til Italia med meir enn 300 skip som i første omgang ikkje fekk gå i land i Brundisium, så dei la til slutt til kai i Tarentum. Octavian møtte han der etter langvarige meklingar, framkalla av at Antony sin hær ikkje var villig til å kjempe mot Octavian sin hær, og omvendt. Octavia spela ei sentral meklarrolle og overtala Antony til å stø Octavian mot Sextus Pompey. Dei fornya triumviratet for endå fem år (til 32 f.Kr.), med Antony som gav Octavian 120 skip i byte mot lova troppar (som Octavian seinare heldt attende).

Ka 32 BC, go ile gwa ba le karogano e e bulegileng magareng ga baganetsi bano ba babedi. Dikamano di ne di senyegile ka ntlha ya letsholo la propaganta, go lebisa tlhokomelo ga Antony kwa botlhaba (le Cleopatra), le go ikobokanya ga maatla ga Octavian kwa bophirima. Octavian o ne a gana ditshitshinyo tsa morago tsa go tshwara kopano tse di neng di tswa kwa go Antony pele ga Actium.

Ndzi tsakisisa leswaku a ndzi nge swi koti ku hundzuluxa hi ndlela leyi u yi kombeleke hikuva “ms” a swi le rivaleni leswaku i ririmi rihi. Kombela u boxa leswaku “ms” swi vula ririmi rihi, xikombiso: - Malay - Swahili - Tswana - kumbe rin’wana Loko u ndzi byela ririmi, ndzi ta tlhela ntsena hi vuhundzuluxeri lebyi u byi lavaka.

## Bopaki jwa Bararo

Pada akhir Empayar Seleucid terdapat suatu perjanjian ketiga di mana dusta diucapkan pada satu meja. Hal ini berlaku dalam konteks Perang Syria Kelima (202–195 SM), ketika Antiochus III Magnus mengambil kesempatan atas kelemahan Kerajaan Ptolemaik setelah kematian Ptolemy IV Philopator pada tahun 204 SM. Ptolemy V Epiphanes (Ptolemy V) naik takhta ketika masih kanak-kanak (sekitar umur 5–6 tahun), sehingga Mesir berada di bawah para pemangku raja dan terdedah kepada kekacauan dalaman, pemberontakan pribumi, serta ancaman luaran.

Antiokhus Magnus telah pun menyerang dan merampas sebahagian besar wilayah Ptolemaik di Coele-Syria, Palestin, dan Asia Kecil selepas kemenangan-kemenangan seperti Pertempuran Panium (200 SM). Daripada menakluk Mesir sepenuhnya (yang berisiko mencetuskan campur tangan Rom, memandangkan Rom sedang menekannya supaya tidak memasuki kawasan-kawasan tertentu), dia menempuh suatu perikatan perkahwinan secara diplomatik sebagai tokoh “pelindung”. Pada 197/195 SM, sebagai sebahagian daripada perjanjian damai yang menamatkan perang itu, Antiokhus Magnus telah menunangkan, kemudian mengahwinkan, puterinya yang masih muda, Cleopatra I Syra (juga disebut Cleopatra Syra), dengan Ptolemy V yang masih kanak-kanak (perkahwinan itu berlangsung pada 193 SM di Raphia; Ptolemy berumur 16 tahun, Cleopatra 10 tahun).

ഇത് ഉദാരമായൊരു നടപടിയായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടു: ആന്റിയോക്യസ് സ്വയം യുവ രാജാവിന്റെ സഖാവും “സംരക്ഷകനും” ആയി നിലയുറപ്പിച്ച്, ഏഷ്യയിലെ സ്വന്തമാക്കിയ നേട്ടങ്ങൾ നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് സമാധാനം ഉറപ്പിച്ചു. ഈ വിവാഹം വഴി തന്റെ മകളുടെ മുഖാന്തരം ഈജിപ്തിന്മേൽ പരോക്ഷ സ്വാധീനം അവൻ നേടി (അവൾ തന്റെ സെല്യൂസിഡ് വേരുകളോടു വിശ്വസ്തയായി തുടരുകയും പ്റ്റോലമെയിക് രാജസഭയിൽ സിറിയാനുകൂല സ്വരമായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യും എന്നു അവൻ പ്രത്യാശിച്ചു). എന്നാൽ ഈ കപടനീക്കം പരാജയപ്പെട്ടു, കാരണം ക്ലിയോപാത്ര തന്റെ പിതാവിനെ അല്ല, തന്റെ ഭർത്താവിനെയും ഈജിപ്തിനെയും ചേർന്നു നിന്നു; ഇതുവഴി ആന്റിയോക്യസിന്റെ ദീർഘകാല നിയന്ത്രണം തകരുകയും ചെയ്തു. ഇത് ബ്രുണ്ടിസിയം ഉടമ്പടി (ക്രി.മു. 40)യെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു; കൂടാതെ പല വിധങ്ങളിൽ റോമൻ സംഭവങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതുമായിരുന്നു.

Sama seperti Antony menikahi Octavia (saudara perempuan Octavian) untuk mengikat kuasa-kuasa yang bersaing setelah hampir terjadi perang, Antiochus menggunakan pernikahan putrinya dengan Ptolemy V untuk meresmikan suatu perdamaian sementara dan pembagian wilayah (Seleukid mempertahankan penaklukan-penaklukan di utara, Ptolemy tetap memegang Mesir di selatan).

ਅੰਤਿਓਕੁਸ ਨੇ ਬਾਲ-ਰਾਜਾ ਪਟੋਲਮੀ V ਉੱਤੇ ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਰਪਰਸਤ ਵਾਂਗ ਅਧਿਕਾਰ ਜਤਾਇਆ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਕਟੇਵੀਅਨ (ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਯੁੰਵੀਰਾਤ) ਨੇ ਸ਼ਕਤੀ-ਸ਼ੂਨਤਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰਤਿਸਪਰਧਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਦੋਵੇਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ “ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ” ਪਾਤਰ (ਅੰਤਿਓਕੁਸ/ਆਕਟੇਵੀਅਨ) ਨੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਇੱਕ ਨਿਰਬਲ ਪੱਖ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਪਕੜ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਦੋਵੇਂ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸਥਿਰਤਾ ਤਾਂ ਲਿਆਂਦੀ, ਪਰ ਅੰਤਰਲੇਤ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਾਰਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ‘ਸਫਲ ਨਾ ਹੋਈਆਂ’—ਕਲੀਓਪਾਤਰਾ ਨੇ ਮਿਸਰ ਦਾ ਹੀ ਪੱਖ ਕੀਤਾ (ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਤਿਓਕੁਸ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਫਲ ਕਰਦਿਆਂ), ਜਦਕਿ ਅੰਟਨੀ ਦਾ ਪੂਰਬੀ ਕੇਂਦ੍ਰਣ (ਕਲੀਓਪਾਤਰਾ VII) ਆਕਟੇਵੀਅਨ ਨਾਲ ਵਿਘਟਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ।

Ptolemy V semasa di bawah pemangku-pemangku pemerintah sejajar dengan ketidakstabilan selepas kematian Julius Caesar (yang membawa kepada pembentukan Triumvirate dan perebutan kuasa). Perkahwinan Berenice dengan Antiochus menandai permulaan sejarah Empayar Seleucid dalam Daniel sebelas, dan perkahwinan puteri Antiochus Magnus dengan raja kanak-kanak Mesir menandai pengakhiran Empayar Seleucid. Berakhirnya perkahwinan Marc Antony dengan Octavia menandai berakhirnya kerajaan Ptolemaic. Pengakhiran Yehuda sebagai umat perjanjian Allah berlaku di salib, dan kerajaan Yudea itu bermula dengan kaum Maccabees serta persekutuan yang mereka adakan dengan Rom. Semua garis nubuatan ini tergambar dalam naratif Daniel fasal sebelas, dan semuanya selaras dengan sejarah tersembunyi ayat empat puluh. Bermula pada ayat lima, kita mempunyai perjanjian Berenice, yang membawa kepada Antiochus yang Agung dan perjanjian puterinya Cleopatra Syra, yang berlaku dalam sejarah kaum Maccabees pada ayat dua puluh tiga. Kaum Maccabees menjadi sebahagian daripada garis itu berdasarkan pemberontakan mereka terhadap Antiochus Epiphanes, salah seorang yang terakhir dalam Dinasti Seleucid.

Antiokhus Epifanes ialah Antiokhus yang berada di Mesir pada tahun 168 SM berhampiran Aleksandria semasa Perang Syria Keenam. Antiokhus Epifanes telah menyerang Mesir dan hampir-hampir menawan Aleksandria. Pemerintah-pemerintah Ptolemaik merayu kepada Rom untuk mendapatkan pertolongan. Rom mengutus Popillius Laenas (dengan hanya satu rombongan kecil—tanpa tentera) untuk menyampaikan suatu ultimatum daripada Senat; Antiokhus mesti segera berundur dari Mesir dan Cyprus, atau berhadapan dengan perang melawan Rom. Apabila Antiokhus menerima surat itu dan meminta masa untuk berunding dengan para penasihatnya, Popillius—yang digambarkan sebagai tegas dan angkuh—mengambil tongkat jalannya lalu melukis satu bulatan di pasir mengelilingi kaki raja itu. Kemudian dia menyatakan, “Sebelum engkau melangkah keluar dari bulatan itu, berilah aku suatu jawapan untuk kubawa menghadap Senat.”

Imbwirwaruhamye byari bisobanutse; Antiyokusi ntiyari gushobora gusohoka muri uwo murongo utaziyemeje ku byo Roma yasabaga—kuwurenga atarumvikanye na yo byari gusobanura intambara. Atunguwe kandi akojejwe isoni, Antiyokusi yazuyaje akanya gato, hanyuma yemera kubahiriza ibyo yasabwaga, akura ingabo ze muri Egiputa, maze asubira i Siriya. Icyo gikorwa gikomeye cya dipolomasi (gishyigikiwe n’izina Roma yarushagaho kugira ry’ububasha) cyatumye habaho umwiherero w’ingabo nta ntambara ibaye, kigaragaza ubutegetsi bwihutaga kuzamuka bwa Roma mu burasirazuba bwa Mediterane. Bikunze kuvugwa cyane ko ari ho haturutse imvugo ngo “gucira umuntu umurongo mu musenyi” (nubwo, mu by’ukuri, wari uruziga).

Antiokhus Epifanes pula menjadi pemahaman Protestan tentang kuasa yang meninggikan dirinya, jatuh, dan menegakkan penglihatan dalam ayat empat belas Daniel sebelas.

> Ka dinako tseo ba bantši ba tla ema kgahlanong le kgoši ya borwa; gape le bahlakodi ba setšhaba sa gago ba tla ikgodiša gore ba hlome pono; eupša ba tla wa. Daniele 11:14.

அந்தியோக்குஸ் IV எபிபானஸ் கி.மு. 175–164 காலத்தில் ஆட்சி செய்தான்; செல்யூசிட் அரசர்களாகிய பதின்மூவரில் அவன் எட்டாவனாயிருந்தான். ஹெலெனிய கலாச்சாரத்தைத் திணித்து, கிரேக்க மதச் சடங்குகளின் கீழ் தன் பேரரசை ஒன்றுபடுத்துவதே அவன் நோக்கமாக இருந்தது. கி.மு. 169-இல் அவன் ஆலயத்தை கொள்ளையிட்டான்; யூதர்களின் மார்க்காசாரங்களை (விருத்தசேதனம், ஓய்வுநாள் கடைப்பிடிப்பு, தோரா படிப்பு) தடைசெய்தான்; மேலும் புறஜாதி தெய்வங்களுக்கு பலியிடும்படி அவர்களை வற்புறுத்தினான். கி.மு. 167 டிசம்பரில், ஆலயத்திலிருந்த யூதர்களின் சர்வாங்கதகன பலிபீடத்தின் மேல், ஒரு புறஜாதி பலிபீடத்தை (ஸ்யூஸுக்காக) நிறுவி, அதன்மேல் ஒரு பன்றியைப் பலியிட்டான்; இதனுடன் மற்ற அசுத்தமான செயல்களையும் செய்தான். இந்தத் தூய்மைக்கேடு, கட்டுப்பாட்டோடு விசுவாசத்தைப் பேணிய யூதர்களுக்கு இறுதியான எல்லையாக இருந்தது; ஏனெனில் அவர்கள் இதனை ஆலயத்தின் பரிசுத்தத்திற்கும் தேவனுடைய நியாயப்பிரமாணத்திற்கும் எதிரான உச்சமான மீறலாகக் கண்டனர். இதுவே உடனடியான எதிர்ப்பைத் தூண்டியது: மோதேயீனில் இருந்த ஆசாரியனான மத்தத்தியாஸ், புறஜாதி தெய்வங்களுக்கு பலியிடுமாறு செல்யூசிட் அதிகாரி கொடுத்த கட்டளைக்கு கீழ்ப்படிவதை மறுத்து, மதத்திலிருந்து விலகியிருந்த ஒரு யூதனையும் அந்த அதிகாரியையும் கொன்றுவிட்டு, தன் மகன்களோடு (பின்னாளில் மக்கபேயர் என அழைக்கப்பட்டவர்களோடு) மலைப்பகுதிகளுக்கு தப்பிச் சென்றான். இதனால் கி.மு. 167–160 காலத்தில் யூத ஆராதனையை மீள நிலைநிறுத்துவதை நோக்கமாகக் கொண்ட கெரில்லா போரும் கிளர்ச்சியும் வெடித்தன; அதன் விளைவாக, யூதா மக்கபேயின் தலைமையில் கி.மு. 164-இல் ஆலயம் மறுபிரதிஷ்டை செய்யப்பட்டது (ஹனுக்கா).

Kutanga ni kuheruka kw’Ubwami bw’Abaselewukide habayeho isezerano rikomeye ryagereranyijwe n’urushako rwa dipolomasi rwari rurimo ingingo yo kugabanywamo haba iburasirazuba n’iburengerazuba, cyangwa amajyaruguru n’amajyepfo. Uko Ubwami bw’Abaselewukide bwacikaga intege, Antiyokusi Epifane ahinduka ikimenyetso cy’ububasha bw’Abaroma bwazamukaga, kandi akaba n’icyo uburakari bw’Abamakabeyo bwibandaho. Nyuma mu mateka ahinduka icyiganano cy’ikimenyetso cy’ubuhanuzi gishyiraho iyerekwa. Ububasha buvugwa mu murongo wa makumyabiri na kabiri w’igice cya cumi na kimwe buravunwa igihe Umutware w’isezerano yavunwaga.

> Ka matit jong ka um bah kin shah rong noh na khmat jong u, bad kin shah pynpra; hooid, wat u syiem jong ka jutang ruh. Daniel 11:22.

Pemerintahan Antiochus Epiphanes berakhir pada tahun 164 SM, hampir dua ratus tahun sebelum Kristus, “penghulu perjanjian” itu “dipatahkan” di kayu salib. Yang hendak kami perhatikan di sini ialah bahwa Kekaisaran Seleukia dimulai dan diakhiri dengan suatu pernikahan perjanjian diplomatik, di mana tipu daya antara kedua pihak merupakan bagian dari catatan sejarah. Pada masa pemerintahan Antiochus Epiphanes, pemberontakan Makabe dimulai, yang melambangkan Revolusi Amerika. Dalam sejarah orang-orang Makabe, perjuangan mereka untuk melepaskan diri dari kuasa Seleukia mencakup suatu perjanjian penting dengan Roma. Ayat yang secara langsung mengidentifikasi perjanjian itu juga secara langsung menunjukkan Roma sebagai bertindak dengan tipu daya, atau mengatakan dusta di meja perundingan perjanjian.

> ከእርሱም ጋር ቃል ኪዳን ከተደረገ በኋላ በተንኮል ይሠራል፤ ይወጣልና በጥቂት ሕዝብ ኃያል ይሆናል። ዳንኤል 11፥23

Tlhagiso nngwe le nngwe ya seporofeto e e tlang pele ga nako ya bofelo mo temaneng ya masome a manè e na le kgolagano e e robegileng. Uriah Smith, fa a akgela ka ga “ba ba tlogelang kgolagano e e boitshepo” ya temana ya masome a mararo, o kwala jaana:

> “‘Kemurkaan terhadap perjanjian;’ yaitu, Kitab Suci, kitab perjanjian itu. Suatu revolusi yang demikian telah terlaksana di Roma. Kaum Heruli, Goth, dan Vandal, yang menaklukkan Roma, memeluk iman Arian, dan menjadi musuh Gereja Katolik. Terutama untuk memusnahkan bidat inilah Yustinianus menetapkan paus sebagai kepala gereja dan pembasmi kaum bidat. Alkitab segera dipandang sebagai kitab berbahaya yang tidak boleh dibaca oleh rakyat jelata, melainkan semua persoalan yang diperselisihkan harus diajukan kepada paus. Dengan demikian penghinaan ditimpakan ke atas firman Allah. Dan para kaisar Roma, yang bagian timurnya masih tetap berlanjut, telah bersepakat, atau bersekongkol, dengan Gereja Roma, yang telah meninggalkan perjanjian itu, dan membentuk kemurtadan besar, dengan tujuan menumpas ‘bidat.’ Manusia durhaka itu diangkat ke takhtanya yang lancang oleh kekalahan kaum Goth Arian, yang pada waktu itu menguasai Roma, pada tahun 538 M.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 281.

អត្ថបទ​ទី​ប្រាំ​នៃ ដានីយ៉ែល ជំពូក ១១ កំណត់​ខ្សែ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ដែល​ស្តេច​ខាង​ត្បូង​បាន​ផ្តល់​កូនក្រមុំ​ខាង​ការទូត​ម្នាក់​ជា​និមិត្តរូប​នៃ​សន្ធិសញ្ញា​មួយ ដែល​បន្ទាប់​មក​ត្រូវ​បាន​បំពាន​ដោយ​ស្តេច​ខាង​ជើង។ ការ​សងសឹក​របស់​ស្តេច​ខាង​ត្បូង​បាន​ជា​គំរូ​ទុក​មុន​នៃ​ការ​សងសឹក​របស់​ស្តេច​ខាង​ត្បូង​ខាង​វិញ្ញាណ​របស់​នាប៉ូឡេអុង ទាស់​នឹង​ស្តេច​ខាង​ជើង​សម្តេច​ប៉ាប នៅ​ឆ្នាំ 1798។ សន្ធិសញ្ញា​ដែល​ត្រូវ​បាន​បំបែក​នៅ​ក្នុង​ខទី​ប្រាំ​ដល់​ទី​ប្រាំ​បួន បាន​ជា​គំរូ​ទុក​មុន​នៃ​សន្ធិសញ្ញា Tolentino ដែល​នាប៉ូឡេអុង​បាន​បំបែក ហើយ​សន្ធិសញ្ញា​នោះ​ទៀត​សោត បាន​ជា​គំរូ​ទុក​មុន​នៃ​ការ​អះអាង​របស់ ពូទីន អំពី​សន្ធិសញ្ញា​ដែល​ត្រូវ​បាន NATO បំពាន។ ការ​សងសឹក​របស់​នាប៉ូឡេអុង​បាន​ជា​គំរូ​ទុក​មុន​នៃ​ការ​សងសឹក​របស់ ពូទីន ប្រឆាំង​នឹង​អ៊ុយក្រែន នៅ​ឆ្នាំ 2014។ ការ​សងសឹក​នៅ​ក្នុង​ខទី​ដប់​របស់ អង់ទីយ៉ូកុស ម៉ាក្នុស ដែល​បញ្ចប់​សង្គ្រាម​ស៊ីរី​លើក​ទី​បួន ស្រប​គ្នា​នឹង​នាប៉ូឡេអុង នៅ​ឆ្នាំ 1798 ហើយ​ក៏​ស្រប​គ្នា​នឹង ពូទីន នៅ​ឆ្នាំ 2014 ផង​ដែរ។ បន្ទាប់​ពី​សមរភូមិ Panium នៅ​ក្នុង​ខទី​ដប់​ប្រាំ ក្នុង​ឆ្នាំ 200 មុន​គ.ស. អង់ទីយ៉ូកុស​បាន​រៀបចំ​អាពាហ៍ពិពាហ៍​ខាង​ការទូត​មួយ ដោយ​មាន​ចេតនា​លាក់​កំបាំង​ក្នុង​ការ​នាំ​អេហ្ស៊ីប​ឲ្យ​ស្ថិត​ក្រោម​បញ្ជា​របស់​ខ្លួន ដោយ​មិន​ចាំបាច់​ប្រើ​កងទ័ព​នៅ​លើ​ដី​ឡើយ។ រាជបល្ល័ង្ក​របស់ អង់ទីយ៉ូកុស ម៉ាក្នុស ត្រូវ​បាន​បន្ត​ទៅ​កាន់​បុត្រា​របស់​គាត់ ដែល​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឃាត ហើយ​ហេតុការណ៍​នោះ​បាន​នាំ​ឲ្យ​បុត្រា​ពៅ​របស់ អង់ទីយ៉ូកុស ម៉ាក្នុស គឺ អង់ទីយ៉ូកុស អេពីផានេស ឡើង​កាន់​រាជបល្ល័ង្ក។ សកម្មភាព​របស់​គាត់​ក្នុង​ការ​អនុវត្ត​ទំនៀមទម្លាប់ និង​សាសនា​ក្រិក បាន​បង្ក​ឲ្យ​មាន​ការ​បះបោរ​របស់​ម៉ាកាបេ ដែល​នាំ​ទៅ​កាន់​សន្ធិសញ្ញា​បោក​បញ្ឆោត​ជាមួយ​ក្រុង​រ៉ូម នៅ​ក្នុង​ខទី​ម្ភៃ​បី។ ខទី​ម្ភៃ​បួន​ណែនាំ​អំពី​រ៉ូម​ពហុព្រះ និង​កំណត់​តុ​នៃ​ពាក្យ​កុហក​របស់ Antony និង Augustus។ នៅ​ក្នុង​ខទី​សាមសិប រ៉ូម​ពហុព្រះ​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ការ​សន្ទនា​ជាមួយ​ពួក​ជំនុំ​សម្តេច​ប៉ាប ដែល​ត្រូវ​បាន​កត់​សម្គាល់​ថា​ជា​អ្នក​ដែល​បាន​បំពាន​សម្ពន្ធសញ្ញា​បរិសុទ្ធ។

Ayat dua puluh empat hingga tiga puluh merupakan kesaksian Roma kafir, dan ayat tiga puluh satu hingga empat puluh menyajikan kesaksian Roma kepausan. Setiap baris Daniel sebelas ayat satu hingga ayat empat puluh mewakili suatu garis nubuat yang diterapkan dalam sejarah tersembunyi pada ayat empat puluh. Garis kerajaan Seleukia, garis kerajaan Ptolemaik, garis kerajaan Yudea dari kaum Makabe, garis Roma kafir, dan garis Roma kepausan, semuanya menggambarkan sejarah dari tahun 1989 hingga hukum hari Minggu. Masing-masing garis itu menandai suatu perjanjian yang dilanggar sebagai unsur utama dalam sejarah tersebut.

रोमले नै दानिएल एघारको दर्शन स्थापना गर्छ, र मूर्तिपूजक तथा पोपसत्तात्मक दुवै रोमका छलका भविष्यवाणीगत सन्धिहरूलाई प्रगतिशील रूपमा चिह्नित गरिएको छ, तथा तिनीहरू रोमले आ-आफ्ना पृथक् भविष्यवाणीगत अवधिहरूका लागि सर्वोच्च शासन गर्नुअघि नै भएका रूपमा देखाइएका छन्। दुवै शक्तिहरूले आफ्नो सर्वोच्चताको भविष्यवाणीगत अवधिको आरम्भ आफ्नो तेस्रो अवरोध हटाइएपछि भएको रूपमा चिह्नित गरे। संयुक्त राज्य अमेरिकामा छिट्टै आउने आइतवार व्यवस्थाभन्दा अघि दुई शक्तिबीच छलको एक सन्धि हुनेछ। चार पटक यी दुई शक्तिहरू दक्षिणका राजा र उत्तरका राजा भएका छन्: एक पटक यहूदाको महिमामय भूमिभन्दा र रोमबीच, एक पटक रोमी त्रिसत्ताका दुई भागहरूबीच, र एक पटक मूर्तिपूजक तथा पोपसत्तात्मक रोमबीच। रोमसँग सम्बन्धित दुवै छलपूर्ण सन्धिहरूमा, सारतः त्यो रोमी साम्राज्यको एक आधा र अर्को आधाबीचको सन्धि थियो—चाहे पूर्वका एन्टनी र पश्चिमका अगस्टस हुन्, वा पूर्वको मूर्तिपूजक रोम र पश्चिमको पोपसत्तात्मक रोम। उत्तरका राजा र दक्षिणका राजाबीच छलका चार सन्धिहरू; पूर्वका राजा र पश्चिमका राजाबीच दुई; र चाँडै उत्तरका राजा हुनलागेको शक्ति र महिमामय भूमिबीच एक।

Ini mengakhiri pembentangan awal kami tentang kitab Daniel. Siri Panium merupakan penutup kepada siri mengenai kitab Daniel, yang menjadi pengenalan kepada sejarah tersembunyi bagi ayat empat puluh, yang akan terus kita pertimbangkan dalam artikel yang seterusnya.

Back to Articles