Article

# ദാനിയേലിന്റെ പുസ്തകം - നാൽപ്പത്തിയെട്ട്

പ്രവചനത്തിന്റെ മറനീക്കൽ: ഹബക്കൂക്കിന്റെ ദർശനം, രണ്ട് പലകകൾ, കൂടാതെ ബൈബിള്‍ വ്യാഖ്യാനത്തിലെ “നിത്യ”ത്തിന്റെ രഹസ്യം എന്നിവയുടെ പ്രാധാന്യം

Author

Jeff Pippenger

Published

January 12, 2024

Formats

PDF
Word

ഉലൈ നദിയുടെ ദർശനത്താൽ പ്രതിനിധീകരിക്കപ്പെടുന്ന ജ്ഞാനത്തിന്റെ വർധനയാണ് ഒടുവിൽ ഹബക്കൂക്കിന്റെ രണ്ടു പലകകളിൽ എഴുതപ്പെട്ടത്.

> “രണ്ടാം വരവിന്റെ കാലത്തേക്കു ബാധകമാണെന്ന് അവർ കരുതിയിരുന്ന പ്രവചനങ്ങളോടു പരസ്പരം നെയ്തുചേർന്നിരുന്നതു, അവരുടെ അനിശ്ചിതത്വവും ഉത്കണ്ഠാഭരിതമായ കാത്തിരിപ്പും നിറഞ്ഞ അവസ്ഥയ്ക്കു പ്രത്യേകമായി യോജിച്ച ഉപദേശമായിരുന്നു; കൂടാതെ, ഇപ്പോൾ അവരുടെ ബോധ്യത്തിനു ഇരുളായി നിൽക്കുന്നതു യുക്തമായ സമയത്ത് വ്യക്തമായി വെളിവാക്കപ്പെടുമെന്ന വിശ്വാസത്തിൽ അവർ ക്ഷമയോടെ കാത്തിരിക്കേണ്ടതിന്നു അവരെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതുമായിരുന്നു.”

> ഈ പ്രവചനങ്ങളിൽ ഹബക്കൂക്ക് 2:1–4-ലെ പ്രവചനവും ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു: “ഞാൻ എന്റെ കാവൽസ്ഥാനത്ത് നിൽക്കും; കൊത്തളത്തിന്മേൽ നിലകൊള്ളും; അവൻ എന്നോടു എന്തു അരുളിച്ചെയ്യും എന്നും, ഞാൻ ശാസിക്കപ്പെടുമ്പോൾ എന്തു ഉത്തരം പറയേണ്ടതുണ്ടെന്നുമുള്ളതു കാണേണ്ടതിന്നു ഞാൻ ശ്രദ്ധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കും. അപ്പോൾ യഹോവ എന്നോടു ഉത്തരമായി അരുളിച്ചെയ്തതു: ദർശനം എഴുതുക; ഓടിച്ചെല്ലുന്നവനും വായിക്കാവുന്നവണ്ണം അതു പലകകളിൽ വ്യക്തമായി കുറിക്ക. ദർശനം ഇനിയും നിയമിതസമയത്തേക്കുള്ളതാകുന്നു; എങ്കിലും അന്ത്യത്തിൽ അതു സംസാരിക്കും, അസത്യം പറകയില്ല; അതു താമസിക്കുന്നതുപോലെ തോന്നിയാലും, അതിന്നായി കാത്തിരിക്ക; അതു നിശ്ചയമായി വരും, വൈകുകയില്ല. ഇതാ, ഉന്നതഭാവമുള്ളവന്റെ ആത്മാവ് അവനിൽ നേരുള്ളതല്ല; നീതിമാൻ എന്നാൽ തന്റെ വിശ്വാസത്താൽ ജീവിക്കും.”

> “1842-ലേയ്ക്കു തന്നെ, ‘ദർശനം എഴുതി ഫലകങ്ങളിൽ വ്യക്തമായി രേഖപ്പെടുത്തുക; അത് വായിക്കുന്നവൻ ഓടിക്കൊള്ളേണ്ടതിന്നു’ എന്നിങ്ങനെ ഈ പ്രവചനത്തിൽ നൽകിയ നിർദേശം, ദാനിയേലിന്റെയും വെളിപ്പാടിന്റെയും ദർശനങ്ങളെ ദൃശ്യവൽക്കരിക്കുന്ന ഒരു പ്രവചന ചാർട്ട് തയ്യാറാക്കുവാൻ ചാൾസ് ഫിച്ചിന് പ്രേരണയായി. ഈ ചാർട്ടിന്റെ പ്രസിദ്ധീകരണം, ഹബക്കൂക്കിനോടു നൽകിയ ആജ്ഞയുടെ നിവൃത്തിയായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടു. എന്നാൽ അതേ പ്രവചനത്തിൽ തന്നേ, ദർശനത്തിന്റെ നിവൃത്തിയിൽ പ്രകടമായ ഒരു താമസം—ഒരു കാത്തിരിപ്പുകാലം—അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുവെന്നതു അന്നൊരാളും ശ്രദ്ധിച്ചില്ല. നിരാശയ്ക്കുശേഷം ഈ തിരുവെഴുത്ത് അത്യന്തം പ്രാധാന്യമുള്ളതായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു: ‘ദർശനം നിയമിതകാലത്തേക്കു വേണ്ടിയുള്ളതാകുന്നു; എന്നാൽ ഒടുവിൽ അതു സംസാരിക്കും, ഭോഷ്കു പറയുകയില്ല; അതു താമസിക്കുന്നുവെന്നു തോന്നിയാലും അതിന്നായി കാത്തിരിക്ക; അതു നിശ്ചയമായും വരും, താമസിക്കയില്ല.... നീതിമാൻ തന്റെ വിശ്വാസത്താൽ ജീവിക്കും.’ The Great Controversy, 391, 392.”

ഹബക്കൂക്കിന്റെ രണ്ട് പലകകൾ പ്രവചനാത്മകമായി രണ്ട് സാക്ഷികളാണ്. ബൈബിള്‍പ്രകാരം, സത്യത്തെ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനായി രണ്ട് സാക്ഷികളെ ഒരുമിച്ച് കൊണ്ടുവരേണ്ടതാണ്.

> എന്നാൽ അവൻ നിന്റെ വാക്കു കേൾക്കാതിരുന്നാൽ, ഓരോ വാക്കും രണ്ടു അല്ലെങ്കിൽ മൂന്നു സാക്ഷികളുടെ വായാൽ സ്ഥിരപ്പെടേണ്ടതിന്നു, നിന്നോടുകൂടെ ഇനി ഒരാളെയോ രണ്ടാളെയോ കൂട്ടിക്കൊൾക. മത്തായി 18:16.

ഹബക്കൂക്കിന്റെ രണ്ടു പട്ടികകൾ (1843യും 1850യും വർഷങ്ങളിലെ പയനിയർ ചാർട്ടുകൾ) ഒന്നിന് മീതെ മറ്റൊന്ന് അടുക്കിവെക്കുമ്പോൾ, അവ മില്ലറിന്റെ സ്വപ്നത്തിലെ രത്നങ്ങളായിരുന്ന സത്യങ്ങളെ സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. ആദ്യ പട്ടികയിൽ പ്രതിനിധീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന 1843-ലെ പിഴവ്, രണ്ടാമത്തെ പട്ടികയുമായി ഒപ്പം വെക്കപ്പെടുമ്പോൾ, ദർശനത്തിന്റെ താമസസമയത്തെ സ്ഥാപിക്കുന്നു. ആ ചരിത്രത്തിന്റെ പ്രതീകാത്മക കാവൽക്കാരനായ മില്ലർ, തന്റെ ചരിത്രത്തിലെ വാദപ്രതിവാദത്തിന്റെ സമയത്ത് താൻ എന്ത് പറയേണ്ടതാണെന്ന് ചോദിച്ചു.

> ഞാൻ എന്റെ കാവലിൽ നിൽക്കും; ഗോപുരത്തിന്മേൽ എന്നെത്തന്നെ സ്ഥാപിക്കും; അവൻ എന്നോടു എന്തു അരുളിച്ചെയ്യും എന്നും, ഞാൻ ശാസിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ഞാൻ എന്തു ഉത്തരം പറയും എന്നും കാണുവാൻ കാത്തുനോക്കും. ഹബക്കൂക്ക് 2:1.

മില്ലറിന് ദർശനം എഴുതിവെക്കേണ്ടതായി കർത്താവ് നിർദേശിച്ചു; തന്റെ സ്വപ്നത്തിൽ, ആ ദർശനം ഉൾക്കൊണ്ടിരുന്ന പെട്ടകം തന്റെ മുറിയുടെ നടുവിലുള്ള മേശപ്പുറത്ത് അദ്ദേഹം വെച്ചു.

> അപ്പോൾ യഹോവ എനിക്കുത്തരം അരുളിച്ചെയ്തു: ദർശനം എഴുതുക; അത് പലകകളിൽ വ്യക്തമായി രേഖപ്പെടുത്തുക; അത് വായിക്കുന്നവൻ ഓടിച്ചെല്ലേണ്ടതിന്നു. ഹബക്കൂക് 2:2.

അങ്ങനെ ആ പട്ടികകൾ താമസകാലത്തെയും ആദ്യ നിരാശയെയും തിരിച്ചറിയിക്കുന്നു.

> ദർശനം ഇനിയും നിർണ്ണയിക്കപ്പെട്ട കാലത്തേക്കുള്ളതാണ്; എന്നാൽ അവസാനത്തിൽ അത് സംസാരിക്കും, വ്യാജമാകുകയില്ല; അത് താമസിക്കുന്നതുപോലെ തോന്നിയാലും, അതിനായി കാത്തിരിക്കുക; കാരണം അത് നിശ്ചയമായും വരും, അത് താമസിക്കയില്ല. ഹബക്കൂക്ക് 2:3.

അറിവിന്റെ വർധനയാൽ (മില്ലറിന്റെ രത്നങ്ങൾ) ഉദ്ഭവിച്ച ത്രിഘട്ട പരീക്ഷണപ്രക്രിയ തുടർന്ന് പ്രതിനിധീകരിക്കപ്പെടുന്നു.

> ഇതാ, ഉന്നതമായിരിക്കുന്ന അവന്റെ ആത്മാവ് അവനിൽ നേരായതല്ല; എന്നാൽ നീതിമാൻ തന്റെ വിശ്വാസത്താൽ ജീവിക്കും. ഹബക്കൂക്ക് 2:4.

ദാനിയേൽ പന്ത്രണ്ടാം അധ്യായത്തിലെ പരീക്ഷണപ്രക്രിയയാൽ ആരാധകരുടെ രണ്ട് വർഗങ്ങൾ വെളിപ്പെടുമായിരുന്നു.

> അവൻ പറഞ്ഞു: ദാനിയേലേ, നീ നിന്റെ വഴിക്കു പോവുക; കാരണം ഈ വചനങ്ങൾ അന്ത്യകാലം വരെ അടെച്ചും മുദ്രയിട്ടും ഇരിക്കുമല്ലോ. പലരും ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുകയും വെളുപ്പിക്കപ്പെടുകയും പരീക്ഷിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യും; ദുഷ്ടന്മാർ ദുഷ്ടത പ്രവർത്തിക്കും; ദുഷ്ടന്മാരിൽ ആരും ഗ്രഹിക്കയില്ല; ജ്ഞാനികൾ മാത്രമേ ഗ്രഹിക്കൂ. ദാനിയേൽ 12:9, 10.

ദാനിയേലിലെ ജ്ഞാനികൾ, വിശ്വാസത്താൽ നീതീകരിക്കപ്പെട്ട മത്തായി ഇരുപത്തഞ്ചിലെ ജ്ഞാനമുള്ള കന്യകമാരാകുന്നു; ദുഷ്ടന്മാർ അഹങ്കാരത്തിൽ ഉന്നതരായിത്തീർന്ന മൂഢ കന്യകമാരായിരുന്നു. മില്ലറുടെ സ്വപ്നത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ, രത്നങ്ങൾ സന്ദേശമായിരുന്ന പത്ത് കന്യകമാരുടെ ഉപമയിലെ എണ്ണയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു.

> “ദൈവം നമ്മിലേക്കയക്കുന്ന സന്ദേശങ്ങൾ നാം സ്വീകരിക്കാതിരിക്കുമ്പോൾ, ദൈവം അപമാനിക്കപ്പെടുന്നു. അങ്ങനെ, ഇരുട്ടിൽ ഉള്ളവർക്ക് കൈമാറപ്പെടേണ്ടതിന്നു നമ്മുടെ ആത്മാക്കളിലേക്കു അവൻ ഒഴുക്കിക്കൊടുക്കുവാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന സ്വർണ്ണതൈലത്തെ നാം നിരസിക്കുന്നു. ‘ഇതാ, വരൻ വരുന്നു; അവനെ നേരിടുവാൻ പുറപ്പെടുവിൻ’ എന്ന വിളി വരുമ്പോൾ, വിശുദ്ധ തൈലം സ്വീകരിക്കാതിരിക്കുകയും, ക്രിസ്തുവിന്റെ കൃപയെ തങ്ങളുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ പോഷിപ്പിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്തവർ, ബുദ്ധിയില്ലാത്ത കന്യകമാരെപ്പോലെ, തങ്ങൾ തങ്ങളുടെ കർത്താവിനെ നേരിടുവാൻ തയ്യാറല്ലെന്ന് കണ്ടെത്തും. തൈലം സമ്പാദിക്കുവാൻ വേണ്ട ശക്തി അവർക്കു തങ്ങളിലില്ല; അവരുടെ ജീവിതങ്ങൾ തകർന്നുപോകുന്നു.” Review and Herald, July 20, 1897.

അവസാന നാളുകളിൽ മില്ലറിന്റെ രത്നങ്ങളുടെ വെളിച്ചം പത്തിരട്ടിയായി കൂടുതൽ പ്രകാശിക്കും; സംഖ്യയായ പത്തും വെളിച്ചവും രണ്ടും പരീക്ഷണത്തിന്റെ പ്രതീകങ്ങളാകുന്നു. മില്ലറിന്റെ സ്വപ്നത്തിന്റെ അന്ത്യംകൊണ്ട് പ്രതിനിധീകരിക്കപ്പെടുന്ന അവസാന നാളുകളിൽ, ഹബക്കൂക്കിന്റെ പലകകളിൽ പ്രതിനിധീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന സത്യത്തിന്റെ വെളിച്ചം ഒരു പരീക്ഷണസന്ദേശം ഉല്പാദിപ്പിക്കുന്നു; അത് പത്ത് കന്യകമാരുടെ ഉപമയിൽ അർദ്ധരാത്രിയിലെ നിലവിളിയുടെ സന്ദേശമായി പ്രതിനിധീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ആ പരീക്ഷണപ്രക്രിയ മില്ലറൈറ്റ് ചരിത്രത്തിലെ പരീക്ഷണപ്രക്രിയയുടെ ഒരു ആവർത്തനമാണ്; എന്തെന്നാൽ പത്ത് കന്യകമാരുടെ ഉപമ അവസാന നാളുകളിൽ അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ തന്നേ വീണ്ടും ആവർത്തിക്കപ്പെടുന്നു.

> “പത്തു കന്യകമാരുടെ ഉപമയിലേക്കാണ് എന്നെ പലപ്പോഴും സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്; അവരിൽ അഞ്ചുപേർ ജ്ഞാനികളായിരുന്നു, അഞ്ചുപേർ മൂഢരുമായിരുന്നു. ഈ ഉപമ അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ തന്നെ നിറവേറ്റപ്പെട്ടിട്ടുമുണ്ട്, നിറവേറുകയും ചെയ്യും; കാരണം ഇതിന് ഈ കാലത്തേക്കുള്ള പ്രത്യേക പ്രയോഗമുണ്ട്; മൂന്നാം ദൂതന്റെ സന്ദേശംപോലെ, ഇത് നിറവേറ്റപ്പെട്ടിട്ടുമുണ്ട്, കാലാവസാനംവരെ ഇപ്പോഴുള്ള സത്യമായി തുടർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയും ചെയ്യും.” Review and Herald, August 19, 1890.

പത്ത് ഒരു പരീക്ഷണത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ്; പത്ത് ദിവസങ്ങളുടെ അവസാനം, ബാബിലോന്റെ ആഹാരം ഭക്ഷിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നവരെക്കാൾ ദാനിയേലും മൂന്നു വിശിഷ്ടരും ദൃശ്യമായി കൂടുതൽ സുന്ദരരുമായും കൂടുതൽ സ്ഥൂലരുമായും കാണപ്പെട്ടു. വിശ്വാസത്താൽ അല്ല, ധാർഷ്ട്യത്താൽ ജീവിച്ച ഹബക്കൂക്കിൽ പ്രതിനിധീകരിക്കപ്പെട്ട അഹങ്കാരികൾ ബാബിലോന്റെ സ്വഭാവം വികസിപ്പിച്ചു. മില്ലറൈറ്റ് ചരിത്രത്തിൽ അവർ ബാബിലോന്റെ പുത്രിമാരായി മാറി; ഹബക്കൂക്കിൽ, വിശ്വാസത്താൽ ജീവിക്കാതിരിക്കാൻ തിരഞ്ഞെടുത്തവരുടെ സ്വഭാവം തിരിച്ചറിയുന്നതിനായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നത് പാപ്പാസഭയുടെ പ്രവചനാത്മക സ്വഭാവലക്ഷണങ്ങളാകുന്നു.

> ഇതാ, ഉയർന്നുപൊങ്ങിയിരിക്കുന്ന അവന്റെ ആത്മാവ് അവന്റെ ഉള്ളിൽ നേരായതല്ല; എന്നാൽ നീതിമാൻ തന്റെ വിശ്വാസത്താൽ ജീവിക്കും. അതുമാത്രമല്ല, അവൻ വീഞ്ഞിനാൽ അതിക്രമം ചെയ്യുന്നതുകൊണ്ട് അവൻ ഗർവ്വിയനായ മനുഷ്യൻ ആകുന്നു; അവൻ വീട്ടിൽ നിവാസം ചെയ്യുന്നില്ല; പാതാളംപോലെ തന്റെ ആഗ്രഹം വിശാലമാക്കുന്നവനും മരണത്തെപ്പോലെ ഇരിക്കുന്നവനും തൃപ്തനാകാതിരിക്കുന്നവനും ആകുന്നു; അവൻ സകലജാതികളെയും തന്റെ അടുക്കൽ കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയും സകലജനങ്ങളെയും തന്റെ അടുക്കൽ കൂപ്പിക്കൂട്ടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇവരൊക്കെയും അവന്റെ നേരെ ഒരു ദൃഷ്ടാന്തവും ഒരു പരിഹാസപ്രസംഗവും എടുത്തുപറഞ്ഞ് ഇങ്ങനെ പറയുകയില്ലയോ: അയ്യോ, തനിക്കുള്ളതല്ലാത്തതു വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നവന്നു! എത്രകാലംവരെ? കട്ടിയുള്ള ചെളി ചുമന്നുകൊണ്ട് സ്വയം ഭാരപ്പെടുത്തുന്നവന്നു! നിന്നെ കടിക്കുന്നവർ പെട്ടെന്നു എഴുന്നേൽക്കുകയില്ലയോ? നിന്നെ കലക്കി പീഡിപ്പിക്കുന്നവർ ഉണരുകയില്ലയോ? നീ അവർക്കു കൊള്ളയായിത്തീരും. നീ അനേകം ജാതികളെ കവർന്നതിനാൽ, ജനങ്ങളിൽ ശേഷിച്ചിരിക്കുന്നവരൊക്കെയും നിന്നെ കവരും; മനുഷ്യരുടെ രക്തപാതകത്തിന്നും ദേശത്തിൻമേലുള്ള അതിക്രമത്തിന്നും നഗരത്തിൻമേലുള്ള അതിക്രമത്തിന്നും അതിൽ പാർക്കുന്നതെല്ലാവരുടെയുംമേലുള്ള അതിക്രമത്തിന്നും കാരണം. ഹബക്കൂക്ക് 2:4–8.

മത്തായി ഇരുപത്തിയഞ്ചിലെ കന്യകമാരുടെ മേൽ വരുത്തപ്പെട്ട പരീക്ഷണപ്രക്രിയ, “അനേകം ജാതികളെ കവർന്ന” ശക്തിയുമായും ഒരുപോലെ തിരിച്ചറിയപ്പെടുന്ന വടക്കൻ രാജാവിന്റെ (പാപ്പത്വത്തിന്റെ) സ്വഭാവം വികസിപ്പിച്ച ഒരു ആരാധകവർഗ്ഗത്തെ ഉല്പാദിപ്പിക്കുന്നു. നായ്ക്കൾ ഈസബേലിനെ തിന്നുകളഞ്ഞതുപോലെ തന്നേ, പാപ്പത്വശക്തിയും പെട്ടെന്നുതന്നെ കടിയേറ്റ് വീഴുന്നു.

> യഹോവ ഇപ്രകാരം അരുളിച്ചെയ്യുന്നു: ഇതാ, വടക്കുദേശത്തുനിന്നു ഒരു ജനം വരുന്നു; ഭൂമിയുടെ അറ്റങ്ങളിൽനിന്നു ഒരു മഹാജാതി ഉയിർത്തെഴുന്നേലക്കും. അവർ വില്ലും കുന്തവും കൈക്കൊള്ളും; അവർ ക്രൂരന്മാർ, കരുണയില്ലാത്തവർ; അവരുടെ ശബ്ദം സമുദ്രംപോലെ ഗർജിക്കും; സീയോന്റെ പുത്രിയേ, നിന്നെതിരെ യുദ്ധത്തിനൊരുങ്ങിയ പുരുഷന്മാരെപ്പോലെ അവർ കുതിരപ്പുറത്തു നിരന്നു വരുന്നു. അതിന്റെ വാർത്ത ഞങ്ങൾ കേട്ടിരിക്കുന്നു; ഞങ്ങളുടെ കൈകൾ ദുർബലമായിരിക്കുന്നു; പ്രസവവേദനയിലുള്ള സ്ത്രീക്കുള്ളതുപോലെ വ്യസനവും വേദനയും ഞങ്ങളെ പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. വയലിലേക്കു പോകരുതു; വഴിയിൽ നടക്കുകയും അരുതു; ശത്രുവിന്റെ വാളും ചുറ്റുമുള്ള ഭീതിയും അവിടെ ഉണ്ട്. എന്റെ ജനത്തിന്റെ പുത്രിയേ, നീ രട്ടുടുത്തു ചാരത്തിൽ ഉരുളുക; ഏകപുത്രനുവേണ്ടി ചെയ്യുന്ന വിലാപംപോലെ അത്യന്തം കയ്പുള്ള ദുഃഖവിലാപം ചെയ്ക; എന്തെന്നാൽ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ പെട്ടെന്നു നമ്മുടെമേൽ വരും. യിരെമ്യാവു 6:22–26.

ഹബക്കൂക്കിന്റെ രണ്ട് വർഗങ്ങൾ എന്നത് വിശ്വാസത്താൽ നീതീകരിക്കപ്പെടുന്നവരെയും ബാബിലോണിന്റെ ഉപദേശങ്ങൾ തിന്നുകയും കുടിക്കുകയും ചെയ്തവരെയും ആകുന്നു. മില്ലറിന്റെ സ്വപ്നത്തിന്റെ അവസാന ദിവസങ്ങളിൽ കന്യകമാരായി പ്രതിനിധീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവർ, ക്രിസ്തുവിന്റെ സ്വഭാവം വികസിപ്പിച്ച് അങ്ങനെ ദൈവത്തിന്റെ മുദ്ര പ്രാപിക്കുകയോ, അല്ലെങ്കിൽ പാപ്പത്വത്തിന്റെ സ്വഭാവം വികസിപ്പിച്ച് മൃഗത്തിന്റെ മുദ്ര പ്രാപിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു.

> “നൈതിക അന്ധകാരത്തിന്റെ നടുവിൽ സത്യപ്രകാശം പ്രകാശിക്കേണ്ട സമയം എത്തിയിരിക്കുന്നു. മൂന്നാം ദൂതന്റെ സന്ദേശം ലോകത്തേക്കു അയക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; മനുഷ്യർ തങ്ങളുടെ നെറ്റികളിലോ കൈകളിലോ മൃഗത്തിന്റെയോ അതിന്റെ പ്രതിമയുടെയോ മുദ്ര സ്വീകരിക്കരുതെന്ന് അവരെ മുന്നറിയിപ്പുനൽകുന്നു. ഈ മുദ്ര സ്വീകരിക്കുന്നു എന്നതു, മൃഗം ചെയ്ത അതേ തീരുമാനം തന്നെ കൈക്കൊള്ളുകയും, ദൈവവചനത്തോടു നേരിട്ടു വിരോധമായി അതേ ആശയങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ്. ഈ മുദ്ര സ്വീകരിക്കുന്ന എല്ലാവരെയും കുറിച്ചു ദൈവം ഇപ്രകാരം അരുളിച്ചെയ്യുന്നു: ‘അവനും ദൈവക്രോധത്തിന്റെ വീഞ്ഞു കുടിക്കും; അത് അവന്റെ കോപപാത്രത്തിൽ കലരാതെയെ പകർന്നിരിക്കുന്നതു; വിശുദ്ധ ദൂതന്മാരുടെ സന്നിധിയിലും കുഞ്ഞാടിന്റെ സന്നിധിയിലും അവൻ തീയും ഗന്ധകവുംകൊണ്ടു പീഡിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യും.’” റിവ്യൂ ആൻഡ് ഹെറാൾഡ്, ജൂലൈ 13, 1897.

ബാബേലിന്റെ വീഞ്ഞ് കുടിക്കുന്ന കന്യകമാർ ഒടുവിൽ ദൈവക്രോധത്തിന്റെ വീഞ്ഞ് കുടിക്കും. യെശയ്യാവിൽ, എഫ്രയീമിന്റെ മദ്യപന്മാർ സകലവും തലകീഴായി മാറ്റിക്കൊണ്ട് തങ്ങളുടെ അന്ധമായ മദ്യലഹരി പ്രകടമാക്കുന്നു; ആ പ്രവൃത്തി “കുശവന്റെ കളിമൺ” എന്നപോലെ വിലയിരുത്തപ്പെടേണ്ടതാണ്.

“നിത്യയാഗം” ക്രിസ്തുവിന്റെ ഒരു പ്രതീകമാണെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നത് “നിത്യയാഗത്തിന്റെ” സത്യത്തെ തലകീഴായി മറിച്ചിടുന്നതാകുന്നു; കാരണം “നിത്യയാഗം” സാത്താനിക പ്രതീകമാണ്. “നിത്യയാഗം” വിഗ്രഹാരാധനയാണെന്ന മില്ലറിന്റെ തിരിച്ചറിവ് ഹബക്കൂക്കിന്റെ പലകകളിൽ നേരിട്ടുതന്നെ പ്രതിനിധീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ദൈവത്തിന്റെ ആലയത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന “പാപപുരുഷൻ” വെളിപ്പെടേണ്ടതിന്ന് “നീക്കിക്കളയപ്പെട്ടത്” വിഗ്രഹാരാധനയാണെന്ന് അവൻ മനസ്സിലാക്കുവാൻ ഇടയായ തെസ്സലോനിക്ക്യർക്കുള്ള ലേഖനത്തിലെ ഭാഗം മില്ലർ കണ്ടെത്തിയത്, രണ്ടാം തെസ്സലോനിക്ക്യർ രണ്ടാം അദ്ധ്യായത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രാഥമിക സത്യമാണ്.

> “ഞാൻ വീണ്ടും വായിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു; ദാനിയേലിൽ അല്ലാതെ അത് [ദൈനംദിനം] കാണപ്പെട്ട മറ്റൊരു സാഹചര്യവും എനിക്ക് കണ്ടെത്താനായില്ല. തുടർന്ന് [ഒരു കോൺകോർഡൻസിന്റെ സഹായത്തോടെ] അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുനിന്നിരുന്ന ആ വാക്കുകൾ ഞാൻ എടുത്തു: ‘നീക്കിക്കളയുക’; അവൻ ദൈനംദിനത്തെ നീക്കിക്കളയും; ‘ദൈനംദിനം നീക്കിക്കളയപ്പെടുന്ന സമയത്തുനിന്ന്,’ മുതലായവ. ഞാൻ തുടർന്നും വായിച്ചു; ആ വചനത്തിൽ എനിക്ക് വെളിച്ചമൊന്നും ലഭിക്കില്ലെന്നു വിചാരിച്ചു; ഒടുവിൽ ഞാൻ 2 തെസ്സലോനിക്ക്യർ 2:7, 8-ൽ എത്തി. ‘അധർമ്മത്തിന്റെ മർമ്മം ഇതിനകം പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു; എന്നാൽ ഇപ്പോൾ തടയുന്നവൻ വഴിയിൽനിന്നു നീക്കിക്കളയപ്പെടുന്നതുവരെ തടയും; പിന്നെ ആ ദുഷ്ടൻ വെളിപ്പെടും,’ മുതലായവ. ആ വചനത്തിൽ ഞാൻ എത്തിയപ്പോൾ, അയ്യോ, സത്യം എത്ര വ്യക്തവും മഹിമാപൂർണ്ണവുമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു! അതാണ് അത്! അതുതന്നെയാണ് ദൈനംദിനം! എന്നാൽ ഇപ്പോൾ, ‘ഇപ്പോൾ തടയുന്നവൻ,’ അഥവാ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നവൻ എന്നു പൗലോസ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് എന്താണ്? ‘പാപപുരുഷൻ’ എന്നും ‘ദുഷ്ടൻ’ എന്നും പറയുന്നതാൽ പോപ്പരി ഉദ്ദേശിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ പോപ്പരി വെളിപ്പെടുന്നതിനെ തടയുന്നതു എന്താണ്? അതു പൗരാണികവിഗ്രഹാരാധനയാണ്; അങ്ങനെ ആകയാൽ ‘ദൈനംദിനം’ എന്നു പറയുന്നതു പൗരാണികവിഗ്രഹാരാധന തന്നെയായിരിക്കണം.” —വില്യം മില്ലർ, Second Advent Manual, page 66.” Advent Review and Sabbath Herald, January 6, 1853.

തെസ്സലോനിക്ക്യരിൽ “ദൈനംദിനം” എന്നതിന്റെ അർത്ഥം, മില്ലർ കണ്ടെത്തിയതുപോലെ, ആ ഭാഗത്തിന്റെ പ്രാഥമിക സത്യമാണ്. സത്യത്തെ സ്നേഹിക്കാത്തവരെ പൗലോസ് തിരിച്ചറിയുകയും അതിനാൽ അവർ ശക്തമായ വഞ്ചന പ്രാപിക്കുമെന്നു പ്രസ്താവിക്കയും ചെയ്യുമ്പോൾ, അദ്ദേഹം ഏറ്റവും നിശ്ചയമായും പൊതുവായ അർത്ഥത്തിൽ സത്യത്തോടുള്ള ദ്വേഷത്തെയാണു തിരിച്ചറിയുന്നത്; എന്നാൽ ആ ഭാഗത്തിൽ നേരിട്ട് പരാമർശിക്കപ്പെടുന്ന സത്യം, “ദൈനംദിനം” എന്നത് പൗരാണിക റോമിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു എന്ന സത്യമാണ്.

> ശരീരത്തിന്റെ വിളക്ക് കണ്ണാകുന്നു; ആകയാൽ നിന്റെ കണ്ണ് ഏകാഗ്രമെങ്കിൽ, നിന്റെ ശരീരം മുഴുവനും പ്രകാശപൂർണ്ണമായിരിക്കും. എന്നാൽ നിന്റെ കണ്ണ് ദുഷ്ടമാണെങ്കിൽ, നിന്റെ ശരീരം മുഴുവനും അന്ധകാരപൂർണ്ണമായിരിക്കും. ആകയാൽ നിന്നിലുള്ള പ്രകാശം തന്നേ അന്ധകാരമാണെങ്കിൽ, ആ അന്ധകാരം എത്ര മഹത്തായിരിക്കും! ആരും രണ്ടു യജമാനന്മാരെ സേവിപ്പാൻ കഴികയില്ല; ഒരുവനെയെങ്കിലും അവൻ വെറുത്ത് മറ്റേവനെ സ്നേഹിക്കും; അല്ലെങ്കിൽ ഒരുവനോടു ചേർന്നു നിന്നു മറ്റേവനെ നിരസിക്കും. നിങ്ങൾക്കു ദൈവത്തെയും മാമോനെയും സേവിപ്പാൻ കഴികയില്ല. മത്തായി 6:22–24.

സത്യത്തോടുള്ള സ്നേഹം മാത്രമോ, അല്ലെങ്കിൽ സത്യത്തോടുള്ള വെറുപ്പോ മാത്രമോ ഉണ്ട്. മധ്യസ്ഥമായ നിലപാട് ഒന്നുമില്ല. മത്തായി ഇരുപത്തിയഞ്ചിലെ മൂഢകന്യകമാരുടെ മേൽ വരുന്ന ശക്തമായ വഞ്ചന, അന്തിമപരീക്ഷയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന മില്ലറുടെ രത്നങ്ങളുടെ വെളിച്ചത്തെ അവർ നിരസിച്ചതിന്മേലാണ് അടിസ്ഥാനപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. പ്രാചീന യിസ്രായേലിന്റെ അന്തിമപരീക്ഷ അവരുടെ പത്താമത്തെ പരീക്ഷയായിരുന്നു; അവസാന നാളുകളിൽ മില്ലറുടെ രത്നങ്ങൾ പത്ത് മടങ്ങ് കൂടുതൽ പ്രകാശിക്കുന്നു. മില്ലറുടെ രത്നങ്ങളെ നിരസിക്കുന്നതിന്റെ പ്രതീകം “the daily” ആകുന്നു; അതിനെ അഡ്വെന്റിസത്തിന്റെ മൂന്നാം തലമുറയിൽ എഫ്രയീമിന്റെ മദ്യപാനികൾ തലകീഴായി മറിച്ചുകളഞ്ഞു. “The daily” എന്നത് പൗത്തീയതയുടെ ഒരു സാത്താനിക പ്രതീകമാണ്. ആ മദ്യപാനികൾ ഒരു കള്ളരത്നം അവതരിപ്പിച്ചു; അവർ മതത്യാഗിയായ പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റിസത്തിൽ നിന്ന് കൊണ്ടുവന്ന അതിലൂടെ “the daily” ക്രിസ്തുവിന്റെ ഒരു പ്രതീകമാണെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നു.

മില്ലറുടെ ആഭരണങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അവന്റെ ബോധം, അവൻ ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ചരിത്രപരമായ സാഹചര്യങ്ങളാൽ പരിമിതപ്പെട്ടിരുന്നു. രണ്ടാം വരവാണ് അടുത്ത പ്രവചനസംഭവമെന്നുറച്ചതിനാൽ, 1798-ൽ പാപ്പത്വത്തിന് ഉണ്ടായ മാരകമുറിവ് ദാനിയേൽ രണ്ടാം അധ്യായത്തിലെ നാലാമത്തെയും അന്തിമത്തെയും ഭൗമരാജ്യത്തെ മാത്രമേ പ്രതിനിധീകരിക്കാനാകുമായിരുന്നുള്ളു. “ദൈനംദിനം” എന്ന വിഷയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അവന്റെ ബോധവും പരിമിതപ്പെട്ടതായിരുന്നു; കാരണം, അവന്റെ സാക്ഷ്യം അനുസരിച്ച്, വെളിപ്പാടിലൂടെ അവൻ ഒരു പ്രത്യേക പഠനരീതിയിലേക്കു നയിക്കപ്പെട്ടു, അതിൽ താൻ തന്റെ ബൈബിൾ, ക്രൂഡന്റെ കോൺകോർഡൻസ് ഉപയോഗിക്കുകയും ചില പത്രങ്ങൾ വായിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നുവെന്ന് അവൻ പ്രസ്താവിച്ചു. ആ രീതിയിൽ പഠിക്കണമെന്ന അവന്റെ തീരുമാനം, ലളിതമായി പറഞ്ഞാൽ, അവന്റെ മനസ്സിലേക്കു വന്നതത്രേ.

> “ഞാൻ ഡെയിസ്റ്റായിരുന്ന പന്ത്രണ്ടു വർഷക്കാലത്ത്, കിട്ടിയത്രയും ചരിത്രഗ്രന്ഥങ്ങൾ എല്ലാം ഞാൻ വായിച്ചു; എന്നാൽ ഇപ്പോൾ ഞാൻ ബൈബിളിനെ സ്നേഹിച്ചു; അത് യേശുവിനെക്കുറിച്ചു പഠിപ്പിച്ചു! എന്നിരുന്നാലും, ബൈബിളിൽ എനിക്കു ഇപ്പോഴും അന്ധകാരമായിരുന്ന ഭാഗങ്ങൾ ഏറെ ഉണ്ടായിരുന്നു. 1818 അല്ലെങ്കിൽ 1819-ൽ, എന്നെ സന്ദർശിച്ചിരുന്ന, കൂടാതെ ഞാൻ ഡെയിസ്റ്റായിരുന്നപ്പോൾ എന്നെ അറിയുകയും ഞാൻ സംസാരിക്കുന്നതു കേൾക്കുകയും ചെയ്തിരുന്ന ഒരു സുഹൃത്തുമായ് സംസാരിക്കുമ്പോൾ, അവൻ അല്പം അർത്ഥഗർഭമായ രീതിയിൽ ചോദിച്ചു: ‘ഈ വചനത്തെക്കുറിച്ചും അതിനെക്കുറിച്ചും നിങ്ങൾ എന്തു ചിന്തിക്കുന്നു?’—ഡെയിസ്റ്റായിരുന്നപ്പോൾ ഞാൻ എതിർത്തിരുന്ന പഴയ വചനങ്ങളെ സൂചിപ്പിച്ചുകൊണ്ടായിരുന്നു അത്. അവൻ ഉദ്ദേശിച്ചതെന്തെന്നു ഞാൻ മനസ്സിലാക്കി; അതിന് ഞാൻ മറുപടി പറഞ്ഞു—നിങ്ങൾ എനിക്കു സമയം തരുന്നുവെങ്കിൽ, അവയുടെ അർത്ഥമെന്തെന്നു ഞാൻ നിങ്ങളോടു പറയും. ‘എത്ര സമയം വേണം?’ ‘എനിക്കറിയില്ല; പക്ഷേ ഞാൻ പറയും,’ എന്നു ഞാൻ മറുപടി പറഞ്ഞു; കാരണം, മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയാത്ത ഒരു വെളിപ്പാട് ദൈവം നല്കിയിരിക്കുമെന്നു ഞാൻ വിശ്വസിക്കാനായില്ല. അപ്പോൾ പരിശുദ്ധാത്മാവ് ഉദ്ദേശിച്ചതെന്താണെന്നു കണ്ടെത്താൻ എനിക്കു കഴിയും എന്നു വിശ്വസിച്ചുകൊണ്ട്, എന്റെ ബൈബിൾ പഠിക്കണമെന്നു ഞാൻ അന്നു തന്നെ തീരുമാനിച്ചു. എന്നാൽ ഞാൻ ഈ തീരുമാനം എടുത്തതുമുതൽ ഉടനെ ഒരു ചിന്ത എന്റെ മനസ്സിലേക്കു വന്നു—‘നിനക്കു മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയാത്ത ഒരു ഭാഗം കണ്ടുകിട്ടിയാൽ, നീ എന്തു ചെയ്യും?’ അപ്പോൾ ബൈബിൾ പഠിക്കേണ്ട ഈ രീതിയാണ് എന്റെ മനസ്സിൽ ഉദിച്ചത്:—അത്തരം ഭാഗങ്ങളിലെ വാക്കുകൾ ഞാൻ എടുത്ത് ബൈബിളിലുടനീളം അവയെ പിന്തുടർന്ന്, ഈ വിധത്തിൽ അവയുടെ അർത്ഥം കണ്ടെത്തും. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും നല്ലതാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്ന ക്രൂഡന്റെ കോൺകോർഡൻസ് എന്റെ കൈവശം ഉണ്ടായിരുന്നു; അങ്ങനെ ഞാൻ അതും എന്റെ ബൈബിളും എടുത്ത് എന്റെ മേശക്കരികിൽ ഇരുന്നു; എന്റെ ബൈബിളിന്റെ അർത്ഥം എന്താണെന്നു അറിയണമെന്നുറച്ചിരുന്നതിനാൽ, അല്പം പത്രങ്ങൾ ഒഴികെ മറ്റൊന്നും ഞാൻ വായിച്ചില്ല. അപ്പോളോസ് ഹേൽ, The Second Advent Manual, 65.”

മില്ലറിന്റെ രത്നങ്ങൾ അവന്റെ പഠനരീതിയാൽ മാത്രം തിരിച്ചറിയപ്പെട്ടതല്ല, ദൈവത്തിൽനിന്നുള്ള നേരിട്ടുള്ള വെളിപ്പാടിനാലും അതു തിരിച്ചറിയപ്പെട്ടു.

> “ബൈബിളിൽ വിശ്വസിച്ചിരുന്നില്ലാത്ത ഒരു കർഷകന്റെ ഹൃദയത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കേണ്ടതിന്നു, അവനെ പ്രവചനങ്ങളെ അന്വേഷിപ്പാൻ നയിക്കേണ്ടതിന്നു, ദൈവം തന്റെ ദൂതനെ അയച്ചു. ദൈവത്തിന്റെ ദൂതന്മാർ ആ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടവനെ ആവർത്തിച്ചും സന്ദർശിച്ചു; അവന്റെ മനസ്സിനെ നയിക്കാനും, ദൈവജനത്തിന്നു എപ്പോഴും ഗൂഢമായിരുന്ന പ്രവചനങ്ങളെ അവന്റെ ഗ്രഹണശക്തിക്കു തുറന്നുകൊടുക്കാനും അവർ വന്നു. സത്യത്തിന്റെ ശൃംഖലയിലെ ആരംഭഭാഗം അവന്നു നല്കപ്പെട്ടു; അതിനുശേഷം കണ്ണിക്കു കണ്ണി എന്നിങ്ങനെ അന്വേഷിപ്പാൻ അവൻ നയിക്കപ്പെട്ടു; ഒടുവിൽ അവൻ ദൈവവചനത്തെ അത്ഭുതത്തോടും ആരാധനാഭാവത്തോടും കൂടെ നിരീക്ഷിച്ചു. അവിടെ അവൻ സത്യത്തിന്റെ ഒരു സമ്പൂർണ്ണ ശൃംഖല കണ്ടു. പ്രചോദിതമല്ലാത്തതെന്നു അവൻ കരുതിയിരുന്ന ആ വചനം ഇപ്പോൾ അതിന്റെ സൗന്ദര്യത്തിലും മഹത്വത്തിലും അവന്റെ ദൃഷ്ടിക്കു മുമ്പിൽ തുറന്നുകിടന്നു. തിരുവെഴുത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം മറ്റൊരു ഭാഗത്തെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നുവെന്നു അവൻ കണ്ടു; ഒരു ഭാഗം തന്റെ ഗ്രഹണത്തിനു അടഞ്ഞുകിടക്കുമ്പോൾ, അതിനെ വിശദീകരിക്കുന്നതു വചനത്തിന്റെ മറ്റൊരു ഭാഗത്തിൽ അവൻ കണ്ടെത്തി. ദൈവത്തിന്റെ വിശുദ്ധ വചനത്തെ അവൻ ആനന്ദത്തോടും അതിഗൗരവത്തോടും ഭക്തിഭയത്തോടും കൂടി ആദരിച്ചു.” Early Writings, 230.

സിസ്റ്റർ വൈറ്റ് “ദൈവം തന്റെ ദൂതനെ” മില്ലറുടെ അടുക്കൽ അയച്ചു എന്ന് പ്രസ്താവിക്കുമ്പോൾ, മില്ലറുടെ അടുക്കൽ അയക്കപ്പെട്ട ദൂതൻ ഗബ്രിയേൽ ആയിരുന്നുവെന്ന് അതിലൂടെ വ്യക്തമാക്കുന്നു; കാരണം “തന്റെ ദൂതൻ” എന്നത് ഗബ്രിയേലിന് നൽകിയിരിക്കുന്ന ഒരു വിശേഷണമാണ്.

> “‘ദൈവസന്നിധിയിൽ നിൽക്കുന്ന ഗബ്രിയേൽ ഞാൻ ആകുന്നു’ എന്ന ദൂതന്റെ വാക്കുകൾ, സ്വർഗ്ഗീയ രാജസഭകളിൽ അവൻ ഉയർന്ന ബഹുമാനസ്ഥാനം വഹിക്കുന്നുവെന്നു കാണിക്കുന്നു. ദാനിയേലിന്റെ അടുക്കൽ ഒരു സന്ദേശവുമായി വന്നപ്പോൾ അവൻ പറഞ്ഞു: ‘നിങ്ങളുടെ പ്രഭുവായ മീഖായേൽ [ക്രിസ്തു] അല്ലാതെ ഇവയിൽ എന്നോടുകൂടെ നിലകൊള്ളുന്നവൻ ആരുമില്ല.’ ദാനിയേൽ 10:21. ഗബ്രിയേലിനെക്കുറിച്ച് രക്ഷകൻ വെളിപ്പാടിൽ ഇപ്രകാരം പറയുന്നു: ‘തന്റെ ദൂതൻമുഖാന്തരം തന്റെ ദാസനായ യോഹന്നാന് അതയച്ചു അറിയിച്ചുകൊടുത്തു.’ വെളിപ്പാട് 1:1.” The Desire of Ages, 99.

ഗബ്രിയേലും മറ്റു ദൂതന്മാരും മില്ലറിന്റെ മനസ്സിനെ നയിക്കാനും, “ദൈവജനത്തിന്നു എന്നും അന്ധകാരമായിരുന്ന പ്രവചനങ്ങൾ അവന്റെ ബോധ്യത്തിലേക്കു തുറന്നുകൊടുക്കാനും” അയക്കപ്പെട്ടു. അവന്റെ സന്ദേശം വെറും അവന്റെ പഠനരീതിയിലൂടെ മാത്രമല്ല വികസിച്ചത്; ദൈവിക വെളിപ്പാടിലൂടെയും അതു രൂപപ്പെട്ടു. ബൈബിൾ പഠിക്കുവാൻ അവൻ പ്രയോഗിച്ച അതേ രീതിയും അവന്റെ മനസ്സിലേക്കു വന്നതായിരുന്നു. ദൈവം സത്യം നമ്മുടെ മനസ്സിലേക്കു കൊണ്ടുവരുമ്പോൾ, അത് ബൈബിളിനെ ശരിയായി വിഭാഗിച്ചു പഠിക്കുന്ന പ്രക്രിയയിലൂടെ സത്യത്തിലെത്തുന്നതിനോടു വിപരീതമായി ദൈവിക വെളിപ്പാടാകുന്നു. മില്ലർ ഇരു രീതികളും അനുഷ്ഠിച്ചു; എങ്കിലും “ദൈനംദിനം” എന്ന വിഷയത്തെക്കുറിച്ചു മില്ലർ ബോധ്യത്തിലെത്തിയ വിധത്തിൽ ദൈവിക വെളിപ്പാട് ഒരു ഘടകമായിരിക്കേണ്ടതുണ്ടായിരുന്നു.

ദാനിയേൽ ഗ്രന്ഥം എട്ടാം അധ്യായം, ഒൻപത് മുതൽ പന്ത്രണ്ട് വരെ ഉള്ള വചനങ്ങളിൽ കാണുന്ന ലിംഗമാറ്റത്തിന്റെ ആവർത്തനം മില്ലർ തിരിച്ചറിഞ്ഞിരിക്കുമായിരുന്നില്ല; കാരണം അദ്ദേഹത്തിങ്കൽ ഉണ്ടായിരുന്നത് ബൈബിളും ബൈബിളിലെ ഭാഷകളെ സംബന്ധിച്ച യാതൊരു വിവരവും ഇല്ലാത്ത ഒരു കോൺകോർഡൻസും മാത്രമായിരുന്നു. “നീക്കിക്കളയുക” എന്നു വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെടുന്ന “sur” എന്നും “rum” എന്നും ഉള്ള പദങ്ങളിലെയുള്ള വ്യത്യാസം അദ്ദേഹം കണ്ടിരിക്കുമായിരുന്നില്ല. “വിശുദ്ധമന്ദിരം” എന്നു വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെടുന്ന “miqdash” എന്നും “qodesh” എന്നും ഉള്ള പദങ്ങളിലെയുള്ള വ്യത്യാസവും അദ്ദേഹം കണ്ടിരിക്കുമായിരുന്നില്ല.

ബൈബിളിൽ നൂറ്റിനാലു പ്രാവശ്യം കാണപ്പെടുന്ന “tamid” എന്ന പദത്തിന്റെ സത്യം അവൻ കണ്ടിരുന്നേനെയില്ല. അവന് കാണാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ലാത്ത സത്യം (അതേ സമയം അവൻ കണ്ട സത്യവും അതുതന്നെയാണ്) ഇതായിരുന്നു: ബൈബിളിൽ എബ്രായപദമായ “tamid” നൂറ്റിനാലു പ്രാവശ്യം ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ദാനിയേൽ പുസ്തകത്തിൽ മാത്രമാണ് എബ്രായപദമായ “tamid” ഒരു നാമമായി ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്. “Tamid” “നിരന്തരമായ” എന്നർത്ഥമുള്ള എബ്രായപദമാണ്; ദാനിയേൽ പുസ്തകത്തിൽ അത് “ദൈനംദിനം” എന്നു വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

ദാനിയേലിന്റെ പുസ്തകത്തിൽ മാത്രമാണ് ആ വാക്ക് ഒരു നാമമായി ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്; മറ്റുള്ള തൊണ്ണൂറ്റൊൻപത് പ്രാവശ്യം അതു ഒരു ക്രിയാവിശേഷണമായാണ് ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. ഈ കാരണത്താൽ, ബൈബിളിലെ മറ്റു എല്ലാ എഴുത്തുകാരും ആ വാക്ക് തൊണ്ണൂറ്റൊൻപത് പ്രാവശ്യം ക്രിയാവിശേഷണമായി ഉപയോഗിച്ചിരിക്കെ, ദാനിയേൽ അതിനെ അഞ്ചു പ്രാവശ്യം നാമമായി ഉപയോഗിക്കുന്നതിനെ കിംഗ് ജെയിംസ് ബൈബിളിന്റെ വിവർത്തകർ നേരിട്ടപ്പോൾ, തെളിവുകളുടെ ഭാരത്താൽ ദാനിയേലിന്റെ ആ വാക്കിന്റെ നാമപ്രയോഗം തിരുത്തേണ്ടിവന്നു. ദാനിയേലിനെ തിരുത്തുന്നതിനായി അവർ “sacrifice” എന്ന വാക്ക് വചനത്തിൽ ചേർത്തു; അങ്ങനെ ഒരു നാമത്തെ ക്രിയാവിശേഷണമായി മാറ്റി. പിന്നെ വിവർത്തകരെ തിരുത്തുന്നതിനായി, എലൻ വൈറ്റ് താൻ “the ‘Daily’” നെ സംബന്ധിച്ച്, “‘sacrifice’ എന്ന വാക്ക് മനുഷ്യജ്ഞാനത്താൽ ചേർത്തതാകുന്നു; അത് പാഠഭാഗത്തിന്റേതല്ല; കൂടാതെ ന്യായവിധിയുടെ മണിക്കൂറിന്റെ വിളി നൽകിയവർക്കു കർത്താവ് അതിന്റെ ശരിയായ ദൃഷ്ടികോണം നൽകി” എന്നു കണ്ടതായി രേഖപ്പെടുത്തുവാൻ പ്രചോദിതയായി.

മില്ലർ, തന്റെ സ്വന്തം സാക്ഷ്യപ്രകാരം, “നിത്യമായതു” എന്നതിനെ മനസ്സിലാക്കുവാൻ ശ്രമിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു; ഒടുവിൽ അതിനെ അവൻ 2 തെസ്സലൊനീക്യരിൽ മനസ്സിലാക്കി. എന്നാൽ, തന്റെ സ്വന്തം സാക്ഷ്യപ്രകാരം തന്നേ, ഒരു പദത്തിന്റെ അർത്ഥം ഗ്രഹിക്കുവാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, ആ പദം ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന എല്ലാ സ്ഥലങ്ങളും അവൻ പരിശോധിക്കുമായിരുന്നു; ആ പദം ബൈബിളിൽ മറ്റു തൊണ്ണൂറ്റൊമ്പത് പ്രാവശ്യം കൂടി ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. എങ്കിലും “നിത്യമായതു” സംബന്ധിച്ച അവന്റെ സാക്ഷ്യം ഇങ്ങനെയായിരുന്നു: “ഞാൻ തുടർന്ന് വായിച്ചു; ദാനിയേലിൽ അല്ലാതെ അത് [നിത്യമായതു] കാണപ്പെട്ട മറ്റൊരു സാഹചര്യവും എനിക്ക് കണ്ടെത്താനായില്ല.” മില്ലർ രത്നങ്ങളിലേക്കു നയിക്കപ്പെട്ടത് അവന്റെ പഠനരീതിമൂലം മാത്രം അല്ല, ദൂതന്മാരുടെ ശുശ്രൂഷയിലൂടെ അവന്നു നല്കപ്പെട്ട ദൈവിക വെളിപ്പാടിനാലും കൂടിയായിരുന്നു.

അതുകൊണ്ടാണ് “ദൈനംദിനം” എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള അവന്റെ ഗ്രഹണം ശരിയായിരുന്നതെങ്കിലും പരിമിതമായിരുന്നത്. ദാനിയേലിന്റെ പുസ്തകത്തിൽ “ദൈനംദിനം” അഞ്ചു പ്രാവശ്യം പരാമർശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്നതിൽ, “ദൈനംദിനം” “എടുത്തുകളയപ്പെടുന്നു” എന്ന് പറയുന്ന മൂന്നു സന്ദർഭങ്ങളിൽ ഒന്നിന് മറ്റ് രണ്ടു സന്ദർഭങ്ങളിലുള്ളതിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ അർത്ഥമുണ്ടെന്ന കാര്യം അവൻ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ഒരിടത്ത് “ദൈനംദിനം” എന്നത് ഹീബ്രു പദമായ “rum” നോടുകൂടി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു; മറ്റുള്ള രണ്ടു ഇടങ്ങളിൽ അത് ഹീബ്രു പദമായ “sur” നോടുകൂടിയാണ് ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നത്. ഈ രണ്ടു പദങ്ങളും “എടുത്തുകളയുക” എന്നു വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെടുന്നുവെങ്കിലും, ദാനിയേൽ അദ്ധ്യായം എട്ട്, വാക്യം പതിനൊന്നിൽ “rum” എന്നതിന് “ഉയർത്തുകയും മഹത്വപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുക” എന്ന അർത്ഥമുണ്ട്; അതേസമയം അദ്ധ്യായം പതിനൊന്ന്, വാക്യം മുപ്പത്തൊന്ന്, അദ്ധ്യായം പന്ത്രണ്ട്, വാക്യം പതിനൊന്ന് എന്നിവയിൽ “sur” എന്ന പദത്തിന് “നീക്കിക്കളയുക” എന്ന അർത്ഥമാണ്.

ബാബിലോണ്യരുടെ ആഹാരപാനീയങ്ങളിൽ പങ്കുചേരുന്ന ദൈവശാസ്ത്രജ്ഞർ, ഒരു കാര്യം നീക്കിക്കളയുന്നതായാലും അല്ലെങ്കിൽ ഒരു കാര്യം ഉയർത്തിക്കൊള്ളുന്നതായാലും, അവ രണ്ടും നീക്കം എന്ന ഒരു സ്വരൂപത്തെ തന്നെയാണ് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്; അതിനാൽ ഇരു വാക്കുകളും ഒരേ അർത്ഥമുള്ളവയായിട്ടാണ് മനസ്സിലാക്കേണ്ടതെന്ന് വാദിക്കുന്നു. “ദൈനംദിനം” എന്ന പ്രയോഗം മൂന്ന് പ്രാവശ്യം “നീക്കിക്കളയപ്പെടുന്നു” എന്നു വരുമ്പോഴൊക്കെയും അതിന്റെ അർത്ഥം എല്ലായ്പ്പോഴും നീക്കുക എന്നാണെന്ന് അവർ വാദിക്കുന്നു; അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നതിലൂടെ, ദാനിയേൽ തന്റെ വാക്കുകളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ അശ്രദ്ധനായിരുന്നു എന്നും അവർ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അവർ അത് തുറന്നുപറയുന്നില്ല; എങ്കിലും, അന്വയാർത്ഥമായി അവർ പഠിപ്പിക്കുന്നത്, ആ മൂന്നു പ്രയോഗങ്ങളിലുമെല്ലാം ദാനിയേൽ “സൂർ” എന്ന വാക്ക് ഉപയോഗിക്കേണ്ടിയിരുന്നുവെന്നാണ്; കാരണം ദൈവശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഓരോ പ്രാവശ്യവും “ദൈനംദിനം” “നീക്കിക്കളയപ്പെട്ടു” എന്നു പറഞ്ഞപ്പോൾ അതിലൂടെ അവൻ ഉദ്ദേശിച്ചതൊക്കെ ഒരേ കാര്യമായിരുന്നുവെന്നാണ്.

എട്ടാം അധ്യായത്തിലെ പതിനൊന്നാം വാക്യം മുതൽ പതിനാലാം വാക്യം വരെയുള്ള ഭാഗത്തിൽ “miqdash” എന്നും “qodesh” എന്നും ഉള്ള വാക്കുകളോടും അവർ അതേ കാര്യമാണ് ചെയ്യുന്നത്; ഈ രണ്ടും “വിശുദ്ധമന്ദിരം” എന്നു വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ആ നാല് വാക്യങ്ങളിലുമുള്ള “വിശുദ്ധമന്ദിരം” എന്ന ഓരോ പരാമർശവും ദൈവത്തിന്റെ വിശുദ്ധമന്ദിരത്തെയാണു സൂചിപ്പിക്കുന്നതെന്ന് അവർ ഉറച്ചുനിലകൊള്ളുന്നു. വീണ്ടും അനുമാനപ്രകാരം പറഞ്ഞാൽ, ദാനീയേൽ ആ മൂന്ന് പരാമർശങ്ങളിലുമെല്ലാം “qodesh” എന്ന വാക്ക് മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കേണ്ടിയിരുന്നുള്ളു; പതിനൊന്നാം വാക്യത്തിൽ “miqdash” ഉപയോഗിക്കേണ്ടതില്ലായിരുന്നു. ആ വാക്കുകൾക്കിടയിലെ വ്യത്യാസം മില്ലർ തിരിച്ചറിഞ്ഞിരിക്കില്ല; എന്നാൽ ആധുനിക ദൈവശാസ്ത്രജ്ഞർ അത് തിരിച്ചറിയുന്നു, തിരിച്ചറിയുമ്പോഴും യാതൊരു വ്യത്യാസവും അംഗീകരിക്കരുതെന്ന് അവർ ഉറച്ചുപറയുന്നു. എങ്കിലും, ആ വാക്കുകൾക്കിടയിലെ വ്യത്യാസങ്ങൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞിരുന്നില്ലാത്ത മില്ലർ, ആധുനിക ദൈവശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ ബോധ്യത്തിന് വിരുദ്ധമായ നിഗമനത്തിലേക്കാണ് എത്തിയതു.

വാസ്തവത്തിൽ, ദാനിയേൽ അത്യന്തം സൂക്ഷ്മനായ ഒരു എഴുത്തുകാരനായിരുന്നു; ഹീബ്രു ഭാഷ അറിയുന്നവനായിരുന്നു; കൂടാതെ ബാബിലോണിലെ മറ്റെല്ലാ ജ്ഞാനികളെയുംക്കാൾ പത്തു മടങ്ങ് ബുദ്ധിമാനായി വിധിക്കപ്പെട്ടവനുമായിരുന്നു—അവർയും തങ്ങളുടെ സമൂഹത്തിൽ സ്വതവേ വളരെ ബുദ്ധിമാന്മാരായ പുരുഷന്മാരായിരുന്നു. ഹീബ്രു ഭാഷയുടെ യുക്തമായ പ്രയോഗം എന്തെന്നതും, ആ പ്രത്യേക ചരിത്രത്തിൽ അത് എങ്ങനെ ശരിയായി പ്രതിനിധീകരിക്കപ്പെടേണ്ടതെന്നതും ആരെങ്കിലും അറിഞ്ഞിരുന്നെങ്കിൽ, അത് ദാനിയേലായിരുന്നു. ദാനിയേൽ വ്യത്യസ്ത വാക്കുകൾ പ്രയോഗിച്ചിരുന്നുവെങ്കിൽ, അവ വ്യത്യസ്ത അർത്ഥങ്ങൾ അറിയിക്കേണ്ടതിന്നായിരുന്നതുകൊണ്ടായിരുന്നു; അതിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുവാൻ അവൻ ഉദ്ദേശപൂർവം ശ്രമിച്ചതുമായിരുന്നു. “വിശുദ്ധമന്ദിരം” എന്നോ “നീക്കിക്കളയുക” എന്നോ വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെടുന്ന വാക്കുകളുടെ ദാനിയേലിന്റെ വ്യതിരിക്തമായ പ്രയോഗം അംഗീകരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, അത് മില്ലറിന്റെ “ദൈനംദിനം” എന്ന ബോധ്യത്തെ പിന്തുണക്കുന്നു; സത്യത്തെ വെറുക്കുന്നവർ ശക്തമായ വഞ്ചന ഏറ്റുവാങ്ങുവാൻ നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടവരാണെന്ന് പൗലോസ് വ്യക്തമാക്കുന്ന അതേ ഭാഗത്തുവെച്ചാണ് മില്ലർ അതിനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞത്.

സത്യത്തെ വെറുക്കുകയും ശക്തമായ ഭ്രമം ഉളവാക്കുന്ന കള്ളത്തെ വിശ്വസിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവർ, എഫ്രയീമിന്റെ മദ്യപന്മാരായി കൂടി പ്രതിനിധീകരിക്കപ്പെടുന്നു; അവർ രണ്ടു വർഗ്ഗങ്ങളായി പ്രതിനിധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. ഒരു വർഗ്ഗം വിദ്യാസമ്പന്നരായ നേതൃത്ത്വമാണ്; മറ്റേ വർഗ്ഗം വിദ്യയില്ലാത്ത സാധാരണ ജനമാണ്, അവർ പണ്ഡിതർ തങ്ങൾക്ക് പഠിപ്പിക്കുന്നതു മാത്രമേ കേൾക്കുകയുള്ളു. അവർ കള്ളങ്ങളുടെ കീഴിൽ ഒളിച്ചിരിക്കുന്നവരും മരണത്തോടു ഉടമ്പടി ചെയ്യുന്നവരുമാണ്. അവർ ഹബക്കൂക്ക് രണ്ടാമദ്ധ്യായത്തിൽ ആത്മാവ് ഉയർന്നവരുമാണ്; അവർ മത്തായി ഇരുപത്തിയഞ്ചിലെ ഭോഷകുള്ള കന്യകമാരുമാണ്. അവർ മില്ലറിന്റെ സ്വപ്നത്തിലെ അടിസ്ഥാനസത്യങ്ങളെ നിരസിക്കുന്നവരാണ്; അവ അവസാനത്തിൽ പത്ത് മടങ്ങ് അധികം പ്രകാശിക്കുന്നു (ആധുനിക യിസ്രായേലിന്റെ പത്താമത്തെയും അന്തിമത്തെയും പരീക്ഷയെ സൂചിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്), പുരാതന യിസ്രായേലിന്റെ പത്താമത്തെയും അന്തിമത്തെയും പരീക്ഷയിൽ മുൻകൂട്ടി പ്രതിരൂപീകരിക്കപ്പെട്ടതുപോലെ.

ഈ പഠനം അടുത്ത ലേഖനത്തിൽ തുടരുന്നതാണ്.

> യഹോവ മോശെയോടു അരുളിച്ചെയ്തതു: ഈ ജനം എത്രകാലം എന്നെ പ്രകോപിപ്പിക്കും? ഞാൻ അവരുടെ നടുവിൽ പ്രവർത്തിച്ച സകല അടയാളങ്ങളും കണ്ടിട്ടും അവർ എത്രകാലം എന്നിൽ വിശ്വസിക്കാതെ ഇരിക്കും? ഞാൻ അവരെ മഹാമാരിയാൽ ബാധിച്ചു നശിപ്പിക്കും; അവരെ അവകാശഭാഗത്തിൽനിന്നു നീക്കും; നിന്നിൽനിന്നോ അവരെക്കാൾ വലിയതും ശക്തിയേറിയതുമായ ഒരു ജാതിയെ ഉണ്ടാക്കും. അപ്പോൾ മോശെ യഹോവയോടു പറഞ്ഞു: എന്നാൽ മിസ്രയീമ്യർ അതു കേൾക്കും; നിന്റെ ശക്തിയാൽ അവരുടെയിടയിൽനിന്നു നീ ഈ ജനത്തെ പുറപ്പെടുവിച്ചുവല്ലോ. ഈ ദേശത്തിലെ നിവാസികൾക്കും അവർ അതു അറിയിക്കും; നീ, യഹോവേ, ഈ ജനത്തിന്റെ മദ്ധ്യേ ഉണ്ടെന്നു അവർ കേട്ടിരിക്കുന്നു; നീ, യഹോവേ, മുഖാമുഖം ദൃശ്യമാകുന്നവൻ എന്നും, നിന്റെ മേഘം അവരുടെ മീതെ നിലകൊള്ളുന്നു എന്നും, പകൽ മേഘസ്തംഭത്തിലും രാത്രി അഗ്നിസ്ഥംഭത്തിലും നീ അവരുടെ മുമ്പിൽ നടക്കുന്നു എന്നും അവർ കേട്ടിരിക്കുന്നു. ഇപ്പോൾ നീ ഈ സകല ജനത്തെയും ഒരേയൊരു മനുഷ്യനെപ്പോലെ കൊന്നുകളയുമെങ്കിൽ, നിന്റെ പ്രസിദ്ധി കേട്ടിരിക്കുന്ന ജാതികൾ ഇങ്ങനെ പറയും: യഹോവയ്ക്ക് താൻ അവർക്കു സത്യംചെയ്ത ദേശത്തിലേക്കു ഈ ജനത്തെ കൊണ്ടുചെല്ലുവാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; അതുകൊണ്ടു അവൻ അവരെ മരുഭൂമിയിൽ കൊന്നുകളഞ്ഞു. ആകയാൽ ഇപ്പോൾ, ഞാൻ അപേക്ഷിക്കുന്നു, നീ അരുളിച്ചെയ്തതുപോലെ എന്റെ കർത്താവിന്റെ ശക്തി മഹത്തായിരിക്കട്ടെ: യഹോവ ദീർഘക്ഷമയുള്ളവനും മഹാദയയുള്ളവനും ആകുന്നു; അകൃത്യവും ലംഘനവും ക്ഷമിക്കുന്നവൻ ആകുന്നു; എങ്കിലും കുറ്റക്കാരനെ കുറ്റമില്ലാത്തവനെന്നു വെറുതെ വിടുകയില്ല; പിതാക്കന്മാരുടെ അകൃത്യം മക്കളുടെമേൽ മൂന്നാം തലമുറയിലും നാലാം തലമുറയിലും സന്ദർശിക്കുന്നവൻ ആകുന്നു. നിന്റെ മഹാദയയുടെ അളവുപോലെ, മിസ്രയീമിൽനിന്നു ഇന്നുവരെ ഈ ജനത്തെ ക്ഷമിച്ചുപോന്നതുപോലെ, ഇവരുടെ അകൃത്യവും ക്ഷമിക്കേണമേ എന്നു ഞാൻ അപേക്ഷിക്കുന്നു. യഹോവ അരുളിച്ചെയ്തതു: നിന്റെ വചനപ്രകാരം ഞാൻ ക്ഷമിച്ചിരിക്കുന്നു; എങ്കിലും ഞാൻ ജീവനുള്ളവനാകയാൽ, ഭൂമിയൊക്കെയും യഹോവയുടെ മഹത്വംകൊണ്ടു നിറയും. എന്റെ മഹത്വവും ഞാൻ മിസ്രയീമിലും മരുഭൂമിയിലും ചെയ്ത അത്ഭുതങ്ങളും കണ്ടിട്ടും, ഇപ്പോൾ ഈ പത്തുവട്ടം എന്നെ പരീക്ഷിക്കുകയും എന്റെ ശബ്ദം കേൾക്കാതിരിക്കയും ചെയ്ത ആ മനുഷ്യർ, ഞാൻ അവരുടെ പിതാക്കന്മാർക്കു സത്യംചെയ്ത ദേശം ഒരിക്കലും കാണുകയില്ല; എന്നെ പ്രകോപിപ്പിച്ചവരിൽ ഒരുവനും അതു കാണുകയുമില്ല. എന്നാൽ എന്റെ ദാസനായ കാലേബ്, അവനോടുകൂടെ വേറിട്ടൊരു ആത്മാവുണ്ടായിരുന്നതിനാലും എന്നെ പൂർണ്ണമായി അനുഗമിച്ചതിനാലും, അവൻ ചെന്ന ദേശത്തിലേക്കു ഞാൻ അവനെ കൊണ്ടുചെല്ലും; അവന്റെ സന്തതി അതിനെ കൈവശമാക്കും. സംഖ്യാ 14:11–24.

Back to Articles