Article

# Panium - Number Five

पानियम – संख्या पाँच

The Robbers of Thy People: Rome’s Exaltation and Fall in Prophecy

तेरा प्रजाका लुटेराहरू: भविष्यवाणीमा रोमको उत्कर्ष र पतन

Author

Jeff Pippenger

Published

March 5, 2025

Formats

PDF
Word
Song MP3

The Book of Daniel unfolds a remarkable prophetic narrative, weaving a principle of repeat and enlarge which threads through its visions, from the metallic statue of chapter 2 to the intricate kingly conflicts of chapter 11. Within this framework, a compelling case emerges: the Battle of Actium in 31 BC, culminating in Egypt’s fall in 30 BC, stands as a pivotal fulfillment of Daniel 11:25, 26, marking the dawn of pagan Rome’s 360-year supremacy.

दानिएलको पुस्तकले एक विलक्षण भविष्यवाणीपरक आख्यान उद्घाटित गर्दछ, जसले अध्याय २ को धातुजन्य मूर्तिदेखि अध्याय ११ का जटिल राजकीय संघर्षहरूसम्मका दर्शनहरूमा पुनरुक्ति र विस्तारको सिद्धान्तलाई एक सूत्रमा गाँस्दै अघि बढ्छ। यस रूपरेखाभित्र एक बलियो प्रतिपादन उद्भव हुन्छ: ई.पू. ३१ मा भएको अक्टियमको युद्ध, जो ई.पू. ३० मा मिश्रको पतनमा पराकाष्ठित भयो, दानिएल ११:२५, २६ को एक निर्णायक परिपूर्तिको रूपमा खडा हुन्छ, जसले मूर्तिपूजक रोमको ३६०-वर्षीय सर्वोच्चताको प्रभातलाई चिह्नित गर्दछ।

Daniel 11 begins with the rise and fall of empires following Alexander the Great’s death in 323 BC. Yet, by verse 14, a shift occurs. Around 200 BC, as Antiochus III (Magnus) prepared for the Battle of Panium against the child-king Ptolemy V, Rome intervened, not as a mere bystander but as the “robbers of thy people.” Concerned about securing Egypt’s wheat supply amid Hellenistic turmoil, Rome flexed its influence during the Second Macedonian War (200–197 BC), setting the stage for its prophetic role.

दानियल ११ को प्रारम्भ ३२३ ईसा पूर्वमा सिकन्दर महानको मृत्यु पश्चात् साम्राज्यहरूको उदय र पतनबाट हुन्छ। तर पद १४ सम्म आइपुग्दा एक परिवर्तन देखा पर्छ। करिब २०० ईसा पूर्वतिर, जब एन्टिओकस तृतीय (माग्नुस) बालक-राजा टलेमी पञ्चमको विरुद्ध पानियमको युद्धको तयारी गर्दै थियो, तब रोमले केवल एक दर्शकको रूपमा होइन, तर “तेरा प्रजाका डाँकाहरू” को रूपमा हस्तक्षेप गर्‍यो। हेलेनिस्टिक अशान्तिका बीच मिश्रको गहुँ आपूर्तिलाई सुरक्षित गर्ने चिन्ताले प्रेरित भई, रोमले दोस्रो मकिदोनियाली युद्ध (२००–१९७ ईसा पूर्व) को समयमा आफ्नो प्रभाव प्रदर्शन गर्‍यो, र यसरी आफ्नो भविष्यवाणीसम्बन्धी भूमिकाको आधार तयार गर्‍यो।

## Rome’s Dominance Over the Jews

यहूदीहरूमाथि रोमको प्रभुत्व

Fast forward to 63 BC, and verse 16 finds fulfillment when Pompey storms Jerusalem, entering the Holy of Holies and asserting Roman dominion over the “glorious land.” From here, verses 17 through 22 trace a succession of Roman figures: Pompey’s eastern campaigns, Julius Caesar’s conquests and assassination in 44 BC, Augustus Caesar’s tax-raising reign (noted in Luke 2:1) ending in 14 AD, and Tiberius overseeing Christ’s crucifixion in the year 31 AD, when the “prince of the covenant” was broken. The prophetic line from Pompey in Jerusalem to Titus in Jerusalem in 70 AD, sets forth the line of Rome’s dominance over God’s people.

अब 63 ईसा पूर्वतिर अघि बढ्दा, पद 16 ले आफ्नो पूर्ति पाउँछ जब पोम्पेईले यरूशलेममाथि आक्रमण गर्छ, परमपवित्र स्थानभित्र प्रवेश गर्दछ, र “मनोहर देश”माथि रोमी प्रभुत्व स्थापित गर्छ। त्यसपछि, पद 17 देखि 22 सम्मले रोमी व्यक्तित्वहरूको एक उत्तराधिकारलाई अनुक्रममा प्रस्तुत गर्छन्: पोम्पेईका पूर्वीय अभियानहरू, जुलियस सिजरका विजयहरू र 44 ईसा पूर्वमा भएको उनको हत्या, अगस्टस सिजरको कर उठाउने शासनकाल (लूका 2:1 मा उल्लेख गरिएको) जुन 14 ईस्वीमा समाप्त भयो, र तिबेरियस, जसको शासनकालमा 31 ईस्वी वर्षमा ख्रीष्टको क्रूसारोपण सम्पन्न भयो, जब “करारका अधिपति” तोडिनुभयो। यरूशलेममा पोम्पेईदेखि लिएर 70 ईस्वीमा यरूशलेममै टाइटससम्म फैलिएको यो भविष्यवाणीको रेखाले परमेश्वरका जनहरूमाथि रोमको प्रभुत्वको रेखालाई प्रस्तुत गर्दछ।

Beginning with a Roman General desecrating the temple on to the ending when a Roman General destroyed the temple provides the signature of Alpha and Omega. Beginning with desecrating and ending with destruction the historical line also contains the desecration and the destruction of the One who said of Himself, “Destroy this temple and in three days I will raise it up.” Truth is made up of the first, thirteenth and last letter of the Hebrew alphabet, and the line beginning with Pompey and ending with Titus includes a middle temple destruction that is represented by the middle of three crosses, that were erected at the very middle of the week Christ came to confirm the covenant. Verses sixteen through twenty-two represent a prophetic line that bears the signature of truth. There are a handful of important prophetic lines within the history represented by the verses, but the primary theme of the line is Rome’s dominance over the Jews.

मन्दिरलाई अपवित्र तुल्याउँदै एक रोमी सेनापतिबाट आरम्भ भएर, एक रोमी सेनापतिले मन्दिर नष्ट गरेसँगै समाप्त हुने यो क्रमले अल्फा र ओमेगाको हस्ताक्षर प्रदान गर्दछ। अपवित्रीकरणबाट आरम्भ भई विनाशमा समाप्त हुने यस ऐतिहासिक रेखाले, “यस मन्दिरलाई भत्काओ, र तीन दिनमा म यसलाई फेरि उठाउनेछु” भनेर आफ्नै विषयमा भन्नुहुने उहाँको अपवित्रीकरण र विनाशलाई पनि समेटेको छ। सत्य हिब्रू वर्णमालाको पहिलो, तेह्रौँ र अन्तिम अक्षरबाट बनेको हुन्छ, र पोम्पेईबाट आरम्भ भई टाइटसमा समाप्त हुने यस रेखाले मन्दिरको एउटा मध्यवर्ती विनाशलाई समेटेको छ, जुन ख्रीष्टले करारलाई दृढ पार्न आउनुभएको हप्ताको ठीक मध्यभागमा खडा गरिएका तीन क्रूसमध्ये बीचको क्रूसद्वारा प्रतीकित गरिएको छ। सोह्रदेखि बाइस पदसम्मले सत्यको हस्ताक्षर वहन गर्ने एक भविष्यवाणीमूलक रेखालाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। ती पदहरूले प्रतिनिधित्व गर्ने इतिहासभित्र केही महत्वपूर्ण भविष्यवाणीमूलक रेखाहरू छन्, तर त्यस रेखाको मुख्य विषय यहूदीहरूमाथि रोमको प्रभुत्व हो।

## Leagues and Treaties

गठबन्धनहरू र सन्धिहरू

Verse 23 “repeats and enlarges” by looping back to 161–158 BC, when the Jews under Judas Maccabeus forged a league with Rome (1 Maccabees 8). This highlights Rome’s unique empire-building strategy—conquest through treaties and alliances, a method distinct from its predecessors. Verse 24 concludes this phase, noting Rome would “forecast its devices from the strongholds, even for a time.”

पद २३ ले १६१–१५८ ई.पू.तर्फ फर्केर, जब यहूदाहरूले यहूदा मकाबीको नेतृत्वमा रोमसँग एक सन्धि बाँधे (१ मक्काबी ८), “दोहोर्‍याउँदै र विस्तार गर्दै” अघि बढ्छ। यसले रोमको साम्राज्य-निर्माणको अद्वितीय रणनीतिलाई उजागर गर्दछ—सन्धि र गठबन्धनहरूद्वारा विजय, जुन त्यसका पूर्ववर्तीहरूभन्दा भिन्न विधि थियो। पद २४ ले यस चरणको समापन गर्दै, रोमले “बलियो किल्लाहरूबाट आफ्ना युक्तिहरू पहिले नै योजनाबद्ध गर्नेछ, केही समयसम्म” भनी उल्लेख गर्दछ।

> And after the league made with him he shall work deceitfully: for he shall come up, and shall become strong with a small people. He shall enter peaceably even upon the fattest places of the province; and he shall do that which his fathers have not done, nor his fathers’ fathers; he shall scatter among them the prey, and spoil, and riches: yea, and he shall forecast his devices against the strong holds, even for a time. Daniel 11:23, 24.

> अनि उहाँसँग सन्धि गरिएपछि उसले छलपूर्वक व्यवहार गर्नेछ; किनकि ऊ माथि आउनेछ, र थोरै मानिसहरूको सहायताले बलियो हुनेछ। ऊ शान्तिपूर्वक प्रान्तका सबैभन्दा उर्वर स्थानहरूमा समेत प्रवेश गर्नेछ; अनि उसले त्यस्तो कार्य गर्नेछ, जुन उसका पिताहरूले गरेका थिएनन्, न उसका पितापितामहहरूले; उसले तिनीहरूका माझ लुट, मालसामान, र धनसम्पत्ति छरिदिनेछ; हो, उसले केही समयसम्म बलिया किल्लाहरूका विरुद्ध आफ्ना युक्तिहरू रच्नेछ। दानियल ११:२३, २४।

## For a Time

एक समयको लागि

The word translated “against” can be understood as the word “from”. Rome forecasts its devices “from”. The word “from” in the verse points to the city of Rome, the empire’s political and military heart, as the base of its strategies. The “time” is prophetically 360 years, beginning when Egypt falls in 30 BC after Actium, and ending in the year 330 when Constantine abandons Rome for Constantinople.

“against” भनेर अनुवाद गरिएको शब्दलाई “from” भन्ने शब्दको रूपमा बुझ्न सकिन्छ। रोमले आफ्ना उपायहरू “from” बाट पूर्वसूचित गर्छ। पदमा रहेको “from” भन्ने शब्दले साम्राज्यका राजनीतिक तथा सैन्य हृदय—रोम नगर—लाई उसका रणनीतिहरूको आधारको रूपमा संकेत गर्छ। “समय” भविष्यवाणीगत रूपमा ३६० वर्ष हो, जो Actium पछि इजिप्ट 30 BC मा पतन हुँदा आरम्भ हुन्छ, र Constantine ले रोम त्यागेर Constantinople तर्फ जाँदा सन् 330 मा समाप्त हुन्छ।

Verses 25 and 26 zero in on Actium itself.

पद २५ र २६ ले विशेष रूपमा एक्तियममाथि नै ध्यान केन्द्रित गर्छन्।

> And he shall stir up his power and his courage against the king of the south with a great army; and the king of the south shall be stirred up to battle with a very great and mighty army; but he shall not stand: for they shall forecast devices against him. Yea, they that feed of the portion of his meat shall destroy him, and his army shall overflow: and many shall fall down slain. Daniel 11:25, 26.

> र उसले ठूलो सेनासहित दक्षिणका राजाको विरुद्ध आफ्नो शक्ति र साहस उचाल्नेछ; अनि दक्षिणका राजा अत्यन्त ठूलो र प्रबल सेनासहित युद्धका लागि उत्तेजित हुनेछन्; तर उनी टिक्न सक्नेछैनन्, किनकि तिनका विरुद्ध षड्यन्त्र रचिनेछन्। हो, तिनको भोजनको अंश खानेहरूले नै तिनलाई नाश गर्नेछन्, र तिनको सेना बाढीजस्तै बग्नेछ; अनि धेरै जना मारिएर ढल्नेछन्। दानियल 11:25, 26.

In 31 BC, Octavian, representing Rome as the “king of the north,” marshaled his forces against Cleopatra’s Egypt, the “king of the south,” in a monumental naval clash. Antony and Cleopatra’s “very great and mighty army” faltered, undone by strategic “devices” (Agrippa’s tactics) and betrayals—defections from Antony’s allies and Cleopatra’s mid-battle retreat. By 30 BC, Egypt was a Roman province, launching pagan Rome’s unchallenged rule. This 360-year span, from 30 BC to 330, aligns with Rome’s supremacy centered in its original stronghold, until Constantine’s shift “cast down” the stronghold, as Daniel 8:11 foretells.

ईसा पूर्व ३१ मा, रोमलाई “उत्तरका राजा” को रूपमा प्रतिनिधित्व गर्दै अक्टाभियनले “दक्षिणका राजा” क्लियोपात्राको मिश्रविरुद्ध एक विशाल नौसैनिक संघर्षमा आफ्ना सेनाहरू परिचालित गर्‍यो। एन्टोनी र क्लियोपात्राको “अत्यन्त ठूलो र शक्तिशाली सेना” डगमगायो, रणनीतिक “युक्तिहरू” (अग्रिप्पाका रणकौशल) तथा विश्वासघातहरू—एन्टोनीका सहयोगीहरूको परित्याग र युद्धकै बीच क्लियोपात्राको पछि हटाइ—का कारण परास्त भयो। ईसा पूर्व ३० सम्ममा मिश्र रोमको एउटा प्रान्त बनिसकेको थियो, र त्यससँगै मूर्तिपूजक रोमको निर्विघ्न शासन प्रारम्भ भयो। ईसा पूर्व ३० देखि ३३० सम्मको यो ३६०-वर्षीय अवधि, रोमको आफ्नो प्रारम्भिक दृढगढमा केन्द्रित सर्वोच्चतासँग मेल खान्छ, जबसम्म कन्स्टान्टिनको स्थानान्तरणले त्यस दृढगढलाई “भूमिमा फ्याँकिदिएन,” जसरी दानिएल ८:११ ले भविष्यवाणी गर्दछ।

> Yea, he magnified himself even to the prince of the host, and by him the daily sacrifice was taken away, and the place of his sanctuary was cast down. Daniel 8:11.

> हो, उसले आफैँलाई सेनाको प्रधानसम्म उच्च तुल्यायो, र त्यसद्वारा दैनिक बलि हटाइयो, र उसको पवित्रस्थानको स्थान भत्काइयो। दानिएल ८:११।

When Constantine cast down the city of Rome for the city of Constantinople, he left a power vacuum in the city of Rome open for the papal church to take the seat of authority represented by the city of Rome. The act fulfilled verse two of Revelation thirteen.

जब कन्स्टान्टिनले रोम सहरको सट्टा कन्स्टान्टिनोपल सहरलाई उन्नत गर्‍यो, तब उनले रोम सहरमा यस्तो सत्ताशून्यता छोडे कि त्यसले पापीय कलीसियालाई रोम सहरद्वारा प्रतिनिधित्व गरिएको अधिकारको आसन ग्रहण गर्ने अवसर दियो। यस कार्यले प्रकाश १३ को दोस्रो पदलाई पूरा गर्‍यो।

> And the beast which I saw was like unto a leopard, and his feet were as the feet of a bear, and his mouth as the mouth of a lion: and the dragon gave him his power, and his seat, and great authority. Revelation 13:2.

> मैले देखेको त्यो पशु चितुवाजस्तै थियो, र उसका खुट्टा भालुका खुट्टाजस्तै थिए, र उसको मुख सिंहको मुखजस्तै थियो; अनि त्यस अजिङ्गरले त्यसलाई आफ्नो शक्ति, आफ्नो सिंहासन, र ठूलो अधिकार दियो। प्रकाश 13:2.

In Daniel 8, two different Hebrew words, both translated as “sanctuary” distinguish the story of the sanctuary in the book of Daniel. The book of Daniel represents a warfare between Christ and Satan as illustrated in the earthly representatives of Christ and Satan. Babylon, Satan’s earthly representative conquers Jerusalem in the opening of Daniel, and Jerusalem conquers Babylon in verse forty-five of chapter eleven. The kingdoms represented by the city of Jerusalem and the city of Babylon are “sanctuaries of strength.” The cities of Babylon and Jerusalem are both sanctuaries of strength, and they both have their own temples within the city. The Pantheon temple is in the city of Rome, and the temple in Jerusalem is the counterpart in the prophetic narrative. Babylon and the city of Rome are counterfeits of Jerusalem.

दानिएल ८ मा, “पवित्रस्थान” भनेर अनुवाद गरिएका हिब्रूका दुई भिन्न शब्दहरूले दानिएलको पुस्तकमा पवित्रस्थानको कथालाई भिन्न पार्छन्। दानिएलको पुस्तकले ख्रीष्ट र शैतानबीचको युद्धलाई प्रस्तुत गर्दछ, जसरी ख्रीष्ट र शैतानका सांसारिक प्रतिनिधिहरूमा चित्रित गरिएको छ। शैतानको सांसारिक प्रतिनिधि बाबेलले दानिएलको आरम्भमा यरूशलेमलाई जित्दछ, र अध्याय एघारको पैंतालीसौँ पदमा यरूशलेमले बाबेललाई जित्दछ। यरूशलेम नगर र बाबेल नगरद्वारा प्रतिनिधित्व गरिएका राज्यहरू “बलका पवित्रस्थानहरू” हुन्। बाबेल र यरूशलेम दुवै नगर बलका पवित्रस्थानहरू हुन्, र तिनीहरू दुवैका आफ्नै-आफ्ना मन्दिरहरू नगरभित्र छन्। पन्थियन मन्दिर रोम नगरमा छ, र यरूशलेमको मन्दिर भविष्यवाणीको वृत्तान्तमा त्यसको समकक्षी हो। बाबेल र रोम नगर यरूशलेमका नक्कली प्रतिरूपहरू हुन्।

In Daniel 8, the two Hebrew words are “miqdash” in verse 11, where the little horn (pagan Rome) casts down the “place of his sanctuary” (the city of Rome), when Constantine relocates in 330. The other word is “qodesh” in verses 13, 14, where God’s sanctuary awaits cleansing after 2300 days. Though both words are translated as sanctuary, “miqdash” can represent either God’s fortress or a pagan fortress, whereas “qodesh” is only used in the Bible to represent God’s sanctuary.

दानियेल ८ मा, दुई हिब्रू शब्दहरू छन्— पद ११ मा “मिक्षदाश” (miqdash), जहाँ सानो सिङ्गले (मूर्तिपूजक रोमले) आफ्नो “पवित्रस्थानको स्थान” (रोम नगर) लाई, कन्स्टान्टिनले सन् ३३० मा राजधानी सार्दा, ढालिदिन्छ। अर्को शब्द पद १३, १४ मा “कोदेश” (qodesh) हो, जहाँ २३०० दिनपछि परमेश्वरको पवित्रस्थान शुद्ध पारिने प्रतीक्षामा छ। यद्यपि दुवै शब्दको अनुवाद “पवित्रस्थान” गरिएको छ, “मिक्षदाश” ले परमेश्वरको गढ वा मूर्तिपूजक गढ दुवैलाई जनाउन सक्छ, जबकि “कोदेश” बाइबलमा केवल परमेश्वरको पवित्रस्थानलाई जनाउन मात्र प्रयोग गरिएको छ।

In Daniel 11:31, the “sanctuary of strength” (the city of Rome) is polluted as the Barbarians and Vandals bring warfare to the city of Rome. The “arms” in the verse started with Clovis in 496 and continued until papal Rome, was fully ascendant by 538, when the Ostrogoths are expelled from the city.

दानिय्येल ११:३१ मा “शक्तिको पवित्रस्थान” (रोम सहर) अपवित्र पारिन्छ, जब बर्बरहरू र भ्यान्डलहरूले रोम सहरमा युद्ध ल्याउँछन्। त्यस पदका “भुजाहरू” ४९६ मा क्लोभिसबाट सुरु भए र पापीय रोम ५३८ सम्म पूर्ण रूपमा उदित नभएसम्म जारी रहे, जब ओस्ट्रोगोथहरू सहरबाट निकालिए।

The prophetic line from Actium extends beyond 330. Verse 30’s “ships of Chittim” identify the Vandals under Genseric, who sacked Rome in 455, signaling Western Rome’s collapse. Papal Rome then rises, ruling from 538 until 1798; for 1260 years until Napoleon’s General Berthier delivered the “deadly wound” by capturing Pius VI. The 360 years of pagan Rome, from 30 BC to 330, mirrors the 1260 years of papal Rome, each beginning when a third obstacle (Egypt, Ostrogoths) falls.

एक्तियमबाट आरम्भ भएको भविष्यसूचक रेखा ३३० भन्दा परसम्म विस्तार हुन्छ। पद ३० मा उल्लिखित “कित्तीमका जहाजहरू” ले गेन्सेरिकको अधीनमा रहेका भ्यान्डलहरूलाई जनाउँछन्, जसले ४५५ मा रोमलाई लुटे, र यसरी पश्चिमी रोमको पतनको संकेत दिए। त्यसपछि पोपसत्तात्मक रोम उदय हुन्छ, ५३८ देखि १७९८ सम्म शासन गर्दै; १२६० वर्षसम्म, जब नेपोलियनका जनरल बेर्थिएरले पायस षष्ठलाई बन्दी बनाएर “घातक घाउ” दिए। ३० ई.पू. देखि ३३० सम्मको मूर्तिपूजक रोमका ३६० वर्षहरूले पोपसत्तात्मक रोमका १२६० वर्षहरूलाई प्रतिविम्बित गर्छन्, जहाँ प्रत्येकको आरम्भ तेस्रो अवरोध (मिस्र, ओस्ट्रोगोथहरू) पतन हुँदा हुन्छ।

The modern “king of the north” emerges in verse 40. In 1989, the papacy, allied secretly with Reagan’s USA (symbolized as chariots, ships, and horsemen), topples the USSR, the “king of the south” (atheism/Communism). Verse 41 identifies the papacy conquering the “glorious land”—turning the Protestant USA into the Catholic USA—while verses 42, 43 identify the United Nations represented by Egypt yielding to a threefold union consisting of the United Nations (the dragon) the Vatican (the beast) and the United States (the false prophet), steering the world to Armageddon. Verse 45 predicts this power’s end, “with none to help,” its wound healed in verse forty-one, but its fate sealed by verse forty-five.

आधुनिक “उत्तरको राजा” पद ४० मा प्रकट हुन्छ। सन् १९८९ मा, रेगनको संयुक्त राज्य अमेरिका—जो रथहरू, जहाजहरू, र घोडचढीहरूले प्रतीकित गरिएको छ—सँग गोप्य रूपमा गठबन्धन गरेको पोपसत्ताले “दक्षिणको राजा” यूएसएसआर (नास्तिकता/साम्यवाद) लाई पतन गराउँछ। पद ४१ ले पोपसत्ताले “महिमामय देश” माथि विजय प्राप्त गरेको पहिचान गराउँछ—प्रोटेस्टेन्ट संयुक्त राज्य अमेरिकालाई क्याथोलिक संयुक्त राज्य अमेरिकामा रूपान्तरण गर्दै—जबकि पदहरू ४२, ४३ ले मिश्रद्वारा प्रतिनिधित्व गरिएको संयुक्त राष्ट्रसंघ तीन गुणे एकतासमक्ष झुकेको देखाउँछन्; यो एकता संयुक्त राष्ट्रसंघ (अजिङ्गर), भ्याटिकन (पशु), र संयुक्त राज्य अमेरिका (झूटा अगमवक्ता) मिलेर बनेको छ, जसले संसारलाई आर्मागेडोनतर्फ डोर्‍याउँछ। पद ४५ ले यस शक्तिको अन्त्यको भविष्यवाणी गर्दछ, “मद्दत गर्न कोही नहुने”; यसको घाउ पद ४१ मा निको पारिएको छ, तर यसको भाग्य पद ४५ सम्म आइपुग्दा मुद्रित भइसकेको हुन्छ।

Actium in 31 BC is the focus of verses 25, 26, launching Rome’s 360-year reign from its sanctuary-stronghold. With verse fourteen as a caveat, the story of pagan Rome from verse sixteen unto the transition to papal Rome in verse thirty-one is the complete line of pagan Rome. That line is divided into three parts. Verse sixteen to twenty-two is the line of Rome’s dominance over ancient Israel. Verse twenty-three and twenty-four identifies that work of empire building which Rome employed when conquering through leagues and treaties in conjunction with military might. Verse twenty-four through to the last expression in verse thirty-one is a two-part line representing a period when Rome exalted itself, followed by a fall.

ईसा पूर्व ३१ मा भएको एक्टियम पद २५ र २६ को केन्द्रबिन्दु हो, जसले आफ्नो पवित्रस्थान-गढबाट रोमको ३६० वर्षको शासनको आरम्भ गराउँछ। पद चौधलाई एउटा सावधानीसूचक सर्तका रूपमा ग्रहण गर्दा, पद सोह्रबाट आरम्भ भई पद एकतीसमा पोपीय रोममा हुने संक्रमणसम्मको मूर्तिपूजक रोमको कथा नै मूर्तिपूजक रोमको पूर्ण रेखा हो। त्यो रेखा तीन भागमा विभाजित छ। पद सोह्रदेखि बाइससम्म प्राचीन इस्राएलमाथि रोमको प्रभुत्वको रेखा हो। पद तेइस र चौबीसले त्यही साम्राज्य-निर्माणको कार्यलाई चिन्हित गर्छन्, जुन रोमले सैनिक शक्तिसँगसँगै संघहरू र सन्धिहरूद्वारा विजय प्राप्त गर्दा प्रयोग गरेको थियो। पद चौबीसदेखि पद एकतीसको अन्तिम अभिव्यक्तिसम्मको खण्ड दुई-भागीय रेखा हो, जसले रोमले आफूलाई उच्च पार्ने अवधिलाई, अनि त्यसपछि पतनलाई, प्रतिनिधित्व गर्छ।

The “time appointed” is the conclusion of the 360 years in the year 330. Verses twenty-seven unto the last phrase of verse thirty-one, which identifies when the papal power, represented as the abomination that maketh desolate was placed on the throne in 538 is the history of pagan Rome in the context of the period of three hundred and sixty years of supreme rule, which is then followed by two hundred and eight years of a progressive fall.

“तोकिएको समय” भनेको सन् ३३० मा ३६० वर्षको समाप्ति हो। पद सत्ताइसदेखि पद एकतीसको अन्तिम वाक्यांशसम्म—जहाँ उजाड पार्ने घृणित वस्तुका रूपमा प्रतिनिधित्व गरिएको पापीय शक्ति सन् ५३८ मा सिंहासनमा स्थापित भएको समय पहिचान गरिन्छ—त्यो मूर्तिपूजक रोमको इतिहास हो, सर्वोच्च शासनका तीन सय साठी वर्षको अवधिको सन्दर्भमा; त्यसपछि क्रमशः पतन हुँदै गएको दुई सय आठ वर्षको अवधि आउँछ।

Therefore the “time” of verse twenty-four begins in 31 BC with an addition of the king of the south to the domain of the king of the north, and it ends in 330 with a division of the king of the north into east and west. From 330 unto 538 pagan Rome progressively falls apart. The various prophetic identifications associated with the various steps of demise of pagan Rome are the prophetic anchors that allow the student of prophecy to recognize God’s prophetic Word. In fulfillment of verse fourteen of Daniel eleven, Rome establishes the vision, and one of the ways that it does that very thing is through its fall. The verse states, “also the robbers of thy people shall exalt themselves to establish the vision; but they shall fall.”

यसकारण पद चौबीसको “समय” 31 BC मा दक्षिणका राजाको राज्याधिकारलाई उत्तरका राजाको अधीनक्षेत्रमा थपिनुबाट आरम्भ हुन्छ, र 330 मा उत्तरका राजाको पूर्व र पश्चिममा विभाजन हुनुमा समाप्त हुन्छ। 330 देखि 538 सम्म मूर्तिपूजक रोम क्रमशः विघटित हुँदै जान्छ। मूर्तिपूजक रोमको पतनका विभिन्न चरणहरूसँग सम्बन्धित विविध भविष्यसूचक पहिचानहरू नै ती भविष्यसूचक आधारबिन्दुहरू हुन्, जसले भविष्यवाणीको विद्यार्थीलाई परमेश्वरको भविष्यसूचक वचन चिन्न सक्षम बनाउँछन्। दानियल ११ को पद चौधको परिपूर्तिमा, रोमले दर्शनलाई स्थापित गर्छ, र त्यसले त्यस कार्यलाई गर्ने एक उपाय भनेको आफ्नै पतनद्वारा हो। पदले यसरी भन्छ, “तिम्रा जनताका डाँकाहरू पनि दर्शनलाई स्थापित गर्न आफूलाई उच्च पार्नेछन्; तर तिनीहरू लड्नेछन्।”

When Rome is attacked by the ships of Chittim, and thereafter attacks the south, it was not as the either the former or the latter, for from here onward the fall of the Roman power is being portrayed. The first four trumpets of the seven trumpets of Revelation found in chapter eight specifically describe the four major powers that ultimately brought Western Rome to a conclusion by 476. The vision is established when the robbers of thy people exalt themselves and fall. The prophetic vision is illustrated upon the framework of Rome’s fall. Western pagan Rome fell from 330 unto 538. Papal Rome fell in 1798. In the history of the fifth and sixth trumpet Eastern Rome fell to the Ottoman Turks in 1453. Those three falls are part of the vision that is established by the robbers of thy people.

जब कित्तीमका जहाजहरूले रोममाथि आक्रमण गर्छन्, र त्यसपछाडि उसले दक्षिणमाथि आक्रमण गर्छ, तब त्यो न त पहिलेजस्तो थियो न पछिलेजस्तो; किनकि यहाँदेखि रोमेली शक्तिको पतन चित्रित भइरहेको छ। प्रकाशको पुस्तकको आठौँ अध्यायमा पाइने सात तुरहीहरूमध्ये पहिलो चार तुरहीहरूले विशेषतः ती चार प्रमुख शक्तिहरूको वर्णन गर्छन्, जसले अन्ततः ४७६ सम्ममा पश्चिमी रोमको अन्त्य ल्याए। दर्शन त्यही बेला स्थापित हुन्छ, जब तिम्रा प्रजाका लुटेराहरूले आफूलाई उच्च पार्छन् र पतन हुन्छन्। भविष्यसूचक दर्शन रोमको पतनको संरचनामाथि चित्रित गरिएको छ। पश्चिमी अन्यजातीय रोम ३३० देखि ५३८ सम्म पतित भयो। पापीय रोम १७९८ मा पतित भयो। पाँचौँ र छैटौँ तुरहीको इतिहासमा पूर्वी रोम १४५३ मा ओटोमन तुर्कहरूका हातमा पतित भयो। ती तीन पतनहरू तिम्रा प्रजाका लुटेराहरूले स्थापित गर्ने दर्शनका अंश हुन्।

The verse states, “also the robbers of thy people shall exalt themselves to establish the vision; but they shall fall.” From 31 BC to 330 pagan Rome “exalted themselves” in their supremacy over the world. From 330 to 538 pagan Rome fell away to prepare for the man of sin to be seated in the temple of God, proclaiming himself to be God. From 538 unto 1798 the papal power “exalted themselves,” and in 1798 they fell. From 31 BC to 330 Western Rome “exalted” that it was the center of the Roman empire, and from 330 unto 476 it fell. In 330 Constantine exalted that Constantinople was the center of Eastern Rome and in 1453 Eastern Rome fell. The periods of the various representations of Rome, each possess a period where Rome exalts, followed by a period illustrating its fall, for “the robbers of thy people shall exalt themselves to establish the vision; but they shall fall.”

पदमा यसो भनिएको छ, “तिम्रा जनताका डाँकूहरू पनि दर्शनलाई स्थापित गर्न आफूलाई उच्च पार्नेछन्; तर तिनीहरू पतन हुनेछन्।” ई.पू. ३१ देखि ३३० सम्म मूर्तिपूजक रोमले संसारमाथिको आफ्नो सर्वोच्चतामा “आफूलाई उच्च पार्‍यो।” ३३० देखि ५३८ सम्म मूर्तिपूजक रोम पतनतर्फ गयो, ताकि पापको मानिस परमेश्वरको मन्दिरमा बसेर आफूलाई परमेश्वर हुँ भनी घोषणा गर्न सकोस्। ५३८ देखि १७९८ सम्म पोपीय शक्तिले “आफूलाई उच्च पार्‍यो,” र १७९८ मा तिनीहरू पतित भए। ई.पू. ३१ देखि ३३० सम्म पश्चिमी रोमले आफू रोमी साम्राज्यको केन्द्र हो भनी “उच्च पार्‍यो,” र ३३० देखि ४७६ सम्म त्यो पतित भयो। ३३० मा कन्स्टान्टिनले कन्स्टान्टिनोपोल पूर्वी रोमको केन्द्र हो भनी उच्च पारे, र १४५३ मा पूर्वी रोम पतित भयो। रोमका विविध प्रतिनिधित्वहरूको यी अवधिहरूमध्ये प्रत्येकमा एउटा यस्तो अवधि छ, जसमा रोमले आफूलाई उच्च पार्छ, र त्यसपछि त्यसको पतनलाई चित्रण गर्ने अर्को अवधि आउँछ, किनकि “तिम्रा जनताका डाँकूहरू दर्शनलाई स्थापित गर्न आफूलाई उच्च पार्नेछन्; तर तिनीहरू पतन हुनेछन्।”

The Hebrew word translated as “robbers” is better translated as “breakers” for it aligns more closely with the root’s primary sense—to break through or disrupt—rather than strictly “robbers” (which implies theft). The term suggests those who fracture boundaries, laws, or covenants, not just steal goods. Rome is the breaker in Bible prophecy, though it is translated as “robbers” in verse fourteen. In Daniel chapter two Rome is the iron kingdom, and then in chapter seven the fourth beast is also Rome.

“लुटारूहरू” भनेर अनुवाद गरिएको हिब्रू शब्दलाई “भञ्जकहरू” भनेर अनुवाद गर्नु अधिक उपयुक्त हुन्छ, किनकि यसले मूल शब्दको प्राथमिक अर्थ—भित्र पसेर भङ्ग गर्नु वा अव्यवस्थित पार्नु—सँग, केवल “लुटारूहरू” (जसले चोरीको भाव जनाउँछ) भन्दा, अझ नजिकबाट मेल खान्छ। यस पदले केवल सामान चोर्नेहरूलाई होइन, तर सीमाना, व्यवस्था वा करारहरू भङ्ग गर्नेहरूलाई जनाउँछ। बाइबलको अगमवाणीमा रोम नै त्यो भञ्जक हो, यद्यपि चौधौँ पदमा यसलाई “लुटारूहरू” भनेर अनुवाद गरिएको छ। दानियल अध्याय दुईमा रोम फलामको राज्य हो, र त्यसपछि अध्याय सातमा चौथो पशु पनि रोम नै हो।

> After this I saw in the night visions, and behold a fourth beast, dreadful and terrible, and strong exceedingly; and it had great iron teeth: it devoured and brake in pieces, and stamped the residue with the feet of it: and it was diverse from all the beasts that were before it; and it had ten horns. Daniel 7:7.

> यसपछि मैले रातिका दर्शनहरूमा हेरें, र हेर, एक चौथो जनावर, डरलाग्दो र भयानक, अनि अत्यन्त बलियो; र त्यसका ठूला फलामका दाँतहरू थिए: त्यसले निल्यो र टुक्रा-टुक्रा पार्‍यो, अनि बाँकी रहेकोलाई आफ्नो खुट्टाले कुल्च्यो: र यो आफूभन्दा अगाडि भएका सबै जनावरहरूभन्दा भिन्न थियो; र त्यसका दसवटा सिङहरू थिए। दानियल ७:७.

The fourth beast–which is Rome–has “iron” teeth, for it is the same fourth kingdom represented as iron in chapter two. In verse seven the fourth beast of Rome “breaks in pieces,” and when it breaks in pieces it “stamped the residue with the feet of it.” The beast of Rome is the iron kingdom and the characteristic of braking in pieces and stamping the residue represents the act of persecution. The persecution brought upon ancient Israel was a “sign.”

चौथो पशु—जो रोम हो—का “फलामका” दाँतहरू छन्, किनकि यो अध्याय दुईमा फलामको रूपमा चित्रित त्यही चौथो राज्य हो। पद सातमा रोमको चौथो पशुले “टुक्रा-टुक्रा पार्छ,” र जब यसले टुक्रा-टुक्रा पार्छ तब यसले “बाँकी रहेका अवशेषलाई आफ्ना खुट्टाले कुल्च्यो।” रोमको पशु त्यो फलामको राज्य हो, र टुक्रा-टुक्रा पार्ने तथा बाँकी अवशेषलाई कुल्चने यसको विशेषताले सतावटको कार्यलाई जनाउँछ। प्राचीन इस्राएलमाथि ल्याइएको सतावट एउटा “चिन्ह” थियो।

> Moreover all these curses shall come upon thee, and shall pursue thee, and overtake thee, till thou be destroyed; because thou hearkenedst not unto the voice of the Lord thy God, to keep his commandments and his statutes which he commanded thee: And they shall be upon thee for a sign and for a wonder, and upon thy seed forever. Because thou servedst not the Lord thy God with joyfulness, and with gladness of heart, for the abundance of all things; Therefore shalt thou serve thine enemies which the Lord shall send against thee, in hunger, and in thirst, and in nakedness, and in want of all things: and he shall put a yoke of iron upon thy neck, until he have destroyed thee. The Lord shall bring a nation against thee from far, from the end of the earth, as swift as the eagle flieth; a nation whose tongue thou shalt not understand; A nation of fierce countenance, which shall not regard the person of the old, nor shew favour to the young. Deuteronomy 28:45–50.

> यसका अतिरिक्त यी सबै श्रापहरू तेरो माथि आउनेछन्, र तिनले तँलाई खेद्नेछन्, र भेट्टाउनेछन्, यहाँसम्म कि तँ नष्ट हुनेछस्; किनकि तैले परमप्रभु तेरा परमेश्वरको आवाज सुनेनस्, उहाँले तँलाई आज्ञा गर्नुभएका उहाँका आज्ञाहरू र विधिहरू पालन गरिनस्। अनि तिनीहरू तेरो माथि चिन्ह र अचम्मको निम्ति रहनेछन्, र तेरा सन्तानमाथि सदाको निम्ति। किनकि सबै कुराको प्रशस्ततामा पनि तैले परमप्रभु तेरा परमेश्वरको सेवा आनन्दसहित र हृदयको हर्षसहित गरिनस्; यसकारण तैले आफ्ना शत्रुहरूको सेवा गर्नेछस्, जसलाई परमप्रभुले तेरो विरुद्ध पठाउनुहुनेछ, भोकमा, तिर्खामा, नग्नतामा, र सबै कुराको अभावमा; अनि उहाँले तेरो घाँटीमा फलामको जुवा राखिदिनुहुनेछ, यहाँसम्म कि उहाँले तँलाई नष्ट गर्नुहुनेछ। परमप्रभुले पृथ्वीको अन्तबाट, टाढाबाट, उकुसमुकुस उड्ने गरुडझैँ छिटो एउटा जाति तेरो विरुद्ध ल्याउनुहुनेछ; यस्तो जाति, जसको भाषा तँले बुझ्नेछैनस्; कठोर मुखाकृतिको जाति, जसले वृद्धको मान राख्नेछैन, न त जवानप्रति कृपा देखाउनेछ। व्यवस्था 28:45–50।

The curses upon ancient Israel brought about by their rebellion are a “sign and a wonder, and upon thy seed forever.” The curse was to be brought upon them with “a nation of fierce countenance.” The beast with iron teeth that “breaks in pieces and stamps the residue” in chapter seven is also the fourth kingdom which proceeds from the division of Alexander’s kingdom, and just as with Moses in Deuteronomy, that kingdom is a nation whose tongue ancient Israel would not understand. The kingdom of Rome in Daniel chapter eight is a nation of fierce countenance and a nation who speaks a different language.

प्राचीन इस्राएलमाथि तिनीहरूको विद्रोहका कारण ल्याइएका श्रापहरू “चिन्ह र अचम्म” हुन्, “र तिम्रो सन्तानमाथि सदासर्वदा।” ती श्रापहरू तिनीहरूमाथि “उग्र मुखाकृतिको एउटा जाति” द्वारा ल्याइने थियो। सातौँ अध्यायमा “टुक्रा-टुक्रा पार्ने र बाँकीलाई कुल्चने” फलामका दाँत भएको पशु पनि चौथो राज्य हो, जो अलेक्जेन्डरको राज्यको विभाजनबाट उत्पन्न हुन्छ; र व्यवस्था-विवरणमा मोशाको सन्दर्भमा जस्तै, त्यो राज्य यस्तो जाति हो जसको भाषा प्राचीन इस्राएलले बुझ्ने थिएन। दानिएल अध्याय आठमा रोमको राज्य उग्र मुखाकृतिको एउटा जाति हो र फरक भाषा बोल्ने एउटा जाति हो।

> Now that being broken, whereas four stood up for it, four kingdoms shall stand up out of the nation, but not in his power. And in the latter time of their kingdom, when the transgressors are come to the full, a king of fierce countenance, and understanding dark sentences, shall stand up. Daniel 8:22, 23.

> अब त्यो भाँचिएपछि, र त्यसको सट्टा चारवटा खडा भए, त्यस राष्ट्रबाट चार राज्यहरू उठ्नेछन्, तर उसको सामर्थ्यमा होइन। अनि तिनीहरूको राज्यको पछिल्लो समयमा, जब अपराधीहरू आफ्नो पराकाष्ठामा पुगेका हुनेछन्, तब कठोर मुखमुद्रावाला र गूढ वचन बुझ्ने एक राजा उठ्नेछ। दानियल 8:22, 23.

The “robbers (breakers) of thy people” establish the vision, they exalt themselves and they fall. The fourth iron kingdom was pagan Rome who ruled supremely when exalting themselves, but whose ultimate fall became a prophetic characteristic which establishes the vision. They are breakers for they trample down God’s people through persecution.

“तिम्रा प्रजाका लुटाहाहरू (भञ्जकहरू)” दर्शनलाई स्थापित गर्छन्; तिनीहरूले आफूलाई उच्च पार्छन् र तिनीहरू पतन हुन्छन्। चौथो फलामको राज्य मूर्तिपूजक रोम थियो, जसले आफूलाई उच्च पार्दा सर्वोच्च रूपमा शासन गर्‍यो, तर जसको अन्तिम पतन दर्शनलाई स्थापित गर्ने एउटा भविष्यसूचक विशेषता बन्यो। तिनीहरू भञ्जकहरू हुन्, किनकि तिनीहरूले सतावटद्वारा परमेश्वरका प्रजालाई कुल्चीमिल्ची पार्छन्।

We will continue this study in the next article.

हामी यो अध्ययनलाई अर्को लेखमा निरन्तरता दिनेछौँ।

Back to Articles