Article

# ፓንዩም - ቁጽሪ ዕስራን ሓደን

ክቡር ምድሪ ውስጥ ወደ እሁድ ሕግ የሚደረግ እንቅስቃሴ

Author

Jeff Pippenger

Published

March 5, 2026

Formats

PDF Unavailable
Word Unavailable
Song MP3

Daani'el boqonnaa kudha tokko keessatti seenaa lakkoofsa kudha jaha irraa hanga digdamii lamaatti jiru, fakkeenya seera Dilbataatiin jalqabee xumura. Sararri kun jalqabaa fi xumuri isaa tokko taʼuun, mallattoo Kiristoos, akka Alfaa fi Oomeegaa taʼe ni beeksisa. Raajii keessatti kun lakkoofsi kudha jaha lakkoofsa digdamii lama wajjin akka walitti qindaaʼu gaafata. Yommuu kun godhamu, seenaa biyya ulfinaa, akkuma sarara Makkabootaatiin bakka buʼetti, gara seenaa lakkoofsota kudhan irraa hanga kudha shaniitti ni ceʼa.

## ማቃብያን

Maccabees-n mootummaa irratti ka’e fincilli waggoota digdamii lama bakka bu’a; kunis bara 1776 irraa eegalee yeroo Ameerikaan bara 1798 keessatti mootummaa ja’affaa raajii Macaafa Qulqulluu taatetti xumurame. Kunis lakkoofsi digdamii lama seenaa kallattiidhaan yeroo dhuma bara 1798tti maxxane ta’uu isaa adda baasa; achittis Daani’el boqonnaa kudha tokko, lakkoofsa afurtu jalqaba.

1798 ସହିତ ସଂଖ୍ୟା ବାଇଶର ସମ୍ପର୍କକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ମାକାବୀୟ ବିଦ୍ରୋହ, ଆମେରିକୀୟ ବିପ୍ଲବର ପ୍ରତୀକ ରୂପେ, ମହିମାମୟ ଦେଶର ଉଭୟ ବିପ୍ଲବକୁ (ଶାବ୍ଦିକ ଏବଂ ଆତ୍ମିକ) ଏମିତି ବିପ୍ଲବ ଭାବେ ସମନ୍ୱୟ କରେ, ଯେଉଁମାନେ ସେଲ୍ୟୁସିଦମାନଙ୍କର ରାଜ୍ୟକୌଶଳ ଏବଂ ଇଉରୋପୀୟ ରାଜାମାନଙ୍କର ରାଜ୍ୟକୌଶଳକୁ, ଏବଂ ସେପରି ଗ୍ରୀସ ଓ ରୋମର ଚର୍ଚ୍ଚକୌଶଳକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲେ। ଏହି ଉଭୟ ଐତିହାସିକ ସାକ୍ଷ୍ୟରେ ଗ୍ରୀସ ଓ ରୋମ ଉତ୍ତରର ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିଲେ।

መስመር ማቃብያን በቁጥር ሃያ ሦስት ውስጥ ይወከላል፤ ነገር ግን እርሱ የሚወክለው ታሪክ ከቁጥር አሥራ አምስት ውስጥ ካለው ፓኒየም ከሠላሳ ሦስት ዓመት በኋላ የጀመረ ሲሆን፣ በቁጥር አሥራ ስድስት ካለው ፖምፔይ ግን ከአንድ መቶ ዓመት በላይ በፊት ነው። ይህ መስመር በመስቀሉ ፍርድ ይያበቃል፤ ያ የፍርድ ዘመን እስከ 70 ዓ.ም. ድረስ የተዘረጋ ቢሆንም፣ በቁጥር ሃያ ሁለት ግን ያ የፍርድ ዘመን በቀላሉ መስቀሉ ብቻ ተለይቶ ይጠቀሳል። በትንቢታዊ አቀራረብ የማቃብያን መስመር፣ ከ1776 ጀምሮ የክብር ምድሩን የሚወክል፣ ከዚያም በ1798 ከሐስሞናውያን ሥርወ መንግሥት እና ከዚያ በኋላ ከሄሮድያን ሥርወ መንግሥት ጋር እስከ መስቀሉና 70 ዓ.ም. ድረስ ይዘልቃል፤ በቁጥር ሃያ ሁለት ያበቃል፣ መጀመሪያውም ከ1776 እስከ 1798 ባሉት ሃያ ሁለት ዓመታት ነው። ከ1776 እስከ 1798 ያሉት ሃያ ሁለት ዓመታት ደግሞ ከ9/11 እስከ 2023 ያሉትን ሃያ ሁለት ዓመታት ያመለክታሉ፤ እነዚህም በዳንኤል ምዕራፍ አሥር እንደ ሃያ ሁለት ቀኖች ተመስለው ቀርበዋል። የማቃብያን መስመር በ“ሃያ ሁለት” ይጀምራል እና በ“ሃያ ሁለት” ይያበቃል።

## Afurti Bulchitoota Roomaa

Lakkoofsi kudhan hanga diigdamii lamaatti aangawoota Roomaa afur kallattiidhaan adda baasu; akkasumas kun sarara biraa tokko lakkoofsa sana keessatti bakka bu’a. Sararri Makkabeewotaa bu’uura qajeelfama “irra deebi’ee bal’ifamuu” jedhu irratti walitti qindaa’a; sararri Roomaas lakkoofsota keessatti kallattiidhaan bakka bu’ameera. Pompei gufuuwwan sadii keessaa lama isa jalqabaa moo’e; yeroo Roomaan bara 31 BCtti lola Actium irratti mootummaa afraffaa raajii Macaafa Qulqulluu ta’uun teessoo mootummaa irra ol baatetti. Isa booda Yuliyaas Qeesaar, Awugusxus Qeesaar fi Tibeeriyaas Qeesaar dhufan. Pompei waraana mootummaa hoogganu ture; mallattooleen sadii dhumaa immoo akka mootota mootummaa olaanootti walitti hidhamanii jiru.

Aangoonni mootummaa afran keessaa inni dhumaa lakkoofsa digdama lama keessatti bakka Kiristoos fannifameetti ni duʼa; kanaaf mootummaa afran Roomaa keessaa isa dhumaa gara seera Dilbataa lakkoofsa kudha jahaatti deebisnee fudhachuu qabna. Yommuu kana goonu, Pompii mallattoowwan karaa afran keessaa isa jalqabaa ni bakka buʼa; keessatti mallattoon karaa afraffaan inni xumuraa seera Dilbataa lakkoofsa kudha jaha waliin walitti dhufa. Lakkoofsi kudha jaha Tiberiyas Qeesaariin ni bakka buʼama; lolli Paaniyam kan lakkoofsa kudha shanii keessatti argamu Agoostus Qeesaariin ni bakka buʼama; lolli Raafiyaa kan lakkoofsa kudha tokko keessatti argamu Yuliyas Qeesaariin ni bakka buʼama; akkasumas kanaan Jeneraala Pompiin lakkoofsa kudhanii fi bara 1989 taʼee mallatteeffama.

Kunis akka “seenaan dhokataan” keeyyata afurtamaa Daniel boqonnaa kudha tokko keessatti ibsamu, jechuunis seenaan kufaatii Gamtaa Sooviyeetii bara 1989 irraa kaasee hanga seera Dilbataa kan keeyyata afurtamaa fi tokkaatti, sararoota raajii sadii seenaa keeyyattoota kudhan irraa hanga digdamii fi sadiitti bakka bu’ame keessatti argamaniin bakka bu’uun ibsama. Makkabiisota, bulchitoota Roomaa, fi loloota sadii humnoota bakka-bu’oota Roomaa.

> Kun yeroo sadaffaatiif gara keessan dhufaa jira. “Dubbiin hundinuu afaan dhugaa-baatota lamaa yookaan sadiitiin haa mirkanaa’u.” 2 Qorontos 13:1.

## Sadii Lolaa Sadii

Aayanni kudhan itihoophiyaa afraffaan Sooriyaa bara 219 hanga 217 Dh.K.D. gidduutti raawwatame ni xumura; yeroo sanatti Antiochus III Magnus (Guddaan) waraana aayata kudha tokko keessatti ibsamu dura of irra deebi’ee walitti qabe; waraanni sunis waraana Raphia ture; innis Yulius Qeesaarin bakka buufamee ni mul’ata. Aayanni kudhan kufaatii Gamtaa Sooviyeetii bara 1989, akkuma aayata afurtama keessatti bakka buufametti, ni adda baasa; Pompiyyis seenaa sanaan wal simata. Aayanni kudha jaha biyya ulfina qabeettii Yihuudaa mo’amuu ni bakka buusa; kunis seera Dilbataa Ameerikaa Yunaayitid keessatti fakkeenya ta’a; garuu Pompiyyis akkasumas bara 1989 wajjin wal simata; bara 1989 Romaan ammayyaa gufuu ishee isa jalqabaa mo’atte; garuu kana gochuun yeroo tokkotti karaa hafuuraatiin Ameerikaa Pirootestaantii mo’atte, yeroo isheen Roonaald Reegan biyya ulfina qabeettii wajjin michummaa iccitii ijaaruuf gowwoomsite. Mootiin tokko sagaaltittii Roomii wajjin waliigaltee ijaaru jechuun ejja hafuuraa ni agarsiisa.

Bara 1989 keessa sagaagaltuun Roomaa boqonnaa waggaa torbaatamaa ishee keessaa baʼuu jalqabdee mootota lafaa hundumaa wajjin ejja raawwachuuf sochoote. Mootiin inni jalqabaa Ameerikaa Dha, bara 1989 keessa; Ameerikaanis akkasuma Ahabiiin bakka buufamti, inni Yizebeelitti heerume ture; Yizebeelis Isaayyaas boqonnaa digdamii sadii keessatti sagaagaltuu Xiiroos ti.

> Kana guyyaa sanatti Xiiroos waggaa torbaatamaaf ni irraanfatamti; akka bara mootii tokkootti. Dhuma waggaa torbaatamaa booddee Xiiroos akka sagaagaltuutti ni faarfatti. Yaa sagaagaltuu irraanfatamte, kiraara fudhadhu; magaalattii keessa naanna'i; akka yaadatamtuuf sagalee mi’aawaa baasi, faarfannaa baay’ee faarfadhu. Akkasumas dhuma waggaa torbaatamaa booddee Waaqayyo Xiiroosiin ni daawwata; isheenis gara gatii sagaagalummaa isheetti ni deebiti, mootummoota biyya lafaa hundumaa irratti jiran hundumaa wajjin ni sagaagalti. Isaayaas 23:15–17.

୧୭୯୮ ମସିହାରେ, ଯେତେବେଳେ ଦାନିଏଲ ୧୧ ର ଚାଳିଶତମ ପଦରେ ପ୍ରତିନିଧିତ ହୋଇଥିବାପରି ସେ ତାହାର ଘାତକ ଆଘାତ ପ୍ରାପ୍ତ କଲା, ସେତେବେଳେ “ଶେଷ କାଳ”ରେ ସେହି ବେଶ୍ୟାକୁ ଭୁଲିଯାଇଥିଲେ। ୧୯୮୯ ମସିହାରେ “ଶେଷ କାଳ”ରେ ସେ ତାହାର ଘାତକ ଆଘାତର ସୁସ୍ଥତାର ଅବଧି ଆରମ୍ଭ କରେ, ସେହି ରାଜ୍ୟ ସହ ବେଶ୍ୟାଚାର କରି, ଯେଉଁ ରାଜ୍ୟ ତାହାର ଅଧିକାରର ଚିହ୍ନକୁ ପ୍ରଥମେ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଭାବେ ଲାଗୁ କରିବ। ସେହି ରାଜ୍ୟକୁ ଆହାବ ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ଫ୍ରାନ୍ସ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ କରାଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ୫୩୮ ମସିହାରେ ପାପତ୍ୱକୁ ପୃଥିବୀର ସିଂହାସନ ଉପରେ ବସାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଯେଉଁଥି ଥିଲା ପାପାଳ ଶକ୍ତିର ଉଦୟକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ ରାଜ୍ୟ। ଏହି କାରଣରୁ, ସେମାନଙ்କୁ “କାଥୋଲିକ ଚର୍ଚ୍ଚର ପ୍ରଥମଜାତ” ବୋଲି, ଏବଂ “କାଥୋଲିକ ଚର୍ଚ୍ଚର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ କନ୍ୟା” ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ। ଫ୍ରାନ୍ସ ଏବଂ ଆହାବ—ଉଭୟେ—୧୯୮୯ ରୁ ରବିବାର ଆଇନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରର ଭୂମିକା ବିଷୟରେ ସାକ୍ଷ୍ୟ ଦେଇଥାନ୍ତି।

Aayaana soddomii sadii fi keessatti, sagaagaltuun Xiiros, isheen immoo sagaagaltuu Mul’ata kudha torbaa taate, kan adda ishee irratti “Baabilon Guddittii” jedhamee barreeffame jirtu. Seenaa Yunaayitid Isteetis ilaalchisee kun bara 1798 irraa eegalee “dagatamaa” dha; yeroo sana keessa paaphaasummaan mootummoota raajii Macaafa Qulqulluu keessaa mootummaa shanaffaa, bineensa galaanaa Mul’ata kudha sadii ta’uu isaa irraa dhaabbate. Sana booddee Yunaayitid Isteetis bineensa lafaa Mul’ata kudha sadii ta’uun gahee ishee akka mootummaa ja’affaa raajii Macaafa Qulqulluu jalqabde. Dhuma irratti Yunaayitid Isteetis mootota kudhan Mul’ata kudha torbaa keessaa mootii olaanaa taati. Seenaa fakkeenya yeroo “waggoota torbaatamaa,” jechuunis “guyyoota mootii tokkoo,” waggoota torbaatama Baabilon akka mootummaa jalqabaa raajii Macaafa Qulqulluu keessatti mootummaa qabatte bakka bu’a. Kunis seenaa Yunaayitid Isteetis 1798 irraa kaasee hamma seera Dilbataatti agarsiisa; achitti sararri alaa seenaa Ameerikaa gaanfa Riphaabilikaanii tiin bakka bu’ama, sararri keessaa immoo gaanfa Pirootestaantii tiin bakka bu’ama. Gaanfonni lamaan kun garaa Heera mootummaa kan mootummaa fi hojii mootummaa amantii gidduutti addaan ba’uu kennu bakka bu’u; isaanis dhimma fuuldura Ameerikaa ti.

Tirus raajirraa akka dagatamtuuf waggoota torbaatamatu murtaa’e; yeroo sana booddee immoo yeroo dhumaa bara 1989 irraa jalqabee hamma seera Dilbataatti isheen sirbuu jalqabdi. Isheen walta’iinsa iccitii ta’een jalqabde; amantii Ameerikaa Pirootestaantii boojitee, kufaatii Gamtaa Sooviyeetii wajjinis ijaarsa siyaasaa mootii kibbaa gadi buuste. Yeroon waggoota torbaatamaa, seenaa keessatti xumuramu sana keessatti Antiokus Guddichis gidduu yeroo waggoota kudha torbaa, kan kudhanii fi torbatti qoodame, dhaabatee argama; kun yeroo walitti baay’ifamu “torbaatama” ta’a. Jalqaba waggoota dhibba lamaa fi shantamaa alaa, kan Raafiyaa fi Paaniyuum gidduutti xumurame sana irratti, raajii yeroo keessaa waggoota dhibba lamaa fi kuma sadii “torbaatama” torbanoota ummata Daani’eel irratti murtaa’uun jalqaba. Dhuma torbanoota torbaatamichaa irratti, bara AD 34tti Israa’el durii akka saba kakuu filatamaa Waaqayyoo ta’etti bara baraan Waaqayyo irraa hiikame; yeroo sana immoo Waaqayyo misirroo Kiristaanaa isaa wajjin gaa’ela keessa seenee, saboota Ormaa biraas ga’aa ture.

୨୦୭ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବରେ ଆଣ୍ଟିଓକସ “ସତ୍ତରି”ର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଅଛନ୍ତି, ଏହାଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟର ପ୍ରିୟଜନ ଜାତି-ସ୍ଥିତିର ସମାପ୍ତିକୁ “ମହିମାମୟ ଦେଶ” ଭାବେ ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଉଛି, ଯେଠାରେ ସେ ଆଧୁନିକ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ଉତ୍ଥାପିତ କରିବା ପାଇଁ ବାଛିଥିଲେ। ରବିବାର ଆଇନ ସମୟରେ ଷଷ୍ଠ ରାଜ୍ୟ ଭାବେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରର ଶେଷ ହେଉଛି ଯିଶୟାଙ୍କର “ସତ୍ତରି ବର୍ଷ”ର ଶେଷ। ଆଣ୍ଟିଓକସଙ୍କ ଦୁଇଶେ ପଚାଶ ବର୍ଷର ରେଖା, ଷୋଳୋତ୍ତମ ପଦର ରବିବାର ଆଇନର ଠିକ ପୂର୍ବରୁ, ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରର ରିପବ୍ଲିକାନ ଶୃଙ୍ଗ ପାଇଁ ଅନୁଗ୍ରହକାଳର ସମାପ୍ତିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରୁଛି। ୧୮୪୪ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୨୨ ତାରିଖରେ, ଯେବେ ବିଚାରକାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ସେତେବେଳେ ଯାହାର ଅନ୍ତ ହୋଇଥିଲା ସେହି ଦୁଇ ହଜାର ତିନିଶେ ବର୍ଷ, ରବିବାର ଆଇନ ସମୟରେ ବିଚାରକାର୍ଯ୍ୟ କେବେ ସମାପ୍ତ ହୁଏ ତାହାର ପ୍ରତିରୂପ ଅଟେ। ଦୁଇ ହଜାର ତିନିଶେ ବର୍ଷର ଆରମ୍ଭ ସତ୍ତରି ସପ୍ତାହ ସହିତ ହୁଏ, ଯାହା ଦେବଙ୍କର ଚୟିତ ଜନ ଭାବେ ପ୍ରକୃତ ଇସ୍ରାଏଲର ଶେଷକୁ ଚିହ୍ନଟ କରେ। ସମଗ୍ର ଦୁଇ ହଜାର ତିନିଶେ ବର୍ଷର ଅବଧିର ଶେଷ, ଆଗମନ ଆନ୍ଦୋଳନ ରବିବାର ଆଇନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବହନ କରି ଯାଇଥିବାବେଳେ, ପ୍ରୋଟେଷ୍ଟାଣ୍ଟ ଆନ୍ଦୋଳନର ଶେଷ ସହିତ ସମାପ୍ତ ହୁଏ। ୧୮୪୪ର ବନ୍ଦ ଦ୍ୱାର ପୁନରାବୃତ୍ତ ହେବାବେଳେ, ରିପବ୍ଲିକାନ ଶୃଙ୍ଗ, ପ୍ରୋଟେଷ୍ଟାଣ୍ଟ ଶୃଙ୍ଗ, ଏବଂ ଶାସନତନ୍ତ୍ରୀୟ ପଶୁ ଉପରେ ଦ୍ୱାରଗୁଡ଼ିକ ବନ୍ଦ ହେବ।

Antiokhos yeroo kudhanii fi torbanii gidduutti dhaabachuun isaa, yeroo qormaata isaaf kennamee xumura irra dhaabachuu isaati. Yeroon qormaataa mootummaa Ameerikaa, kan bineensa lafaa taʼe, seera Dilbataatti ni cufama; garuu yeroo qormaataa gaafa mootummaa Reepablikaanaa seera Dilbataa dura ni cufama.

> Yesuus isaan jedhe, “Ani siif hin jedhu, Hanga yeroo torbaatti; garuu, Hanga torbaatama dachaa torbaatti.” Maatewos 18:22.

“torbaatamii harka torba,” jedhu kun akkaataa kanaatiin baay’inni lakkoofsaatiin ibsamuu isaa keessatti iddoo Macaafa Qulqulluu keessatti tokkicha dha. “Torbaatamii harka torba” jechuun waggoota dhibba afur sagalii kan “murtaa’an” saba Daani’eeliif dha. Innis torban torbaatamii isa kuma lamaa fi dhibba sadii sana jalqabu dha; akkasumas waggoota dhibba lamaa fi shantamaa irraa ka’umsa wal fakkaataa sana irraa dhuma irratti, Anti’ookas giddugaleessa kudhanii fi torbaa keessatti ni dhufa. Anti’ookas Guddichi achitti gochoota dhumaa seenaa isaa keessatti, diraamaa qulqulluu wal’aansoo guddaa keessatti, bakka isaa ni qabaata.

Baraan cufamee 1844 baraan cufameera seera Dilbataa agarsiisa; akkasumas seera Dilbataa keeyyata kudha jaha keessaa dura yeroo waggaa torbaa tokko ni jalqaba, innis Antiiyokas dhuma mootummaa isaa mallatteessuudhaan jalqaba; mootummaa isaas xumura waggaa torbanii irratti dhumata. Yeroon waggaa torbaa sun yeroo qormaataa fakkii bineensaa bakka bu’a; yeroo sunis seera Dilbataa jalqabaa kan bara 321 irratti ni jalqaba. Seera Dilbataa jalqabaa sana dura, inni seera Dilbataa isa dhumaa fakkeessu, yeroo waggaa kudhan tokko ajajaan ni jalqaba. “Ajaja” bara 313 irratti qormaanni waggaa kudhaniin bakka buufame ni jalqaba; achiis Antiiyokas seera Dilbataa jalqabaa ni dabarsee, yeroo araara gaanfa mootummaa Republikeenii ni xumurama. Dhuma waggaa torbanii irratti Paaniyuumii fi seerri Dilbataa ni gahu; kunis qoodamuu bahaa fi dhihaa bara 330 keessa uuma.

## ପମ୍ପେୟୀ

ⶡⲡⲟⲙⲡⲉⲓ ⲁϥϫⲓⲧ ⲛ̄ⲧⲉ ⲡⲕⲁϩ ⲉⲧⲧⲁⲓⲏⲩ ϩⲛ̄ ⲡⲉⲃⲥⲧⲓⲭⲟⲥ ⲙⲛ̄ ⲥⲟⲩⲏⲣⲡ̄, ⲁⲗⲗⲁ ϩⲛ̄ ⲡⲙⲏⲧ ⲛ̄ⲣⲟⲙⲡⲉ ⲛ̄ⲥⲛⲁⲩ ϫⲓⲛ 65 ϣⲁ 63 BC, ⲡⲟⲙⲡⲉⲓ, ⲉϥϫⲱⲕ ⲉⲃⲟⲗ ⲛ̄ⲧⲉ ⲇⲁⲛⲓⲏⲗ ⲏ̅ ⲙⲛ̄ ⲡⲉⲃⲥⲧⲓⲭⲟⲥ ⲑ̅, ⲁϥϫⲓⲧ ⲙⲉⲛ ⲡ“ⲁⲛⲁⲧⲟⲗⲏ” ⲁⲩⲱ ⲡ“[ⲕⲁϩ] ⲉⲧⲧⲁⲓⲏⲩ,” ⲉϥⲧⲩⲡⲟⲛ ⲛ̄ⲧⲉ ⲡϫⲱⲕ ⲛ̄ⲥⲛⲁⲩ ⲛ̄ϫⲓⲧ ϩⲛ̄ ⲡⲉⲃⲥⲧⲓⲭⲟⲥ ⲙ̅ ⲁⲩⲱ 1989.

বিজাতীয় ৰোমৰ তৃতীয় বাধাটো অগাষ্টাছ কৈসৰে সম্পন্ন কৰিব, যিজন ৰোমত প্ৰথম চৰকাৰী ৰোমান ত্ৰয়ুমভিৰেট গঠন কৰাৰ বাবে পৰিচিত, যিয়ে ৰোমত প্ৰথম চৰকাৰী ত্ৰিমুখী একতাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। ৰোমান নেতাসকলৰ তৃতীয় পথচিহ্নত সেই ত্ৰিমুখী একতা ৰোমান ইতিহাসত চৰকাৰীভাৱে চিহ্নিত হয়। ষোড়শ পদত উল্লিখিত ৰবিবাৰৰ বিধানত ড্ৰেগন, পশু আৰু মিছা ভাববাদীৰ ত্ৰিমুখী একতা স্থাপিত হয়, আৰু তাৰ পিছত জখৰিয়াই বৰ্ণনা কৰা অনুসাৰে অধৰ্মৰ চৰাইক শিনাৰত তাইৰ ঠাইত পুনৰ স্থাপন কৰা হয়।

Agustaas Qeessaar Triumviraata Roomaa mootummaa irraa beekamtii qabu isa jalqabaa hundeesse; haa taʼu malee, seenaa barreessitootaan inni Triumviraata Lammaffaa jedhamee waamama; sababni isaas, Yuuliyas Qeessaaris Triumviraata tokko hundeesseera; garuu inni Triumviraata mootummaa Roomaa irraa beekamtii qabu hin turre. Hariiroon Yuuliyasii fi Agustaas Qeessaar, akka mallattoo gamtaa dachaa-sadii jechuunis bineensaa guddaa, bineensa, fi raajii sobaa seera Dilbataa dhihoo dhufu sanatti mulʼatanitti, jalqaba sochii seera Dilbataa dirqisiisuuf godhamu irratti Yuuliyasaan, dhuma irrattis Agustaasaan fakkeeffamee argama. Hariiroon raajii kun akkasumas marsaa Cestius bara 67 keessatti mulʼifama; isa kana booddees marsaan Tiitoosi itti aane. Yuuliyas Cestius dha; Agustaas immoo Tiitoosi dha. Yuuliyasii fi Agustaas gamtaa dachaa-sadii bakka buʼu; Cestiusii fi Tiitoosi immoo marsaa bakka buʼu.

Yeroo sochiin seera Dilbataa raawwatamuuf jiru karaa raajii jalqabu bara 313 keessatti, jechuunis labsii Milanootti dha. Sana booddee, bara 321 keessatti, giddu-galeessa waggoota kudha torbaa sanaatti, seerri Dilbataa inni jalqabaa ni dhufa. Tarkaanfiin sadaffaan mootummaa gara bahaa fi dhihaatti qoodamuu, kan mootummaa Ameerikaa keessatti warra mallattoo bineensaa yookaan chaappaa Waaqayyoo fudhatan fi warra hin fudhanne gidduutti qoodamuu bakka bu’u, bara 330 ture. Tarree seerota Dilbataa gara seera Dilbataa tokkootti geessan ni jira; bara 321 seera Dilbataa isa jalqabaa bakka bu’a; innis gara seera Dilbataa isa dhumaa, kan bara 330tti geessa.

ከአንቲዮክስ ሁለት መቶ አምሳ ዓመታት በተለየ፣ የኔሮ ሁለት መቶ አምሳ ዓመታት የሚያመለክቱት የስምንት ዓመታት ዘመን፣ የመጀመሪያው የእሑድ ሕግ መካከለኛ ነጥብ፣ ከዚያም ዘጠኝ ዓመታት የሆነ ዘመን ነው። መስመር በላይ መስመር፣ አንቲዮክስና ኔሮ በሦስት የመንገድ ምልክቶች የሚወከሉ ሁለት ዘመናትን ይለዩታል። በሁለቱም መስመሮች የመጀመሪያውና የመጨረሻው የመንገድ ምልክቶች አንድ ናቸው፤ በመጀመሪያ ላይ በፍቺ የተፈጸመ ትዳር ምልክት የተደረገበት አዋጅ፣ እንዲሁም በመጀመሪያና በመጨረሻ መካከል የሰሜን ንጉሥና የደቡብ ንጉሥ መካከል ውጊያ ነው። በመካከሉ ያለው የ321 የመጀመሪያው የእሑድ ሕግ አንቲዮክስ የቆመበት ስፍራ መሆን አለበት። እርሱ በአሥር ዓመታት የተወከለ የፈተና ሂደት መደምደሚያ ላይ ቆሞአል፣ እናም ይህ የፈተና ሂደት አንቲዮክስን ከሰባቱ የሆነ ስምንተኛው እንደሆነ ያሳያል፤ ይህም ከሰባቱ የሆነውን ስምንተኛውን አውሬ ምስል ሲያቋቁም ነው። በተመሳሳይ ጊዜ አንድ መቶ አርባ አራት ሺህ ደግሞ በፈተና ሂደት ውስጥ ያልፋሉ፣ እናም ከሰባተኛይቱ ሎዶቅያ ቤተ ክርስቲያን ወደ ስምንተኛይቱና ፊላዴልፍያ ቤተ ክርስቲያን ይለወጣሉ።

Seera Dilbata jalqabaatti dhaabbiin fakkii ni jalqabama; innis Seera Dilbataa Mul’ata boqonnaa kudha sadii, lakkoofsa kudha tokkoffaa irratti xumurama; lakkoofsi kunis jalqaba Ameerikaa akka hoolaa ta’uu isaa xumura ishee akka bineensa guddaa ta’uutti wal bira qabee agarsiisa. Kudha sadiin mallattoo fincilaa ti; akkasumas, haal-duree lakkoofsa kudha tokkoffaa keessatti, mallattoon fincilaa fi Ameerikaan akka bineensa guddaatti dubbachuun mallattoo bineensichaa dha; kanneen chaappaa Waaqayyoo qaban immoo mallattoon isaanii lakkoofsa kudha tokko dha. Mul’ata 13:11 yeroo Ameerikaan akka bineensa guddaatti dubbattu, jechuunis yeroo Seerri Dilbataa ba’u, warra mallattoo bineensichaa fudhatan irraa warra chaappaa Waaqayyoo fudhatan addaan baafamuu isaanii ni agarsiisa.

Beastichaa bifa yeroo qormaataa agarsiisu mallattoolee addaa dhufaatii isaa mallattoo godhan qaba; yeroo wal fakkaatutti immoo xumura isaa illee fakkeessa. Nohi irraa eegalee hamma Ayyaana Malkaataatti Waaqayyo gonkumaa hin jijjiiramu; yeroo qormaataa tokko dhufuuf jedhu yeroo dursaa keessatti yeroo hunda ni labsa. Labsiwwan Isaa dubbii raajii Isaa keessatti argamu. Adventistoonni baayʼeen (akka ani tilmaamutti) yeroo Yerusaalem badde marsaan waraanaa lama akka ture, yookaan guyyaan badiisa isa dhumaa Nebukadnezaar yeroo jalqabaaf—yeroo alfaatti—Yerusaalemii fi mana qulqullummaa balleesse wajjin guyyuma waggaa tokko taʼuu isaa hin beekan taʼa. Akkasumas marsaawwan waraanaa sun ayyaanota qulqulloota irratti akka jalqabanii fi ayyaana qulqulluu tokko irratti akka xumuraman, yookaan yeroo marfamuu sun waggaa sadii fi walakkaa akka ture illee isaanii irraa dhokatee taʼuu dandaʼa. Yoo dhugaa kana hin beekan taʼe, yeroo qormaataa fakkii bineensichaa keessatti Yulius Qeesaar bakka buʼummaa isaa isa guutuu keessatti jalqaba akka mallatteessu akka argan jechuun hin fakkaatu. “Bakka buʼummaa guutuu” jechuun, guutamuu isaa isa dhumaa jechuu koo dha.

Bara bara 1888 irraa jalqabee hamma seera Dilbataaatti bakka buufameera; achiis irra deebiʼamee 9/11 irraa hamma seera Dilbataaatti bakka buufameera; garuu raawwii guutuun yeroo raajii fakkeenya bineensaa dhaabamuu isaa, kan bara 313 irraa hamma 330tti Konstantinos Guddichaatiin bakka buufame, bara dhuma irraa eegalee pirezidaantii saddeettaffaa taʼeen bara 1989 keessatti jalqaba.

መጀመሪያ የሰንበት ሕግ ጀምሮ ስለ ሰንበትና ስለ እሑድ የሚሆነው የፈተና ዘመን፣ በአንቲዮክስ ሰባት ዓመታት የተወከለው ዘመን ውስጥ ይገለጣል። የአንቲዮክስ መስመር ሰባት ዓመታት በኔሮ መስመር ዘጠኝ ዓመታት ሲባዙ ስልሳ ሦስት ይሆናሉ፤ እና በ63 ዓ.ዓ. ፖምፔይ የክብርቱን ምድር በዳንኤል 11 ቁጥር 16 ፍጻሜ አሸነፈ። በእሑድ ሕግ ጊዜ ዘጠኝ ነገሥታት አሥሩ ነገሥታት መካከል መሪ ንጉሥ መሆኗን አሜሪካን ያምናሉ፤ እነዚህም መንግሥታቸውን ለጢሮስ ጋለሞታ ለመስጠት ይስማማሉ፤ እርስዋም ከዚያ በኋላ ከምድር ነገሥታት ሁሉ ጋር ዝሙት ለመፈጸም ትዘጋጃለች።

Maqaa fakkeenya raajii fakkeenya durboota kudhanii wajjin waliigaluun, gaa’elli bineensaa fi raajii sobaa bara 1989 keessatti raawwatame; garuu seera Dilbataatti gaa’elli sun xumuramee guutummaatti mirkanaa’a. Seenaa sana keessaa fakkeenyummaan irra deebi’amee mul’atu yeroo firdii warra jiraatanii kan bara 2001, jechuunis 9/11 irratti jalqabedha. Yeroo sana irraa kaasee hamma seera Dilbataatti, jechuunis yeroo qormaata fakkii bineensaa, yeroo chaappaan nama kuma dhibba tokkoo fi afurtamaa afur itti kaa’amu sana, firdiin saba kakuu Waaqayyoo irratti, akkasumas biyya isaan keessa qubatanii turan kan raajii kakuu Abrahaam raawwate keessatti raawwatama. Yeroo sana keessa waldaan Laa’odiiqeyaa Adveentistii Guyyaa Torbaffaa ni murtaa’a; itti aansuunis warri of isaanii akka durbootaatti dubbatan ni murtaa’u. Kanaaf, gaanfi Prootestaantii ni murtaa’a; inniis yeroo jalqaba paartiin Dimookiraatikii kan gaanfa Riphaabilikaanaa bara 2024tti murtaa’aa ture keessatti murtaa’a, yeroo ammaas firdiin Riphaabilikaanota gaanfa riphablikaanaa irratti raawwatamaa jira. Mootummaan heera mootummaa bineensa gaanfa lamaan baatu sana dha; innis seera Dilbataatti ni murtaa’a.

ካብ 1989 ክሳዕ ሕጊ ሰንበት፡ ኣብ ፍራክታል ካብ 9/11 ክሳዕ ሕጊ ሰንበት ይውከል፤ ነገር ግን ፍጹም ፍጻመ ናይ ምቛም ምስሊ እቲ ኣራዊት፡ ኣብቲ ካልኣይ ካብ ሾብዓተ ዝኾነ ሻምናይ ፕረዚደንት እዩ። እቲ ዓሰርተው ሾብዓተ ዓመታት ናይ ኔሮ፡ ፍራክታል ናይታ ታሪኽ ካብ 9/11 ክሳዕ ሕጊ ሰንበት እዩ። እቲ ዓሰርተው ሾብዓተ ዓመታት ናይ ኣንቲዮክስ እውን ከምኡ እዩ። እቲ መርዓ ናይ ሬገንን ምስጢራዊ ኪዳንን፡ ኣብ ዘመን እቶም ሻምናይ ፕረዚደንት ብግልጺ ኪዳን ይፍጸም። እቲ ቀዳማይ ካብ ኣልፋን ኦሜጋን መርዓታት፡ ብ Patriot Act ኣብ 2001 ተምሳሌቱ፣ ሽዑ ሕጊ እንግሊዝ ናብ ሮማዊ ሕጊ ተቐየረ። እቲ መርዓ ናይ ኣዋጅ ሚላኖ፡ ምልክት መጀመርታ ናይቲ ፍጹም ፍጻመ ናይ ምቛም ምስሊ እቲ ኣራዊት እዩ። ኣቃውሙ ኣብ ኣቃውም መርዓ እተን ዓሰርተ ደናግል ዝተመስረተ እዩ፣ እቲ ድማ እቲ ሓቀኛ መርዓ እናካየደ ከሎ ዝፍጸም ሓሰተኛ መርዓ ይውክል።

Bineensi bineensichaa qormaataa yeroo bineensi fakkii isaa ilaallatu, “qormaata” nuti osoo hin “mallatteeffamin” darbuu qabnu agarsiisa. Mana Waaqayyoo duraan murtiin irra ga’a; achiis seera Dilbataatti warri mana Waaqayyoo alaa jiran ni murta’u. Yeroon murtii isa dhumaa, mana Waaqayyoo keessatti duraanii fi sana booddee tuuta guddaa keessatti, seera Dilbataa isa jalqabaatiin ni eegala. Ameerikaa keessatti seerri Dilbataa inni jalqabaa ni jiraata; inni kun jalqabbii guutummaa mudaa hin qabnee fi xumuraa raawwii yeroo qormaataa fakkii bineensaa ta’e ni mallatteessa; yeroo sanas booddee seera Dilbataa isa Mul’ata 13:11 raawwatuun ni xumurama. Seerri Dilbataa sun biyya ulfina keessatti isa dhumaa dha. Seerri Dilbataa inni dhumaa biyya ulfinaa keessatti argamu, addunyaaf seera Dilbataa isa jalqabaa dha; kunis yeroo qormaataa fakkii bineensaa addunyaaf ni mallatteessa. Yeroon qormaataa addunyaa seera Dilbataa Ameerikaa keessatti argamu, boqonnaa kudha sadii keeyyata kudha tokko keessatti, ni eegala. Yeroo Ameerikaan seera Dilbataa dhufu sana keessatti akka jawwee “dubbattu,” keeyyatonni kudha lamaa fi itti aanan boqonnaa sana keessa jiran yeroo qormaataa fakkii bineensaa kan addunyaa ni agarsiisu.

Kanaafuu kanaaf, raajii Neroo waggaa dhibba lamaa fi shantamaa, isa waggoota kudha torbaa labsii bara 313tti jalqabaman irratti xumuramuun, sana booddee seera Dilbataa isa jalqabaa bara 321 keessatti, achiis qoodamuu bahaatii fi dhihaa bara 330 keessatti hordofame, hubatamuu qabaachuun isaa barbaachisaa dha. Tarkaanfiiwwan sadan sarara Neroo keessa jiran ari’atama ilaalchisu; Neroon mallattoo ari’atamaa ta’ee, yeroo waggaa 250 immoo waldaa Simiirnaa bakka bu’a; innis bara 313tti xumurame, yeroo waldaan walmakaa dhuftetti. Tarkaanfiin sadaffaan dhuma mootummaa tokkoo agarsiisa; kanaaf yeroo Ameerikaa Gamtoomaniitti hojii irra oolu, inni seera Dilbataa fi ce’umsa mootummaa ja’affaa irraa gara mootummaa torbaffaa fi mootummaa saddeettaffaatti bakka bu’a. Yeroo addunyaatti hojii irra oolu immoo, mallattoon yeroo sadaffaan cufamuu yeroo qorumsi namummaa xumuramuuti; kunis cufamuu yeroo qorumsi Ameerikaa Gamtoomaniif ture, isa jalqaba yeroo qormaata addunyaa fakkii bineensaa irratti ta’een fakkeeffame ture.

Kanaaf Ayuguustus Qeesaar, inni bulchitoota Roomaa afran keessaa sadaffaan, warra seera Dilbataa geessan, akkuma lakkoofsa digdamii lama keessatti ibsameetti fannoo kan bakka bu’u ta’e, Tiberiyaasiin isa isaas fannoo bakka bu’uun itti aanu qabaatus, fannoo bakka bu’uu danda’a. Yeroon qorumsa fakkeenya bineensichaa qorumsaa dachaa lamaa dha; inni jalqaba lafa qore, ergasii immoo galaana qore. Lafti jechuun Yunaayitid Isteetis dha; galaanni immoo addunyaa dha.

Bifa badiisaa bineensichaa mallattoolee dachaa taʼan ni uuma; achitti alfan yeroo lammaffaa omeegaa yeroo jalqabaas taʼa. 321 seenaa raajii keessatti seera Dilbataa isa jalqabaa ture; akkasumas waggoota kudha torba yeroo qorumsaa bifa bineensichaa adda baasan keessatti, 321 seera Dilbataa isa jalqabaa Ameerikaa keessatti, isa gara seera Dilbataa omeegaa yeroo qorumsaa bifa bineensichaa biyya ulfina qabu keessatti geessu dha. Garuu 321 akkasumas seera Dilbataa isa jalqabaa addunyaafis waan taʼeef, waggaan 321 giddugala jalqabaa fi xumura yeroo qorumsaa bifa bineensichaa lamaan isaanii irratti mallattoo ni taʼa. 313 jalqaba dha; jalqabnis labsii dha, innis seera Dilbataa fakkeessa. Waggoonni kudha torba Neroo yeroo seerota Dilbataa dabalaa deemanii hamma cufamuu carraa qorannoo namaatti gaʼan addaan baasu.

Labsii kun isa jalqabaa harʼa Dilbataa kan cufa yeroo araaraatti geessu agarsiisa. Poombii aayata kudha jahaffaa keessatti Yihudaa qabate; kun seera Dilbataa agarsiisa; Yuliyaas Qeesaar immoo Triumvirate isa jalqabaa hundeesse, yeroo inni walitti dhufeenya namoota sadii kan mootummaa taʼe osoo sirnaan mootummaa irraa hin beekamne taʼeyyuu, taʼus seenaa barreessitoonni isa jalqabaa akka taʼetti ni galmeessu. Fakkeenyummaan Yuliyaas Qeesaar kan walitti dhufeenya seera Dilbataa isa sadii keessaa ibsu, Triumvirate mootummaa Augustus Qeesaar isa sirnaan mootummaa taʼe, kan Tiibeeriyaas fannoo irratti itti aanee dhufe, agarsiise. Bulchitoonni Roomaa afran hundinuu seera Dilbataa agarsiisu; akkuma tarkaanfiiwwan sadan waggoota kudha torba Neroos hundinuu akkasuma agarsiisan.

ପୋମ୍ପେୟ ୧୯୮୯ ସହିତ ସମଲମ୍ବିତ; ଯୁଲିୟୁସ୍ ପଦ ୧୧ ସହିତ ସମଲମ୍ବିତ; ଅଗଷ୍ଟସ୍ ପଦ ୧୫ ସହିତ ସମଲମ୍ବିତ ଏବଂ ଟାଇବେରିୟାସ୍ ପଦ ୧୬ ସହିତ ସମଲମ୍ବିତ। ପଦଗୁଡ଼ିକରେ ଯୁଲିୟୁସଙ୍କ କାହାଣୀରେ ତାଙ୍କର ମିଶରକୁ ପ୍ରବେଶ ଏବଂ କ୍ଲିଓପାଟ୍ରା ସମ୍ମିଳିତ ଅଛି। ଏହି ଇତିହାସ ମାର୍କ ଆଣ୍ଟୋନୀ ଦ୍ୱାରା ପୁନରାବୃତ୍ତ ହୁଏ। ଯୁଲିୟୁସ୍‌ଙ୍କୁ ତେଇଶଟି ଛୁରିଘାତରେ ହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିବା ସମୟରେ ମାର୍କ ଆଣ୍ଟୋନୀ, ଯୁଲିୟୁସ୍ ସିଜାରଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ସେନାପତି ଥିଲେ। ତେଇଶ ସଂଖ୍ୟା ରବିବାର ନିୟମକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ, ଏବଂ ଯୁଲିୟୁସଙ୍କ ୨୩ଟି ଘାତରେ ମୃତ୍ୟୁ ରବିବାର ନିୟମରେ ଗୋଟିଏ ରାଜ୍ୟର ଅବସାନକୁ ସୂଚିତ କରେ। ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବା ପାଇଁ, ପରେ ମାର୍କ ଆଣ୍ଟୋନୀ, ଅଗଷ୍ଟସ୍ ସିଜାର ଏବଂ ମାର୍କସ୍ ଲେପିଡାସ୍ ପ୍ରଥମ ଆଧିକାରିକ ତ୍ରିଶାସକୀୟ ମେଳନ ଗଠନ କଲେ। ସେହି ତ୍ରିଗୁଣ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଥିବା ମାର୍କ ଆଣ୍ଟୋନୀ, ମିଶର ଏବଂ କ୍ଲିଓପାଟ୍ରା ସହିତ ଯୁଲିୟୁସଙ୍କ ସାକ୍ଷାତ୍କାରକୁ ପୁନରାବୃତ୍ତ କରିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ।

Julius hou yookiin Marc Antony, isaan lachanuu mallattoo Roomiiti; Cleopatraan immoo mallattoo Gibxii fi Giriikiiti. Isheen mootummaa Giriikii kan Gibxii keessatti ture bakka buuti; isaanis lachanuu mallattoo jawwee ti; Julius fi Marc Antony garuu mallattoo bineensaa dha. Akka dubartii walitti-dhufeenyicha keessaatti, Cleopatraan waldaa turte; kanaaf Julius fi Marc Antony mootummaa turan. Cleopatraan dubartii jaalallee mootummaa Roomaa ishee ta’an irraa yeroo lama adda baafamte bakka buuti; yeroo jalqabaatti bara 1798, yeroo lammaffaatti immoo yeroo carraan qorumsaa cufamutti, yeroo isheen dhuma isheetti geessu, namni ishee gargaaru tokko illee hin jirretti. Badiinni ishee inni dhumaa lolaa Actium keessatti, bara dhaloota Kiristoos dura 31tti ta’a. Injifataan lolaa Actium keessatti Augustus Caesar ture; kanaaf Pompey Gibxii keessatti du’e, Julius Gibxii keessatti Cleopatra waliin wal-qunnamtii qabaate, kunis seenaa Marc Antony keessatti deebi’ee mul’ate; ergasii Augustus Caesar walitti-dhufeenya sana Actium keessatti xumure. Actium seera Dilbataa agarsiisa; sababni isaas, lolaa Actium keessatti gufuun sadaffaan Roomaaf ture irraa kaafame, Roomaan waaqeffannaa mootummaa keessatti gara bulchiinsaatti seentee waggoota dhibba sadii fi ja’aaf mootummaa qabatte; kunis raawwii Daani’el 11:24 ti.

ፖምፔይ የመጀመሪያዎቹን ሁለት እንቅፋቶች ወሰደ፣ አውግስጦስም ሶስተኛውን።

> ከእነርሱም ከአንዱ ትንሽ ቀንድ ወጣ፤ እርስዋም እጅግ ታላቅ ሆነች፥ ወደ ደቡብ፣ ወደ ምሥራቅ፣ ወደ ውብቲቱም ምድር ተስፋፋች። ዳንኤል 8፥9።

ପମ୍ପେୟ ହେଉଛି ୧୯୮୯, ଯେତେବେଳେ ଆଧୁନିକ ରୋମ ତାହାର ଘାତକ ଆଘାତ ସୁସ୍ଥ ହେଉଥିବା ସମୟରେ ଜୟ କରିବାକୁ ଥିବା ତିନୋଟି ରାଜନୈତିକ ଶକ୍ତିର ପ୍ରଥମ ପଥଚିହ୍ନ। ସୋଭିଏତ୍ ୟୁନିଅନ୍, ତାହା ପରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର, ଏବଂ ଦାନିଏଲ ୧୧ର ଏକଚାଳିଶତମ ପଦରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଜାତିସଂଘ। ପାପାଳ ଶକ୍ତିର ଯୁଦ୍ଧ ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ଧାର୍ମିକ; ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀଗତ ଭାବେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରର ଧାର୍ମିକ ଶକ୍ତି ତେବେ ଜୟ କରାଗଲା, ଯେବେ ରେଗାନ ଏବଂ ପୋପ ଜନ ପଲ ଦ୍ୱିତୀୟଙ୍କର ଗୁପ୍ତ ଜୋଟ ସାକାର ହେଲା। ପାପାସୀମାନଙ୍କର ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ତିନୋଟି ରାଜନୈତିକ ବାଧା ଏବଂ ତିନୋଟି ଧାର୍ମିକ ଶକ୍ତି ସମ୍ମିଳିତ ଅଛି। ୧୯୮୯ ମସିହାରେ ସେହି ତିନୋଟି ରାଜନୈତିକ ଶକ୍ତିର ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏକୁ ହଟାଇ ଦିଆଗଲା; ପ୍ରୋଟେଷ୍ଟାଣ୍ଟିଜ୍ମ ମଧ୍ୟ, ଯାହାର ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥ ହେଉଛି ରୋମଙ୍କ ବିରୋଧରେ ପ୍ରତିବାଦ କରିବା, ସେହି ଏକେଇ ଇତିହାସରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ହଟାଇ ଦିଆଗଲା। ତିନୋଟି ରାଜନୈତିକ ଶକ୍ତି ହେଲେ ସୋଭିଏତ୍ ୟୁନିଅନ୍, ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ଜାତିସଂଘ; ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ଲକ୍ଷ୍ୟମାନେ ହେଲେ ପ୍ରୋଟେଷ୍ଟାଣ୍ଟିଜ୍ମ, ସହିତ ନାଗର ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମମାନ, ଯାହାମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆତ୍ମିକତାବାଦ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ। ଯେ ତିନୋଟି ଧର୍ମ ପୃଥିବୀକୁ ଆର୍ମାଗେଦୋନ୍‌ର ଦିଗରେ ନେଇଯାଏ, ସେମାନେ ହେଲେ ପତିତ ପ୍ରୋଟେଷ୍ଟାଣ୍ଟିଜ୍ମ, କାଥୋଲିକତା ଏବଂ ଆତ୍ମିକତାବାଦ; ଏବଂ ପାପାଳ ଶକ୍ତିର ନିଜ ଚର୍ଚ୍ଚ ଭିତରେ ରକ୍ଷଣଶୀଳ ଏବଂ ଉଦାରପନ୍ଥୀ ଚିନ୍ତାଧାରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟର ଆନ୍ତରିକ ସଂଘର୍ଷ, ସହିତ ଅର୍ଥୋଡକ୍ସ କାଥୋଲିକତାର ବିଭେଦମାନ, ଏକ ଧାର୍ମିକ ବାଧା ଅଟେ; ଏବଂ କାଥୋଲିକତା ଜୟ କରିବାକୁ ଥିବା ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ଧାର୍ମିକ ବାଧା ହେଲେ ପତିତ ପ୍ରୋଟେଷ୍ଟାଣ୍ଟିଜ୍ମ ଏବଂ ଆତ୍ମିକତାବାଦ। ପ୍ରୋଟେଷ୍ଟାଣ୍ଟିଜ୍ମ ୧୯୮୯ ମସିହାରେ ହଟାଇ ଦିଆଗଲା।

Yoo halagaa keessaa Kaatolikummaa, akkuma raajiiwwan Kaatolikaa adda addaa ergaawwan Faaximaa irraa maddan keessatti ibsamanitti, tattaaffii isheen aangowwan amantii amantii ofii ishee alaa jiran moʼachuuf gootu irraa yoo addaan baafaman, injifannoon ishee alfaa irratti Pirootestaantizimii tumsa iccitii Reagan ture; injifannoon ishee omeegaa immoo tumsa ifa taʼe kan bara 2025 ture. Halagaa isheen waldoota amantii ortodoksii wajjin qabdus akkasuma injifannoo jalqabaa bara 1989 irraa jalqabee hamma injifannoo dhumaa Paaniyemitti akka taʼetti ni mulʼata.

ፖምፔ ከ1989 ጋር ይመሳሰላል፤ እና በዳንኤል ምዕራፍ ስምንት ቁጥር ዘጠኝ እንደሚገልጠው በ“ምሥራቅና በውብ ምድር” ላይ ያገኛቸው ሁለቱ ድሎች፣ የጳጳሳት ሥርዓት በቀድሞው ሶቪየት ህብረት ላይ ያገኘውን መንፈሳዊና ፖለቲካዊ ድል፣ እንዲሁም በራሱን ፕሮቴስታንት ነን በሚሉ የክብር ምድር ላይ የተከተለውን መንፈሳዊ ድል ይወክላሉ። ጁሊየስ ቄሳር በራፊያ ሊሸነፍ ነው፣ አንቲዮክስ ሦስተኛ እንደተሸነፈው እና ዜሌንስኪይም እንዲሁ እንደሚሸነፍ። ጁሊየስ የቁጥር አሥራ ሰባት እስከ አሥራ ዘጠኝ ርዕሰ ጉዳይ ነው፤ ከዚያም አውግስጦስ ቄሳር ግብር አስነሺ ሆኖ ይነሣል። ቲቤርዮስ ቄሳር በመስቀሉ ዘመን እየነገሠ ነው፤ ስለዚህ ቲቤርዮስ የቁጥር አሥራ ስድስት የእሑድ ሕግ ነው።

Kun Agostus aayaata kudha shan keessaa Panium wajjin, akkasumas waraanni Raafiyaa kan shan kudha tokko keessatti ibsame Yooliyus wajjin ni wal sima. Waraanni Panium waraana addunyaa isa sadaffaa kan Seera Dilbataa shan kudha jaha keessatti ibsame dura xiqqoo jalqabu dha; garuu ergasii gara waraana Actiumitti ni jijjiirama. Panium waraana lafaa ture (Ameerikaa United States), Actium immoo waraana galaanaa ture (addunyaa). Agostus sarara bulchitoota Roomaa afur keessatti Panium irratti bakka buufameera; Actium irratti garuu inni hoogganaa dhugaa ture. Panium irratti Antiochus Gibxii wajjin hojjetee ture; Gibxiin sun Roomaa wajjin hidhata qaba ture; Actium irratti immoo Agostus Gibxii (Cleopatra) kan Roomaa (Marc Antony) wajjin hidhata qabdu wajjin hojjetee ture. Kunis Pompey shan afurtamaa hanga 1989tti bakka bu’a jechuu dha; Tiberias immoo Seera Dilbataa shan afurtokkoo bakka bu’a. Yooliyus Qeesaar bara 2014 ga’e; yeroo waraanni Yuukireen jalqabe, akkuma waraana Raafiyaa kan bara dhaloota Kiristoos dura 217tti fakkeenya ta’een mul’ateetti.

Kun kun lakkoofsonni kudha torbaa hamma kudha lamaa bara 1989 irraa jalqabanii seera Dilbataa irratti akka xumuraman, kanaafis seenaa “seenaa dhokataa” lakkoofsa afurtamaa wajjin wal simatu ta’an adda baasa. Sararri raajii Maccaabees immoo “seenaa dhokataa” isauma sanaan wal simata. Sararri bulchitoota Roomaa Roomaa ammayyaa, bineensa Mul’ata Yohannis kudha ja’a keessaa jiru adda baasaa jira; sararri Maccaabee immoo biyya ulfinaa, raajicha sobaa Mul’ata Yohannis kudha ja’a keessaa jiru ibsaa jira. Sararri waraana sadiinii mo’icha mootii kibbaa irratti argame, jechuunis jawwee Mul’ata Yohannis kudha ja’a keessaa jiru, adda baasa.

ᱚᱱᱟ ᱯᱮ ᱛᱟᱞᱤᱠᱟ ᱚᱞ ᱵᱤᱥᱵᱟᱠ ᱠᱚ ᱟᱨᱢᱟᱜᱮᱫᱽᱫᱚᱱ ᱨᱮ ᱟᱜᱩᱭᱟ ᱛᱤᱱ ᱥᱟᱠᱛᱤ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹ ᱠᱟᱱᱟ, ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱯᱚᱸᱱ ᱠᱷᱚᱱᱟᱱᱚᱜ ᱵᱮᱨᱥ ᱨᱮ ᱮᱱᱮ ᱵᱮᱠᱚᱠ ᱠᱟᱱᱟ—ᱮᱛᱮ ᱫᱚ ᱫᱟᱠᱷᱤᱱ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱟ, ᱱᱟᱜ; ᱩᱛᱟᱨ ᱨᱮᱱᱟᱜ ᱨᱟᱡᱟ, ᱯᱚᱥᱩ; ᱟᱨ ᱨᱚᱛ, ᱥᱟᱫᱚᱢ-ᱥᱮᱱᱟ, ᱟᱨ ᱡᱟᱦᱟᱡ ᱫᱚ ᱠᱩᱥᱤᱠ ᱱᱟᱵᱤ ᱠᱟᱱᱟ। ᱵᱮᱨᱥ ᱫᱚᱥ ᱠᱷᱚᱱ ᱛᱮᱭᱤᱥ ᱫᱷᱟᱹᱨᱤ ᱚᱱᱟ ᱛᱤᱱ ᱛᱟᱞᱤᱠᱟ ᱚᱞ ᱯᱚᱸᱱ ᱠᱷᱚᱱᱟᱱᱚᱜ ᱵᱮᱨᱥ ᱨᱮ ᱩᱠᱩ ᱟᱹᱛᱤᱦᱟᱹᱥ ᱨᱮ ᱮᱱᱮ ᱛᱤᱱ ᱥᱟᱠᱛᱤ ᱠᱚ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹᱭᱟ, ᱟᱨ ᱚᱱᱟ ᱠᱚ ᱯᱚᱸᱱ ᱠᱷᱚᱱᱟᱱᱚᱜ ᱵᱮᱨᱥ ᱨᱮ ᱡᱟᱦᱮᱨ ᱟᱹᱛᱤᱦᱟᱹᱥ ᱨᱮ ᱮᱱᱮ ᱛᱤᱱ ᱵᱤᱥᱚᱭ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱞᱟᱜᱟᱛᱟᱨ ᱩᱫᱟᱦᱟᱨᱚᱱ ᱪᱟᱭ ᱟᱨ ᱠᱤᱪᱷᱩ ᱵᱟᱝ ᱠᱟᱱᱟ។

## Lakkoofsa Tokkoffaa

Lakkoobsi tokko hanga afuriitti “yeroo dhumaa” bara 1989 keessatti adda baasu; akkasumas ka’umsa sana irraa jalqabee pirezidaantota Ameerikaa saddeet, fi dhuma irratti pirezidaantii saddeettaffaa isa xumuraa fi baay’ee caalatti sooressa ta’een xumuru. Lakkoobsa afur keessatti mootichi sun mootii addunyaa ta’a; kunis akka Alekzaandar Guddichaatti, akka mootii Ahaabitti, akka mootota kudhan Mul’ata boqonnaa kudha torba keessa jiranitti, akka gosoota kudhan Faarfannaa saddeetii fi sadii keessatti argamaniitti, fi akka saboota kudhan jalqaba tarkaanfii kakuu Waaqayyoo Abraam wajjin Uumama 15:18–21 keessatti mallattoo addunyaa ta’anii kaa’amanitti bakka bu’amee jira.

Lakkoofsi tokkoo hanga afurii seenaa bara 1989 irraa eegalee hamma walitti dhufeenya sadarkaa sadii qabu, seera Dilbataa keessatti lakkoofsa afurtokko keessatti ibsameetti mul’isu; kanaafis, isaan bulchitoota Roomaa afur, sarara Makkabeesota fi waraanawwan sadan lakkoofsota kudhanii hanga kudha shaniitti ibsaman waliin wal simatu; isaan kun hundi waliigalaan seenaa dhokataa lakkoofsa afurtamaa ijaaru.

Lakkoobsi shan irraa hamma sagaliitti sarara raajii seenaa bara 538 irraa hamma 1798tti sirriitti bakka bu’u ibsu; akkasumas hiika yeroo dhumaatti lakkoobsa afurtama keessatti argamu hubachuuf seenaa fi yaada raajii irratti hundaa’e ni kennu. Yaadni sun lakkoobsa kudhan akka deebii aarii seenaa lakkoobsota shan irraa hamma sagaliitti ta’e ibsa; kana gochuudhaanis mantiiqii bara 1989 ni hiika. Kunis akka lakkoobsota tokko irraa hamma digdamii sadiitti kan Daani’el boqonnaa kudha tokkoo keessatti argaman sararoota raajii shan kanneen seenaa dhokataa lakkoobsa afurtamaa wajjin wal-simatan bakka bu’an agarsiisa. Lakkoobsotni afran jalqabaa waa’ee Tramp, pirezidaantii saddeettaffaa isa torban keessaa ta’e, kan Mul’ata boqonnaa kudha torba keessatti mootummaa torbaffaatti mootii mootota kudhan ta’uuf murtaa’e sanaa ibsu.

Lakkoofson shan irraa jalqabee hanga kudhanitti seenaa bara 1798tti geessu fi itti fufee hanga 1989tti dhaqqabu ni agarsiisu; kunis seenaa lakkoofsa afurtamaa ti. Lakkoofsi kudhan irraa jalqabee hanga kudha shanitti immoo seenaa waraana bakka bu’oota sadii, kan bara 1989 keessatti jalqabe, isa lammaffaanis bara 2014 keessatti jalqabe ni ibsa; sana booddee pirezidaantiin sooressa hundumaa caalu bara 2015 keessatti ka’e. Pirezidaantiin sooressa hundumaa caalu sun bara 2020 keessatti ajjeefame; bara 2022 keessatti waraanni Raphia jabaate; ergasii pirezidaantiin sooressa hundumaa caalu bara 2024 keessatti deebi’e; akkasumas bara 2025 keessatti mataan bineensichaa fi mataan fakkeenya bineensichaa lamaan isaanii iyyuu hojii isaanii irratti eebbifamanii mootummaa jalqaban.

Nuti barreeffama itti aanutti waan kana itti fufna.

Back to Articles