Article

# Walbira Walfakkaataa - Lakkoofsa Sadii

Humna Ergaa Ergamoota Raajii: Adeemsa Qormaatichaa Walitti Aanee Ergamoota Mul’ataa keessaa jiru

Author

Jeff Pippenger

Published

August 8, 2023

Formats

PDF
Word
Song MP3

Nuti barruu darbe keessatti, ergamoonni Mul’ata boqonnaa kudha afur keessa jiran sadan hundinuu ergaa harka isaanii keessatti akka qaban ibsuudhaan xumurre. Ergamaan lammaffaa fi sadaffaan, ergaa isaanii wajjin yeroo bu’an, “barreeffama qubeedhaan marfame” akka qabanitti ibsamu. Ergamaan tokkoon tokkoon ergaa tokko bakka bu’a; dhufaatiin ergaa tokkoon tokkoonis bu’aa tokko fida. Ergamaan inni duraa bara 1798 keessa dhufe. Ergaan sun banamee ture; murtii dhihaachaa jiru ilaalchisee beekumsi dabale. Dabaltiin beekumsaa sun waaqeffattoota gosa lama uume. Yeroo ergamaan lammaffaan dhufe, ergaan kufaatii Pirootestaantotaa banamee ture; beekumsi dabale, gosti lamaas uumaman. Yeroo ergaan Iyya Giddugaleessaa Onkoloolessa 22, 1844 keessa dhufe, inni walga’ii kaampii Exeteritti banamee ture; beekumsi dabale, durboonni gosa lamaas uumaman. Yeroo ergamaan sadaffaan Onkoloolessa 22, 1844 keessa dhufe, ergaan ergamaa sadaffaatii fi wanti inni hunda bakka bu’u banamee ture; beekumsi dabale, gosti lamaas uumaman.

ཕོ་ཉ་རྣམས་ལ་རྙེད་ཐུབ་པའི་ཁྱད་ཆོས་གཞན་ཞིག་ནི་ཕོ་ཉའི་འཕྲིན་ལས་རྣམས་ལ་དབང་ཤུགས་སྦྱིན་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན། སྔོན་གྱི་རྩོམ་ཡིག་དེས་བསྟན་པ་ལྟར། ཕོ་ཉ་གཉིས་པའི་འཕྲིན་ལས་ནི “མཚན་མོ་ཕྱེད་ཀྱི་འབོད་སྒྲ” ཡི་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་དབང་ཤུགས་སྤྲད་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ “མཚན་མོ་ཕྱེད་ཀྱི་འབོད་སྒྲ” དེ་ནི་ཕོ་ཉ་གཅིག་གིས་མཚོན་པ་མ་ཡིན་པར། ཕོ་ཉ་མང་པོས་མཚོན་པ་ཡིན། ཕོ་ཉ་གཉིས་པ་དང་ “མཚན་མོ་ཕྱེད་ཀྱི་འབོད་སྒྲ” དང་མཐུན་པའི་ལོ་རྒྱུས་དེས། “མཚན་མོ་ཕྱེད་ཀྱི་འབོད་སྒྲ” དེ་དང་མཉམ་དུ་སྦྲེལ་བའི་ཚེ། ཕོ་ཉ་གཉིས་པའི་འཕྲིན་ལས་དེ་ལ་དབང་ཤུགས་སྤྲད་པ་ཡིན་པ་སྟོན། དེ་ཉིད་ཀྱི་དེབ་དེའི་ནང་དུ་ང་ཚོར་འདི་ལྟར་བཤད་ཡོད།

> “Mu samii ergamoonni samii keessatti asii fi achi ariifachaa akka jiran nan arge. Isaan gara lafaatti gad bu’aa turan, amma immoo deebi’anii gara samiitti ol ba’aa turan; taateen barbaachisaan guddaan tokko akka raawwatamu qopheessaa turan. Achiis ergamaa jabaa kan biraa gara lafaatti gad bu’uuf ergame nan arge; innis sagalee isaa ergamaa sadaffaatti dabaluuun, ergaa isaatiif humnaa fi jabina kennuuf ture. Humni guddaanii fi ulfinni guddaan ergamaichaaf kennaman; innis yeroo gad bu’e, lafti ulfina isaatiin ifte. Ifni ergamaa kana dura deemu, isa duubas hordofu, yeroo inni sagalee jabaa guddaadhaan humnaan iyyee, ‘Baabilon guddittiin kufteerti, kufteerti; iddoo jireenyaa hafuurota hamootaa, qubata hafuura xuraa’aa hundumaa, manaa hidhaa simbira xuraa’aa fi jibbamaa hundumaa taateerti’ jedhee labsutti, bakka hundumaatti seene. Ergaan kufaatii Baabilon kan ergamaa lammaffaatiin kenname, xuraa’umsa yeroo bara 1844 irraa jalqabee waldoota kiristaanaa keessatti seenaa ture dabalatee, ammas ni kennama. Hojiin ergamaa kanaa yeroo sirrii irratti dhufa; akkuma inni iyyannoo guddaadhaan guddataa deemutti, hojii guddaa isa dhumaa kan ergaa ergamaa sadaffaatti ni makama. Sabni Waaqayyoo immoo sa’aatii qorama isaanii yeroo dhihootti isaan mudatu keessatti dhaabachuuf bakka hundumaatti ni qophaa’u. Ifni guddaan tokko isaan irratti boqotee akka jiru nan arge; isaanis ergaa sana keessatti tokko ta’anii, sodaa malee humna guddaadhaan ergaa ergamaa sadaffaa ni labsan.”

> “Ergamoonni ergamaa jabaa samii irraa dhufe gargaaruuf ergame turan; anis sagalee bakka hundumaatti dhagaʼamu fakkaatan nan dhagaʼe, ‘Yaa saba koo, cubbuu ishee keessatti qooda fudhattoota akka hin taaneef, dhaʼichaawwan ishee irraas akka hin fudhanneef, ishee keessaa baʼaa; cubbuun ishee hanga samii gaʼeera, Waaqayyos hammina ishee yaadateera’ jedhan. Ergaan kun akka dabalata ergaa sadaffaatti fakkaate; akkuma iyya halkan giddugaleessaa bara 1844tti ergaa ergamaa lammaffaatti makame, innis ergaa sanaan walitti hidhame. Ulfinni Waaqayyoo qulqulloota obsaan eeggatan irra qubate; isaanis sodaa malee akeekkachiisa isa dhumaa, isa ulfina qabu kennan; kufaatii Baabilon labsaa, saba Waaqayyoos ishee keessaa akka baʼan waamaa turan; kunis akka isaan badii ishee sodaachisaa jalaa baʼanif.” Spiritual Gifts, volume 1, 193, 194.

መንፈቀ ሌሊት ጩኸት ከሁለተኛው መልአክ ጋር ተቀላቀለ፣ የራእይ አሥራ ስምንት መልአክም ከሦስተኛው መልአክ ጋር ይቀላቀላል፤ ከሦስተኛው መልአክም ጋር በሚቀላቀልበት ጊዜ፣ በአድቬንቲዝም መጀመሪያ ዘመን የመንፈቀ ሌሊት ጩኸትና የሁለተኛው መልአክ መቀላቀል እንደገና እየደገመ ነው። በሁለት ምስክሮች፣ በሁለተኛውና በሦስተኛው መልአክ መሠረት፣ የእያንዳንዱ መልአክ መልእክት ኃይል የሚሰጠው ሁለተኛ መልእክት አለው። እነዚህ ሁለት ምስክሮች የሚያስተምሩት፣ የመጀመሪያው መልአክ መልእክት በታሪክ ሲመጣ፣ ከዚያ በኋላ ያ መልእክት በሁለተኛ መልእክት ኃይል የሚቀበልበት አንድ ነጥብ መምጣት እንዳለበት ነው። ይህ እርግጥ ለመጀመሪያው መልአክም እውነት ነበር። አሁን ያቀረብነው ረዥም ምንባብ የመጀመሪያ አንቀጽ ውስጥ፣ እህት ዋይት፣ “ተልእኮው ምድርን በክብሩ ማብራት እና ሰውን ስለሚመጣው የእግዚአብሔር ቍጣ ማስጠንቀቅ እንደሆነ ተነገረኝ” ብላ ሲናገር፣ ዮሐንስ ለራእይ አሥራ ስምንት መልአክ የሰጣቸውን ባሕርያት ለመጀመሪያው መልአክ እንዲሁ መለየቷን ታሳያለች። በምንባቡ ውስጥ ወደ መጀመሪያው መልአክ እየጠቀሰች መሆኗ ግልጽ ነው።

Ergamoonni ergamaa isa jalqabaa bara 1798tti dhufe; sana booddees, aangoon isaa Hagayya 11, 1840tti, yeroo olaantummaan mootummaa Ottoman xumurametti, cimfame. Yeroo sanatti ergamaan humna qabeessa Mul’ata boqonnaa kudhan keessaa waaqa irraa bu’ee miila tokko lafa irra, kaan immoo galaana irra kaa’e. Inni aangoo kennamuu ergamaa isa jalqabaa bakka bu’a; kunis hojii ergamaa isa jalqabaa hojii ergamaa Mul’ata boqonnaa kudha saddeet keessaa wajjin hojii tokko ta’uu isaa adda baasa. Lamaan isaanii iyyuu ulfina isaanii irraa kan ka’e lafa ibsuu qabu turan; garuu ergamaan Mul’ata boqonnaa kudha saddeet keessaa ergamaa isa sadaffaa wajjin walitti hidhata, akkuma Iyya Halkan Walakkeessaa ergamaa isa lammaffaa wajjin walitti hidhatee fi akkuma ergamaan Mul’ata boqonnaa kudhan keessatti gadi bu’e ergamaa isa jalqabaa wajjin walitti hidhate sana.

Kanaaf, yeroo ergamaan inni jalqabaa dhufe, ergaan tokko hiikamee gareewwan waaqeffattootaa lama uume. Yeroo ergaan ergamaa jalqabaa ergamaa Mul’ata kurnaffaa keessaa humnaan deggarame, inni harka isaa keessatti macaafa xinnaa Yohaannis akka nyaatu isa ajaje qaba ture; kunis akka inni ergaa tokko fide, isa hiikee, innis gareewwan waaqeffattootaa lama akka uume adda baasa. Yeroo ergamaan inni lammaffaan, Iyya Halkan Walakkaa fi ergamaan inni sadaffaan dhufanitti, ergaan tokko hiikamee kan qoree fi gareewwan waaqeffattootaa lama uume ture.

Nuti aan dubbifnu kun seenaa Kiristoosii fi seenaa Milleroota walbira qabuudhaan, adeemsi qorumsa tartiibaan geggeeffame kan seenaa Millerootaa keessatti mul’ate, bara Kiristoosis akka ta’e cimsee ibsa; kunis dhuma Israa’el durii ture. Yoo adeemsi qorumsa tartiibaan geggeeffamu jalqaba Israa’el hafuuraa irratti fi dhuma Israa’el durii irratti ta’e, akkuma jalqaba Israa’el duriitti ture sana, dhuma Israa’el hafuuraattis adeemsi qorumsa tartiibaan geggeeffamu ni jiraata.

በሚለርአይት ታሪክ ውስጥ ይህ ከ1798 ጀምሮ እስከ ጥቅምት 22, 1844 ድረስ ሁለት የአምልኮ ሰጪዎች ክፍሎችን የፈተኑና ያፈሩ አምስት የመፈታት ደረጃዎችን ይወክላል። ይህ ክፍል አንድ ፈተና ብትወድቅ ቀጣዩን ፈተና እንደማታልፍ በግልጽ ያስተምራል፥ ምክንያቱም ለመሞከር እንኳ አትጥርም። እንዲሁም በክርስቶስ ዘመን የፈተናው ሂደት በቀድሞ የተመረጡት የቃል ኪዳኑ ሕዝብ በመዳን እቅድ ረገድ ፍጹም በጨለማ ውስጥ እንደሚገኙ በማሳየት እንደሚያበቃ ግልጽ ነው። ዳንኤልና ዮሐንስ ከኋላቸው ያለውን ድምፅ የሚሰሙትን፣ የተፈታች እያንዳንዷን አዲስ እውነት በግል መመርመር የሚጠይቅ በደረጃ የሚገፋ የፈተና ሂደትን ያለፉትን ይወክላሉ።

Kitaaboleen Daaniʼelii fi Mulʼata Yohaannis kitaaba tokko; Daaniʼelii fi Yohaannisis dhugaa-baatota lamaa kan kitaaba sanaa ti. Dhugaa-baataan tokko jalqaba kitaabichaa dha; inni kaanis dhuma kitaabichaa dha. Dhugaa-baatonni lamaan isaanii iyyuu duʼaa fi duʼaa kaʼuu karaa mallattoo taʼeen dadhaban; tokko mootummaa Meedoo-Faarsii tiin ariʼatame, (kan Ameerikaa Yunaayitid Isteets agarsiisu) inni kaanis Roomaadhaan ariʼatame, (kan paaphaasummaa agarsiisu). Yohaannis sababii inni Sanbata eegaa taʼeef ariʼatamaa jira; kunis Daaniʼelii isa sirna waaqeffannaa isaa jijjiiruuf diduun ariʼatame wajjin walii gala. Isaan lamaan walitti taʼuudhaan warra dhuma addunyaa irratti Sanbata guyyaa torbaffaa bakka buusuudhaan waaqeffannaa Dilbataa fudhachuuf didaniif ariʼataman bakka buʼu.

ዳንኤልንና ዮሐንስን የሚወክሉት ሕዝቦች የታተሙ ወይም የሚታተሙ ናቸው፤ ምክንያቱም ዳንኤል የንጉሡን “አዋጅ” ስላልታዘዘ ወደ አንበሶች ጕድጓድ በተጣለ ጊዜ፣ ንጉሡ ዓላማው እንዳይለወጥ ድንጋዩን አተመው። ዳንኤል ለዘላለም ታተመ፥ ምክንያቱም እንደ ሜዶንና ፋርስ ሕግ የንጉሡ አዋጅ እንዲሁም የማኅተሙ ሥልጣን ሊለወጥ አይችልም ነበርና። የንጉሡ ማኅተም በአንድ ድንጋይ ላይ ተደረገ፣ ደጁም ተዘጋ። በእሁድ ሕግ ጊዜ ደጁ ይዘጋል፣ እንዲሁም ደጅ በ1844 ዓ.ም. ጥቅምት 22 እንደተዘጋ ማንም ሰው ያንን ደጅ ሊከፍት አይችልም። ይህ በአንድ ትንቢት ውስጥ የተመለከቱትን ትንቢታዊ ክስተቶች ብቻ ሳይሆን፣ ነቢዩ በታሪኩ ውስጥ በምሳሌ ሲቀርብ ዙሪያውን የሚከብቡትን ሁኔታዎች ደግሞ መተግበር ያለውን አስፈላጊነት የሚያሳይ ቀላል ምሳሌ ነበር።

Garuu kunis jalqabaa (kitaaba Daani’el) fi dhumaa (kitaaba Mul’ataa) raajii tokkichaaf akka dhuga-baatota lamaatti walitti qabanii ilaaluun humna guddaa akka qabu ibsa; jechuunis, dhugaan macaafa qulqulluu tokko akka hundeeffamuuf waan barbaachisu dhuga-baatota lama ta’uu isaati. Taateewwan dursee himamanis, hojii raajotaas raajichaan walqabatee fakkeenya ta’een ibsame, lamaan isaanii iyyuu hafuuraan geggeeffamanii jiru.

> Qorni Qulqulluun hundinuu hafuura Waaqayyootiin kenname; barsiisaaf, ifaajiif, sirreessaaf, qajeelummaa keessatti leenjisuufis bu’a qabeessa; akka namni Waaqayyoo guutuu ta’ee hojii gaarii hundumaaf guutummaatti qophaa’u. 2 Ximotewos 3:16, 17.

Yoo taʼeewwan Macaafni Qulqulluun dursee raage dhuma addunyaa agarsiisaa yoo taʼan, yeroo inni raajii sana argatee fi isaa dhugaa baʼutti fakkeenyi raajichaa fi naannoo isaa mulʼatu immoo fakkeenya dhuma addunyaati. Kanaafuu, yeroo naannoo fi hojiiwwan raajaa karaa raajii fakkeeffamanii mulʼatanitti—raajaan sun fakkeenya saba Waaqayyoo yeroo dhuma addunyaati. Hubannaa sana buʼuura godhannee, yeroo sarara raajii Eliyaas isa Milkiyaasii fi sararoota Mulʼata boqonnaa kudha afurii fi kudha saddeet walitti fidnu, hundinuu seenaa ergaa akeekkachiisa isa dhumaa dhugaa baʼu—garuu dhugaa baʼumsi isaanii dachaa lama qaba.

Ergaan kun taʼe taateewwan raagaman kan uummata Waaqayyoo irraa alaa jiran of keessaa qaba; ragaan lammaffaan immoo muuxannoo raajichaa yeroo inni ergaa sana fudhatuu fi labsu of keessaa qaba. Yaad-rimeen raajii, jechuun sararoonni raajii lama seenaa tokkoo isa keessaa fi isa alaa bakka buʼan, qajeelchitoota jalqabaa Adventizimii biratti beekamee galmee ummataa keessa kaaʼameera. Fakkeenyi beekamaan qajeelchitoota jalqabaa biratti hojii irra oolmaa kanaa, yaada koo keessatti, yeroo isaanii keessatti waldoonni torban Mulʼata keessa jiran fi chaappaan torban Mulʼata keessa jiran seenaawwan wal-cinaa deeman taʼuu isaanii, kanneen seenaa keessaa fi seenaa alaa waldaa adda baasan, beekanidha. Chaappaan sun seenaa alaa bakka buʼa; waldoonni immoo seenaa keessaa bakka buʼu.

የሚልክያስ የኤልያስ መልእክት፣ በራእይ መጽሐፍ ምዕራፍ አሥራ አራትና አሥራ ስምንት ውስጥ የተገለጸው መልእክት፣ በራእይ ምዕራፍ አንድ “የኢየሱስ ክርስቶስ ራእይ” ተብሎ የተጠራውን ያንኑ የመጨረሻ ማስጠንቀቂያ መልእክት ያመለክታሉ። በራእይ ምዕራፍ አንድ ውስጥ እግዚአብሔር አብ መልእክቱን ለክርስቶስ ሰጠው፤ እርሱም ለገብርኤል ሰጠው፤ ገብርኤልም ለዮሐንስ ሰጠው፤ ዮሐንስም ከዚያ ለአብያተ ክርስቲያናት ላከው። የኤልያስ መልእክት፣ እንዲሁም በራእይ ምዕራፍ አንድ፣ አሥራ አራትና አሥራ ስምንት የተወከሉት መልእክቶች ፍጹም አንድ እና ያው መልእክት ናቸው።

> Akkasumas raajotaa raajotatti bulu. Waaqnis akka walmakaa ta’e miti, kan nagaa ti; akkuma waldoota qulqulloota hundumaa keessatti ta’etti. 1 Qorontos 14:32, 33.

Ergamoonni yeroo hunda tokkuma dha; sababiin isaas “raajonni raajotaaf abboomamoodha.” Jechi lakkoofsa kana keessatti “abboomamoo” jedhamee hiikame hiikni isaa, “jala galchuu; ofiin immoo ajajamuu: – ajajamummaa jalatti ta’uu (ajajamaa), jala kaa’uu, bitamuu keessatti fiduu, (ta’uu, gochuu) jala ta’uu (f, itti), jala bultii keessa ta’uu (galchuu) (f, jala), ofii of kennuu” jechuudha. Raajonni hundinuu walii isaanii irratti walii galu; walii isaaniifis, yookaan ergaa isaanii irratti, abboomamoo dha; yoo akkas ta’uu baate immoo ergaan isaanii burjaajii ni fida ture.

Raajii akeekkachiisa isa dhumaa ibsan hundinuu ergaa tokkoo fi isuma walfakkaataa taʼe bakka buʼu. Warri fakkeenya durboota kudhanii keessatti “ogeeyyii” jedhaman, warri yeroo kitaabni Daaniʼel banamutti “beeckumsi dabalu” “hubatan” jedhamanii waamamanis, ergaa addaa sana yeroo banamutti akka beekan jechuun karoora Gooftaa ti. Beekamtiin sunis mala qoʼannaa Macaafa Qulqulluu isa keessaa Macaafni Qulqulluun mataan isaa addatti ifa godhee mulʼisu hojiirra oolchuudhaan raawwatama. Malichi kunis Isaayyaas digdamii-saddeet wajjin waliigaluudhaan, taateewwan raajii sirrii taʼan hundeessuuf sararoota raajii adda addaa dhimma Macaafa Qulqulluu tokko irratti dubbatan wal cina qabee walitti fiduu jechuun raawwatama.

Barreeffama kana asitti yeroo xumuramu obsaan naaf turtan nan kadhadha; yaadota kanneen immoo barruu itti aanutti itti fufna.

Back to Articles