Article

# Roomaan Mul’ata Sana Hundeesse—Lakkoofsa Kudha Jaha

Qorama Dhumaa: Mallattoo Roomii Hubachuu fi Raawwii Sadii Kan Raajii Hubachuu

Author

Jeff Pippenger

Published

September 4, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Warri warra xumuraa kana keessatti gama dogoggoraa irra jiran, mallattoo Roomaa kanaa ilaalchisee, raajii hojii irra oolmaa sadii qabu tokkootti hojii irra oolmaa dogoggoraa irratti hirkatu; akkas jechuunis, Roomaan sadii seerota Dilbataa waggoota 321, 538 fi seera Dilbataa yeroo dhihoo keessatti Ameerikaa keessatti dhufu sanaan akka ibsaman jedhu. Kana gochuudhaanis, seera sana irratti fi seenaa raajummaa isaan filatan irratti qajeelfama dogoggoraa kaa’u; akkuma falmii waa’ee bineensota afur kan Yo’el keessatti ta’e sanaa. Dhaloota afur, isa booda bineensota afur nyaatan, lakkoofsoota jaha jalqabaa Yo’el keessatti, akka saba Waaqayyoo dhaloota afur keessatti suuta suuta barbadaa’an ibsa; barbadaa’inni sunis teolojii Roomaa fi Pirotestaantizimii gantuu fudhachuu Adventizimiitiin raawwatame.

በኣሁኑ ክርክር ውስጥ፣ እነዚያ ሕገ ሰንበትን በመጠቀም ሦስቱን ሮማዎች ለመለየት የሚሞክሩ ሰዎች፣ በእግዚአብሔር ትንቢታዊ ቃል ውስጥ በእርግጥ የተለዩ አራት የሰንበት ሕጎች እንዳሉ ያለውን እውነት ያስወግዳሉ፤ እንዲሁም 321 ዓመት በዩናይትድ ስቴትስ በቅርቡ የሚመጣውን የሰንበት ሕግ እንደሚወክል፣ እና የ538 የሰንበት ሕግ ግን በዓለም ሕዝቦች ሁሉ ላይ የሚፈጸመውን የሰንበት ሕግ እንደ ምሳሌ እንደሚያመለክት ያስወግዳሉ። አራት የሰንበት ሕጎች ሦስት የሰንበት ሕጎችን አያመለክቱም፤ በተለይም በትንቢት ሦስትዮሽ ተግባራዊ አተገባበር ውስጥ ሦስተኛው መገለጥ የመጨረሻውን ፍጻሜ ሲወክል። በዩናይትድ ስቴትስ በቅርቡ የሚመጣው የሰንበት ሕግ የመጨረሻው የሰንበት ሕግ አይደለም፤ በእውነቱ ግን እያንዳንዱ በምድር ላይ ያለ ሕዝብ የጳጳሳዊ ሥልጣንን ምልክት በተራ በተራ ሲቀበል፣ ተከታታይ የሰንበት ሕጎች የሚከሰቱበትን ሂደት መጀመሪያ ያመለክታል።

ଜୁଲାଇ 2023 ରେ ଯେମାନେ ଜାଗ୍ରତ କରାଯାଇଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ବୁଝିବା ଆବଶ୍ୟକ ଯେ, ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ପରୀକ୍ଷା ପବିତ୍ର ଆତ୍ମାଙ୍କ ଉଣ୍ଡେଳନର ସମୟରେ ଘଟେ, ଏବଂ ସେହି ଉଣ୍ଡେଳନ ସମୟରେ ଗୋଟିଏ ଶ୍ରେଣୀ “ତେଲ” ଗ୍ରହଣ କରୁଛି, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ “ପ୍ରବଳ ମୋହ” ଗ୍ରହଣ କରୁଛି। ଯେମାନେ ପ୍ରବଳ ମୋହ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ସେହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ହିଁ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ “ପ୍ରବଳ ମୋହ” ଶବ୍ଦବ୍ୟଞ୍ଜନା ଅବସ୍ଥିତ ଅଛି; ଏବଂ ସେହି ଅଧ୍ୟାୟରେ, ଯେ ସତ୍ୟକୁ କେହି ପ୍ରେମ କରନ୍ତି କିମ୍ବା ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ସେହି ସତ୍ୟ ହିଁ ଅଜାତିୟ ରୋମ ଏବଂ ପାପାସନ୍ନ ରୋମ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ସମ୍ବନ୍ଧକୁ ପରିଭାଷିତ କରେ।

୩୨୧ ଓ ୫୩୮ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ସମ୍ପର୍କ ପର୍ଗାମସ ମଣ୍ଡଳୀ ଓ ଥାଇଆତିରା ମଣ୍ଡଳୀ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ସମ୍ପର୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶ ପାଏ। ଶେଷ ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ, ୩୨୧ ଓ ପର୍ଗାମସ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ ପୈଗାନ ରୋମ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରର ଏକ ପ୍ରତୀକ, ଏବଂ ୫୩୮ ଓ ଥାଇଆତିରା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ ପାପାଳ ରୋମ ଆଧୁନିକ ରୋମର ଏକ ପ୍ରତୀକ।

Rome inni jalqabaa bara 321 mootummaa aangoo tokko qofa qabu ture; Rome lammaffaan bara 538 immoo mootummaa aangoo lamaa walitti makame, jechuun walitti dhufeenya mootummaa fi waldaa amantii walitti hidhata qabu kan waldaan amantii itti to’annoo qabu bakka bu’aa ture. Rome sadaffaa fi isa dhumaa, jechuun Rome ammayyaa, aangoo sadii walitti qabameedha; isaanis bineensa guddaa, bineensa, fi raajii sobaa of keessatti hammata.

ପାଉଲ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ ଯେ, ପୈଗାନ ରୋମ (ଅଜଗର) ଏବଂ ପାପାଲ ରୋମ (ପଶୁ) ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ଓ ଐତିହାସିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ନ ବୁଝିବାର ଅର୍ଥ ହେଲା ସତ୍ୟ ପ୍ରତି ଏକ ଘୃଣା ପ୍ରକାଶ କରିବା, ଯାହା ପ୍ରବଳ ଭ୍ରମକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥାଏ। ପାଉଲଙ୍କୁ ସମେତ ସମସ୍ତ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ଦକ୍ତା ଅଧିକ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଶେଷ ଦିନଗୁଡ଼ିକୁ ଉଦ୍ଦିଶ୍ୟ କରି କହୁଥିଲେ; ତେଣୁ ପାଉଲଙ୍କ ଇତିହାସରେ ଥିବା ସେହି ଦୁଇ ଶକ୍ତିର ସମ୍ପର୍କ, ଶେଷ ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ ଆଧୁନିକ ରୋମର ତିନୋଟି ଶକ୍ତିର ସମ୍ପର୍କକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। ଶେଷ ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ ଅଜଗର, ପଶୁ ଏବଂ ମିଥ୍ୟା ଭବିଷ୍ୟଦ୍ଦକ୍ତାଙ୍କ ତ୍ରିଗୁଣୀୟ ଏକତାକୁ “ଗଠନ” କରୁଥିବା ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିବାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ନିଜ ପାଇଁ ପ୍ରବଳ ଭ୍ରମକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିନେବା।

Hiikni dhuunfaa Uuriyaa Smit “mooticha kaabaa” irratti dhiheesse “sababaa” tokko kan “bu’aa” tokko uume bakka buʼee ture. Garuu gareen falmiiwwan Roomaa irratti cinaacha dogoggoraa irra jiru addatti sababaa irraa gara buʼaatti yaaduu hin dandeenye taʼee ibsameera. Smit fayyadama isaa dogoggoraa “mooticha kaabaa” irratti godhe buʼuura raajii isa isa gara badiisaatti geessu akka uumu hin hubanne; buʼuurri sunis dhaʼicha jaʼaffaa keessatti, iddoo uffata qajeelummaa Kiristoos eeguuf yookaan dhabuu irratti akeekkachiisni jiru, inniis akka dogoggoraan bakka buusu isa geesse.

ከጳውሎስ በሁለተኛ ተሰሎንቄ የሰጠው አጽንዖት ጋር እንደሚስማማው፣ ዮሐንስም በራእይ መጽሐፍ ምዕራፍ አሥራ ስድስት እና በስድስተኛው መቅሰፍት ውስጥ ዓለምን ወደ አርማጌዶን የሚመሩት ሦስቱ ኃይላት እነማን እንደሆኑ መረዳት አስፈላጊ መሆኑን ያጽናናል። ስሚዝ የሰሜኑን ንጉሥ በተሳሳተ መንገድ መተግበሩ አርአያዎችንና ፍጻሜ አርአያዎችን በትክክል መተግበር አለመቻሉን ይመሰክራል።

ስሚዝ ብመትከል እቲ ብጽሑፋት ጳውሎስ ብርቱዕ ዝተገለጸ መርሓ ግብሪ ክተግብር ኣይከኣለን ወይስ ክተግብሮ ኣይፈተወን፤ እዚ ኸኣ ቅድሚ ግዜ-ዘመን መስቀል ዝነበረ ቃል ብቓሉ ነቲ ድሕሪ ግዜ-ዘመን መስቀል ዝመጽአ መንፈሳዊ ነገር ከም ዝወክል ዚብል መርሓ ግብሪ እዩ። እዚ መርሓ ግብሪ ብጥንቃቐን ብትኽክልን እንተ ተኸትሎ፣ “ንጉስ ሰሜን” ኣብ መወዳእታ ዘመን ነቲ መንፈሳዊ “ንጉስ ሰሜን” ካብ ብዙሓት ምልክታት ሓደ ምዃኑ ብቐሊሉ ክረጋገጽ ይከኣል። ካብ ካልኦት ሕዝቢ ንላዕሊ ሰባት ሰብዓይ መዓልቲ ኣድቬንቲስት ትንቢት ኣብ ዝተመስረተሉ ቀንዲ መዋቕራት ሓደ እቲ ኣብ መንጎ ክርስቶስን ሰይጣንን ዘሎ ግጭት ምዃኑ ክፈልጡ ይግባእ። ክርስቶስ እቲ ሓቀኛ ንጉስ ሰሜን እዩ፣ ሰይጣን ድማ ከም ሓሶት ንጉስ ሰሜን ክግለጽ እንተዘይኮነ ከምኡ ክረአ ክሞክር ጸኒሑ እዩ።

> Farfannaa fi Faarfannaa ilmaan Qoraahiif. Magaalaa Waaqa keenya keessatti, gaara qulqullummaa isaa irratti, Waaqayyo guddaadha; akka malee faarfamuus qaba. Tulluu Xiyoon, bitaa kaabaa irratti kan argamtu, magaalaa Mooticha Guddichaa, iddoo argamni ishee bareedu, gammachuu lafa hundumaa ti. Waaqni dawoo taʼuu isaatiin masaraawwan ishee keessatti beekamaa dha. Faarfannaa 48:1–3.

Seexanni mootummaa dhugaa Kaabaa fakkeessuuf godhu keessaa tokko, abbaa qabeenyaa lafaa isaa taʼee hojjetuuf phaaphaasii Roomaa fayyadamuu isaati. Seexanni Masiihichatti morma; akkasumas phaaphaasiin Roomaas, hojii gowwoomsaa isaa keessatti bakka buʼaa Seexanaa waan taʼeef, morma Masiihii dha.

> “Addunyaa kana keessaa faayidaa fi ulfina argachuuf, waldaan ayyaanaa fi deeggarsa namoota gurguddoo lafaa barbaaduutti geggeeffamte; akkasitti immoo Kiristoosin gantee, bakka-bu’aa Seexanaa—episkooppii Roomaaaf amanamummaa kennuuf kakaafamte.” The Great Controversy, 50.

Aliksaandar Guddaan mootummaa isaa yeroo diigamutti, Seeluukus Niikatoor seenaan Daani’el boqonnaa kudha tokko keessatti bakka bu’ame keessatti mootii kaabaa isa jalqabaa ta’e. Abbaan isaa, Anxookus, mootummaa Aliksaandar keessatti hoogganaa dhiibbaa guddaa qabu ture; ilmi isaa Seeluukus immoo bulchaa Baabilon ta’ee muudame. “Satiraapii” jechuun bulchaa jechuudha; yeroo Seeluukus naannolee juugraafii afran mootummaa Aliksaandar itti qoodame keessaa sadii of jala galfate, inni mootii kaabaa ta’e.

Hiikkaa dhuunfaa Smithii fi seerota caas-luga irraa of qusachuun isaa, humnootni dhumaa guyyoota dhumaa keessatti walitti dhufeenya hamaa Seexanaa ijaaran raajii keessatti akka humnawwan jecha-jechaatti ibsaman malee akka humnawwan hafuuraa miti jechuun akka yaadu isa geesse. Kanaafuu, inni Seleucus Nicator akka mooticha kaabaa isa jalqabaa, bulchaa Baabilonitti taʼe, dirqama raajii irraa kan kaʼe mooticha kaabaa hafuuraa isa dhumaa, isa humna Baabilon hafuuraa ammayyaa toʼatu bakka buʼu taʼuu isaa hubachuu hin dandeenye.

> Ergasoonni torban xoofoo torban qaban keessaa tokko dhufee, akkana jedhee natti dubbate, “As kottu; ani murtii sagaagaltittii guddittii bishaanota baayʼee irra teesse si argisiisa; mootota biyya lafaas ishee wajjin sagaagalaniiru, jiraattonni biyya lafaas wayinii sagaagalummaa isheetiin macheefamaniiru.” Innis hafuuraan gara lafa onaa na geesse; anis dubartiin bineensa diimaa irratti teesse tokko arge; bineensichi maqaa arrabsoo Waaqayyootiin guutamee ture; mataa torbaa fi gaanfa kudhan qaba ture. Dubartittiinis uffata mootummaa diimaa cuquliisaa fi diimaa uffattee turte; warqee, dhagaa gatii guddaa qabu, luuliiwwaniinis miidhagfamtee turte; xoofoo warqee jibbinsa fuula Waaqayyoo duratti raawwatamuunii fi xuraaʼummaa sagaagalummaa isheetiin guutame harka ishee keessa qabattee turte. Adda ishee irrattis maqaan, “ICCITII, BAABILON GUDDITTIIN, HAADHA SAGAAGALTOOTAATII FI JIBBINSAWWAN LAFAA,” jedhu barreeffamee ture. Ani dubartittii dhiiga qulqullootaa fi dhiiga dhugaa baatota Yesuusiin macheefte nan arge; yommuun ishee argettis baayʼeen dinqisiifadhe. Mulʼata 17:1-6.

Humni inni guyyoota dhumaatti Baabilonitti mootummaa qabu waldaa paaphaasii ti; kanaaf isheenis mootii kaabaa hafuuraa dha.

> Mul’anni (Baabilon) Mul’ata 17 keessatti akkana jechuun ibsamteerti: “uffata diimaa mootummaa fi diimaa bifa isaanii uffattee, warqee, dhagaa gatii guddaa qabu, fi luuliiwwaniin miidhagfamee, harka ishee keessaa xoofoo warqee kan waan jibbisiisaa fi xuraa’ummaa guutame qabdi; … maddii ishee irrattis maqaan, Dhoksaa, Baabilon Guddittii, haadha sagaagaltota jechuun barreeffamee ture.” Raajiin akkana jedhu: “Ani dubartittii dhiiga qulqullootaa fi dhiiga shahiidota Yesuusiin machee argine.” Baabilon dabalataanis, “magaalaa guddoo, mootota lafaa irratti mootummaa qabdu sana” jechuun ibsameera. Mul’ata 17:4-6, 18. Humni jaarraa hedduudhaaf mootota Kiristaanummaa irratti abbaa-irree ta’een aangoo isaa eeggatee ture mootummaa Roomiiti. Uffanni diimaa mootummaa fi diimaa bifa isaanii, warqeen, dhagoonni gatii guddaa qaban, fi luuliin ulfina guddaa fi ulfina mootii caalaa teessoo of-tuulummaa Roomiin agarsiifamu akka ifatti fakkeessu. Akkasumas humni kan biraan kamiyyuu akka waldaa Kiristoos duukaa buutota isaa irratti akka hammaateen ari’ate sanaatti, “dhiiga qulqullootaan machee” jechuun dhugumaan himamuu hin danda’u. Baabilon akkasumas cubbuu walqunnamtii seeraan alaa “mootota lafaa” wajjin qabduun himatamteerti. Waldaan Yihuudootaa Gooftaa irraa goruun warra ormootaa wajjin hidhata uumuudhaan sagaagaltuu taate; Roomis akkasuma humnoota addunyaa deeggarsa isaanii barbaaduudhaan of xureessitee murtii yakka wal fakkaataa ni fudhatti. The Great Controversy, 382.

Bulchaan mootummaa sanaa ti; akkasumas, akka Isaayyaasitti, mootummaan tokko mootummaa dha, akkasumas magaalaa guddoo mootummaa sanaatis dha.

> ଯେହେତୁ ସିରିୟାର ମୁଣ୍ଡ ହେଉଛି ଦମାସ୍କସ୍, ଏବଂ ଦମାସ୍କସ୍‌ର ମୁଣ୍ଡ ହେଉଛି ରେଜିନ୍; ଏବଂ ପଞ୍ଚଷଷ୍ଟି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଏଫ୍ରାଇମ୍ ଏପରି ଭାବେ ଭଙ୍ଗ ହେବ ଯେ ସେ ଆଉ ଜନସମୂହ ରୂପେ ରହିବ ନାହିଁ। ଏବଂ ଏଫ୍ରାଇମ୍‌ର ମୁଣ୍ଡ ହେଉଛି ସମାରିୟା, ଏବଂ ସମାରିୟାର ମୁଣ୍ଡ ହେଉଛି ରେମଲିୟାଙ୍କ ପୁତ୍ର। ଯଦି ତୁମେ ବିଶ୍ୱାସ କରିବ ନାହିଁ, ନିଶ୍ଚୟ ତୁମେ ସ୍ଥିର ହେବ ନାହିଁ। ଯିଶାୟ 7:8, 9.

Akkuma ragaa Isaayaasitti, barataan raajii kan Adoolessa 2023 keessatti adeemsa qormaata raajii irratti dammaqu, yoo hundeeffamuu fedhe, fakkeenya-raajii “mataa” beekuu qaba. Yeroo barbaachisutti yoo fakkeenya “mataa” hin beekin hojii irra hin oolchine, inni hundeeffamaa miti. Warri hin amanne hundeeffamoo miti; kanaaf Isaayaan guyyoota dhumaa keessatti garee waaqeffattootaa lama kanneen yookaan hundeeffaman yookaan hin hundeeffamne adda baasee agarsiisaa jira. Isaanis gareewwan lama isuma warra yookaan “zayitii” qaban yookaan “zayitii” hin qabne dha.

Tokkoo tokkoo gareen hundeeffamee zayita qabu, ergaa Iyya Baraa Halkan Giddugaleessaa isa ji’a Adoolessa 2023 keessa banamuu jalqabe ni fudhata, yookaan gowwomsaa cimaa 2 Tasalonqee ni fudhata. Qorumsi isaanii ijaarsa fakkeenya bineensaa, akkasumas mala bineensichi ittiin ijaaramu irratti dha; jechuunis bineensa papaasii kan Bara Dukkanaa’aa, yookaan fakkeenya isaa kan Ameerikaan ijaartu, yookaan tokkummaa sadii kan addunyaa gara Armaagedoonitti geessu. Kunis “mataa,” “mooticha,” bulchaa aangoo lamaanii kaan kan tokkummaa sadii sana ijaaran, aangoo papaasii ta’uu beekuun barbaachisaa ta’uu of keessatti hammata.

“mataa,” magaalaa guddoon Yihuudaa Yerusaalem ture; isheen magaalaa Gooftaan maqaa Isaa keessa kaa’uuf filate turte.

> ሮብዓም ልጅ ሰሎሞን በይሁዳ ነገሠ። ሮብዓምም መንግሥት ሲጀምር አርባ አንድ ዓመት ነበረው፥ እግዚአብሔርም ስሙን በዚያ ያኖር ዘንድ ከእስራኤል ነገዶች ሁሉ የመረጠውባት ከተማ በኢየሩሳሌም አሥራ ሰባት ዓመት ነገሠ። የእናቱም ስም ናዕማ አሞናዊት ነበረች። 1 ነገሥት 14፥21።

କ୍ରୀଷ୍ଟ ଓ ଶୟତାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ମହାବିବାଦରେ, କ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କ ରାଜଧାନୀ ନଗର, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ନିଜ ନାମ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି, ସେହିଟି ଯେରୁସଲେମ; ଏବଂ ଶୟତାନଙ୍କ ନକଲ ହେଉଛି ବାବିଲୋନର ପ୍ରାକୃତିକ ନଗର, ଯାହା ଶେଷ ଦିନମାନଙ୍କରେ ସେହି ମହାନ ନଗର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବାବିଲୋନଙ୍କୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। ଶୟତାନ ନିଜ ନାମକୁ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ସ୍ଥାପନ କରେ, ଯାହା ଦେବଙ୍କ ନଗର ଓ ରାଜଧାନୀର ଏକ ନକଲ। ସେଠାରେ ବାସ କରୁଥିବା ରାଜା ହେଉଛନ୍ତି ବେଶ୍ୟାମାନଙ୍କର ମା, ଯିଏ ପୃଥିବୀର ରାଜାମାନଙ୍କ ସହିତ ବ୍ୟଭିଚାର କରେ। ବେଶ୍ୟାମାନଙ୍କର ମା ହେଉଛନ୍ତି ପାପାଳ ଶକ୍ତି, ଏବଂ ତାଙ୍କର କନ୍ୟାମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ପତିତ ପ୍ରୋଟେଷ୍ଟାଣ୍ଟ ଚର୍ଚ୍ଚମାନେ, ଯାହାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରମୁଖ ପତିତ ଧର୍ମଭ୍ରଷ୍ଟ ଚର୍ଚ୍ଚ ହେଉଛନ୍ତି ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରର ଧର୍ମଭ୍ରଷ୍ଟ ପ୍ରୋଟେଷ୍ଟାଣ୍ଟମାନେ।

Pirootestaantoonni gantummaa keessa jiran sun gaanfa Pirootestaantii bineensa lafa irraa baʼuu bakka buʼu; ergaa raajii kan bara 1798tti hiikame sana diduu isaanii irraa kan kaʼeis haadha isaanii wajjin walitti hidhataniiru. Hirmaattuun isaanii, jechuunis gaanfi Riphaabilikaanaa, walitti dhufeenya isaanii Mootummoota Gamtoomanii, mootota kudhan Mulʼata boqonnaa kudha torbaa wajjin qabaniin mootota lafaa wajjin walitti hidhata. Tokkummaan sadan kun addunyaa gara Armaagedonitti geessu mataa isaa irratti bakka maqaan isaa kaaʼametti bakka buʼee mulʼata; Roomaan ammayyaa hafuuraa Baabilon ammayyaa hafuuraati. “Mataan” isaa humna paappaasii ti.

መጀመሪያው መጨረሻውን ይወክላል፤ እና ዳንኤል ምዕራፍ ሁለትን እንደ ሚለራውያን አራት መንግሥታትን እንደሚወክል ብትተገብሩትም፣ ወይም በመጨረሻዎቹ ዘመናት ስምንት መንግሥታትን እንደሚወክል ተገልጦ እንደተከፈተው ብትተገብሩትም፣ የመጀመሪያው መንግሥት ትክክለኛ ባቢሎን ነበረ። ሚለራውያን የመጨረሻው ትክክለኛ ሮም እንደነበረ ያሳውቁዎታል። ባቢሎንና ሮም እርስ በርሳቸው ሊተካኩ የሚችሉ ምልክቶች ናቸው፤ ምክንያቱም እነርሱ የትንቢታዊ መስመር መጀመሪያና መጨረሻ ናቸው።

Bara dhumaatti mootummaan jalqabaa Baabilon isa dhugaa, mootummaa saddeettaffaa fi isa dhumaa taʼe kan Baabilon ammayyaa hafuuraa taʼe bakka buʼa; innis akkasuma Roomaa ammayyaa hafuuraa dha. Dhugaa-baatota lama warra Daaniʼel boqonnaa lama keessatti bakka buʼamani irratti, Baabilonii fi Roomaan mallattoolee wal-jijjiiramuu dandaʼan dha.

Yeroo sagaagaltuun paaphaasummaa maqaa adda baasu tokko morma ishee irratti qabattee “Baabilonii Iccitii” jedhamtee mul’ifamtu, “Roomaa Iccitii” jedhus ni adda baasa. Raajii keessatti “iccitii” jechuun dhugaa hamma itti gadi fagoon isaa hubatamuu hin dandeenyetti gadi fagoo ta’e tokko ni agarsiisa; keessumaa dhiibbaa Hafuura Qulqulluu malee dhugaa achi keessatti bakka bu’ame sanaa gadi fageenyaan hubachuun hin danda’amu. Garuu “iccitii” macaafa qulqulluu keessaa ta’e immoo waan icciticha wajjin walqabatee mul’ifamu, warra qormaata sana darbuu barbaadaniif hubannoo dirqamaa ta’uu isaa illee ni gaafata. Kanaafuu, dhuga-baatonni lama Mul’ata keessatti Roomaa yeroo ammaa hubachuu barbaachisummaa isaa irratti cimsanii dubbatu.

> Kunoo ogummaa dha. Namni hubannaa qabu lakkoofsa bineensichaa haa lakkaa’u; inni lakkoofsa nama tokkoo ti; lakkoofsi isaas dhibba ja’a, jaatama jaha, fi jaha. Mul’ata Yohaannis 13:18.

“Ogummaa” lakkoofsa bineensichaa ni hubata; inniis lakkoofsa nama tokkoo ti, lakkoofsi isaas jahaa, jahaa, jahaa dha. “Namni cubbuu” mataa bineensichaa dha. Ogummaan amaloota durboota ogeeyyii bara dhumaa keessaa tokko dha; akkasumas warra bara dhumaa keessatti baay’ina beekumsaa hubatan kan agarsiisu mallattoo dha. Warri hin hubanne durboota gowwootaa dha; isaanis warra hamoota dha. “Ogummaan” isaan hin hubanne kun dirqama raajii irraa ka’een keessatti qormaata raajii isa dhumaa keessatti argamuu qaba; yeroo kana keessatti durboonni ogeeyyii fi gowwoonni ni jiraatu waan ta’eef. Isaan “jahaa, jahaa, jahaa” hubachuu qabu. Sammuun ogummaa qabu immoo Yohaannis keessatti Mul’ata boqonnaa kudha torbaffaa keessatti akkasuma bara dhumaa keessa kaa’ameera.

> እንሆ፥ ጥበብ ያለው አእምሮ ይህን ያስተውላል። ሰባቱ ራሶች ሴቲቱ የተቀመጠችባቸው ሰባት ተራሮች ናቸው። ደግሞም ሰባት ነገሥታት አሉ፤ አምስቱ ወድቀዋል፥ አንዱም አሁን አለ፥ ሌላውም ገና አልመጣም፤ ሲመጣም ጥቂት ጊዜ ሊቆይ ይገባዋል። የነበረውም እንስሳ አሁን የሌለው፥ እርሱ ራሱ ስምንተኛ ነው፥ ከሰባቱም ነው፥ ወደ ጥፋትም ይሄዳል። ራእይ 17፥9–11።

Lakkoofsi “ja’a, jahaa, jahaa” hubachuuf ogummaa qabu, durba ogeettii “sammuu Kiristoos” argatte dha.

> Eenyu yaada Gooftaa beeke, akka isa barsiisuuf? Nuyi garuu yaada Kiristoos qabna. 1 Qorontos 2:16.

Gareen dubarrattoota ogummaa qaban yaada Kiristoos qabu; dubarrattoonni gowwoon hamoonni garuu yaada mormituu Kiristoos qabu.

> “ନୈତିକ ଅନ୍ଧକାର ମଧ୍ୟରେ ସତ୍ୟ ଆଲୋକ ଦୀପ୍ତିତେ ଜ୍ୱଳିଉଠିବା ପାଇଁ ସମୟ ଆସିପହଞ୍ଚିଛି। ତୃତୀୟ ଦୂତଙ୍କ ସନ୍ଦେଶକୁ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ପ୍ରେରିତ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ମଣିଷମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର କପାଳରେ କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କର ହାତରେ ପଶୁର ଚିହ୍ନ କିମ୍ବା ତାହାର ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତିର ଚିହ୍ନ ଗ୍ରହଣ କରିବାବିରୁଦ୍ଧରେ ସତର୍କ କରୁଛି। ଏହି ଚିହ୍ନକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ପଶୁ ଯେପରି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି, ସେହି ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ନେବା, ଏବଂ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ବାକ୍ୟଙ୍କ ସରାସରି ବିରୋଧରେ ସେହି ଧାରଣାମାନଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରିବା।” Review and Herald, July 13, 1897.

Bifni bifa bineensaa fakkii bineensichaa qormaata dhumaa durboota fakkeenya sanaati; durboonni ogeeyyiin immoo sammuu Kiristoos qabu, sababni isaas isaan murtoo Kiristoos wajjin tokko taʼe bira gaʼaniiru; fedhii isaanii qajeelfama Hafuura Qulqulluutiif harka kennaniiru. Bifamni fakkii Kiristoos kan durboota ogeeyyii keessatti uumamu, bifama fakkii bineensichaa kan durboota gowwootaa keessatti uumamu waliin wal faallessa. Durboonni gowwoonni immoo murtoo bineensichaa wajjin tokko taʼe bira gaʼu; sababni isaas isaan gaaffii qormaatichaa, isa eenyummaa sirrii mormituu Kiristoos irratti, jechuunis mootii kaabaa sobaa fi mataa Roomaa ammayyaa taʼe sana ilaalchisee, burjaajaʼaniiru.

> “Warri hubannaa dubbii hubachuu isaanii keessatti wallaallatan, warri hiika mormituu Kiristoos arguu dadhaban, dhugumaan of isaanii gama mormituu Kiristoositti ni kaa’u.” Kress Collection, 105.

Durroonni wallaalan yeroo qormaataa keessatti, yeroo fakkeenyaan akka bifa bineensichaa ijaaramuutti ibsame sanatti, hubannaa isaanii keessatti waaʼee dubbii sanaa ni jeeqamu. Jeeqamni isaanii dubbii raajii Waaqayyoo dogoggoraan hubachuurratti hundaaʼee jira; hiika sirrii Roomaa Ammayyaa arguu dadhabuudhaan, gowwoomsaa cimaa ni fudhatu, murtii bineensichaa wajjin wal fakkaatu irra gaʼu, yaada papaasii isa wajjin tokko taʼe dubbii Waaqayyoo irratti mormii kallattiidhaan ni deeggaru; akkasumas of isaanii gara mootummaa mormituu Kiristoositti ni dhaabu.

Nuyi kutaa yaad-rimee kana keessatti yaadota kana itti fufna.

Back to Articles