Article

# ፓንዩም - ቁጽሪ ዐሰርተ ትሽዓተን

Gurguddoota: Antiochus, Constantine, fi Pirezidaantii Isa Dhumaa

Author

Jeff Pippenger

Published

March 1, 2026

Formats

PDF
Word
Song MP3

የዳንኤል አስራ አንድ ቁጥር አስር እስከ አስራ ስድስት በትክክል ለመከፋፈል ቁልፉ፣ ከሠላሳ ዓመታት በላይ በፊት፣ በ1996፣ The Time of the End መጽሔት በታተመ ጊዜ ተጠቃሚ ሆነው በሥራ ላይ የዋሉት መሠረታዊ ትንቢታዊ አተገባበሮች ውስጥ ይገኛል። ከሠላሳ ዓመታት በኋላ፣ ጌታ እንዳሳየው፣ በ1831 የሚለራዊት መልእክት መደበኛ ቅርጽ እንደተሰጠው ሁሉ ሌላ ትንቢታዊ መልእክት ደግሞ መደበኛ ቅርጽ ሊሰጠው ይገባል። በእነዚህ ሠላሳ ዓመታት ኦሜጋ ታሪክ ውስጥ መደበኛ ቅርጽ ሊሰጠው ያለው መልእክት፣ በጆሳያ ሊች እንደተወከለው የእስልምና ቀደም ሲል የነበረ መልእክት ማስተካከያ እንደሆነ፣ እንዲሁም በሳሙኤል ስኖው እንደተወከለው የተዘጋው ደጅ መልእክት ማስተካከያ እንደሆነ ተመስሎ ይታያል፤ ይህም የአሥሩ ደናግል ምሳሌ ምልክት ነው። ክርስቶስ የፍርድ ሥራውን ሲፈጽም ከችሎታ ጊዜ በተያያዘ በደረጃ በደረጃ ስለሚዘጉ ደጆች ማስጠንቀቂያ ጋር የተቀናጀ የእስልምና መልእክት ይታወጃል። መልእክቱ ሁለት ክፍል ያለው ነው፤ ውስጣዊና ውጫዊ መስመር አለው፤ እነዚህም በተራቸው ትንቢት ሲፈታ ሁልጊዜ የሚከሰተውን የሦስት እርምጃ የፈተና ሂደት የመጀመሪያዎቹን ሁለት እርምጃዎች ይወክላሉ፤ እንደ ኢየሱስ ክርስቶስ ራእይ በዲሴምበር 31, 2023 እንደተገለጠው።

Barruun Xumuraa kan dhumaa bara 1989tti hiikame keessatti, waa’ee fuuldura Ameerikaa akka lakkoofsoota ja’a dhumaa Daani’el boqonnaa kudha tokko keessatti bakka bu’etti ibsa waliigalaa bu’uuraa of keessaa qaba. Barruun sun waggoota soddomaaf galmee uummataa keessa ture, garuu namni tokko iyyuu mataduree guddaan isaa tokko qabsoo amantii komuniizimii fi waldoota amantii dhiibbaa Kaatolikummaa jalatti argaman gidduutti, keessumaa Yukireen keessatti, ta’uu isaa hin hubanne. Qabsoon amantii sun kan bara 1989 irraa ka’e, haala kufaatii amantii Puutiin akka Ptolemaayosii fi Uziyaatti bakka bu’ee fincila isaan lamaan mana qulqullummaa Yerusaalem keessatti mul’isan keessatti ibsa. Manni qulqullummaa Yerusaalem keessa ture mana qulqullummaa Uziyaa ture malee kan Ptolemaayosii miti. Puutiinii fi Zelenskiin lamaan isaanii karaa lama adda addaatiin mana qulqullummaa tokkoo fi isa tokko xureessu; inni tokko akka nama Gibxii tokkootti, inni kaan akka Yihudii tokkootti.

Waldaan Kaabaa bara 1989 mootii kibbaa wajjin walʼaansoo keessa turte Waldaa Kaatolikii ture. Maaliif hin taʼu ree? Atheeziimii Faransaayi mootii kaabaa irratti madee duʼaa-geessisu bara 1798tti geessise; kanaafis, addumaayyuu Yukireen keessatti, yeroo dheeraa dheeraaf ariʼatama atheeziimiin Waldaa Kaatolikii irratti taasifameef paaphaasummaan deebii hin kenninu maaliif? Wanti caalaatti hiika guddaa qabu immoo, dhugaa-baatuun ifaan kun waaʼee Yukireen dubbatu maxxansa bara 1996 keessaa dhufe; innis seenaa bara 1989 ilaalchisee seenaa barreessitoota sekulaaraa irraa wabii kennaa ture. Amma Gooftaan seenaa dhokataa keeyyata afurtamaa hiikaa jiru kana keessatti, lola Raafiyaa fi wantoota isa boodaan dhufanitti haala raajii fi seenaa ibsuuf walʼaansoo waldoota Ortodoksii lamaanii agarsiiseera; hubannoo barbaachisuus barruu The Time of the End jedhamu, waggaa soddoma dura maxxanfame keessatti duraan dursee of keessaa galchee ture.

Kufuun Napoleon kufaatii Lenin, Stalin, fi sirna Gamtaa Sooviyeetii tartiibaan kufaa deemu wajjin wal-sima. Yommuu mootummaa kibbaa kan raajii mootummaa guddaa isaa gara Raashiyaa geesse, waggaa 1917 keessa fincilli gurguddoon lama taʼan. Inni jalqabaa kan “Fincila Raashiyaa” jedhamee waamamu dha; yeroo sana Czar mootummaa irraa fonqolche. Sana booda waggaauma sana keessa Fincilli Bolshevik itti fufe; innis gara waraana keessaa kan bara 1917 irraa hamma 1922tti tureetti geesse. Bara 1922 keessa Gamtaan Sooviyeetii hundeeffame.

Jalqabni Ruusiyaan akka hafuuraan mootii kibbaa taate, warraaqsa tarkaanfii lama qabu kan gara waraana keessaa geesse, achiis waldaan biyyootaa ijaaramuuf sababa ta’e keessaa bakka bu’e. Kufatiin Tokkummaa Sooviyeetis akkasuma tarkaanfii lama ture; inni Sadaasa 9, 1989 keessa dallaa Berliin diigamuudhaan jalqabee, sana booddee Tokkummaan Sooviyeet Mudde 31, 1991 keessa diigamuutti geesse. Akkuma bulchaa Ruusiyaa isa dhumaa, mootii kibbaa, Vladimir Putin bulchaa Ruusiyaa isa jalqabaa—Vladimir Lenin—tiin fakkeenfame.

ቭላድሚር ማለት “ታላቅ መሪ” ማለት ነው፤ ፑቲን ደግሞ “መንገድ” ማለት ነው። ሌኒን ማለት “ታላቅ ወንዝ” ማለት ነው፤ ነገር ግን ቭላድሚር ሌኒን እውነተኛ ስሙን ለመደበቅ ሌኒን የሚለውን ስም መረጠ፤ እርሱም ቭላድሚር ኢልዪች ኡልያኖቭ ነበር። ኢልዪች ማለት “የኤልያስ ልጅ” ማለት ነው፤ ኡልያኖቭ ደግሞ “ወጣት የኤልያስ ልጅ” ማለት ነው።

ጎዳናው ላይ ያለው ታላቁ የሩሲያ መሪ፣ በክ.በ. 217 በራፊያ ጦርነት የተወከለው በታሪክ ውስጥ፣ እንደ ቭላድሚር ሌኒን የሆነው የሩሲያ የመጀመሪያ መሪ በምሳሌ ተገልጦ ነበር፤ እርሱም የኀያሉ ወንዝ ታላቅ መሪ ነበር፣ ነገር ግን ስሙን ሸሸገ። ስም የባሕርይ ምልክት ነው፤ እናም ቭላድሚር ሁለቱን ስሞቹን መሸሸጉ ማለት ከኤልያስ የሚወከለው ባሕርይ፣ ማለትም “እግዚአብሔር ይሖዋ ነው” ከሚለው ባሕርይ ይልቅ፣ ታላቅ የፖለቲካ አስተሳሰብ ወንዝን የመረጠ ባሕርይን ይወክላል። የኤቴይዝም ሥር እግዚአብሔርን መካድ ነው፣ ኤቴይዝምም የደቡቡ ንጉሥ ዋና ባሕርይ ነው። የሌኒን ሁለተኛና ሦስተኛ የተሰጡ ስሞች ኤልያስንና ልጁን ያጎላሉ፤ እንዲሁም የሩሲያ መጨረሻ እንደ ደቡቡ ንጉሥ በራፊያ ጦርነት ድል ባደረገው በጶሎሜዎስ አራተኛ ይወከላል፤ ነገር ግን አንቲዮኮስ በክ.በ. 200 በፓኒየም ጦርነት በተመለሰ ጊዜ የጶሎሜዎስ የአምስት ዓመት ልጅ በዚያን ጊዜ ይገዛ ነበር። የሌኒን ሁለቱ የመጀመሪያ ስሞች ኤልያስንና ልጁን ይለያሉ፣ እናም ከጶሎሜዎስና ከልጁ ጋር ይስማማሉ። ኤልያስና ለልጆቹ የተሰጠው መልእክት “የእግዚአብሔር ታላቁና አስፈሪው ቀን” ከመምጣቱ በፊት፣ በኋለኛው ዘመን ይከሰታል፤ እርሱም የራፊያና የፓኒየም ጦርነቶች የሚገኙበት ቦታ ደግሞ ነው።

> Kunoo, ani guyyaa guddaa fi sodaachisaa Waaqayyootti dursee Eeliyaas raajicha isiniif nan erga; inni garaa abbootii gara ijoolleetti, garaa ijoollees gara abbootii isaaniitti ni deebisa; yoo akkas taʼuu baate, ani dhufee lafa abaarsaan nan rukuta. Miilkiyaas 4:5, 6.

የዑዝያ እና የጶሌሚ ምስክርነት በዳንኤል አሥራ አንድ ቁጥር አሥራ አንድ ውስጥ ይጣጣማሉ፤ ዑዝያም ከዓመፁና ከለምጹ በኋላ አሥራ አንድ ዓመት ኖረ፤ ነገር ግን ጶሌሚ በጠቅላላ አሥራ ሰባት ዓመት ነገሠ፥ ይህም በቁጥር አሥራ አንድ እና በቁጥር አሥራ አምስት መካከል ባሉት ጦርነቶች መካከል ካሉት የዓመታት ቁጥር ጋር አንድ ነው። በ457 ዓ.ዓ. የጀመረው የ250 ዓመት ትንቢት በ207 ዓ.ዓ. በእነዚያ ሁለት ጦርነቶች መካከል ተፈጸመ፤ ከራፊያ አሥር ዓመት በኋላና ከፓኒየም ሰባት ዓመት በፊት። የጶሌሚ አራተኛ ዘመነ መንግሥት በ221 ዓ.ዓ. ጀመረ፥ እርሱም በ204 ዓ.ዓ. ሞተ፤ ስለዚህ የጶሌሚ አሥራ ሰባቱ ዓመታት ከራፊያ እስከ ፓኒየም ድረስ ካሉት አሥራ ሰባት ዓመታት ጋር አንድ መስመር አይደሉም። እንዲሁም በ64 ከኔሮ ጀምሮ በ313 የሚያበቃውን የ250 ዓመት ትንቢት መደምደሚያ የሚወክሉት እነዚያው አሥራ ሰባት ዓመታት አይደሉም። ከ313 እስከ 321 የመጀመሪያው የእሁድ ሕግ ድረስ ስምንት ዓመት ነው፤ ከዚያም ዘጠኝ ዓመት በኋላ በ330 ቆስጠንጢኖስ መንግሥቱን ወደ ምሥራቅና ምዕራብ ከፈለ።

Bara dhiyoo baayʼee dhihoo keessatti Puutiin fi Raashiyaan Yuukireen moʼatu; akkasumas tarkaanfiileen Ptoleemee fi Uziyaa seenaa lakkoofsa kudha lamaan bakka buʼame keessatti irra deebiʼanii jalqabu. Dhugaa baatonni macaafa qulqulluu lamaan balaa xumuraa Puutiiniif taʼu balaa walitti buʼiinsa mootummaa fi waldaa keessatti kaaʼu. Fincilni isaanii mana qulqullummaa Yerusaalemitti mulʼate; kanaanis mana qulqullummaa fi amantiin Uziyaa akka iddoo wabii raajii taʼetti adda baafama.

ଜେଲେନସ୍କି, ଯାହାର ଅର୍ଥ “ସବୁଜ,” ସେ ଇଉରୋପିୟ ସଂଘ ଏବଂ ଜାତିସଂଘର ବିଶ୍ୱବାଦୀ ନିୟୋଗତନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କର ଏକ କଠପୁତଳି, ଯାହାଙ୍କ ବିଶ୍ୱବାଦୀ କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀକୁ ମାତୃ ପୃଥିବୀଙ୍କୁ ଉପାସନା କରୁଥିବା ସବୁଜ ରାଜନୈତିକ ଆନ୍ଦୋଳନ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। ଜେଲେନସ୍କି ପୂର୍ବରୁ ଏକ ଅଭିନେତା ଥିବା କଥା ଯଥୋଚିତ, କାରଣ ସେ ସ୍ପଷ୍ଟଭାବେ ଅନ୍ୟ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କର ଏକ ପ୍ରତିନିଧିମାତ୍ର, ଏବଂ ତାଙ୍କ ନାମର “ସବୁଜ” ଅର୍ଥ ମାନବ ଇତିହାସର ଦାୟାଖେଳ ପଟରେ ତାଙ୍କ ଗତିବିଧିକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରୁଥିବା ରାଜନୈତିକ ଦର୍ଶନକୁ ଚିହ୍ନଟ କରେ। ଜେଲେନସ୍କି ପାଇଁ ଚେକମେଟ୍‌ ବହୁତ ନିକଟରେ ଅଛି।

Seenaa dhumaa kana keessatti fincilli Uuziyaa fi Ptoleemee irra deebiʼamee ni raawwatama; garuu Ptoleemee (Putin) waggaa afur dura lolaa Paaniyoom duʼe, mootii mootummaa kibbaa isa dhumaa immoo daaʼima waggaa shanii taʼeen kan bakka buufame, kan regentoota hamoo fi dandeettii hin qabneen walitti aansuun bulfamaa jiru dha.

ቶለሚ ኀምሳዊ (Ptolemy V) እ.ኤ.አ. በ204 ዓ.ዓ. ዙፋኑን ሲወርስ ዕድሜው ከ5–6 ዓመት ገደማ ብቻ ነበር (ከአባቱ ምስጢራዊ ሞት በኋላ)፤ በንግሥናውም ዘመን የቶለማይክ መንግሥት በብቃት የጎደላቸው ወይም በሙስና የተበላሹ ተከታታይ አስተዳደራዊ ምክትል አገዛዞች ምክንያት ሽባ ሆኖ ነበር። የመጀመሪያው ምክትል አገዛዝ ከ204–202 ዓ.ዓ. ነበር፤ ይህም ከቶለሚ አራተኛ (Ptolemy IV) ሞት በኋላ ሞቱ ተደብቆ እና እናቱ አርሲኖዌ ሦስተኛ (Arsinoe III) ተገድላ ከነበረች በኋላ ነበር። በንጉሣዊ ፍርድ ቤት ተወዳጆች የነበሩት ሶሲቢየስ (Sosibius)፣ በቶለሚ አራተኛ ዘመን ለረጅም ጊዜ አገልጋይ የነበረ ሚኒስትር፣ እና አጋቶክለስ (Agathocles)፣ የቶለሚ አራተኛ ቁባት የነበረችው አጋቶክሊያ (Agathoclea) ወንድም፣ ራሳቸውን ምክትል ገዥዎች አድርገው አወጁ። እነርሱ ራሳቸውን ሞግዚቶች የሚያደርግ ኑዛዜ አብጅተው ወይም አቅርበው፣ ወጣቱን ንጉሥ በአጋቶክሊያና በቤተሰቧ እንክብካቤ ሥር አኖሩት፣ ሊወዳደሯቸው የሚችሉ ሰዎችንም አጠፉ። ሶሲቢየስ ቀደምት አስተዳደሩን ከፍተኛ ክፍል ይመራ ነበር።

୨୦୨ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ପ୍ରାୟ ସମୟରେ ଗୋଟିଏ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟିଲା, ଯେତେବେଳେ ଆଗାଥୋକ୍ଲେସ ପ୍ରମୁଖ ରେଜେଣ୍ଟ ହେଲେ; କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଭୋଗବିଲାସ ଓ କୁଶାସନ କାରଣରେ ସେ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ଘୃଣିତ ଥିଲେ। ଆଲେକ୍ସାଣ୍ଡ୍ରିଆରେ ଜନପ୍ରିୟ ବିଦ୍ରୋହ ତାଙ୍କୁ ଏକ ଉତ୍ତେଜିତ ଜନସମୂହଙ୍କ ହାତରେ ନିଷ୍ଠୁର ଭାବେ ହତ୍ୟା କରାଇଲା, ଏବଂ ନାମମାତ୍ରରେ ଶିଶୁ-ରାଜା ଏହାକୁ ଅନୁମୋଦନ କଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ରେଜେଣ୍ଟମାନେ ଥିଲେ ପେଲୁସିୟମର ଶାସକ ଟ୍ଲେପୋଲେମସ, ଏବଂ ତାହାପରେ ଆରିଷ୍ଟୋମେନେସ। ୨୦୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବରେ ପାନିୟମର ଯୁଦ୍ଧ ସମୟକୁ ଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ରାଜ୍ୟଟି ଏହି ପରି ବଦଳୁଥିବା ରେଜେଣ୍ଟମାନେ ଓ ଦରବାରୀ ପରାମର୍ଶଦାତାମାନଙ୍କର ଶାସନାଧୀନ ଥିଲା।

ፓኒየም ጦርነት ላይ የጴጥሎሜያውያን ኃይሎች በመስክ የተመሩት በእልማት ንጉሥ ጴጥሎሜዎስ አምስተኛ ራሱ ሳይሆን፣ በመንግሥት አስተዳደር ሥር የተሾመ የኤቶልያ ጄኔራል ስኮጳስ የተባለ የቅጥረኛ አዛዥ ነበር። ወጣቱ ንጉሥ እውነተኛ ቁጥጥር አልነበረውም—ውሳኔዎቹ፣ ወታደራዊ ስልቱ፣ እና የመንግሥቱ አጠቃላይ ድክመት የተነሱት ከአስተዳዳሪዎቹ አለመቻል፣ ከውስጣዊ ዓመፆች (እንደ የአገሩ ግብፃውያን እልወቶች)፣ እና ከቤተ መንግሥት ሽኩቻ ነበር። ይህ ያልተረጋጋ ሁኔታ አንቲዮኮስ ሦስተኛው ታላቁ በፓኒየም ስኮጳስን ወሳኝ በሆነ ሁኔታ እንዲያሸንፍና ኮይለ-ሶርያን፣ ይሁዳንም ጨምሮ፣ ከጴጥሎሜያውያን ቁጥጥር ለዘላቂነት እንዲያገኝ አስችሎታል።

Seenaa barreessitoonni Ptolemy IV duuti isaa summiin akka taʼe carraaqqii guddaa qabaachuu isaa irratti mariʼatu; kunis akkasuma seenaa irratti tilmaama taasifamu keessaa tokko kan Vladimir Lenin, Joseph Stalin, akkasumas mootittii kibbaa, Cleopatra, ilaalchisee dubbatamuudha. Putin waraana Yukireen keessatti injifata; garuu sana booddee kufaatiin isaa fedhii inni hariiroo toʼannoo mootummaa Sooviyeetii duraan waldaa kiristaanaa Yukireen irratti qabu hojii irra oolchuuf qabuun jalqaba; hariiroon sun yeroo bara 1989 keessatti haqametti, sun mallattoo moʼannaa mootii kaabaa mootii kibbaa irratti argate ture.

Украина mootummaa Ortodoksii Bahaa Islaavikii kaabaa fi bahaa ti. Cuuphaan Vladimiir Guddichaa bara 988 keessa Kiyeev keessatti raawwatame. Boodarra, erga Qonstantiinophil kuftee, Mooskoon maqaa “Roomaa Sadaffaa” jedhu ofitti fudhatte; kanaanis of akka dhaaltuu seera qabeessaa fi eegduu hafuuraa lafaawwan Raashiyaa hundumaa, kanneen keessaa Ukrainas akka “naannoo ishii kaanoonii” ta’etti of dhaabte.

ሞስኮ ፓትርያርካት ዩክሬንን በመንፈሳዊ ሁኔታ ከሩሲያ የማትለይ አድርጎ ሁልጊዜ ያየዋል፤ ይህም “አንድ ሕዝብ፣ አንድ እምነት” በሚል መርሕ ይገለጻል፤ ይህ ሐረግ ፑቲን ራሱ ደጋግሞ የተጠቀመበት ነው። ዩክሬን ግን፣ በተለይም ከ2014/2022 ጀምሮ፣ የሞስኮን ቁጥጥር እውነተኛ መንፈሳዊ እናትነት ሳይሆን የቅኝ ግዛትና የኢምፔሪያል ግዢ አድርጋ እየተመለከተችው መጥታለች። እስከ ፌብሩወሪ 2026 ድረስ፣ ሁለት የሚወዳደሩ ኦርቶዶክስ መዋቅሮች አሉ። አንደኛው ከ2019 ጀምሮ ከቆስጠንጢኖስ ኢኩሜኒካዊ ፓትርያርክ ባርተሎሜዎስ ሥር ገለልተኛ የሆነችው የዩክሬን ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ናት። በኪየቭ የዩክሬን ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን እውነተኛዋ ብሔራዊ ቤተ ክርስቲያን እንደሆነች ይቆጠራል።

Dubbisaa haa of eeggatu: Mana Kiristaanaa Ortodoksii Yukireenii fi Mana Kiristaanaa Ortodoksii Yukireeniyaa waldaa garaagaraati. Manni Kiristaanaa Ortodoksii Yukireeniyaa Mana Kiristaanaa Ortodoksii Raashiyaa wajjin walitti hidhata qaba; sababii kanaaf Zelenskyy isa irratti haleellaa gaggeessaa jira. Vaatiikaan haleellaawwan Zelenskyy amma jalqabamanii jiran ni morma; garuu fincilli Puutiin kan lakkoofsa kudha lamaa, injifannoo isaa Raafiyaatti argate hordofa, ammas gara fuulduraatti raawwatamuudha.

Yukireeniya Ortodoksii Mana Kiristaanaa seenaa keessatti qaama Mooskoowii wajjin walitti hidhata qaba ture. Weerara bara 2022 booda, Yukireeniya Ortodoksii Mana Kiristaanaa Caamsaa 2022 keessatti of-bulchiinsa guutuu labses; garuu qorannoon mootummaa Yukireenii (DESS) irra deddeebiin akka inni seera-kanaanaa fi seera qabeessa ta’een Mooskoowii wajjin ammallee walitti hidhata qabu falmaa ture. Yukireen Adoolessa 2024 keessatti seera tokko raggaasise (kan Zelenskyy mallatteesse), kan Mana Kiristaanaa Ortodoksii Raashiyaa (“mootummaa weerartuu”) wajjin walitti hidhata qabu kam iyyuu dhorku. Yukireeniya Ortodoksii Mana Kiristaanaatti walitti hidhata sana guutummaatti cituu yookaan Metropolii Kiyeev ishee murtii mana murtiitiin diigamuu danda’u fuulduratti ni ajajamte. Akkuma dhuma bara 2025 fi jalqaba bara 2026tti, weerarri mootummaa irraa adeemsifamu, geeddaramni parishiilee gara Yukireeniya Ortodoksii Mana Kiristaanaatti (bara 2022 irraa eegalee 1,300 ol), himannaan mana murtii, fi ogeeyyiin UN dhimma bilisummaa amantii Yukireeniya Ortodoksii Mana Kiristaanaa irratti yaaddoo akka jiru akeekkachiisaa jiran itti fufanii jiru.

ቫቲካን ዩክሬን ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን በግድ እንድትፈርስ ማንኛውንም ሙከራ በግልጽ ሁኔታ ተቃውሞ አሳይቷል። ሩሲያና ፑቲን ይህን እንደ ቀኖናዊ ኦርቶዶክስን በቀጥታ መሰደድ ያቀርባሉ፤ እንዲሁም በማንኛውም የሰላም ድርድር ውስጥ “የሩሲያ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያናት” ጥበቃ ግልጽ ጥያቄ እንዲሆን አድርገዋል። የሩሲያ ፕሮፓጋንዳ በቀጥታ ዩክሬን ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያንንና በእሷ ላይ የዩክሬን መንግሥት ጥቃቶችን “ናዚዝም” ብሎ ያስተሳስራል፤ እንዲሁም ይህን የ“ናዚ ማጥፋት” ማስረጃቸው አካል እንደሆነ ያቀርባል።

Putin of-eeggannoodhaan “mana qulqullummaa seenee” Ortodoksii Yukireen hunda irratti aangoo hafuuraa guutuu ofii isaa jala galchuu ni himata; kunis ijaarsa waldaa Yukireen guutuu deebisee Mosko jalatti akka hirkattu gochuuf yaalii taasisaa, addunyaa Ortodoksii Raashiyaa keessatti mataa hafuuraa sirrii ta’e akka ta’e beekamtii akka isaaf kennamu gaafachaa.

Kun Ptolemy seenuu Iddoo Hundaa Hunda Qulqulluu keessa seenuu wajjin wal fakkaata sirriitti; yeroo Uuziyaan immoo aarsaa ixaanaa dhiheessuuf yaaluun Zelenskyy dha. Fincilli Ptolemy Iddoo Hundaa Hunda Qulqulluu keessatti ture; kan Uuziyaa immoo iddoo qulqulluu keessatti ture. Mootiin kibbaa tokko, injifannoo “daangaa irra jiruu” sanaan of tuulame, aangoo bakka-bu’aa Naazizimii dhaabuudhaan, achiis bakka mootummaa amantii qofaaf ta’e keessa darbuu danda’e. Sana booddee gadi qabamuu kadhaa-bu’aa, hatattamaa fi qophii waaqayyootiin dhufu ni ta’a; Putin immoo iddoo sana keessaa ni bada (akkuma Ptolemy IV bara dhaloota Kiristoos dura 204 keessatti du’e). Erga duubbee aangoo keessaa sadarkaan ‘dhaaltota laafaa’ jedhu mudatee booddee, mootiin kaabaa humna guddaadhaan deebi’ee, loltuu Panium ammayyaa keessatti lakkoofsa 15 keessatti ni mo’a.

## Kudha torbaatama

በታሪክ ውስጥ የራፊያና የፓኒየም ውጊያዎች መስመር በመስመር ተዋህደው በሚታዩበት ስፍራ አስራ ሰባት ዓመት ሶስት ጊዜ ይታያል። የምሥራቅና የምዕራብ የግዛቱ ዙፋኖች በጋብቻ በኩል አንድ የተደረጉበት ከሚላን አዋጅ ጀምሮ፣ እስከ 330 መንግሥቱ ተከፍሎ ተፋትቶ ድረስ ያሉት አስራ ሰባት ዓመታት። የሚጀምሩና የሚያበቁ እነዚህ አስራ ሰባት ዓመታት ከሌሎች ሁለት ተዛማጅ ትንቢታዊ ዘመናት የመንገድ ምልክቶች ናቸው። በ64 ዓ.ም. ከኔሮ ጀምሮ አንድ የስደት ዘመን ምልክት ተደርጎበታል፣ ይህም በታላቁ ቆንስጣንጢኖስ ታሪክ ውስጥ ተፈጽሞ ተደምድሟል። ከኔሮ የስደት ዘመን ወደ በቆንስጣንጢኖስ የተመሰለው ስምምነት የሚደረገው ሽግግር፣ ከስምርና ቤተ ክርስቲያን ወደ ጴርጋሞን ቤተ ክርስቲያን የሚደረገውን ሽግግር ያመለክታል። 313 እና የሚላን አዋጅ የስምርና ቤተ ክርስቲያንን ፍጻሜ ያመለክታሉ፤ የዚህ አስራ ሰባት ዓመት ዘመን ፍጻሜም 330 ነው፣ ይህም የዳንኤል 11:24 የሦስት መቶ ስልሳ ዓመት ትንቢት ፍጻሜ ነበር።

> ସେ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପ୍ରଦେଶର ସବୁଠାରୁ ସମୃଦ୍ଧ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ସୁଦ୍ଧା ପ୍ରବେଶ କରିବ; ଏବଂ ସେ ଯାହା କରିବ, ତାହା ତାହାର ପିତାମାନେ କରିନଥିଲେ, ନାହିଁ ତାହାର ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନେ; ସେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୁଟିତ ଦ୍ରବ୍ୟ, ଲୁଟ, ଓ ଧନ-ସମ୍ପଦ ବଣ୍ଟନ କରିବ; ହଁ, ସେ ଦୁର୍ଗମ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ନିଜ ଯୋଜନାମାନଙ୍କୁ କିଛି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚିନ୍ତିତ କରିବ। ଦାନିଏଲ 11:24।

313 irraa jalqabee waggoota kudha torbaa fi Labsii Miilaan, raawwatamuu raajii tokkoon jalqaba; raawwatamuu raajii biraatiin immoo xumurama. Raawwatamuun raajii isa jalqabaa kan eegumsa sana mallatteessu, ce’umsa waldaa Simirnaa irraa gara waldaa Phergaamositti ta’e adda baasa; raajiin xumura waggoota kudha torban sana mallatteessu immoo, Roomaa gara Roomaa bahaa fi Roomaa dhihaatti qoodamuu ishee adda baasa. Waggoonni kudha torban sun seenaa raajiitiin adda baafamu; labsii addaa waggaa kudha torbaa tokkoon miti. Alfa jechuun qoodamuu waldaa lammaffaa irraa waldaa sadaffaatti ta’e, yeroo raajiin yeroo waggoota 360 raawwatametti mootummaa gara bahaatti fi dhihaatti qoodamuu wajjin walsime. Raajiiwwan lamaan sun yeroo waggoota kudha torbaa tokko hundeessu; yoo kudha torban mallattoo raajii sirrii ta’e, akka yeroo raajii seera qabeessaatti ragaa lamaan yookaan sadiin irratti hundaa’anii hundeeffamuu qabu.

Isaan kunoota dhugaa ba’an sun yeroo waggaa 250 kan biraa keessatti argamu; yeroo sanis bara 457 Dh.K.D. jalqabe. Guyyaa sanatti raajiin waggaa 2,300 kan Daani’el 8:14 jalqabe. Bara 457 Dh.K.D. ka’umsa raajii ti, akkasumas mallattoo daandii raajii keessatti hundeeffamee dha. Waggaa 250 gara fuulduraatti dheeressuun gara bara 207 Dh.K.D. si geessa; kunis seenaa waraana Raafiyaa fi Paaniyuum gidduu jiru dha. Waraanni Raafiyaa fi Paaniyuum addaan baafamuu hin danda’an, sababiin isaas lamaan isaanii iyyuu Anti’ookus Guddichaatiin geggeeffamanii jiru. Waraana Raafiyaa bara 217 Dh.K.D. irraa kaasee hamma waraana Paaniyuum bara 200 Dh.K.D.tti waggaa kudha torba dha. Raajiin waggaa 2,300 sun jalqaba irratti jijjiirama sirna qooddannaa baraa adda baasa; yeroo mootummaa Yihudaa labsii sadaffaatiin abbaa-biyyummaa sabummaa isaa deebifate, akkasumas xumura irratti jijjiiramni sirna qooddannaa baraa ture yeroo Kiristoos iddoo qulqulluu irraa gara Iddoo Hundumaa Caalaa Qulqulluuutti ce’e. Bara 207 Dh.K.D. jijjiirama sirna qooddannaa mootummaa Gibxii kan Yihudaa irratti ture irraa gara sirna qooddannaa mootummaa Seeluukii kan biyya ulfina qabeessa irratti bulchuu agarsiisa. Sirni qooddannaa mootummaa Seeluukii kan biyya ulfina qabeessa irratti to’annoo qabu fincila Maqaabeewwanii bara 167 Dh.K.D. keessatti uume.

NERO'n yeroo dhibba lamaa fi shantamaa seenaa Konstantinos GUDDAA irratti xumurama; yeroon dhibba lamaa fi shantamaan lola lamaanii gidduutti xumuramus seenaa Antiokos GUDDAA ti. Lola Raafiyaa irratti Ptoleemee IV Antiokos GUDDAA moʼe, Ptoleemeenis waggaa kudha torba mootummaa qabaate. Yeroo dhibba lamaa fi shantamaan lamaan keessatti yeroo adda taʼe waggaa kudha torbaa of keessaa qabu. Lamaan isaanii iyyuu seenaa mootummaa tokkoo kan GUDDAA jedhamuun beekamu irratti xumuramu. Yeroon dhibba lamaa fi shantamaan lamaan isaanii iyyuu mallattoo karaa raajii hundeeffame irratti jalqabu; akkasumas lamaan isaanii iyyuu mallattoo karaa raajii hundeeffame irratti xumuramu.

ዩናይትድ ስቴትስ በጁላይ 4, 1776 ተጀምራ፣ ከዚያም ከ250 ዓመታት በኋላ ዶናልድ ትራምፕ፣ አሜሪካን “ታላቅ” ለማድረግ የሚፈልግ ሰው ተብሎ የሚታወቀው፣ እነዚያን 250 ዓመታት የሚያከብርበት ጁላይ 4, 2026 ያደርሳችኋል። 2026 እንዲሁም ከ457 ዓ.ዓ. ጀምሮ ያሉትን 250 ዓመታት እንደሚመስል፣ በዘመናዊው የራፍያና የፓኒየም ጦርነቶች ታሪክ መካከል ይደመድማል፤ እነዚህም የዩክሬን ጦርነትና ሦስተኛው የዓለም ጦርነት በመባል የሚታወቁ ናቸው። የደቡብ ንጉሥ አገዛዝ፣ የመጀመሪያው የእሁድ ሕግ ዘመን፣ እና ከራፍያ ጦርነት እስከ ፓኒየም ጦርነት ድረስ ያለው ዘመን፣ ሁሉም ከተመሳሳይ ትንቢታዊ ታሪክ ጋር የተያያዙ ሦስት የአሥራ ሰባት ዓመት ዘመኖችን ያቀርባሉ። ሦስት የ250 ዓመት ዘመኖች ሁሉም በተመሳሳይ ትንቢታዊ ታሪኮች ውስጥ በአንድነት ይደርሳሉ። እነዚህ ሦስቱ የ250 ዓመት ዘመኖች ከዶናልድ ትራምፕ ጋር የተያያዘ ታሪክ ያላቸውን ሦስት የትንቢታዊ እውነት መስመሮች ያቋቁማሉ፤ እርሱም እንደ ቆስጠንጢኖስ ታላቁ ወይም እንደ አንቲዮኮስ ታላቁ የተወከለ ነው።

Sararoota waggaa 250 sadiin guyyoota dhumaa ibsa garaagaraa, garuu wal guutuu taʼan sadii kennu. Sararri Nero seenaa waliigalteewwan waggaa kudha torbaa, kan amala raajii uumama fakkii bineensichaa haala guutuu taʼeen ibsu, adda baasa.

> “Gooftaan suuraan bineensichaa yeroo carraan ayyaanaa cufamuu dura akka ijaaramu ifatti natti agarsiiseera; sababiin isaas, innis qormaata guddaa saba Waaqaatiif ta’uuf, isa irratti bu’uurachuun mootummaa isaanii bara baraa murteeffamu. Ejjennoon kee wal-faallessuuwwan akkasii walitti makameedha; kanaaf namoonni muraasni qofa gowwoomfamu.”

> “Mul’ata 13 keessatti mata-dureen kun ifatti dhihaateera; [Mul’ata 13:11–17, caqasame].”

> “Kun qorichi sabni Waaqayyoo utuu hin chaapamne dura qabaachuu qabu kana dha. Warri seera Isaa eeguun amanamummaa isaanii Waaqayyoof mirkaneessan hundinuu, sanbata sobaa tokko fudhachuu diduun, alaabaa Gooftaa Waaqayyo Yihowaa jalatti hiriiru; chaappaa Waaqa jiraataa ni fudhatu. Warri dhugaa madda samii qabu dhiisanii sanbata Dilbataa fudhatan garuu, mallattoo bineensichaa ni fudhatu.” Manuscript Releases, volume 15, 15.

Bineensi bineensaa fi mootummaa walitti makuun fakkeenya bineensaa ti; walitti dhufeenya kana keessatti immoo to’annoon mana kiristaanaa harka jira. Koompromaayiziin Qonistaantiin jaalala Waaqeffannaa tolfamaa fi Kiristaanummaa walitti fiduuf yaale, fakkeenya beekamaa koompromaayizii guyyoota dhumaa ti.

> “Yeroo ammaa Ameerikaa keessatti dhaabbilee fi aadaawwan waldaa deeggarsa mootummaa akka argatan gochuuf sochiiwwan geggeeffamaa jiran keessatti, Pirotestaantonni tarkaanfii Kaatolikoota Phaaphaasii duukaa bu’aa jiru. Kana caalaa illee, Pirotestaant Ameerikaa keessatti olaantummaa isheen Biyya Duraa keessatti dhabu deebi’anii akka argattuuf karra Phaaphaasummaadhaaf banaa jiru. Sochii kanaaf hiika guddaa kan kennu immoo, kaayyoon guddaan yaadame eegumsa Dilbata dirqamsiisuu ta’uu isaati—kunis aadaa Roomaadhaan jalqabame, isheen immoo mallattoo aangoo ishee akka ta’e himattu dha. Hafuuri Phaaphaasummaa—hafuurri aadaa biyya lafaa wajjin walsimuu, ajaja Waaqayyoo caalaa duudhaa namootaa kabajuudha—kan waldoota Pirotestaantii keessa faca’aa jiru, isaanis hojii olkaasuu Dilbataa kan Phaaphaasummaan isaan dura hojjette sana akka hojjetanitti geggeessaa jira.

> “Yoo dubbisaan lola yeroo dhiyootti dhufu keessatti humnoota hojii irra oolchan hubachuu yoo barbaade, karaa toftaa Roomaan yeroo darban keessatti kaayyoo walfakkaataaf itti fayyadamte hordofuu qofa isa barbaachisa. Yoo inni akkamitti Kaatolikoonni fi Pirootestaantonni walitti hidhatanii warra dogma isaanii didan wajjin akka itti hojjetan beekuu barbaade, hafuura Roomaan Sabbaataafi warra isa eegan irratti mul’ifte haa ilaalu.

> “Ajajoonni moototaa, yaaʼiileen waliigalaa, fi seeronni waldaa humna mootummaa lafaa irratti hundaaʼan tarkaanfiiwwan ayyaanni mootummaa waaqeffannaa ormaa addunyaa Kiristaanaa keessatti iddoo kabajaa isaa itti argate turan. Tarkaanfiin mootummaa ifaa taʼee eegumsa Dilbataa dirqisiise inni jalqabaa seera Qosxandiinoos baase ture. (A.D. 321) Ajajni kun namoonni magaalaa keessa jiraatan ‘guyyaa ulfinaa aduutiin’ akka boqotan barbaade; garuu warra baadiyyaa qonna isaanii akka itti fufan eeyyame. Inni dhugumaan seera waaqeffannaa ormaa taʼus, mootichi erga maqaa qofaan Kiristaanummaa fudhatee booda akka hojii irra oolu taasifame.” The Great Controversy, 574.

Waliigalteen wal-mari’achuu kan seera Dilbataa geesse, akkasumas deebi’ee seera Dilbataa ni geessa, seenaa waggoota kudha-torbaa 313 irraa kaasee hanga 330tti jiruun bakka bu’ameera; keessatti seerri Dilbataa inni jalqabaa kan bara 321 giddu-galeessa seenaa sanaa ta’ee dha. Jalqabarratti gaa’ela bahaa fi lixaa ture; dhuma irrattis hiikkaa gaa’elaa bahaa fi lixaa ture. Seerri Dilbataa inni jalqabaa mallattoo karaa giddugaleessaa fincila bakka bu’uudha; akkuma qubee kudha-sadii ffaan alifaabeetii Ibrootaa, yeroo qubee jalqabaa dursee fi qubee digdamii-lammaffaa, isa dhumaa alifaabeetichaa, itti aansuun jedhu, jecha Ibrootaa “dhugaa” jedhu uumuutti. Gaa’elli jalqaba irratti jiru fi hiikkaan gaa’elaa dhuma irratti jiru, qubee alfaa akka qubee omegaatti waliigalteen jiru agarsiisu. Yeroon waggoota 250 kan Neroon jalqabee mallattoo Kiristoos qaba; innis dhimma dhugaa yeroo ammaa isa bara dhumaa keessatti ilaallatu dubbata.

୪୫୭ ଇ.ପୂ.ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ୨୫୦ ବର୍ଷର ଅବଧି, ରାଫିଆରୁ ପାନିଅମ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସତରହ ବର୍ଷର ଅବଧି ମଧ୍ୟରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଆଣ୍ଟିଓକସ୍ ଦ ଗ୍ରେଟ୍‌ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିକୃତ ରାଜନୈତିକ କୌଶଳକୁ ଉଦ୍ଦିଶ୍ୟ କରି ଜୋର ଦେଉଛି। ଆମେ ଏହାକୁ ରାଜନୈତିକ କୌଶଳ ଭାବେ ବୁଝୁଛୁ, କାରଣ ୪୫୭ ଇ.ପୂ.ରେ ୨,୩୦୦ ବର୍ଷର ଏକ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀ ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ୨,୩୦୦ ବର୍ଷ ହେଉଛି ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀର ଆନ୍ତରିକ ରେଖା, ଯାହା ଈଶ୍ୱରଙ୍କର ମୋଚନକାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ କହେ, ଯାହା ଚର୍ଚ୍ଚକୌଶଳର ଏକ ପ୍ରତୀକ ସହ ସମନ୍ୱିତ ହୁଏ। ନିରୋଙ୍କ ସହିତ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ୨୫୦ ବର୍ଷର ଅବଧିଠାରୁ ଭିନ୍ନଭାବେ, ୪୫୭ ଇ.ପୂ.ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏହି ଅବଧି, ଶେଷ ଆମେରିକୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କର ରାଜନୈତିକ ଭୂମିକାକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରୁଛି, ଯିଏ ହଜାର ବର୍ଷର ଶାନ୍ତିର ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣୟୁଗ ବିଷୟକ ଭ୍ରାନ୍ତ କାଥଲିକ ଧାରଣାକୁ ପ୍ରଚାର କରୁଥାଇ, ଆମେରିକାକୁ ଏବଂ ପରେ ସମଗ୍ର ଜଗତକୁ ମହାନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟାଶୀଳ ଅଟନ୍ତି।

የአሜሪካ 250 ዓመታት፣ በራእይ ምዕራፍ አሥራ ሦስት የምድር አውሬ የሆነችው ዩናይትድ ስቴትስ፣ በመጽሐፍ ቅዱስ ትንቢት የስድስተኛውን መንግሥት ፍጻሜ ያመለክታሉ፤ ይህም እንደ ጀመረበት በጦርነት መካከል ይያበቃል። የታሪክ አሸናፊዎች የሚጠበቀውን የታሪክ መዝገብ ይወስናሉ። በዓለም አቀፍ አስተሳሰብ ድራጎን ኃይል የተነዱት ዴሞክራቶች አሁን ያለውን የሥርዓት መፍረስ እንደ አብዮት ያዩታል፤ ቃል ብቻ እና እርምጃ የሌላቸው ሪፐብሊካኖችም ይህን አሁን ያለውን ታሪክ እንደ እርስ በርስ ጦርነት ያዩታል። ዴሞክራቶች በመጽሐፍ ቅዱስ ትንቢት ውስጥ የድራጎኑ ወኪሎች ናቸው፤ ሪፐብሊካኖችም እንደ ከሃዲ ፕሮቴስታንቶች ይወከላሉ፣ ወይም በራእይ ምዕራፍ አሥራ ስድስት ውስጥ በዮሐንስ ቃል እንደተጠሩት፣ እነርሱ ሐሰተኛው ነቢይ ናቸው። ዩናይትድ ስቴትስ በአብዮት ጦርነት ጀመረች፣ በአብዮት ጦርነትም ትያበቃለች። የሪፐብሊካን ፓርቲ በእርስ በርስ ጦርነት ጀመረ፣ በእርስ በርስ ጦርነትም ያበቃሉ። ሪፐብሊካኖች፣ ዴሞክራቶች አብዮት ብለው የሚጠሩትን እርስ በርስ ጦርነት ያያሉ።

ትራምፕ፣ እንደ መጨረሻው የሪፐብሊካን ፕሬዚዳንት፣ በእርሱ ውስጥ የመጀመሪያው የሪፐብሊካን ፕሬዚዳንት ትንቢታዊ ባሕርያትን ይይዛል፤ እርሱም በእርስ በርስ ጦርነቱ ውጫዊ ታሪክ ውስጥ ተገልጦ መጣ። የሊንከን ውጫዊ የእርስ በርስ ጦርነት ደግሞ በ1863 የተፈጸመው፣ እርሱም የነፃነት አዋጁ የተሰጠበት ትክክለኛው ዓመት ሲሆን፣ የኢሳይያስ ትንቢት ምዕራፍ ሰባት ቁጥር ስምንት ውስጣዊ ታሪክ ነበር። በሁለቱ ፓርቲዎች መካከል ያለው ልዩነት ዋና እና መሠረታዊ ትንቢታዊ መርህ ነው። ይህም በቃየንና በአቤል ጀመረ፤ እነርሱም በክርስቶስ ዘመን ሁለት አቤልን ሊገድሉ የነበሩ ሁለት የቃየን ክፍሎች በሆኑት በሰዱቃውያንና በፈሪሳውያን ተወክለው ነበር።

Fariisonnii fi Saaduqoonni warra sababoota garaagaraatiin Masiihii isaanii fannisuuf walii galan bakka bu’u; garuu ta’us, walii galuma ture. Fariisonni seera deeggaruuf ofiin jedhu turan; garuu hin eegne, akkuma Republicanota. Fariisonni seera waaqayyoo isa jalqabaa eeguu isaanii jechuun ofiin dubbatu turan; garuu seera sana loojikii isaanii isa loogii qabuun hiiku turan. Seerri jalqabaa Fariisotaaf akkuma Heerri mootummaa Republicanotaaf ta’e; jechuunis Heera mootummaa isa deeggaru jechuun ofiin himatan sanauma, garuu hin deeggaran. Saaduqoonni humna Waaqayyoo ni morman; akkasumas, Fariisota caalaa garee xiqqaa ta’an iyyuu, bara Kiristoos keessa haala amantii fi siyaasaa Yihudaa to’atu turan. Demokraatonni Republicanota caalaa garee xiqqaa dha; humna keessa turuuf hamilee seeraan alaa fayyadamuu qabu jechuun hamma xiqqaatan; garuu humna keessa ni turu, sababiin isaas mormitoonni isaanii, warri namoota hundaaf haqni walqixa akka jiraatu eeguu isaanii jechuun ofiin dubbatan, qajeelfamoota seeraa isaan eeguu isaanii jechuun ofiin dubbatan sana hojiitti hiikuuf homaa hin godhani.

Quyyaan aduu jalaa haaraan hin jiru; paartileen siyaasaa lama kan Ameerikaa keessatti argamanis, akka Fariisotaa fi Saaduqotaa turanitti, hamma sana bifa raajii keessaa kutaa ta’u. Dhugumatti, sarara raajii kana irratti wal fakkaatinsi hedduun biraas jiru; garuu humnoota lama xuraa’oo, kanneen walitti diina ta’an iyyuu qulqullinatti garuu tokkummaa uuman, hariiroo isaanii isa raajii yommuu argitan qofa, yeroo sanatti Ptolemy fi Uziyaan ifa sirrii keessatti mul’atu. Mootonni kibbaa lamaan iyyuu mana qulqullummaa isa tokko irratti aarsaa dhiheessuuf yaalan; garuu Ptolemy, inni Gibxii irraa ta’e, humna bineensaa guddaa kan abbaa irree sanaa—Demokraatota—ni bakka bu’a. Uziyaan immoo, akka mootummaa Yihudaa ta’een, biyya ulfina qabeettii sanaa keessatti dura bu’aa kan ta’e, jechuunis Pirootestaantummaa gantuu, yookaan raajicha sobaa—Ripaabilikaanota—dha.

ड्रैगन र मिथ्या अगमवक्ताबीचको सम्बन्ध क्लासिक रूपमा कर्मेल पर्वतमा प्रतिनिधित्व गरिएको छ। त्यस पर्वतमा आहाबले ड्रैगनको प्रतिनिधित्व गर्‍यो, र ईजेबेलका बाल र अश्तारोथका अगमवक्ताहरूले एलियाहको विरुद्ध उभिएका ती मिथ्या अगमवक्ताहरूको प्रतिनिधित्व गरे। ईजेबेल नै भएको त्यो पशु अझै पनि सामरियामा पर्दापछाडि नै थियो। ड्रैगन मिथ्या अगमवक्तासँग एकताबद्ध भएको अवस्था क्रूसमा मूर्तिपूजक रोम र यहूदीहरूको एकीकरणद्वारा पनि प्रतिनिधित्व गरिएको थियो, जसरी आइतबारको व्यवस्थाको समयमा डेमोक्र्याटहरू र रिपब्लिकनहरूको एकीकरण हुनेछ। एकताबद्ध शक्तिका तत्त्वहरू पृथ्वीको पशुको रिपब्लिकन सिङभित्र रहेका डेमोक्र्याट र रिपब्लिकनहरूद्वारा प्रतिनिधित्व गरिएका छन्। ती दुई अपवित्र राजनीतिक शक्तिहरू कयिनद्वारा प्रतिनिधित्व गरिएका छन्, र हाबिलको वंशमा पनि द्विगुण विभाजन विद्यमान छ।

ኣቤል ዘርኢ፡ ምስ ቃየን ውጫዊ ዘርኢ ብምንፃር ውሽጣዊ ዘርኢ እዩ፣ ብኽልተ ደርብታት ድንግልናውያን ድማ ይውከል። እቲ ኣሜሪካ ዝኾነ ፕሮቴስታንታዊ ቀርኒ ናይቲ ናይ ምድሪ ኣራዊት ምዕባለ፡ ብ1798 ምስ ዩናይትድ ስቴትስ ሻድሻይ መንግስቲ ትንቢት መጽሓፍ ቅዱስ ኮይና እትተጀመረ ሰንሰለት ሃይማኖታዊ ምንጻህ ይውከል፣ እዚ ድማ ብቤተ ክርስቲያን ሳርዴስ ይጅምር። ሳርዴስ፡ ህያው እያ ዝብል ስም ዘለዋ ነገር ግና ምዉት ዝነበረት ቤተ ክርስቲያን ነበረት። ክሳዕ 1798፡ እቶም ካብ ሰበኻ ጳጳሳዊት ቤተ ክርስቲያን ዝተፈልዩ ዝነበሩ ፕሮቴስታንታዊ ክፍልታት ድሮ ናብ ሮማ ይምለሱ ነበሩ። ክርስትያናት ቀዳማይ ግዜ ኣብ ኣንጾክያ ክርስትያናት ተባሂሎም።

> “Antiokhiyaatti bartoonni yeroo jalqabaatiif Kiristaanota jedhamee waamaman. Maqaan sun isaaniif kenname, sababni isaas Kiristoos dhimma guddaa lallaba isaanii, barsiisa isaanii, fi haasa’a isaanii keessatti ture. Isaan yeroo hundumaa wantoota bara tajaajila Isaa lafa irratti ta’e keessatti raawwataman irra deebi’anii himaa turan; yeroo sana bartoonni Isaa argama Isaa dhuunfaaatiin eebbifamanii turan. Isaan osoo hin dadhabin barsiisa Isaa fi dinqii fayyisuu Isaa irratti xiyyeeffatanii turan. Hidhii hollataniinii fi ija imimmaaniin guutameen dhiphina Isaa iddoo biqiltuu keessatti, kennamuu Isaa, murtii jala ooluu Isaa, fi fannifamuu Isaa dubbatu turan; akkasumas obsaa fi gad of qabuu inni arrabsoo fi dhiphina diinonni Isaa Isatti fe’an keessatti ittiin obsaan baate, fi gara-laafina Waaqayyummaa fakkaatuun warra Isa ari’atanif kadhate dubbatu turan. Du’aa ka’uu Isaa fi ol ba’uu Isaa, akkasumas hojii inni samii keessatti akka Araaraa nama kufeef hojjetu, mata-duree isaan gammachuudhaan irra turan keessaa turan. Isaan Kiristoos lallabanii, kadhannaa isaanii immoo Isaaniin gara Waaqayyootti dhiheessaniif, saboonni Waaqayyoon hin beekne Kiristaanota jedhanii isaan waamuun isaanii baay’ee sirrii ture.”

> “Kiristaanaa jedhamee maqaan isaaniif kenname kan kenne Waaqayyo ture. Kun maqaa mootummaa ti; warra of Kristosiif of kennan hundumaaf kan kenname dha. Waaʼee maqaa kanaa irratti Yaaqoob boodarra akkana jedhee barreesse: ‘Namoonni sooressi isin hin cunqursanii ree, teessoo murtiitti isin hin harkisanii ree? Isaan maqaa gaarii isin itti waamamtan sana hin arrabsanii ree?’ Yaaqoob 2:6, 7. Phexiroosis immoo akkana jedhee labsate: ‘Namni tokko akka Kiristaanaatti yoo dhiphate, haa salphifatu hin jedhu; garuu waaʼee kanaan Waaqayyoon haa ulfeessu.’ ‘Maqaa Kristoosiif yoo arrabfamtan, isin gammadoo dha; jechuunis Hafuurri ulfinaa fi kan Waaqayyoo isin irratti boqota.’ 1 Phexiroos 4:16, 14.” Hojii Ergamootaa, 157.

Waldaan Efesoon maqaan Kiristaanaa kennameef; kunis waldaa ari’atamtu Smirnaa geesse; ishee booddee immoo seenaan Phergaamoon waldaa waliigalaa fi waliif-galteetti seene mul’ise. Yeroo papasiin mootummaa teessoo qabatte, addaan baafamuun tokko waldaa dhugaa Waaqayyoo akka waldaa lafa onaa keessa jirtuutti adda baase. Waldaan Roomaa immoo Tiyaatiraa ture. Dhuma bara lafa onaa sanaa waggoota kuma tokkoo fi dhibba lamaa fi jaatamaa irratti, waldaan Pirootestaantummaa kaate; yeroo sanaa jalqabee kaasee gaanfi Pirootestaantii tarree qorumsotaa fi qulqulleessuuwwan Waaqummaa irraa ta’aniin bakka buufame.

Pirootestaantizimi bara 1517 keessa yeroo Maartiin Luuteri tiisiiwwan isaa 95 balbala irratti maxxanse jalqabe; waggaa “23” booddee, bara 1540 keessa, ajajni Jesuwiitotaa jalqabe. Bara 2013 keessa dhiheessi 95ffaa fi isa xumuraa Gabateewwan Habaqquuq balbala irratti maxxanfame; akkasumas Bitootessa 13, 2013 irratti, paappasiin Jesuwiitaa inni jalqabaa muudame. Seenaa sana keessatti Maartiin Luuteri paappasii Leoon irraa waldaa keessaa ariʼame. Mee ilaalaa…

୧୭୯୮ ମସିହାରେ ସାର୍ଦ୍ଦିସର କଳିସିଆ ନିଜକୁ “ପ୍ରୋଟେଷ୍ଟାଣ୍ଟ” ନାମର ଧାରକ ବୋଲି ଦାବି କରିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ରୋମକୁ ପୁଣି ଫେରିଯିବା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଆଗୁଅଡ଼େ ନିଜ ନାମକୁ ଅଟୁଟ ରଖିବାରେ ବିଫଳ ହେଉଥିଲେ। ୧୮୪୪ ମସିହାରେ ମିଲେରାଇଟ ଆଡଭେଣ୍ଟିଜ୍ମ ପ୍ରୋଟେଷ୍ଟାଣ୍ଟବାଦର ମଶାଳ ହାତେ ନେଲାବେଳେ, ସେମାନେ ଇସ୍ରାଏଲର ପ୍ରଥମ ରାଜା ଯେରୋବୋଆମଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଏକ ତୀବ୍ର ତାଡନାର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିଲେ—ସେହି ଜାତିର ବିରୋଧରେ, ଯାହା ଯିହୁଦାର ଗୋତ୍ର ସହ ରକ୍ତସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଆତ୍ମୀୟତା ରଖୁଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଈଶ୍ୱର ନିଜ ମନ୍ଦିର ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ଯେରୋବୋଆମ ଏକ ନକଲି ପୂଜାପଦ୍ଧତି ସ୍ଥାପନ କଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କ ଜାତିର ପୂର୍ବତନ ଦାସ୍ୟତ୍ୱକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିବା ଧର୍ମର ଆଧାରରେ ଗଢ଼ାଯାଇଥିଲା। ସେ କାହାଣୀ ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ସମସ୍ତ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ଗୁରୁତ୍ୱ ସହିତ, ଜନ୍ତୁର ଏକ ପ୍ରତିମା ନିର୍ମାଣ କରିଥିବା ଆହାରୋଣଙ୍କ ମୂଳଭୂତ ବିଦ୍ରୋହକୁ ପୁନରାବୃତ୍ତ କଲେ। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଉତ୍ସର୍ଗ ସେବାକାଳରେ ମିଲେରାଇଟ ଆଡଭେଣ୍ଟିଜ୍ମ, ସତ୍ୟ ଉପାସନାକୁ ଈଶ୍ୱର ବାସ କରୁଥିବା ପବିତ୍ରାଳୟ ଦିଗରେ ଅବିରତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିବା ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଅନିଚ୍ଛାକୁ ତାଡନା କଲା। ଯେରୋବୋଆମ ଚାହୁଁଥିଲେ ଯେ, ଉପାସନାର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ବେଥେଲ ଓ ଦାନରେ ରହୁ; ଏହା ୧୮୪୪ ମସିହାରେ ସାର୍ଦ୍ଦିସର ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିଲା, ଯେମାନେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି ଅତିପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲେ।

ኣድቬንቲዝም ሚለራውያን ናብ ሃይማኖት ሮሜ ክምለስ መረጸ፣ እቶም ንመልእኽቲ ሚለር ብምንጻግ ሓሰት ነብያት ከም ዝኾኑ ኣብ ቅድሚኡ ዝተጋለጹ ሰባት ዝጠቐሙሎም ብዙሓት ዶክትሪናዊ መርትዖታት ድማ ከም ናይ ትምህርቲ ጐይቶታቶም ኣልዒሉ ሓዘ፣ እዚ ድማ ንምንጻጎም ናይቲ ትንቢታዊ መልእኽቲ ናይቲ ሸውዓተ ጊዜታት ንምጽዳቕ ነበረ። ኣድቬንቲዝም ሚለራውያን፣ ከምቲ ዘይተኣዘዘ ነብዪ፣ ኣብ ክንዲ መምርሒ ኣምላኽ ምስዓብ፣ ናይ ርእሶም መገዲ መረጹ። እታ ኣብ ኩሉ ፈተናታትን ምጽራያትን ናይተን ጥበበኛታትን ዓያሱን ድንግላት፣ ካብ ፕሮቴስታንት ተሃድሶ ኣትሒዙ ኣብ ታሪኽ ትንቢት ዓያሱ ዝመርጽዋ መገዲ፣ ናብታ ካብኣ ዝደሓንካያ ምድሪ ኣምልኾ ትምለስ ዘላ መገዲ እያ፤ ከምቲ ዝበሃል ድማ፣ “ኩሉ መገዲ ናብ ሮሜ ይመርሕ።” ብዘይካ ናይ ኤርምያስ ጥንታዊ መገድታት።

Maqaan Buqqaattootaa Mormitootaa akka Museen ummata Waaqayyoo gara Biyya Abdachiifamteetti geggeessuuf jecha gara Gibxii deebi’een dura fakkeeffamee ture. Erga biyya garbummaa keessaa ba’anii booddee, Waaqayyo ummata Isaa filatamoo ta’aniif seera Isaa kennuuf kaayyeffate. Sarara Musee fi Maqaan Buqqaattootaa Mormitootaa keessatti, fincilli bilisa baafamuu sana booda battalumatti mul’ate. Waaqayyo Sardis qore; saba maqaa jiraataa qabu ofiin jedhu, garuu yeroo ergaa William Milleritti du’aa kan turan. Bara 1844 keessatti qulqulleessitoonni lama raawwataman; inni jalqabaa qulqulleessuu waldaa Sardis, warra Mormitoota jechuun of waaman, garuu du’aa ta’uun isaanii mirkanaa’e ture; achiis warri Millerite jedhaman waggaauma sana keessatti qulqulleeffaman, fakkeenya durboota kudhanii raawwatameen.

ዴሞክራቶችና ሪፐብሊካኖች በአንድነት በራእይ ምዕራፍ አሥራ ሦስት ላይ በምድር አውሬው ላይ የሚገኘውን ሪፐብሊካን ቀንድ የሚያበጁ ሁለት የፖለቲካ ክፍሎችን ይወክላሉ። ጥበበኞቹና ሰነፎቹ ድንግልናዎች በአንድነት በምድር አውሬው ላይ የሚገኘውን ፕሮቴስታንት ቀንድ የሚያበጁ ሁለት የሃይማኖት ክፍሎች ናቸው። ጥበበኞቹ ድንግልናዎች በአንቲዮክ የተሰጠውን የመጀመሪያውን ስም ይይዛሉ። ጥበበኞቹ ድንግልናዎች ክርስቲያኖች ናቸው፤ ነገር ግን ደግሞ ስም እንደሚቀበሉ ተስፋ ያላቸው ፊላዴልፊያውያን ናቸው።

> Inni moʼu nan injifadhu, ani isa Waaqa koo keessatti utubaa nan godha; inniis siʼachi keessaa hin baʼu; maqaa Waaqa koo, maqaa magaalaa Waaqa koo kan Yerusaalem haaraa taʼe, isheen Waaqa koo biraa samii keessaa gad buutu, akkasumas maqaa koo isa haaraa irratti nan barreessa. Mulʼata 3:12.

Waaqayyo yeroo jalqabaatiif saba Isaa “Kiristaana” jedhee kan moggaase Antiokiyaatti ture; akkasumas seenaa keessatti sochiin Lawodiiqeyaa kan dhibba afurtamii afurii fi kuma tokkoo gara sochii Filadelfiyaa kan dhibba afurtamii afurii fi kuma tokkootti jijjiiramu, seenaa Antiokos Guddichaa—inni magaalaan Antiokiyaa maqaa isaa irraa moggaafamte—kan dhuma yeroo waggaa dhibba lamaa fi shantamaa gidduu lola Raaﬁyaa fi Paaniyem jidduutti argamu irratti bakka buufamee dha.

Nuti itti aanu keessatti wantoota kana itti fufna.

Back to Articles