Article

# Kitaaba Yo’elii fi Waldaa Adveentistii Guyyaa Torbaffaa Laa’oodiikiyaa — Lakkoofsa Kudha Sagalffaa

Lakkoofsa Kudha Sagal

Author

Jeff Pippenger

Published

December 25, 2025

Formats

PDF Unavailable
Word Unavailable
Song MP3

ଯିହୁଦା ଗୋତ୍ରର ସିଂହ ଯୀଶୁଙ୍କର ଗୋଟିଏ ନାମ, ଯାହା ଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କର ନିଜ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୟ ବାକ୍ୟକୁ ମୋହର ଲଗାଇବା ଏବଂ ପରେ ମୋହର ଖୋଲିବାର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଉଲ୍ଲେଖିତ କରେ। ପ୍ରକାଶିତ ବାକ୍ୟର ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଯିହୁଦା ଗୋତ୍ରର ସିଂହ, ଯିଏ ଦାଉଦଙ୍କ ମୂଳ ମଧ୍ୟ, ସେହି ପୁସ୍ତକକୁ ଖୋଲିବା ପାଇଁ ବିଜୟୀ ହେଲେ। ଦାଉଦଙ୍କ “ମୂଳ” ଥିଲେ ଯିଶୟ, ଏବଂ ଯିଶୟଙ୍କ ମୂଳ ଥିଲେ ଫାରେସ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ମୂଳ ଥିଲେ ଯିହୁଦା, ଏବଂ ତାଙ୍କର ମୂଳ ଥିଲେ ଯାକୁବ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ମୂଳ ଥିଲେ ଇସାହାକ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ମୂଳ ଥିଲେ ଅବ୍ରାହାମ। ଯିହୁଦା ଗୋତ୍ରର ସିଂହ ସହ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଯେତେବେଳେ ଦାଉଦ କିମ୍ବା ଯିଶୟଙ୍କ ମୂଳର ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ତାହା ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷର ସିଦ୍ଧାନ୍ତକୁ, ଅର୍ଥାତ୍ ଆଲ୍ଫା ଓ ଓମେଗାକୁ, ଉଦ୍ଧାର କରେ। ପ୍ରକାଶିତ ବାକ୍ୟର ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଯେତେବେଳେ ଯୀଶୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କର ପ୍ରକାଶନର ମୋହର ଖୋଲାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ଚରିତ୍ରର ପ୍ରମୁଖ ଗୁଣ ହେଉଛି—ସେ ଆଲ୍ଫା ଓ ଓମେଗା। ସେ କିଏ, ତାହା ହିଁ ସେହି ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମଧ୍ୟ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଯିହୁଦା ଗୋତ୍ରର ସିଂହ ମୋହର ଲଗାଇଥିବା ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀଗୁଡ଼ିକର ମୋହର ଖୋଲାଯାଏ, ଯେତେବେଳେ ସେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରନ୍ତି ଯେ ସମୟ ହୋଇଛି।

Baniin dubbii raajii Waaqayyoo hiikamuun hojii furii Waaqayyoo keessaa tokko dha; innis humna Dubbii Isaa fayyadamee akka fedha Isaatti haaromsaawwan uuma. Obboleettii White akkana jette: yeroo kitaabonni Daani’eelii fi Mul’ataa caalaatti hubataman, gidduu keenya keessatti haaromsi guddaan ni mul’ata. Ifa Dubbii raajii Waaqayyootu akka fedha Isaatti haaromsaa fi haaromsa haaraa fida.

Obboleettiin Waayitii guyyoota dhumaa ilaaluudhaan haaromsa guddaa bara dhumaa keessatti saba Waaqayyoo gidduutti raawwatamu irratti dubbatti. Ka’umsi fi haaromsiwwan seenaa qulqulluu hundinuu Dubbii Waaqayyootiin dhalatan; yeroo qulqulluu sana hundinuus haaromsa fi ka’umsa guddaa isa dhumaa, kan seera Dilbataa dura yeroo gabaabaa keessatti jalqabu, akeeku turan. Ka’umsiwwan sun hundinuu hiikamuun chaappaa Dubbii Waaqayyoo irraa buqqa’uun ni dhalatu. Bakakkaawwan torban ni chaappaa’anii turan; akkuma kitaabni Daani’el boqonnaa kudha lammaffaa keessatti chaappaa’e ture sana.

Yeroo nuti amaloota raajii yeroo bittinnaa mallattoo 1260 wajjin walqabatan hojii irra oolchinu, Mul’ata boqonnaa kudha tokkoffaa keessatti Museenii fi Eliyaas guyyoota sadii fi walakkaaf karaa irratti du’anii akka jiran argina. Lakkoofsa kudha saddeetiin yeroo dheekkamsi Waaqayyoo gaheera. Museenii fi Eliyaas saba Waaqayyoo yeroo qormaanni namaa cufamutti dhihaatu bakka bu’u. Isaan guyyoota mallattoo 1260f daandiiwwan Sodoomii fi Gibxii keessatti bittinnaa’u; achitti iddoo Yesus fannifameetti.

ሙሴንና ኤልያስን ከቁጥር ሦስት ጀምሮ እስከ ቁጥር ሰባት ድረስ፣ በመንገድ ላይ እስከሚገደሉበት ድረስ፣ ምስክርነታቸውን እንዲሰጡ ኃይል ተሰጣቸው። ዮሐንስ በቁጥር ሁለት ቤተ መቅደሱን መለካቱን ከጨረሰ በኋላ፣ ሙሴና ኤልያስ ማቅ ለብሰው ምስክርነታቸውን እንዲሰጡ ኃይል ተሰጣቸው። የኤልያስና የሙሴ መልእክት በ1844 ለፊላዴልፊያዊ ሚለራዊ አድቬንቲዝም ተሰጠ፤ እና በ1863 ድረስ ድምፃቸው ከትውልድ ወደ ትውልድ በሚተላለፉ ልማዶችና ወጎች ሥር ተቀበረ። ማቅ ለብሰው “ለሦስት ዓመት ተኩል” ምስክርነታቸውን እንዲሰጡ ኃይል ተሰጣቸው፤ ይህ “ማቅ” ከ1863 ጀምሮ የተባባሰውን ጨለማ የሚወክል ምልክት ነው።

Yeroo hiikkaa Obboleettii White kan torban gugguuboota, akka taateewwan ergamoota isa jalqabaa fi isa lammaffaa bakka bu’anitti, karaa sarara irra sararaan itti hojiirra oolchinu, seenaa tokko ijaarra; seenaa sunis ergamaan tokko ergaa tokkoon gad bu’uu irraa jalqaba; garuu sarara irra sararaan, ergamaan sun ergamaa isa jalqabaa fi isa lammaffaa lamaan isaanii iyyuu dha. Tokko miilla isaa lafa irra kaa’e, miilli isaa inni kaan immoo galaana irra, Hagayya 11, 1840 irratti; inni kaan immoo abdii kutannaa Ebla 19, 1844 irratti ga’e.

୧୨ି ପ୍ରତ୍ୟେକ ସମାନ୍ତର ଇତିହାସରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଥଚିହ୍ନ ହେଉଛି ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ହସ୍ତ, ଯାହା ହବକ୍କୂକଙ୍କ ଫଳକସମୂହ ସହ ସମ୍ପୃକ୍ତ। ପ୍ରଥମ ଦୂତଙ୍କ ସହ 1843ର ଚାର୍ଟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲା, କିନ୍ତୁ କିଛି ସଂଖ୍ୟାଗତ ତଥ୍ୟରେ ଏକ ତ୍ରୁଟି ଥିଲା। ଦ୍ୱିତୀୟ ଦୂତଙ୍କ ସହ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ହସ୍ତ ହବକ୍କୂକଙ୍କ ଫଳକସମୂହର ଏକ ପଥଚିହ୍ନ; ଯେତେବେଳେ ସେ ଏହି ତ୍ରୁଟିରୁ ନିଜ ହସ୍ତ ଅପସାରଣ କଲେ, ସେଥିରେ ଏହା ପ୍ରତିନିଧିତ ହେଲା। ସେ ନିଜ ହସ୍ତ ଅପସାରଣ କରିବା ପରେ, ସନ୍ଦେଶଟି କ୍ରମେ ବିକଶିତ ହୋଇ 22 ଅକ୍ଟୋବର 1844ର ବିଫଳତାର ଠିକ ପୂର୍ବରୁ, ଏକ୍ସେଟର କ୍ୟାମ୍ପ ସଭାରେ ତାହାର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ସୀମାକୁ ପହଞ୍ଚିଲା।

መስመራቱ ሁለቱ ዓለም አቀፍ መልእክትን ይለዩታል፤ ምክንያቱም የሚመጣው መልአክ አንድ እግሩን በምድር ላይ ሌላውንም እግሩን በባሕር ላይ ያኖራል፥ መንፈሳዊ መገለጥም ይህ ዓለም አቀፍ መልእክትን እንደሚወክል ያስታውቀናል። መልአኩ ደግሞ በአሥሩ ደናግል ምሳሌ ውስጥ የመዘግየት ጊዜ መጀመሪያን ይለያል። በዚህ በመጀመሪያው የመንገድ ምልክት ላይ እግዚአብሔር ውሸትን ሲያመጣ የሚያሳይ እጁን ደግሞ እናያለን። በኤፕሪል 19, 1844 በትንቢታዊ መልኩ ራእዩ እንደ ዋሸ ታየ፤ ነገር ግን ትዕግሥት ያላቸው የጠበቁ ሰዎች፣ ራእዩም ቢዘገይ እንኳ አልዋሸም። ነገር ግን እኛ እየገነባን ያለው መስመር ሲጀምር፣ የመጀመሪያው ተስፋ መቁረጥ ውሸት የመጀመሪያው የመንገድ ምልክት ባሕርይ እንደሆነ ይመረቃል።

Ergasii mallattoo harka Waaqayyoo fi gabatee Habquuq mul’isu, Waaqayyo dogoggora tokko akka haguugu, ergasii immoo harka Isaa dogoggora sana irraa akka kaasu agarsiisa. Seenaa Millerotaa keessatti, dogoggorri sun Caamsaa 1842 keessa, yeroo chaartiin maxxanfametti, Waaqayyo biratti hayyamame; achiis waggaan 1843 yeroo dhumetti, dogoggorri sun mul’ate; garuu yeroo muraasa sana booddee, Gooftaan lakkoofsota keessa dogoggora sana irraa harka Isaa kaase. Dogoggorri sun Caamsaa 1842 irraa jalqabee hanga iddoo tokkootti, abdii kutannaa isa jalqabaatii booddee ture. Ergamaa isa jalqabaatiif, harki Waaqayyoo fi gabateen Habquuq Caamsaa 1842 keessatti mallatteeffameera; garuu seenaa ergamaa isa lammaffaatti, harki Isaa irraa kaafamuun isaa yeroo gabaabaa abdii kutannaa isa jalqabaatii booddee ta’a.

Kun kun akeeka akabonero k’ekkubo aka “omukono” ng’ekiseera eky’obunnabbi. Ekiseera ekitandika n’omukono Gwe okubikka ensobi, ne kiryoka kikoma n’omukono Gwe okuggyibwako ku nsobi eyo. Ekiseera kino eky’omukono Gwe okubikka n’okubikkula kye kifaananyi eky’omulimu gw’Empologoma ey’ekika kya Yuda nga assa akabonero ku musana gw’obunnabbi, n’oluvannyuma n’aggyako akabonero ako. Yabikka amazima, n’alyoka abikkula amazima gano gano ddala—mu musana omulala ogutawakanya musana ogwasooka. Yakikola alyoke aleete okuddamu obuggya n’ennongoosereza eby’Okukaaba okw’Ekiro ekya wakati okw’Abamillerite.

Yeroon turuu ergamaan yeroo maleekaan dhufe jalqabame, yeroo harki Isaa irraa kaafametti xumurame; kanaanis ifni raajii hiikamee, sochii “ji’a torbaffaa” jalqabsiise; sochiin sunis ergaa Iyya Halkan Gidduu gara walga’ii buufataa Exeteritti geesse, achittis ergaan sun hamma gaara-bisaan fakkaatuutti jabaatee babal’ate, hamma cufamuu balbalaa yeroo abdii kutannaa guddaatti. Mul’ifamuun humna Waaqayyoo karaa hiikamuu Dubbii Isaa tiin haaromsaafi fooyya’iinsa suuta suutaan dabalaa deemu uume.

1863 መት፣ የሎዲቅያ ሚለራዊ ንቅናቄ ዮርዳኖስን እንዳይሻገር ተከልክሎ፣ ኤልያስንና ሙሴን ስለ ወገሩ ወደ ምድረ በዳ ተመደበ። የዊልያም ሚለር መልእክት የኤልያስ መልእክት ነበር፣ የሚለርም መሠረታዊ መልእክት የሙሴ “ሰባት ዘመናት” ነበር። “ሰባት ዘመናት” መናቅ ሙሴን መግደል ነበር፣ ሚለር ያቀረበውን መሠረታዊ እውነት መናቅም ኤልያስን መግደል ነበር። በ1863 መልእክተኛውና መልእክቱ በአደባባይ ላይ ተገደሉ፣ ከዚያ ጊዜ ጀምሮም እነርሱን ለማግኘት የሚቻለው በኤርምያስ የቀድሞ መንገዶች ውስጥ መቃብራቸውን በመፈለግ ብቻ ነበር። በአደባባይ ላይ ሞተው ነበር—ይህም እስኪነሡ ድረስ ነበር። እነርሱ የሚነሡት፣ “በቅደም ተከተላቸው የሚገለጡ” የሚሆኑት የ“ሰባቱ ነጎድጓዶች የወደፊት ክስተቶች” በአንድ መቶ አርባ አራት ሺህ ታሪክ ውስጥ እንደገና ሲደገሙ ነው።

Yeroo seenaa ergamaa jalqabaa irratti seenaa ergamaa lammaffaa irra kaa’amu, ijaarsi raajii qabxii wabii harka Kiristoos hordofuuf ta’u ni uuma; inniis ifa karaa Iyyata Halkan Gidduu irra jiru dha. Ifni jalqabaa kan Iyyata Halkan Gidduu karaa ni ibsa; innis ifa “irree mirgaa isaa ulfina qabeessa” ta’eedha, kan karaa sana irratti ol ba’uuf karaa dursee geggeessu.

> “Naannoo koo ifaan marfamee waanan ture fakkaate, lafa irraa immoo ol ol jedhee ol ka’aa waanan ture natti mul’ate. Ani gara namoota adventii addunyaa keessa jiran ilaaluuf garagale; garuu isaan arguu hin dandeenye. Yeroo sanatti sagaleen tokko, ‘Ammas ilaali, xinnoos olitti ilaali,’ naan jedhe. Kana irratti ani ija koo ol kaasee, daandii qajeelaa fi dhiphaa, addunyaa olitti ol kaafamee jiru tokko arge. Daandii kana irratti namoonni adventii gara magaalattii, isa dhuma daandichaa fagoo irratti jirtu, imalaa turan. Isaanis jalqaba daandichaa duuba ifa ifaa tokko qabaatanii turan; ergamaan tokko immoo kun ‘iyyi halkanii walakkaa’ akka ta’e natti hime. Ifni kun daandii sana guutuu irratti ni ibsa ture; miilla isaanii irrattiis ifa kennaa ture, akka isaan hin gufanneef.”

> “Yoo ija isaanii Yesus irratti, isa isaanii dura turee gara magaalattii isaan geessaa ture irratti cimsee yoo dhaabatan, isaan nagaa keessa turan. Garuu yeroo muraasa keessatti tokko tokko dadhabanii, magaalaan sun akka baayʼee fagoo taate dubbatan; duraanumayyuu keessa seenna jennee abdanne turre jedhan. Sana irratti Yesus harka isaa mirgaa ulfina qabeessa taʼe ol kaasuun isaan jajjabeessa ture; harka isaa keessaa ifni tokko baʼee garee adventii irratti ni lullaaʼa ture, isaanis, ‘Alleluia!’ jedhanii ni iyyaan ture. Kaan immoo ariitiidhaan ifa isaanii duubaa jiru morman, jechuunis, hamma kana akka nu baase kan nu geggeesse Waaqayyo miti jedhan. Ifni duuba isaanii jiru ni dhaame; kunis miilla isaanii dukkana guutuu keessatti dhiisee, isaan gufachiise; mallattoo sanaa fi Yesusiin arguu dhaban; daandii irraa kufanii gara addunyaa dukkanaa fi hamaa isaanii gad jirtu sanaatti ni buʼan.” Christian Experience and Teachings of Ellen G. White, 57.

Ⲏⲟⲧⲁⲛ ⲡⲉⲭⲣⲓⲥⲧⲟⲥ ⲧⲁⲗⲟ ⲉⲃⲟⲗ ⲙ̀ⲡⲉϥϫⲓϫ ⲉⲧⲧⲁⲓⲏⲟⲩ, ⲁϥⲉⲣⲭⲣⲓⲁ ⲙ̀ⲡⲉϥ “ϫⲓϫ” ⲉⲡⲓⲥⲏⲙⲉⲓⲟⲛ ⲙ̀ⲡⲉϥϩⲱⲃ ⲛ̀ⲧⲉⲧⲉϥϣⲓⲛⲓ ⲙ̀ⲡⲉϥⲗⲁⲟⲥ. Ⲏⲟⲧⲁⲛ ⲁⲛⲧⲁⲙⲟⲛ ⲉⲡ̀ϫⲓⲛⲓ̀ ⲙ̀ⲡⲓⲙⲁϩⲥⲛⲁⲩ ⲁⲅⲅⲉⲗⲟⲥ ⲛⲉⲙ ⲡⲓϣⲟⲣⲡ ⲁⲅⲅⲉⲗⲟⲥ ⲉⲧⲁϥⲓ̀ ⲉ̀ⲡⲉⲥⲏⲧ ϧⲉⲛ 11 ⲛ̀Ⲁⲩⲅⲟⲩⲥⲧⲟⲥ, 1840, ⲧⲉⲛϫⲓⲙⲓ ϫⲉ ⲡⲓⲥⲛⲁⲩ ⲁⲅⲅⲉⲗⲟⲓ ⲛⲁⲩⲧⲁϩⲱⲟⲩ ⲙ̀ⲟⲩⲙⲏⲛⲩⲧⲓ ⲛ̀ϧⲏⲧⲟⲩ.

> “Lafa hundi samii guutuun hojii lafa irratti adeemsifamaa ture irratti fedhii guddaa akka qabdu natti mul’ifame. Yesus ergamaa humna guddaa qabu tokko akka bu’uuf ergee, warra lafa irra jiraatan mul’ata Isaa lammaffaaaf akka qophaa’an akeekkachiise. Akkuma ergamaan sun samii keessatti argama Yesus biraa gad dhiisee deemeen, ifni baay’ee ifaa fi ulfina-qabeessi tokko isa dura deema ture. Ani ergamni isaa lafa ulfina isaatiin akka ifisiisuu fi nama dheekkamsa Waaqayyoo dhufuuf jiru irraa akka akeekkachiisu natti himame. …”

> “Ergamoonni jabaan biraan gara lafaatti akka bu’u ni ergame. Yesus barruu tokko harka isaa keessa kaa’e; innis yeroo gara lafaatti dhufe, ‘Baabilon kufteerti, kufteerti’ jedhee iyyé. Sana booddee anis warra abdii kutatan sana deebisanii ija isaanii gara samii ol kaasan, amantii fi abdiiin mul’ata Gooftaa isaanii eegaa jiran nan arge. Garuu baay’een isaanii akka nama rafee jiruutti, haala gowwummaa keessa akka hafan fakkaatan; ta’us, anis fuula isaanii irratti mallattoo gaddaa gadi fagoo nan argu. Warri abdii kutatan sun keessaa Caaffata Qulqullaa’oo irraa akka isaan yeroo turtii keessa jiran, akkasumas akka raawwatamuun mul’ataa obsaadhaan eegamuu qabu hubatan. Ragaan isuma isaanii Gooftaa isaanii bara 1843 keessatti eeguuf isaan geesse, bara 1844 keessattis Isa akka eegatan isaan taasise. Ta’us, baay’ina isaanii keessaa humna amantii isaanii bara 1843 keessatti calaqqise sana akka hin qabne nan arge. Abdii kutachuun isaanii amantii isaanii laaffise ture.” Early Writings, 246, 247.

Malagoonni lamaan kun ergamoota sadii keessaa tokko tokkoo dha; isaan walitti qabamanii mallattoo tokko waan ta’aniif, ergaa isaan bakka bu’an irratti waliif galu, garuu tokkoon tokkoon isaanii ergaa addaa mataa isaanii ni bakka bu’u. Malagoonni lamaan sun harka isaanii keessatti “barreeffama” qabu; kunis qormaata bakka bu’a. “Ergamoonni tokkoffaa fi lammaffaan” ergamaa sadaffaa wajjin wal cinaa akka adeeman qabu.

> Waaqayyo ergaawwan Mul’ata 14 keessatti jiran iddoo isaanii sarara raajii keessatti kenneera; hojii isaanii immoo hanga seenaan lafa kanaa xumuramutti dhaabachuun hin jiru. Ergaan ergamaa isa jalqabaa fi isa lammaffaa amma yeroo kanaafis dhugaa dha; isaanis isa itti aanu kana wajjin wal cina deemuu qabu. Ergamaan sadaffaan akeekkachiisa isaa sagalee guddaadhaan labsa. Yohaannis, “Kana booddee,” jedhe, “ergamaa biraa humna guddaa qabu keessaa samii irraa bu’u arge; laftis ulfina isaatiin ibsite.” Ibsaa kana keessatti, ifni ergaawwan sadan hundumaa walitti makameera.” The 1888 Materials, 803, 804.

ସିଷ୍ଟର୍ ହ୍ୱାଇଟ୍ ତୃତୀୟ ଦୂତଙ୍କୁ ପ୍ରକାଶିତ ବାକ୍ୟ ଅଧ୍ୟାୟ ଅଠାରର ଦୂତ ଭାବେ ଚିହ୍ନିତ କରନ୍ତି, ଏବଂ ପ୍ରଥମ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ଦୂତ ତୃତୀୟ ଦୂତ—ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରକାଶିତ ବାକ୍ୟ ଅଧ୍ୟାୟ ଅଠାରର ଦୂତ—ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ ଭବିଷ୍ୟବାଣୀମୟ ଇତିହାସ ସହ ସମାନାନ୍ତର ଭାବେ ଚାଲିବାକୁ ଥିବା ବୋଲି ସେ ଚିହ୍ନିତ କରନ୍ତି। ଏହିପରି, ସେ 1840 ଆଗଷ୍ଟ 11 ତାରିଖରେ ପ୍ରଥମ ଦୂତଙ୍କର ଅବତରଣକୁ 9/11 ସହ ସମନ୍ୱୟ କରୁଛନ୍ତି, ଏବଂ ପ୍ରକାଶିତ ବାକ୍ୟ ଅଧ୍ୟାୟ ଅଠାରର ଦୂତଙ୍କୁ “ତୃତୀୟ ଦୂତ” ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ କରୁଛନ୍ତି। ତୃତୀୟ ଦୂତ ଏହି ତିନିଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶେଷଜଣ, ଏବଂ ସେ ପ୍ରଥମ ଦୂତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିରୂପିତ; ଏହି କାରଣରୁ ସିଷ୍ଟର୍ ହ୍ୱାଇଟ୍ ଆମକୁ ଜଣାନ୍ତି ଯେ ପ୍ରଥମ ଦୂତଙ୍କର ମିଶନ ପ୍ରକାଶିତ ବାକ୍ୟ ଅଧ୍ୟାୟ ଅଠାରର ଦୂତଙ୍କର ମିଶନ ସହ ସମାନ ଥିଲା, କାରଣ ଉଭୟ ଦୂତଙ୍କର ମିଶନ ଥିଲା “ପୃଥିବୀକୁ ନିଜ ମହିମାରେ ଆଲୋକିତ କରିବା।”

“ቱባዎች ሸውዓቱ” በታሪኽ ናይ መጀመርታን ካልኣይን መላእኽቲ ውሽጢ ዝርዝር ናይ ፍጻመታት ይወክሉ፣ እዚ ኸኣ በታሪኽ ናይ ሳልሳይ መልኣኽ ዳግም ዝድገም እዩ። መንፈሳዊ መርሓ ገዲ ከም ዝኣዘዘና፣ እዘን ታሪኻት “መስመር ኣብ ልዕሊ መስመር” እንተዳሊናየን፣ ምውራድ ናይ ቀዳማይ መልኣኽ ብ1840 ምስ ምውራዱ ኣብ 9/11 ይሰማማዕ። እዚ ኸኣ ምስ ክልተ ምስክራት ክብላዕ ዘለዎ መልእኽቲ ፈተና ይለልይ፣ ከምኡውን ምስ ቀዳማይ ምልክት መንገዲ ሓደ ቅርጸ ተስፋ ምፍራስ የሰማምዕ።

“hagugguu torban” yeroo raajii kan abdii kutannaa tokkoon jalqabee, abdii kutannaa caalaatti guddaadhaan xumuramu agarsiisu.

Yeroo sararri raajii bu’uu ergamaa isa jalqabaa dhufaatii ergamaa isa lammaffaatiin walitti qindaa’u, “caasaa dhugaa” ni uuma. Dhugaan akka tarkaanfii sadiitti ibsama; keessatti inni jalqabaa fi inni dhumaa tokko ta’anii, tarkaanfiin giddugaleessaa immoo fincila bakka bu’a. Ergamaa isa jalqabaa fi isa lammaffaa qindoomina kanaan walitti qindeessuun, caasaa ergamaa isa jalqabaa fi isa lammaffaa irraa ijaarame ni uuma; caasaan kunis ergamaa sadaffaa Mul’ata boqonnaa kudha saddeetii ni agarsiisa; ergamaan sadaffaan Mul’ata boqonnaa kudha saddeetii immoo walitti makama ergamaa isa jalqabaa fi isa lammaffaati.

Mul’ata Mul’ata Kitaaba Mul’ataa boqonnaa kudha saddeet keessaa ergamaan sadaffaan sagalee lama irraa ijaarameera. Sagaleen inni jalqabaa yeroo ijaarsiwwan New York 9/11 irratti kufanitti raawwatame; sagaleen lammaffaan immoo kan lakkoofsa afur keessaa jiru seera Dilbataati. Yeroo 9/11 irraa jalqabee hamma seera Dilbataatti jiru keessatti, ergamaan sadaffaan Mul’ata boqonnaa kudha saddeet keessaa walmakaa ergamaa jalqabaa fi ergamaa lammaffaa bakka bu’a. Kun dhugaa ta’ee waan jiruuf, seenaa ergamoota lamaan sanaa “sarara irratti sarara” jechuun fayyadamuudhaan seenaa ergamaa sadaffaa Mul’ata boqonnaa kudha saddeet keessaa bakka buusuun—ergamaa jalqabaa fi ergamaa lammaffaa, ergamaa jalqabaa fi ergamaa lammaffaa wajjin walqixxeessuudha.

Ergamoonni lama gaddisa isa jalqabaa irratti gaʼu; ergamoonni lamaanis haala raajii keessatti walitti hidhatanii jiru; lamaan isaanii keessatti ergaan qormaataa tokko harka ergamaa keessa jiru. Mallattoon karaa itti aansee sarara keessatti bakka buʼame gabatee Habaaquuq ti; kunis kallattiidhaan harka Waaqayyoo wajjin walitti dhufeenya qaba. Sarara ergamaa isa jalqabaatiin, chaartiin bara 1843 Caamsaa 1842 keessatti qophaaʼe; sarara ergamaa isa lammaffaatiin immoo, chaartiin hin turre. Chaartiin gaʼuu ergamaa isa lammaffaa irratti xumuramee ture. Mallattoon karaa gabatee Habaaquuq sarara ergamaa isa lammaffaa keessatti argamu, lakkoofsota chaartii 1843 keessatti dogoggora ture irraa harka Waaqayyoo kaasuudha.

Harki Isaa karaa mallattoo ergamaa isa jalqabaatti dogoggora tokko ni haguugte, harki Isaas saruma karaa mallattoo sana irratti, sarara ergamaa lammaffaatti ni kaafame. Kanaaf; karaa mallattoon gabatee Habaaquuq sararoota wal-cinaa ergamaa jalqabaa fi lammaffaa keessatti tarkaanfii lama bakka bu’a. Tarkaanfii jalqabaatti harki Isaa dogoggora tokko ni haguuga, fi xumura yeroo karaa mallattoo gabatee Habaaquuqtti immoo, Inni harka Isaa ni kaasa. Yeroon turtii dhufaatii ergamaa lammaffaatiin jalqabe, yeroo turtiis akka adeemsaatti, ka’iinsa harka Isaatiin jalqabee ni xumurama. Karaan mallattoo gabatee Habaaquuq yeroo tokko bakka bu’a; yeroo sanas jalqaba irratti harka Kiristoosiin, xumura irrattis harka Isaatiin mallatteeffame dha.

Harka lama duraa irratti mallatteeffamaniiru, lamaan isaanii iyyuu ergaa qormaataa fudhatamee nyaatamuu qabu qabu. Sana booda yeroo raajii, dhugaa bu’uuraa bakka bu’u, harka Waaqayyoo uwwisuudhaan jalqabamee harka Isaa saaxiluudhaan xumuramu, ni jalqaba. Mallattoon karaa itti aanu walga’ii qubannaa Exeter dha; achitti iyyeen halkan gidduutti dhaga’amu warra harka Kiristoos gara Iddoo Hundumaa Caalaa Qulqulluutti isa hordofuu barbaadan adda baasee qulleessa.

Yeroo Kiristo Iddoo Hundee Qulqulluu hundumaa keessa seene, harka Isaa gara samiitti ol kaashee yeroon siʼachi akka hin jirre kakate. Inni yeroo sana “sagaleewwan torban” kan seenaa ergamoota lamaan jalqabaa bakka buʼan, seenaa ergamaa sadaffaa keessatti irra deebiʼamee mulʼatu sana, amma iyyuu cufee ture. Inni “sagaleewwan torban” akkuma raajii Daaniʼel boqonnaa kudha lamaan keessatti cufetti cufe. Boqonnaa kudha lamaan Daaniʼel keessatti, jalqaba yeroo mallattoo qabu sadii keessaa isa tokkotti, Kiristoos harka Isaa lamaan gara samiitti ol kaasee, yeroo bittinnaa saba Waaqayyoo raawwatamutti, warri “namoota dinqisiifataman” taʼan ni qulqulleeffamu, akka aarsaa tokkootti ol ni qabamu jedhee labsa. Caasaan ergamoota isa jalqabaa fi isa lammaffaa, kan yeroo ammaa ilaalaa jirru, kallattiin mallattoo taʼeen tarkaanfii hundumaatti harka Waaqayyoo mulʼisa.

Inni Inni dhoksa dhoksuun yeroo Inni dhugaa haguugu, abdii kutannaa ni uuma; yeroo Inni harka Isaa kaasu immoo ifni ni ba’a; innis ifa ergaa Iyyata Halkan Walakkaa ti. Abdii kutannaan jalqabaa hamma abdii kutannaa guddaatti mallattoo alfaa fi omeegaa baata; innis caasaa dhugaa keessatti kaa’amee dhihaata. Jalqabni dhuma ni bakka bu’a; mallattoon karaa abdii kutannaa lamaan gidduu jiru bu’aa cufamuu fi banamuu gabateewwan Habaaquq ni mul’isa; kunis karaa durii Ermiyaas banamuu dha; innis bu’uura mana qulqullummaa seerri Dilbataa dura irratti ijaaramu bakka bu’a; yeroo mana qulqullummaa xumurame tulluuwwan hundumaa irra olitti ol qabamu. Dubbiin dhugaa keessatti mallattoon karaa giddugaleessaa fincila ni bakka bu’a; seenaa adda ba’iinsa qamadii fi inkirdaada isa dhumaa keessatti bakka bu’ame keessattis fincila durboota gowwootaa ni mul’isa.

ሃባቁቅ ጽላቶች የሚወክሉት የዓመፅ የመንገድ ምልክት እየገሰገሰ የሚሄድ መሆኑ ይወከላል፤ ምክንያቱም እርሱ አንድ ብቻ የመንገድ ምልክት ሳይሆን፣ በእግዚአብሔር እጅ እንደተወከለ የተወሰነ መጀመሪያና መጨረሻ ያለው አንድ ዘመን ነው። በመጀመሪያው ተስፋ መቁረጥ ላይ የእግዚአብሔር እጅ ሁለት ጊዜ ታያለች፤ ምክንያቱም ሁለት መላእክት ስለሚኖሩ እነርሱም ሁለቱም በእጃቸው መልእክት አላቸው። የሚቀጥለው የዓመፅ የመንገድ ምልክት የመጀመሪያና የመጨረሻ እጅ አለው፤ ስለዚህ በትንቢታዊ ባህርያቱ ውስጥ እርሱም ደግሞ ሁለት እጆች አሉት። ሦስተኛው የታላቁ ተስፋ መቁረጥ የመንገድ ምልክት፣ ሰባቱ ነጐድጓዶች በታተሙበት በዚያው ክፍል፣ ዳንኤል ምዕራፍ አሥራ ሁለት እንደነበረው ሁሉ፣ ክርስቶስ እጁን አንሥቶ ወደ ሰማይ ሲምል ይገልጣል። መልአኩ እኛ አሁን የምንመለከታቸውን የመጀመሪያዎቹን ሁለት መላእክት ትንቢታዊ መዋቅር መጨረሻ በሚያመለክትበት በዚያው ነጥብ ላይ፣ የትንቢታዊ ጊዜን አተገባበር ያበቃል፤ እንዲሁም ራሱን በዳንኤል መጽሐፍ ውስጥ ባለው ተመሳሳይ ክፍል ውስጥ ያኖራል፤ በዚያም አንድ እጁን እያነሣ ሳይሆን፣ ሁለቱንም እጆቹን እያነሣ ነው።

ଡାନିଏଲ ବାରହ ଅଧ୍ୟାୟରେ ତିନୋଟି ଭବିଷ୍ୟବାଣୀମୂଳକ କାଳାବଧି ଅଛି, ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ତିମ ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ ଉନ୍ମୋଚିତ ହୁଅନ୍ତି, କାରଣ ଏହାହିଁ ଅନ୍ତିମ ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଜନଙ୍କ ଉପରେ ଘଟେ। ଡାନିଏଲଙ୍କ ଅନ୍ତିମ ଶିଖରସ୍ଥ ଦର୍ଶନରେ ପ୍ରଥମେ ଯାହା ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଥିଲା, ସେହି ହେଲା—ଡାନିଏଲ, ଯିଏ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଅବଶିଷ୍ଟ ଜନଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ, ସେ ଉଭୟ ବିଷୟ ଏବଂ ଦର୍ଶନର ବୁଝାମଣା ରଖିଥିଲେ। ଡାନିଏଲଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶେଷରେ ଯାହା ଲେଖିତ ହୋଇଛି, ସେହା ହେଲା—ଯେମାନେ ବୁଝନ୍ତି ବୋଲି ପରିଚିହ୍ନିତ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଜନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତିମ ପୁନରୁଜ୍ଜୀବନ ଏବଂ ସଂଶୋଧନ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ଜ୍ଞାନର ବୃଦ୍ଧିକୁ ଯୁଦା ଗୋତ୍ରର ସିଂହ କିପରି ବ୍ୟବହାର କଲେ। ସେ ପ୍ରକାଶିତବାକ୍ୟର “ସାତ ଗର୍ଜନ”କୁ ଉନ୍ମୋଚନ କରିବାକୁ ଡାନିଏଲ ବାରହର “ତିନି କାଳାବଧି”ର ଉନ୍ମୋଚନ ସହିତ ସମ୍ବନ୍ଧିତ କରି, ନିଜ ଜନଙ୍କର ମୁଦ୍ରାଙ୍କନ ସମ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି।

Yesuus yeroo xumura guyyoota raajii sadii fi walakkaa kan humna saba Waaqayyoo bittimsuu ta’utti “dinqiin” hundinuu ni xumuramu jedhee yeroo ibsu—inni jechuunis Adoolessa 2023 yeroo guyyoonni sadii fi walakkaa du’aa daandiiwwan Mul’ata boqonnaa kudha tokkoffaa keessatti ibsaman xumuraman agarsiisaa jira. Amma dinqiidhaan Sun-day law dura ni xumuramu turan. Inni harka tokko utuu hin ta’in, harka lamaanuu ol kaasuun Adoolessa 2023 mallatteesse. Akkasiin gochuudhaan yeroo turtii xumuramuu isaa mallatteessaa ture; akkuma yeroo seenaa Millerite keessatti dogoggora irraa harka isaa kaasee ture sanaa. Abdii kutannaan inni jalqabaa jechuun gaafa Adoolessa 18, 2020tti ta’e, akkuma gosa fakkeenya abdii kutannaa jalqabaa Millerite tiin mul’ate sana, yeroo turtiinis jalqabee hamma inni harka isaa yeroo lammaffaaf diriirsee haftee saba isaa Adoolessa 2023tti walitti qabutti itti fufe.

ପ୍ରଥମ ନିରାଶାକୁ ଦେବଙ୍କର ହସ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଗୋଟିଏ ଭୁଲକୁ ଆବୃତ କରାଯାଇଥିବାରେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରାଯାଇଛି; ମିଲରାଇଟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେହି ଭୁଲ ଥିଲା ଅକ୍ଟୋବର 22, 1844 ର ପରିବର୍ତ୍ତେ 1843 ବର୍ଷକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା। ସେହି ନିରାଶା ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟର ବାରହମ ପଦରେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରାଯାଇଛି। ପ୍ରଥମ ନିରାଶା ତାଙ୍କର ହସ୍ତ ଦ୍ୱାରା ସେହି ଭୁଲକୁ ଆବୃତ କରିବାରେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରାଯାଇଛି, ଏବଂ ଯେମାନେ ପ୍ରଥମ ନିରାଶାକୁ ଆସିଥିଲେ ସେହି ମିଲରାଇଟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାହାର ପୂର୍ବଛବି ଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲା। ବାରହମ ପଦରେ ଥିବା ଶବ୍ଦ ହେଉଛି “ଆସେ।” ଧନ୍ୟ ସେ, ଯେ ଅପେକ୍ଷା କରେ, ଏବଂ ଯେ 1335 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ “ଆସେ”; ଧନ୍ୟ ସେ, ଯେ ଅପ୍ରେଲ 19, 1844 ର ନିରାଶା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ “ଆସେ।” “ଆସେ” ବୋଲି ଅନୁବାଦ ହୋଇଥିବା ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ “ସ୍ପର୍ଶ କରିବା”। 1843 ବର୍ଷଟି 1844 ବର୍ଷକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲାବେଳେ ମିଲରାଇଟମାନେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ନିରାଶାକୁ ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ। ଦାନିଏଲ ବାରହର ବାରହମ ପଦ ଅପ୍ରେଲ 19, 1844 ର ପ୍ରଥମ ନିରାଶାକୁ ଚିହ୍ନଟ କରେ, କିନ୍ତୁ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ସିଧାସଳଖ ଭାବରେ ଜୁଲାଇ 18, 2020 ର ପ୍ରଥମ ନିରାଶାକୁ ମଧ୍ୟ ଚିହ୍ନଟ କରେ।

Dhugaan raajii isa jalqabaa fi dhugaan raajii isa dhumaa keessaa yeroo raajii sadii warra yeroo dhumaatti hiikaman, yeroo beekumsi dabalee addaan baasuu qamadii fi asheeta xumura irratti raawwatu, akkasumas banuu ifa raajii isa nama dhibba afurtamii afur kuma tokko kuma afur (144,000) chaapu ta’e adda baasu, yeroo raajii tokkoo fi isuma wal fakkaata dha.

Ayaanni jalqabaa lakkoofsa torbaa keessa jiru, xumura bittinnaa Guyyoota sadii fi walakkaa Mul’ata kudha tokkoo kan ji’a Adoolessa bara 2023 keessa ta’eedha; yeroo lakkoofsa kudha lama keessa jirus, jalqaba bittinnaa sanauma kan Adoolessa 18, 2020 irratti jalqabeedha. Alfaa fi Oomeegaan seenaa qaqawwee torbananii Daani’el kudha lama keessatti akka seenaa mufii Adoolessa 18, 2020 irratti jalqabee guyyoota mallattoo sadii fi walakkaa booddee ji’a Adoolessa bara 2023 keessatti xumuramuutti mallatteesse. Akkuma kanaan barbaachisaa ta’e, yeroo Alfaa fi Oomeegaan jalqabaa fi xumura yeroo turtii isa dhumaa mallatteesse, harka isaa tokko osoo hin ta’in, lamaan isaanii gara samii ol kaasuun Isa bara baraan jiraatuun kakate.

Ilmi Waaqayyoo inni Ilma namaa taʼe, achuma bakka xumuri seenaa saba kakuu Waaqayyoo itti jalqabe sanatti, yeroo Kiristoos jalqaba Abraamin waadaa wajjin waame, ergasii immoo waadaa sana kakaa dhaan mirkaneesse sanatti, Abbaa wajjin kakaa seenaa jira. Kophee kee baafadhu; ati lafa qulqulluu irratti jirta!

መጽሓፍ ቅዱሳዊ ትንቢታዊ ሰለስተ ዘመናት ውስጥ ያለው መካከለኛው ፊደል፣ በቁጥር አሥራ አንድ በተወከለው 1290 ዓመታት ውስጥ የተገለጸው የአብራምና የጳውሎስ የቃል ኪዳን ዘመን 430 ዓመታት ትንቢት የኦሜጋ ፍጻሜ ነው እንጂ ከዚያ ያነሰ አይደለም። ቁጥሩ በሚለራዊ ግንዛቤ ሲቀረብ፣ ለጳጳሳዊ ሥርዓት ሰላሳ ዓመታት የዝግጅት ዘመን እንዳለ ያሳያል፤ ከዚያም በኋላ 1260 ዓመታት የጳጳሳዊ ስደት ይከተላል። የአብራም 430 ዓመታት፣ ጌታ ከአብራም ጋር ወደ ቃል ኪዳን በገባበት የመጀመሪያዎቹ ሰላሳ ዓመታት ጋር ተያይዞ፣ በተወሰነ ሕዝብ ውስጥ ባርነትንና መዳንን ይወክላል። ለካህናቱ የነበረው የሰላሳ ዓመታት ዝግጅት በ1989 በፍጻሜው ዘመን ተጀመረ፣ ይህም ሰላሳ ዓመታት በእሁድ ሕግ ጊዜ ያበቃል፤ በዚያን ጊዜ ቁጥሩ የጥፋት ርኵሰት እንደሚቆም ይገልጻል፣ ከዚያም ከዮሐንስ በራእይ አሥራ ሦስት ውስጥ ካሉት 42 ምሳሌያዊ ወራት ጋር በሚስማማ 1260 ምሳሌያዊ ዓመታት የእግዚአብሔርን ሕዝብ ያሳድዳል።

Sochii haaromsaa kan kuma tokkoo fi afurtamii afurii kumaa bara 1989 keessa jalqabe, yeroo Gooftaan hojii isaa lubummaa inqilaaba halkan walakkaatti tajaajilu qopheessuu jalqabetti; inqilaabni sunis seera Dilbataa irraa jalqaba. Alfaa fi Oomegaan bishaan Hiddeqel irra dhaabatanii harka isaanii lamaan gara samii ol kaasanii, yeroo bittimmaachuun Adoolessa 18, 2020 irraa hamma Adoolessa 2023tti guutametti, dinqiiwwan hojii Kiristoos waaqummaa Isaa namaooma waliin walitti makuu wajjin walqabatan akka xumuraman kakatan.

Kunis isla labsii boqonnaa kudhaffaa keessatti, sarara qilleensota torbanii keessaa jiru sanaa dha; inni achitti hojii raajii yeroo qofa utuu hin xumurin, guyyoota malakata torbaffaa afuufamu keessatti iccitiin Waaqayyoo akka xumuramuus adda baasee ibse. Kutaan wal fakkaataan Daani'el boqonnaa kudha lamaan keessatti immoo, yeroo bittinneessuun sun Adoolessa 2023 keessatti xumurametti, akka xumuramuutti mul'ata mallattoo saba Waaqayyoo irratti kaa'amuu sanaa xumuramuu isaa adda baasa; kunis akkuma afuuffannaa malakata torbaffaatiin bakka buufamee, kutaa wal fakkaatoo lamaan keessatti Kiristoos harka Isaa ol kaasee kakachuun walitti yeroo tokkotti ta'e sana.

Dinqii jalqabaa fi dinqii xumuraa ergaa sadii Daniel boqonnaa kudha lammaffaa mallattoo alfaa fi oomeegaa qaba. Yeroon jalqabaa kan keeyyata torbaa yoomuma sana isa keeyyanni kudha lamaan jalqaba godhu sana dhuma isaa adda baasa. Gidduu keeyyata torbaa fi kudha lamaan keessatti, seenaa yeroo dhumaa kan bara 1989 irraa jalqabee hamma cufamuu carraa fayyinaatti jiru bakka buufamee dhihaata. Akkasumas gidduu yeroo alfaa keeyyata torbaa fi seenaa oomeegaa keeyyata kudha lamaan keessatti, fincilli dhumaa ilmaan namootaa kan seera Dilbataa irraa eegalee hamma Miikaa’el ka’utti jiru bakka buufamee dhihaata; innis boqonnaa isa Miikaa’el keessatti ka’u sana keessatti iyyuu bakka buufamee dhihaata.

Fincila giddugaleessaa keessaa ka’uumsi fincilaa, seenaa alaa fincilaa irratti hundeeffame dha; garuu waggoota soddomman jalqabaa seenaa keessaa qophii luboota humnoota alaa yeroo 1260 itti aanu keessatti mul’atan wajjin kallattiidhaan walitti bu’iinsa keessa jiraniti.

መካከለኛው ዘመን የዕብራይስጥ ፊደላት አሥራ ሦስተኛውን ፊደል ዓመፅ ይወክላል፤ ፍርድ የሚቆይ ሳለ፣ በፕላኔት ምድር ላይ ያለውን የታላቁ ተጋድሎ የመጨረሻ ውጊያ ሲያሳይ ከውስጣዊው ጋር ይዋሃዳል። ውጫዊውንና ውስጣዊውን የሚያዋህድ ይህ ቅንብር ደግሞ በሂዴቅል ወንዝ የተመሰለውና የአልፋና ኦሜጋ ማኅተም የተሸከመው፣ በእውነት መዋቅርም ላይ የተገነባው የዳንኤል የመጨረሻ ራእይ መልእክት ነው። የመጀመሪያውና የመጨረሻው ምዕራፍ ለዘላለም እንደሚያበሩ ኮከቦች የተገለጹትን የእግዚአብሔር ሕዝብ መታተም ይመለከታሉ። የዓመፅ መካከለኛው ምዕራፍ ደግሞ፣ በቁጥር አሥራ አንድ ከ1290 ዓመታት ጋር የተወከለውን ያንኑ ታሪክ ይለይታል፤ ይህም በዚያው መዋቅር ውስጥ ያለው መካከለኛ ቁጥር ነው።

Yeroo Kiristoos caasaa raajii keessatti harka Isaa fayyadamu, inni dhugaa hedduu bakka bu’a; garuu karaa inni saba Isaa irratti geggeessaa jiru illee bakka bu’a. Mul’anni Yesus Kiristoos ji’a Adoolessa bara 2023 keessa hiikamuu jalqabe. Hiikamni sun hiikama sagalee guguddoo torbanii fi ergaa Daani’el boqonnaa kudha lamaan keessatti bakka buufame illee of keessatti hammata. Hiikamni sun seenaa dhokataa keeyyata afurtamaa keessatti raawwatama; seenaa sun bara 1989 keessatti jalqabee seera Wiixataa irratti xumurama. Seenaa sana keessatti sabni Waaqayyoo ni chaapfama; isaanis dhangala’ina Hafuura Qulqulluutiin chaapfamu. Dhangala’iinsi dhumaa Hafuura Qulqulluu Mul’ata boqonnaa saddeettaffaa keessatti ibsameera; achittis inni chaappaadhaan torbaffaa, kanaafis chaappaa dhumaa akka ta’eetti bakka buufameera. Leenci gosa Yihudaa keessaa ta’e boqonnaa shanaffaa keessatti kitaaba chaappaa torbaaniin cufame banuuf injifate.

Chaappterii jaʼaffaa xumura boqonnaa jaʼaffaa irratti gaaffii kaase; yeroo araarri cubbuudhaaf siʼachi hin jirre keessatti eenyutu dhaabachuu dandaʼa?

> Guyyaan guddaan dheekkamsa isaa dhufeera; eenyutu immoo dhaabachuu dandaʼa ree? Mul’ata Yohaannis 6:17.

Boqonnaan itti aanuun, yookaan lakkoofsa itti aanuu jechuu dandeessu, yeroo seera Dilbataa keessatti kuma dhibba afurtamii afur fi guddaan sonaan walitti qabaman mootummaa Waaqayyoo keessatti mallatteeffamu isaanii fi tuuta guddaa walitti qabamu isaanii ni ibsa. Kuma dhibba afurtamii afur gaaffii mallattoo jaʼaffaa deebisu. Erga isaan boqonnaa torbaffaa keessatti bakka buufamanii booddee, boqonnaan saddeettaffaan mallattoon torbaffaan fi isa dhumaa irraa fuudhamuu isaa ni ifa godha.

> እርሱም ሰባተኛውን ማኅተም በከፈተ ጊዜ፥ በሰማይ ለግማሽ ሰዓት ያህል ዝምታ ሆነ። በእግዚአብሔርም ፊት የሚቆሙትን ሰባቱን መላእክት አየሁ፤ ሰባትም መለከቶች ተሰጡአቸው። ሌላም መልአክ የወርቅ ጥና መስጫ ይዞ መጥቶ በመሠዊያው አጠገብ ቆመ፤ በዙፋኑም ፊት ባለው በወርቁ መሠዊያ ላይ ከቅዱሳን ሁሉ ጸሎት ጋር እንዲያቀርበው ብዙ ዕጣን ተሰጠው። የዕጣኑም ጢስ ከቅዱሳን ጸሎት ጋር ከመልአኩ እጅ ወጥቶ በእግዚአብሔር ፊት ወጣ።

> Ergamaanichi xombichaan fudhatee, iddoo aarsaatii ibidaan guutee, lafa irrattis darbate; sagaleewwan, qaqawwee, balaqqeessa, fi kirkirri lafaa taʼan. Mul’ata Yohaannis 8:1–5.

“Balaa,” Isaayaas boqonnaa jahaa keessatti akka “cooma ibiddaa”tti bakka bu’ee kan mul’atu, kan Obboleettii White mallattoo qulqulleessuu ta’uu isaa ibsitu, iddoo aarsaa irraa fudhatamee gara lafaatti darbama. “Balaan” samii irraa guyyaa Pentekoostee irratti dhufe akka arraba “ibiddaa”tti bakka bu’ee ture. “Ibiddi” wanta Ergamaan Kakuu ilmaan Lewwii qulqulleessuuf itti fayyadamu dha.

> “‘Innis qotiyyoon Harka Isaa keessa jira; inni iddoo midhaanii Isaa guutummaatti qulqulleessa; qamadii Isaa immoo kuusaa keessa walitti qaba.’ Maatewos 3:12. Kun yeroo qulqulleessuu keessaa tokko ture. Dubbiin dhugaa irraa kaasee, buqqeen qamadii irraa adda baafamaa ture. Sababii isaan iftuumsa fi of-qajeelummaadhaan guutamanii ceephoo fudhachuuf baay’ee hin qophoofneef, akkasumas addunyaatti jaalalaan guutamanii jireenya gad of qabuu fudhachuuf hin feeneef, baay’een isaanii Yesus irraa garagalanii deeman. Namoonni baay’een har’as waanuma kana gochaa jiru. Lubbuun har’a akkuma bartoonni sun mana sagadaa Qifirnaahoom keessatti qoramanitti qoratamaa jiru. Yommuu dhugaan garaa isaanii tuqutti, jireenyi isaanii fedha Waaqayyoo wajjin akka hin walsimne argu. Of keessaa guutummaatti jijjiiramni akka isaan barbaachisu ni argu; garuu hojii of-hin gogne sana fudhatanii hojjechuuf fedhii hin qaban. Kanaafuu, yeroo cubbuun isaanii ifa baafamutti ni aaru. Akkuma bartoonni Yesus dhiisanii, ‘Dubbiin kun jabaadha; eenyutu dhaga’uu danda’a?’ jechuun gungumaa isaanii deemanitti, isaanis mufatanii irraa deemu.” The Desire of Ages, 392.

Ibidda ibsa Eliyaas aarsaa isaa irratti buʼe, akkuma ibiddi aarsaa Gideon ergamaa sanatti dhiheesse irratti buʼe sanaa. “Ibiddi” qulqulleessuu jedhu Dubbii Waaqayyoo dha; jechuunis, qulqulluu taʼuun Dubbii Isaaniitiin qulqulleeffamuu dha. “Ibidda” chaappaan torbaffaan yeroo banamu gara lafaatti darbamu sun, humna guutuu ergaa raajii guyyoota dhumaa keessatti hiikame sanaa mulʼisa; kunis yeroo malakata torbaffaa afuufamu, yeroo raawwii dhumaa fi mudaa hin qabne taʼe kan wantoota qaqawwee torbanin bakka buʼaman, akkasumas yeroo raajiin deggaramuu kan yeroo raajii sadii Daaniʼel boqonnaa kudha lama keessatti guyyoota dhumaatti hamma gaʼutti cufamee ture sanaa.

Mul’anni Yesus Kiristoos kan yeroo cufamuu carraa qoramuu namaa dura xinnootti banamu—banamuu qilleensota torbanii, kaafamuu chaappaa torbaffaa, banamuu Daani’el boqonnaa kudha lammaffaa, akkasumas banamuu seenaa dhokataa lakkoofsa afurtamaa Daani’el boqonnaa kudha tokkoo ni dabalata; seenaa isa ergamaan sun nama uffata quncee irraa, “dhumni dinqiiwwan kanaa maal ta’a?” jedhee gaafate sana iyyuu.

Namichi uffata qabdu sun deebisee akkana jedhe—Yeroo tursiisaa Adoolessa bara 2023 xumura isaa geessanitti, isin seenaa mallattoo kaa’amuu kumni dhibba tokkoo fi afurtamii afurii sanaa geessaniittu.

Inni akkasumas jedhe—dhuma guyyaa mallattoo sadii fi walakkaa Mul’ata boqonnaa kudha tokkoo irratti, ergaan raajii Kitaaba Daani’el keessaa tokko, akkuma yeroo dhumaa bara 1798 tiin fakkeenyaaf agarsiifametti, hiikamuuf akka ta’u. Dhugaan yeroo sana, dhuma guyyaa mallattoo sadii fi walakkaatti hiikamuuf jedhu, lakkoofsa kutaa sagalii sanuma Kitaaba Daani’el keessaa, kan cufamuu fi hiikamuu Kitaaba Daani’el adda baasee ibsuu fi hiiku keessatti argama.

Nuti mata-dureen itti aanutti wantoota kana itti fufna.

> “Yeroo Kiristoos biyya lafaa kana dhufe, duudhaan dhaloota irraa gara dhalootaatti dabarfamaa turee fi hiikni namootaa Macaafa Qulqulluu irratti kennan, dhugaa akka inni Yesuus keessatti jiru sana namoota irraa dhokse. Dhugaan tuuta duudhaa guddaa tokko jalatti awwaalame ture. Hiikni hafuuraa kitaabota qulqulluu sanaa bade ture; sababiin isaas, namoonni amantii dhabuu isaanii keessatti balbala qabeenya samii cufan. Dukkanni laficha haguuge, dukkanni cimaanis ummata. Dhugaan samii irraa gara lafaa gadi ilaale; garuu eessattiyyuu mallattoon Waaqummaa mul’ifame hin turre. Gaddisi guddaan akka haguuggii du’aa lafa irratti babal’ate.”

> “ነገር ግን ከይሁዳ ነገድ የሆነው አንበሳ አሸነፈ። የመለኮታዊ መመሪያውን መጽሐፍ የዘጋውን ማኅተም ከፈተ። ዓለም ንጹሕና ያልተቀላቀለ እውነትን እንድትመለከት ተፈቀደላት። እውነት ራሷ ጨለማን ለመገልበጥና ስህተትን ለመቃወም ወረደች። ወደ ዓለም ለሚመጣ ሰው ሁሉ ብርሃን የሚሰጥ ብርሃን ይዞ ከሰማይ መምህር ተልኮ ነበር። እውቀትን፣ የትንቢትንም የማያስታግስ ቃል በናፍቆት የሚፈልጉ ወንዶችና ሴቶች ነበሩ፤ እርሱም በመጣ ጊዜ በጨለማ ስፍራ የሚያበራ ብርሃን እንደሆነ ነበር።” Spalding Magan, 58.

> “ଲେଖକମାନେ ଏବଂ ଫରିଶୀମାନେ ଶାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକର ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରୁଥିବା ବୋଲି ଦାବି କରୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜମାନଙ୍କର ଧାରଣା ଏବଂ ପରମ୍ପରାଙ୍କ ସହିତ ସମନ୍ୱୟରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରୁଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ଆଚାର-ବିଚାର ଏବଂ ନୀତିବାକ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଦିନକ୍ରମେ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ କଠୋର ହୋଇଯାଉଥିଲା। ତାହାର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଅର୍ଥରେ, ପବିତ୍ର ବାକ୍ୟ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ମୁଦ୍ରାଙ୍କିତ ପୁସ୍ତକ ସଦୃଶ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଯାହା ସେମାନଙ୍କର ବୁଝା ପାଇଁ ବନ୍ଦ ଥିଲା।” Signs of the Times, May 17, 1905.

Back to Articles