Article

# Kitaaba Daaniʼel - Dhibba Tokko fi Digdamii Sadii

ᱰᱮᱱᱤᱭᱮᱞ 11:40 ᱨᱮᱱ ᱵᱷᱟᱵᱤᱛ ᱛᱟᱞᱠᱟ ᱟᱨᱛᱷ ᱩᱫᱩᱜ ᱠᱟᱱᱟ

Author

Jeff Pippenger

Published

March 8, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Lakkoofsi afurtamaa Daani'el boqonnaa kudha tokko keessaa tokko dubbii Waaqayyoo keessatti lakkoofsota hundumaa caalaa hiika gadi fagoo qabu keessaa isa tokko dha; akkuma Daani'el boqonnaa saddeet, lakkoofsa kudha afuriitis ta'e. Lakkoofsi afurtamaan sun laga Hiddeqelitiin bakka buufama; lagni Ulaayiin immoo Daani'el boqonnaa saddeet, lakkoofsa kudha afur bakka bu'a.

Lakkoofsi afurtamni jechoota, “dhuma yeroo sanatti” jedhamaniin jalqaba; kanaanis jalqaba lakkoofsa sanaa bara 1798 taʼuu isaa addatti ifa godha. Jechoonni shantamii tokkoon lakkoofsa sana keessatti argaman bara 1989 irratti hiikamaniiru; yeroo sanattis kufaatii Sooviyet Yuuniyen addaan baasanii agarsiisu isaanii hubatame. Jechoonni shantamii tokkoon sun lakkoofsa sana keessatti argaman, yeroo dhumaa bara 1798 keessaa fi achiis yeroo dhumaa kan biraa bara 1989 keessaa bakka buʼu. Alfaa fi Oomeegaan warra arguufii dhagaʼuuf fedhii qaban hundumaaf mallattoo Isaa lakkoofsa sana irratti kaaʼeera. Yeroo dhumaa sochii ergamoota tokkoffaatii fi sadaffaatiif taʼe lamaan isaanii lakkoofsa tokko sana keessatti bakka buʼaniiru.

Aayanni armaan gadii keessatti, mootummaa Paaphaasii—mootii kaabaa jedhamuun bakka buʼame—Yunaayitid Isteetis, biyya ulfina qabeettii jedhamuun bakka buʼamte, yeroo dhihoo keessatti Ameerikaa keessatti seerri Dilbataa dhufu irratti akka injifatu ni ibsa. Kanaafuu, jechuunis dubbii aayata afurtamaa yeroo dhumaa bara 1798 akka jalqabaatti, yeroo dhumaa bara 1989 immoo akka xumuraatti yoo agarsiisan illee, dhugaan jiru seenaa raajii aayata afurtamaa keessatti bakka buʼame sana hin xumuramu hamma aayata afurtamii tokkootti, yeroo mootichi kaabaa biyya ulfina qabeettii injifatutti. Kunis jechuun, seenaa kufaatii Sooviyeet Yuuniyen bara 1989 irraa jalqabee hanga seera Dilbataa yeroo dhihoo dhufutti, isa aayata afurtamii tokko keessatti argamu, seenaa Yunaayitid Isteetis kan Pirezidaantii Ronaald Reegan irraa jalqabee hanga seera Dilbataa yeroo dhihoo dhufutti taʼe bakka buʼa. Seenaa sun Fulbaana 11, 2001 fi itti fufee hanga saʼaatii kirkira lafaa guddaa Mulʼata boqonnaa kudha tokka keessatti ibsameettis of keessatti hammata.

ᎢᏳ ᎠᏰᎵ ᎤᏍᏚᎩ ᎢᎬᏱᏱ ᎠᎦᏔᎲᎢ, ᎠᏓᏃᎮᏍᎬ ᎢᎬᏱᏱ ᎤᎵᏍᏔᏅᎯ ᎤᏃᎯᏳᎯ Ꮎ “ᏈᏆᏂᎦ ᎤᏪᎵᏍᎬ, Ꮎ ᎠᏰᎵ 1798 ᎤᏕᏘᏴᏛ ᏗᏓᎾᏁᎶᏗ ᏗᎧᎿᎭᎩ ᏫᏚᏓᎴᎲ ᏆᎾᏓᏅᏙ ᎤᎵᏍᎬ ᏗᎧᎿᎭᎩ ᎠᎴ ᏆᎾᏓᏅᏙ ᏗᎧᎿᎭᎩ ᏫᏚᏓᎴᎲ ᏫᎬᏩᏍᏗ ᎠᏎ ᎤᎾᏓᏅᏛ ᎠᏰᎵ ᎨᏎ ᎤᎭᏂᎩᏛ ᎠᏎᏃ ᏗᎪᎵᏰᎢ ᎠᏗᏍᎩ ᎣᏍᏛᎾ ᎨᏎ, ᎤᏂᏲᎯᏳᎯ Ꮎ ᏗᎪᎵᏰᎢ ᏂᎦᏛ ᏱᎨᏒᎾ ᎤᏓᏙᎴᎰᏒ ᎢᏅ ᎢᎦ ᎢᏯᏍᏗ ᏥᏄᏍᏛ ᏗᏓᎾᏁᎶᏗ ᏗᎧᎿᎭᎩ ᎤᏂᏲᏍᏗ ᎠᏰᎵ ᏧᏩᏁᎬ ᎤᏂᏏᏅᏍᏗ ᎢᎦ.” ᎠᏴᏫᏍᎩ ᎥᏝ ᎣᎩᏓᏅᏖᎸᎾ ᎨᏎ Ꮎ ᎠᏓᏅᏙ ᎢᎬᏱᏱ, ᎢᎦᏛ ᎤᏜᏓᏅᏛ ᎠᏎ ᎠᏰᎵ ᎢᎬᏱᏱ ᎠᎦᏔᎲᎢ ᏱᎩᎶᏐᏗ ᎢᏯᏍᏗ ᏗᎧᎿᎭᎩ ᎤᏓᏙᎴᎰᏒ Ꮎ, ᎠᏎᏃ ᎩᎳᏉ ᎤᎵᏍᏆᏂᎪᏔᏅ ᎨᏎ Ꮎ ᎦᏚᎲ ᎠᏛᏅᏍᏗ ᏣᏟᏂᎬ ᎦᏚᎲ 13, ᎠᏰᎵ 11, Ꮎ ᎾᏍᎩ ᏉᎯᏳ ᏗᏓᎾᏁᎶᏗ ᏗᎧᎿᎭᎩ ᎤᏬᎯᏳᏔᏅᎯ ᎨᏎ, ᎠᎴ Ꮎ ᎤᏩᏒ ᎠᏰᎵ ᎠᏫᏛ Ꮎ ᏥᏄᏍᏛ ᎤᏛᏁᎢ. ᎦᏚᎾ ᏦᏟ ᏅᏩᏓᎴ ᎤᏓᎴᎲ 1798 ᎤᏕᏘᏴᏛ, ᎠᎴ Ꮎ ᎦᏚᎾ ᏦᏟ ᎤᏬᏂᏍᎬ ᏗᎦᎾᏥ ᏥᏂᏪᏍᎬ, Ꮎ ᎡᏍᎪᎯ ᏂᎦᎵᏍᎬ ᏆᎾᏓᏅᏙ ᎤᎵᏍᎬ ᏗᎧᎿᎭᎩ ᎠᏥᎷᏤᎵᏍᎬ ᎠᏎ ᎤᎵᏍᏆᏂᎪᏔᏅᎯ ᎨᏎ។

> “Yommuu Phaaphaasummaan humna isaa irraa mulqamtee, ari’atama irraa of qusachuuf dirqamte, Yohaannis humna haaraa sagalee jawwee sana deebisee dubbatuu fi hojii hamaa fi arrabsoodhaan guutame isuma sana itti fufu ol ba’u arge. Humni kun, isa dhumaa kan waldaa fi seera Waaqayyoo irratti waraana banuu dha, bineensa gaafa hoolaa fakkaatan qabuun mootummaa godhamee ture.” Signs of the Times, November 1, 1899.

Namni tokko yoo sirritti teeknikaawaa taʼuu barbaade, lakkoofsi afurtamni seenaa bara 1798 hamma lakkoofsa afurtama tokkootti ni haguuga; akkasumas lakkoofsa afurtama tokko keessatti seerri Dilbataa adda baafamee ni mulʼata. Kanaafuu, lakkoofsa tokko qofa kan Mulʼata boqonnaa kudha sadii keessatti argamu irraa adda taʼeen, lakkoofsi afurtamni dhugumatti xiqqoo gabaabaadha; sababiin isaas seerri Dilbataa lakkoofsa itti aanu keessatti argama; yeroo Mulʼata boqonnaa kudha sadii keessatti immoo, bara 1798 irraa kaasee hamma seera Dilbataatti wanti jiru hundi lakkoofsa tokko keessatti argama. Obboleettiin White “sarara raajii wal fakkaataa” inni kitaaba Daaniʼel keessatti jiru kitaaba Mulʼata keessatti akka itti fufame nu beeksisti; akkasumas Mulʼata boqonnaa kudha sadii, lakkoofsa kudha tokko, yoo qajeelfama sarara irratti sarara jedhu hojii irra oolchuu filatte, salphaatti gubbaa lakkoofsa afurtamaarra ni darba.

Yommuu ati qajeelfama sarara irratti sararaan jedhu hojiitti hiiktu, bineensi lafa irraa taʼe Mul’ata kudha sadii keessa jiru (Ameerikaa Yunaayitid Isteetis), inni lakkoofsa afurtama keessatti “gaariiwwan waraanaa, dooniiwwan, fi abbootii farda” jedhamee bakka bu’ame, bara 1798 keessa bineensa akka hoolaa gaanfa lama qabu irraa gara bineensa akka jawwee dubbatuutti yeroo dhihoo keessatti dhufu seera Dilbataa sanaatti akka jijjiiramu ni argita; akkasumas bineensi akka hoolaa sun gaanfa lama akka qabu ni argita.

Lakkoofsi afurtamni, waggoota torbattan mallattoo taʼan yeroo sagaagaltuun Xiiroos dagatamtu illee ni bakka buʼa; waggoonni torbatamni mallattoo taʼan sun akka guyyoota mootummaa tokkootti lakkaaʼamu, mootummaanis mootummaa dha. Lakkoofsa afurtamarratti, akkasumas sarara Mulʼata boqonnaa kudha sadiitti hundaaʼuudhaan, mootummaa raajii Macaafa Qulqulluu keessatti waggoota torbatama mallattoo taʼan kan Isaayyaas boqonnaa digdamii sadiif bulchu bineensa lafa irraa baʼu sana dha; inni gaanfa humnaa lama qaba. Bineensi lafa irraa baʼu sun jalqabatti gaanfa humnaa lama, jechuun Repubilikanizimii fi Pirootestaantizimii bakka buʼu, qaba; garuu yeroo seenaa lakkoofsa afurtamii gara guutamuu isaa lakkoofsa afurtamii tokko keessatti dhihaatutti, humnoonni isaa raajii lama sun yeroo sana “dooniiwwan” (humna diinagdee), fi “gaariiwwan waraanaa fi abbootii fardeenii” (jabina waraanaa) jedhamanii addaan baafamu.

Waggaa torbaanii waggoota fakkeenyummaa torbaatamaffaa kan Isaayyaas boqonnaa digdamii sadi keessatti dubbatame keessatti, sagaagaltuun Xiiroos, isheen keeyyata afurtamaa keessatti mootii kaabaa taate, ni irraanfatamti. Garuu booddee, dhuma waggoota fakkeenyummaa torbaatamaa sanaatti, akkuma seenaa kufaatii Gamtaa Sooviyeetii dura geggeeffame keessatti ta’eetti, isheen ammas mootota lafaa wajjin sagaagalummaa ni raawwatti; yeroo sanattis seenaa barreessitoonni hundinuu Pirezidaantiin Reagan akka Gamtaa Sooviyeetii gadi buusuuf kaayyeffateen mormituu Kiristoos isa raajii Macaafa Qulqulluu keessatti ibsame wajjin waliigaltee dhoksaa dhaabe mirkaneessu. Yeroo bara 1989 dura ture keessatti Reagan nama cubbuu sana wajjin hariiroo dhoksaa seeraan alaa ta’e jalqabee ture; kanaafuu muuziqeessitoonni Nebukadnezaar sirba sagaagaltuun irraanfatamte sun faarfachuu jalqabde shaakaluun jalqaban. Tajaajilli addunyaa mara keessatti haala hin fakkaanneen geggeeffame kan Yohaannis Paawulos II, seenaa sana keessatti, “sirbaa fi shubbisa” isa “addunyaan guutuun” “bineensicha duukaa akka dinqisiifataniif” sababa ta’e sanaa jalqaba ture.

Lakkoofsi afurtamaanis seenaa Adveentizimii Laa’oodiiqeyaa bakka bu’a; inni bara 1798 keessatti akka Sardeesitti jalqabe; achiis warri Sardees keessa turan ifa baname sana fudhatan; sana booddee immoo sochiin Filadelfiyaa Sardees keessaa ba’e. Yommuu sochiin Filadelfiyaa ifa bara 1856 sana didetti, achiis bara 1863 keessatti sochii irraa gara waldaa Laa’oodiiqeyaa ce’e. Kanaafuu waldaan sun lakkoofsa afurtama tokko keessatti afaan Gooftaa keessaa tufamuuf murteeffamte; kunis seera Dilbataa yeroo dhiyootti dhufu dha. Lakkoofsi afurtamaan seenaa Ameerikaa qofa utuu hin ta’in, seenaa Adveentizimii Laa’oodiiqeyaa illee bakka bu’a.

Adventizmii Laa’odiqiyaa jechuun iddoo hirkannaa fi humna isaatiif ifa waaqayyoo kan Dubbii Waaqayyoo kennameef; mootummaa Yunaayitid Isteetis immoo iddoo hirkannaa fi humna isaatiif ifa waaqayyoo kan Heera Mootummaa Yunaayitid Isteetis kennameef. Isaan lachuunis bara 1798 keessatti raajii keessatti akka gaanfaatti jalqaban; waggoota torbaatama mallattoo ta’an sanaa dhuma irratti, gaanfi Ripabilikaanaa gantuu fi gaanfi Pirootestaantii gantuu tokko ta’anii walitti dhufanii akka gaanfa tokkootti sagalee isaanii akka ajjeechaa dubbatanii ni mul’atu.

ପଦ ଚାଳିଶର ଦୁଇଟି ଶୃଙ୍ଗ ହେଉଛି ଶାସନତନ୍ତ୍ର ଏବଂ ଚୟିତ କଳିସିଆ; ସେମାନେ ଦୁଇଟି ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ରେଖାଙ୍କୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରନ୍ତି, ଯେଉଁ ଦୁଇଟି ଏକାସାଥି ଚାଲେ, କାରଣ ସେମାନେ ଏକମାତ୍ର ପଶୁର ଉପରେ ଥିବା ଦୁଇଟି ଶୃଙ୍ଗରୂପେ ପ୍ରତିନିଧିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ପଶୁଟି ଯେଉଁଠାକୁ ଯାଏ, ସେହି ଦୁଇଟି ଶୃଙ୍ଗମଧ୍ୟ ସେଠାକୁ ଯାଏ, ଏବଂ ସେମାନେ ଏକେଇ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ଇତିହାସରେ ଏହା କରନ୍ତି। ପ୍ରୋଟେଷ୍ଟାଣ୍ଟବାଦର ଶୃଙ୍ଗର ଦ୍ୱିମୁଖୀ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ସ୍ୱଭାବ ଅଛି, ଯାହା ଲାଓଦିକିଆ ଓ ଫିଲାଦେଲଫିଆ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ। ରିପବ୍ଲିକାନବାଦର ଶୃଙ୍ଗର ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱିମୁଖୀ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ସ୍ୱଭାବ ଅଛି, ଯାହା ରିପବ୍ଲିକାନ ଏବଂ ଡେମୋକ୍ରାଟିକ ରାଜନୈତିକ ଦଳମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶୃଙ୍ଗର ଏହି ଦ୍ୱିମୁଖୀ ସ୍ୱଭାବର ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଂଶ ଶେଷରେ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ ଏବଂ ଦାନିଏଲ ଅଧ୍ୟାୟ ଆଠ ଅନୁସାରେ ଅଧିକ ଉଚ୍ଚକୁ ଉଠେ।

> Kana booddee ani ija koo ol nan kaasa’e; nan ilaale; kunoo hoolaan korbeessi gaanfa lama qabu tokko laga dura dhaabatee ture; gaanfa lamaanis dheeraa turan; garuu inni tokko isa kaan caalaa dheeraa ture; inni dheeraan immoo booddee ba’e. Daani’el 8:3.

ଦୁଇଟି ଶୃଙ୍ଗର ପ୍ରତ୍ୟେକର ଦ୍ୱିମୁଖୀ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ କ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କ ଯୁଗରେ ସଦୁକୀ ଓ ଫରିଶୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଦାହୃତ ହୋଇଛି; ଏହା ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଶୃଙ୍ଗରେ ଉଦାରବାଦ (ଦାସପ୍ରଥା-ସମର୍ଥନ, ଗଣତନ୍ତ୍ର, woke-ism ଏବଂ ବିଶ୍ୱବାଦ) ଓ ସଂରକ୍ଷଣବାଦ (ଦାସପ୍ରଥା-ବିରୋଧ, ସଂବିଧାନିକ ଗଣରାଜ୍ୟ, ପରମ୍ପରାବାଦୀମାନେ, MAGA) ସହ ସମତୁଲ୍ୟ ହୁଏ। ପ୍ରଟେଷ୍ଟାଣ୍ଟ ଶୃଙ୍ଗର ଏହି ଦ୍ୱିମୁଖୀ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଫିଲାଡେଲଫିଆ ଓ ଲାଓଦିକିଆ ସହ ସମତୁଲ୍ୟ ହୁଏ। ଦୁଇଟି ଶୃଙ୍ଗର ଏହି ଦ୍ୱିମୁଖୀ ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ବିଭାଜନ ମଧ୍ୟରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାନାନ୍ତର ନାହିଁ, କାରଣ ପ୍ରଗତିଶୀଳ ଉଦାରବାଦ କିମ୍ବା ସଂରକ୍ଷଣଶୀଳ MAGA-ବାଦ—କୌଣସିଟି ମଧ୍ୟ Sunday law ପ୍ରଶ୍ନରେ ଠିକ ପକ୍ଷରେ ଆସୁ ନାହିଁ, ଯେହେତୁ ଫରିଶୀ ଓ ସଦୁକୀମାନେ କ୍ରୁଶରେ ଏକତ୍ର ହୋଇଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ଶୀଘ୍ର ଆସୁଥିବା Sunday law ସମୟରେ, ଯାହାର ପ୍ରତୀକ ଥିଲା କ୍ରୁଶ, ଲାଓଦିକିଆ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ମୁଖରୁ ବାହାର କରାଯାଏ, ଏବଂ ତାହାପରେ ଫିଲାଡେଲଫିଆ ଶୃଙ୍ଗକୁ ଏକ ପତାକାସ୍ୱରୂପ ଉନ୍ନତ କରାଯାଏ। ତଥାପି, ଦୁଇଟି ଶୃଙ୍ଗର ଏହି ଦ୍ୱିମୁଖୀ ସ୍ୱଭାବ ଫରିଶୀ ଓ ସଦୁକୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଧର୍ମତାତ୍ତ୍ୱିକ ବିବାଦ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ହୋଇଛି, ଏବଂ ଜାତିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୂତ (ପୌଲ) କ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କ ଇତିହାସରେ ପୂର୍ବରୁ ଫରିଶୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଫରିଶୀ ଥିଲେ।

Mala roobaa boodaa kan, sarara irratti sararaan taʼee, yeroo hojii irra oolu ifa guddaa keessatti lakkoofsa afurtamaa fida. Mulʼata boqonnaawwan lama irraa hanga kudha-saddeetitti jiran hundinuu lakkoofsa afurtamaa wajjin wal-simu. Dhugaa-baatuun Isaayyaas boqonnaa digdamii sadii waaʼee sagaagaltittii Xiiroosis lakkoofsa sana wajjin wal-sima. Dhugumatti, kutaaleen mootummaa keessaa biroos baayʼeen lakkoofsa afurtamaa irratti diriirfamuu qabu; garuu tarii hojii irra oolmaan “sarara irratti sararaa” isa caalaa barbaachisaan kan lakkoofsa afurtamaa irratti taʼu, lakkoofsa afurtamaa mataa isaa ti.

Lakkoofsa afurtama keessatti yeroo dhumaa bara 1798 fi yeroo dhumaa bara 1989 lamaan isaanii iyyuu ibsamaniru. Kun barataa raajii tokko akka yeroo dhumaa bara 1798 yeroo dhumaa bara 1989 irratti diriirsu isa qajeelcha. Yommuu akkas godhamu, seenaa lakkoofsa afurtamaa keessaa sararoonni lama baʼu; isaanis tokkoon tokkoon isaanii bara 1798 irraa jalqabanii seera Dilbataa dhiʼoo dhufu kan lakkoofsa afurtokkootti itti fufan. Sararri bara 1798 irraa jalqabu ergaa keessaa saba Waaqayyoo warra guyyoota dhumaa ibsa; sararri bara 1989 irraa jalqabummoo seenaa isuma sana keessatti ergaa alaa saba Waaqayyoo warra guyyoota dhumaa ibsa. Kanaafuu lakkoofsi afurtamaan, of keessaa mallattoo walitti dhufeenya raajii keessaa fi alaa isa wal fakkaataa waldoota torbanii fi chaappaa torbanii kitaaba Mulʼata keessatti bakka buʼu qaba. Amalli raajii kunis lakkoofsa tokko keessatti bakka buʼameera; innis jechoota shantamii tokko irraa ijaarame!

Milleritootni ergaa keessaa-fi-alkaa ergaa waldoota torbanii fi chaappaa torbanii ni hubatan; garuu akkasumas malakoota torbanis sarara dhugaa sadaffaa, isa seenaa waldoota torbanii fi chaappaa torbaniin bakka buufame keessatti qaama tokko taʼe, akka bakka buʼan ni hubatan. Malakoonni sun, akkuma Miller jedhetti, “murtii addaa” isa Room irratti fidame turan. Milleritootni murtiileen Waaqayyoo malakoota torbaniin bakka buufaman seenaa waldoota torbanii fi seenaa wal-madaalaa chaappaa torbanii wajjin walqabata qabu jedhaniiru.

Lakkoofsi afurtamaan keessaa seenaa Fulbaana 11, 2001 of keessaa qaba; kanaafis, lakkoofsa afurtamaan keessa sararri raajii malakatawwan torbaa ni walsimsiifama. Ergamaan inni jalqabaa bara 1798 dhufe; kunis banuu murtii bara 1844 keessatti labsuuf. Murtiin sun immoo gara murtii qorannoo fi murtii raawwachiisaa ta’utti qoodama. Seenaa lakkoofsa afurtamaa jechuun seenaa murtii qorannoo ti; seenaa lakkoofsa afurtokkoo irraa eegalee hamma Miikaa’el ka’uutti fi dha’ichawwan dhumaa torban dhangalaafamanitti jiru immoo seenaa murtii raawwachiisaa ti.

Murtiin raawwachiisummaa yeroo Ameerikaan akka bineensa guddaa dubbattu jalqaba.

> “Mallattoon hoolotaa hoolaa fakkaatan sunii fi sagaleen isaa akka bineensa guddaa diimaa taʼe, mallattoo sana keessatti, himannaa saba akkasitti bakka buufame sanaa fi hojii isaa gidduutti wal faallaa cimaa jiru agarsiisu. ‘Dubbachuun’ saba sanaa jechuun hojii aangawoota isaa seera baastuu fi murtii kennitootaa jechuudha. Hojii akkasii kanaan, inni qajeelchota bilisa taʼanii fi nagaa fidan kan akka buʼuura imaammata isaatti dhiheesse soba taʼuu isaanii ifa godha. Raajii inni ‘akka bineensa guddaa diimaa dubbata’ jedhuu fi ‘humna bineensa jalqabaa hundumaa hojjata’ jedhu, guddina hafuuricha obsa dhabuutii fi ariʼatamaa kan saboota bineensa guddaa diimaa fi bineensa leenca fakkaatuun bakka buʼan keessatti mulʼate ifatti raaga. Ibsi bineensi hoolota lama qabu ‘lafaanii fi warra achi keessa jiraatan bineensa jalqabaa waaqeffachiisa’ jedhu immoo, aangoon saba kanaa ayyaana tokko dirqisiisuudhaan hojii kabajaa mootummaa papaasummaatiif taʼu tokko raawwachuuf akka itti fayyadamu agarsiisa.” The Great Controversy, 443.

Yommuu Ameerikaan “dubbatutti,” seera Dilbata dhufuuf jedhu hojiitti yeroo hiiktu, “sagaleen lammaffaan” Mul’ata boqonnaa kudha saddeet keessatti argamu, dhiiraa fi dubartoota Baabilon keessaa akka bahan waamuudhaan “dubbata.”

> Ani sagalee biraa keessaa sagalee biraa akkana jedhu nan dhaga’e: “Yaa saba koo, cubbuu ishee keessatti hirmaattota akka hin taaneef, dha’icha ishee keessaa akka hin fudhanneefis, ishee keessaa ba’aa. Cubbuu ishee hanga samii ga’eera; Waaqayyos jal’inna ishee yaadateera. Akkuma isheen isiniif deebiste isheedhaaf deebisaa; hojii ishee akkuma ta’eetti dachaa lama isheedhaaf kennaa; xoofoo isheen itti guutte keessatti isheedhaaf dachaa lama guutaa.” Mul’ata Yohaannis 18:4–6.

Keeyyata afurtamaa keessaa, yeroo Ameerikaan dubbattu, warri ammayyaa Baabilonii keessatti naannoo sadan keessaa jiran, yeroo “sagaleen lammaffaan” Mul’ata boqonnaa kudha saddeet dubbatu keessaa waamamu. Warri yeroo sana waamamanis keeyyata afurtamaa tokko keessatti akka “Edoom, Mo’aabii, fi keessaa ijoollee Amoon keessaa warra jalqabaa”tti bakka buufamu. Keeyyata sana keessatti, warri fakkeenya sadan ammayyaa Baabilonii keessatti bakka bu’an, harka mootii kaabaa (paaphaasummaa) jalaa miliqu. Jechi Ibraayisxii “miliqu” jedhu, si’oominaaniin miliqu jechuu dha; hiikni isaa keessaa immoo, miliqni sun waan duraan warra miliqan booji’amanii qabee ture irraa akka raawwatamu agarsiisa.

> Innis biyya ulfina qabeessaattis ni seena; biyyoonni baayʼeenis ni kufu; garuu warri kunneen harka isaa keessaa ni miliqu; isaanis Edoom, Moʼaab, fi hangafoota ilmaan Amoon. Innis biyyoota irratti harka isaa ni diriirsa; biyyichi Gibxis jalaa hin baatu. Daaniʼel 11:41, 42.

Lakkoofsa afurtamii lama keessatti abbootummaan paappaasii (mootiin kaabaa) gufuuwwan isaa lafa-qabeessa keessaa isa sadaffaa ni mo’ata yeroo inni Gibxii qabatutti; Gibxiin kunis Guyyaa dhaloota Heroodisitti fakkeenyaan agarsiifamtu Tokkummaa Mootummootaati, yeroo inni sirba gowwoomsaa Salomee (Ameerikaa), intala Heroodiyaas (abbootummaa paappaasii), jala kufutti. Kun yeroo Tokkummaan Mootummootaa (“mootota kudhan” Mul’ata kudha torbaa keessatti), mootummaa isaanii sa’aatii tokkoof bineensichaaf kennu irratti walii galan adda baasa. Sa’aatiin tokko sun sa’aatii Mul’ata kudha tokkoo keessaa “sochii lafaa guddaa” ti, akkasumas “sa’aatii” itti sagaagaltuun Baabilon murtaa’duudha. Lakkoofsa afurtamii lama keessatti Gibxiin (Tokkummaan Mootummootaa), “hin miliqu.”

വചനത്തിലെ നാൽപ്പത്തിരണ്ടാം വാക്യത്തിൽ “escape” എന്നു വിവർത്തനം ചെയ്തിരിക്കുന്ന എബ്രായപദം നാൽപ്പത്തൊന്നാം വാക്യത്തിലെ എബ്രായപദത്തേതിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്. നാൽപ്പത്തിരണ്ടാം വാക്യത്തിൽ “escape” എന്ന പദത്തിന് “വിമോചനം കണ്ടെത്താതിരിക്കുക” എന്ന അർത്ഥമാണുള്ളത്; എന്നാൽ നാൽപ്പത്തൊന്നാം വാക്യം, ഉടൻ വരാനിരിക്കുന്ന ഞായറാഴ്ചാനിയമത്തിനു മുമ്പ് പാപ്പത്വത്തോടു കൈകോർത്തിരുന്നവർ വഴുക്കലാൽ ഒഴിഞ്ഞുമാറുന്നതുപോലെ രക്ഷപ്പെടുന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഞായറാഴ്ചാനിയമത്തിന്റെ പ്രതിസന്ധിഘട്ടത്തിനു മുമ്പ് ആധുനിക ബാബേലിന്റെ കൂട്ടായ്മയിൽ ഉള്ളവർ ഞായറാഴ്ച ദൈവത്തിന്റെ ആരാധനാദിനമാണ് എന്ന സാത്താനിക ആശയം അംഗീകരിച്ചു വരികയായിരുന്നു. മൃഗത്തിന്റെ മുദ്ര നിർബന്ധിതമാക്കപ്പെടുമ്പോൾ, ഒരു വ്യക്തിക്ക് ഏതു കാരണത്താലായാലും അതിനെ സ്വീകരിക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ അതു സത്യമാണ് എന്നു യഥാർത്ഥത്തിൽ വിശ്വസിക്കാം. അതു വിശ്വസിക്കുന്നതു നെറ്റിയിൽ മുദ്ര സ്വീകരിക്കുന്നതാകുന്നു; അതിനെ വെറും സ്വീകരിക്കുന്നതു നിങ്ങളുടെ കയ്യിൽ മുദ്ര സ്വീകര Jenningsുന്നതാകുന്നു.

Warri harka abbaa paaphaasii jalaa ba’an, yeroo seerri Dilbataa ba’u sanatti yaada seexanaa jedhu guyyaan waaqeffannaa Waaqayyoo guyyaa aduu ti jedhu ni didu; yeroo sanuma Ameerikaan fi Dhaabbanni Mootummoota Gamtoomanii sagaagaltuu Roomaa, humna paaphaasii, mootii kaabaa wajjin harka wal qabatanitti.

> “Protestantonni Yunaayitid Isteetis keessa jiran harka isaanii qilee sana ceesanii harka Spiritualism qabachuuf dura-dursitoota ni ta’u; boolla gadi fagoo sana irra darbuudhaan humna Roomaa wajjin harka wal qabatu; akkasumas dhiibbaa walta’insa dachaa-sadii kanaa jalatti, biyyi kun mirga yaada garaa miidhagsuurratti Roomaa faana bu’uun isa miidhuu keessatti tarkaanfii ishee ni hordofa.” The Great Controversy, 588.

Waan inni yeroo fudhannee ijaarsa lakkoofsota jahaa dhumaa kan Daani’el boqonnaa kudha tokkoo ifa gochuun, yeroo yaada keenya lakkoofsa afurtamatti itti fufnu, baay’ee barbaachisaadha. Mootiin kaabaa, inni Roomaa Ammayyaa ta’e, teessoo lafaa irratti hundeeffamuuf gufuuwwan lafaqabeessaa sadii ni mo’ata. Roomaan waaqeffannaa waaqolii mo’attonni durii gufuuwwan lafaqabeessaa sadii mo’atte; akkuma sanas Roomaan paaphaasummaa ni mo’atte; akkasumas Roomaan Ammayyaa lakkoofsa afurtamatti mootummaa kibbaa (Gamtaa Sooviyeetii duraanii) ni mo’ata; ergasii lakkoofsa afurtama tokko keessatti biyya ulfina qabeettii (Ameerikaa) ni mo’ata; itti aansuunis lakkoofsota afurtama lamaa fi afurtama sadii keessatti Gibxii (Gamtaa Mootummoota Addunyaa) ni mo’ata.

Garuu akkuma caqasni Sister White isa duraa ibsu, Yunaayitid Isteets yeroo tokkotti paaphaasii fi Gamtaa Mootummoota Addunyaa waliin harka wal qabata. Tokkummaan sadii kan jawwee, bineensaa fi raajii sobaa seera Dilbataa dhihootti dhufu irratti ni raawwatama; ta’us Daani’el boqonnaa kudha tokko lakkoofsa afurtamii tokko hanga afurtamii sadiitti injifannoo yeroo tokkotti raawwatamu sana tartiibaan adda baasee mul’isa. Tartiibni achitti fakkeeffame sun yaa’ina taateewwanii agarsiisa; garuu hundinuu seera Dilbataa dhihootti dhufu irratti ni raawwatamu.

Yeroo sanatti “sagaleen lammaffaa” Mul’ata boqonnaa kudha saddeetii keessatti “dubbata,” achuma Ameerikaan “dubbattu”tti. Waaqayyo achii fi yeroo Seexanni dubbatu dubbata. Lakkoofsa afurtamii afur keessatti, oduun bahaa fi kaabaa irraa dhufu mootii kaabaa dhiphisa; achittis dhangala’aan dhiigaa paphaasummaa isa dhumaa jalqabsiifama. Lakkoofsi afurtamii afur, akkuma lakkoofsota afurtamii lamaa fi afurtamii sadii, lakkoofsa afurtamii tokko keessatti jalqaba; yeroo ergamaan jabaan Mul’ata boqonnaa kudha saddeetii keessatti bushaayee keessaa akka ba’an hoolota Isaa kaan waamicha Isaa jalqabu.

Ergaa inni dhiyeessu ergaa Islaama balaa sadaffaa akka meeshaa murtii Isaa, akkasumas adabbii sagaagaltuu Baabilon taʼe adda baasu dha. Islaamni akka “oduu bahaa”tti bakka buufameera; paaphaasummaan immoo (mootii kaabaa sobaa) “oduu kaabaa” dha. Daani’el boqonnaa kudha tokko lakkoofsa afurtamaan murtii qorannoo adda baasa; lakkoofsota afurtamaa tokko irraa hamma afurtamaa shanitti immoo murtii raawwachiisaa adda baasa.

Nuti itti aanuu keessatti qorannaa keenya Daaniʼel boqonnaa kudha tokkoo keeyyata afurtamaa irratti ni itti fufna.

> “Yeroo tokko, yeroo ani Magaalaa Niiwu Yoork keessa turetti, yeroo halkanatti ijaawwan mana tokko booddee tokko gara samii ol ka’aa jiran akka arguuf waamame. Ijaawwan kun ibiddaan hin gubamne taʼuu isaanii mirkanaaʼee ture, innis kabaja abbootii isaanii fi ijaartota isaanii mulʼisuuf ijaaramanii turan. Ijaawwan kun ol kaʼaa, ammas ol kaʼaa turan; keessaa isaanii keessatti immoo meeshaan gatii guddaa qabu itti fayyadame. Warri ijaawwan kanneen qabaatan, ‘Akkamitti Waaqayyoon caalaatti ulfeessuu dandeenya?’ jedhanii of hin gaafatan turan. Gooftaan yaada isaanii keessa hin ture.”

> Ani akkan yaade: “Yaa warri qabeenya isaanii akkanaatti baasanii hojjetan karaa isaanii akka Waaqayyo isa argu arguu danda’an utuu! Isaan ijaarsa guguddaa ulfaataa walitti kuusaa jiru; garuu karoorsuunii fi maluu isaanii fuula Gooftaa bantii waaqaa hundumaa bulchu duratti akkam gowwummaa dha! Isaan humna garaa fi sammuu isaanii hundumaan akkamitti Waaqayyoon ulfina kennuu danda’an jedhanii hin qoratan. Isaan kana, dirqama namaa keessaa isa jalqabaa ta’e, irraa fuula deebisaniiru.”

> “Utuu manneen ijaaraman kun ol ka’an, abbootiin isaanii ofii gammachuu koorri hawwii guddaadhaan guutame keessatti, maallaqa fedhii ofii guuttachuufii fi olloota isaanii hinaaffaan kakaasuuf itti fayyadaman qabaachuu isaaniitti gammadan. Maallaqni isaan akkasitti itti horatan keessaa baay’een isaanii cunqursaa fi hiyyeeyyii ukkaamsanii irraa argame. Isaan mootummaa samii keessatti galmeen hojii daldalaa hundumaa akka qabamu ni dagatan; waliigalteen haqaa hin qabne hundinuu, hojii gowwoomsaa hundinuu achitti galmaa’eera. Yeroon tokko ni dhufa; yeroo sanatti namoonni gowwoomsaa isaanii fi of tuulummaa isaanii keessatti garaa bitaa gooftaan akka isaan darban hin heyyamnetti ga’u; achiis obsa Yihowaa akka daangaa qabu ni baratu.”

> Bakkan itti aanuu na duratti darbu mul’ate balaa ibiddaa ture. Namoonni ijaarsota ol dheeraa fi akka ibidda hin qabneetti tilmaamaman ilaaluudhaan, “Isaan guutummaatti nagaa dha” jedhan. Garuu ijaarsi kun akka waan dibata laaftuu irraa hojjetameetti barbadaa’e. Meeshaaleen ibidda dhaamsan badiisa sana dhaabuuf homaa gochuu hin dandeenye. Namoonni ibidda dhaamsan immoo meeshaalee sana hojjechuu hin dandeenye.

> “મୁଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପାଇଛି ଯେ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ଆସିଲେ, ଯଦି ଗର୍ବିତ ଓ ଆକାଂକ୍ଷାପ୍ରବଣ ମାନବମାନଙ୍କ ହୃଦୟରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟିନଥାଏ, ତେବେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଦେଖିବେ ଯେ ଯେହି ହସ୍ତ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲା, ସେହି ହସ୍ତ ଧ୍ୱଂସ କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବ। ପୃଥିବୀର କୌଣସି ଶକ୍ତି ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ହସ୍ତକୁ ରୋକିପାରିବ ନାହିଁ। ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ଆସିଲେ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କର ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଅବହେଳା କରିବା ଓ ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥପର ଆକାଂକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରତିଫଳସ୍ୱରୂପ ଦଣ୍ଡ ପାଇବେ; ସେତେବେଳେ ଭବନ ନିର୍ମାଣରେ ଏମିତି କୌଣସି ସାମଗ୍ରୀ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ ଯାହା ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଧ୍ୱଂସରୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବ।”

> “Warri baayʼeen hin jiran; barsiisotaa fi mootummaa geggeessitoota gidduuttis, sababoota haala ammaa hawaasaa jala jiran hubatan. Warri mootummaa toʼatan rakkoo xuraaʼina naamusaa, hiyyummaa, deggersa kadhattootaa irratti jiraachuu, fi hammina dabalaa jiru hiikuu hin dandaʼan. Isaan hojii daldalaa buʼuura caalaa nageenya qabu irratti dhaabuuf akkasumaan ni tattaafatu. Namoonni barsiisa dubbii Waaqayyootiif caalaa xiyyeeffannaa kennan taʼee, rakkoolee isaan dhiphisan hiika isaanii ni argatu.”

> Caaffanni Qulqulluun haala addunyaa yeroo deebiʼuu lammaffaa Kiristoos dura jiru ibsa. Namoota saamichaa fi hacuucaan qabeenya guddaa walitti kuusaa jiran ilaalchisee akkana jechuun barreeffameera: “Bara dhumaaaf qabeenya kuufattaniittu. Kunoo, mindaan hojjettoota maasii keessan haammatan, isin gowwoomsaan dhowwattan, ni iyya; iyyi warra haammatanis gurra Gooftaa Sabaʼoot bira gaʼeera. Isin lafa irratti qananiidhaan jiraattaniittu, fedhii fooniitti of kennitaniittus; akkuma guyyaa qalmaa keessaatti garaa keessan soorattaniittu. Nama qajeelaa irratti murteessitaniittu, isa ajjeeftaniittus; inni isin hin mormu.” Yaaqoob 5:3–6.

> “Garuu akeekkachiisota mallattoowwan yeroo saffisaan raawwatamaa jiran kennaniif eenyutu dubbisa? Addunyaa-jaallattoota irratti yaadni akkamiin godhama? Ilaalcha isaanii keessatti jijjiiramni maaliin mul’ata? Inni mul’atu homaa miti; akkuma ilaalcha jiraattota addunyaa bara Nohii keessatti mul’ate sanaa qofa. Daldalaa fi gammachuu biyya lafaatiin guutummaatti liqimfamanii, warri bishaan badiisaa dura turan ‘hamma lolaan dhufee hunduma isaanii balleessutti hin hubanne.’ Maatewos 24:39. Isaan akeekkachiisota mootummaa samii irraa ergaman argatanii turan, garuu dhaga’uuf ni didan. Har’as addunyaan sagalee akeekkachiisaa Waaqayyoo guutummaatti tuffattee, gara badiisa bara baraatti ariitiidhaan adeemaa jirti.”

> “Addunyaan hafuura waraanaatiin sochooftee jirti. Raajii boqonnaa kudha tokkoffaa Daniel keessatti argamu guutummaatti raawwatamuu isaa keessatti jechuun ni danda’ama xumuratti dhihaateera. Yeroo gabaabaa keessatti haalli rakkinaa raajiiwwan keessatti dubbataman ni raawwatamu.”

> Dhugaattii Gara Waldaa, jildii SAGAL, fuula KUDHA TOKKO.

Back to Articles