Article

# Kitaaba Daani’el - Lakkoofsa Afur

ପ୍ଲମେଟ୍

Author

Jeff Pippenger

Published

November 27, 2023

Formats

PDF
Word
Song MP3

Nuyi kitaaba Daani’el keessatti akka bakka bu’etti dhihaate “yeroo torba” kan Leewwoota digdamii jaha keessatti ibsame irratti haasofna. Kana kan goonu, sababni isaas amala raajii keessaa tokkoo kan “yeroo torbaa” jedhu, “dhagaa gufuu” ijaartonni tuffatan akka bakka bu’u waan ta’eef. Ani dhagaa gufuu keessaa kan Caaffata Qulqullaa’oo keessatti bakka bu’een mul’atu akka dhugaa argamuu danda’u ta’ee garuu hin argamneetti hiika nan kenna. Warra isa arganiif inni qaalii dha; warra isa hin argineef immoo, inni waan isaan gufachiisu qofa utuu hin ta’in, dhagaa isaan daakuu ta’ee buddeena godhus dha.

Yeroo Kiristo dhagaa warri ijaarsaa tuffatan sana dhiheesse, inni dhagaan golee inni guddaan “mataa” golee akka ta’u ibse. Ergaan dhagaa tuffatame sanaa keessatti Caaffata Qulqullaa’oo keessatti yeroo hunda Waaqayyo saba kakuu duraan ture bira darbuu isaa wajjin wal qabata; yeroo walfakkaataattis Waaqayyo saba duraan saba Waaqayyoo hin turre wajjin kakuu keessa seenaa jira.

> Yesus isaaniin akkana jedhe, “Caaffata keessatti, ‘Dhagaan ijoonni ijaaran tuffatan sun mataa golee taʼeera; kun hojii Gooftaa ti, ija keenya durattis dinqisiisaa dha’ jedhu sana takkaa iyyuu hin dubbifne moo? Kanaaf ani isinittin jedhu, mootummaa Waaqayyoo isin irraa ni fudhatama; saba ija isaa fiduufis ni kennama. Namni kam iyyuu dhagaa kana irratti kufu ni caccaba; isa irratti garuu inni kufe kamiyyuu, buddeena godhee ni daakaa.” Maatewos 21:42–44.

ପବିତ୍ର ଦୂତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯେ ପ୍ରଥମ “ସମୟ-ଭବିଷ୍ୟବାଣୀ” ପ୍ରତି ଉଇଲିଅମ୍ ମିଲରଙ୍କୁ ପରିଚାଳିତ କରାଯାଇଥିଲା, ସେହିଟି ଥିଲା ଲେବ୍ୟବ୍ୟବସ୍ଥା ପୁସ୍ତକର ଛବ୍ବିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟର “ସାତ ସମୟ”। ଲାଓଡିସିୟ ଆଡଭେଣ୍ଟିଜମ୍ ମିଲରଙ୍କ ସେବାକାର୍ଯ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରଭୁ ଯେ ମୂଳଭୂତ ସତ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଗଠିତ କରିଥିଲେ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଧ୍ୱସ୍ତ କରିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କଲା, କାରଣ ସେ ମିଲରଙ୍କ ଆବିଷ୍କାରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବପ୍ରଥମଟିକୁ ହିଁ ଅସ୍ୱୀକାର କଲା। ନିଶ୍ଚୟ, ପବିତ୍ର ଭିତ୍ତିର ଯେକୌଣସି ଭବିଷ୍ୟଦ୍ଦର୍ଶୀ ଚିତ୍ରଣ, ସେହିଟି କ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କର ଏକ ଚିତ୍ରଣ ଅଟେ, ଯିଏ “ଶିଳା”; ଏହିପରି, 1863 ମସିହାରେ “ସାତ ସମୟ”ର ଅସ୍ୱୀକାର କେବଳ ମୂଳଭୂତ ସତ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଅସ୍ୱୀକାର ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଆରମ୍ଭକୁ ଚିହ୍ନିତ କରେ ନାହିଁ, ଏହା କ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଅସ୍ୱୀକାରକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। କ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ୱୀକୃତ ଶିଳା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସାକ୍ଷ୍ୟର ପରି, ପିତର ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଚିହ୍ନିତ କରନ୍ତି ଯେ, ଭିତ୍ତି-ଶିଳା ସହ ଯୁକ୍ତ ଭବିଷ୍ୟବାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଏହା ଥିଲା ଯେ, ଶେଷରେ ସେହିଟି “କୋଣର ମୁଣ୍ଡ” ହେବ।

> Kanaafuu, Caaffata Qulqulluu keessatti akkana jechuun barreeffameera: “Kunoo, ani Xiyoon keessatti dhagaa golee isa guddaa, filatamaa fi gatii guddaa qabu nan kaa’a; namni isatti amanu immoo gonkumaa hin qaanofne.” Egaa isiniif warra amantaniif inni gatii guddaa qaba; warra ajajamuu didaniif garuu, “dhagaan warri ijaaran tuffatan, innis mataa golee ta’eera,” akkasumas “dhagaa gufuu fi kattaa nama mufachiisu” ta’eera; jechuunis warra dubbichatti gufatan, warra ajajamuu didaniif; isaaniifis kanaafuma ramadaman. Isin garuu sanyii filatamaa, mootummaa lubummaa, saba qulqulluu, ummata addatti isaaf ta’anidha; kunis akka galata isa isin dukkana keessaa gara ifa isaa dinqisiisaa sanaatti isin waame sanaa labsitaniifi. Isin warri duraan saba hin taane, amma garuu saba Waaqayyoo taataniirtu; warri duraan araara hin arganne, amma garuu araara argattaniirtu. 1 Phexros 2:6–8.

Dhagaan hundee jalqaba Adventizimii ture sun mataa golee ta’a. Isaayyaas Kiristoosii fi Pheexiroos wajjin walii gala; Isaayyaasis dhagaa hundee sana ummata kakuu tokko bakka buusuuf fayyadama, ummata kakuu haaraa tokkoon darbamaa jiru. Dhugaa-baatuu isaa keessatti garee du’a wajjin kakuu gale, sobas fudhate ni bakka buusa. Sobni isaanii fudhatanis, soba Phaawuloos warra du’a wajjin kakuu galan irratti dogoggora cimaa akka fidu jedhee adda baase sana dha; sababni isaas isaan jaalala dhugaa hin fudhanne.

> ଏହେତୁ, ହେ ଉପହାସକାରୀ ପୁରୁଷମାନେ, ଯେମାନେ ଯିରୁଶାଲେମରେ ଥିବା ଏହି ଜନତାଙ୍କୁ ଶାସନ କରୁଛ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣ। କାରଣ ତୁମେ କହିଛ, “ଆମେ ମୃତ୍ୟୁ ସହ ଏକ ଚୁକ୍ତି କରିଛୁ, ଏବଂ ପାତାଳ ସହ ଆମର ସମ୍ମତି ହୋଇଛି; ଯେତେବେଳେ ପ୍ରବାହମାନ ଦଣ୍ଡ ଚାଲିଯିବ, ସେହି ଆମ ପାଖକୁ ଆସିବ ନାହିଁ; କାରଣ ଆମେ ମିଥ୍ୟାକୁ ଆମର ଆଶ୍ରୟ କରିଛୁ, ଏବଂ ଅସତ୍ୟର ତଳେ ଆମେ ନିଜମାନଙ୍କୁ ଲୁଚାଇଛୁ।” ଏହିକାରଣେ ପ୍ରଭୁ ଯିହୋବା ଏହିପରି କହୁଛନ୍ତି, “ଦେଖ, ମୁଁ ସିଓନରେ ଭିତ୍ତିସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ପାଥର ରଖୁଛି, ପରୀକ୍ଷିତ ପାଥର, ମୂଲ୍ୟବାନ କୋଣପାଥର, ନିଶ୍ଚିତ ଭିତ୍ତି; ଯେ ବିଶ୍ୱାସ କରେ, ସେ ଆତୁର ହେବ ନାହିଁ। ମୁଁ ନ୍ୟାୟକୁ ମାପଦଣ୍ଡ ଭାବରେ, ଏବଂ ଧର୍ମକୁ ଓଲମ୍ବସୂତ୍ର ଭାବରେ ସ୍ଥାପନ କରିବି; ଏବଂ ଶିଳାବୃଷ୍ଟି ମିଥ୍ୟାର ଆଶ୍ରୟକୁ ଝାଡ଼ି ଦେବ, ଏବଂ ଜଳ ଲୁଚାଇବାର ସ୍ଥାନକୁ ଭାସାଇ ଦେବ। ତୁମର ମୃତ୍ୟୁ ସହିତ ଚୁକ୍ତି ବାତିଲ ହେବ, ଏବଂ ପାତାଳ ସହିତ ତୁମର ସମ୍ମତି ସ୍ଥିର ରହିବ ନାହିଁ; ଯେତେବେଳେ ପ୍ରବାହମାନ ଦଣ୍ଡ ଚାଲିଯିବ, ସେତେବେଳେ ତୁମେ ତାହାଦ୍ୱାରା ପଦଦଳିତ ହେବ।” ଯିଶାୟ 28:14–18.

“ସାତ କାଳ” ମିଥ୍ୟାକଥାମାନଙ୍କ ତଳେ ଲୁଚାଇ ରଖାଯାଇଛି, ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ପରମେଶ୍ୱର ତାଙ୍କ ପୂର୍ବତନ ଚୁକ୍ତିଜନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଏକ ଲକ୍ଷ ଚୁଆଳିଶ ହଜାରଙ୍କ ସହିତ ଚୁକ୍ତିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବେ, ସେହି ପଥର, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନିତ କୋଣର ପ୍ରସ୍ତର ଥିଲା, ସେହି କୋଣର “ମୁଣ୍ଡ” ଭାବେ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଗାମୀ ହେବ। ଯେମାନେ ଏହି ସତ୍ୟକୁ ବୁଝନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ମୂଲ୍ୟବାନ; ଏବଂ ଯେମାନେ ବୁଝନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେହି ପଥର, ଯାହା କୋଣର ମୁଣ୍ଡ ହୁଏ, କେବଳ ସେମାନଙ୍କୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣବିଚୁର୍ଣ୍ଣ କରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ରୂପକ ଅର୍ଥରେ ସେମାନଙ୍କର ସମାଧିଶିଳା ମଧ୍ୟ ହୁଏ।

Kitaaba Daani’el keessatti, boqonnaa saddeetii fi lakkoofsa kudha sagal keessatti, “dhuma xumuraa” dheekkamsaa argina; kanaanis dheekkamsichaa “dhuma jalqabaa” illee jiraachuu akka qabu ni adda baasa. Yeroon bara 677 Dh.K.D. irraa jalqabee hanga Onkoloolessa 22, 1844 tti jiru, iddoo qulqulluun (fi murnichi) jalatti dhidhiitamuuf turee kan agarsiisu dha. Garuu akka Daani’el boqonnaa kudha tokkoo, lakkoofsa soddoma jahaatti ibsameetti, papasiin hamma dheekkamsi sun raawwatamutti ni milkaa’a ture. Yoo dhumni dheekkamsaa inni boqonnaa saddeetii keessa jiru dhuma yeroo tokkoo kan agarsiisu ta’e, dhumni dheekkamsaa inni boqonnaa kudha tokkoo keessas akkasuma dhuma yeroo tokkoo ni agarsiisa. Kun waan Macaafni Qulqulluun ifatti barsiisu dha; haa ta’u malee, dhugaan kun soba warra du’a wajjin kakuu godhatanii dhokfamee ture.

Dhuma arrabsoo lamaan lamaan lamaan dhumarratti raawwataman yeroo wal fakkaataa tokkoo dhuma isaanii ni bakka bu’u; sababni isaas, lamaan isaanii iyyuu abaarsa waggoota kuma lama dhibba shantamaa fi digdamaa jechuun waggoota 2520 keessatti bittinnaa’uu, boojiʼamuu fi garbummaa wal fakkaataa sana guutuu turan. Mootummaan kaabaa jalqaba irratti bittinnaa’uu, boojiʼamuu fi garbummaa “yeroo torbaa” sana keessatti dhiphate; yeroo bara 723 BCtti mootichi Asoor isaan boojiʼee fudhate. Mootummaan kibbaa immoo bara 677 BCtti hiree wal fakkaataa sana keessa seene. Ermiyaas dhugaa kana ni mirkaneessa.

> Israa’el hoolaa bittinna faffacaafamtee dha; leencoonni ishee ari’anii balleessan; jalqabatti mootichi Asoor ishee liqimse; boodas Nebukadnezaar mootichi Baabilon lafee ishee caccabse. Ermiyaas 50:17.

Ermiyaas murtii adeemsaatiin dabalaa deemu tokko adda baasee agarsiisaa jira. Asooronni mootummaa kaabaa bara dhaloota Kiristoos dura 723 keessa keessaa balleessan; itti aansuudhaanis bara dhaloota Kiristoos dura 677 keessa Minaaseen gara Baabilon, magaalaa isaanii guddoo, geessan. Sana booddee Nebukadnezaar Yehooyaaqiim fudhate; kanaanis boojuu waggoota torbaatamaa jalqabuun isaa bara dhaloota Kiristoos dura 606 keessatti mallatteeffame. Ergasii Nebukadnezaar Zedeqiyaa fudhatee bara dhaloota Kiristoos dura 586 keessatti Yerusaalem balleesse.

Mootummaan kibbaa, yoo fincila isaanii keessatti itti fufan, akka mootummaan kaabaa adabame sana isaanii irra gaʼu akka qabu duraan akeekkachiifamee ture. Murtiin mootummaan kaabaa irra gaʼe, mootummaan kibbaa irrattis ni raawwatama ture; mallattoon murtii sanaas sarara Yihudaa irra diriirfamu ture. Dhugaa baʼumsaa Isaayaas keessatti, inni salphaatti “sarara” ture; garuu kutaa itti aanutti, “sarari” sun “sarara Samaariyaa” dha.

> Kanaafuu, Waaqayyo Gooftaan Israa’el akkana jedha: Kunoo, ani badiisa akkasii Yerusaalemii fi Yihuuda irratti nan fida; namni isa dhaga’u hundinuu gurri isaa lamaan ni hollata. Ani sarara Samaariyaa fi ulfina mana Ahaab Yerusaalem irratti nan diriirsa; Yerusaaleminis akkuma namni saanii haqu, isa haxaawee gara gadiin garagalchu sanaatti nan haqaa. Ani haftee dhaala koo nan dhiisa; harka diinota isaanii keessattis isaan dabarsee nan kenna; isaanis diinota isaanii hundumaaf boojuu fi saamicha ni ta’u; sababiin isaas, isaan waan ija koo duratti hamaa ta’e hojjetanii, guyyaa abbootiin isaanii Gibxii keessaa ba’an irraa jalqabee hamma guyyaa har’aatti dheekkamsaatti na kakaasaniiru. 2 Mootota 21:12–15.

ମାତ୍ର ଉଦ୍ଧୃତ କରାଯାଇଥିବା ପଦ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ଦୁଇଟି ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ପ୍ରକାଶ ରହିଛି, ଯାହା ଅବଶ୍ୟ ବିଚାର କରିବାକୁ ପଡ଼େ। ପ୍ରଥମଟି ହେଉଛି କାନରେ ଝିଙ୍କାର ହେବା, ଏବଂ ଅନ୍ୟଟି ହେଉଛି ଲମ୍ବସୂତ୍ର। ଏହି ପଦ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ସମାରିଆର ମାପଦୋରିକୁ ଆହାବର ଘରର ଲମ୍ବସୂତ୍ର ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଇଛି। ମାପଦୋରି ଓ ଲମ୍ବସୂତ୍ର ଉଭୟେ ନ୍ୟାୟବିଚାରର ସାଧନ, ଯେଉଁମାନେ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ପଦ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ସେମାନେ ଏହାକୁ ସୂଚିତ କରନ୍ତି ଯେ, ସମାରିଆ ଏବଂ ଆହାବର ଘର ଭାବେ ପ୍ରତିନିଧିତ ଉତ୍ତର ରାଜ୍ୟ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯେହି ଏକେଇ ନ୍ୟାୟବିଚାର କାର୍ଯ୍ୟକରୀ କରାଯାଇଥିଲା, ସେହି ନ୍ୟାୟବିଚାର ଯିହୁଦା ଓ ଯେରୁଶାଲେମ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆଣାଯିବ। ଯେତେବେଳେ ଏହି ସତର୍କବାଣୀ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଇସ୍ରାଏଲର ଉତ୍ତର ରାଜ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇ, ଜିତାଯାଇ, ଧ୍ୱଂସ କରାଯାଇ, ଏବଂ ଦାସତ୍ୱକୁ ନେଇଯାଇଥିଲା। ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କର ନ୍ୟାୟବିଚାରର ସନ୍ଦେଶ ସତର୍କବାଣୀ ଶୁଣିଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କର କାନରେ ଝିଙ୍କାର ସୃଷ୍ଟି କରେ। ଲମ୍ବସୂତ୍ର ଓ କାନରେ ଝିଙ୍କାର—ଉଭୟ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ତିନିଥର କରି ଦେଖାଯାଏ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘଟଣାରେ, ସେଗୁଡ଼ିକ ତାଙ୍କ ନିଜ ଲୋକଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କର କ୍ରୋଧକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ।

> Akkuma Waaqayyos dhufee dhaabatee akkuma yeroo kaanitti, “Saamu’eel, Saamu’eel” jedhee waame. Kana irratti Saamu’eel immoo, “Dubbadhu; tajaajilaan kee ni dhaga’a” jedhee deebise. Waaqayyos Saamu’eeliin akkana jedhe: “Kunoo, ani Israa’el keessatti waan tokko nan godha; namni isa dhaga’u hundi gurri isaa lamaanuu ni hollata. Guyyaa sana keessa ani wantoota waa’ee mana Eelii irratti dubbadhe hundumaa isa irratti nan raawwadha; yeroo jalqabu, dhuma isaas nan fida.” 1 Saamu’eel 3:10–12.

ଏଲିଙ୍କ ଗୃହର ପତନ ସେହି ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀ ଥିଲା, ଯାହା କାହାରି କାଣରେ ପଡ଼ିଲେ ତାଙ୍କର ଉଭୟ କର୍ଣ୍ଣକୁ ଝିଣ୍ଝିଣିତ କରିଦେଇଥାନ୍ତା। ସାମୁଏଲଙ୍କ ସମୟରେ କର୍ଣ୍ଣର ଝିଣ୍ଝିଣିଆହଟ ଏଲିଙ୍କ ଗୃହ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ସରିଯିବାକୁ ପ୍ରତୀକୀକୃତ କରେ। ସାମୁଏଲଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଏହି ପୂର୍ବବାଣୀର ପୂରଣ ହେଲା ଏଲିଙ୍କ ଗୃହର ପତନ ଏବଂ ସାମୁଏଲଙ୍କୁ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ଦଷ୍ଟା ଭାବେ ସ୍ଥାପନ। ପେତ୍ର ଯେପରି କହନ୍ତି, ସାମୁଏଲ ସେହି ଜନସମୂହଙ୍କୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରନ୍ତି, ଯେମାନେ ପୂର୍ବେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଲୋକ ନଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଅଟନ୍ତି; କାରଣ ସାମୁଏଲ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ଦଷ୍ଟା ଭାବେ ସ୍ଥାପିତ ହେବାବେଳେ ଏଲିଙ୍କ ଗୃହ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଥିଲା। ଯିରିମିୟ ମଧ୍ୟ ଯେରୁଶାଲେମର ନେତୃତ୍ୱବର୍ଗ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏମିତି ଏକ ବିଚାରଘୋଷଣା କରନ୍ତି, ଯାହା କର୍ଣ୍ଣକୁ ଝିଣ୍ଝିଣିତ କରେ।

> Akkasumas akkana jedhi, “Yaa mootota Yihudaa fi jiraattota Yerusaalem, dubbii Waaqayyoo dhaga’aa; Waaqayyo Gooftaan maccaa, Waaqni Israa’el, akkana jedha: Kunoo, ani iddoo kana irratti balaa nan fida; namni isa dhaga’u hundinuu gurri isaa ni hollata.” Ermiyaas 19:3

Wabiin sadan “gurri dhagaʼuu” irratti ibsaman hundinuu saba kakuu kan duʼa wajjin kakuu godhate wajjin wal qabatu; isaanis achii booddee weeraramanii, moʼatamanii, barbadaaʼanii, bittinnaaʼanii, garbummaattis geeffamu. Gurri dhagaʼuun mallattoo murtii dheekkamsa Waaqayyooti; mallattoon murtii sanaas Caaffata Qulqullaaʼoo keessatti yeroo sadii jecha “plummet” jedhuun ni bakka buʼa. Nuyi duraan Dubbii Moototaa Lammaffaa fi Isaayyaas keessatti isa dubbifneerra; garuu Caaffata Qulqullaaʼoo keessatti wabii biraan tokkotu jira kan “plummet” jedhu of keessaa qabu, wabii sanattis jechi plummet jedhu wabiiwwan lamaan duraa irraa adda taʼe jecha Ibrootaa biraa irraa hiikameera.

> ଏବଂ ଯେଉଁ ଦୂତ ମୋ ସହିତ କଥା ହେଉଥିଲେ, ସେ ପୁଣି ଆସି ମୋତେ ଜାଗାଇଲେ, ଯେପରି ଜଣେ ମଣିଷ ନିଦ୍ରାରୁ ଜାଗାଇ ଦିଆଯାଏ। ସେ ମୋତେ କହିଲେ, “ତୁମେ କ’ଣ ଦେଖୁଛ?” ମୁଁ କହିଲି, “ମୁଁ ଦେଖିଛି, ଏବଂ ଦେଖ, ସମୁଦାୟ ସୁନାର ଏକ ଦୀପସ୍ଥମ୍ଭ, ତାହାର ଚୂଡ଼ାରେ ଗୋଟିଏ ପାତ୍ର ଅଛି, ଏବଂ ତାହାର ଉପରେ ସାତଟି ଦୀପ ଅଛି, ଓ ଚୂଡ଼ାରେ ଥିବା ସେହି ସାତଟି ଦୀପ ପାଇଁ ସାତଟି ନଳ ଅଛି; ଏବଂ ତାହାର ପାଖରେ ଦୁଇଟି ଜୟତୁନ ଗଛ ଅଛି, ଗୋଟିଏ ପାତ୍ରର ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ଓ ଅନ୍ୟଟି ତାହାର ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ।” ତାହାପରେ ମୁଁ ଉତ୍ତର ଦେଇ ମୋ ସହିତ କଥା ହେଉଥିବା ଦୂତଙ୍କୁ କହିଲି, “ହେ ମୋର ପ୍ରଭୁ, ଏଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ?” ତେବେ ମୋ ସହିତ କଥା ହେଉଥିବା ଦୂତ ଉତ୍ତର ଦେଇ ମୋତେ କହିଲେ, “ଏଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ, ତୁମେ ଜାଣୁ ନାହଁ କି?” ମୁଁ କହିଲି, “ନାହିଁ, ହେ ମୋର ପ୍ରଭୁ।” ତାହାପରେ ସେ ଉତ୍ତର ଦେଇ ମୋତେ କହିଲେ, “ଏହା ହେଉଛି ଯିହୋବାଙ୍କର ବାକ୍ୟ, ଯାହା ଜେରୁବ୍ବାବେଲଙ୍କୁ କୁହାଯାଉଛି: ‘ସେନାମଣ୍ଡଳୀଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ଯିହୋବା କହୁଛନ୍ତି, ବଳଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ, ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ମୋର ଆତ୍ମାଦ୍ୱାରା।’ ହେ ବଡ଼ ପର୍ବତ, ତୁମେ କିଏ? ଜେରୁବ୍ବାବେଲଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ତୁମେ ସମତଳ ଭୂମି ହେବ; ଏବଂ ସେ ତାହାର ଶିରୋମଣି ପାଥରକୁ ଜୟଧ୍ୱନି ସହିତ ବାହାର କରିବେ, ଏହି କୁହି: ‘ଏଥିରେ ଅନୁଗ୍ରହ, ଅନୁଗ୍ରହ ହେଉ।’” ଏହାଛଡ଼ା ଯିହୋବାଙ୍କର ବାକ୍ୟ ମୋ ପାଖକୁ ଆସି କହିଲା, “ଜେରୁବ୍ବାବେଲଙ୍କ ହାତ ଏହି ଗୃହର ଭିତ୍ତି ପକାଇଛି; ତାଙ୍କର ହାତ ଏହାକୁ ସମାପ୍ତ ମଧ୍ୟ କରିବ; ଏବଂ ତୁମେ ଜାଣିବ ଯେ ସେନାମଣ୍ଡଳୀଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ଯିହୋବା ମୋତେ ତୁମମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ପଠାଇଛନ୍ତି। କାରଣ ଛୋଟ ଆରମ୍ଭର ଦିନକୁ କିଏ ତୁଚ୍ଛ ମନେ କରିଛି? କାରଣ ସେମାନେ ଆନନ୍ଦ କରିବେ, ଏବଂ ଜେରୁବ୍ବାବେଲଙ୍କ ହାତରେ ସେହି ସୀସାର ତାରାଜୁକୁ ସେହି ସାତଜଣଙ୍କ ସହିତ ଦେଖିବେ; ସେମାନେ ଯିହୋବାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ, ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀରେ ଏଦିକ୍‌ସେଦିକ୍‌ ଦୌଡ଼ି ଫିରନ୍ତି।” ତାହାପରେ ମୁଁ ଉତ୍ତର ଦେଇ ତାଙ୍କୁ କହିଲି, “ଦୀପସ୍ଥମ୍ଭର ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଓ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ଏହି ଦୁଇଟି ଜୟତୁନ ଗଛ କ’ଣ?” ପୁଣି ମୁଁ ଉତ୍ତର ଦେଇ ତାଙ୍କୁ କହିଲି, “ଏହି ଦୁଇଟି ଜୟତୁନ ଶାଖା କ’ଣ, ଯେଉଁମାନେ ଦୁଇଟି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ନଳ ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜମାନଙ୍କୁଠାରୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ତେଲ ଖାଲି କରୁଛନ୍ତି?” ସେ ମୋତେ ଉତ୍ତର ଦେଇ କହିଲେ, “ଏଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ, ତୁମେ ଜାଣୁ ନାହଁ କି?” ମୁଁ କହିଲି, “ନାହିଁ, ହେ ମୋର ପ୍ରଭୁ।” ତେବେ ସେ କହିଲେ, “ଏମାନେ ସେହି ଦୁଇ ଅଭିଷିକ୍ତଜନ, ଯେଉଁମାନେ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀର ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଅଛନ୍ତି।” ଜିଖରିୟ 4:1–14.

Jechi “plummet” jedhamee 2 Moototaa fi Isaayyaas 28 keessatti hiikame “mishqâl” dha; hiikni isaas ulfaatina jechuun ni taʼa. Kutaa lamaan keessatti sararatti ulfaatinni tokko (plummet) dabalamuuf ture. Ulfaatinni sun isa madaallii keessatti itti fayyadaman dha; innis murtii bakka buʼa. Sararri ulfaatina qabu sarara murtii dha. Sararri Samaariyaa yeroo “yeroo torbaa,” yookaan waggoota kuma lama dhibba shan fi digdama ture. Yeroon sunuma mootummaa kibbaa irratti kaaʼamuuf ture; akkuma mootummaa kaabaa irratti dhufee turetti. Xumuri sarara lamaan keessaa tokko tokko Kitaaba Daaniʼel keessatti akka xumura dheekkamsa isa dhumaa yookaan akka xumura dheekkamsa isa jalqabaa taʼetti beekamti. Yeroon sun Daaniʼel keessatti yeroo Yerusaalemii fi tuulli humnaa humnoota lama kan balleessitoota, jechuunis waaqeffannaa ormaa fi paaphaasummaa, jalatti miidhagamuu qabanitti bakka buʼamee dhihaata. Yeroon lamaan sunis tokkoon tokkoon isaanii yeroo magaalonni isaanii mootummaa taʼan weeraramanii, moʼatamanii, barbadaaʼanii, jiraattonnis isaanii boojiʼamanii garbummaatti geeffamanitti jalqabu turan.

Garuu keessatti Zeekariyaas jechi “plummet” jedhu walitti makama jechoota Ibrootaa lamaatiin ijaarameera. Jechi inni jalqabaa “‘eben” dha; hiikni isaas “ijaaruu” jechuudha, akkasumas “dhagaa” jechuudha. Inni “dhagaa ijaarsaa” jechuu dha. Jechi kun ergasii jecha Ibrootaa “bedı̂yl” jedhuun walitti makama; hiikni isaas “qooduu yookaan addaan baasu” jechuudha. “Plummet” inni keessatti Zeekariyaas jedhu, dhagaa irratti ijaaramanii fi kan addaan baafamuu fi qoodamuu uumu dha. Addaan baafamuun kun gosa warra waaqeffattootaa lama gidduutti taʼa; gosti tokko yeroo dhagaa sana argan ni gammadu, isa golee isaanii isa mataa godhatu, irratti ijaarratu; inni kaan garuu isa hin argu, isa ni dida, isa irratti gufata, dhuma irrattis isaaniif dhagaa isaan cabsu taʼa; achii booddee immoo inni sun dhagaa isaanii isa mataa yookaan dhagaa isaanii isa awwaalaa taʼa. Gosti tokko jireenya wajjin kakuu godhata; inni kaan immoo duʼa wajjin kakuu godhata.

Seenaa Zakaariyaas keessatti, Israa’el durii Yerusaalem deebisanii ijaaruufii haaromsuuf Baabilon keessaa yeroo ba’an sana ture. Zerubaabel bulchaa ta’ee muudame; hojii sana illee to’achuu qaba ture. Inni jalqaba hojii sanaatti dhagaa hundee kaa’e; xumura hojii sanaattis dhagaa mataa, yookaan dhagaa xumuraa, in kaa’e. Zerubaabel jechuun “sanyii Baabilon” jechuudha. Raajiiwwan hundinuu bara dhumaa agarsiisu; maqaan Zerubaabelis yeroo dhagaan hundee kaa’ame keessatti seenaa ergaa ergamaa isa jalqabaa mallattoo godha; akkasumas yeroo dhagaan mataa, yookaan dhagaan xumuraa, kaa’amu keessatti mallattoo ergaa ergamaa isa sadaffaatis ta’a. Mul’achuun dhangala’iinsa Hafuura Qulqulluu sochii isa jalqabaa keessa ta’e iyyuu ta’e sochii isa lammaffaa keessa ta’e maqaa Zerubaabeliin (sanyii Baabilon) bakka bu’ameera; sababiin isaas inni ergaa dhaloota isa dhumaa “sanyii Baabilon” keessaa ba’uuf waamicha dhiyeessu bakka bu’a. Inni ergaa Iyya Halkan Walakkaa kan sochii isa jalqabaa keessatti raawwatame bakka bu’a; akkasumas kan sochii dhumaa Iyya Guddaa keessatti yeroo dhihootti raawwatamuuf jedhu ta’e ni bakka bu’a.

Muka ejersaa lamaanii, damee ejersaa lamaanii, fi warri dibamoon lama kanneen mi’aawwan paayipii warqee lamaan sun zayitii itti dhangalaasan bakka bu’an:

> “Warri dibamoon lafa guutuu sanaa bira dhaabbatan, bakka yeroo tokko keruubii haguugaa taʼee Seexanaaf kenname qabu. Gooftaan qaamota qulqulloota teessoo isaa marsanii jiran sanaan jiraattota lafa irra jiranii wajjin walqunnamtii itti fufiinsa qabu eega. Zayitiin warqee fakkaatu sun ayyaana isaatiin Waaqayyo ibsa isaanii akka hin dimimmisnee fi akka hin badneef ibsitoota amantootaa ittiin guutu agarsiisa. Zayitiin qulqulluun kun erga karaa ergaa Hafuura Waaqayyootiin samii irraa hin dhangalaafamin taʼee, humnoonni hamaa guutummaatti namoota toʼachuu ni dandaʼu turan.

> “Yeroo nu ergaa inni nuuf ergu hin fudhanne Waaqayyo ulfina dhabsiifama. Akkasitti zayita warqee kan inni gara lubbuu keenyaatti dhangalaasee warra dukkana keessa jiraniif darbuuf jedhu ni didna. Yeroo waamichi sun, ‘Kunoo, misirrichi dhufeera; isa simachuuf baʼaa itti fagaadhaa,’ jedhu dhufu, warri zayita qulqulluu sana hin fudhanne, warri ayyaana Kiristoos garaa isaanii keessatti hin kunuunsine, akka durboota gowwootaa sanaatti Gooftaa isaanii simachuuf akka hin qophoofne ni argatu. Isaan of keessaa zayita sana argachuuf humna hin qaban, jireenyi isaaniis ni caccaba. Garuu yoo Hafuurri Qulqulluun Waaqayyoo kadhatame, yoo nuti akkuma Musee, ‘Ulfina kee natti argisiisi,’ jennee kadhanne, jaalalli Waaqayyoo garaa keenya keessatti ni dhangalaʼa. Tuubolee warqee sanaan zayiti warqee sun nuuf ni darbu. ‘Humnaan miti, aangoonis miti, garuu Hafuura kootiin, jedha Waaqayyo Gooftaan raayyaa.’ Ifa aduu Qajeelummaa irraa calaqqisu fudhachuun ijoolleen Waaqayyoo akka ibsaa biyya lafaa keessatti ni ifu.” Review and Herald, July 20, 1897.

Zakaariyaan irra deddeebiʼee mukkeen ejersaa lamaan sun eenyu akka taʼan gaafatee ture; akkasumaanis mallattoolee garaagaraa dhugaa-baatota lamaan sanaa irratti xiyyeeffannoo harkise. Siister Waayit mukkeen ejersaa lamaan sana Akka Dhugaa-baatota Lamaan Mulʼata boqonnaa kudha tokkootti ibsite.

> “Waaʼee maragoota lamaan ilaalchisee raajiin dabalataan akkana jedha: ‘Isaan kunneen muka ejersa lamaan, akkasumas ibsaawwan lamaan Waaqa lafaa duratti dhaabbatanidha.’” “Faarfatichi akkana jedhe: ‘Dubbiin kee miilla koo irratti ibsaa, karaakoo irrattis ifa dha.’” Mul’ata 11:4; Faarfannaa 119:105. Maragoonni lamaan kun Caaffata Qulqullaaʼoo Kakuu Moofaa fi Kakuu Haaraa bakka buʼu.” The Great Controversy, 267.

Zakariyaan ragaa lamaan kun eenyu akka taʼan hubachuu barbaade ture. Warraaqsa Faransaay keessatti isaan Kakuu Moofaa fi Kakuu Haaraa turan. Isaan akka Musee fi Eliyaasitti kanneen bineensi boolla gad fagoo keessaa ol baʼe daandii irratti ajjeeseetti fakkeeffamanii turan. Isaan tajaajila Future for America kan Adoolessa 18, 2020 irratti ajjeefame bakka buʼu.

Boqonnaa boqonnaa sanaa keessatti, erga Zakkaariyaas dammaqfamee booddee, yeroo lafeen gogan warri du’an walitti qabaman, garuu amma iyyuu lubbuun keessa hin jirretti, Gabreel “Maal argita?” jedhee gaafata. Zakkaariyaas waan arge ibsa; achiis, “Kun eenyufa, gooftaa koo?” jedhee gaafata. Gabreel deebii isaa keessatti gaaffii kaayyoo isaa irratti xiyyeeffachiisuudhaan, gaaffii Zakkaariyaas gaaffiidhaan deebisa. Innis Zakkaariyaasiin, “Ati kun maal akka ta’e hin beektuu?” jedha. Achiis Gabreel, “Kun dubbii Waaqayyoo isa Zerubaabelitti dhufe dha; innis, ‘Humnaan miti, aangoodhaanis miti, Hafuura kootiin malee, jedha Waaqayyo gooftaan maccaa’ ” jedhee deebisa.

Dubbiin Waaqayyoo inni Zarubaabeliif kenname akkana jedha ture: “Humnaan miti, aangoodhaanis miti, garuu Hafuura kootiin. Ati eenyu, yaa tulluu guddaa? Fuula Zarubaabel duratti dirree ni taata; innis iyya gammachuutiin, ‘Ayyaanni, ayyaanni isaaf haa ta’u’ jedhaa mataa dhagaa isaa ni baasa.”

Zarubaabil bulchaa mootii, ergamaa jalqabaa fi dhuma seenaa keessatti karaa qopheessu sana bakka bu’a; isa duratti tulluun dirree wal qixa ta’a. Isaayaas hojii ergamaa isauma sanaa ibsee, inni “gammoojjii keessatti Waaqa keenyaaf karaa guddaa qajeelcha” jedha; akkasumas inni “sulula hundumaa” “ol ol ni kaasa.” Inni immoo “tulluu fi gaara xinnaa hundumaa” “gad ni deebisa,” sababni isaas “gaara guddaan” bulchaa Zarubaabil duraa jiru “dirree wal qixa ni ta’a.”

Ergaan Williyaam Miilarii waaʼee “yeroo torbaa” isaaf kenname Waaqayyoodhaan ture. Zerubaabel Williyaam Miilariin bakka buʼa; inni dhagaa hundee “yeroo torbaa” kaaʼe, akkasumas harka “mataa-dhagaa sana fidu” kan “iyyaa, ‘Ayyaanni, Ayyaanni ishee haa taʼu’” jedhuun illee bakka buʼa. Jechi “ayyaana” jedhu dachaan ibsamuu isaa ergaa Iyyata Halkan Giddugaleessaa bakka buʼa. “Iyyuun” ergaa wal fakkaataa isa iyya guddaa ergamaa sadaffaatiin bakka buufame bakka buʼa; “booyichis” Iyyata Halkan Giddugaleessaa bakka buʼa. Kutaan guutuun kun waaʼee ergaa Iyyata Halkan Giddugaleessaa ti. Inni waaʼee durboota duʼaan rafanii daandii Mulʼata Yohaannis kudha tokkoo irra jiran, isa sulula lafeewwan gogaa duʼanii keessa darbu, ti. Inni waaʼee duʼaa kaʼuu lafeewwan gogaa duʼanii ti; akkasumas waaʼee gahee raajii “safartuu rasaasaa” isa durboonni ogeeyyiin arganii kan isaan gammachiisu ti.

Achiis Seekariyaan, “akkasumas” jedha. Akkasumas jechuun kutaa dubbii itti aanutti kan duraa irra kaa’uu jechuudha. Kun seera raajii kan sarara irra sararaan ibsamuuf wabii dha. Mariin duraa dammaqiinsa halkanii walakkaatti uummata Waaqayyoo, kan Seekariyaasiin bakka buufame, adda baaseera. Mariin duraa hawwii uummata Waaqayyoo bara dhumaa keessa jiran, namoonni dhugaa baatonni lamaan Mul’ata boqonnaa kudha tokko keessatti eenyu akka ta’an hubachuuf qaban, irra deddeebi’ee cimsee ibseera. Innis Zarubaabel hojii sochii jalqabaa keessatti hojjetamu akkasumas hojii sochii isa dhumaa keessatti hojjetamu akka bakka bu’u adda baaseera. “Harki” Zarubaabelis (kan humna namaa bakka bu’u), dhagaa hundeessituu fi dhagaa mataa kaa’uu akka qabu adda baaseera; garuu hojii harka isaa humna Waaqayyoo kan Jajjabeessaa qofaatiin raawwatame, akkasumas raawwatamaa jira.

Marii itti aansee dhufe, kan marii duraanii irratti kaaʼamuu qabu, yeroo “harki Zerubbabel” hojii xumuru, sana keessatti ummanni Waaqayyoo warri bara dhumaa keessa jiran akka “Gooftaan” Gabrʼeel isa ifa baataa “gara” ummata Waaqayyootti “erge” ni “beeku” jedhee ibsa. Isaan adeemsa qunnamtii samii, inni dhugaa jalqabaa Mulʼata Yesuus Kiristoos wajjin walitti hidhamee bakka buʼame, ni hubatu. Ergaa fi hojii Zerubbabel diduun, ergaa Gabrʼeel irraa dhufu diduu dha; isa inni Kiristoos irraa fudhate, innis immoo Abbaa irraa fudhate.

Achi keessaa gartuuleen lamaan warra waaqeffatanii ni ibsamu. Gareen tokko, “guyyaa wantoota xixiqqaa tuffate eenyu?” Gareen inni biraan immoo yeroo isaan “harkaa Zerubbabel keessatti xiyyoo safaraa warra torban sana wajjin” argan, warra “ijoollee Gooftaa, kanneen guutummaa lafaa keessatti asii fi achi deddeebi’an” ta’an, “ni gammadu.” Warri guyyaa wantoota xixiqqaa tuffatan, hojii seenaa William Miller kan “xiyyoo safaraa” jedhuun bakka buufame tuffachaa jiru. Isaan warra yeroo “xiyyoo safaraa” harka Zerubbabel keessatti argan gammadan irraa adda ta’u. “Xiyyoon safaraa” Zakaariyaas dhagaa ijaarsaa qoodinsa uumu dha. Gareen tokko “xiyyoo safaraa” tuffata; sababiin isaas isaan “xiyyoon safaraa” harka Zerubbabel keessatti akka “warra torban sana” wajjin jiru arguuf didu. Jechi “torba” jedhu kan “xiyyoo safaraa” wajjin jiru, jechuun afaan Ibrootaa keessatti jecha isauma Leewwota digdamii jaha keessatti “yeroo torba” jedhamee hiikame dha.

Achiis Zakariyaan yommuu dammaqu inni dhugaa akka ragaawwan lamaan sun eenyu akka ta’an hin beekne irra deebi’ee dubbata. Kanaaf inni yeroo biraa, “Muka ejersaa lamaan kun maali?” jedhee gaafata. Ammas irra deebi’ee, “Damee ejersaa lamaan kun, warri ujummoo warqee lamaan sanaan zayitii warqee of keessaa gad yaasan, maal ta’u?” jedhee gaafata. Ergasii Gabri’el gaafii sana cimsee, gaaffii Zakariyaas ammas gaaffiidhaan deebisee, “Isaan kun maal akka ta’an hin beektuu ree?” jedha; Zakariyaas immoo, “Hin beeku” jedhee deebisa. Achiis Gabri’el, “Isaan kun dibamtoota lamaan, warra Gooftaa lafaa hundumaa bira dhaabatanidha” jedha.

Boqonnaan kun Gabriʼel Zakariyaasin hirriba isaa keessaa dammaqsuudhaan jalqaba. Kanaaf, Zakariyaas durboota halkan walakkaatti dammaqan sana bakka buʼa; yommuu durboonni sun dammaqan immoo, mulʼattoonni lamaan Mulʼata boqonnaa kudha tokkoffaa maal akka bakka buʼan hubachuuf baʼaa cimaa isaanii irra buʼe akka qabanitti isaanii keessatti agarsiifamu. Kitaabonni Macaafa Qulqulluu hundinuu walitti dhufanii kitaaba Mulʼataa keessatti xumuramu. Raajonni hundinuu walii isaanii wajjin walii galu; mootummaa burjaajii kan fide Waaqayyo miti. Raajonni hundinuu guyyoota isaan keessa jiraatan irra, waaʼee guyyoota dhumaa caalaatti dubbatu.

ଗାବ୍ରିଏଲ ଆଲ୍ଫା ଓ ଓମେଗା ସିଦ୍ଧାନ୍ତକୁ ପ୍ରୟୋଗ କରି ଏହା ଚିହ୍ନିତ କରନ୍ତି ଯେ ଜେରୁବ୍ବାବେଲ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟର ଆରମ୍ଭ ଓ ସମାପ୍ତି—ଉଭୟ—କରିବେ। ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭରେ ଭିତ୍ତିପ୍ରସ୍ତର ଏବଂ ଶେଷରେ ଶିରୋପ୍ରସ୍ତର ସ୍ଥାପନ କରିବାରୂପେ ପ୍ରତିନିଧିତ ହୋଇଛି। ଜେରୁବ୍ବାବେଲ ମିଲ୍ଲେରାଇଟମାନଙ୍କର ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବଂ Future for America ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରନ୍ତି।

Wanti Gaabriʼeel Zakariyaasiif dhiheessu, hojii Iyyii Halkan Giddugaleessaa, sochii ergamaa isa jalqabaatiin taʼe yookaan sochii ergamaa isa sadaffaatiin taʼe, humna Hafuura Qulqulluutiin akka raawwatamu dha.

Isaanii isaanii karaa irratti duʼanii utuu ciisanii jiranu, addunyaan reeffa isaanii irratti gammadde; garuu yeroo isaanii kaʼanitti, addunyaan sodaatte, isaan immoo ni gammadan. Isaan waan harka Zerubaabel keessa jiru sana, madaalii “yeroo torba” sana, arganiif ni gammadu. Madaaliin sun dhagaa irratti ijaaramu dha; innis ogeeyyii warra gowwoota irraa adda baasa.

Zakariyaan, “torbanicha” hin jedhu; “warra torban sana” jedha. Isaan bittinnaa waggaa kuma lamaa fi dhibba shan akkasumas waggaa digdamaa ni argu. Jechi “torban” jedhamee hiikame sunuma Leewwota Digdamii Jaha keessatti “yeroo torba” jedhamee hiikamu dha; innis mootummaa kaabaa fi mootummaa kibbaa Israa’el lamaan irratti abaarsa garbummaa fide sana ni bakka bu’a. Kitaabni Daani’el “warra torban sana” akka dheekkamsa jalqabaa fi kan dhumaa ta’anitti adda baasa.

Buqqaatni hundee William Miller kaaʼe “yeroo torba” ture; dhagaan xumuraa immoo sochii ergamaa sadaffaatiin kaaʼame “yeroo torba” dha. Warri dammaqiinsa Iyyata Halkan-Waangoo guyyoota dhumaa keessatti “isaan torban sana” yeroo argan gammadan, qoodamuu fi adda baafamu warra gatii qabuu fi warra xuraaʼaa ni argan. Warri gatii qabaan tokkummaa guutuutti yeroo galan ni gammadu; warri xuraaʼaan immoo zayitii ujummoolee warqee lamaanii gad buʼaa ture akka hin qabne baayʼee harkifachuun ni hubatu. Dhugaan warra garee tokkoof gammachuu fidu sun, garee kaaniif dhagaa gufuu taʼa; garuu warra arguuf fedhii qaban hundumaaf mulʼachuuf ni dandaʼa ture.

Akkuma “yeroon torbaa” bara jalqabaa keessa, yeroo bara 1856tti Adventizmiin Filadelfiyaa gara Adventizmi Laa’odiqeeyaa ce’etti qormaata ta’e sanaan wal fakkaatuun, “yeroon torbaa” ammas dhuma irratti qormaata dha; achuma Adventizmiin Laa’odiqeeyaa gara Adventizmi Filadelfiyaa ce’utti. Qormaanni jalqabaa bara 1863tti kufame; kunis barsiisa Kitaaba Qulqulluu kan “yeroon torbaa” jedhu diduu irraa kan ka’e ture. Warri bara 2023tti qormaata dhuma irratti kufan, muuxannoo furmaata “yeroo torbaa” keessa seera Lewwootaa digdamii jaha keessatti ibsameen barbaadamu diduu isaaniitiin akkas godhu.

Ergaa ergaa macaafa Daani’el keessaa boqonnaawwan jaha jalqabaa keessatti ergaa raajii ilaaluuf jalqabnu dura, macaafni Daani’el guutummaatti “yeroo torba” akka deeggaru adda baasuun barbaachisaa ture; sababiin isaas, boqonnaawwan afurii fi shanan waa’ee “yeroo torbaa” ti, isaanis jalqabaa fi dhuma gaanfota lamaan bineensa lafaa Mul’ata boqonnaa kudha sadii keessa jiru adda baasu.

Nuyi mata-duree ittaanuuf yaada keenya boqonnaawwan jahan sana jalqabaa irratti mata duree itti aanu keessatti ni jalqabna.

> “Ifni Daaniʼel Waaqayyo irraa argate kun addumaan guyyoota dhumaa kanaaf kenname. Mulʼannowwan inni qarqara Ulaayii fi Hiddeqel, laggeen gurguddaan biyya Shiinaar biratti arge, amma raawwatamaa jiru; wantoonni raajii keessatti dursee dubbataman hundinuus yeroo dhowaatu keessatti ni raawwatamu.”

> “Yeroo raajiiwwan Daani’el kenname, haala sabni Yihudootaa keessa ture yaadaa.

> “Kotobban Qulqulluu qayyabachuuf yeroo dabalataa haa kenninu. Akka qabnuutti dubbicha hin hubannu. Kitaabni Mul’ataa qajeelfama inni of keessaa qabu akka hubannuuf nu irratti ajaja banuudhaan jalqaba. ‘Kan dubbisu, warri dubbii raajii kanaa dhaga’anii, wantoota isa keessatti barreeffamanis eeggan ni eebbifamu; yeroo isaa dhihaateera’ jechuun Waaqayyo ni dubbata. Nuti akka sabaatti kitaabni kun nuuf maal akka ta’e yeroo hubannu, gidduu keenya keessatti haaromsi guddaan ni mul’ata. Ajaja isa barbaadnee fi qayyabannu jechuun nuuf kenname jiraatus, barumsa inni barsiisu guutummaatti hin hubannu.”

> “Bara duraan barsiisonni Daanyelii fi Mul’ata Yohaannis kitaabota cufamoo ta’an jedhaniiru, namoonnis isaan irraa garagalaniru. Uwwisa iccitii fakkaatuun isaa kan namoota baay’ee akka isa ol hin kaasne godhe sana, harki Waaqayyoo mataa Isaa kutaalee dubbii Isaa kana irraa fuudhee baaseera. Maqaan inni mataan isaa, ‘Mul’ata’, ibsa inni kitaaba cufamaa ta’e jedhu sana morma. ‘Mul’ata’ jechuun waan barbaachisaa ta’e tokko akka mul’ifamu jechuu dha. Dhugaan kitaaba kanaa warra guyyoota dhumaa kana keessa jiraataniif qophaa’eera. Nuyi iddoo qulqulluu wantoota qulqulluu keessatti, uwwisni irraa kaafameen dhaabanneerra. Alatti dhaabachuu hin qabnu. Seenuu qabna; garuu yaada of eeggannoo hin qabneen, ulfina hin kennineen miti, tarkaanfii ariifachiisaatiin miti; inumaayyuu kabajaa fi sodaa Waaqayyootiin. Yeroon raajiiwwan kitaaba Mul’ata Yohaannis itti raawwatamanitti dhihaanneerra.” Testimonies to Ministers, 113.

Back to Articles