Article

# Kitaaba Yo'elii fi Waldaa Adveentistii Guyyaa Torbaffaa Laa’odiiqeyaa - Lakkoofsa Kudha Saddeet

Lakkoofsa Kudha Saddeet

Author

Jeff Pippenger

Published

December 25, 2025

Formats

PDF
Word
Song MP3

Nuti waaʼee kakuu Abraam ilaalla jirra; ammas qaama raajii Abraam kan baninsa kutaa jalqabaa kitaaba Yooʼeel wajjin walitti dhufeenya kallattiin qabu hin ilaalle. Raajiin Abraam waggoota 400 garbummaa, akkasumas waggoota 430 kan Phaawulos wajjin, caasaa raajii kan waggoota 1290 kan Daaniʼel 12:11 wajjin wal simatu uuma. Raajiin waggoota 1290 kan lakkoofsa kudha tokko keessatti ibsame, yeroo raajii omegaa kan sarara waggoota 430 kan Abraamii fi Phaawulos ti. Dhugaan kun tokko keessaa waan guyyoota dhumaa keessatti banamu keessaa isa tokko yoo taʼu, warra ogeeyyii fi warra hamoota addaan baasa.

୪୩୦ ବର୍ଷର ଓମେଗା ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀ ସହିତ “ଚାରି ପିଢ଼ି”ର ପ୍ରତୀକ ସଂଯୁକ୍ତ ଥିଲା, ଯାହା ସେହି ଜାତି ପାଇଁ ଏକ ପରୀକ୍ଷାକାଳକୁ ସୂଚିତ କରୁଥିଲା, ଯେଉଁ ଜାତି ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଚୟିତ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଦାସ୍ୟତାରେ ବନ୍ଦୀ କରି ରଖିଥିଲା। ମୋଶାଙ୍କ ପାଇଁ ସେହି ଜାତି ମିଶର ଥିଲା; କିନ୍ତୁ ଏକ ଶତ ଚୁଆଳିଶ ହଜାରଙ୍କ ପାଇଁ, ଯେମାନେ ମୋଶାଙ୍କର ଗୀତ ଗାଆନ୍ତି, ସେହିଟା ୧୭୯୮ ଠାରୁ ସଣ୍ଡେ ଲ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରର ଇତିହାସ ଅଟେ। ପ୍ରକାଶିତ ବାକ୍ୟ ତେରୋତିରେ “ପୃଥିବୀର ପଶୁ” ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପିତ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଏକ ମେଷଶାବକରୂପେ ଆରମ୍ଭ କରେ ଏବଂ ଶେଷରେ ଅଜଗର ପରି କଥା କହେ। ମେଷଶାବକର ପ୍ରତୀକ ଯୋଷେଫ ମିଶରରେ ସାପେକ୍ଷ ଶାନ୍ତିର ସେହି ଅବଧିକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ, ଯାଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନୂତନ ଫାରାଓ ଆସିଲା ନାହିଁ ଏବଂ ଦାସ୍ୟତା ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଏହିପରି, ଚତୁର୍ଥ ପିଢ଼ିରେ ଯେଉଁ ଜାତିର ବିଚାର ହୁଏ—ଯାହା ମୋଶାଙ୍କ ପାଇଁ ମିଶର ଥିଲା—ସେହି ଜାତି ହେଉଛି ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର। ଅବଶିଷ୍ଟମାନଙ୍କର ବିଚାର ସଣ୍ଡେ ଲ ସମୟରେ ହୁଏ, ଯାହା ସେହି ବିପତ୍ତିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତୀକୀକୃତ, ଯେଉଁମାନେ ହିବ୍ରୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କର ଦ୍ୱାରଚୌଖଟରେ ରକ୍ତରେ ପରାକାଷ୍ଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଏବଂ ତାହା ପରେ ମିଶର ଜାତି ପାଇଁ ଲାଲ ସାଗରରେ। ଯୋଷେଫ ଓ ମୋଶା ଏକ ଭଲ ଫାରାଓ ଏବଂ ଏକ ଦୁଷ୍ଟ ଫାରାଓଙ୍କୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରନ୍ତି, ଯାହା ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ପାଇଁ ପ୍ରଥମେ ମେଷଶାବକ, ଏବଂ ପରେ ଅଜଗର ଅଟେ।

ଚତୁର୍ଥ ପିଢ଼ୀ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅବ୍ରାମଙ୍କ ବିଚାରର ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀରେ ଏହି ସତ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା ଯେ, କୃପାକାଳର ସମାପ୍ତି ଏକ ପ୍ରଗତିଶୀଳ ପ୍ରକ୍ରିୟା; କାରଣ ମୋଶାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅବ୍ରାମଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀର ପୂରଣରେ କେବଳ ମିଶର ପାଇଁ କୃପାକାଳ ସମାପ୍ତ ହୋଇନଥିଲା, ବରଂ ମିଶର ନିଜମାନଙ୍କର କୃପାକାଳୀନ ପାତ୍ର ପୂରଣ କରିସାରିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଆମୋରୀୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜମାନଙ୍କର କୃପାକାଳର ପାତ୍ର ପୂରଣ କରିବାକୁ ଅଧିକ ସମୟ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଥିଲା। ମିଶର ପାଇଁ ଲୋହିତ ସାଗର ଯେପରି ଥିଲା, ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ପାଇଁ ରବିବାର ଆଇନ ସେହିପରି ହେବ; ଏବଂ ତାହାପରେ “ପୃଥିବୀର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅନ୍ୟ ଦେଶ” ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ “ଉଦାହରଣକୁ ଅନୁସରଣ କରିବ,” ଯେପରିକି ମିଶରର କୃପାକାଳ ସମାପ୍ତ ହେବା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଆମୋରୀୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ ହୋଇଛି।

አሞራውያን በአብራም ቃል ኪዳን ውስጥ ከግብፅ ወንዝ እስከ ባቢሎን ወንዝ ድረስ ዓለምን የሚለዩ ከአሥሩ ነገዶች አንዱ ናቸው፤ ስለዚህም አሞራውያን ከእሑድ ሕግ በኋላ በዩናይትድ ስቴትስ እንደ አሕዛብ የየራሳቸውን የምሕረት ጊዜ የሚዘጉ የዓለም አሕዛብን ይወክላሉ። አሞራውያን በዓለም ላይ የሚዘጋው የፍርድ መጽሐፍ ቅዱሳዊ ምልክት ናቸው፤ ይህም በሦስተኛውና በአራተኛው ትውልድ ይከናወናል። ቀይ ባሕር ለዩናይትድ ስቴትስ የምሕረት ጊዜ መዘጋት ምልክት ነው፤ አሞራውያንም የሰው ልጅ የምሕረት ጊዜ እስኪዘጋ ድረስ አሕዛብ በተከታታይ የምሕረት ጊዜያቸውን ሲዘጉ የሚያመለክቱ ናቸው። ስለዚህ አሞራውያን በቀይ ባሕር ያለው የእሑድ ሕግ ቀውስ ዘመን እስከ ምሥራቅ ነፋስ መዳን ድረስ ምልክት ናቸው፤ በዚያም ጊዜ የመዳን መንገድ ለእግዚአብሔር ሕዝብ ይከፈታል።

Garuu raajii Abiraam dhaloota afraffaa ilaalchisee Ameerikaa akka Gibxii, addunyaas akka Amoorotaa qofa hin ilaallatu; caalaatti immoo dhaloota saba Waaqayyoo isa Galaana Diimaa ce’u akka “dhaloota afraffaa”tti kaa’a. Hubannoo “dhaloota afurii” irraa, tarkaanfii jalqabaa Abiraam kan tarkaanfii sadii keessaa ta’e keessatti, waan baasuu dandeenyu hamma danda’ametti yommuu baafannu, tarkaanfii lammaffaa fi sadaffaa kakuu Abiraam ni ilaalla. Tarkaanfiin lammaffaan boqonnaa kudha torbaadha; tarkaanfiin sadaffaan immoo, akkuma beekamu—boqonnaa digdamii lama.

ዳንኤል ምዕራፍ አስራ ሁለት ውስጥ ሦስት ትንቢታዊ ዘመናት ተለይተው ተገልጸዋል፤ እነርሱም ሁሉ በ1844 ያበቃ ትንቢታዊ ጊዜን ይወክላሉ። እነዚህ ሦስቱ ዘመናት በኋለኛው ዘመን ይከፈታሉ፤ እነዚህ ሦስቱም ዘመናት በኋለኛው ዘመን በእግዚአብሔር ሕዝብ ላይ የሚደርሰውን የእውቀት መጨመር ይወክላሉ። ክርስቶስ የበፍታ ልብስ እንደለበሰው ሰው ሆኖ በቁጥር ሰባት ከእነዚህ ሦስት ትንቢታዊ ዘመናት የመጀመሪያውን ያቀርባል፤ ይህንም በማድረጉ በውኃው ላይ ሳይቆም በምድርና በባሕር ላይ ከሚቆመው የራእይ አሥር መልአክ ጋር ራሱን ያስተሳስራል።

> ߊ߬ ߡߍ߲ ߠߊ߫ ߒ ߞߊ߫ ߟߐ߲ ߞߍ߫ ߞߏ߫ ߓߊ߯ ߡߊ߬ ߞߋߟߋ߲ ߣߌ߫ ߘߎ߱ ߞߊ߲߬، ߏ ߟߋ߬ ߊ߬ ߓߐ߯ ߟߊ߫ ߊ߬ ߟߊ߫ ߞߊ߲ ߞߐ߫ ߞߋߟߋ߲ ߠߊ߫، ߊ߬ ߣߴ ߓߊ߬ ߞߊ߲ߘߊ߫ ߟߋ߬ ߡߍ߲ ߦߋ߫ ߟߎ߬ ߟߊ߫ ߟߊߓߊ߬ ߘߐ߫ ߟߊߓߊ߬، ߡߍ߲ ߞߊ߬ ߞߋߟߋ߲ ߣߌ߫ ߊ߬ ߞߣߐ߫ ߘߏ߫ ߟߎ߬ ߟߎ߬، ߣߌ߫ ߘߎ߱ ߣߌ߫ ߊ߬ ߞߣߐ߫ ߘߏ߫ ߟߎ߬ ߟߎ߬، ߣߌ߫ ߓߊ߯ ߣߌ߫ ߊ߬ ߞߣߐ߫ ߘߏ߫ ߟߎ߬ ߟߎ߬ ߟߐ߲ߕߊ߫ ߘߌ߫، ߞߏ߫ ߕߎ߬ߡߊ߬ ߕߍ߫ ߞߊ߲߬ ߡߍ߲߲ ߠߋ߬. ߞߊ߲߬ߞߍ߬ߟߌ 10:5, 6.

Boqonnaa kudha lammaffaa keessatti namichi uffata quncee irraa hojjetame uffate sunis Isa bara baraan jiraatuun ni kake.

> Ani uffata quncee talbaa sanaasii irra ture sana nan dhaga’e; innis yeroo harka isaa mirgaa fi harka isaa bitaa gara samii ol kaasee, Isa bara baraan jiraatuun kakatee akka yeroo tokko, yeroo lama, fi walakkaa yeroo tokkoof ta’u dubbate; yommuu humni saba qulqullootaa bittinnaa’ee fixamu, wantoonni kun hundinuu ni raawwatamu. Daani’el 12:7.

Nuti kaka'umsa hafuuraan akka beeknuuf, sararri raajii inni macaafa Daani'el keessatti argamu sunuma macaafa Mul'ataa keessatti illee itti fufee dhihaata; hubannoon Milleraawotaa immoo ibsawwan lamaan kun darba-darbee wal faallaa osoo hin ta'in, wal qixa deeman kan Kiristoos ta'uu isaanii dha. Kiristoos akka Ergamaa kitaaba xinnoo qabatee jiruutiin, macaafa Mul'ataa keessatti bara 1844tti hojii yeroo raajii irra ooluu isaa dhuma isaa adda baasa; akkasumas Kiristoos akka Nama uffata quncee talbaa uffateetti macaafa Daani'el keessatti, yeroo seerri Dilbataa Ameerikaa keessatti dhufu, dinqiiwwan hundinuu mul'ata dhumaa Daani'el keessa jiran akka xumuraman adda baasa. Seenaa qulqulluu sana keessatti, isa seera Dilbataa dura deemee achitti xumuru keessatti, sabni Waaqayyoo yeroo mallattoo 1260n agarsiifamu tokkoof bittinnaa'uu qabu turan. Yeroon bittinnaa'uu inni seera Dilbataa dura jiru, Mul'ata boqonnaa kudha tokko keessatti ibsameera; achittis Musee fi Eeliyaas ajjeefamanii guyyoota sadii fi walakkaadhaaf karaa irra du'anii jiru; kunis mallattoo 1260 ti.

Lakkoobsa torbaffaatti, uffata quncee talbaa uffate sun yeroo bittinneessuun humna saba qulqullootaa guyyoota isaanii sadii fi walakkaa xumuretti, “dinqiiwwan” saba Waaqayyoo bara dhumaa irra ga’an ni xumuramu jedhee ibsa. Barruu dhumaa keessatti ibsa Sister White boqonnaa Sakkariyaas sadii irratti kenniteen xumurreerra. Gaaleen jalqabaa, “Mul’anni Sakkariyaas waa’ee Iyyaasuu fi Ergamaa kan muuxannoo saba Waaqayyoo keessatti yeroo xumuraa guyyaa araaraa guddaa irratti haala addaa ta’een hojiirra oola” jedha. Boqonnaa sana keessatti, akkasumas ibsa hafuuraan geggeeffame Sister White boqonnaa sana irratti kennite keessatti, dhibba afurtamii afur kuma jechuun “namoota dinqisiifamoo” dha. “Dinqiiwwan” mul’ata dhumaa Daani’el keessaa, seera Dilbataatiin xumuraman, “dinqiiwwan” mallatteessuu saba Waaqayyoo wajjin walqabatan dha.

ଦାନିଏଲ ଅଧ୍ୟାୟ ବାରଟି ଶେଷ ଦିନମାନରେ ଏକ ଲକ୍ଷ ଚୁଆଳିଶ ହଜାରଙ୍କୁ ମୁଦ୍ରାଙ୍କିତ କରୁଥିବା ଆଲୋକକୁ ପ୍ରଦାନ କରେ। ସେହି ଆଲୋକ ତିନୋଟି ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ଅବଧି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତୀକୀକୃତ, ଯେଗୁଡ଼ିକୁ ମିଲରାଇଟ ଇତିହାସରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସତ୍ୟ ଭାବେ ଚିହ୍ନିତ ଏବଂ ସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଥିଲା। ସେହି ତିନୋଟି ଅବଧି ତିନୋଟି ପଦ୍ୟରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଛି ଏବଂ ସେମାନେ ସତ୍ୟର ଗଠନକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ତିନୋଟି ସ୍ତମ୍ଭ। ସତ୍ୟର ଗଠନ ଏକ ତ୍ରି-ପଦକ୍ରମୀ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଧାରିତ ହୁଏ। ସେହି ତିନି ପଦକ୍ରମର ପ୍ରକ୍ରିୟା, ନଅଟି ପଦ୍ୟର ଏହି ଅଂଶ (4–12) ମଧ୍ୟରେ, ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ସମୟକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଥିବା ସେହି ତିନୋଟି ପଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତୀକୀକୃତ ହୋଇଛି। ସେହି ତିନୋଟି ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ଅବଧି, ଯେତେବେଳେ ମୂଳଭୂତ ମିଲରାଇଟ ବୁଝାମଣାର ଆଧାରରୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ତିନୋଟି ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଅବଧିକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ, ଯେଗୁଡ଼ିକୁ ମିଲରାଇଟ ବୁଝାମଣା ସହିତ ସମନ୍ୱୟରେ ପରିଭାଷିତ କରାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ସମୟର ଉପାଦାନକୁ ପ୍ରୟୋଗ କରେ ନାହିଁ।

Yeroonni sadan keessaa yeroo raawwii raajii cufamee turee ergasii immoo banamu jedhu hiiku keessatti sirriitti argamu; akkasumas ibsa Macaafa Qulqulluu keessatti beekamaa ta’e, adeemsa qormaataa sadarkaa sadii qabu of keessatti hammata. Lakkoofsota sagal Daniel kitaaba isaa akka cufu itti himamuun jalqaban, isaanuma keessatti yeroo sadan sun ibsaman; lakkoofsota sagalan sana keessattis adeemsi qulqulleessamuu, yeroo dhugaan banametti raawwatamu, “qulqulleeffamanii, adii ta’anii, qoramanii” jechuun ibsama. Yeroon sadan lakkoofsota sadii keessatti ibsaman sun, yeroo dhumaa keessatti, bara dhumaa keessatti, dabala beekumsaa kan ta’e, adeemsa qormaataa fi mallatteessuu mootummaa kakuu Waaqayyoo isa xumuraa bakka bu’u. Seenaa sana keessatti “dinqiiwwan” fakkeenya ta’an kan bara dhumaa keessatti saba Waaqayyoo irra ga’an ibsamu. Maaloo keeyyata kana irra deebi’ii dubbisi.

Yeroo sadii sun, keeyyata sagal keessaa keeyyata sadii keessatti argaman, xumura macaafa Daani’eel ni bakka bu’u; xumuri achitti bakka bu’ames xumura sarara raajii keessaa ti; inni seenaa akkamitti dhagaan tokko, harka malee, gaara keessaa “muramee” baafamu ta’uu isaa ti; kunis seenaa haftee sanaa dha. Sararri keessaa sun boqonnaa kudhanii fi kudha-lama keessatti bakka bu’ameera; xumuri sarara raajii alaa immoo keeyyattoota xumuraa boqonnaa kudha-tokko keessatti, akkasumas keeyyattoota jalqabaa muraasa Daani’eel kudha-lama keessatti argama.

Yeroon sun sadan kunis xumura mulʼata ragaa laggeen Ulaayii fi Hiddeeqel lamaanitiis; akkasumas lakkoofsonni sadii sun yeroo raajii tokko of keessaa qabu; innis raawwii olaanaa raajii yeroo kakuu, isa Abraamii fi Phaawulos akka dhugaa-baatotaatti dhiheessu, bakka buʼa. Yesus, akka Namaa uffata quncee talbaa uffateetti, lakkoofsa torbaffaa keessatti bishaan irra deddeebiʼaa jira. Lakkoofsa kudha tokko keessatti sagaleewwan lama, kanneen akkasumas sagalee Kiristoos taʼan, Abraamii fi Phaawulos dhugaa baʼuuf dhaabatu. Lakkoofsa kudha lama keessatti seenaa mallattoo saba Waaqayyoo kaaʼuu agarsiifama; mootummaa afurtamii afur kuma dhibba tokkoon taʼan durboota waan taʼaniif, durboonnis fakkeenya durboota kudhanii keessa darbuu; eebbisni lakkoofsa kudha lama keessa jirus warra eeggatanii irra jira. Warri fakkeenya sana keessatti eegan, kanneen “eebbifamoo” taʼan, yeroo balballi cufamutti uffata isaan gara gaaʼelaatti seensisu fudhatan sana dha.

ଭଗ ୭ରେ, ଯୀଶୁ ଜଳ ଉପରେ ଚାଲୁଛନ୍ତି; ଏହା ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କରେ, କିନ୍ତୁ ପିତର ବିଶ୍ୱାସ କରିବାକୁ ସଙ୍କଳ୍ପ କରି ଚାଲିବା ଆରମ୍ଭ କରେ ଏବଂ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ମହିମା ଦେଇଥାଏ। କିନ୍ତୁ ପିତର ପ୍ରାୟତଃ ଉଭୟ ଶ୍ରେଣୀଙ୍କର ଏକ ପ୍ରତୀକ, ଏବଂ ତାହାର ବିଚାରର ଘଣ୍ଟା ଆସି ପହଞ୍ଚିବା ସହିତ ସେହି ମହିମା ପୁନର୍ବାର ଭୟରେ ପରିଣତ ହୁଏ। ଭଗ ୭ରେ ଅବସ୍ଥିତ ପ୍ରଥମ କାଳଖଣ୍ଡ ପ୍ରଥମ ଦୂତର ସନ୍ଦେଶକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। ଯୀଶୁ ଜଳମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅଛନ୍ତି, ଯାହା ଭୟ ଏବଂ ପ୍ରଥମ ଦୂତର ଏକ ପ୍ରତୀକ। ପରେ ଯୀଶୁ ଏକ କାଳଖଣ୍ଡକୁ ଚିହ୍ନିତ କରନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ରବିବାର ଆଇନର ବିଚାର ପୂର୍ବରୁ ନିଜ ଜନଙ୍କୁ ମହିମାନ୍ୱିତ କରିବେ। ତିନି ଦୂତଙ୍କର ସମସ୍ତ ତିନୋଟି ଉପାଦାନ ଭଗ ୭ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଅଛି, କାରଣ ଭଗ ୭ ସେହି ତିନୋଟି ଭଗ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଥମ, ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକ ତିନି ଦୂତଙ୍କୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ।

Lakkoofsi kudhaffaanii sagalee alfaa Abraamii fi Phaawulositti dhugaa-baatummaa oomeegaa isaatiin “lammaffachuu” ni kenna. Sagaleewwan isaanii “lammaffatan” walitti makamuudhaan raajii yeroo kakuu sana ni ibsu; lakkoofsi kudhaffaaniis oomeegaa taʼuudhaan raajicha ni raawwata; kunis yeroo raajii kufaatii Baabilon bara 1798tti xumuramu adda baasuun, akkasiinis guyyoota dhumaa keessatti yeroo Miikaa’el kaʼutti kufaatii Baabilonii fakkeenyaan ni agarsiisa. Lakkoofsa kudhaffaanii keessatti raajota lammaffachuu qabna; akkasumas yeroo kufaatii Baabilon lama bakka buʼu, kanaafis ergaa ergamaa lammaffaa isa, “Baabilon kufteerti, kufteerti” jedhee labses bakka buʼa.

Lakkoofsi torbaffaan ergaa ergamaa isa jalqabaa dha; lakkoofsi kudha tokkooffaan ergaa ergamaa isa lammaffaa dha; lakkoofsi kudha lamaffaan immoo, inni Daani’el 12*12 yookaan Daani’el 144 ta’e, garaagarummaa warra ogeeyyii fi warra gowwootaa gidduu jiru irratti kan dubbatu dha; garaagarummaan kunis adeemsa mootummaa firdii keessatti, kan xumura isaatti yeroo muddama firdiitti mul’achuu amalaatiin raawwatamu dha. Lakkoofsi kudha lamaffaan ergaa ergamaa isa sadaffaa ti; innis akka addunyaan garee lamaatti qoodamtu kan ibsu dha; fakkeenyi alaa ergamaa isa sadaffaa eegee qoodinsa sana agarsiisu sunis, qoodinsa keessaa ergamaa isa sadaffaa, kan lakkoofsa kudha lamaan bakka buufame, ta’a. Lakkoofsawwan torba, kudha tokko fi kudha lama ergaa ergamoota sadanii dha; lakkoofsawwan sunis ifa bara mootummaa boodaa keessatti hiikamee banamu dha. Lakkoofsawwan sadan kun bara mootummaa boodaa keessatti hiikamuun isaanii Mul’ata boqonnaa kudhaniin wal-sima.

Kiristos inni ergamaa cimaa sanaa Boqonnaa kudhan keessatti akka “leencaatti” iyye; aarii Isaas bakakkaa torba uume, isaanis akkuma Daaniʼel boqonnaa kudhanitti cufamanii turan. Isaan kutaalee walbira qixxaatti deemani dha. Kanaafuu, yeroon sadan Boqonnaa kudha lamaan keessa jiran, bakakkaa torba Mulʼata Yohaannis kudhan keessa jiran sana illee dha.

“The seven thunders” jechuun, Kiristoos akka Alfaa fi Omeegaa taʼe ibsuu qofaadha; sababiin isaa, mallattoon ijoo “thunders torban” jedhuu inni guddaan, seenaa waggoota 1798 irraa kaasee hamma 1844tti raawwatame tokko “tarreeffama taateewwanii” akka bakka buʼu, innis seenaa nama dhibba tokkoo fi afurtamii afur kuma keessatti “taateewwan gara fuulduraa” keessatti irra deebiʼamee, “tartiiba isaanii keessatti ni mulʼifamu” jedhuudha. Kanaafuu, “thunders torban” mallattoo Alfaa fi Omeegaati; innis jalqabaa fi xumura, isa duraa fi isa boodaa, hundee fi mana qulqullummaa, dhagaa golee hundeessuu fi dhagaa mataa—thunders torban.

ଦାନିଏଲ ବାରତମ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ତିନିଟି ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ କାଳଖଣ୍ଡର ଆଲୋକ ସାତଟି ମେଘଗର୍ଜନର ଆଲୋକ ସହ ସମନ୍ୱିତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ, କାରଣ ସେମାନେ ଏକେ ଅଭିନ୍ନ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୟ ରେଖା ଅଟନ୍ତି। ପ୍ରଥମ କାଳଖଣ୍ଡରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଉଭୟ ହସ୍ତକୁ ସ୍ୱର୍ଗଦିଗରେ ଉଠାଇ ଧରିଛନ୍ତି, ଯେପରି ସେ ପ୍ରକାଶିତବାକ୍ୟ ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଗୋଟିଏ ହସ୍ତ ସହ କରିଛନ୍ତି। ପ୍ରକାଶିତବାକ୍ୟ ଦଶମ ଅଧ୍ୟାୟରେ, ତାଙ୍କର ହସ୍ତ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୟ ସମୟର ପ୍ରୟୋଗର ଶେଷର ପ୍ରତୀକ ହୋଇଯାଏ, ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୟ ସମୟ-କାଳଖଣ୍ଡଠାରୁ କେବଳ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୟ କାଳଖଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଘଟୁଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଚିହ୍ନିତ କରେ। ମିଲେରୀୟମାନେ ପ୍ରୟୋଗ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୟ ନିୟମର ସେହି ପରିବର୍ତ୍ତନ, ଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କ ସମୟରେ ଆକ୍ଷରିକରୁ ଆତ୍ମିକକୁ ଘଟିଥିବା ପ୍ରମୁଖ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ପ୍ରତିରୂପିତ ହୋଇଥିଲା।

Phaawuloos ergamaan saba filatamoo tokkoo sarara raajii wajjin walqabatee seera raajii guddaa hundeessuuf kaafame. Jalqaba irratti Israa’el hafuuraa keessatti, seerri raajii guddaan tokko hundeeffama; innis kakuu sana mataa isaa illee hiika haaraa kenna. Sana irraa eegalee, ilma Abrahaam ta’uun dhiigaatiin utuu hin ta’in amantiidhaan ilma Abrahaam ta’uu ture. Qajeelfamni raajii sun irra caalaatti karaa qalamii Phaawuloosiin dhaabame; innis dhimma kana keessatti Kiristoosin Mul’ata boqonnaa kudhan keessatti argamu fakkeesse, hojii raajii yeroo 1844 keessatti jijjiiruu fi xumuruudhaan.

namoonni wajjin kakuu godhame halluu roobaa tiin bakka bu’a; Doonii Nohiis yeroo, lolaa duraa fi boodaa, yeroo itti ummanni filatamaan ifatti adda baafamee hin jirre, bakka bu’a. Waamichi Abrahaam immoo hariiroo raajii keessatti Waaqayyo namoota wajjin qabu keessatti jijjiirama guddaa fi barbaachisaa bakka bu’e. Kakuu Abrahaam wajjin godhame seenaa kakuu keessatti jijjiirama guddaa mul’isa; akkasumas, yeroo Phaawuloositti jijjiirama guddaa hiika jechaatti fudhatamurraa gara hiika hafuuraatti godhame fakkeesse; akkasumas bara 1844 keessatti hojii yeroo irratti hundaa’uurraa gara hojii yeroo hin qabneetti godhame fakkeesse.

Waaqayyo nama waliin kakuu Isaa keessatti jijjiiramni jalqabaa Ganama Eeden ture; jijjiiramni ifatti labsame immoo muka jireenyaa irratti daangeffamoota ture, akkasumas uffata keessatti jijjiirama uume, ifa hafuuraa irraa gara gogaa hoolaa dhugaaatti. Jijjiiramni guddaan itti aanu seenaa kakuu keessatti lolaa bishaanii dha; kana keessa Noh bakka bu’a, akkuma jijjiirama kakuu guddaa isa jalqabaa keessatti Addaam bakka bu’e sana. Itti aansuudhaan gara saba filatametti ce’uun Abraam waliin dhufa; kunis gara Museetti geessa, innis guyyaan tokko waggaa tokko bakka bu’a jedhu kan seera bu’uuraa raajii beeksisu seensisa. Seerri bu’uuraa sun hanga 1844tti hojii irra ture; yeroo sanas jijjiiramni kakuu guddaan biraa ture. Baraawwan gurguddoo seenaa kakuu keessatti yeroo hundumaa seera bu’uuraa dubbii raajii Waaqayyoo keessaa jijjiiramni guddaan ni jiraata. Jijjiiramni sun yeroo seenaa dhibba afurtamii afur kuma keessaa jiru immoo Alfaa Oomegaan Dhugaa ta’uu isaati. Alfaa fi Oomegaan seera bu’uuraa xumuri yeroo hundumaa jalqabaatiin akka fakkeeffamu Dubbii Waaqayyoo keessatti agarsiisu dha. Seera bu’uuraa alfaa fi oomegaa sanaan wal qabatee, caasaan dachaa sadii jecha Ibrootaa “dhugaa” jedhamuu ni jira.

ኣብ ታሪኽ ናይቶም ተረፍቲ ዝተፈጸመ እቲ ቀንዲ ናይ ትንቢት ለውጢ፡ ብቐጥታ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ካብተን ዓበይቲ ታሪኻት ኪዳን ይውከል፤ ከምኡ ድማ ኣብ ካልኦት መስመራት ሓቂ እውን እዩ። እቲ “መፍትሕ” ኣብ ኢሳይያስ 22:22 ኣብ ኤልያቄም ዝተነብረ፡ እቲ ኣብ ማቴዎስ ሽዱሽተ ኣብ ፓንዩም ንጴጥሮስ ዝተዋህበ ተመሳሳሊ መፍትሕ እዩ። እቲ መፍትሕ ንቤተ ክርስቲያን ፊላዴልፍያ ይወሃብ፤ እቲ ንዊልያም ሚለር ዝተዋህበ መፍትሕ ድማ ነቲ ኣብ ታሪኽ ሙሴ ብሙሴ ዝተመዝገበ ናይ “መዓልቲ ንዓመት” መትከል ክሳብ ኣብቲ ብግቡእ መዓልቲ ዘለዎ ምትእስሳር ንኽረክብ ኣፍቀደሉ፣ እዚ ድማ ንታሪኽ ሚለራውያን ይምስል ነበረ። ናይ ሚለር ምትእስሳር ምስ ትንቢት ሙሴ፡ ብናይ ጳውሎስ ምትእስሳር ምስ ትንቢት ኣብራም ይውከል ነበረ። እሞ ሚለር ምስ ሙሴ ክተኣሳሰር ስለምንታይ ኣይግባእን? ምድሓን ሙሴ ኣብ ታቦት፡ ክልቲኦም ኪዳናት ንምትእስሳር ምስ ምድሓን ኖህ ኣብ ታቦት ተኣሳሲሩ ነበረ። እቶም ካብ ኤደን ዝጅምሩ ለውጥታት ኣብ ኣገባብ ናይ ትንቢት መተግበሪ ዝሕብሩ፡ ኣብ ታሪኽ ናይቶም ናይ መወዳእታ ህዝቢ ኪዳን—እቶም ሚእትን ኣርብዓን ኣርባዕተ ሽሕ—እቲ ዓብዪ ምግላጽ ናይ ትንቢታዊ ብርሃን ከም ዝልለ የርእዩ። ኣነ እሓስብ እቲ ቀንዲ ናይ ትንቢት ለውጢ ብሸውዓተ ነጐድጓድ እዩ ዝውከል፣ እዚኣቶም ድማ ብቐጥታ ምስቶም ኣብ ዳንኤል ምዕራፍ ዓሰርተ ክልተ ዘለዉ ሰለስተ ግዜያት ዝተኣሳሰሩ እዮም፤ እዚኣቶም ድማ ኣብ ልዕሊ እቲ ኣብ ሰለስተ-ደረጃ ኣወቃቕራ ሓቂ ዝተመስረተ መስመር ኣብ ልዕሊ መስመር መተግበሪ፡ መትከላት ኣልፋን ኦሜጋን ምስ ዝተግበሩ ጥራይ ይልለዩ።

“ସମୟ ଆଉ ରହିଲା ନାହିଁ” ବୋଲି ଘୋଷଣାର ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ପଦ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ, ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ସାତଟି ବଜ୍ରଧ୍ୱନିକୁ ପରିଚୟ କରାଇଥିଲେ, ଯାହା ଦାନିଏଲ ବାରର ସତ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ପରି—ମୁଦ୍ରାଙ୍କିତ ହୋଇଥିଲା। ବାରତମ ଅଧ୍ୟାୟରେ ସୁକ୍ଷ୍ମ ପଟବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରିଥିବା ପୁରୁଷଙ୍କ ଉଭୟ ହାତ ଉପରକୁ ଉଠାଇବାର ପ୍ରସଙ୍ଗ ହେଉଛି ଦାନିଏଲଙ୍କ ପୁସ୍ତକର ମୁଦ୍ରା ଖୋଲାଯିବା; ଏବଂ ପ୍ରକାଶିତ ବାକ୍ୟ ଦଶରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ସିଂହର ପ୍ରସଙ୍ଗ ହେଉଛି ସାତଟି ବଜ୍ରଧ୍ୱନିର ମୁଦ୍ରାଙ୍କନ। ସିଷ୍ଟର ହ୍ୱାଇଟ୍ ସାତଟି ବଜ୍ରଧ୍ୱନିର ମୁଦ୍ରାଙ୍କନକୁ ଦାନିଏଲଙ୍କ ପୁସ୍ତକର ମୁଦ୍ରାଙ୍କନ ସହ ସମଲଗ୍ନ କରିଛନ୍ତି।

> “Eei booda qilleensoonni torban sun sagalee isaanii erga dhageessisanii, ajajni sun Yohaannisitti akkuma Daaniyaelitti waaʼee macaafa xinnaa sanaa dhufa: ‘Wanta qilleensoonni torban sun dubbatan sana chaappeessi.’ Isaan kun taateewwan gara fuulduraatti taʼan kan yeroo isaanii keessatti ifa taʼan wajjin wal qabatu.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 971.

Kodensota torban tokkon Ibsa Mul’ataa boqonnaa kudhanii fi Hafuura Raajii, akkasumas seenaa warra Millerites bara 1840 irraa jalqabee hamma 1844tti jiruuniin ibsamu; seenaan sunis seenaa dhibba afurtamii afur kuma keessaa irra deebi’amee mul’ata. Keeyyatauma sana keessatti akkana jedha: “Ifni addaa Yohaannisitti kenname, kan kodensota torban keessatti ibsame, ibsa taateewwanii kan ergaa ergamoota jalqabaa fi lammaffaa jala keessatti raawwataman ture. Uummatni wantoota kana beekuun isaanii gaarii hin turre; amantiin isaanii dirqamaan qoratamuu qaba ture. Tartiiba Waaqayyoo keessatti dhugaa baay’ee dinqisiisaa fi sadarkaa olaanaa qabu lallabama ture.” Warri Millerites akka abdii kutannaa lama isaan qunnamu hubachuu hin dandeenye; hanqinni hubannaa isaanii isaan qoruuf qophaa’ee ture. Warri Millerites “dhugaa sadarkaa olaanaa qabu” kamiyyuu hin shakkine; jechuunis, seenaa kakuu keessatti “jijjiiramoota raajii gurguddoo” kamiyyuu hin eegne.

Millerite “namoonni” wantoota kana beekuun “gaarii taʼuu baatus,” kumni dhibba afurtamii fi afur kun seenaa isuma kanaan qoratamu; garuu seenaa sana badii hin qabneen dogoggoraan hubachuudhaan miti, kana irraan kan kaʼe seenaa beekuun isin irraa barbaadamu tokko hubachuu dhabuu isaaniitiin qoratamu. Inni qormaata isuma sanaa dha, garuu garagalchamee. Yohaannis Mulʼata boqonnaa kudhan keessatti, dura dursee kumicha dhibba afurtamii fi afur bakka buʼa; itti aansuun qofa immoo sochii Millerite ergamoota tokkoffaa fi lammaffaa bakka buʼa. Kunis yeroo Yohaannis kitaaba xinnaa sana nyaachuu isaa dura dursee akka inni isaaf miʼaawaa taʼu, ergasii immoo hadhaaʼu itti himamu argitanitti hubatama. Milleritootaaf waan sun maal jechuu akka taʼe beekuun gaarii hin turre; Yohaannis garuu saba duraan dursee yeroo Milleritoonni kitaaba xinnaa sana nyaatanitti maaltu taʼe beekan bakka buʼa.

> Ani ergamaa gara ergamaa sanaa dhaqee, Kitaaba xinnaa sana naaf kenni jedheen. Innis, Fudhadhuutii nyaadhu; innis garaa kee ni hadhaaʼiisa, afaan kee keessatti garuu akka dammaa ni miʼaawa jedheen. Anis harka ergamichaa keessaa kitaaba xinnaa sana fudhadhee nyaadhe; innis afaan koo keessatti akka dammaa miʼaawaa ture; akkuma ani isa nyaadheen immoo, garaan koo ni hadhaaʼe. Mulʼata 10:9, 10.

Yohannis muxanno qara 1840 irraa hamma 1844tti muuxannoo hadhaa-fi-mi’aawaa taʼe dursee itti himame; kunis seenaa boqonnaa kudhan keessatti mul’ate dha. Muuxannoon kun, kan lakkoofsa sagalii fi kudhan keessatti ifatti fakkeeffame, lakkoofsa lama irraa hamma afuritti illee ifatti adda baafamee ibsameera.

> በእጁም የተከፈተ ትንሽ መጽሐፍ ነበረ፤ ቀኝ እግሩንም በባሕር ላይ፣ ግራውንም በምድር ላይ አኖረ፤ እንደ አንበሳም በሚጮኽበት ጊዜ እንዲሁ በታላቅ ድምፅ ጮኸ፤ በጮኸም ጊዜ ሰባቱ ነጎድጓዶች ድምፃቸውን አሰሙ። ሰባቱም ነጎድጓዶች ድምፃቸውን ባሰሙ ጊዜ ልጽፍ ተዘጋጅቼ ነበር፤ ከሰማይም እንዲህ የሚል ድምፅ ሰማሁ፦ “ሰባቱ ነጎድጓዶች የተናገሩትን ነገር አትም፣ አትጻፈውም።” ራእይ 10፥2–4።

“thunder” torban sun “ibsa taʼeewwan” jalqabaa fi ergamaa lammaffaa jalatti raawwataman bakka buʼu; akkasumas “taʼeewwan gara fuulduraatti tartiiba isaanii keessatti ibsamanis” bakka buʼu. “thunder” torban sun seenaa Milleroota seenaa dhibba afurtamii afur kuma sanaa keessatti irra deebiʼamee mulʼatu taʼuu isaa bakka buʼu; dhugaan yeroo dhumaatti bara 1798 fi achii boodaa hiikame, guyyoota dhumaa saba Waaqayyoo keessatti hiikamuun dhugaa akka jiru bakka buʼa. Yesus Mulʼata boqonnaa kudhan keessatti argamu, Yesus Daaniʼel boqonnaa kudha lama keessatti argamu wajjin walsima. Kutaa lamaan keessatti iyyuu, guyyoota dhumaa keessatti mallatteeffamuu fi hiikamuun dhugaa qorumsaa ifatti kaaʼameera.

Namoonni tokko tokko Yesuus lakkoofsa torbaffaa keessatti dubbachaa jira jechuun falmii kaasuu dandaʼu; Garuu Gebriʼeel lakkoofsa kudha tokkoo fi kudha lamaan keessatti Daaniʼeeliin dubbachaa jira jechuunis ni yaadamu dandaʼa; taʼus, Yesuus kutaawwan sadan isaanii keessatti dubbachaa jira jechuunis hubatamuu dandaʼa. Dhimma kana keessatti gama kamiyyuu yoo fudhatame, sagaleen dubbatu sagalee Kiristoos isa karaa Daaniʼeel dubbatu dha; yeroo raajii sadan boqonnaa kudha lamaan keessa jiranis dubbii Kiristoos ti; innis yeroo sadan sana caasaa dhugaa keessatti ni dhiyeessa. Yeroon sadan hundinuu cufamanii jiru; kanaafis mallattoo tokko isa sadarkaa sadiin ibsamu taʼu.

lakkoobsi torbaffaan “dinqisiisoota” xumuramuu isaanii irratti dubbata; kunis hojii Kiristoos isa dhumaa Iddoo Hundumaa Caalu keessatti yeroo Inni cubbuu nama dhibba afurtamii afur kuma irraa haquu fi isaan chaappeessutti raawwatamu agarsiisa. Lakkoobsi jalqabaa “dinqisiisoota” eenyu akka ta’an adda baasa; lakkoobsi dhumaa keessaa isa sadaffaas “dinqisiisoota” akka warra eeganii eebbifamanii fi abdii kutannaa isa jalqabaa keessa darbanitti adda baasa. Yeroon giddugaleessaa immoo yeroo mootummaa Yakkoobii Dilbataa keessatti fincila ilmaan namootaa adda baasa; akkasumas yeroo seera Dilbataatti geessu akka yeroo qophii warra dhibba afurtamii afur kumaatiitti ibsa. Lakkoobsota hundinuu kallattiidhaan “wanta dhuma irratti dhufu” saba Daani’eel “bara isa boodaa keessatti” irra ga’u adda baasaa jiru. Lakkoobsotni sadan hundinuu mata-duree qulqulleeffamuu warra dhibba afurtamii afur kumaa irratti dubbatu. Yeroon jalqabaa yeroo sadaffaa wajjin wal-simma; yeroo giddugaleessaa immoo addunyaan guutuun yeroo isaan gara Armaageedoon deemaa jiranitti fincila isaanii bakka bu’a.

Yoo yeroon sunis torbanichi daddarbilaa taʼan taanaan, lakkoofsonni sadi sun “wantoota gara fuulduraatti taʼan, kanneen tartiiba isaanii keessatti [ibsaman]” adda baasuu qabu; akkasumas “wantoonni gara fuulduraatti taʼan” sun, “ibsa wantoota ergamoota jalqabaa fi lammaffaa jalatti bara 1840 irraa hamma 1844tti raawwatamanii” wajjin wal simuu qabu. Dhugaa hedduun sochiin kun fudhate ni jiru; isaanis hubannoo abbootii durii irraa ifatti adda taʼan; taʼus dhugaan sun hundinuu hubannoo abbootii durii wajjin wal gitu. Milleroota irraa kaasee hamma ammaatti jijjiiramni raajii guddaan tokko tureera. Qajeelfamni guyyaa tokko waggaa tokkoof jedhu fakkeenya beekamaa isa duraa ti; garuu kanneen biroonis jiru. Fakkeenyi jijjiirama raajii guddaa tokkoo, walitti dhufeenya yeroon sunis torbanichi daddarbilaa wajjin bakka buʼa.

Yohannis boqonnaa kudhan keessaa lakkoofsa dhumaa keessatti akka inni deebisee raajii dubbatu itti himame booddee, kanaanis seenaa boqonnaa kudhanii sochii Milleritootaas taʼe dhibba tokkoo fi afurtamii afur kuma sana lamaan isaanii akka bakka buʼu jabeessee ibsamee, inni mana qulqullummaa safaruuf ulee tokko kennameef; garuu dirree ala keessaa dhiisuudhaan akka isa irraa hafu itti himame.

> Akkasumas narraa ulee bokkuttii ulee siinqee fakkaatu naa kenname; ergamaanis dhaabatee, “Ka’i, mana qulqullummaa Waaqayyoo, iddoo aarsaa, warra achi keessatti waaqeffatanis safari. Garuu oobdii mana qulqullummaa alaa dhiisi; hin safarin; inni saba Ormaaaf kennameeraatii; isaanis magaalattii qulqulluu ji’oota afurtamaa fi lama miilla jala ni dhidhiitu” jedhe. Mul’ata 11:1, 2.

Bara 1844 booddee mana qulqullummaa yeroo safaramu, Yohaannis warra Ormaa kan oobdii alaatiin fakkeeffaman keessaa dhiisuuf itti himame. Fakkeenyi kun bara 1844tti Waaqayyo misirroo kakuu haaraa tokko yeroo sana qofa filatee akka ture agarsiisaa ture; yeroo sanas misirroo Isaa fi oobdii alaatti gidduutti adda-bahiinsi taasifame. Obboleettiin White ifatti akka ibsitu, oobdiin alaa warra Ormaa bakka bu’a; manni qulqullummaa immoo saba Waaqayyo filate dha. Boqonnaa The Outer Court jedhu, macaafa The Desire of Ages keessaa qofa dubbisaa.

Yohaannis warra Miilerotaa, kanneen bara 1844 keessatti yeroo sana saba filatamaa Waaqayyoo ta’anii turan, agarsiisaa jira. Garaagarummaan tokko warra Miilerotaa, kanneen ergaa mi’aawaa-hadhaawaa sana yeroo sana muuxatan, fi hafuura addunyaa Kiristaanaa ofiin jedhu keessaa warra hafan, kanneen saboota Ormaa akka ta’aniitti bakka buufaman, gidduutti kaa’ame.

Bara bu’uuraa bara 1840 irraa jalqabee hamma abdii kutannaa jalqabaatti kaa’ame, mana qulqullummaas yeroo lallaba Iyyata Halkan Gidduutti xumurame. Sana booddee abdii kutannaa guddaan dhufe; Yohaannis immoo ka’ee safaruuf akka isaatti himame, garuu Ormaoota dhiisuu qaba. Yohaannis banuu murtiitti fakkeenya ta’a; kanaafis, hafuurni kaka’umsa qulqulluun lakkaa’uu Yohaannis isa lakkoofsota keessatti mul’atu akka mallattoo murtii qorannoo hojiirra oolcha. Wanti nuti amma dhiyeessine, Yohaannis akka mallattoo safaruutti ilaalchisee, hubannoo Adventistii aadaa wajjin wal simata; garuu sochii kana keessatti, mallattoo kana hubachuu irratti jijjiiramni guddaan ture.

Akka hubannaa Milleroota wajjin waliigaltee keessa, seenaa Millerootaa isa Yohaannis boqonnaa kudhan keessatti bakka bu’e keessaa sochiin wal fakkaataan tokko kan dhuma irratti dhibba tokko fi afurtamii afur ta’uuf jiru akka duraan raagame arguutti dhufne. Yoo safartuuwwan seenaa Millerootaa fudhattee, yeroo Ormootaa irraa adda baaste, mana qulqullummaa isa Yohaannis safaraa ture sana iyyuu arguu dandeessa jechuun hubanneerra.

Nuti bara 2520-bara waggaa raajii yeroo tokko 1798tti xumuramu, kan biraan immoo 1844tti xumuramu argine; kanaanis yeroo waggaa afurtamii jaha ta’e kan Kiristoos mana qulqullummaa Millerite ijaare mul’ise. Yohannis iddoo dallaa alaa akka saboota Ormaa ta’e adda baase, akkasumas “yeroo saboota Ormaa” jedhamee waamamu raajii tokko jira.

> Isaanis qarqaraatti ni kufu; saboota hundumaatti boojiʼamanii ni geeffamu; yeroo sabootaa hamma guutamutti Yerusaalem miilla sabootaatiin ni dhidhiitamti. Luqaas 21:24.

ଅନ୍ୟଜାତିମାନଙ୍କର “ସମୟଗୁଡ଼ିକ” ବହୁବଚନ, ଏବଂ ଏହା ଦୁଇଟି ସେହି କାଳକୁ ସୂଚାଏ ଯେଉଁଥିରେ ଶାବ୍ଦିକ ଇସ୍ରାଏଲ ଓ ଆତ୍ମିକ ଇସ୍ରାଏଲ ଉଭୟେ ପଦଦଳିତ ହୋଇଥିଲେ। ପୌରାଣିକ ଧର୍ମପ୍ରଥା ପରେ ପାପତନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ଏହି ଦୁଇ ପଦଦଳନର ଶେଷଟି 1798 ମସିହାରେ ସମାପ୍ତ ହେଲା। କଣ ଦାବି କରାଯାଉନାହିଁ ବୋଲି ଧରାଯାଉ, “ଅନ୍ୟଜାତିମାନଙ୍କର ସମୟଗୁଡ଼ିକ” ପ୍ରଥମ ଦୂତଙ୍କ ଆଗମନ ସହ 1798 ମସିହାରେ ଶେଷ ହୋଇଗଲା। ଯୋହନଙ୍କୁ 1798 ମସିହାରେ ମାପ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ଥିଲା, ଏବଂ ତାହା ପୂର୍ବରୁ କିଛି ନୁହେଁ। ତାଙ୍କୁ 1844 ମସିହାର ଇତିହାସରେ ସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଥିଲା; ତେଣୁ 1798 ମସିହାରେ ଶେଷ ହୋଇଥିବା ସେହି ଅବଧିକୁ ଛାଡ଼ି ଦେବାର ଅର୍ଥ ହେଲା ପ୍ରାଙ୍ଗଣକୁ ଛାଡ଼ି ଦେବା, ଏବଂ ଏପରି କରିବା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ସେହି ଛଅଚାଳିଶ ବର୍ଷକୁ ପ୍ରକାଶ କର, ଯେତେବେଳେ ମିଲରୀୟ ମନ୍ଦିରଟି ଚୁକ୍ତିର ଦୂତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ପ୍ରୟୋଗରୁ ଅନେକ ସମ୍ବଦ୍ଧ ସତ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଏହାକୁ କେବଳ ଏକ ଉଦାହରଣରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରୁଛି—ଏମିତି ଏକ ଆଲୋକ ଭାବରେ ଯାହା ପ୍ରବର୍ତ୍ତକମାନଙ୍କର ବୁଝାମଣାରୁ ଭିନ୍ନ, କିନ୍ତୁ ଏହା ସେହି ଆଲୋକ ଯାହା ମୂଳ ସତ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ବିରୋଧ କରେ ନାହିଁ, ଯଦ୍ୟପି ଏହା ଆଉ ସମୟକୁ ପ୍ରୟୋଗ କରେ ନାହିଁ।

Dhugaan addaa sun 9/11 dura ni beekame; garuu dhugumaan erga 9/11 booddee gadi fageenyaan ni hundeeffame. Dhugaan Yohannis mana qulqullummaa safaruu irraa ilaallatu guutummaatti torban qaqawweessa irraa adda baafamuu hin danda’u; keessaa isa tokkoo qofa miti, kutaa wal fakkaataa sana irraayyi. Waa’ee hojii irra oolmaa torban qaqawweessaa ilaalchisee dhugaan tokko jira; innis hanga yeroo “dinqiiwwan” Daaniʼel boqonnaa kudha lamaan keessatti raawwatamanitti cufamee ture. Hojii irra oolmaan “torban qaqawweessaa” erga Adoolessa 2023 booddee baname, karaa gadi fagoo ta’een caqasa sadii Daaniʼel boqonnaa kudha lamaan waliin guutummaatti wal simata; yookaan jechuun, isaan ni guutisa.

Obboleettiin Wiit hariiroo kitaabota Daaniʼelii fi Mulʼataa ibsuuf jecha *complement* jedhu fayyadamti; jecha *compliment* jedhu miti. *Complement*, jechuun “gara guutummaatti fiixaan baasu” jechuudha; innis waan kitaabni raajii lamaan sun waliif raawwatanidha. Torban guurroon, yeroo boqonnaa kudha lamaan Daaniʼel keessatti erga Adoolessa 2023 booddee hiikamanitti, ergaa achi keessa jiru gara fiixee guutummaatti geessu. Wanti torban guurroo banus qajeelfama alfaa fi oomeegaa, caasaa dhugaatii wajjin walqabatee jirudha.

ଅନ୍ୟଜାତିମାନଙ୍କର “ସମୟଗୁଡ଼ିକ” 1798 ମସିହାରେ ପୂରଣ ହୋଇଥିଲା, ଏବଂ ଏହା 1260 ବର୍ଷର ଦୁଇଟି ଅବଧିକୁ ସୂଚାଏ, ଯେଉଁ ସମୟରେ ପ୍ରଥମେ ପୌରାଣିକ ଧର୍ମପଦ୍ଧତି ଏବଂ ପରେ ପାପତ୍ୱ ମନ୍ଦିର ଓ ସେନାକୁ ପଦଦଳିତ କରିଥିଲା। ମନ୍ଦିରକୁ ମାପିବାବେଳେ, ଆମେ ବାହ୍ୟ ପ୍ରାଙ୍ଗଣକୁ ଛାଡ଼ି ଦେବାକୁ ହେବ, ଏବଂ ସେହି ପ୍ରାଙ୍ଗଣ 1798 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପ୍ତ; କିନ୍ତୁ 1844 ପରେ ସମୟ ଆଉ ରହିଲା ନାହିଁ। ଆଜି 1260 ବର୍ଷ କେବଳ ଏକ ସମୟାବଧିକୁ ସୂଚାଏ ଯାହା ମନ୍ଦିର ଓ ପ୍ରାଙ୍ଗଣ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପାର୍ଥକ୍ୟକୁ ଚିହ୍ନିତ କରେ। ଏହି କାରଣରୁ, ଜୁଲାଇ 18, 2020 ରୁ 2023 ମସିହାର ଜୁଲାଇ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପଦଦଳନ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା। ଆଜି ମନ୍ଦିରକୁ ମାପିବା—ପ୍ରଥମ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ଦୂତମାନଙ୍କର ସନ୍ଦେଶମାନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଘଟିଥିବା ଘଟଣାମାଳାର ଏକ ସୀମାରେଖାକୁ ସୂଚିତ କରୁଥିବା ସାତ ଘର୍ଜନ ସହିତ ସମ୍ବନ୍ଧରେ—ଯୋହନଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ଅଟେ। “ଆମର ମହାନ କାମ” ହେଉଛି ତିନି ଦୂତଙ୍କର ସନ୍ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ “ଏକତ୍ର କରିବା”, ଏହାଦ୍ୱାରା ଏମିତି ଗୋଟିଏ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଏ ଯାହା ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ଚୁକ୍ତିଇତିହାସରେ କରାଯାଇନଥିଲା, ଏବଂ ଏବେ ସୁଦ୍ଧା ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଭାବରେ କରାଯାଏ। ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଅନ୍ୟଜାତିମାନଙ୍କର ସମୟଗୁଡ଼ିକୁ ସୂଚାଉଥିବା ପ୍ରାଙ୍ଗଣକୁ ଛାଡ଼ି ଦେଉଛୁ, ସେତେବେଳେ ଆମେ 1798 ମସିହାରେ ଶେଷକାଳରେ ଶେଷ ହୋଇଥିବା ପାପତ୍ୱର 1260 ବର୍ଷର ନିର୍ଯାତନାକୁ ଛାଡ଼ି ଦେଉଛୁ।

Mana qulqullummaa waggaa afurtamii jaʼa keessatti seenaa Miilerota keessatti ijaarame, mana qulqullummaa isa jiʼa Adoolessa bara 2023 irraa eegalee hanga seerri Dilbataa dhufuuf yeroo muraasa duraatti ijaaramaa jiru adda baasa. Seenaa sana jechuun yeroo qaqawwan torban “dhimmoota gara fuulduraa” taʼan, kan “akka taʼan” — taʼuu dandaʼu osoo hin taʼin — “tartiiba isaanii keessatti ifatti mulʼifaman” ti.

Yeroo seenaa ergamaa isa jalqabaa, kan isa lammaffaatiin walitti maknu, seenaa alpha gaddisiisaa taʼeen jalqabamee, omega gaddisiisaa taʼeen xumuramu argina. Yeroo mallattoolee raajii seenaa ergamaa isa jalqabaa bara 1840 irraa jalqabee hamma Ebla 19, 1844tti, mallattoolee ergamaa isa lammaffaa yeroo sana dhufee itti fufee hanga dhufaatii isa sadaffaa Onkololeessa 22, 1844tti walitti hiriirsinu—yeroo lama arganna; lamaan isaanii iyyuu dhufaatii ergamaatiin jalqabanii dhufaatii ergamaatiin xumuramu. Seenaa isa jalqabaa irraa gara isa lammaffaatti jiru, seenaa isa lammaffaa irraa gara isa sadaffaatti jiru ni ibsa.

ትንቢታዊ ምስክርነት ይህ ትግበራ ትክክለኛ መሆኑን የሚያረጋግጥ በዚያ ትግበራ አልፋና ኦሜጋ ውስጥ ይገኛል። ሁለት ተመሳሳይ መስመሮች በአንድነት ሲተገበሩ፣ የሁለቱም መስመሮች መጀመሪያና መጨረሻ የመልአክ መምጣትን ያመለክታሉ። ከዚያም እነዚህ መስመሮች መስመር በመስመር በአንድነት ተዋህደው ወደ አንድ መስመር በሚቀላቀሉበት ጊዜ፣ መጀመሪያው የመጀመሪያውን ተስፋ መቁረጥ ያመለክታል፣ መጨረሻውም ታላቁን ተስፋ መቁረጥ ያመለክታል። ተጨማሪ ማስረጃ መጨረሻውን ከመጀመሪያው የሚበልጥ እንደሆነ በሚያመለክቱ የአልፋና ኦሜጋ መርሆች ውስጥ ይገኛል። በታላቁ የኦሜጋ ተስፋ መቁረጥ የሚያበቃ የአልፋ ተስፋ መቁረጥ የአልፋና ኦሜጋን ንኡስና ታላቅ ክፍል ያመለክታል።

Yeroo nuti Eebla 19, 1844 irraa jalqabnu, (dhufaatii ergamaa lammaffaa kan dhufaatii ergamaa sadaffaa Onkoloolessa 22, 1844tti geessu); ergasii immoo sarara lammaffaa Hagayya 11, 1840 irraa, kan Eebla 19, 1844tti xumuramu, jalqabna; yeroo kana ni argina jechuun abdii kutannaan Eebla 19, 1844 sarara raajii kan walitti makamuudhaan sarara raajii ergamaa tokkoffaa fi lammaffaa irraa uumamu keessatti alfaas omeegaas taʼuu isaa.

Yeroo sanatti sanaa xumurarratti ergamaan sadaffaan ergamaa lammaffaa wajjin dhufee jira; kanaanis 9/11 fi sagalee lama ergamaa jabaa Mul’ata boqonnaa kudha saddeet keessatti argamu fakkeessa. Sagaleen lamaan sun lamaan isaanii iyyuu ergaa ergamaa lammaffaa fi ergamaa sadaffaati; ergamoonni lamaan sun Onkoloolessa 22, 1844 irratti wal tuqan, akkasumas yeroo seenaaleen lamaan sarara irratti sararaan walitti fidanitti deebi’anii walitti dhufu. Akka kanaan walitti fidiinsaan isaanii seenaan abdii kutannaa jalqabaa irraa hamma abdii kutannaa guddaatti jiru ni bakka bu’a; mallattoon daandii gidduu seenaa sanaa keessa yeroo Milleroota keessatti ture immoo walga’ii qubannaa Exeter ture; achittis gosi waaqeffattootaa lama mul’atan; kunis fakkeenya keessatti fincilamuu durboota gowwootaa kan bakka bu’u yoo ta’u, mallattoo daandii giddu galeessaa sana akka fincilaatti adda baasa.

ቶቤ ሰባት ነጐድጓድ የመጀመሪያውንና የሁለተኛውን መልአክ መልእክቶች ተጣምረው መስመር በመስመር የተገለጸውን ታሪክ ይወክላሉ፤ ይህም በአንድ መቶ አርባ አራት ሺህ ታሪክ ውስጥ ከመጀመሪያው ተስፋ መቁረጥ እስከ ታላቁ ተስፋ መቁረጥ ድረስ ያለውን ታሪክ ያመለክታል። ያ ታሪክ በትንቢታዊ ሁኔታ ምንን እንደሚወክል የሚገኝ ማስተዋል በዳንኤል አሥራ ሁለት ውስጥ እስከ ፍጻሜው ዘመን ድረስ እንደታተመ ከተወከለው መልእክት ጋር ፈጽሞ ተመሳሳይ በሆነ ሁኔታ ይጣጣማል።

Nuti maqaa itti aanu keessatti qorannaa kana ni itti fufna; garuu kutaa mul’ata Daniel isa dhumaa kan fakkeenya saba Waaqayyoo guyyoota dhumaa keessatti argamu qofa ilaallatu nan dhiisa. Seera yeroo jalqabaatti dubbatame jedhu keessatti haala jiru hubadhaa; lakkoofsa tokko keessatti Daniel garee mul’ata sana hubatu keessaa jira. Wanti mul’ata keessatti jalqaba dubbatame, Daniel akka ogeeyyii hubatan keessaa tokkootti fakkeessuudha; lakkoofsonni saglan dhumaa immoo hundinuu ogeeyyii guyyaa digdama lammaffaa irratti hubatan irratti xiyyeeffatu.

> Waggaa sadaffaatti Qiiros mootii Faares keessa, wanti tokko Daaniʼelitti mulʼate; innis maqaan isaa Beltashaazaar jedhamee waamama ture; wantichis dhugaa ture, garuu yeroo murteeffame dheeraa ture; innis wanticha hubate, mulʼatichaas qalbeeffate.

> Bara sana keessa ani Daani’el torban guutuu sadii gaddaan ture. Ani buddeena mi’aawaa hin nyaanne; foonis daadhii wayiniis afaan koo keessa hin seenne; hamma torban guutuu sadii raawwatametti ani ofis hin dibanne. Guyyaa digdamii afraffaa ji’a jalqabaa keessattis, ani qarqara laga guddaa, isa Hiddeqel jedhamu bira utuun jiruu; yeroo sanattis ani ija koo ol kaasee ilaale; kunoo

> namni tokko wayyaa quncee irraa hojjetame uffate, mudhii isaas warqee qulqulluu Uufaazitiin hidhate ture; qaamni isaa immoo akka biirilii ture, fuulli isaas akka mul’ata balaqqeessaa, iji isaas akka ibsaa ibiddaa, irreen isaa fi miilli isaa halluu naasii qulqulleeffamee akka fakkaatan ture, sagaleen dubbii isaatis akka sagalee tuuta guddaa ture.

> Aneenis ani Daaniʼel qoficha mul’ata sana arge; namoonni na wajjin turan garuu mul’ata sana hin argine; raafamni guddaan garuu isaan irratti buʼe, kanaafis of dhoksuuf baqatanii deeman. Kanaaf ani kophaa koo hafeen, mul’ata guddaa kana arge; humni tokko illee keessatti naaf hin hafne; miidhaginni koos keessatti gara mancaʼinaatti geeddarame, humna tokkollee hin qabaanne.

> Garuu ani sagalee dubbii isaa nan dhaga’e; yeroo ani sagalee dubbii isaa dhaga’ettis, ani fuula koo irratti rafuu gad fagoo keessa seene, fuulli koos gara lafaa ilaale. Kunoo immoo, harki tokko na tuqe; innis jilba koo irratti fi calaqqee harka koo irratti na dhaabe. Innis naan jedhe,

> Yaa Daaniʼel, nama baayʼee jaallatamaa taate, dubbii ani sitti dubbadhu hubadhu, qajeelii dhaabadhu; ani amma gara kee ergameera.

> Yeroo inni dubbii kana anaaf dubbate, ani holladhee nan dhaabadhe. Innis naatiin jedhe,

> Hin sodaatin, Daani’el; guyyaa jalqabaa ati hubachuuf garaa kee erga qopheessitee fi fuula Waaqa kee duratti of gad deebifte jalqabee, dubbiin kee dhaga’ameera; anis dubbii keetiif dhufeera. Garuu mootummaa Faares bulchaan ana guyyoota digdamii tokko dura dhaabate; kunoo, Miikaa’el inni tokko bulchitoota ijoo keessaa na gargaaruuf dhufe; anis achitti mootota Faares wajjin hafeera.

> Amma ani dhufee, waan bara dhumaa keessatti saba kee irra ga'u si hubachiisuuf; mulʼanni sun amma iyyuu guyyoota baayʼeef waan taʼeef.

> Yommuu inni dubbii akkasii anatti dubbate, ani fuula koo gara lafaatti gadi qabe; dubbiin na dhoowwame. Kunoo, inni akka fakkaattii ilmaan namootaa tokko hidhii koo tuqe; ergasii afaan koo nan bane, nan dubbadhe, isa fuula koo dura dhaabateenis akkan jedhe:

> Yaa gooftaa koo, mul’ataan kanaan gaddi koo natti deebiʼeera, humna tokkos of keessaa hin qabu. Garbichi gooftaa koo kanaa gooftaa koo kana waliin akkamitti dubbachuu dandaʼa ree?

> ani ana hin taanaan humna na keessaa hin hafne; hafuurri illee ana keessaa hafe hin jiru. Ergasii nama fakkaatu tokko deebi’ee na tuqee, na jabeesse; akkanas naan jedhe,

> Yaa nama baayʼee jaallatamaa, hin sodaatin; nagaan siif haa taʼu; jabaadhu, eeyyee, jabaadhu. Inni natti dubbatee erga xumuree immoo ani jabaadhe; anis, “Gooftaan koo haa dubbatu; ati na jabeessiteertaatii,” jedhe. …

> Garuu ati, yaa Daani’el, dubbiiwwan sana cufi, macaafa sanas hanga yeroo dhumaatti chaappi; namoonni baay’een asii fi achi ni deddeemu, beekumsi immoo ni baay’ata.

> Akkasumas ani Daaniʼel laale; kunoo, namoonni biraa lama dhaabatanii turan, inni tokko qarqara laga sanaa gama kanaan, inni kaanis qarqara laga sanaa gama sanaan. Tokkoon isaa namicha wayyaa quncee uffate, isa bishaanota laga sanaa irratti ture sanaan akkana jedhe: “Dhuma dinqiiwwan kanaa gaʼuuf yeroo hammamiitu hafe?”

> Ani nama uffata quncee uffatee, isa bishaan laga sanaa irra ture nan dhaga’e; yeroo inni harka isaa mirgaa fi harka isaa bitaa gara samii ol qabee, Isa baraa hamma bara baraatti jiraatuun kakate, akkana jedhe: Kun yeroo tokkoof, yeroo lamaaf, fi walakkaa yeroo tokkoof ta’a; yeroo inni humna saba qulqulloota bittimsuuf guutummaatti raawwate, wantoonni kun hundinuu ni xumuramu.

> Ani nan dhagaʼeera; garuu hin hubanne; kanaaf anis, Yaa Gooftaa koo, dhumni wantoota kanaa maal taʼa?

> Innis akkana jedhe, Dhaqi yaa Daani’el; dubbiin kun hanga yeroo dhumaatti cufamee fi chaaphaa’eera. Namoonni baay’een ni qulqulleeffamu, ni addeeffamu, ni qorama; hamoonni garuu haminaan ni hojjetu; hamoota keessaa tokko illee hin hubatu; ogeeyyiin garuu ni hubatu.

> Akkasumas yeroo aarsaan guyyaa guyyaadhaan dhiʼeeffamu sun irraa fuudhamee, jibbisiisaan diigumsa fidu sunis dhaabamu jalqabee, guyyoonni kuma tokkoo fi dhibba lamaa fi sagaltamatu taʼa.

> Eebbifamtu inni eeggatu, kuma gara guyyaa kuma tokko dhibba sadii fi shantama shanii dhufutti ga'u.

> Garuu ati hamma dhumaatti karaa kee deemii: ati boqotta, guyyoota dhumaattis qooda kee keessatti ni dhaabata. Daaniʼel 10:1–18; 12:4–13.

Back to Articles