Article

# ରୋମ ଦର୍ଶନକୁ ସ୍ଥାପିତ କରେ — ସଂଖ୍ୟା ଦୁଇ

Bara Dhuma Baraa fi Mul’ata Raajii Guyyoota Dhumaa keessatti Addaan Baasuu

Author

Jeff Pippenger

Published

July 5, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

> Kana bara sanatti namoonni baayʼeen mooticha kibbaa irratti ni kaʼu; namoonni uummata kee keessaa saamtonnis mulʼata sana jabeessuuf of ol in kaasa; garuu ni kufu. Daaniʼel 11:14.

Bara xumura dhuma bara dhumaa keessatti akka Roomaa Ammayyaatti bakka buufamee ibsame sana sirriitti adda baasuun, kanaafis humna “mul’ata sana dhaabu” ta’e adda baasuun, barbaachisaa fi fayyinaaf murteessaadha. Inni adeemsa qormaata isa dhumaa kan dhibba tokkoo fi afurtamii afur kuma keessaa qaama tokko bakka bu’a. Jechi “mul’ata” jedhu lakkoofsa kana keessatti, jecha Ibrootaa Solomoon yeroo saba Waaqayyoo maaliif badu adda baase filate wajjin tokkoo dha.

> Yoo mul’anni hin jirretti, namni ni bada; inni seera eegu garuu, gammadaa dha. Fakkeenya 29:18.

Raajonni hundinuu bara qulqullinaa keessatti yeroo biraa kamiyyuu caalaa guyyoota dhumaa ilaalchisee ifatti dubbachaa jiru; akkasumas akeekkachiisni Solomoon “mul’ata” qabaachuu barbaachisummaa irratti kenne dhimma jireenyaa fi du’aati. Dhugaan yeroo hundumaa addaan baasa; warra waaqeffattotaa gosoota lama uuma. Keeyyata kana keessatti gareen badu tokkoo fi gareen seera gammachuudhaan eegu tokko jiru. Haa ta’u malee, gorsi Solomoon “dhugaa” irratti falmii tokkoo keessatti kaa’ame ta’uun isaa hubatamuu qaba. Akkasumas inni fakkeenya durboota kudhanii keessatti argama; sababni isaas fakkeenyi durboota kudhanii muuxannoo saba Waaqayyoo guyyoota dhumaa keessatti qaban ibsa ijoo ta’eedha.

> Namni gowwaan qalbii isaa guutuu baasa; namni ogeessi garuu hamma boodatti of keessa qaba. Bulchaan soba dhaggeeffatu yoo taʼe, tajaajiltoonni isaa hundinuu hamoota. Hiyyeessi fi namni gowwoomsaan wal argatu; Waaqayyo ija isaanii lamaanis ni ibsa. Mootiin hiyyeessota amanamummaadhaan murteessu, teessoon mootummaa isaa bara baraan ni jabaata. Uleen adabbii fi sirreeffamni ogummaa kennu; ijoolleen garuu ofitti dhiifamte haadha isheetti qaanii fiddi. Yommuu hamoonni baayʼatan, irra-daddarbiinis ni baayʼata; qajeelonni garuu kufaatii isaanii ni argu. Ilma kee sirreessi, innis boqonnaa siif ni kenna; eeyyee, lubbuu keetifis gammachuu ni kenna. Bakka mulʼanni hin jirretti, sabni ni badu; inni seera eegus gammadaa dha. Fakkeenya 29:11–18.

Kaayyoon koo hubannoo Roomaa ammayyaa irratti kan koo irraa adda taʼe qabatanitti quba akeekuu miti. Kaayyoon koo Solomoon gosa waaqeffattootaa lama akka dubbatu agarsiisuu dha; isaanis inni “nama ogeessa” fi “gowwaa” jedhee adda baasa. “Gowwaan” sunis “hamaa” jedhamuunis beekama. Dubartoonni durbummaa qaban ogeeyyii fi gowwoonni fakkeenya sanaa keessatti argamanis, sarara raajii Daani’el boqonnaa kudha lama keessatti ogeeyyii fi hamoota jedhamanii ni adda baafamu.

> Baatonni hedduun ni qulqulloofu, ni addeeffamu, ni qorama; hamoonni garuu hamaa ni hojjetu; hamoota keessaa namni tokko illee hin hubatu; ogeeyyiin garuu ni hubatu. Daani’el 12:10.

Solomoonii fi Daanyaʼel waliif walii galu; yeroo dhumaatti ragaan raajii hundi walitti ni morma. Ogeeyyiin “baayʼina beekumsaa” ni hubatu.

> Warri ogeeyyii taʼan akka ifa samii ni ibsu; warri baayʼee gara qajeelummaatti deebisanis bara baraan akka urjootaatti ni ifu. Ati garuu, yaa Daaniʼel, dubbiiwwan kana cufi; macaafa kanas hamma yeroo dhumaatti chaappi. Baayʼeen asii fi achi ni deddeebiʼu, beekumsi immoo ni baayʼata. Daaniʼel 12:3, 4.

Aayanni kudhan inni saddeeti viraa keessaan bifa sadarkaa sadiitiin adeemsifamu kan warra durboota, warra keessaa kuma dhibba afurtamaa fi afur taʼuuf waamaman, adda baasu ni ibsa. Haala lamaan keessatti adeemsi calaluu fi qoru kun hundi isaanii beekumsa dabalaa (mul’ata) kan bara dhumaatti, jechuunis bara 1989tti, hiikamee baname hubachuu isaanii irratti hundaa’a.

“የፍጻሜው ዘመን” በመጨረሻዎቹ ቀናት 1989 ነበር፣ ይህም የዳንኤል አስራ አንድ ቁጥር አርባ እስከ አርባ አምስት በተፈቱበት ጊዜ ነው። በዚያን ጊዜ የእነዚህ ቁጥሮች ርዕስ የሰሜን ንጉሥ የመጨረሻ መነሣትና ውድቀት መሆኑ ተመሠረተ። በዚያን ጊዜም በእነዚህ ቁጥሮች ያለው የሰሜን ንጉሥ የመጨረሻዎቹ ቀናት የጳጳሳዊ ኃይል መሆኑ ተመሠረተ። መንፈሳዊ መገለጥ “ዘመናዊ ሮም” የሚለውን አገላለጽ ፈጽሞ አይጠቀምም። ይህ አገላለጽ በእኔ የተፈጠረ ነው፣ የመጨረሻዎቹን ቀናት የጳጳሳዊ ኃይል ለመወከል፤ ምክንያቱም በትንቢታዊ አጠቃቀም “ዘመናዊ” የመጨረሻዎቹን ቀናት ይወክላልና። ኤለን ዋይትም “ዘመናዊ ሮም” የሚለውን አገላለጽ ፈጽሞ አልተጠቀመችም።

ଦାନିଏଲ ଏଗାରର ଶେଷ ଛଅଟି ପଦରେ “ଉତ୍ତରର ରାଜା” କାହାଙ୍କୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି କିଛି ଭୁଲ ମତ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ସଠିକ ବୁଝାମଣା ମାତ୍ର ଗୋଟିଏ ଅଛି। ଏହି ପଦଗୁଡ଼ିକରେ ଉତ୍ତରର ରାଜା ପାପାଲ ଶକ୍ତିକୁ ସୂଚାଉଛନ୍ତି ବୋଲି ଯେ ବୁଝାମଣା, ସେହି ବୁଝାମଣା ଅନେକ ଭବିଷ୍ୟବାଣୀସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସାକ୍ଷୀମାନଙ୍କଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି। ଚାଳିଶତମ ପଦ ଏହା ଚିହ୍ନିତ କରି ଆରମ୍ଭ କରେ ଯେ 1798 ମସିହାରେ ପାପାସୀ ମାରଣାନ୍ତିକ ଘାଯ଼ ପାଇଥିଲା; ପରେ ଏକଚାଳିଶରୁ ତେତାଳିଶତମ ପଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେହି ମାରଣାନ୍ତିକ ଘାଯ଼ର ସୁସ୍ଥତା ସହ ଜଡିତ ଗତିଶୀଳ ପ୍ରକ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନିତ କରେ। ଚୁଆଳିଶତମ ପଦ ସେହି ସନ୍ଦେଶକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ ଯାହା ପାପାସୀକୁ କ୍ରୋଧିତ କରେ, ଏବଂ ପଞ୍ଚଚାଳିଶତମ ପଦକୁ ନେଇଯାଏ, ସେଠାରେ ପାପାଲ ଶକ୍ତି ତାହାର ଅନ୍ତିମ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନ୍ତକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। 1989 ମସିହାରେ ଯେ ଦର୍ଶନ ମୋହରମୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲା, ସେହି ଦର୍ଶନ ହେଉଛି ଶେଷ ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ ପାପାଲ ଶକ୍ତିର ଅନ୍ତିମ ଉଦୟ ଓ ପତନର ଦର୍ଶନ। ସେହି ଦର୍ଶନ ହେଉଛି ଜ୍ଞାନର ବୃଦ୍ଧି, ଯାହା ସେହି ପଦଗୁଡ଼ିକରେ ଅବସ୍ଥିତ ଜ୍ଞାନକୁ ଗ୍ରହଣ କିମ୍ବା ଅସ୍ୱୀକାର କରିବାର ଆଧାରରେ ଉପାସକମାନଙ୍କ ଦୁଇଟି ଶ୍ରେଣୀକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ ଏବଂ ପ୍ରକାଶ କରେ।

Bakka cutaa kana keessatti beekumsi guddatee bara 1989 keessatti hiikamee mul’ate sanaan wal fakkaatuun, “saamtota saba keetii,” warri “of ol kaasanii” dhuma irrattis “kufan,” mallattoo “mul’ata” hundeessu dha. Calallii isa dhumaa keessatti, gaaffiin qorannoo jalqabaa eenyutu akka “saamtota saba keetii” bakka bu’aniidha; isaaniinuu mallattoo raajii “mul’ata” hundeessu dha. Saamtotni sun humna paaphaasii ti moo Ameerikaa Dhaabbataadhaa?

Kitaabni Daaniʼelii fi Mulʼataa kitaaba tokko dha; isaan dhugaa sarara raajii tokkoo ragaa baatota lamaan bakka buʼu. Daaniʼel jalqaba dha, Mulʼannis xumura dha; isaanis walumaan dhugaa bara dhumaa keessatti, bara 1989tti, hiikni isaa banamu sanaaf ragaa baatota lamaan bakka buʼu.

୧୯୮୯ ମସିହାରେ ଯୁଦା ଗୋତ୍ରର ସିଂହ ଚାଳିଶରୁ ପଞ୍ଚଚାଳିଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପଦଗୁଡ଼ିକୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ସମୟରେ ଯେ ଶୁଦ୍ଧିକରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଦାନିଏଲ ସେହି ପ୍ରକ୍ରିୟାର ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି। ସେହି ସମୟରେ ଏକ ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯାହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ଶେଷ ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ ଏକ ଲକ୍ଷ ଚୁଆଳିଶ ହଜାର ଯେଉଁମାନେ ଚୁକ୍ତିଜନ, ସେମାନଙ୍କୁ ଗଠନ କରୁଥିବା “ଯାଜକ”ମାନେ କିଏ, ତାହା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ଏବଂ ପ୍ରକାଶ କରିବା। ହୋଶେୟା ଏହାରେ ଅବଦାନ ରଖି କହନ୍ତି ଯେ, ଯେମାନେ ଶେଷ ଦିନର ଜ୍ଞାନବୃଦ୍ଧିକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏକ ଲକ୍ଷ ଚୁଆଳିଶ ହଜାରକୁ ଗଠନ କରୁଥିବା ଯାଜକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ହେବେ ନାହିଁ।

> Namoonni koo hubannaa dhabuu irraa kan ka’e ni badan; ati immoo hubannaa waan tuffatteef, anis si nan tuffadha; akka anaaf lubaa hin taanes nan godha; ati seera Waaqa keetii waan dagatteef, anis ilmaan kee nan dagadha. Hosea 4:6.

Kitaabni Mul’ataa beekumsi banamee gosti tokkoon didamu sun cufamuu carraa eebbaa dura xinnoo didamuu isaanii akka guutu ibsa.

> Inni immoo, “Dubbii raajii macaafa kanaa hin cufin; yeroochi dhiʼoodhaatii. Namni jalʼaan amma iyyuu jalʼaa haa taʼu; namni xuraaʼaanis amma iyyuu xuraaʼaa haa taʼu; namni qajeelaan amma iyyuu qajeelaa haa taʼu; namni qulqullaʼaanis amma iyyuu qulqullaʼaa haa taʼu” naan jedhe. Mulʼata Yohaannis 22:10, 11.

Seenaa Miilerootaa seenaa kumaa dhibba tokkoo fi afurtamii afurtuu agarsiisa; Miileroonni fi kumni dhibba tokkoo fi afurtamii afurtuun walitti taʼanii jalqabaa fi xumura ergaa fi hojii ergamoota sadii Mulʼata boqonnaa kudha afur keessaa bakka buʼu. Seenaawwan walmakaan taʼe taateewwan cufamuu carraa araaraa wajjin walqabatan adda baasu. Hojii seenaawwan lamaanis Eliyaasii fi Yohannis Cuuphaadhaan fakkeenya taʼee mulʼifameera.

> କମ୍ପିତ ହୃଦୟରେ, ୱିଲିୟମ୍ ମିଲର୍ ଲୋକମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ରାଜ୍ୟର ରହସ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଉଦ୍ଘାଟିତ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ, ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ତାଙ୍କ ଶ୍ରୋତାମାନଙ୍କୁ କ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ଆଗମନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନେଇଗଲେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରୟାସ ସହିତ ସେ ଅଧିକ ଶକ୍ତି ଲାଭ କଲେ। ଯେପରି ଯୋହନ ବପ୍ତିସ୍ତା ଯୀଶୁଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଆଗମନର ଘୋଷକ ହୋଇ ତାଙ୍କ ଆଗମନ ପାଇଁ ପଥ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ, ସେହିପରି ୱିଲିୟମ୍ ମିଲର୍ ଏବଂ ଯେମାନେ ତାଙ୍କ ସହିତ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ଆଗମନକୁ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ।” Early Writings, 229, 230.

Ergaan Millerite kun “taateewwan” cufamuu yeroo ayyaana murteessu waliin walqabatan adda baase; kunis akka Eliyaasii fi Yohannis Cuuphaatiin lamaan isaanii keessatti bakka bu’anii agarsiifamaniiru.

> “Namoonni balaa isaanii irraa akka dammaqan, taateewwan ulfina qaban yeroo carraa araaraa xumura isaa wajjin walqabatanef qophaaʼuuf akka kakaafaman barbaachisaa ture.” The Great Controversy, 310.

bara 1989tti, kufaatii Gamtaa Sooviyeetii wajjin, kutaan macaafa Daani’el kan guyyoota dhumaa wajjin wal qabatu baname, adeemsi qorumsaa tokko immoo jalqabe. Qorumsi sun dandeettii yookaan dadhabina saba Waaqayyoo irratti hundaa’e; jechuunis, dabalata beekumsaa Daani’el boqonnaa kudha tokka keessaa lakkoofsota jahaa dhumaa keessatti bakka bu’ame hubachuu yookaan diduu isaanii irratti hundaa’e; lakkoofsota gara lakkoofsa jalqabaa boqonnaa kudha lamaatti geessan, kan “cufamuu yeroo ayyaanaa” adda baasu. Ergaan “taateewwan cufamuu yeroo ayyaanaa wajjin wal qabatan” jedhame sana booda baname; hojii warra kuma dhibba tokkoo fi afurtamii afur keessaa “luboota” ta’uuf kaadhimamanii immoo jalqabe. Hojii isaanii kutaa sana keessatti ergaa bakka bu’ame “hubachuu” fi labsuu ture. Ergaan sunii fi hojii kuma dhibba tokkoo fi afurtamii afurii, namoota “taateewwan ulfaatoon cufamuu yeroo ayyaanaa wajjin wal qabatan qophaa’uuf” kakaasuudhaaf, ergaa baname dhiheessuu ture.

> “Amma, Eliyaasii fi Yohannis Cuuphaa hafuuraa fi humna isaanii keessatti, ergamoonni Waaqayyoofiin muudamanii xiyyeeffannaa addunyaa murtiidhaaf qophaa’e sanaa gara taateewwan ulfaatoo yeroo dhihoo keessatti sa’aatii xumuraa yeroo ayyaanni kennamee turu sanaa fi mul’achuu Kiristoos Yesuus akka Mootii moototaa fi Gooftaa gooftotaa wajjin walqabatanitti waamaa jiru. Yeroo dhihootti namni hundinuu hojii qaama keessatti hojjetameef ni murtaa’a. Sa’aatiin murtii Waaqayyoo dhufeera; miseensota waldaa Isaa lafa irra jiran irrattis itti gaafatamummaan ulfaataan akeekkachiisa kennuu warra jechuunis akka qarqara badiisa bara baraa irra dhaabatanii jiran sanaaf ni ta’a. Nama addunyaa bal’aa keessa jiru hundumaa keessaa kan dhaggeeffachuuf xiyyeeffannaa kennu hundaaf qajeelfamoonni falmii guddaa adeemsifamaa jiruun irratti falmamu sun ifatti ibsamuu qabu; qajeelfamoota carraan dhala namaa hundumaa irratti hirkatu sana.” Prophets and Kings, 715, 716.

Seenaa Yohannis Cuuphaa fi Kiristoos, akkasumas seenaa Millarayitotaa, ergaa fi hojii kuma dhibba tokkoo fi afurtamii afur agarsiisa. Yohannisii fi Kiristoos lamaan isaanii iyyuu ergaan isaanii cufa yeroo araaraatti akka agarsiisu hubatanii turan.

> Garuu yeroo inni Fariisotaa fi Saaduuqota keessaa hedduun gara cuuphaa isaa dhufan argu, akkana isaaniin jedhe; Isin dhaloota buutii, dheekkamsa dhufuuf jiru irraa akka baqattan eenyutu isin akeekkachiise? Maatewos 3:7.

Kiristoos badiisa Yerusaalem isa Yohannis Yihudoota falmii jallinaa qabaniin akka dhiyaatu akeekkachiise sanaa bakka buʼe. Yesuus badiisa sana “dheekkamsa” yeroo Inni akka Miikaa’elitti Daani’el boqonnaa kudha lamaan, lakkoofsa tokko keessatti ka’u jalqabu sanaa akka mallattoo taʼetti fayyadame.

> “Kiristo Yerusaalem keessatti addunyaa amantii dhabuu fi fincila keessatti jabaattee, murtiiwwan haaloo Waaqayyoo ishee irratti dhufu waliin walqunnamuuf ariifachaa jirtuuf fakkeenya arge. Gaddawwan sanyii kufee, lubbuu Isaa irratti ulfaatan, iyyi hadhaa’e baay’ee sana afaan Isaa keessaa baasan. Inni galmee cubbuu gidiraa namaa, imimmaan, fi dhiiga keessatti barreeffame arge; garaan Isaa warra lafa irra jiran kanneen miidhamanii fi dhiphatanaf gara-laafina daangaa hin qabneen socho’e; hunda isaanii boqochiisuuf hawwii guddaa qaba ture. Garuu harki Isaa illee dambalii gidiraa namaa sana duubatti deebisuu hin dandeenye; muraasni qofa Madda isaanii isa tokkicha gargaarsa barbaadu ture. Inni fayyinni isaanii akka ga’amuuf lubbuu Isaa hamma du’aatti dhangalaasuuf fedhii qaba ture; garuu muraasni qofa jireenya akka qabaataniif gara Isaa dhufu turan.”

> “Samii Gubbaa imimmaan keessatti! Ilmi Waaqa dhuma hin qabne keessaa mootummaa hafuuraa keessatti dhiphatee, gadda keessatti jilbeenfate! Mul’anni sun samii guutuu dinqisiise. Mul’anni sun cubbuun hammina akkamii akka qabu nuuf mul’isa; inni, seera Waaqayyoo cabsuun badii itti gaafataman irraa namoota yakka qaban oolchuuf hojii hammam ulfaataa akka ta’e, humna Daangaa Hin Qabneef illee, agarsiisa. Yesus, dhaloota dhumaa ilaalaa, addunyaan gowwoominsa Yerusaalem baduuf sababa ta’e wajjin wal fakkaatu keessatti hammatamtee akka jirtu arge. Cubbuu guddaan Yihudootaa Kiristoosin diduu isaanii ture; cubbuun guddaan addunyaa Kiristaanaa immoo seera Waaqayyoo, bu’uura mootummaa Isaa samii fi lafa irratti ta’e, diduu isaanii ta’a. Ajajawwan Yihowaa tuffatamanii akka waan homaa hin taaneetti ilaalamu turan. Miliyoonan cubbuu keessatti hidhatanii, garboota Seexanaa ta’anii, du’a lammaffaa dhandhamuu irratti murtaa’anii, guyyaa daawwannaa isaanii keessatti dubbii dhugaa dhaggeeffachuuf ni didu turan. Jaamummaa sodaachisaa! Jaalala gowwomsaa akkam ajaa’ibaa!” The Great Controversy, 22.

Yohaannis Cuuphaan fi akkasumas Kiristoosiin ergaan akeekkachiisaa labsame, ergaa akeekkachiisaa isa tokko ture; akkuma ergaan akeekkachiisaa Milleraayitootaa, ergaa wal fakkaataa taʼee, taateewwan yeroo cufamuu carraan kennamee dhumuu wajjin walqabatan, isa dhibba afurtamii afur kuma taʼan labsan adda baasu ture. Dhugaa-baatota sadii; Yohaannis Cuuphaa, Kiristoosii fi Milleraayitoonni, hojii fi ergaan dhibba afurtamii afur kumaa adeemsa qormaataa jireenya yookaan duʼaa taʼe, dabala beekumsaa bara 1989 keessatti hiikamee mulʼateen raawwatamu akka taʼe dhugaa baʼu. Ergaan yeroo sana hiikamee mulʼate, mulʼata bara mootummaa dhumaa isa ogeeyyiin yoo luboota dhibba afurtamii afur kumaa keessaa taʼuuf hubachuu qaban dha. Yoo kaadhimamtoonni sun mulʼata sana hin hubanne, hamoota yookaan gowwoota akka taʼanitti beekamu; isaanis ni badu. Isaanii fi ijoolleen isaanii, mulʼata isa dabala beekumsaa taʼe diduu isaanii wajjin waliigaluun ni gatamu.

Dubbiin Waaqayyoo Roomiin humna of ol kaasu, saba Waaqayyoo saamu, achi booddee kufee mul’ata sana dhaabu ta’uu adda baasa. Gaaffiin Roomiin Ammayyaa humna paappaasii ta’uu isaa moo Yunaayitid Isteetis ta’uu isaa, qormaata warri kaadhimamtoota sana beektota ta’an yookaan durboota gowwoota ta’an ittiin adda baafamanidha. Qormaanni sun qormaata raajii macaafa Daani’el irraa madda, kan sana booda macaafa Mul’ataa keessatti mirkanaa’ee guutummaatti gara mudaa-dhabuutti geeffamudha. Dhimmi Roomii Ammayyaa humna paappaasii fi Yunaayitid Isteetis gidduutti filannoo qofa miti; inni qormaata dhumaa warra dhibba tokkoo fi afurtamii afuriif kennamudha. Inni qormaata raajii ti; sirriitti yoo hubatame, inni bakka-bu’iinsa hunda adeemsa qormaata dhumaa kan ragaa raajii qulqulleeffame Waaqayyoo keessatti kaa’ame of keessatti hammata.

የመጥምቁ ዮሐንስና የክርስቶስ ዘመን የፈተና ሂደት ከዳንኤል መጽሐፍ የተወሰደ ነበር፤ እንዲሁም በሚለራውያን ዘመን ያለው የፈተና ሂደትም ከዚያው የተወሰደ ነበር። እንደ ትንቢታዊ ፈተና፣ እነዚያ እጩዎች እውነት እንዴት እንደሚመሠረት ያለውን ስርዓተ-ዘዴ በትክክል መተግበራቸው፣ ዘመናዊቱ ሮማ ማን እንደሆነች ትክክለኛውን አመለካከት ብቻ እንደመያዝ ሁሉ እኩል አስፈላጊ ነው። ዘመናዊቱ ሮማ በትክክል መለየትም ሆነ ትክክለኛውን ስርዓተ-ዘዴ መተግበር ቢመረመር፣ የፈተናው ሁለቱም ክፍሎች በዳንኤል መጽሐፍ ውስጥ ተቀምጠዋል። በዳንኤል ምዕራፍ አንድ፣ ዳንኤል በሶስት ደረጃ የተዋቀረ የፈተና ሂደት ውስጥ አልፎ ሄደ፤ ይህም በአመጋገብ የተጀመረ፣ ከዚያም በእይታ ፈተና የቀጠለ፣ በመጨረሻም በናቡከደነፆር የተፈጸመ ፈተና ነበር፤ እርሱም በመጽሐፍ ቅዱስ ምልክት የሰሜን ንጉሥ፣ የመጨረሻዎቹ ዘመናት የጳጳሳዊ ኃይል ነው።

> Ijoollee afran kanneen irratti, Waaqayyo beekumsaa fi dandeettii barumsa hundumaa fi ogummaa hunduma keessatti isaaniif kenne; Daaniʼelis mulʼataa fi abjuu hundumaa keessatti hubannaa qaba ture. Guyyoonni mootichi akka isaan galchaman jedhee murteesse yeroo raawwatamanitti, ajajaan warra xuunfamanii isaan Nebukadnezaar duratti galche. Mootichis isaan wajjin dubbate; isaan hunda keessaa akka Daaniʼel, Hanaaniyaa, Mishaʼeel, fi Azaariyaa taʼe namni tokko illee hin argamne; kanaaf isaan mooticha dura dhaabbatan. Mootichis dhimma ogummaa fi hubannaa hundumaa keessatti, isa isaan irraa gaafate hunduma irratti, isaan warra falfaltootaa fi ilaaltota urjii mootummaa isaa hundumaa keessa jiran hunda caalaa dachaa kudhan akka wayyan taʼan argate. Daaniʼel 1:17–20.

“Bara bara dhumaa irra,” kan raajii keessatti guyyoota dhumaa yeroo dhibba afurtamii afur kuma keessaa warri dhibba afurtamii afuriin qoraman taʼe, Daaniʼelii fi namoonni sadan warri ulfina qaban “ogeeyyii falfalaa fi urjii ilaaltota mootummaa isaa hunda keessa turan hundumaa irra harka kudhaniin wayyaa” taʼanii argaman; Daaniʼelis “mulʼata hundumaa fi abjuu hundumaa keessatti hubannaa” qaba ture. Daaniʼel warra dhibba afurtamii afur kuma sana bakka buʼa; isaanis guyyoota dhumaa keessatti baayʼina beekumsaa sana ni hubatu; beekumsi sunis yeroo Kiristoos akka Leenca gosa Yihudaa taʼee “kutaa macaafa Daaniʼel isa guyyoota dhumaa wajjin wal qabatu” bara 1989tti hiike sana dhufe.

ଦାନିଏଲ୍ କେବଳ ସ୍ୱପ୍ନ ଓ ଦର୍ଶନ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ବୁଝିଥିଲେ ନୁହେଁ, ସେ “ସମସ୍ତ ଦର୍ଶନ ଓ ସ୍ୱପ୍ନରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ” ଥିଲେ। ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରନ୍ତି, ଯେମାନେ ପଙ୍କ୍ତି ଉପରେ ପଙ୍କ୍ତିର ପଦ୍ଧତିକୁ ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତି; କାରଣ ସେହି ପଦ୍ଧତି “ସମସ୍ତ ଦର୍ଶନ ଓ ସ୍ୱପ୍ନକୁ” ଏକ ସଂହତ ସନ୍ଦେଶରେ ଏକତ୍ର କରେ। ସମସ୍ତ ସ୍ୱପ୍ନ ଓ ଦର୍ଶନକୁ ଗୋଟିଏ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ରେଖାରେ ଏକତ୍ର କରୁଥିବା ସେହି ସନ୍ଦେଶ “ଅନୁଗ୍ରହର ଅବସାନ ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଘଟଣାମାନଙ୍କୁ” ଚିହ୍ନଟ କରେ। ସେହି ସନ୍ଦେଶ ଆଧୁନିକ ରୋମ ନାମକ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ପ୍ରତୀକ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ, ଯେହେତୁ ସେ ନିଜକୁ ଉଚ୍ଚ କରେ, ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଜନଙ୍କୁ ଲୁଟେ, ଏବଂ ପତିତ ହୁଏ।

Humni sun sirrii sanaa kan hundeeffamuu danda’u karaa mala sirrii hojii irra oolchuudhaan qofa. Warri baayʼeen Kitaaba Qulqulluu qorachuu isaanii himatan mala “sarara irratti sarara” jedhu ni didu; kaan immoo isa fayyadamuun of himatan keessaa tokko tokko, seerota mala “sarara irratti sarara” kana ijaaran sirriitti hin hojiirra oolchan. Seeronni sun jalqaba Miilerootaan galmee uummataa keessatti kaaʼaman; akkasumas saba Waaqayyoo kan guyyoota dhumaa dursee akeekkachiifameera, warri dhugumaan ergamoota ergamaa sadaffaa taʼan seerota hiikkaa raajii kan William Miller fayyadamaa akka jiran.

> “Warri isa ergama ergamaa sadaffaa labsuurratti bobba’an, akka karoora Abbaan Miller fudhate sanaan Macaafa Qulqulluu qorachaa jiru.” Review and Herald, November 25, 1884.

ዊልያም ሚለር የራእይ ምዕራፍ አሥራ አራት ሦስቱ መላእክት መልእክት መጀመሪያን ወክሎ ነበር፤ እርሱም ክርስቶስ መጨረሻው የሆነው መልእክት መጀመሪያ በነበረው በመጥምቁ ዮሐንስ የተመሰለ ነበር። ሲስተር ዋይት የመጥምቁ ዮሐንስ እስከ ክርስቶስ ያለውን የፈተና ሂደት ከሦስቱ መላእክት የፈተና ሂደት ጋር በቀጥታ ታስማማለች። ዮሐንስ መልእክቱን ጀመረ፤ እናም ክርስቶስ ደቀ መዛሙርቱን ወደ ቂሳርያ ፊልጶስ ወስዶ ከመስቀሉ ጥቂት በፊት እስከሆነ ድረስ፣ ያን ጊዜ ኢየሱስ ዮሐንስ የጀመረውን መልእክት ዝርዝሮች ጨመረበት። ዮሐንስ ክርስቶስን ባየ ጊዜ የገለጠው የመጀመሪያው (የመነሻው) እውነት፣ ክርስቶስን የዓለምን ኃጢአት የሚያስወግድ የእግዚአብሔር በግ መሆኑን መለየት ነበር።

> Wantoonni kun hundinuu Bitaabaraa Yordaanos gama sanatti, iddoo Yohaannis cuuphaa turetti raawwataman. Guyyaa itti aanu Yohaannis Yesuus gara isaa dhufaa jiru argee, akkana jedhe; Kunoo, Hoolaa Waaqayyoo isa cubbuu addunyaa irraa fuudhu. Inni ani waaʼee isaa, “Namni ana booddee dhufu ana dura kabajamaa dha; inni ana dura ture” jedhee dubbadhe isa kana. Yohaannis 1:28–30.

Sana booda yeroon qormaataa waggaa sadii fi walakkaa, isa fannoo irratti xumurame, jalqabame. Yohaannis fannoo dura yeroo muraasa dura erga ajjeefamee booda, Yesuus ibsa dubbii jalqabaa Yohaannis sanaa kennuu jalqabe.

> ଯେତେବେଳେ ଯୀଶୁ କୈସରିୟା ଫିଲିପ୍ପିର ସୀମାଞ୍ଚଳକୁ ଆସିଲେ, ସେ ନିଜ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପଚାରି କହିଲେ, “ମନୁଷ୍ୟମାନେ କହନ୍ତି ଯେ, ମୁଁ ମନୁଷ୍ୟପୁତ୍ର କିଏ?” ସେମାନେ କହିଲେ, “କେହି କହନ୍ତି, ତୁମେ ଯୋହନ ବାପ୍ତିସ୍ତ; କେହି, ଏଲୀୟ; ଆଉ କେହି, ଯିରିମିୟା କିମ୍ବା ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବକ୍ତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ।” ସେ ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, “କିନ୍ତୁ ତୁମେ ମୋତେ କିଏ ବୋଲି କହୁଛ?” ଶିମୋନ ପିତର ଉତ୍ତର ଦେଇ କହିଲେ, “ତୁମେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟ, ସଜୀବ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ପୁତ୍ର।” ଯୀଶୁ ଉତ୍ତର ଦେଇ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ଶିମୋନ ବର୍ଯୋନା, ତୁମେ ଧନ୍ୟ; କାରଣ ମାଂସ ଓ ରକ୍ତ ଏହା ତୁମକୁ ପ୍ରକାଶ କରିନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ମୋର ସ୍ୱର୍ଗସ୍ଥ ପିତା କରିଛନ୍ତି। ଏବଂ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ କହୁଛି, ତୁମେ ପିତର, ଏବଂ ଏହି ଶିଳା ଉପରେ ମୁଁ ମୋର ମଣ୍ଡଳୀ ନିର୍ମାଣ କରିବି; ଏବଂ ପାତାଳର ଦ୍ୱାରଗୁଡ଼ିକ ତାହାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରବଳ ହେବ ନାହିଁ। ଆଉ ମୁଁ ତୁମକୁ ସ୍ୱର୍ଗରାଜ୍ୟର ଚାବିଗୁଡ଼ିକ ଦେବି; ଏବଂ ପୃଥିବୀରେ ତୁମେ ଯାହା ବାନ୍ଧିବ, ତାହା ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାନ୍ଧାଯିବ; ଏବଂ ପୃଥିବୀରେ ତୁମେ ଯାହା ଖୋଲିବ, ତାହା ସ୍ୱର୍ଗରେ ଖୋଲାଯିବ।” ତାହାପରେ ସେ ନିଜ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ କଠୋର ଆଦେଶ ଦେଲେ ଯେ, ସେ ଯେ ଯୀଶୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟ, ଏହା କାହାକୁ ନ କହନ୍ତୁ। ସେହି ସମୟରୁ ଯୀଶୁ ନିଜ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦେଖାଇବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ ଯେ, ତାଙ୍କୁ ଯିରୁଶାଲେମକୁ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଏବଂ ପ୍ରାଚୀନମାନେ, ପ୍ରଧାନ ଯାଜକମାନେ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ହାତରେ ଅନେକ କଷ୍ଟ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ହତ୍ୟା ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଏବଂ ତୃତୀୟ ଦିନରେ ପୁନରୁତ୍ଥିତ ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ମାଥିଉ 16:13–21.

কায়সারিয়া ফিলিপ্পি হৈছে খ্ৰীষ্টৰ সময়ত পেনিয়মৰ নাম, আৰু দানিয়েল ১১ অধ্যায়ৰ চৌদ্দ নম্বৰ পদৰ পাছত অহা পদত পেনিয়মক চিনাক্ত কৰা হৈছে, য’ত তোমাৰ লোকসকলৰ ডাকাতসকল—যিসকলে নিজকে উচ্চ কৰে, কিন্তু পতিত হয়—তেওঁলোকক উপস্থাপন কৰা হৈছে। যোহন বাপ্তিস্মদাতাৰ বাৰ্তা, অনুপ্ৰাণিত আৰু সিদ্ধ, আৰম্ভণিৰ সেই বাৰ্তা আছিল যিয়ে মিলাৰাইট বাৰ্তাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল, যি মিলাৰৰ নিয়মসমূহৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল। অন্তিমত খ্ৰীষ্টৰ বাৰ্তা, যি যোহনৰ বাৰ্তাৰ ওপৰত নিৰ্মিত আৰু তাক বিস্তাৰ কৰিছিল, আৰু ই তিনিদূতৰ বাৰ্তাৰ অন্তিমত থকা বাৰ্তাৰ প্ৰতিমূৰ্তি আছিল, যি মিলাৰৰ নিয়মসমূহ আৰু সেই বিৱৰণসমূহৰ ওপৰত আধাৰিত, যিবোৰ line upon line পদ্ধতি অন্তিমত উপনীত হ’লে মিলাৰৰ বাৰ্তাত সংযোজিত হয়।

መስቀል መልእክት የጣሉት በክርስቶስ ታሪክ ውስጥ ከነበሩት ሰዎች ጋር እንዲመሳሰሉ ራእዩን የሚመሠርተውን ምልክት ከዘመናዊ ሮም ምልክት ጋር በሚያያዝ መልኩ በስህተት መረዳት ይደርሳል። የዮሐንስ መጥምቅ መልእክትን የጣሉት አይሁድ ከኢየሱስ ትምህርቶች ሊጠቀሙ እንዳልቻሉ እንነገራለን፤ እንዲሁም ያንኑ ነገር ያደረጉት የእነዚያ አይሁድ ታሪክ የመጀመሪያውን የመልአኩ መልእክት የጣሉትን እንደሚወክል እንገነዘባለን። ሚለራውያን “የሕዝብህ ቀማኞች” የተባሉትን—እኔም በኋላ “ዘመናዊ ሮም” በሚሉት ቃላት የጠራኋቸውን—እንደ ጳጳሳዊ ኃይል ለይተው አውቀዋል።

Maqaa itti aanu keessatti yaad-rimeewwan kana itti fufna.

Back to Articles