Article

# Kitaaba Yo’eelii fi Waldaa Laa’odiiqeyaa Adveentistii Guyyaa Torbaffaa - Lakkoofsa Soddoma Sagal keessaa

Lakkoofsa Soddoma Sagal

Author

Jeff Pippenger

Published

February 2, 2026

Formats

PDF
Word
Song MP3

Bara kufaa oomishaa omegaa keessaa, kan bu’uura alfaa alaa bara 2024 hordofu, “kuusaa” fi “nyaata” kuusaa keessatti eegamu hiikuu barbaachisa. Qormaatichi raajii dha; sarara dhugaa keessaa fi alaa qaba. Faayewwan sun warra hafan James White ti moo dhugaa Dubbii Waaqayyoo ti? Isaan lachuu dha.

9/11 re, Ishwaranka lokamānanku sehi alpa pustaka khāibāku ebam Yeremiyāṅka prācīna pathaku phirībāku ḍākā jāithilā, yethāre se samayare bhittisthāpana karā jāithilā. 9/11 re, eha dekhāgalā ye, Prakāśita Bākya ra ekādaśa adhyāyare Yohannanku jetebele māpa karibāku kuhāgalā, setebele tāṅku duiṭi biṣaya māpa karibāku kuhāgalā. Tāṅku mandira ebam tāhāra bhitare upāsanā karuthibā lokamānanku ubhayanku māpa karibāku kuhāgalā. Anyajātimāne 1,260 barṣa dhari pavitra sthāna o sainyadalaku padaṭale dalaibāra je prāṅgaṇa, tāhāku chāḍi debāku tāṅku kuhāgalā. Pavitra sthāna o sainyadala hi mandira ebam tāhāra bhitare upāsanā karuthibā lokamāne।

Bara 2023tti, ergamaan yeroo 9/11tti gad bu’e sun deebi’ee gad bu’ee, ergaa Iyya Giddugaleessaa sana hiike; achiis bara 2024tti qormaata bu’uuraa alaa, jechuunis mallattoon Roomaa akkuma Millereetotaaf mul’ata sana hundeessuu isaa ammas ni hundeessa moo hin hundeessu jedhu, dhiheesse.

Waaqni baname samii, dhufaatii qoricha oomeegaa keessaa mana qulqullummaa fi waamicha “deebiʼuu” agarsiisu. Qorichi kun mallattoo lama adda baasuuf gaafata. Yommuu ergamaan sadaffaan bara 1844tti dhufe, achiis irra deebiʼee 9/11 irratti, Yohaannis mana qulqullummaa fi warra keessatti waaqeffatan akka safaru itti himama; kanaan hojii raajii mana qulqullummaa fi waaqeffattoota bara 2023 keessatti safaruu adda baasa. Miilkiyaas gaaffii kaasa, “kuusaan” maali, “nyaatni” maali? Gaaffileen kunuma abjuu Miilar keessatti, “saanduqa” maali, “faayawwan” maali?

Abjuun Miileri foddaan bantiiwwan samii banamanii akka bakka waldaan mo’ataan Mul’ata boqonnaa kudha sagal keessatti quncee talbaa adii uffattee fardeen adii loltoota Waaqayyoo maccaa irratti yaabduutti ol kaafamtu agarsiisa. Bantiiwwan banaan iddoo eebbi yookaan abaarsi Milk’iyaas itti dhangala’u dha. Foddaan banamaan Miilerii iddoo xurii irraa buqqifamee fi jawwaaran saanduqa keessatti walitti qabaman dha.

መጀመሪያ ጊዜ ለ“የሰማይ መስኮቶች” የተጠቀሰው በኖኅ ታሪክ ውስጥ ነው፤ እነዚያ መስኮቶችም በተከፈቱ ጊዜ ለአርባ ቀንና ለአርባ ሌሊት ዝናብ ወረደ። መስኮቶቹ በሚከፈቱበት ጊዜ ስምንት ነፍሳት በመርከቡ ላይ ነበሩ። በቀይ ባሕር የተደረገው ጥምቀት ዮርዳኖስ እስኪሻገር ድረስ የአርባ ዓመት መንከራተትን አስገባ። ክርስቶስም ከዚያ በኋላ በዚያው ስፍራ በተጠመቀ ጊዜ፣ ለአርባ ቀን ወደ ምድረ በዳ ተነዳ። በጥምቀቱ እንደ ተመሰለውም በተነሣ ጊዜ፣ ወደ ሰማይ ከማረጉ በፊት ለአርባ ቀን ደቀ መዛሙርቱን አስተማረ።

Yeroo waldaan lola keessa jirtu irraa gara waldaa mo’attuu jijjiiramutti, mootichi Daawit inni umurii waggaa soddoma qabu waggaa afurtamaaf mootummaa ni bulcha. Waldaan mo’attuun raajii tokkoon, lubicha tokkoon, fi mootii tokkoon bakka buufamti. Raajiin tajaajila isaa waggaa digdamii lamaa jalqabe yeroo inni umurii waggaa soddoma ture Hisqiʼel ture; innis tajaajila sana jalqabe yeroo samii banametti.

> በሠላሳኛው ዓመት፥ በአራተኛው ወር፥ በወሩም በአምስተኛው ቀን፥ እኔ በኬባር ወንዝ አጠገብ ከምርኮኞች መካከል ሳለሁ፥ ሰማያት ተከፈቱ፥ የእግዚአብሔርንም ራእይ አየሁ። ሕዝቅኤል 1፥1።

ጆሴፍ በሠላሳ ዓመቱ እንደ ካህን መንገሥ ጀመረ፤ ከምሥራቅም የሚነፍሰው የእስልምና ነፋስ እየተባባሰ የመጣ ቀውስ አመጣበት፣ ይህም በባሕር ውስጥ የተኛው ዘንዶ የሆነችውን ግብፅ አንድ-ዓለም መንግሥት እንድትተገብር አስቻላት። በዚያ ቀውስ ውስጥ ጆሴፍ ምግቡን ወደ ጎተራዎቹ ሰበሰበ።

Mudde 2023 keessa, sagaleen tokko lafa onaa keessatti dhagaʼame; achiis Leencichi gosa Yihudaa taʼe ergaa Iyyata Halkan Walakkaa hiikuu jalqabe. Bara 2024 keessa, qormaanni alaa alfa buʼuuraa garee lama addaan baase, adeemsi hiikamuus itti fufe. Amma immoo bara 2026 keessa, qormaanni keessaa omega mana qulqullummaa kan ammas irra deebiʼee garee lama addaan baasu gaʼeera.

ସେହି ପବିତ୍ର ସପ୍ତାହ, ଯେଉଁଥିରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟ, ନିବନ୍ଧନର ଦୂତ ଭାବେ, ଅନେକଙ୍କ ସହ ନିବନ୍ଧନକୁ ଦୃଢ କଲେ, ସେହିହିଁ ବାହ୍ୟ ପ୍ରାଙ୍ଗଣ ଓ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଟେ। ୨୨ ଅକ୍ଟୋବର, ୧୮୪୪ ଠାରୁ ମିଖାଏଲ ଉଠିଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ (ଯେପରି ସେ ସେହି ପବିତ୍ର ସପ୍ତାହର ଶେଷରେ, ଯେତେବେଳେ ସ୍ତେଫନଙ୍କୁ ପଥରମାରି ହତ୍ୟା କରାଗଲା, କରିଥିଲେ) ସେହିହିଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଟେ। ବସନ୍ତ ଉତ୍ସବଗୁଡ଼ିକ ସେହି ପବିତ୍ର ସପ୍ତାହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା, ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ଉତ୍ସବମାନଙ୍କର ଆଲ୍ଫା ଅଟନ୍ତି; ଏବଂ ଶରତ୍କାଳୀନ ଉତ୍ସବଗୁଡ଼ିକ—ପ୍ରଥମ ଦିନର ତୁରୀଧ୍ୱନିର ଉତ୍ସବ, ଦଶମ ଦିନର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଦିବସ, ଏବଂ ପରେ ପଞ୍ଚଦଶରୁ ବାଇଶତମ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତମ୍ବୁ-ଉତ୍ସବ—ଉତ୍ସବମାନଙ୍କର ଓମେଗା ଅଟନ୍ତି।

> “Akkuma wal fakkaatutti fakkeenyoonni dhufaatii lammaffaa wajjin walqabatan yeroo tajaajila fakkeenyaatiin agarsiifame sanatti raawwatamuu qabu. Sirna Musee keessatti qulqulleessuun iddoo qulqulluu, yookaan Guyyaan Araaraa guddaan, guyyaa kudhanaffaa ji’a Yihudootaa torbaffaa irratti ni raawwatama ture (Lewwota 16:29–34); yeroo sana lubni ol aanaan Israa’el hundaaf araara erga godhee, akkasitti cubbuu isaanii iddoo qulqulluu irraa erga balleesseen booddee ba’ee saba sana eebbisa ture. Kanaafis Kiristoos, Lubni keenya Olaanaan guddaan, cubbuu fi cubbamtoota balleessuutiin lafaa qulqulleessuuf, akkasumas uummata Isaa eegaa jiran jireenya hin duuneen eebbisuuf ni mul’ata jedhamee amanamaa ture. Guyyaan kudhanaffaan ji’a torbaffaa, Guyyaan Araaraa guddaan, yeroo qulqulleessuu iddoo qulqulluu, inni waggaa 1844 keessatti guyyaa digdamii lammaffaa Onkoloolessaa irratti kufe, akka yeroo dhufaatii Gooftaa ta’eetti ilaalamaa ture. Kun ragaa duraan dhiyaateen guutummaatti walii galee ture; akkasumas xumuri guyyoonni 2300 keessa bahuu isaanii birraa irratti akka ta’an mul’isu sun humna mormii hin dandeenye fakkaata ture.”

> “Maatewos 25 fakkeenya keessatti, yeroo eegumsaa fi rafuu booddee dhufaatiin misirrichaa ni dhufa. Kunis akkuma yaadawwan amma dhihaatanitti, raajiiwwanii fi fakkeenyota keessaa, waliigala. Isaan dhugummaa isaanii irratti amansiisummaa cimaa ni qaban; ‘iyyii halkanii walakkaa’ jedhamus amantoota kumaatamaan lakkaa’amanin ni labsame.

> “Akkuma dambalii galaanaa, sochiin sun biyya irra harka bal’ifate. Magaalaa irraa gara magaalaatti, ganda irraa gara gandaatti, akkasumas gara iddoowwan baadiyyaa fagoo ta’anittis ni geesse, hamma sabni Waaqayyoo eegaa ture guutummaatti dammaquutti. Labsiin kun akka aduu baatuun qorri ganamaa badu sanaatti, xaphatummaa ni balleesse. Amantoonni shakkii fi walxaxinsa isaanii irraa bilisa ta’uu argan; abdii fi jajjabinniis garaa isaanii ni sochoose. Hojichi sun daangaa darbaa warra yeroo kaka’umsi namaa Dubbii fi Hafuura Waaqayyoo qajeelchuu isaanii malee mul’atu irraa bilisa ture. Amalli isaa yeroo sanoota gadi of deebisanii gara Gooftaa deebi’uu kan Israa’el durii keessatti erga tajaajiltoota Isaa irraa ergaan ifachuu dhufee booddee mul’atu sanaan wal fakkaata ture. Inni amala hojii Waaqayyoo kan bara hundumaa keessatti isa mallattoon beeksisu ni baate. Gammachuun akka waan hafuuraan olka’anii gammadan sun xiqqoo ture; qooda kanaa qorannoon garaa gadi fagoo, cubbuu himachuun, fi addunyaa dhiisuun ture. Qophiin Gooftaa qunnamuuf godhamu ba’aa lubbuu dhiphatuu ture. Kadhannaan obsaan itti fufe fi of kennuun Waaqayyoof guutuu ta’es achi ture.” The Great Controversy, 400.

Ayyaanon birraa torban qulqulluu keessatti raawwataman; roobni duraa yookaan alfaas yeroo Pheenxeqoostee sana irratti dhangalaafame; kanaan immoo ayyaana birraa keessatti dhangalaafamuu roobaa boodaa fakkeenyaan agarsiisa. Ayyaanon birraa sun keessaa Lewwota 23, lakkoobsa 1 hanga 22 keessatti ibsaman. Ayyaanon kufaatii lakkoobsa 23 hanga 44 keessatti argamu. Waggoota 2300 immoo si bara 1844tti geessa. Lakkoobsa digdamii lama ayyaana birraatiif, lakkoobsa digdamii lama immoo ayyaana kufaatiif. Boqonnaa digdamii sadii keessatti tuutawwan digdamii lama lama lama jiru.

Ayyaanni malakataa kun guyyoota kudhan keessatti murtiin akka raawwatamu akeekkachiisa ture; ayyaanni godoo immoo cubbuun Guyyaa Araaraatti dhiifameef gammachuun kabajamuudha. Sanbatnii fi guyyaan saddeettaffaan ayyaana sanaa boodaa boqonnaa Sanbata waggaa kuma tokkoo lafaa bakka bu’u.

> Garuu, jaallatamtoota, waan kana tokko irraa hin wallaalinaa; guyyaan tokko Gooftaa bira waggaa kuma tokko akka ta’e, waggaan kuma tokkommoo guyyaa tokko akka ta’e. 2 Phexiros 3:8.

Ergamaan jalqabaa inni jalqabamuu murtii beeksise; sadarkaa raajii sanaattis, bara 1798, kan “yeroo dhumaa” Daani’eel jedhamuun ibsame, guutamuu ayyaana malakataati; garuu Hagayya 11, 1840 irratti, ergaan ergamaa jalqabaa kan bara 1798 keessaa baname, raawwatamuu raajii wayyoo lammaffaatiin humna argate. Islaamni kutaa akeekkachiisa ayyaana malakataa ti; innis guyyaa murtii dhihaachaa jiru labsa.

Warra arguu danda’aniif, ayyaanota kuufamaa keessaa ayyaanni malakataa fi ayyaanni godoo alpha fi omega ta’an ni bakka bu’u; gidduus murtiin jira. Ayyaanoti kun Seera Lewwota keessatti boqonnaa digdamii sadii keessatti ibsamuu isaanii tasumaa tasaa miti. Lakkoofsi digdamii sadii mallattoo araaraa ti. Ayyaanni inni jalqabaa guyyaa jalqaba ji’a torbaffaatti ta’uu fi ayyaanni inni dhumaa guyyaa digdamii lammaffaatti xumuramuu isaas tasumaa tasaa miti. Ayyaanni malakataa qubee jalqabaa alifbeetii Ibrootaa dha, Guyyaan Araaraas qubee gidduu dha, ayyaanni godoo immoo qubee digdamii lammaffaa alifbeetii Ibrootaa dha.

ଲେବ୍ୟପୁସ୍ତକର ତେଇଶତମ ଅଧ୍ୟାୟର 23 ରୁ 44 ପଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ “ସତ୍ୟର ଖାକା” ଭିତରେ ସ୍ଥାପିତ ବାଇଶଟି ପଦ ଅଟେ। ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଥିବା ଦଶମ ଦିନ ଏକ ପରୀକ୍ଷାକୁ ଚିହ୍ନିତ କରେ, କାରଣ ଦଶ ସଂଖ୍ୟା ପରୀକ୍ଷାର ପ୍ରତୀକ; ଏବଂ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତର ଦିନ ସେହି ସ୍ଥାନ, ଯେଉଁଠାରେ ହାରାଇଥିବାମାନଙ୍କର ବିଦ୍ରୋହ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୁଏ ଏବଂ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପାଏ, ଏବଂ ସେହି ବିଦ୍ରୋହ ହିବ୍ରୁ ବର୍ଣ୍ଣମାଳାର ତ୍ରୟୋଦଶ ଅକ୍ଷର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ ହୁଏ। ହିବ୍ରୁ ଭାଷାର “ସତ୍ୟ” ଶବ୍ଦର ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଅକ୍ଷର ହେଉଛି ତ୍ରୟୋଦଶତମ, ଏବଂ ଏହା ସପ୍ତମ ମାସର ଦଶମ ଦିନ ସହିତ ସମାନ୍ତର ହୁଏ; ଏବଂ ଏକ ପଥଚିହ୍ନ ଭାବେ ଏହା ହିବ୍ରୁ ବର୍ଣ୍ଣମାଳା ଏବଂ ସେହି ବିଶେଷ ଦିନର ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ଧାରଣ କରେ। ଦଶ ସହିତ ତ୍ରୟୋଦଶ ଯୋଗ କଲେ ତେଇଶ ହୁଏ। ସତର ହେଉଛି 10 ଗୁଣିତ 7 ର ଯୋଗଫଳ, ଏବଂ ସପ୍ତମ ମାସର ଦଶମ ଦିନ ମଧ୍ୟ ସତର ସହିତ ସମାନ ହୁଏ, ଯାହା ଅନୁଗ୍ରହକାଳର ଶେଷର ଏକ ପ୍ରତୀକ ଅଟେ।

> Achi Butros gara isaa dhufee, “Yaa Gooftaa, obboleessi koo yeroo meeqa natti cubbuu yoo hojjete, ani isaaf dhiisa? Hanga yeroo torbaatti moo?” jedheen. Yesuusis deebisee, “Ani sitti hin jedhu, Hanga yeroo torbaatti; garuu, Hanga torba dachaa torbaatamatti” jedheen. Maatewos 18:21, 22.

ପ୍ରାଚୀନ ଇସ୍ରାଏଲ ପାଇଁ ଚାରିଶେ ନବେ ବର୍ଷ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କରି ଅଲଗା କରାଯାଇଥିଲା। ସେହି ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକ ଦୁଇହଜାର ତିନିଶେ ବର୍ଷରୁ କାଟି ଅଲଗା କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ସତ୍ତର ସପ୍ତାହ ଭାବେ ପ୍ରତିନିଧିତ ହୋଇଥିଲା; ଏହିପରି ଯୀଶୁ ଚିହ୍ନଟ କଲେ ଯେ ପରୀକ୍ଷାକାଳର ସୀମା ହେଉଛି ଚାରିଶେ ନବେ, ଯାହା ଦାନିଏଲ ନବମ ଅଧ୍ୟାୟରେ “ସତ୍ତର” ସପ୍ତାହ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ ହୋଇଛି।

> Torban torbee torbaatamtu saba keetiin murtaaʼeera; saba kee irratti, magaalaa kee qulqulluu irrattis, yakka xumuruuf, cubbuu dhumsa itti gochuuf, jalʼinaaf araara buusuuf, qajeelummaa bara baraa galchuuf, mulʼataa fi raajii cufuuf, Isa Hundumaa caalaa Qulqulluu taʼe dibuuf. Daaniʼel 9:24.

“ቈረጠ” ተብሎ የተተረጎመው የዕብራይስጥ ቃል በብሉይ ኪዳን በዚህ ብቻ ጥቅስ ውስጥ የተጠቀሰ ሲሆን፣ ትርጉሙም “የተወሰነ ወይም የታዘዘ” ማለት ነው። ይህ በተለምዶ “ቈረጠ” ተብሎ የሚተረጎመውና በዘፍጥረት አሥራ አምስት ውስጥ አብራም በኪዳኑ የመጀመሪያ እርምጃ መሥዋዕቶቹን ከመቈረጡ የተመሠረተው ቃል ከሆነው የተለየ ነው። እስራኤል አራት መቶ ዘጠና ዓመታት የፈተና ጊዜ እንዲኖራት ተወስኖና ታዞ ነበር፤ ከዚያም በኋላ እንደ እግዚአብሔር የኪዳን ሕዝብ ትቈረጣለች። ሁለት የተለያዩ “መቈረጦች” አሉ፤ አንዱ ይህን ጊዜ በሰባው ቁጥር ከትልቅ ቁጥር “የተቈረጠ” የፈተና ጊዜ መሆኑን የሚወክል ሲሆን፣ ሌላው ደግሞ የኢዮኤል “አዲስ ወይን” ከአፋቸው “በሚቈረጥበት” ጊዜ የፈተና ጊዜ ይዘጋል። ሰባ የፈተና ጊዜ መዘጋትን ይወክላል።

መጽሓፍ በዓላት ናይ ውድቀት ሰለስተ ደረጃታት ናይታ ዕብራይስጢ ቃል “ሓቂ” ይሓዙ። በዓላት ናይ ውድቀት ብዘሌዋውያን 23፡23 ይጅምሩ፤ ማእከላይ መለክቲ ናይ መዓልቲ መተዓረቂ ድማ መበል ዓሰርተ መዓልቲን መበል ዓሰርተ ሰለስተ ፊደልን እዩ፣ እዚ ድማ 23 ይስዕብ፤ በዓል ማሕደር ድማ ብመበል ዕስራን ክልተን መዓልቲ ይውዳእ፣ ድሕሪኡ ኸኣ ምስቲ በዓል ዝስዕብ ልዑል ሰንበት ኣሎ፤ እቲ ክፍሊ ድማ ኣብ 23፡44 ይውዳእ።

መጽሐፈ ዘሌዋውያን ማለት ክህነተ ሌዋውያን ማለት ነው። የጸደይ በዓላት በምዕራፍ 23፥1–22 ተወክለዋል፤ ከዚያም የመከር ወቅት በዓላት በ23፥23–44 ተወክለዋል። የጸደይ በዓላት በሀያ ሁለት ቁጥሮች ተወክለዋል፥ የዕብራይስጥ ፊደላትም ሀያ ሁለት ናቸው። የመከር ወቅት በዓላትም ደግሞ በሀያ ሁለት ቁጥሮች ተቀምጠዋል። የመለከት በዓል በየማስተስረያው ቀን የሚመጣውን ፍርድ መቅረብ ያውጃል። ከዚያም የዳስ በዓል ሰባት ቀን ይቆያል፥ ይህም በሰባተኛው ወር በሀያ ሁለተኛው ቀን ይፈጸማል። ከእነዚህ ሰባቱ ቀኖች መጀመሪያው ሥርዓታዊ ሰንበት ነበር፤ እንዲሁም ስምንተኛው ቀን ደግሞ እንዲሁ ነበር፥ እርሱም ከሰባት ቀኑ በዓል በኋላ ያለው ቀን ነው። የመጀመሪያውና የስምንተኛው ቀን ስምንተኛውን ቀን ከሰባቱ የሆነው ስምንተኛው ምልክት ያደርጉታል።

> Izraayeloota ilmaanitti akkana jedhi: Guyyaan kudha-shanaffaan ji’a torbaffaa kanaa Ayyaana Daasiiwwanii guyyoota torbaaf Waaqayyoof ni ta’a. Guyyaa duraa walga’iin qulqulluun ni ta’a; isin hojii garbummaa keessaa tokko illee hin hojjetan. Guyyoota torba Waaqayyoof aarsaa ibiddaan dhiyaatu ni dhiheessitu; guyyaa saddeettaffaattis walga’iin qulqulluun isiniif ni ta’a; Waaqayyoofis aarsaa ibiddaan dhiyaatu ni dhiheessitu; inni walga’ii ulfina qabeessaadha; isinis hojii garbummaa keessaa tokko illee hin hojjetan. … Akkasumas guyyaa kudha-shanaffaa ji’a torbaffaa keessatti, yeroo ija biyya sanaa walitti qabdanii, guyyoota torba Ayyaana Waaqayyoo ni kabajtu; guyyaan duraa Sanbata ni ta’a, guyyaan saddeettaffaatis Sanbata ni ta’a. Lewwota 23:34–36, 39.

Sabaanni sirna ayyaana guyyaa saddeettaffaa, Sabaata waggaa kuma tokkoo, isa Ayyaana Godoootaatiin booddee dhufu, ni bakka bu’a. Israa’el durii waggoota afurtamaaf lafa ona keessatti jooruu isaanii, guyyoota Ayyaana Godoootaa keessatti godoo keessa jiraachuudhaan ni yaadatama; innis rooba boodaa dhangala’uu qofa utuu hin ta’in, yeroo rakkina Yaaqoobis ni bakka bu’a; yeroo ergamoonni warra Waaqayyoo amanamoo ta’an eeggumsaaf gara tulluu fi gaaraatti geessan sanatti.

> “Rakkina yeroo dhiphinaa sana keessa, hundumti keenya magaalaawwanii fi gandoota irraa baqanne, garuu namoota hamoottiin ari’amne; isaanis goraadeedhaan mana qulqulloota keessaa seenan. Isaan nu ajjeesuuf goraadee ol kaasaniiru, garuu inni caccabee, akka cilee laafaa humna hin qabneetti kufe. Achiis hundumti keenya bilisummaadhaaf halkanii fi guyyaa iyyanne, iyya sunis gara fuula Waaqayyoo ol baʼe. Aduun baate, jiʼis dhaabate. Lageen yaaʼuu dhaaban. Duumessoonni gurraachonni ulfaatoon ol kaʼanii walitti buʼan. Garuu iddoo ifaa ulfina mootummaa qabu tokko ture; achii keessaa sagaleen Waaqayyoo akka bishaan baayʼeetti dhufe; inni samii fi lafa raase. Samiin banamee cufamaa ture, jeequmsa keessas ture. Gaarronni akka shombokkootii qilleensa keessatti raafaman, dhagaa ciccitaa naannoo hundumaatti tuffatan. Galaannis akka okkoteetti ni danfise, dhagaawwanis lafa irratti tuffate. Waaqayyos guyyaa fi saʼaatii dhufaatii Yesuus yommuu dubbate, kakuu bara-baraa uummata isaatiifis yommuu kenne, hima tokko dubbatee, ergasii ni dhaabate; yeroo jechoonni sun lafa guutuu keessa raawwatamaa turan. Israaʼel Waaqayyoo ija isaanii gara olitti dhaabatanii, jechoota afaan Yihowaa keessaa baʼanii akka guurguuricha qilleensaa guddaa sanaatti lafa keessa raawwataman dhaggeeffachaa turan. Inni sodaachisaa ulfaataa ture. Dhuma hima hundumaa irratti, qulqulloonni, “Ulfinni haa taʼu! Halleluyaa!” jechuun iyyan. Fuulli isaanii ulfina Waaqayyootiin ife; isaanis akkuma fuulli Musee yeroo inni Siinaa irraa gad buʼe ulfinaan ifan. Hamoonni ulfina sanaan isaanii ilaalu hin dandeenye. Eebbichi dhuma hin qabne sun warra Sanbata isaa qulqulluu eeguun Waaqayyoon kabajan irratti yommuu labsame, Bineensa irratti fi Fakkeenya isaa irrattis iyyi moʼichaa guddaan dhagaʼame.”

> “Ergasii yeroo biyyi boqotu sun ni jalqabame.” Review and Herald, July 21, 1851.

Yesuus deebiʼee ni dhufa; laftis akka waggaa kumaa tokkoof boqotu taasisa; kunis Sanbata waggaa torbaffaa lafaatiif, akkasumas Iyyoobbilee tiin fakkeenyeffameera. Lakkoofsa sadii keessatti, keessaa Seera Lewwotaa digdamii sadii, Sanbatni guyyaa torbaffaa namaaf taʼe akka seensa boqonnaa isa saddeettaadhaan xumuramuutti ibsameera; innis kan torbanii keessaa taʼee, lafti Sanbata waggaa torbaffaatiin boqochuu ishee bakka buʼa.

> Waaqayyo immoo Museedhaan akkana jedhe: “Ilmaan Israaʼelitti dubbadhu; akkanas isaaniin jedhi: Ayyaanawwan Waaqayyoo isa isin walgaʼiiwwan qulqulluu taʼanii labsitan ilaalchisee, isaan kana ayyaanawwan koo ti. Guyyaa jaʼa hojii haa hojjetamu; guyyaan torbaffaan garuu Sanbata boqonnaa, walgaʼii qulqulluu dha; isin keessatti hojii tokko illee hin hojjetinaa; iddoowwan jireenyaa keessan hunduma keessatti inni Sanbata Waaqayyoo dha.” Lewwota 23:1–3.

ምዕራፍ ሃያ ሦስት የአልፋው ሰባተኛው ቀን ሰንበት ነው፣ የምዕራፉም ኦሜጋ ምድር ባዶ ሆና የምትኖርበት ሺህ ዓመት ነው፤ ይህም ለምድር በሚሆነው የሰባተኛው ዓመት ሰንበትና በኢዮቤልዩ አስቀድሞ የተመሰለ ነው። የምዕራፉ አልፋ በሰባተኛው ቀን ሰንበት የሚጀምሩ የጸደይ በዓላት ሲሆኑ በቁጥር ሃያ ሁለት ያበቃሉ፤ ነገር ግን የምዕራፉ ኦሜጋ በሰባተኛው ወር በሃያ ሁለተኛው ቀን ያበቃል፥ ከዚያም በኋላ የሚመጣው የስምንተኛው ቀን ሥርዓታዊ ሰንበት ለምድር የሰባተኛውን ዓመት ሰንበት ይወክላል።

Lakkoofsota tokko irraa hamma digdamii lamaatti jiran hojii Kiristoos akka Luba Ol’aanaa Samii keessatti iddoo qulqulluu keessatti hojjetutti bakka bu’u; lakkoofsota digdamii sadii irraa hamma afurtamii afuriitti jiran immoo hojii Isaa keessatti Iddoo Hundumaa Caalaa Qulqulluu keessatti hojjetu bakka bu’u. Lewwoonni fakkeenya lubootaa dha; innis tajaajila lubummaa ol’aanaa Kiristoos bakka bu’a. Sanbanni alfaa kan guyyaa torbaffaa gara uumamaatti duubatti deebi’a; Sanbanni oomeegaa kan waggaa torbaffaa immoo gara lafaa haaraa taateetti diriira. Seerri Lewwotaa boqonnaa digdamii sadii seenaa keessatti uumama irraa jalqabee hamma irra-deebi’amee uumamutti dheerata.

Gammachuu yookaan qaaniin ergaa raajii, warra ergaa Iyyiisa Halkan Walakkaa qabanii yookaan kan sobaa qabanii agarsiisuudhaaf fakkeenya dha. Dhugaan kun seenaa keessatti hanga galchamutti, dhimma qaanii uumu san ni dogoggoramu. Warri zayita dhugaa qaban, qabxii kana hin dhaban. Gammachuun warra cubbuun isaanii irraa kaafameen bakka buʼa; isaanis warra ayyaana godoo kabajaa jiranitti dhiyaatanii mulʼatu.

> Akkasumas Nyaanni nama taʼe, nu gidduuttis jiraate; (nuyis ulfina isaa argine, ulfina isaa kan akka ilma tokkichaa Abbaa biraa dhufe sanaa,) ayyaanaa fi dhugaan guutame. Yohannis 1:14.

Jechi Griikii “dwelt” jedhamee hiikamu hiikni isaa “godoo keessa qubachuu” jechuudha. Yesus foon taʼe; nu wajjinis godoo keessa qubate. Inni uumama keenya namummaa, godoo keenya, dunkaana keenya, boothii keenya, foon keenya fudhate. Pheexiroos akkana jedhe:

> Eeyyee, hammaniin akka ta’u nan yaada; hamma ani dunkaana kana keessa jirutti, yaadannoo keessa isin galchuudhaan isin kakaasuuf; gooftaan keenya Yesuus Kiristoos akka natti argisiiseetti, ani yeroo dhowwaatti dunkaana koo kana akka ofirraa buusu nan beeka. 2 Pheexiros 1:13, 14.

Phaawuloos akkana jedhe:

> Nu beeku, yoo dunkaanichi keenya inni lafa irraa taʼe kun diigame, ijaarsa Waaqaa biraa qabna; mana harka namaatiin hin ijaaramne, isa bara baraan samii keessatti jiru. Kana keessa utuu jirru ni aarrifanna; manicha keenya isa samii irraa taʼe uffachuuf cimnee hawwina. Akkas taanaan, erga uffannee booddee qullaa hin argamnu. Nu warri dunkaana kana keessa jirru ba’aa jala taanee ni aarrifanna; kunis sababii qullaa taʼuu barbaadnuuf miti, garuu akka uffatamnuuf, duʼummaan jireenyaan akka liqimfamuufi. 2 Qorontos 5:1–4.

ପର୍ଣ୍ଣକୁଟୀର ପର୍ବ ସ୍ୱର୍ଗର ଜାନଲାଗୁଡ଼ିକ ଖୋଲାଯାଇଲେ ସମ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବା ଏକ ଲକ୍ଷ ଚଉଆଳିଶ ହଜାରଙ୍କ ମୁଦ୍ରାଙ୍କନର ପ୍ରତୀକ ଅଟେ। ଯେତେବେଳେ ଏକ ଲକ୍ଷ ଚଉଆଳିଶ ହଜାରଙ୍କ ପାପଗୁଡ଼ିକ ଅପସାରିତ ହେବ, ସେତେବେଳେ ପବିତ୍ର ଆତ୍ମା ବିଜୟୀ ମଣ୍ଡଳୀ ଉପରେ ଅପରିମିତ ଭାବେ ଢାଳିଦିଆଯିବେ। ଏକ ଲକ୍ଷ ଚଉଆଳିଶ ହଜାରଙ୍କ ପାଇଁ ବିଚାରକାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ ହୋଇଯାଏ, ଏବଂ ଯେମାନେ ମୁଦ୍ରାଙ୍କିତ ହୋଇଛନ୍ତି ସେମାନେ ପର୍ଣ୍ଣକୁଟୀର ପର୍ବ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିନିଧିତ ପବିତ୍ର ଆତ୍ମାଙ୍କ ଶକ୍ତିର ଅଧୀନରେ ତୃତୀୟ ଦୂତଙ୍କ ଉଚ୍ଚ ଧ୍ୱନିକୁ ଘୋଷଣା କରିବା ପାଇଁ ଆଗକୁ ବହିର୍ଗତ ହୁଅନ୍ତି।

Qaamni keenya mana qulqullummaa, akkasumas dunkaana, jechuunis godoo waaqeffannaa ti. Warri Ayyaana Godoo Waaqeffannaa kabajuuf Yerusaalemitti walitti qabaman, cubbuun isaanii haqamee badeera jechuun ayyaaneffachaa turan. Museen godoo waaqeffannaa gammoojjii keessatti dhaabuuf itti fayyadame; Ayyaanni Godoo Waaqeffannaas dhuma irratti, dunkaana gammoojjii keessatti jiraachuudhaan kabajame; jechuun, Yesuus yeroo hundumaa jalqabaadhaan dhuma ibsa.

> Kanaafuu, yaa obboloota qulqulloota, warra waamicha samii keessaa qooda qabdan, Ergamaa fi Luba Ol Aanaa amantii keenya, Kiristoos Yesusiin yaadaa. Inni akkuma Museen mana isaa hundumaa keessatti amanamaa ture, isa isa muudee irratti amanamaa ture. Inni kun immoo, akkuma namni mana ijaare mana sana caalaa ulfina guddaa qabu, Musee caalaa ulfina guddaadhaaf kan lakkaa’ame dha. Manni hundinuu nama tokkoon ijaarama; isa waan hundumaa ijaare garuu Waaqayyoodha. Museen dhugumaan mana isaa hundumaa keessatti akka tajaajilaa tokkootti amanamaa ture; wantoota booddee dubbataman sanaaf ragaa ta’uudhaaf. Kiristoos garuu akka Ilmaatti mana ofii isaa irratti bulchaadha; nus, yoo hamma dhumaatti amanannaa keenya fi gammachuu abdii keenya jabeessinee qabanne, mana isaa ti. Ibroota 3:1–6.

Museen tajaajilaan amanamaa ture, kan Waaqayyo mana qulqullummaa godoo sana ijaaruuf itti fayyadame; garuu Kiristoos akka Angafa Lubaatti fi Ergamichaatti tajaajilaa Musee caalaa ulfina guddaa qaba. Manni hundinuu—mana qulqullummaa godoo Musee irraa jalqabee, mana qulqullummaa Solomoonitti, mana qulqullummaa Herodis isa waggaa afurtamii jaha keessatti haaromfamee ijaarameetti, mana namaa isa kroomoosoomii 46 qabu, akkasumas mana qulqullummaa Millerite isa bara 1798 irraa hamma 1844tti—hundinuu Waaqayyoon ijaaraman. Sarara raajii keessatti, mul’achuuwwan garaa garaa manneen qulqullummaa kan jalqaba keessatti Beerta Eeden irraa eegalu, itti aansuun cubbuu booddee karra Beerta sanaatti, ergasii bishaan badiisaa booddee iddoo aarsaa irraa hamma Museetti; mallattoowwan ijoo sadan Musee, Kiristoos, fi dhibba afurtamii afur kuma ta’u.

Moses niah Christ mǝŋnǎ Israel mǝrǝk dǝsa bǝta nǝ alpha nǝ omega mǝsǝl nǎw, nǝsǝwǝm kǝmǝ andǝnät nǝ mǝlakawi nǝ hǝzbawi bǝand lay yǝmǝsǝlu nǎw; yǝhǝnnǝm dǝgmǝ bǝand mǝto arbat bǝarba‘ tǝsǝ‘at shi yǝmǝsǝl nǎw. Bǝsostǝññaw mǝla’ǝk mǝgǝbat, bǝRevelation mǝraf asra and, Yohannes bǝmǝqdǝsǝn yǝmǝzǝn ǝndihon yǝnǝgrǝwal; nǝna yihaw mǝla’ǝk bǝ9/11 mǝgǝbat dǝgmǝ mǝqdǝsǝn yǝmǝzǝn ǝndihon Yohannes yǝnǝgrǝwal. Bǝhulǝttum gize yǝ1,260 qǝn gǝbǝya ǝndiytǝw yǝnǝgrǝwal. Bǝ2023, yihaw mǝla’ǝk mǝttwal, nǝhǝzbu yǝIgzi’abhēr ahun mǝqdǝsǝn yǝmǝzǝn ǝndihonu tǝgrawal. Yǝ1,260 qǝn, wǝym sǝst qǝn nǝfǝqǝd, bǝ2023 aqabǝm; ka yǝhya gǝzǝ asqadami yǝSunday law dǝrǝs mǝqdǝsu yǝsǝraw ǝndihon yǝgǝbba wal. 2024 yǝmǝsǝratu mǝwäddǝq yǝmǝlǝkt gize nǝbǝr, nǝsǝm asmǝlko bǝbudǝn “yǝtǝnnash nǝgǝr qǝn yǝnǝqǝfǝw” bǝmǝbǝl, ra’ǝyǝn yǝmǝqwam mǝsǝl Miller yǝwǝqǝt mǝlǝya bǝmǝqawǝm, amǝtsu tǝgǝlswal.

> Yommuu sanas Waaqayyoo akkana jedhee gara koo dhufe; Harki Zerubaabel hundee mana kanaa kaa’eera; harki isaa immoo ni raawwata; anis akka Waaqayyo mootummaa hundumaa gara keessanitti na erge ni beektu. Eenyutu guyyaa wantoota xixinnoo tuffate? Isaan ni gammadu, funyoo madaallii sana harka Zerubaabel keessa warra torban sana wajjin ni argu; isaan ija Waaqayyoo ti, kanneen guutummaa lafaa keessa asii fi achi naanna’an. Zakaariyaas 4:8–10.

ሚለር ራእዩን የሚያቆምት ሮም መሆኑን ያቀረበውን መለያየት መቃወም መሠረቶቹን መቃወም ነው፤ እንዲሁም “የትንንሽ ነገሮችን ቀን መናቅ” ነው። የሚለራውያን እንቅስቃሴ የመጀመሪያውና የሁለተኛው መላእክት የአልፋ እንቅስቃሴ ነበር፤ የመቶ አርባ አራት ሺህ እንቅስቃሴም የሦስተኛው መልአክ የኦሜጋ እንቅስቃሴ ነው። ከአልፋው ሀያ ሁለት እጥፍ የበለጠ ኃይለኛ ነው። በዚህ ትንቢታዊ አቀራረብ መሠረት፣ የሚለራውያን እንቅስቃሴ መሠረቶች “የትንንሽ ነገሮች ቀን” ናቸው። በሐበቁቅ ሁለቱ ሰንጠረዦች ላይ የተወከለ ማንኛውንም መሠረታዊ እውነት መናቅ ሞት ነው፤ ምክንያቱም በዳንኤል አሥራ አንድ ቁጥር አሥራ አራት የተቋቋመው ራእይ፣ ሰሎሞን የለየው ያው ራእይ ነው።

> የራእይ በማይኖርበት ስፍራ ሕዝቡ ይጠፋል፤ ሕጉን የሚጠብቅ ግን ብፁዕ ነው። ምሳሌ 29፥18።

Dhalliin xumuraa dinqisiisaadha; inni dhagaan bu’uuraa hundeessu dhagaa xumuraa illee ta’uu isaa adda baasa, garuu humna isaa dachaa digdamii lama caalaa qaba. Qormaanni bu’uuraa alfa bara 2024 ergaa mallattoo alaa, sammuu irratti xiyyeeffate ture; qormaanni mana qulqullummaa omega bara 2026 immoo ergaa mallattoo keessaa, hafuuraa ti. Tokko fakkii fi mallattoo bineensaa adda baasa; inni kaan immoo fakkii fi mallattoo Waaqayyoo. Qormaanni omega keessaa sun mallattoolee lama abjuu Miller keessatti argamaniin bakka buufama; isaanis keessatti hiikamuu qabu haala taateewwan guyyoota dhumaa keessatti. Kuusaan maali? Foonis maali?

Barreeffama itti aanu keessatti wantoota kana itti fufna.

ଜିଶୁଙ୍କ ସମୟରେ ଏକ ଯିହୁଦୀ ବିବାହ ତିନୋଟି ପ୍ରମୁଖ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସମ୍ପନ୍ନ ହୁଏଥିଲା, ଯାହା ପ୍ରାୟତଃ କେତେକ ମାସ କିମ୍ବା ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ଧରି ବିସ୍ତାରିତ ହୁଏଥିଲା। ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଥିଲା ଆଇନସମ୍ମତ ବିବାହ, ଯାହାକୁ ବାଗ୍ଦାନ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲା; ଏହି ସମୟରେ ବିବାହ ଆଇନଗତ ଭାବରେ ସ୍ଥାପିତ ହୁଏଥିଲା, କିନ୍ତୁ କନ୍ୟା ଓ ବର ଅଲଗା ରହୁଥିଲେ, ଏବଂ ବର ନିଜ ପିତାଙ୍କ ଘରକୁ ଫେରି ନିଜ ବଧୂ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଥିଲେ। ଏହି କାରଣରୁ, ମରିୟମ, ଯୋଷେଫଙ୍କ ସହିତ ଏକାତ୍ମ ହୋଇ ବସିବା ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲେ। ଏହି ସମୟଅବଧିରେ ଅବିଶ୍ୱସ୍ତତାକୁ ବ୍ୟଭିଚାର ବୋଲି ଗଣାଯାଉଥିଲା।

ଅପେକ୍ଷାର ସମୟ ଅନିଶ୍ଚିତ ଥିଲା, ଏବଂ ଏହା କିଛି ଦିନ, କିଛି ସପ୍ତାହ କିମ୍ବା କିଛି ମାସ ହୋଇପାରୁଥିଲା। ଏହି ଅନିଶ୍ଚିତତା ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତର ଏକ ଅବିଭାଜ୍ୟ ଉପାଦାନ। କନ୍ୟାର କୌମାର୍ୟକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ପିତା ସର୍ବାଧିକ ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ଅପେକ୍ଷା କରିପାରୁଥିଲେ। ବର ତାଙ୍କ ପୁନରାଗମନର ନିଶ୍ଚିତ ଦିନ କିମ୍ବା ଘଣ୍ଟା ଘୋଷଣା କରୁନଥିଲେ, କାରଣ କେବେ ହେବ ତାହା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କର ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଥିଲା; ତେଣୁ କନ୍ୟା ଜାଣୁଥିଲା ଯେ ବିବାହ ଆସୁଛି—କିନ୍ତୁ କେବେ, ତାହା ନୁହେଁ। ଏହି ଅନିଶ୍ଚିତତା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟପୂର୍ବକ ଥିଲା, ଏବଂ ପିତା ବରଙ୍କୁ ଯାଇ ତାଙ୍କ କନ୍ୟାକୁ ଆଣିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସମ୍ପୃକ୍ତ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଳମ୍ବିତ ରହୁଥିଲା।

Yeroo abbaan, “Deemiitii misirroo kee fidi,” jedhe, misirrichi halkan, hiriyoota isaa wajjin, iyyachaa fi malakata afuufaa ni dhufa ture. Kun yeroo hunda halkanitti raawwatama ture; kunis ho’a guyyaa, kan lafa Israa’el keessatti ulfaataa ta’uu danda’u keessatti, fageenya dheeraa imaluu irraa of qusachuuf ture. Sababii ibsaan daandii hin jirreef, xomboraa fi zayitiin barbaachisaa turan; akkasumas hiriirri sun sa’aatii hedduudhaaf turuu danda’a ture. Ibsi sirna isa dhugaa fuudhaafi heeruma Ibraawota durii keessatti yeroo hiriira sanaatti labsamaa ture, “Kunoo, misirrichi dhufaa jira!” jedhu ture.

በምሳሌው ውስጥ የተጠቀሱት ደናግል (የሙሽራይቱ አገልጋዮች) በዘፈቀደ የተመረጡ ሴቶች አልነበሩም፤ እነርሱ የሙሽራይቱ አገልጋዮች ነበሩ፣ ከእርሷም ጋር በመጠባበቅ ላይ ነበሩ፣ በሰልፉም ውስጥ እንዲቀላቀሉ የሚጠበቅባቸው ነበር፣ በማንኛውም ሰዓት ዝግጁ የመሆን ኃላፊነትም ነበረባቸው፣ ወደ ሙሽራውም ቤት የሚወስደውን መንገድ ለማብራት የራሳቸውን ዘይት መያዝ ይገባቸው ነበር። ፋኖሶቹ ፈጥነው ይቃጠሉ ነበርና፣ ጉዞው ቢረዝም ተጨማሪ ዘይት መያዝ አስፈላጊ ነበር። የዘይቱ የጋራ መካፈል አልነበረም።

Dhaabachuun kun hiriira fi fuudhaaf heeruma durii keessatti waanuma idilee ture; aadaadhaanis rakkoo hin turre. Tursiifamni ni eegama ture, rafuunis waanuma idilee ture. Garaagarummaan rafuu keessatti miti, qophii keessatti malee; dammaqina keessattis miti. Durboonni gowwoon akkuma warri ogeeyyiin godhanitti tursiifamaaf qophii hin godhanne. Yeroon kaadhimannaa seera qabeessaa irraa jalqabee hanga heerumni guutamutti jiru waggaa tokko fudhachuu waan danda’uuf, namni hundinuu ni rafa ture.

Yeroo hiriirri sun mana misirrootichaatti gaʼetti, cidhiin fuudhaa fi heerumaa ni jalqabame; balballis guutummaatti cufamee, warri boodarra dhufan keessaa hin galfaman. Kun gara jabeenya hin turre—duudhaa ture; namni balballi cufamee booddee dhufee rukutu kam iyyuu hiriira sana keessaa akka hin taane agarsiisa ture.

Yesuus fakkeenya kana keessatti fakkii haaraa hin uumin; akkuma yeroo baay’ee godhu ibsaas hin kennine. Inni ibsa kennuun isa hin barbaachifne ture; sababni isaas, bal’inni aadaa kanaa hundi guutummaatti dhaggeeffattoota Isaa biratti hubatamaa ture. Yesus waan addaan baafaa ture fuudhaa fi heeruma Bahaa isa dhugaa ture malee yaada dhokataa miti.

Ibsi bal’inaan ibsa Ibraayisxii fi dhugaa ba’umsa Ibroota irraa guutummaatti ni deggaramu; akkasumas seenaa barreessitoota bara Roomaa fi Giriikii irraa.

מִשְׁנָה (ክፍለ ዘመን 2ኛ ዓ.ም., ነገር ግን ከ70 ዓ.ም. በፊት ያሉ የቤተ መቅደስ ዘመን ልማዶችን የሚጠብቅ)

ཏཱལ་མུད་ (ཕྱིས་ཀྱི་བསྡུས་སྒྲིག་ཡིན་ནའང་། སྔ་མོའི་ལག་ལེན་ལས་དྲངས་པ)

Josephus (himaa jalqabaa Yihudaa jaarraa 1ffaa)

ሥርዓተ መርዓ ራቢዎችን እና ሕጋዊ ምክክሮችን

ኣይሁድን ኣገልገልቲ ግሪኮ-ሮማን ናይ ይሁዳ ተዓዘብቲ

ዮሴፍስ “የሠርግ መመሪያ መጽሐፍ” የሚባል የተደራጀ መግለጫ አያቀርብም፤ ነገር ግን እርሱ በቅድሚያ የሚያስቀምጣቸው የሕግና የባህል ዝርዝሮች ከሚሽና/ታልሙድ መግለጫዎች ጋር ፈጽሞ ይስማማሉ። ሚሽናው ዋናው ምንጭ ነው።

ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତଟି ପ୍ରଥମ ଶତାବ୍ଦୀର ଜଣେ ଯିହୂଦୀ ଶ୍ରୋତାଙ୍କ ଉପରେ ଏତେ ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥିଲା, କାରଣ ମାଥିଉ 25 ରେ କିଛିଭି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନଥିଲା। ମଧ୍ୟରାତ୍ରୀରେ ଆଗମନ ସାଧାରଣ ଘଟଣା ଥିଲା, ଦୀପ ଓ ତେଲ ସ୍ପଷ୍ଟ ଆବଶ୍ୟକ ବସ୍ତୁ ଥିଲା, ଏବଂ ବୈଧ ବିବାହ-ବାଗ୍ଦାନ ଓ ମଧ୍ୟରାତ୍ରୀର ଶୋଭାଯାତ୍ରା ମଧ୍ୟରେ ବିଳମ୍ବ ହେବା ଅପେକ୍ଷିତ ଥିଲା, ଏବଂ ଦୁଆର ବନ୍ଦ ହେବା ଥିଲା ପ୍ରଚଳିତ ପ୍ରକ୍ରିୟା। ଯେ କୁମାରୀମାନେ ବହିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲେ, ସେମାନେ ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇଥିଲେ, ଏବଂ ଯୀଶୁଙ୍କ ସମୟର ଯିହୂଦୀ ଶ୍ରୋତାମଣ୍ଡଳୀଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ମୂର୍ଖ କୁମାରୀମାନଙ୍କର ସେହି ଲଜ୍ଜା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଯୋଗ୍ୟ ଥିଲା। ଆଚାରଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଜାଣିଥିବାରୁ, ଯୀଶୁଙ୍କ ଶ୍ରୋତାମଣ୍ଡଳୀ ମୂର୍ଖ କୁମାରୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କୌଣସି ସହାନୁଭୂତି ରଖିବେ ନାହିଁ, କାରଣ ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ରହିବା ପାଇଁ ଯେକୌଣସି କୁମାରୀଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ ଦିଆଯାଇଥାଏ, ସେଠାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାୟିତ୍ୱ ବୋଲି ସମସ୍ତେ ଜାଣୁଥିଲେ। ଏହି ସତ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଯିହୂଦୀ ଶ୍ରୋତାମଣ୍ଡଳୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏତେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଥିଲା ଯେ, ଯୀଶୁଙ୍କୁ ଏହି ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତର କୌଣସି ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଦେବାର ଆବଶ୍ୟକତା କେବେଭି ପଡ଼ିନଥିଲା।

Back to Articles