Article

# Roobiin Mul’ata Sana Hundeesse — Lakkoofsa Afur

መልሶ ማነሳሳት የቆዩ ክርክሮች፦ በአድቬንቲዝም ውስጥ ስለ ትንቢታዊ ትርጓሜ የሚካሄደው ጦርነት

Author

Jeff Pippenger

Published

August 8, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Guyyoonni “wal-mormiin durii” guyyoota dhumaa keessatti akka deebi’anii kaafaman duraan dursinee akeekkachiifamneerra.

> “Seenaa fi raajii keessatti Dubbiin Waaqayyoo lola dheeraa dhugaa fi dogoggora gidduutti itti fufe mul’isa. Lola sun ammallee itti fufaa jira. Wantoonni ta’anii darban irra deebi’anii ni ta’u. Falmileen durii deebi’anii ni kaafamu, yaadonni haaraanis yeroo hunda ni ka’u.” Selected Messages, book 2, 109.

በዘወትር እነዚያ የድሮ ክርክሮች የዘመኑ ሮማን ሚና ለማዳከም የተደረገ የሰይጣናዊ ሙከራ ነበሩ፤ ምክንያቱም ራእዩን የሚያቋቁመው በመጨረሻዎቹ ዘመናት ያለችው የጳጳሳዊ ሮማ ናት። በአድቬንቲዝም ታሪክ ውስጥ የዚህ እውነታ በርካታ ምሳሌዎች አሉ። የመጀመሪያው በ1843 የፈር ቀዳሚ ሰንጠረዥ ላይ እንደተወከለው መካከል የነበረው የፕሮቴስታንቶችና የሚለራይቶች ክርክር ነበር። “በጌታ የተመራ እና ሊቀየር የማይገባው” በሆነው ቅዱስ የ1843 የፈር ቀዳሚ ሰንጠረዥ ላይ ያለው አንድ ብቸኛ ማጣቀሻ፣ የእግዚአብሔር ቃል ያለውን ትንቢታዊ እውነት በቀጥታ የማይጠቅስ ሲሆን፣ ያን ዘመን የነበሩትን ፕሮቴስታንቶች ከሚለራይቶች ጋር የነበረውን ክርክር የሚወክል መግለጫ ነበር። ፕሮቴስታንቶቹ በዳንኤል ምዕራፍ አሥራ አንድ ቁጥር አሥራ አራት ያለውን “የሕዝብህ ዘራፊዎች” አንጾክዮስ ኤፒፋኔስ ነው ብለው ይለዩ ነበር፤ ሚለራይቶቹ ግን እርሱ ሮማ መሆኑን ያውቁ ነበር።

> “164 Antiochus Epiphanes duʼa, inni dhugumatti, akkuma inni dhalachuu Mootii moototaa dura waggaa 164 duʼee tureef, Mootii moototaa irratti kaʼee hin dhaabanne.” 1843 Pioneer Chart.

Sana booda, Daani’el boqonnaa kudha tokkoffaa keessatti eenyummaa sirrii “mootii kaabaa” ilaalchisee Jeyms Waayitii fi Uraayaa Smiitii gidduutti falmiin ture. Jeyms, lakkoofsota dhumaa Daani’el boqonnaa kudha tokkoffaa keessatti “mootii kaabaa” jechuun mootummaa papaasii Roomaa, yookaan ani akkuman jedhu Roomaa ammayyaa, taʼuu isaatiin sirrii ture. Smiit immoo “mootiin kaabaa” kan Daani’el boqonnaa kudha tokkoffaa lakkoofsa soddoma jaha keessa jiru Faransaayiin warra Waaqayyoon hin amanne taʼuu isaa falme.

> “LAK. 36. Mootichi akka fedhii isaatti ni hojjeta; of ol in kaasa, waaqa hundumaa irraas of guddissa; Waaqa waaqolii irratti wantoota dinqisiisoo ni dubbata; dheekkamsi sun hamma raawwatamutti ni milkaa’a; waan murteeffame sun ni ta’a.”

> “Mootiin inni asitti ibsame aangoo isa dhuma irratti eerame sana, jechuunis aangoo paapaawaa sana, agarsiisuu hin danda’u; sababiin isaas, ibsiwwan addaa kun aangoo sana irratti yoo hojii irra oolan sirrii ta’anii hin argaman.” Uriah Smith, Daniel and Revelation, 292.

ስሚዝ፣ “በዚህ ስፍራ የገባው ንጉሥ ከመጨረሻ የተጠቀሰውን ኃይል፣ ማለትም የጵጵስና ኃይልን፣ ማመልከት አይችልም፤ ምክንያቱም ዝርዝር መግለጫዎቹ በዚያ ኃይል ላይ ቢተገበሩ አይስማሙም” ሲል፣ የራሱን “የግል ትርጓሜ” አስገባ። የእግዚአብሔር ቃል ፈጽሞ አይሳሳትም፤ እናም የክፍሉን ግልጽ የሰዋሰው አወቃቀር ለመካድ የሰውን ሐሳብ መጠቀም በሰዋሰው ሕግ የተሳሳተ ነው። ቁጥሩ “እናም ንጉሡ” ይላል፣ ይህም የሚለየው ንጉሥ በቀደመው ክፍል የተወከለው ያው ንጉሥ መሆኑን ያስገድዳል። የአዲስ ንጉሥ ማስረጃ የለም፤ እናም ስሚዝ ራሱ “መጨረሻ የተጠቀሰው ያው ኃይል” “የጵጵስና ኃይል” እንደሆነ ያረጋግጣል። በመጽሐፉም ውስጥ ከቁጥር ሠላሳ አንድ እስከ ቁጥር ሠላሳ አምስት ድረስ የተጠቀሰው የጵጵስና ኃይል መሆኑን ይቀበላል፤ እና በቁጥር ሠላሳ ስድስት ውስጥ አዲስ ንጉሥን የሚለይ ምንም የሰዋሰው ማስረጃ ሳይኖር፣ ከቁጥር ሠላሳ አምስት በኋላ የሚቀጥሉት ቁጥሮች የጵጵስና ኃይልን ትንቢታዊ ባህርያት አይወክሉም ብሎ ብቻ ይከራከራል። ስለዚህ ስለ ፈረንሳይ ያለውን የራሱን አስተያየት ያስገባል።

ስሚዝ እንተ ቍጽሪ ኣርብዓ ይገልጽ፡ ብናቱ ውልቃዊ ትርጓሜ ዝሃነጾ ጉድለት ዘለዎ ናይ ትንቢት መድረኽ ሰለስተ መገዲ ውግእ ከለልዮ ይግድዶ፤ ብእቶም ግምቶታቱ ንጉስ ደቡብ ግብጺ እዩ ኢሉ ይለልዮ፣ እዚ ኣብታ ቍጽሪ “ይደፍእ” ኣብ ፈረንሳ ዝብል እዩ፤ ቱርኪ ድማ ከም ንጉስ ሰሜን ይለልያ፣ እዚ ውን ኣብ ፈረንሳ ይመጽእ ይብል። እቲ ተወሳኺ ሰብኣዊ ትርጓሜ ስሚዝ ሓቀኛ ኣርማጌዶን ከለልይ ዝገብሮ ናይ ትንቢት ኣርኣያ ይሃንጽ፣ ኣብኡ ቱርኪ ናብ የሩሳሌም ትኸይድ፣ ሚካኤል እንተ ተንስአ መወዳእታ ናይ ሰብ ፈተና ምዃኑ ይምልክት። ኣብ ታሪኽ ኣድቬንቲዝም ብዙሓት መጻሕፍቲ እዚ ዝኣመሰለ መተግበሪ ጌጋነት ብትኽክል እናለለዩ ተጻሒፎም እዮም።

Kaayyoon barruu kanaa firii hiikkaa dhuunfaa Uriah Smith ilaaluuf miti; garuu yeroo inni hiikkaa dhuunfaa isaa babal’isu jalqabee falmiin itti fufe san qofa adda baasuudha; jechuunis, akkuma James White ilaalcha dogoggoraa isaa morme, inni kun Adventizimii keessatti sarara falmii biraa ta’e; achitti eenyummaan Roomaa sirriitti adda baafame hojii irra oolmaa sobaadhaan haleelame.

Akkasumas mormii dheeraa “kan guyyaa guyyaan” jedhamuu wajjin kitaaba Daani’el keessatti tureera; yeroo Adventizmiin Laa’odiiqeyaa ilaalcha Pirootestaantii gantummaa fudhate, isa “kan guyyaa guyyaa” jedhu kitaaba Daani’el keessatti tajaajila mana qulqullummaa Kiristoosiin wal-qixxeessu, dhugaa hundeeffamaa bu’uuraa kan “kan guyyaa guyyaa” fakkeenya Roomaa waaqeffannaa ormaa ta’uu mirkaneessetti faallaa ta’een.

> “Ergasii ani waaʼee ‘guyyaa guyyaa’ (Daaniʼel 8:12) ilaalchisee, jechi ‘aarsaa’ jedhu ogummaa namaatiin dabalamee akka taʼe, barruutichattis akka hin taane, akkasumas Gooftaan warra iyya saʼaatii murtii sana labsanitti ilaalcha sirrii isaa akka kenne nan arge. Yeroo tokkummaan ture keessatti, bara 1844 dura, jechuun ni dandaʼama hundi isaanii ilaalcha sirrii waaʼee ‘guyyaa guyyaa’ irratti tokkummaan turan; garuu jeequmsa bara 1844 irraa eegalee keessatti, ilaalchonni biroon fudhatamaniiru, dukkannii fi jeequmsis isaanii duukaa buʼeera. Yeroon bara 1844 irraa jalqabee qormaata hin taane, deebiʼees yeroo tokko illee qormaata hin taʼu.” Early Writings, 74.

መወዳእታ ጊዜ፣ በ1989 ዓ.ም.፣ ናይ ዳንኤል ዓሰርተ ሓደ መወዳእታ ሽዱሽተ ቁጽርታት እንተተኸፍቱ፣ ንጉስ ሰሜን ሽዑ ጳጳሳዊት ሮሜ እዩ ተፈሊጡ፣ ከምቲ ጄምስ ዋይት ቀደም ኣብ ምግርጫኡ ከም ኡርያስ ስሚዝ ዝለለዮ። ዋይት፣ ንጌጋ ስሚዝ ክምልስ እንተሎ፣ “መስመር ኣብ ልዕሊ መስመር” ዝብል ስርዓተ-ስነ-ምግባር ተጠቒሙ ነበረ። ዋይት ከምዚ ኢሉ ኣቐረበ፤ ኣብ ዳንኤል 2 ዝተወከለ ናይ መወዳእታ ሓይሊ፣ ኣብ ዳንኤል 7 ዝተወከለ ናይ መወዳእታ ሓይሊ፣ ከምኡውን ኣብ ዳንኤል 8 ዝተወከለ ናይ መወዳእታ ሓይሊ ኩሉ ሮሜ እንተኾይኑ፣ ብሰለስተ መስመራት ምስክር መሰረት፣ እቲ ኣብ ዳንኤል 11 መወዳእታኡ ዝበጽሕ ሓይሊ ሮሜ እዩ፣ ደኣ እምበር ከምቲ ስሚዝ ዝበሎ ቱርኪ ኣይኮነን።

୧୯୮୯ ମସିହାରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ତୃତୀୟ ଦୂତଙ୍କର ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ଆନ୍ଦୋଳନ, ୨୦୦୧ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୧ ପରେ କିଛିଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଯୋଏଲ ପୁସ୍ତକର ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଗୋଟିଏ ବିବାଦ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲା। ପ୍ରଥମ ପାଞ୍ଚଟି ପଦ ମଧ୍ୟରେ, ଦୁଇଜଣ ସାକ୍ଷୀ—ପ୍ରଥମେ ପିଢ଼ୀମାନଙ୍କର, ପରେ କୀଟପତଙ୍ଗମାନଙ୍କର—ରୋମ ଦ୍ୱାରା ଆଡଭେଣ୍ଟିଜ୍ମ ଉପରେ ଆଣାଯାଇଥିବା ଏକ କ୍ରମୋନ୍ନତ ଧ୍ୱଂସକୁ ଚିହ୍ନଟ କରନ୍ତି। ଯିଶାୟଙ୍କ ଅନୁସାରେ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀର “ମଦ୍ୟପମାନେ” ହେଲେ “ଯେମାନେ ଯେରୁଶାଲେମ ଉପରେ ଶାସନ କରୁଥିବା ଉପହାସକାରୀ ପୁରୁଷମାନେ।” ସେମାନେ ଚତୁର୍ଥ ଏବଂ ଶେଷ ପିଢ଼ୀରେ ଜାଗ୍ରତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି କ୍ରମୋନ୍ନତ ଧ୍ୱଂସ ଆତ୍ମିକ ଧ୍ୱଂସ, କାରଣ ଏହା ଶେଷ ଦିନମାନଙ୍କର ଯେରୁଶାଲେମକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରୁଛି, ଏବଂ ୧୮୬୩ର ବିଦ୍ରୋହରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଲାଓଦିକିୟ ସପ୍ତମ-ଦିନୀୟ ଆଡଭେଣ୍ଟିଷ୍ଟମାନେ କ୍ରମଶଃ ରୋମର ଶିକ୍ଷାମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିଆସିଲେ।

> Dubbiin Waaqayyoo isa gara Yo’el ilma Phexuu’elitti dhufe. Kana dhaga’aa, isin jaarsolii; isin jiraattota biyya hundi immoo gurra kennaa. Wanni akkasii bara keessanitti, yookaan bara abbootii keessaniitti ta’ee beekaa? Waa’ee isaa ijoollee keessanitti himaa; ijoolleen keessanis ijoollee isaanii haa himan; ijoolleen isaanii immoo dhaloota biraatti haa himan. Waan goomaarri hambise hoolaan nyaate; waan hoolaan hambise immoo raammoon nyaate; waan raammoon hambise immoo kurupheen nyaatte. Yaa machooftota, dammaqaa, boo’aa; isin warri daadhii wayinii dhugdan hundinuu immoo wawwaadhaa; sababni isaas, wayiniin haaraan afaan keessan irraa citeera. Yo’el 1:1–5.

ከኒው ዮርክ ከተማ ውስጥ ያሉት ታላላቅ ሕንጻዎች ከወደቁ በኋላ፣ የኋለኛው ዝናብ በዚያን ጊዜ “መርጨት” ጀመረ ተብሎ ተረድቶ ነበር፤ እንዲሁም በሚለራዊት ታሪክ ፍጻሜ ያገኘው የዕንባቆም መጽሐፍ ምዕራፍ ሁለት ክርክር እንደገና በሂደት ላይ መሆኑ ተገነዘበ። ክርክሩም ስለ ትክክለኛው ትንቢታዊ ዘዴ ነበር።

> Ani imimannaa koo irra nan dhaabata, masaraa eeggumsaa irrattis of nan dhaaba; inni natti maal akka jedhu arguuf nan eeggadha, yommuu ani sirreeffamu immoo maal akkan deebisu nan ilaala. Waaqayyoonis naaf deebisee, “Mul’ata kana barreessi; akka namni isa dubbisu fiiguuf gabatee irratti ifatti godhi. Mul’anni kun yeroo murteeffameef amma iyyuu ni jiraata; dhuma irrattis ni dubbata, hin sobus. Yoo tursiise illee isa eegi; inni dhuguma ni dhufaatii, hin tursiisus. Kunoo, lubbuun nama of tuulee keessa isaatti qajeelduu miti; qajeelaan garuu amantii isaatiin ni jiraata. Eeyyee, inni daadhiitiin daangaa ce’ee cubbuu waan hojjetuuf, nama of tuulu dha; mana isaas hin jiraatu; hawwii isaa akka Si’ool babal’isa, akkuma du’aas ta’a; hin quufu; garuu saboota hundumaa ofitti walitti qaba, uummata hundumaas ofitti tuula.” Anbaaqoom 2:1–5.

ፈተናው ናይ ሃባቁቅ ክልተ፡ ነቲ ንቕስቓሴ ናይቶም ሚእቲን ኣርብዓን ኣርባዕተን ሽሕ ዝወከለ፣ እቲ ካብ መስከረም 11, 2001 ጀሚሩ እቲ ሓያል መልኣኽ ናይ ራእይ ምዕራፍ ዐሰርተ ሸሞንተ ምስ ወረደ ዝጀመረ ፈተና ኣምሳል ነበረ። ሽዑ ኣብ መንጎ እቶም ኣብቲ መሰረታት ኣድቨንቲዝም ከምቲ ኣብ ካርታ ቀዳሞት 1843 ዝተወከለ ዝቖሙ፣ እና እቶም ኣብ ሃባቁቅ “ብወይኒ” ዝበደሉ እሞ እቶም “ሰካራት” ናይ ዮኤል ዝነበሩ፣ ድሕሪኡ “ነቕሑ” እኳ እቲ “ሓድሽ ወይኒ” ካብ “ኣፎም” ክቑረጽ ጥራይ እንተኾነ፣ ክርክር ተጀሚሩ።

Aayitii afaan Ibrootaa keessatti jechi “reproved” jedhu lakkoofsa tokko keessatti “waliin falmuu” jechuudha. Falmiin eegdoota Millerite’f kenname sun chaartii duraa bara 1843, isa Caamsaa bara 1842 keessatti lakkoofsoota kana raawwachuuf qophaa’e irratti argisiifameera. Gareen tokko kan amantii isaanii keessatti jiraatan, ergaa dhugaa yeroo sanaa isa amma raajii irratti hundaa’e irratti, garee biraa isa wayiniidhaan yakke waliin wal-mormii keessa turan. Isaan sun machooftota Yo’el, warri dammaquudhaan wayiniin, mallattoo barsiisa ta’e, afaan isaanii irraa citee arganidha. Isaan machooftota Efreem kan Isaayyaas, warri Yerusaalem bulchanis ta’anii, macaafa cufame sana hubachuu hin dandeenyedha.

> Ephraim warra oftu keessaa machiisa warra oftu jajuuf wayyoo; bareedinni ulfina isaanii akkuma daraaraa darbaa deemu, mataa sulula coomaa warra daadhii wayiniitiin mo’amanii irra jirutti! Kunoo, Gooftaan nama humna qabeessaa fi cimaa tokko qaba; inni akka bubbee cabbii fi akka qilleensa balleessaa, akka lola bishaanii jabaa guutee dhangala’uutiin harkaan lafatti ni darbata. Gonfoon oftuulummaa, machoonni Efrayimis miilla jalatti ni dhidhiitamu.... Of dhaabaa, dinqisiifadhaas; iyyadhaa, boo’as: isaan ni machaa’u, garuu wayiniidhaan miti; ni raafamu, garuu dhugaatii cimaadhaan miti.... Kanaafuu isin namoota qoosaa, warra uummata Yerusaalem keessa jiru kana bulchitan, dubbii Waaqayyoo dhaga’aa. Waaqayyo hafuura hirriba gadi fagoo isin irratti dhangalaaseera; ija keessanis cufee jira; raajotas bulchitoota keessan, mul’attootas haguugeera. Mul’anni hundi isinitti akka dubbii kitaaba chaappaan cufame tokkootti ta’eera; namoonni isa nama barate tokkoof kennanii, “Maaloo, kana dubbisi” jedhu; innis, “Ani hin danda’u; inni chaappaan cufameera” jedha; kitaabichis nama hin baranneef kennamee, “Maaloo, kana dubbisi” jedhama; innis, “Ani hin baranne” jedha. Isaayaas 28:1–3, 14; 29:9–12.

Waldaansii Habqquuq gidduu machooftota Efreemii fi warra Dubbii raajii Waaqayyootiin amantiidhaan deddeebi’anii jiru, falmii mala sirrii fi mala dogoggoraa ta’e irratti ragaa Isaayaas keessatti argamu akka ta’e ifatti adda baafameera; Isaayaas immoo akka ibsutti, mala “sarara irratti sarara” jedhu sanatu machooftota gufachiisee kakuu du’aa keessatti akka seenan godha.

> Garuu isaanis wayiniidhaan dogoggoraniiru, dhugaatii cimaadhaanis karaa irraa goraniiru; lubichii fi raajichi dhugaatii cimaadhaan dogoggoraniiru, wayiniidhaan liqimfamaniiru, dhugaatii cimaadhaan karaa irraa goraniiru; mul’ata keessatti dogoggoru, murtii keessattis gufatu. Maaddiwwan hundinuu isaanii haqqee fi xuriidhaan guutamaniiru, akka iddoo qulqulluun tokko iyyuu hin jirretti. Inni eenyu barsiisa beekumsa? Eenyu immoo barsiisa hubachiisa? Warra aannan irraa addaan kutaman, harma irraa fagaafaman. Abboommiin abboommiirratti ta’uu qaba, abboommiin abboommiirratti; sararri sararrirratti, sararri sararrirratti; as xinnoo, achis xinnoo; sababni isaas afaan daddafaa fi arraba biraatiin saba kana dubbisa. Isaanitti inni akkana jedhe, Kun boqonnaa isa itti warra dadhaban boqochiisuu dandeessanidha; kunis haaromsaadha; ta’us isaan dhaga’uu hin barbaadne. Garuu dubbiin Waaqayyoo isaanitti abboommiin abboommiirratti, abboommiin abboommiirratti; sararri sararrirratti, sararri sararrirratti; as xinnoo, achis xinnoo ta’e; akka isaan deeman, gara duubaattis kufan, caccaban, kiyyoodhaan qabaman, fi to’atamanif. Kanaafuu isin namoota qoosaa, warra saba Yerusaalem keessa jiru kana bulchitan, dubbii Waaqayyoo dhaga’aa. Sababni isaas isin, Nuyi du’a wajjin kakuu galleerra, si’ool wajjinis walii galleerra; yeroo adabbiin lolaan guute sun darbu, nu bira hin ga’u; soba kooluu keenya taasifanneerraatii, kijiba jalaas of dhoksineerra, jettaniirtu. Isaayaas 28:7–15.

Achiis, Isaayaas wanta Waaqayyo falmii Habaquuq keessa kaaʼe kan machoota irratti murtii fidu adda baasa; innis dhagaa hundee sana, “yeroo torba” Leewwota Digdamii Jaha keessaa, isa raajii yeroo jalqabaa kan Gabriʼeelii fi ergamoonni Wiiliyaam Miiler akka hubatu geggeessan ture.

> Kanaafuu, Waaqayyo Gooftaan akkana jedha: Kunoo, ani Xiyoon keessatti dhagaa hundee ta’u nan kaa’a; dhagaa qoratame, dhagaa golee qaalii, hundee jabaadhaa fi mirkanaa’e; inni amanu hin jarjaru. Murtiis ani akka sararaatti nan kaa’a, qajeelummaas akka madaalii keessaa nan godha; cabbiinis baqattii sobaa ni harcaasa, bishaanonnis iddoo dhokannaa ni lola’u. Kakuu keessan du’a wajjin godhattanis ni diigama, walii galteen keessan Si’ool wajjinis hin dhaabatu; yeroo adabbiin lolaan guute sun darbu, isheen isin ni dhidhiitti. Isaayaas 28:16–18.

እግዚአብሔር ሕዝቡን ወደ አሮጌዎቹ መንገዶች ካመለሰ ከጥቂት ጊዜ በኋላ፣ ከመስከረም 11, 2001 ጀምሮ በእንቅስቃሴው ውስጥ ሲሳተፉ የነበሩ አንድ ቡድን፣ የዮኤል አራቱ ነፍሳት የሦስተኛው ወዮ እስልምናን ይወክላሉ ብለው ወሰኑ። “መስመር በላይ መስመር” የሚለው ስርዓተ-መርህ ለእግዚአብሔር ሕዝብ በዚያ የመጨረሻ ትውልድ ጊዜ በተገለጠ ጊዜ፣ አንድ ቁልፍ ትንቢታዊ ሕግ ታወቀ። ያ ሕግ የትንቢት ሶስት እጥፍ ተግባራዊነት ነው፤ እናም የዮኤል አራቱ ትውልዶች የሦስተኛውን ወዮ እስልምና ይወክላሉ ብለው የወሰኑት ቡድን፣ የተሳሳተ ተግባራዊነታቸውን ለማጽናት የትንቢት ሶስት እጥፍ ተግባራዊነት የሚለውን ሕግ በስህተት ተግባራዊ አደረጉ።

Akkasumas bara 2014 keessa, Seenaan guddaan namoota saala wal-fakkaataa deeggaran “woke” jedhamu kan Great Britain fi Australia keessaa ka’e, hiika sobaa seenaa Daani’el boqonnaa kudha tokko lakkoofsa tokko hanga kudha shaniitti ibsame irratti hundaa’uun, Soogdaan kana keessa seenuu akka danda’u hayyamame. Geggeessitoonni saala wal-fakkaataa deeggaran warri Soogdaa kana keessa seenuudhaan isa irratti haleellaa raawwachaa turan, dhuma irratti, Adveentizimiin Phaaphaasii Roomaatti dhiifama gaafachuu akka qabu jechuun himatan; sababiin isaas, akka isaan jedhanitti, mormitoota sobaa farra Kiristoos, jechuun Phaaphaasii Roomaa, irratti dhiheessaniiru. Kaayyoon haleellaa kanaa Soogdaa kana ajjeesuu ture; irra caalaas, iddoo isa “saamtotni saba keetii” itti adda baafaman, jechuun Daani’el 11:1–15, irratti burjaajii uumuudha.

Rakkoon kun hundi falmiiwwan kun hundinuu Roomaa paaphaasummaa, isa fakkeenyaan agarsiifame, wallaalchisuuf mootummaa Seexanaatiin godhame turan. Akka nama yeroo hundumaa keessaa ogeessa ta’ee jiraate sanaatiin ibsameetti, aduu jala wanti haaraan tokko illee hin jiru. Har’as falmiin kun yeroo biraa akkuma duraa eenyummaa Roomaa irratti hundaa’a; isheenis “saamtoota saba keetii” jedhamee fakkeenyaan ibsamti. Hiikni haaraan fi dhuunfaa ta’e kun “saamtoota saba keetii” jechuun Ameerikaa tokkoomteedha jedha; akkas jedhuun immoo, falmiin kun sirriitti falmii isa jalqabaa warra Miller fi Pirootestaantota gidduutti ka’e sanauma ta’uu isaa akka hin beekne mul’isa; akkasumas mammaaksi barreessaa jaarraa kudha jahaffaa John Heywood jedhamutti himamu, “Warri arguuf fedhii hin qabne caalaa jaamni hin jiru,” jedhu. Jijjiiramni biraa ibsa isaa keessaa tokko, “Warri dhaga’uuf fedhii hin qabne caalaa gurri cufamaan hin jiru,” kan jedhu dha. Baay’een isaanii mammaaksi kun Heywooditti akka himamu hin beekan ta’a; akkasumas jechi Heywood kun kutaa Macaafa Qulqulluu keessatti argaman kan akka Ermiyaas, Isaayyaas keessaa madda argate, akkasumas Yesusiin Kakuu Haaraa keessatti caqasame akka ta’e illee hin hubatan.

> Amma kana dhaga’aa, yaa saba gowwaa fi hubannaa hin qabne; warri ija qabanis hin argine; warri gurra qabanis hin dhageenye. Ermiyaas 5:21.

“ଦୁଷ୍ଟମାନେ” ବୋଲି ଦାନିଏଲ ଯାହାଙ୍କୁ କହିଛନ୍ତି, ଏବଂ “ମୂର୍ଖ କୁମାରୀମାନେ” ବୋଲି ମଥି ଯାହାଙ୍କୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେହି “ଜ୍ଞାନର ବୃଦ୍ଧି”କୁ ବୁଝନ୍ତି ନାହିଁ। ୧୯୮୯ ମସିହାରେ ଘଟିଥିବା ଜ୍ଞାନର ବୃଦ୍ଧିର ପ୍ରମୁଖ ଅର୍ଥ ହେଉଛି—ଦାନିଏଲ ଅଧ୍ୟାୟ ଏଗାରର ଶେଷ ଛଅଟି ପଦ ପାପତନ୍ତ୍ରର ଅନ୍ତିମ ଉତ୍ଥାନ ଓ ପତନକୁ ଚିହ୍ନିତ କରେ; କିମ୍ବା, ମୁଁ ଯାହାକୁ “ଆଧୁନିକ ରୋମ” ବୋଲି ନାମକରଣ କରିଥିଲି, ତାହାକୁ। ସେହି ପଦଗୁଡ଼ିକ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ଚିହ୍ନିତ କରେ, କିନ୍ତୁ କେବଳ ପାପଶକ୍ତି ସହିତ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରର ସମ୍ପର୍କକୁ। “ଦୁଷ୍ଟମାନେ” ଏବଂ “ମୂର୍ଖମାନେ”ଙ୍କୁ “ଜ୍ଞାନୀମାନେ”ଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରତିବିରୋଧରେ ରଖାଯାଇଛି, ଏବଂ ଶେଷ ଦିନର ଜ୍ଞାନୀମାନେ ୧୯୮୯ ମସିହାର ଜ୍ଞାନର ବୃଦ୍ଧିକୁ ସତ୍ୟରୂପେ ବୁଝନ୍ତି। ମୂର୍ଖମାନେ ସେମାନେ, ଯେମାନଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ; ଏବଂ କର୍ଣ୍ଣ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଶୁଣନ୍ତି ନାହିଁ।

> Kana boodas sagalee Gooftaa akkana jedhu nan dhaga’e: “Ani eenyuun erga? Eenyutu nuuf deema?” Anis, “Kunoo ani jira; na ergi” jedheen. Innis akkana jedhe: “Dhaqiitii saba kanaan akkana jedhi: Dhuguma dhaga’aa, garuu hin hubatinaa; dhuguma ilaalaa, garuu hin qalbeeffatinaa. Garaa saba kanaa furdessi; gurra isaanii ulfaadhu; ija isaanii cufi; akka isaan ija isaanii wajjin hin argineef, gurra isaanii wajjin hin dhageenyeef, garaa isaanii wajjin hin hubanneef, hin deebi’ineef, hin fayyineef.” Isaayaas 6:8–10.

Namoonni boqonnaa jahaffaa Isaayaas keessatti haasofsiifaman, warra ergaa “dhugaa yeroo ammaa” jedhamuun kan Fulbaana 11, 2001 dhufe keessa akka jiran himatanidha; sababiin isaas Isaayaas boqonnaa 6 keessatti yeroo “lafti guutuun ulfina Gooftaa tiin guutamte” taʼutti ceʼumsi sun akka taʼe agarsiisa. Yeroo maleekaan Mulʼata boqonnaa 18 keessaa gad buʼe, yeroo ijaarsaawwan guguddaan Magaalaa New York tuqaadhaan Waaqayyo irraa dhufeen gadi darbamanitti, lafti ulfina Waaqayyootiin ife.

> Waggaa mootii Uziyaan duʼe sanatti, anis Gooftaa teessoo irra taaʼee, ol kaafamee fi ol qabamee jiru nan arge; uffanni isaa dheeraan mana qulqullummaa guute. Isa gubbaattis seraafimonni dhaabatanii turan; tokkoon tokkoon isaanii baallee jaʼa qabu turan; lamaaniin fuula isaanii haguuggatu, lamaaniin miilla isaanii haguuggatu, lamaaniin immoo balaliʼu turan. Isaan keessaa tokko isa kaanitti iyyee, “Qulqulluu, qulqulluu, qulqulluu Waaqayyo Gooftaan maccaa ti; lafti hundinuu ulfina isaatiin guutamteerti” jedhe. Sagalee isa iyyettiin utubaaleen balbalaa ni sochoʼan; mannis aaraadhaan guutame. Isaayyaas 6:1–4.

Obboleettiin Waayitii lallaba ergamaa sanaa taatee, yeroo ergamaan Mul’ata boqonnaa kudha saddeetii ulfina isaatiin lafa guutu mallatteessu sanatti walitti hidhata.

> “Yeroo Waaqayyo ergaa tokko uummata Isaa biraan geessuuf Isaayyaasin erguuf jedhu, duraan dursa raajichi mul’ataan keessa qulqulluuwwan qulqulluu iddoo qulqullaa’aa sana keessa jiru akka ilaalu eeyyameef. Tasuma balballi fi golgaan keessaa mana qulqullummaa sanaa ol kaafaman yookaan irraa siqfaman fakkaatan; innis gara keessaa ilaaluuf, gara qulqulluuwwan qulqulluu sanaatti, bakka miilli raajichaa illee seenuu hin dandeenyetti ilaaluuf eeyyamameef. Achitti mul’anni Yihowaa teessoo irratti ol kaafamee ol ka’ees taa’ee jiru tokko isa dura dhaabbate; ulfinni Isaas mana qulqullummaa guutee ture. Naannoo teessichaas seraafimonni, akka eegdoota Mootii guddaa sanaatti, turan; isaanis ulfina isaan marsee ture calaqqisiisu turan. Yeroo faaruun isaanii sagalee gadi fagoo waaqeffannaa keessatti dhaga’amaa turetti, utubaaleen balbalichaa akka kirkira lafaan raafamanii hollatan. Hidhii cubbuudhaan hin xureeffamin kanaan, ergamoonni kun galata Waaqayyoo dhangalaasanii baasan. “Qulqulluu, qulqulluu, qulqulluu, Gooftaan maccaaota hedduu,” jechuun iyyaa turan; “guutummaan lafaa ulfina Isaatiin guutameera.” [Isaayyaas 6:1–8 ilaali.]

> “ዙሪያ ዙፋኑ ያሉ ሱራፌል የእግዚአብሔርን ክብር ሲመለከቱ እጅግ በከበረ ፍርሃት ተሞልተው ስለሚኖሩ፣ ለአንድ አፍታ እንኳ ራሳቸውን በአድናቆት አይመለከቱም። ምስጋናቸው ለሠራዊት ጌታ ነው። መላው ምድር በእርሱ ክብር ትሞላ ዘንድ ወደ ፊት ሲመለከቱ፣ የድል መዝሙሩ በዜማ በተሞላ ቅኔ ከአንዱ ወደ ሌላው እየተደገመ ይሰማል፤ ‘ቅዱስ፣ ቅዱስ፣ ቅዱስ፣ ሠራዊት ጌታ ነው።’” Gospel Workers, 21.

Isaayyaan, yeroo mallattoo kaaʼamuu kan Fulbaana 11, 2001 jalqabee keessatti saba Waaqayyoo bakka buʼuudhaan, saba ija qabus arguuf hin filanne, gurra qabus dhagaʼuuf hin filanne tokkoof ergaa baadhachuuf kennameef. Yesus, akka Alfaa fi Oomeegaa taʼee, dhuma yeroo mallattoo kaaʼamuu nama dhibba afurtamii afur kumaa jalqabaa wajjin agarsiisa. Dhuma irratti ammas ergamaan Isaayyaadhaan bakka buufame tokko ni jiraata; inni ergaa saba arguufii dhagaʼuuf filachuu didu tokkoof ni baata. Ergaan sun qulqulleessuu dhumaa nama dhibba afurtamii afur kuma sanaa ni fida. Ergaan sun dubbiiwwan Dhugaa ti; isaanis dhugaa baʼumsaa raajii Waaqayyoo irraa fidamu. Dhugaan baʼumsaa raajii sun “mulʼata” isa humna “saamtoota saba keetii” jedhamuun mallatteeffameen hundeeffamu dha.

Barruu itti aanu keessatti falmiiwwan kana hunda tokkoon tokkoon isaanii fudhannee, mala sarara irratti sararaatiin wal irra ni kaaʼna. Sarara Millerite, sarara Smith fi White, sarara “guyyaa guyyaa”, sarara “mootii kaabaa” bara 1989, sarara ilbiisota Yoʼeel fi falmii yeroo ammaa. Falmiiwwan durii jahaan kun, yeroo mala sarara irratti sararaatiin ilaalaman, dhugaa falmii jalqabaa isa kaartaa pioniiroonii bara 1843 irratti bakka buʼame ifatti ni jabeessu. Dhugaan sunis, Roomaan “saamtoota saba keetii” akka taate, warri of ol qabatan akka taʼan, akka kufan, mulʼatas akka dhaaban dha.

> “ኣነ እቲ 1843 ካርታ ብኢድ ጐይታ ከም ዝተመርሐ ርኤኹ፣ ከምኡውን ክልወጥ ከም ዘይግባእ፤ እቶም ቁጽርታት ከምቲ ንሱ ዝደለዮም ከም ዝነበሩ፤ ኢዱ ድማ ልዕሊኦም ነበረት እሞ ኣብ ገለ ካብቶም ቁጽርታት ዝነበረ ሓደ ጌጋ ሓቢኣቶ ነበረት፣ ስለዚ ኢዱ ክሳዕ ዝወገደት ሓደ እኳ ክርእዮ ኣይከኣለን።” Early Writings, 74.

Chaartii sana irratti dhugaawwan jiran fudhachuu diduun yeroo walfakkaatutti aangoo Hafuura Raajii didee jechuudha; chaartiin sunis “mul’ata” dhaabuun isa Roomaa akka ta’e, Ameerikaa miti, ni ibsa; innis mul’ata Solomoon “mul’ata” sana malee uummanni Waaqayyoo akka badu nu barsiisu sana dha.

> “ଶୟତାନ ... ନିରନ୍ତର ଭାବେ ନକଲିଆ ବସ୍ତୁକୁ ଆଗକୁ ଠେଲୁଛି—ସତ୍ୟରୁ ଦୂରେ ନେବା ପାଇଁ। ଶୟତାନଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ଶେଷ ଠକେଇ ଏହା ହେବ ଯେ, ସେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଆତ୍ମାର ସାକ୍ଷ୍ୟକୁ ନିଷ୍ଫଳ କରିଦେବ। ‘ଦର୍ଶନ ନଥିଲେ ଲୋକେ ନଶ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି’ (Proverbs 29:18)। ଶୟତାନ କୌଶଳପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ, ବିଭିନ୍ନ ପଦ୍ଧତିରେ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ସାଧନମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ, ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଅବଶିଷ୍ଟ ଜନଙ୍କର ସତ୍ୟ ସାକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରତି ଭରସାକୁ ଅସ୍ଥିର କରିବା ପାଇଁ କାମ କରିବ।”

> “ସାକ୍ଷ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏକ ଘୃଣା ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହେବ, ଯାହା ଶୈତାନୀୟ ହେବ। ଶୈତାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟଚାଳନା ଏହା ହେବ ଯେ, ସେଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତି ଚର୍ଚ୍ଚମାନଙ୍କର ବିଶ୍ୱାସକୁ ଅସ୍ଥିର କରିଦେବ; କାରଣ ଏହା ହେଉଛି: ଯଦି ଦେବଙ୍କ ଆତ୍ମାଙ୍କର ସତର୍କବାଣୀ, ତାଡ଼ନା ଏବଂ ପରାମର୍ଶକୁ ମାନ୍ୟ କରାଯାଏ, ତେବେ ଶୈତାନ ନିଜ ଛଳନାମାନଙ୍କୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ଏବଂ ଆତ୍ମାମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଭ୍ରମମାନଙ୍କରେ ବାନ୍ଧି ରଖିବା ପାଇଁ ଏତେ ସ୍ପଷ୍ଟ ପଥ ପାଇପାରିବ ନାହିଁ।” Selected Messages, book 1, 48.

> “Isaayyaan inni fuula alaa gaditti argu, kan garaa namoota hundumaa dubbisu, warra ifa guddaa argatan ilaalchisee akkana jedha: ‘Isaan haala naamusaa fi hafuuraa isaanii irraa kan ka’e hin dhiphatani, hin rifannes.’ Eeyyee, isaan karaa ofii isaanii filataniiru, lubbuun isaaniis wantoota jibbisiisoo isaanii keessatti gammaddi. Anis soba isaanii filadha, waan isaan sodaatanis isaan irratti nan fida; sababiin isaas, yeroo ani waame namni tokko iyyuu hin deebisne; yeroo ani dubbadhe immoo hin dhageenye; garuu isaan wanta ija koo duratti hamaa ta’e hojjetan, waan ani itti hin gammannes filatan.’ ‘Waaqayyo soba cimdaa isaanitti erga, akka isaan soba amanan godha,’ sababni isaas, ‘akka fayyan dhugaa jaallachuu hin fudhanneef,’ ‘garuu jal’ina keessatti gammadan.’ Isaayyaas 66:3, 4; 2 Tasalonqee 2:11, 10, 12.

> “Barsiisaan samii akkana jedhee gaafate: ‘Yommuu ati hundee sirrii irratti ijaaraa jirta jedhee of fakkeessitu, hojii kees Waaqayyo fudhata jettee amantu, dhugumaan garuu wantoota hedduu imaammata biyya lafaatiin raawwachaa jirta, Yihowaa irrattis cubbuu hojjechaa jirta taʼee, gowwoomsaan caalaatti cimaa sammuu dogoggorsu maaliitu jira? Eeyyee, kun gowwoomsaa guddaadha, dogoggora nama hawwatuudha; yeroo namoonni yeroo tokko dhugaa beekan, bifa waaqeffannaa hafuuraafi humna isaa irraa adda baafatu, yeroo isaan dureeyyii taʼuu isaanii, qabeenyaan dabalamuu isaanii, homaa akka isaan hin barbaachifne yaadan, dhugumaan garuu waan hundumaa akka isaan barbaachisu taʼetti, dogoggorri kun sammuu isaanii dhuunfata.’” Testimonies, volume 8, 249, 250.

Back to Articles