Article

# ਲਾਓਦੀਕੀਆ — ਨੰਬਰ ਚਾਰ

ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਓਵਰਲੈਪ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਧਾਰਾਵਾਂ

Author

Jeff Pippenger

Published

September 1, 2023

Formats

PDF
Word

ਜਿਸ ਪੱਖ ਵੱਲ ਮੈਂ ਸੰਕੇਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਟੀਫਨ ਹੈਸਕਲ ਨੇ ਸੰਭਵਤ: ਇਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਸੱਚਾਈਆਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਹਿਚਾਣ ਰਾਹੀਂ, ਜੋ ਇਸ ਤੱਥ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਸੀ—ਅਰਥਾਤ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ ਅੰਤਕਾਲੀਨ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕੋ ਹੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਰਸੇ ਉੱਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਇਸਰਾਏਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਆਵਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੋਈ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋ। ਜਦੋਂ ਮਸੀਹ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਲਈ ਵਾਅਦੇ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ (ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਪੰਜ ਸੌ ਵੀਹ ਦਿਨ), ਤਦ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਸਰਾਏਲ ਲਾਓਦਿਕਿਆ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਜੀ ਰਹੀ ਸੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਉਗਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣ ਦੀ ਡੇਹਲੀਜ਼ ਉੱਤੇ ਖੜੀ ਸੀ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਆਧੁਨਿਕ ਇਸਰਾਏਲ ਇਫ਼ਸੁਸ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਜੀ ਰਹੀ ਸੀ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਸਰਾਏਲ ਦੀ ਲਾਓਦਿਕਿਆ ਨੂੰ ਤਿਤਰ-ਬਿਤਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਇਸਰਾਏਲ ਦੀ ਇਫ਼ਸੁਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਉਸੇ ਹੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਅਤੇ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹੋ ਤਾਂ “ਹਾਂ”, ਮੈਂ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਹਫ਼ਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਸੀਹ ਨੇ ਦਾਨੀਏਲ ਅਧਿਆਇ ਨੌਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਚਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਬਪਤਿਸਮੇ ਨਾਲ ਆਰੰਭ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸਤੀਫ਼ਾਨੁਸ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਮਾਰ ਕੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ, ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਪੰਜ ਸੌ ਵੀਹ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਪਰੰਤੂ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਕ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਐਸਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸੱਠ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਸੌ ਸੱਠ ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ ਸੱਤ ਨਾਲ ਗੁਣਾ ਕਰਨ ’ਤੇ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਪੰਜ ਸੌ ਵੀਹ ਦਿਨ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਕ ਹਫ਼ਤੇ ਦਾ “ਬਿਲਕੁਲ ਮੱਧ-ਬਿੰਦੂ” ਸਲੀਬ ਹੈ। ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਸੀਹ ਨੇ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਪੰਜ ਸੌ ਵੀਹ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਉਸ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਕ ਮਿਆਦ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸਲੀਬ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਿਆਂ ਕਿ ਲੇਵੀਆਂ ਛੱਬੀ ਦੇ “ਸੱਤ ਸਮੇਂ” ਮਸੀਹ ਦੀ ਸਲੀਬ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਅਤੇ ਸਮਰਥਿਤ ਹਨ। ਇਹ ਕੋਈ ਸੰਯੋਗ ਨਹੀਂ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸਿਸਟਰ ਵਾਈਟ ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਕਿ ਹਬੱਕੂਕ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤਖ਼ਤੀਆਂ—1843 ਅਤੇ 1850 ਦਾ ਚਾਰਟ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਪੰਜ ਸੌ ਵੀਹ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਚਾਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸਲੀਬ ਹੈ।

> “ਬਾਈਬਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਰੇ ਸਿਧਾਂਤ ਸਮਾਏ ਹੋਏ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਜੀਵਨ ਲਈ ਜਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵਨ ਲਈ ਯੋਗ ਬਣਨ ਵਾਸਤੇ ਸਮਝਣਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਸਭਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਮਝੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਆਤਮਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਬਾਈਬਲ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਇੱਕ ਭਾਗ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਸਹਾਇਕ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ। ਪਰ ਬਾਈਬਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁੱਲਵਾਨ ਸਿੱਖਿਆ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਜਾਂ ਟੁੱਟੇ-ਫੁੱਟੇ ਅਧਿਐਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਇਸ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿ ਜਲਦੀਬਾਜ਼ ਜਾਂ ਲਾਪਰਵਾਹ ਪਾਠਕ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕੇ। ਇਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਸਤਹ ਦੇ ਕਾਫ਼ੀ ਹੇਠ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਕੇਵਲ ਜਤਨਪੂਰਵਕ ਖੋਜ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਉਪਰਾਲੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸੱਚਾਈਆਂ ਜੋ ਇਸ ਮਹਾਨ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਰਚਦੀਆਂ ਹਨ, ਖੋਜ ਕੇ ਲੱਭੀਆਂ ਅਤੇ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣੀਆਂ ਹਨ, ‘ਥੋੜ੍ਹਾ ਇੱਥੇ, ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਉੱਥੇ।’ ਯਸਾਯਾਹ 28:10।”

> “ਜਦੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਨੁਕੂਲ ਬੈਠਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਸੁਸਮਾਚਾਰ ਦੂਜਿਆਂ ਦਾ ਪਰਿਪੂਰਕ ਹੈ, ਹਰ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੈ, ਹਰ ਸੱਚਾਈ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸੱਚਾਈ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੈ। ਯਹੂਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸੁਸਮਾਚਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਬਚਨ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਹਰ ਤੱਥ ਦਾ ਆਪਣਾ ਅਰਥ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਹ ਸੰਪੂਰਨ ਸੰਰਚਨਾ, ਆਪਣੀ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਕਾਰਜਾਨੁਸ਼ਠਾਨ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਰਚਨਹਾਰ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸੰਰਚਨਾ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਜਾਂ ਰਚਨਾ ਅਨੰਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮਨ ਵੱਲੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ।” Education, 123.

ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਨਾਲ ਕਿ ਸੱਤ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਮਿਲਰਾਈਟ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੁਹਰਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਿਧਾਂਤ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰੰਭਿਕ ਐਡਵੈਂਟਵਾਦ ਨੇ ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਿਧਾਂਤ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕੋ ਹੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ “ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ” ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਕ ਰੇਖਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚਾਈ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਵਰਤਦਾ ਹੈ। ਮਿਲਰ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਠੀਕ ਹੀ ਸਿਖਾਇਆ ਕਿ ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਮੁਹਰਾਂ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਇੱਕ ਸਮਾਂਤਰ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਸ ਸਮਾਂਤਰ ਚਿੱਤਰਣ ਵਿੱਚ ਮੁਹਰਾਂ ਇੱਕ ਬਾਹਰੀ ਅਤੇ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਉਸੇ ਹੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਇੱਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਯੂਰੀਆ ਸਮਿਥ ਵੀ ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ “ਅੰਦਰੂਨੀ” ਅਤੇ “ਬਾਹਰੀ” ਸ਼ਬਦ ਵਰਤਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਦੋ ਸਮਾਂਤਰ ਰੇਖਾਵਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉਚਿਤ ਢੰਗ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ।

> “ਮੁਹਰਾਂ ਦਾ ਸਾਡੇ ਧਿਆਨ ਵੱਲ ਪਰਚਾਵਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਦੇ 4ਵੇਂ, 5ਵੇਂ ਅਤੇ 6ਵੇਂ ਅਧਿਆਇਆਂ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁਹਰਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੁਸਤਕ 6ਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਅਤੇ 8ਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਆਇਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਲੀਸਿਆ ਇਸ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੇ ਆਰੰਭ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮਸੀਹ ਦੇ ਆਉਣ ਤੱਕ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।”

> “ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੱਤ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਕਲੀਸਿਆ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਸੱਤ ਮੋਹਰਾਂ ਉਸ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਮਹਾਨ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਿਗੋਚਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।” Uriah Smith, The Biblical Institute, 253.

ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸੱਤ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਿਮਰਸ਼ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਾਂਗੇ। ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲੀਆਂ ਦੋ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਤੀਜੀ ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਕਲੀਸਿਆ ਵੀ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ “ਕਾਰਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ” ਦਾ ਐਸਾ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਇਹ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਿਆਂ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜਾਵੇ। ਸਮੁਰਨਾ ਉਹ ਕਲੀਸਿਆ ਹੈ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਰੋਮ ਵੱਲੋਂ ਸਤਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਫ਼ਿਸੁਸ ਉਹ ਕਲੀਸਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਸੁਸਮਾਚਾਰ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।

> “ਅੰਤਾਕੀਆ ਵਿੱਚ ਹੀ ਚੇਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਸੀਹੀ ਆਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਨਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਸੀਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਸੀ। ਉਹ ਨਿਰੰਤਰ ਉਹ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੇਵਕਾਈ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵਾਪਰੀਆਂ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਚੇਲੇ ਉਸ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾਲ ਧੰਨ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਬਿਨਾ ਥੱਕੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਚੰਗਿਆਈ ਦੇ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਮਨ ਲਗਾ ਕੇ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਕੰਬਦੇ ਹੋਠਾਂ ਅਤੇ ਅੰਸੂਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਘੋਰ ਪੀੜਾ, ਉਸ ਨਾਲ ਹੋਈ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤ, ਮੁਕੱਦਮਾ, ਅਤੇ ਸਲੀਬੀ ਮੌਤ ਬਾਰੇ ਬੋਲਦੇ ਸਨ; ਅਤੇ ਉਸ ਧੀਰਜ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਬਾਰੇ ਵੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਧਰੀ ਗਈ ਨਿੰਦਾ ਅਤੇ ਯਾਤਨਾ ਨੂੰ ਸਹਾਰਿਆ; ਅਤੇ ਉਸ ਦਿਵਯ ਦਇਆ ਬਾਰੇ ਵੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੀੜਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦਾ ਪੁਨਰੁੱਥਾਨ ਅਤੇ ਸੁਰਗਾਰੋਹਣ, ਅਤੇ ਪਤਿਤ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਮੱਧਸਥ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ, ਉਹ ਵਿਸ਼ੇ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਉਹ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਮਨ ਲਗਾ ਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਅਨ੍ਯਜਾਤੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਸੀਹੀ ਆਖ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮਸੀਹ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਅੱਗੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਨ।

> “ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਹੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਸੀਹੀ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਇੱਕ ਰਾਜਸੀ ਨਾਮ ਹੈ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਸੀਹ ਨਾਲ ਜੋੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਨਾਮ ਬਾਰੇ ਯਾਕੂਬ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ, ‘ਕੀ ਧਨਵਾਨ ਲੋਕ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਅਤਿਆਚਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਿਆਉਂ ਦੇ ਅਸਥਾਨਾਂ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਘਸੀਟ ਲੈ ਜਾਂਦੇ? ਕੀ ਉਹ ਉਸ ਯੋਗ ਨਾਮ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਬੁਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹੋ?’ ਯਾਕੂਬ 2:6, 7. ਅਤੇ ਪਤਰਸ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ, ‘ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਮਸੀਹੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਦੁੱਖ ਸਹੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਲੱਜਿਤ ਨਾ ਹੋਵੇ; ਪਰ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰੇ।’ ‘ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮਸੀਹ ਦੇ ਨਾਮ ਕਰਕੇ ਨਿੰਦਿਆ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਧੰਨ ਹੋ; ਕਿਉਂਕਿ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦਾ ਆਤਮਾ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਠਹਿਰਦਾ ਹੈ।’ 1 ਪਤਰਸ 4:16, 14।” ਰਸੂਲਾਂ ਦੇ ਕਰਤੱਬ, 157.

ਅਫ਼ਸੁਸ ਦੀ ਕਲੀਸਿਆ ਉਸ ਆਰੰਭਕ ਕਲੀਸਿਆ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦੀ ਸੀ ਜੋ “ਮਸੀਹ ਯਿਸੂ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ-ਭਰਿਆ ਜੀਵਨ” ਜੀਵਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਐਸਾ “ਕਾਰਣ” ਹੈ ਜੋ ਸਦਾ ਇੱਕ “ਪ੍ਰਭਾਵ” ਉਤਪੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

> ਹਾਂ, ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਸਭ ਮਸੀਹ ਯਿਸੂ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਭਰਿਆ ਜੀਵਨ ਜੀਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਤਪੀੜਨ ਸਹਿਣਗੇ। 2 ਤਿਮੋਥਿਉਸ 3:12.

ਅਫ਼ਸੁਸ ਦੀ ਕਲੀਸਿਆ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨੇ ਉਸ ਪੀੜਨਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਸਮੁਰਨਾ ਦੀ ਕਲੀਸਿਆ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਕਾਰਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧਿਤਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਲਈ ਅਵਸ਼ਯਕ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਰਣ ਹੋਵੇ। ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਸੰਕਟ ਦੀ ਪੀੜਨਾ ਉਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪ੍ਰਗਟਤਾ ਨਾਲ ਉਕਸਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿਸਟਰ ਵਾਈਟ “ਆਦਿਕਾਲੀ ਭਗਤੀ” ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਭਗਤੀ, ਜੋ ਭੂਤਕਾਲੀਨ, ਜਾਂ ਆਦਿਕਾਲੀ ਇਤਿਹਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ।

> “ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਹੋਏ ਪਤਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸੀਹ ਦੇ ਸੱਚੇ ਅਨੁਯਾਈ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਨਿਆਂ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਆਦਿਕਾਲੀਨ ਧਾਰਮਿਕਤਾ ਦਾ ਐਸਾ ਪੁਨਰਜਾਗਰਣ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰੇਰਿਤਾਂ ਦੇ ਸਮਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦਾ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਉਸ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਉੱਤੇ ਉਡੇਲੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਲੈਣਗੇ ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਲਈ ਹੈ। ਬਹੁਤੇ, ਸੇਵਕਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਹ ਮਹਾਨ ਸੱਚਾਈਆਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਗੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਸ ਸਮੇਂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਵਾਈ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇੱਕ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਦੂਜੇ ਆਗਮਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਆਤਮਾਵਾਂ ਦਾ ਵੈਰੀ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਅਜਿਹੀ ਹਿਲਚਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਇੱਕ ਜਾਲਸਾਜ਼ੀ ਲਿਆ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰੇਗਾ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਲਿਆ ਸਕੇਗਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਹ ਜਤਾਵੇਗਾ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਸ਼ੀਸ਼ ਉਡੇਲੀ ਗਈ ਹੋਵੇ; ਉੱਥੇ ਉਹ ਕੁਝ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਧਾਰਮਿਕ ਰੁਚੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਅਨੇਕ ਜਨ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਉਲਲਾਸ ਮਨਾਉਣਗੇ ਕਿ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਅਚੰਭਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਉਹ ਕੰਮ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਆਤਮਾ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਧਾਰਮਿਕ ਭੇਸ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਸ਼ੈਤਾਨ ਮਸੀਹੀ ਸੰਸਾਰ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰੇਗਾ।” The Great Controversy, 464.

“ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨਾਂ” ਦੀ ਅੱਧੀ-ਰਾਤ ਦੀ ਪੁਕਾਰ ਉਸ ਅੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਈ ਗਈ “ਆਰੰਭਕ ਭਗਤੀ” ਦੀ ਪੁਨਰਜਾਗਰਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਐਸੀ ਪੁਨਰਜਾਗਰਤੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਕਲੀਸੀਆ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਘਟਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਨਰਜਾਗਰਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿਸਟਰ ਵਾਈਟ ਜਿਸ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ “ਰਸੂਲੀ ਸਮਿਆਂ” ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਇਫ਼ਿਸੁਸ ਦੀ ਕਲੀਸੀਆ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਪੁਨਰਜਾਗਰਤੀ “ਜ਼ੁਲਮ” ਪੈਦਾ ਕਰੇਗੀ।

> “ਬਹੁਤੇ ਕੈਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ, ਬਹੁਤੇ ਨਗਰਾਂ ਅਤੇ ਕਸਬਿਆਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਭੱਜਣਗੇ, ਅਤੇ ਬਹੁਤੇ ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਡਟੇ ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਮਸੀਹ ਦੇ ਨਾਮ ਲਈ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਣਗੇ।” Selected Messages, book 3, 397.

ਅਗਲੇ ਅੰਸ਼ ਵਿੱਚ “ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਸੀਹ ਦਾ ਜੀਵਨ” ਅਫ਼ਸੁਸ ਦੀ ਕਲੀਸਿਆ ਦੇ ਆਰੰਭ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਲਾਓਦੀਕੀਆਈ ਐਡਵੈਂਟਵਾਦ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਰੂਪ ਹੈ।

> “‘ਨਿਆਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੂਰ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਸੱਚਾਈ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਮਤਾ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਹਾਂ, ਸੱਚਾਈ ਅਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਬੁਰਾਈ ਤੋਂ ਹਟਦਾ ਹੈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲੁੱਟ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।’ ਯਸਾਯਾਹ 59:14, 15. ਇਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਸੀਹ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀਆਂ ਆਗਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਰੱਖਦਾ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਨਾਲ ਘ੍ਰਿਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਅਤਿਆਚਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਇਤਿਹਾਸ ਦੁਹਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” Christ’s Object Lessons, 170.

ਅਫ਼ਸੁਸ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਅਨੁਭਵ ਲਾਉਦੀਕਿਆ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ। ਝਗੜਾਲੂ ਯਹੂਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ ਲਾਉਦੀਕਿਆਈ ਸਨ, ਅਤੇ ਮਸੀਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਚੇਲੇ ਆਧੁਨਿਕ ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ ਅਫ਼ਸੁਸੀ ਸਨ। ਯੂਹੰਨਾ ਬਪਤਿਸਮਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਅਫ਼ਸੁਸ ਦੀ ਕਲੀਸਿਆ ਦਾ ਪਰਿਚਯ ਕਰਵਾਇਆ, ਅਤੇ ਉਹ “ਅੰਤਿਮ ਦਿਨਾਂ” ਦੀ ਉਸ ਕਲੀਸਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਲਾਉਦੀਕਿਆਈਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਯਹੂਦੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਹਨ ਨਹੀਂ।

> “ਯੂਹੰਨਾ ਬਪਤਿਸਮਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਕੰਮ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਜੋ ਅੰਤਿਮ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਲਿਆਹ ਦੀ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਦਾਸੀਨਤਾ ਵਿੱਚੋਂ ਜਗਾਉਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਉਸ ਕੰਮ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਮਸੀਹ ਨੇ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਧਰਮਿਕਤਾ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਨਿਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਆਉਣਾ ਹੈ। ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਉਹ ਦੂਤ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਫਿਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਸੀਹ ਦੇ ਦੂਜੇ ਆਗਮਨ ਲਈ ਰਾਹ ਤਿਆਰ ਕਰਨਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਯੂਹੰਨਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਆਗਮਨ ਲਈ ਰਾਹ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਿਆਰੀ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ, ‘ਹਰ ਖੱਡ ਉੱਚੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਹਰ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਟਿੱਬਾ ਨੀਵਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ; ਅਤੇ ਟੇਢਾ ਸਿੱਧਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਉਬੜ-ਖਾਬੜ ਥਾਵਾਂ ਸਮਤਲ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ,’ ਕਿਉਂਕਿ ਇਤਿਹਾਸ ਦੁਹਰਾਇਆ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ‘ਯਹੋਵਾਹ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਸਭ ਜੀਵ ਇਕੱਠੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਖਣਗੇ; ਕਿਉਂਕਿ ਯਹੋਵਾਹ ਦੇ ਮੂੰਹ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ ਹੈ।’” Southern Watchman, March 21, 1905.

ਅਫ਼ਸੁਸ “ਕਾਰਣ” ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੁਰਨਾ “ਪਰਿਣਾਮ” ਹੈ। ਪਰਗਾਮੁਸ ਅਤੇ ਥੁਆਤੀਰਾ ਵੀ ਕਾਰਣ-ਅਤੇ-ਪਰਿਣਾਮ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਰਗਾਮੁਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਉਹ ਕਲੀਸਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਮੂਰਤੀਪੂਜਕਤਾ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਮਸੀਹੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮਸੀਹੀ ਕਲੀਸਿਆ ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਤਿਤ ਹੋ ਗਈ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਧਾਰਣਾ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਮੂਰਤੀਪੂਜਕਤਾ ਦੀ ਬੁਤਪਰਸਤੀ ਦਾ ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਕੱਠੇ ਅਸਤਿਤਵ ਰੱਖਣਾ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਸਮਰਾਟ ਕੌਨਸਟੈਂਟਾਈਨ ਉਸ ਸਮਝੌਤਾਪਰਸਤ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਕ ਭੂਮਿਕਾ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਪਾਪਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੱਚੇ ਮਸੀਹੀ ਧਰਮ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪਤਨ ਨੂੰ ਉਤਪੰਨ ਕਰੇ।

> ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਕਿਸੇ ਵੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਧੋਖਾ ਨਾ ਦੇਵੇ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਦਿਨ ਤਦ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ ਜਦ ਤੱਕ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋਂ ਪਤਨ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਪਾਪ ਦਾ ਉਹ ਮਨੁੱਖ, ਨਾਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਪ੍ਰਗਟ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ; ਜੋ ਹਰ ਉਸ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਕਹਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਜਿਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਕਿ ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਵਾਂਗ ਬੈਠਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਹੈ। ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਿ ਜਦ ਮੈਂ ਹਾਲੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਸੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸਦਾ ਸੀ? ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਅਧਰਮ ਦਾ ਭੇਦ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਾਰਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਕੇਵਲ ਉਹ ਜੋ ਹੁਣ ਰੋਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਰੋਕਦਾ ਰਹੇਗਾ, ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਰਸਤੇ ਵਿਚੋਂ ਹਟਾ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਅਤੇ ਤਦ ਉਹ ਦੁਸ਼ਟ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਦੀ ਸਾਂਸ ਨਾਲ ਨਾਸ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰੇਗਾ। 2 ਥੱਸਲੁਨੀਕੀਆਂ 2:3–8.

ਪਰਗਾਮੋਸ ਦੀ ਕਲੀਸੀਆ “ਕਾਰਨ” ਸੀ ਅਤੇ ਥਿਆਤੀਰਾ “ਪਰਿਣਾਮ” ਸੀ। ਨਬੀ ਦਾਨੀਏਲ ਅਕਸਰ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੂਰਤੀਪੂਜਕਤਾ ਨੇ ਪਾਪਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਈ ਰਸਤਾ ਛੱਡਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਧਰਮ-ਤਿਆਗ ਜੋ ਪਾਪਾਈ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਪੌਲੁਸ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਉਲੇਖ ਦਾਨੀਏਲ ਅਧਿਆਇ ਗਿਆਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

> ਕਿਉਂਕਿ ਕਿੱਤੀਮ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਉਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਆਉਣਗੇ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਮੁੜ ਜਾਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵਾਅਦੇ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕ੍ਰੋਧ ਰੱਖੇਗਾ; ਉਹ ਐਸਾ ਹੀ ਕਰੇਗਾ; ਹਾਂ, ਉਹ ਮੁੜ ਆਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰੇਗਾ ਜਿਹੜੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵਾਅਦਾ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਸੈਨਾਵਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਅਤੇ ਉਹ ਬਲ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਅਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨਗੇ, ਅਤੇ ਨਿੱਤ ਦੀ ਬਲੀ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦੇਣਗੇ, ਅਤੇ ਉਹ ਉਜਾੜ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਘਿਣਾਉਣੀ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਗੇ। ਦਾਨੀਏਲ 11:30–31.

ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਉਹ ਕਲੀਸੀਆ ਜੋ ਪਾਪਾਈ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋਂ ਡਿਗ ਪਈ ਸੀ, ਦਾਨੀਏਲ ਵੱਲੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ “ਪਵਿੱਤਰ ਵਾਅਦੇ” ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵਾਅਦੇ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ, ਤਦ ਪਾਪਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ—ਜਿਸ ਨੂੰ ਦਾਨੀਏਲ “ਉਜਾੜ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਘਿਨਾਉਣੀ ਚੀਜ਼” ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾਈ ਗਈ। ਸਿਸਟਰ ਵਾਈਟ ਦਾਨੀਏਲ ਗਿਆਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਖਰੀ ਛੇ ਆਯਤਾਂ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ “ਦਾਨੀਏਲ ਦੇ ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਲਗਭਗ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਪੂਰਤੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।” ਆਖਰੀ ਛੇ ਆਯਤਾਂ ਦਾਨੀਏਲ ਗਿਆਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਪੂਰਤੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਤਿਹਾਸ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਆਖਰੀ ਆਯਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਦਾਨੀਏਲ 11:30–36 ਦੁਆਰਾ ਪੂਰਵਰੂਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਪਰਗਾਮੁਸ ਅਤੇ ਥਿਆਤੀਰਾ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਏ ਇਤਿਹਾਸਕ “ਕਾਰਣ ਅਤੇ ਪਰਿਨਾਮ” ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।

> “ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਗੁਆਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਲੇਸ਼ ਭਰੇ ਸਮੇਂ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਨ। ਸੰਸਾਰ ਯੁੱਧ ਦੀ ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਉਤੇਜਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਲਦੀ ਹੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਲੇਸ਼ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਦਾ ਉਲੇਖ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਘਟਿਤ ਹੋਣਗੇ। ਦਾਨੀਏਲ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਲਗਭਗ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਪੂਰਤੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਵਿੱਚ ਜੋ ਇਤਿਹਾਸ ਘਟ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹਿੱਸਾ ਮੁੜ ਦੁਹਰਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।”

> “ਤੀਹਵੇਂ ਪਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ‘ਤੀਹ ਤੋਂ ਛੱਤੀਵੇਂ ਪਦਾਂ ਤੱਕ ਉਧਰਿਤ ਹਨ।’”

> “ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਵਰਗੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਘਟਿਤ ਹੋਣਗੇ।” Manuscript Releases, ਨੰਬਰ 13, 394.

ਪੇਰਗਾਮੋਸ ਅਤੇ ਥਿਆਤੀਰਾ ਦਾ ਕਾਰਣ-ਪਰਿਣਾਮਕ ਸੰਬੰਧ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅਫ਼ਸੁਸ ਅਤੇ ਸਮੁਰਨਾ ਦਾ ਕਾਰਣ-ਪਰਿਣਾਮਕ ਸੰਬੰਧ, “ਅੰਤਿਮ ਦਿਨਾਂ” ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ, ਪੇਰਗਾਮੋਸ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਮੂਰਤੀ-ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨਗੇ (ਮੂਰਤੀ-ਪੂਜਾ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਹੈ), ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਧਰਮ ਤੋਂ ਭਟਕ ਜਾਣਗੇ, ਤਾਂ ਪਾਪ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਰਾਹ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਤੋਂ ਇਹ ਭਟਕਣਾ ਅਤੇ ਪਾਪਾਈ ਨੂੰ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾਉਣਾ ਦੁਹਰਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਅਫ਼ਸੁਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਤੀਕਿਤ ਇੱਕ ਕਲੀਸਿਆ ਨੂੰ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਦਾਨੀਏਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਸੰਸਾਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਵੇ, ਅਤੇ ਸਮੁਰਨਾ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤਿਆਚਾਰ ਵੀ ਦੁਹਰਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਮੈਂ ਆਖ਼ਰੀ ਤਿੰਨ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਬਾਰੇ ਉਸ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਚਾਰ ਕਰਾਂਗਾ ਕਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਚਾਰ ਮੋਹਰਾਂ ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਇੱਕ ਬਾਹਰੀ ਰੇਖਾ ਹਨ, ਜੋ ਪਹਿਲੀਆਂ ਚਾਰ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਰੇਖਾ ਦੇ ਸਮਾਂਤਰ ਚੱਲਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਧਿਆਨ ਦਿਵਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, Uriah Smith ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ:

> “ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੱਤ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਕਲੀਸਿਆ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਸੱਤ ਮੋਹਰਾਂ ਉਸ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਮਹਾਨ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਗੋਚਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।” Uriah Smith, The Biblical Institute, 253.

ਅਸੀਂ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲੀਆਂ ਚਾਰ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਦੋ “ਕਾਰਣ ਅਤੇ ਪਰਿਣਾਮ” ਸੰਬੰਧਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤਵ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ “ਅੰਤਿਮ ਦਿਨਾਂ” ਵਿੱਚ ਦੁਹਰਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਐਡਵੈਂਟਵਾਦ ਦੇ ਅਗਵਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ, ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਬਚਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ, ਕਲੀਸਿਆ ਦੇ ਉਹ ਚਾਰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਇਤਿਹਾਸਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮਾਂਤਰ ਬਾਹਰੀ ਇਤਿਹਾਸ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤਵ ਪਹਿਲੀਆਂ ਚਾਰ ਮੋਹਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਮੋਹਰ ਅਫ਼ਿਸੁਸ ਅਤੇ ਸਮੁਰਨਾ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਹੀ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਿਧੁਨਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਮਸੀਹੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤਵ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਚਿੱਟੇ ਘੋੜੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕਲੀਸਿਆ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਕੰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤਵ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਮੋਹਰ ਇੱਕ ਲਾਲ ਘੋੜੇ ਦੁਆਰਾ ਸਮੁਰਨਾ ਦੇ ਰਕਤਸਨਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤਵ ਕਰਦੀ ਹੈ।

> ਅਤੇ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਮੇਮਨੇ ਨੇ ਮੁਹਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਖੋਲੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਗਰਜ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਰਗਾ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਿਆ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਆ ਅਤੇ ਵੇਖ। ਅਤੇ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਦੇਖੋ, ਇੱਕ ਚਿੱਟਾ ਘੋੜਾ ਸੀ; ਅਤੇ ਜੋ ਉਸ ਉੱਤੇ ਬੈਠਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਧਨੁੱਖ ਸੀ; ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੁਕੁਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਉਹ ਜਿੱਤਦਾ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਨਿਕਲ ਪਿਆ। ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਦੂਜੀ ਮੁਹਰ ਖੋਲੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਦੂਜੇ ਜੀਵ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਸੁਣਿਆ, ਆ ਅਤੇ ਵੇਖ। ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਘੋੜਾ ਨਿਕਲਿਆ ਜੋ ਲਾਲ ਸੀ; ਅਤੇ ਜੋ ਉਸ ਉੱਤੇ ਬੈਠਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲੈ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਣ; ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਤਲਵਾਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ 6:1–4.

ਜ਼ਖ਼ਰਿਆਹ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਜੇਹੇ ਅੰਸ਼ ਹਨ ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਚਾਰ ਮੋਹਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਚਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਅੰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿੱਚ, ਦਸਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਜ਼ਖ਼ਰਿਆਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਅੰਤਲੀ ਵਰਖਾ ਵਰਸਾਈ ਜਾਵੇਗੀ, ਤਾਂ “ਯਹੂਦਾਹ ਦਾ ਝੁੰਡ,” ਜੋ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦਾ “ਘਰ” ਹੈ, “ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਘੋੜਾ” ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

> ਪਿਛਲੀ ਵਰਖਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੁਸੀਂ ਯਹੋਵਾਹ ਤੋਂ ਮੀਂਹ ਮੰਗੋ; ਤਾਂ ਯਹੋਵਾਹ ਚਮਕਦਾਰ ਬੱਦਲ ਬਣਾਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਘਾਹ ਲਈ ਮੀਂਹ ਦੀਆਂ ਫੁਹਾਰਾਂ ਦੇਵੇਗਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਮੂਰਤੀਆਂ ਨੇ ਵਿਅਰਥ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਝੂਠ ਦੇਖਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਝੂਠੇ ਸੁਪਨੇ ਸੁਣਾਏ ਹਨ; ਉਹ ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਧੀਰਜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਇੱਕ ਝੁੰਡ ਵਾਂਗ ਆਪਣੀ ਰਾਹ ਲੱਗ ਗਏ; ਉਹ ਦੁੱਖੀ ਹੋਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ ਚਰਵਾਹਾ ਨਾ ਸੀ। ਮੇਰਾ ਕ੍ਰੋਧ ਚਰਵਾਹਿਆਂ ਉੱਤੇ ਭੜਕਿਆ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਬੱਕਰਿਆਂ ਨੂੰ ਦੰਡ ਦਿੱਤਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੇ ਯਹੋਵਾਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਝੁੰਡ, ਅਰਥਾਤ ਯਹੂਦਾਹ ਦੇ ਘਰਾਨੇ, ਦੀ ਸੁਧ ਲਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜ਼ਖਰਿਆਹ 10:1–3.

ਐਲਨ ਵਾਈਟ ਵਾਰੰਵਾਰ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੈਂਤਕੁਸਤ ਦੇ ਦਿਨ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਦਾ ਉਡੇਲਿਆ ਜਾਣਾ ਉਸ ਪਿਛਲੀ ਵਰਖਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਜੋ ਹੁਣ ਵਰ੍ਹ ਰਹੀ ਹੈ। ਪੈਂਤਕੁਸਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸੰਸਾਰ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕੰਮ ਇਫ਼ਸੁਸ ਦੀ ਕਲੀਸਿਆ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਫ਼ਸੁਸ ਉਹ ਪੀੜਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਮੁਰਨਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਯੂਹੰਨਾ ਦੂਜੀ ਮੁਹਰ ਦੇ “ਲਾਲ ਘੋੜੇ” ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੀਆਂ ਦੋ ਮੁਹਰਾਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਦੋ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸਮਾਂਤਰ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ “ਅੰਤਿਮ ਦਿਨਾਂ” ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਪਿਛਲੀ ਵਰਖਾ ਉਡੇਲੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦੀ ਆਤਮਾ ਤੀਜੇ ਮੋਹਰ ਦੇ ਅੰਤ ਅਤੇ ਚੌਥੇ ਮੋਹਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ—ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚੁਣਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜਦੀ ਹੈ (ਕਾਰਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ), ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹ ਉਸ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ “ਆਖਰੀ ਦਿਨਾਂ” ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੋਇਆ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।

> “ਉਹੀ ਆਤਮਾ ਅੱਜ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤਵ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੁਸਤਕ 6:6–8 ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਜੋ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਫਿਰ ਹੋਵੇਗਾ।” Manuscript Releases, volume 9, 7.

ਸਿਸਟਰ ਵ੍ਹਾਈਟ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ (1898 ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ), ਉਹ ਸਮਝੌਤਾਵਾਦੀ ਆਤਮਾ, ਜੋ ਪਾਪਾਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸਿੰਹਾਸਨਾਰੂੜ੍ਹ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਹ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜੀਵੰਤ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮ ਸੀ; ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟਵਾਦ ਦਾ ਉਹ ਪਤਨ, ਜੋ 1844 ਦੀ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਦੂਤ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਸਵੀਕਾਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ (1863 ਵਿੱਚ) ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ ਐਡਵੈਂਟਵਾਦ ਦੇ ਸਿੰਗ ਉੱਤੇ ਅਤਿਕ੍ਰਮਣ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ।

ਪੇਰਗਾਮੁਸ ਦੀ ਸਮਝੌਤਾਵਾਦੀ ਅਵਸਥਾ ਤੀਜੀ ਮੋਹਰ ਵਿੱਚ ਤਰਾਜੂ ਦੇ ਇੱਕ “ਜੋੜੇ” ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਮਾਪਣ ਲਈ ਦੋ ਤਰਾਜੂ ਬੇਈਮਾਨ ਮਾਪ-ਤੋਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਤੀਜੀ ਮੋਹਰ ਚੌਥੀ ਮੋਹਰ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ “ਮੌਤ” ਦੇ ਇੱਕ “ਪੀਲੇ ਘੋੜੇ” ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ; ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਇਹ ਅੰਧਕਾਰਮਈ ਯੁੱਗਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪਾਪਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੁਆਰਾ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪਾਪਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਉਸ ਪੀਲੇ ਘੋੜੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜੋ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ “ਨਰਕ” ਹੈ। ਤੀਜੀ ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਮੋਹਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਪੇਰਗਾਮੁਸ ਅਤੇ ਥਿਆਤੀਰਾ ਦੀਆਂ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਕੌਂਸਟੈਂਟਾਈਨ ਦਾ ਸਮਝੌਤਾ ਇੱਕ ਕ੍ਰਮਵੱਧੀ ਕਾਰਜ ਸੀ; ਇਸ ਲਈ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਆਤਮਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਿਸਟਰ ਵਾਈਟ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਪੌਲੁਸ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ “ਅਧਰਮ ਦਾ ਭੇਤ ਹੁਣ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।” ਪਾਪਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਸਿੰਹਾਸਨਾਰੂੜ੍ਹ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਧਰਮ-ਭ੍ਰਸ਼ਟਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਹੀ ਇੱਕ ਕ੍ਰਮਵੱਧੀ ਇਤਿਹਾਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ “ਇਤਿਹਾਸ ਦੁਹਰਾਇਆ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਹੋਵੇਗਾ।”

> ਅਤੇ ਮੈਂ ਚਾਰ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਇੱਕ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ, ਜੋ ਕਹਿੰਦੀ ਸੀ, “ਇੱਕ ਦਿਨਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਮਾਪ ਕਣਕ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨਾਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮਾਪ ਜੌ; ਅਤੇ ਤੂੰ ਤੇਲ ਅਤੇ ਦਾਖਰਸ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਈਂ।” ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਚੌਥੀ ਮੋਹਰ ਖੋਲ੍ਹੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਚੌਥੇ ਜੀਵ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ, ਜੋ ਕਹਿੰਦੀ ਸੀ, “ਆ ਅਤੇ ਵੇਖ।” ਅਤੇ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਦੇਖੋ, ਇੱਕ ਫਿੱਕਾ ਘੋੜਾ ਸੀ; ਅਤੇ ਜੋ ਉਸ ਉੱਤੇ ਬੈਠਿਆ ਸੀ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮੌਤ ਸੀ, ਅਤੇ ਪਾਤਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਚੌਥੇ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਕਿ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਭੁੱਖ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਮੌਤ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਣ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੁਸਤਕ 6:6–8।

ਜੇਮਜ਼ ਵਾਈਟ ਨੇ ਸੱਤ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਸੱਤ ਮੋਹਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ-ਸੰਬੰਧੀ ਅਸੰਗਤਤਾ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਪਹਿਲੀਆਂ ਚਾਰ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਤਿੰਨ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਜਾਨ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਭੇਦ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੁਬਾਰਾ, ਇਹੀ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਪਹਿਲੀਆਂ ਚਾਰ ਮੋਹਰਾਂ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਤਿੰਨ ਮੋਹਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

> “ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ, ਮੋਹਰਾਂ, ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ, ਅਰਥਾਤ ਜੀਉਂਦੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ, ਦਾ ਅਨੁਸਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੱਦਾਂ ਤੱਕ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਇੱਕੋ ਹੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਰਸਿਆਂ ਨੂੰ ਆਵਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੋਹਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸੱਤ ਹੈ, ਪਰ ਜਾਨਵਰ ਕੇਵਲ ਚਾਰ ਹਨ। ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਇਹ ਧਿਆਨਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲੀ, ਦੂਜੀ, ਤੀਜੀ ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਮੋਹਰ ਦੇ ਖੁਲ੍ਹਣ ਵੇਲੇ ਪਹਿਲੇ, ਦੂਜੇ, ਤੀਜੇ ਅਤੇ ਚੌਥੇ ਜਾਨਵਰ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ‘ਆ ਅਤੇ ਵੇਖ;’ ਪਰ ਜਦੋਂ ਪੰਜਵੀਂ, ਛੇਵੀਂ ਅਤੇ ਸੱਤਵੀਂ ਮੋਹਰ ਖੋਲ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ। ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਆਖ਼ਰੀ ਤਿੰਨ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਤਿੰਨ ਮੋਹਰਾਂ, ਇੱਕੋ ਹੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਰਸਿਆਂ ਨੂੰ ਆਵਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਚਾਰ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀਆਂ ਚਾਰ ਮੋਹਰਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ, ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ, ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ, ਮੋਹਰਾਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰ ਲਗਭਗ 1800 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅਰਸੇ ਤੱਕ, ਇੱਕੋ ਹੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਰਸਿਆਂ ਨੂੰ ਆਵਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਹਿਮਤ ਹਨ, ਜਦ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅੱਧੀ ਸਦੀ ਨਾਲੋਂ ਕੁਝ ਵੱਧ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਆ ਜਾਂਦੇ।” James White, Review and Herald, February 12, 1857.

ਜੇਮਜ਼ ਵ੍ਹਾਈਟ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਹੀ ਨਮੂਨਾ ਤੁਰਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਹੈ। ਪਹਿਲੀਆਂ ਚਾਰ ਤੁਰਹੀਆਂ ਤੁਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਆਖ਼ਰੀ ਤਿੰਨ ਤੁਰਹੀਆਂ ਤਿੰਨ ਹਾਏ ਹਨ। ਪਹਿਲੀਆਂ ਚਾਰ ਤੁਰਹੀਆਂ ਸੰਨ 321 ਵਿੱਚ ਕੌਂਸਟੈਂਟਾਈਨ ਦੇ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਕਾਰਨ ਮੂਰਤੀਪੂਜਕ ਰੋਮ ਉੱਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਨਿਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਤੁਰਹੀ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਹਾਏ ਇਸਲਾਮ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਤੁਰਹੀ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਦੋ ਹਾਏ 538 ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਲਈ ਪਾਪਾਈ ਰੋਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਿਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਤੁਰਹੀ ਦੀ ਤੀਜੀ ਹਾਏ ਉਸ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਸੰਕਟ ਲਈ ਹੈ ਜੋ ਬਹੁਤ ਨੇੜਲੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਯੂਸਫ਼ ਬੇਟਸ ਆਖ਼ਰੀ ਤਿੰਨ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਦੀ ਅਗੂਆਂ ਵਾਲੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇਕੱਲੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਵਰਤਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਮਿਲਰਾਈਟ ਸਮੇਂਕਾਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਤਿੰਨ ਸਮਕਾਲੀ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰ ਸਕੇ। ਇਸ ਅਨੁਛੇਦ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਜ਼ੋਰ ਬੇਟਸ ਵੱਲੋਂ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

> “‘ਸਾਰੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਭੂ ਆਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਹਿੱਸੇ ਕੱਟੇ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਮਰ ਜਾਣਗੇ; ਪਰ ਤੀਜਾ ਹਿੱਸਾ ਉਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਤੀਜੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਾਏਗਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰੇਗਾ। ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਣਗੇ, ਅਤੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਣੇਗਾ। ਉਹ ਆਖੇਗਾ, ‘ਇਹ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਜਾ ਹੈ’; ਅਤੇ ਉਹ ਆਖਣਗੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਮੇਰਾ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਹੈ।’ ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ, ਸਰਦਿਸ, ਨਾਮਮਾਤਰ ਕਲੀਸਿਆ ਜਾਂ ਬਾਬਲ। ਦੂਜਾ ਹਿੱਸਾ, ਲਾਓਦੀਕਿਆ, ਨਾਮਮਾਤਰ ਐਡਵੈਂਟਿਸਟ। ਤੀਜਾ ਹਿੱਸਾ, ਫਿਲਾਦੇਲਫੀਆ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਇਕੋ ਸੱਚੀ ਕਲੀਸਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰੂਪਾਂਤਰਿਤ ਕਰਕੇ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ 3:12; ਇਬਰਾਨੀਆਂ 12:22–24। ਯਿਸੂ ਦੇ ਨਾਮ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਫਿਰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਲਾਓਦੀਕੀਆਂ ਤੋਂ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੱਜੋ ਜਿਵੇਂ ਸਦੋਮ ਅਤੇ ਅਮੋਰਾ ਤੋਂ ਭੱਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਝੂਠੀਆਂ ਅਤੇ ਭ੍ਰਮਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ; ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਨਾਸ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੌਤ! ਮੌਤ!!* ਸਦੀਵੀ ਮੌਤ!!! ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਲੂਤ ਦੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖੋ।” Joseph Bates, Review and Herald, volume 1, November 1850.

ਮਿਲਰਾਈਟ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ, ਸਰਦਿਸ ਉਹ ਕਲੀਸੀਆ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਜੀਊਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਮਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।

> ਅਤੇ ਸਰਦਿਸ ਦੀ ਕਲੀਸਿਆ ਦੇ ਦੂਤ ਨੂੰ ਲਿਖ; ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕੋਲ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਸੱਤ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਸੱਤ ਤਾਰੇ ਹਨ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਕਿ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਜੀਊਂਦਾ ਹੈਂ, ਪਰ ਤੂੰ ਮੁਰਦਾ ਹੈਂ। ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ 3:1.

ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਦਾ ਇੱਕ ਨਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਫ਼ਸੁਸ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪਰਗਮੁਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਨਾਮ “ਮਸੀਹੀ” ਸੀ। ਪਾਪਾਈ ਰਾਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਨਾਮ “ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਲੀਸੀਆ” ਸੀ। ਸਵੇਰ ਦੇ ਤਾਰੇ, ਯੂਹੰਨਾ ਵਾਇਕਲਿਫ਼, ਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਨਾਮ “ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ” ਸੀ। ਅੰਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, 1798 ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰੋਮੀ ਸਾਂਝ ਵੱਲ ਆਪਣੀ ਵਾਪਸੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਫਿਰ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ ਜੋ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰੇ ਕਿ ਆਪਣੇ ਘੋਸ਼ਿਤ ਨਾਮ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਹੁਣ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਕਲੀਸੀਆ ਨਹੀਂ ਰਹੇ ਸਨ। 1844 ਦੀ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਉਸ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਹੁਣ ਉਹ ਕਲੀਸੀਆ ਨਹੀਂ ਰਹੇ ਸਨ ਜੋ ਮਸੀਹ ਦੇ ਵਾਚੇ ਦਾ ਨਾਮ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਇਲਿਆਹ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਇਸ ਤੱਥ ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਦੂਜੀ ਗਵਾਹੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਚਰਿੱਤਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਮਿਲਰਾਈਟਾਂ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਛਾਣਨਾ ਔਖਾ ਸੀ ਕਿ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਬਾਬਲ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਪਰ ਮਿਲਰਾਈਟਾਂ ਨੇ ਆਖ਼ਿਰਕਾਰ ਠੀਕ ਉਹੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਦੂਤ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਡਿੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਬੁਲਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਆਈ ਜੋ ਮਿਲਰਾਈਟਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਚਰਿੱਤਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰੇਗੀ। ਕੀ ਉਹ ਫ਼ਿਲਾਦੇਲਫ਼ੀਆਈ ਸਨ ਜਾਂ ਲਾਓਦੀਕੀਆਈ?

ਫ਼ਿਲਾਦੇਲਫੀਆਈਆਂ ਨੇ ਮਸੀਹ ਦੇ ਨਾਲ ਪਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਮਿਲਰਾਈਟ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐਸਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਾਓਦੀਕੀਆਈਆਂ ਦਾ ਚਰਿੱਤਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਨੂੰ ਬੇਟਸ ਦੁਆਰਾ ਤਿੰਨ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਦੀ ਉਸੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸਮਕਾਲੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪਛਾਣ ਦਾ ਤਰਕ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਤਿਹਾਸ ਦੱਸ ਕੁਆਰੀਆਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਕ ਸੰਰਚਨਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਵਚਨ ਸਾਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅੱਖਰ-ਅੱਖਰ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਵੇਗਾ।

> “ਮੱਤੀ 25 ਦੀਆਂ ਦੱਸ ਕੁਆਰੀਆਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਵੀ ਐਡਵੈਂਟ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਦਰਸਾਂਦੀ ਹੈ।” The Great Controversy, 393.

> “ਮੈਨੂੰ ਅਕਸਰ ਦੱਸ ਕੁਆਰੀਆਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜ ਸਿਆਣੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਪੰਜ ਮੂਰਖ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਅੱਖਰ ਅੱਖਰ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਾ ਇਸ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲਾਗੂ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੀਸਰੇ ਦੂਤ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਵਾਂਗ, ਇਹ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਵਰਤਮਾਨ ਸੱਚਾਈ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ।” Review and Herald, August 19, 1890.

ਆਖਰੀ ਤਿੰਨ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਮਿਲਰਾਈਟ ਅੰਦੋਲਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹਨ—ਸਾਰਦਿਸ ਵਜੋਂ; ਅਤੇ ਜੋ ਇਸ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਨ, ਉਹ ਜਾਂ ਤਾਂ ਫਿਲਾਦੈਲਫੀਆ ਜਾਂ ਲਾਓਦੀਕਿਆ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਤੀਜੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਹਿਲੀਆਂ ਚਾਰ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਦੂਜੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਸਿਸਟਰ ਵਾਈਟ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਤੀਜੇ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਠੀਕ ਉਹੀ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੋਸਫ ਬੇਟਸ ਨੇ ਹੁਣੇ ਹੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਸੀ।

> “ਓਹ, ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਵਰਣਨ ਹੈ! ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਲੋਕ ਹਨ। ਮੈਂ ਹਰ ਇੱਕ ਸੇਵਕ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਤੀਜੇ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਅਧਿਐਨ ਕਰੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਖਰੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਾਲਤ ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਹਰ ਇੱਕ ਆਇਤ ਦਾ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਅਧਿਐਨ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਚਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਯਿਸੂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।” Manuscript Releases, volume 18, 193.

ਮਿਲਰਾਈਟ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸਮਕਾਲੀ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਐਡਵੈਂਟਿਜ਼ਮ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਦੁਹਰਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੋਸਫ ਬੇਟਸ ਮਿਲਰਾਈਟ ਅਵਧੀ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸਰਦੀਸ ਨੂੰ ਬਾਬਲ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ, ਜੋ ਦੂਜੇ ਦੂਤ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੀ ਲਕਸ਼ਿਤ ਸ਼੍ਰੋਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਉਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜੋ 22 ਅਕਤੂਬਰ, 1844 ਨੂੰ ਮਸੀਹ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਵਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਛੋਟੇ ਝੁੰਡ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਲਾਓਦੀਕੀਆਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਬੁਲਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਲਾਓਦੀਕੀਆਈ ਅੰਧਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਇਸ ਗੱਲ ਕਾਰਨ ਸੀ ਕਿ ਵਿਲੀਅਮ ਮਿਲਰ ਨੇ ਲਾਓਦੀਕੀਆਈ ਆੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਪਣਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਉਹੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਫਿਲਾਦੇਲਫੀਆ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸੰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

> ਵੇਖੋ, ਮੈਂ ਸ਼ੈਤਾਨ ਦੀ ਸਭਾ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ—ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਯਹੂਦੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਨ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਝੂਠ ਬੋਲਦੇ ਹਨ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਅੱਗੇ ਆ ਕੇ ਨਿਵਾਉਂਗਾ, ਅਤੇ ਇਹ ਜਾਣਣ ਦਿਆਂਗਾ ਕਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ 3:9.

ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਕਟ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਉਪਾਸਕਾਂ ਦੇ ਦੋ ਵਰਗ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਹਾਨ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ ਧਰਮ ਦੀ ਚਾਦਰ ਹੁਣੇ ਹੀ ਸਰਦਿਸ ਤੋਂ ਲੈ ਲਈ ਗਈ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਰੋਮ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਏ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਰੋਮ ਦੀ ਧੀ ਬਣ ਗਏ। ਫਿਰ ਉਹ ਚਾਦਰ ਮਿਲਰਾਈਟ ਐਡਵੈਂਟਵਾਦ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ, ਪਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇੱਕ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੋ ਵਰਗਾਂ ਨੂੰ ਉਤਪੰਨ ਕਰਨਾ ਸੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਝੁੰਡ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇੱਕ ਸੱਚਾ ਝੁੰਡ ਅਤੇ ਇੱਕ ਜਾਲੀ ਝੁੰਡ। ਬੇਟਸ ਉਸ ਛੋਟੇ ਝੁੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤਵ ਕਰਦਾ ਸੀ ਜੋ ਮਸੀਹ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਲਾਓਦੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਝੁੰਡ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਫਿਲਾਦੇਲਫੀਆਈ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਬੇਟਸ ਦਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਸ਼ੈਤਾਨ ਦੀ ਸਭਾ ਨਾਲ ਸੀ, ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਮੂਹ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਯਹੂਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਜਦੋਂ ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂਤ ਐਡਵੈਂਟਿਜ਼ਮ ਦੇ ਅੰਤ ਉੱਤੇ ਅੰਤਿਮ ਵਾਰ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਤਦ ਇੱਕ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਵਾਚਿਕ ਪ੍ਰਜਾ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ 1989 ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਅਣਡਿੱਠਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਮਸੀਹ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਯਹੂਦੀ ਅਗੂਆਈ ਨੂੰ ਅਣਡਿੱਠਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਮਈ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਸੀਹ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਵਿੱਚ ਜੈਕਾਰਮਈ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤਦ ਮਿੱਲਰਾਈਟ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਦੀ ਪੁਕਾਰ ਵਾਲੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਲਿਖਤ ਮੁੜ ਮੁੜ ਸਲੀਬ ਦੇ ਮਾਰਗ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਨੂੰ 1844 ਦੀ ਮਹਾਨ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਸਮਰੂਪ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਯਹੂਦਾ ਮਸੀਹ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਲਾਓਦੀਕੇਆਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਫਿਲਾਦੇਲਫੀਆਂ ਸਨ। ਸਲੀਬ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਫਿਲਾਦੇਲਫੀਆਂ ਨੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਬੇਟਸ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਲਾਓਦੀਕੇਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਡਿੱਗੀ ਹੋਈ ਕਲੀਸਿਆ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਬੁਲਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਚੇਲੇ ਯਹੂਦਾ ਇਸਕਰਿਓਤੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

1989 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਚੁਣੇ ਗਏ ਵਾਅਦਾਕਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਅਣਮੋਹਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ 18 ਜੁਲਾਈ, 2020 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਆਈ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਖ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕੋ ਹੀ ਅੰਦੋਲਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਦਿੱਸਦੇ ਸਨ। ਤਦ ਭੀ, ਇੱਕ ਵਰਗ ਲਾਓਦਿਕੀਆਈ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਵਰਗ ਫ਼ਿਲਾਦੇਲਫ਼ੀਆਈ। ਜਿਵੇਂ ਯਹੂਦਾ ਨੇ ਸਲੀਬ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਸੀਹ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਣ ਲਈ ਸਨਹੈਡ੍ਰਿਨ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਨੇਮ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ 11 ਸਤੰਬਰ, 2001 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਲਾਓਦਿਕੀਆਈ ਤੌਬਾ ਕਰਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੌਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੇ ਹੋਣਗੇ। ਜਲਦੀ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਉੱਤੇ ਇਹ ਉਤਨਾ ਹੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਜਿੰਨਾ ਕਿ ਯਹੂਦਾ ਦਾ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਲਟਕਣਾ, ਕਿ ਲਾਓਦਿਕੀਆਈ ਫ਼ਿਲਾਦੇਲਫ਼ੀਆਈਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਫ਼ਸਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹੀ ਕੁੜੇਲਾਂ ਨੂੰ ਗੇਂਹੂਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਫ਼ਸਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਰਹੇ ਹਾਂ।

ਇਹ ਸੱਚਾਈਆਂ ਤਦੋਂ ਹੀ ਪਛਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਅਤੇ ਜੇ ਅਸੀਂ ਇਹ ਸਮਝਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਈਏ ਕਿ ਕੇਵਲ ਉਹੀ ਬਾਈਬਲਕਲ ਵਿਧੀ ਜੋ ‘ਸੱਚ’ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਉਹ “ਇਤਿਹਾਸਵਾਦ” ਹੈ। ਸੱਚੀ ਵਿਧੀ ਨਾ ਪ੍ਰੇਤੇਰਿਜ਼ਮ ਹੈ, ਨਾ ਫਿਊਚਰਿਜ਼ਮ, ਨਾ ਡਿਸਪੈਂਸੇਸ਼ਨਲਿਜ਼ਮ, ਨਾ ਵੋਕ-ਇਜ਼ਮ, ਨਾ ਵਿਆਕਰਣਕ ਜਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਿਪੁਣਤਾ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸ਼ੈਤਾਨੀ ਜਾਲਸਾਜ਼ ਨਕਲਾਂ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ। ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਕਤੀ ਹੈ ਜੋ ਸਤਾਰਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਇੱਕ ਦਰਸ਼ਨਿਕ ਜੀਂ-ਜਾਕ ਰੂਸੋ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਦੁਹਰਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਸਰ ਇਹ ਹੈ, “ਭੁੱਲ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਜੜ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਸੱਚ ਦੀ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਹੀ।” “ਸੱਚ” ਉਹ ਅਲਫਾ ਅਤੇ ਓਮੇਗਾ ਹੈ ਜੋ ਸੁੱਕੀ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲੀ ਜੜ੍ਹ ਵਾਂਗ ਹੈ।

> “ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਈਬਲ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਦੀ ਧਨ-ਸੰਪਦਾ ਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ-ਘਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਸੱਚਾਈਆਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਜਿੰਨੀ ਉੱਚੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਨੰਤਕਾਲ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸਮੇਟਦੀ ਹੈ, ਪਛਾਣੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ। ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੀੜ ਲਈ ਮਸੀਹ ਆਪ ਹੀ ‘ਸੁੱਕੀ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲੀ ਹੋਈ ਜੜ੍ਹ’ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਵਿੱਚ ‘ਕੋਈ ਐਸੀ ਸੋਭਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ ਕਿ’ ਉਹ ‘ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਹੁਣ।’ ਯਸਾਯਾਹ 53:2. ਜਦੋਂ ਯਿਸੂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਵਿੱਚ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਫਰੀਸੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, ‘ਤੂੰ ਸਮਾਰੀ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਭੂਤ ਹੈ।’ ਯੂਹੰਨਾ 8:48. ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਚੇਲੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਦਿਲਾਂ ਦੇ ਸਵਾਰਥ ਦੁਆਰਾ ਇਤਨੇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹੋਏ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਧੀਮੇ ਸਨ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਆਇਆ ਸੀ। ਇਹੀ ਕਾਰਣ ਸੀ ਕਿ ਯਿਸੂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਤੁਰਿਆ। ਕੇਵਲ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਿਆ ਗਿਆ।” Thoughts from the Mount of Blessing, 25.

ਅਸੀਂ ਇਸ ਵੇਲੇ ਜੋ ਸੱਚਾਈਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਪਰਿਪ੍ਰੇਖ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚਾਈ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਇਤਿਹਾਸ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਬੱਧ ਤੌਰ ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚਾਈ ਬਾਰੇ ਸਾਡੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਅਲਫਾ ਅਤੇ ਓਮੇਗਾ ਦੇ ਪਰਿਪ੍ਰੇਖ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ ਉਸ ਪਰਿਪ੍ਰੇਖ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਯਿਸੂ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਦੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਪਛਾਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਚੌਥੀ ਕਲੀਸਿਆ ਥਿਆਤੀਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਉਸ ਅਵਧੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤਵ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਪਾਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੇ ਬਾਈਬਲੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਰਾਜ ਵਜੋਂ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਉਹੀ ਅਵਧੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਕਲੀਸਿਆ ਬੰਧਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਆਤਮਿਕ ਇਸਰਾਏਲ ਦੀ ਆਤਮਿਕ ਬਾਬਲ ਵੱਲੋਂ ਇਕ ਹਜ਼ਾਰ ਦੋ ਸੌ ਸੱਠ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਬੰਧਵਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਰੂਪ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਇਸਰਾਏਲ ਦੀ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਬਾਬਲ ਵਿੱਚ ਸੱਤਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਬੰਧਵਾਈ ਸੀ।

> “ਅੱਜ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਕਲੀਸਿਆ ਇੱਕ ਖੋਈ ਹੋਈ ਜਾਤੀ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਦਿਵਯ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਪੂਰਨਤਾ ਤੱਕ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਆਜ਼ਾਦ ਹੈ। ਅਨੇਕਾਂ ਸਦੀਆਂ ਤੱਕ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਆਜ਼ਾਦੀਆਂ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਸਹੀ। ਸੁਸਮਾਚਾਰ ਦਾ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਾਰ ਮਨਾਹੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਕਠੋਰ ਦੰਡ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਦੀ ਅਣਆਗਿਆ ਕਰਨ ਦਾ ਸਾਹਸ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਹਾਨ ਨੈਤਿਕ ਅੰਗੂਰਬਾੜੀ ਲਗਭਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਕਾਬੂ ਪਈ ਰਹੀ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਬਚਨ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਭੁੱਲ ਅਤੇ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਸੱਚੇ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਮਿਟਾ ਦੇਣ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਕਲੀਸਿਆ ਇਸ ਨਿਰਦਈ ਉਤਪੀੜਨ ਦੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਤਨੀ ਹੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਬੰਧਵਾਸ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਜਿੰਨੇ ਕਿ ਨਿਰਬਾਸਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਬਾਬਲ ਵਿੱਚ ਬੰਦੀ ਬਣਾਕੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ ਬੱਚੇ ਸਨ।” Prophets and Kings, 714.

ਬਾਬਲ ਵਿੱਚ ਸੱਤਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਬੰਧਵਾਈ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਥੂਆਤੀਰਾ ਦੀ ਕਲੀਸਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਥੂਆਤੀਰਾ ਦੀ ਕਲੀਸਿਆ ਉਹ ਪਰਿਣਾਮ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਕਾਰਣ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਪਰਗਾਮੁਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰਗਾਮੁਸ ਸਮਰਾਟ ਕਾਂਸਟੈਂਟਾਈਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੂਰਤੀਪੂਜਾ ਨੂੰ ਮਸੀਹੀ ਧਰਮ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਮੂਰਤੀਪੂਜਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਸੀ। ਬਾਈਬਲੀ ਕਾਰਣ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਸਰਾਏਲ ਨੂੰ ਥੂਆਤੀਰਾ ਦੇ ਸੱਤਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਬੰਧਵਾਈ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਪੂਜਕ ਕੌਮਾਂ ਨਾਲ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਬਚਨ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਵਿਦ੍ਰੋਹ ਵਿੱਚ ਸੰਬੰਧ ਅਤੇ ਗੱਠਜੋੜ ਬਣਾਏ। ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੇ ਵਾਰੰਵਾਰ ਇਸਰਾਏਲ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਅਜਾਤੀ ਕੌਮਾਂ ਨਾਲ ਨਾ ਰਲਣ-ਮਿਲਣ। ਦਸ ਹੁਕਮ, ਉਹੀ ਵਸਤੂ ਜਿਸ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਭੰਡਾਰੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਸਰਾਏਲ ਹੋਣੇ ਸਨ, ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਸਖ਼ਤ ਮਨਾਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਹੋਰੇਬ ਦੀ ਗੁਫ਼ਾ ਕੋਲ ਮੂਸਾ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਲੰਘਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਚਰਿੱਤਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ, ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰ ਉਹੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਦਾ ਅਸੀਂ ਉਲੇਖ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।

> ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਵੇਖੋ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਵਾਚਾ ਬਾਂਧਦਾ ਹਾਂ: ਤੇਰੀ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੈਂ ਅਜਿਹੇ ਅਚਰਜ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਹੜੇ ਨਾ ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਭੀ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ; ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਜਾ ਜਿਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤੂੰ ਹੈਂ, ਯਹੋਵਾਹ ਦਾ ਕੰਮ ਵੇਖੇਗੀ; ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਕਰਾਂਗਾ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ। ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਅੱਜ ਤੈਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਉਸ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰ। ਵੇਖੋ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਅਮੋਰੀ, ਕਨਾਨੀ, ਹਿੱਤੀ, ਪਰਿੱਜੀ, ਹਿੱਵੀ ਅਤੇ ਯਬੂਸੀ ਨੂੰ ਕੱਢ ਦਿਆਂਗਾ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹੀਂ, ਕਿਤੇ ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਜਿਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ ਉਸ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਵਾਚਾ ਬਾਂਧ ਲਵੇਂ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਹ ਤੇਰੇ ਵਿਚਕਾਰ ਫੰਦਾ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ। ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵੇਦੀਆਂ ਢਾਹ ਦਿਓ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਟੁਕੜੇ-ਟੁਕੜੇ ਕਰ ਦਿਓ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਸ਼ੇਰਾ-ਸਤੰਭਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਸੁੱਟੋ। ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਨਾ ਕਰੀਂ; ਕਿਉਂਕਿ ਯਹੋਵਾਹ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਈਰਖਾਲੂ ਹੈ, ਈਰਖਾਲੂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਹੈ। ਕਿਤੇ ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਤੂੰ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨਾਲ ਵਾਚਾ ਬਾਂਧ ਲਵੇਂ, ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵਿਭਚਾਰ ਕਰਦੇ ਫਿਰਣ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਬਲੀਆਂ ਚੜ੍ਹਾਉਣ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਤੈਨੂੰ ਬੁਲਾਏ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਉਸ ਦੀ ਬਲੀ ਵਿੱਚੋਂ ਖਾਵੇਂ; ਅਤੇ ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਲੈ ਲਵੇਂ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਆਪਣੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵਿਭਚਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਫਿਰਣ, ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵਿਭਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣ। ਕੂਚ 34:10–16.

ਇਸੇ ਅੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਸਰਾਏਲ ਨੂੰ ਦੋ ਵਾਰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵੀ ਬਾਈਬਲ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਹੋਰ ਗਵਾਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਸਰਾਏਲ ਨੂੰ ਇਹ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਪੂਜਕ ਕੌਮਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵਾਅਦੇ ਜਾਂ ਸੰਧੀਆਂ ਨਾ ਕਰਨ। ਉਹ ਸਮਝੌਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਸਰਾਏਲ ਵੱਲੋਂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਥਿਓਕ੍ਰੈਟਿਕ ਰਾਜ ਦੇ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਮੰਗਿਆ, ਤਾਂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਹੋਣ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਨੇ, ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਉੱਤਰੀ ਦਸ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੇ ਹਰੇਕ ਰਾਜੇ ਨੇ, ਉਸੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸਿਧਾਂਤ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੰਗ ਸੀ ਕਿ ਇਸਰਾਏਲ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਪੂਜਕ ਕੌਮਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਹੇ, ਅਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਸਮਝੌਤੇ ਰਾਹੀਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਦਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸਟੈਂਟਾਈਨ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣਿਆ। ਪਰਗਾਮੁਸ ਅਤੇ ਕਾਂਸਟੈਂਟਾਈਨ ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਬਗਾਵਤਮਈ ਰੂਪ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਕਲੀਸੀਆ ਵਿੱਚ ਮੂਰਤੀਪੂਜਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਵਾਇਆ। ਜੋ ਪਤਨ ਰਾਜਾ ਸਾਊਲ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਮਸੀਹੀ ਕਲੀਸੀਆ ਦੇ ਉਸ ਪਤਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਆਤਮਿਕ ਬਾਬਲ ਦੀ ਕੈਦ ਵੱਲ ਲੈ ਗਿਆ। ਰਾਜਾ ਸਾਊਲ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਬਾਬਲ ਦੀ ਕੈਦ ਤੱਕ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਥਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਪਰਗਾਮੁਸ ਦੀ ਕਲੀਸੀਆ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਈ ਸੱਤਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਕੈਦ ਥਾਇਤੀਰਾ ਦੀ ਕਲੀਸੀਆ ਸੀ।

ਅਫ਼ਸੁਸ ਉਸ ਕਲੀਸਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਜੋ ਵਾਅਦੇ ਕੀਤੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਅਫ਼ਸੁਸ ਮੂਸਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਇਸਰਾਏਲ ਦੀ ਮਿਸਰ ਦੀ ਗੁਲਾਮੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤਵ ਕਰਦਾ ਹੈ।

> “ਬਾਈਬਲ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਧਨ-ਸੰਪਦਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਆਖ਼ਰੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਲਈ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਕੱਠੇ ਬੰਨ੍ਹ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਨੇਮ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਮਹਾਨ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਵਿਵਹਾਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲੀਸੀਆ ਵਿੱਚ ਦੁਹਰਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।” Selected Messages, book 3, 338, 339.

ਮਿਸਰ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰੇ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਇਤਿਹਾਸ ਅੰਤਿਮ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਹਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਮਿਲਰਾਈਟ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੁਹਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸੇ ਕਾਰਣ ਸਿਸਟਰ ਵਾਈਟ ਉਸ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ ਮਿਲਰਾਈਟ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ 1844 ਦੀ ਮਹਾਨ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਇਬਰਾਨੀਆਂ ਦੀ ਉਸ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਲਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਅੱਗੇ ਖੜੇ ਸਨ ਅਤੇ ਫਿਰਔਨ ਦੀ ਸੈਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ ਨੇੜੇ ਆ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਮਿਸਰ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰੇ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਮਸੀਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜੋੜਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਲੀਬ ਉੱਤੇ ਚੇਲਿਆਂ ਦੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਲਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਲੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ 1844 ਦੀ ਮਹਾਨ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਸਲੀਬ ਦੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਨੇ ਇਫ਼ਸੁਸ ਦੀ ਕਲੀਸੀਆ ਦੇ ਆਰੰਭ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤਵ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਮੂਸਾ ਦਾ ਸਮਾਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤਵ ਇਫ਼ਸੁਸ ਦੀ ਕਲੀਸੀਆ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਨੇ ਮਸੀਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ ਆਰੰਭ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਇਤਿਹਾਸ ਇਫ਼ਸੁਸ ਦੀ ਕਲੀਸੀਆ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸੱਚਾਈਆਂ ਦੀ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਪਹਿਚਾਣ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ Future for America ਦੁਆਰਾ ਅਕਸਰ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਸਰਵੇਖਣ ਹੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।

ਮਸੀਹ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨਵੀਂ ਵਾਚਾ ਦੀ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਠਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਚਾ ਦੀ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਸੀਹ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਸਰਾਏਲ ਦਾ ਅੰਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਸਰਾਏਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਮਿਸਰ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰੇ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਹਿਲਾਂ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਵਾਚਾ ਦੀ ਪ੍ਰਜਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਵਾਚਾ ਦੀ ਪ੍ਰਜਾ ਲਈ ਪਾਸੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਮਸੀਹ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਦੇ ਨਾਸ ਨਾਲ ਸਨ 70 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅੰਤਿਮ ਨਿਸਕਰਸ਼ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਮੂਸਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਪਹਿਲੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਚਾਲੀ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅਰਸੇ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਏ, ਅਤੇ ਯਹੋਸ਼ੂ ਅਤੇ ਕਾਲੇਬ ਨਵੇਂ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਬਣੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵਾਅਦੇ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਤੱਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਲੈ ਜਾਣਾ ਨਿਯਤ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਅਫ਼ਸੀਆਈ ਕਲੀਸੀਆ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਰੀਆਂ ਨੇ ਸੁਸਮਾਚਾਰ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।

ਪੁਰਾਤਨ ਇਸਰਾਏਲ ਦਾ ਆਰੰਭ ਅਤੇ ਅੰਤ, ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਇਸਰਾਏਲ ਦਾ ਆਰੰਭ ਵੀ, ਇਹ ਸਭ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਪ੍ਰਜਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਪ੍ਰਜਾ ਵੱਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸੰਕ੍ਰਮਣ ਦੀ ਹੀ ਪਹਿਚਾਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਗਵਾਹਾਂ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਗੱਲ ਸਥਾਪਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਗਵਾਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇਹ ਤਿੰਨੋਂ ਲੜੀਆਂ ਪਿਛਲੀ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਤਿਆਗ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਗਵਾਹ ਅਲਫਾ ਅਤੇ ਓਮੇਗਾ ਦੀ ਮੋਹਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਜੋ ਆਰੰਭ ਤੋਂ ਹੀ ਅੰਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਇੱਕ ਲੱਖ ਚੁਤਾਲੀ ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਲ ਵਾਚਾ ਕਰੇਗਾ, ਤਦ ਇੱਕ ਪੂਰਵ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਪ੍ਰਜਾ ਹੋਵੇਗੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੰਘਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਘਬਰਾਹਟ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਉਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਬਚਨ ਕਦੇ ਅਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਮਿਸਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਯਹੋਸ਼ੂਆ ਦੁਆਰਾ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੇ ਜੋ ਜਿੱਤਾਂ ਸੰਪੰਨ ਕੀਤੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤਵ ਅਫ਼ਸੁਸ ਦੀ ਕਲੀਸਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਫ਼ਸੁਸ ਲਈ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰੇਮ ਗੁਆ ਬੈਠਣਾ ਨਿਯਤ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਯਹੋਸ਼ੂਆ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਤਦ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਉੱਠੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਮੁਰਨਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤ ਅਵਧੀ ਨੂੰ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕੀਤੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਦਾ ਯਹੋਸ਼ੂਆ ਦਾ ਅਦਭੁਤ ਕੰਮ ਕਦੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਪੰਨ ਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਯਹੋਸ਼ੂਆ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਕੰਮ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਬੈਠੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰੇਮ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਅਵਧੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹੀ ਜਦ ਤੱਕ ਇਸਰਾਏਲ ਨੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੂੰ ਅਸਵੀਕਾਰ ਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸਮੂਏਲ ਨੇ ਰਾਜਾ ਸਾਉਲ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਗਮੁਸ ਦੀ ਕਲੀਸਿਆ ਦਾ ਆਗਮਨ ਹੋਇਆ।

> “ਸਮੁਰਨਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਏਸ਼ੀਆ ਮਾਈਨਰ ਦੀ ਇੱਕ ਕਲੀਸਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਸੀਹੀ ਕਲੀਸਿਆ ਨੂੰ ਵੀ, ਦੂਜੀ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਉਹ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਬੁੱਤਪਰਸਤੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਚਤਾ ਲਈ ਆਪਣਾ ਅੰਤਿਮ ਡਟਾਅ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਮਸੀਹੀ ਧਰਮ ਅਦਭੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਇਤਨਾ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਹਿਰਦੇ-ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਸੀਹ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ, ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਤਰਕ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਅਜੇਹੇ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਖ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਬੁੱਤਪਰਸਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੈ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੁਝਬੂਝ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਪੱਖ ਵੱਲ ਮੋੜ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਦਿੱਸਦਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੇ ਕਲੀਸਿਆ ਦੀ ਆਤਮਿਕਤਾ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਰਿਤਕ ਕਲੀਸਿਆ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸੀ, ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ ਲੁਪਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਉਹ ਦਾਤ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਕਲੀਸਿਆ ਨੂੰ, ਜਿਸਦੇ ਸਪੁਰਦ ਇਹ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਏਕਤਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸੱਚੇ ਨਬੀ ਰਹੇ ਹੀ ਨਾ, ਤਾਂ ਝੂਠੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਗਈਆਂ; ਯੂਨਾਨੀਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਧਰਮਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀਆਂ ਗਲਤ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਫ਼ਰੀਸੀਆਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਧਾਰਮਿਕਤਾ, ਜਿਸਦੀ ਮਸੀਹ ਨੇ ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਮੁੜ ਕਲੀਸਿਆ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਈ। ਕੌਂਸਟੈਂਟਾਈਨ ਦੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਦੋ ਸਦੀਆਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੁਰਾਈਆਂ ਦੀ ਨੇਹ ਰੱਖੀ ਗਈ ਜੋ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਦੋ ਸਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈਆਂ। ਇਸ ਅਵਧੀ ਦੌਰਾਨ ਰੋਮੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਹੋ ਗਈ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਗੱਲ ਅਜੀਬ ਜਾਪੇ, ਤਾਂ ਭੀ ਇਹ ਘੱਟ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਮਸੀਹੀਆਂ ਅਤੇ ਬੁੱਤਪਰਸਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮੌਜੂਦ ਸੰਬੰਧ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸੀ।”

> “ਰੋਮਨ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੌਮਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਖ੍ਰਿਸਤੀਆਈ ਕੋਈ ਕੌਮ ਨਹੀਂ ਸਨ; ਉਹ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਤਿਰਸਕਾਰਯੋਗ ਜਾਤੀ ਦਾ ਇਕ ਪੰਥ ਮਾਤਰ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਡਟੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਗੁਪਤ ਸਭਾਵਾਂ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅੰਤਰੰਗ ਮਿਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਰੀਤ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਤੇ ਆਚਰਣਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਖ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਸਨ, ਤਦ ਉਹ ਮੂਰਤੀਪੂਜਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਦੇ ਪਾਤਰ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਉਤਪੀੜਨ ਦਾ ਭੋਗ ਵੀ ਬਣਦੇ ਸਨ। ਅਕਸਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਆਪ ਹੀ ਉਤਪੀੜਨ ਲਿਆਉਂਦੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਕੋਈ ਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਭਾਵਨਾ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਕਾਰਥੇਜ ਦੇ ਬਿਸ਼ਪ ਸਿਪ੍ਰਿਆਨ ਦੀ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਦੰਡ-ਆਦੇਸ਼ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਸੁਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਤਦ ਸੁਣ ਰਹੀ ਖ੍ਰਿਸਤੀਆਈ ਭੀੜ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਧਾਰਣ ਪੁਕਾਰ ਉੱਠੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮਰਾਂਗੇ।’”

> “ਜਿਸ ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਸੀਹੀ ਕਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਬਿਨਾ ਲੋੜ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਦੁਸ਼ਮਨੀ ਨੂੰ ਉਕਸਾਇਆ, ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਸੰਬੰਧ ਸੰਨ 303 ਈ. ਵਿੱਚ ਸਮਰਾਟ ਡਾਇੋਕਲੇਸ਼ੀਅਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਗੈਲੇਰੀਅਸ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਤੜਪਾਉਣ ਦੇ ਫਰਮਾਨ ਨਾਲ ਸੀ। ਉਹ ਫਰਮਾਨ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਵਿੱਚ ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਘੱਟ ਜਾਂ ਵੱਧ ਕੜਾਈ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।” Steven Haskell, The Story of the Seer of Patmos, 50. 51.

ਭਾਵੇਂ ਸਮਿਰਨਾ ਉਹਨਾਂ ਦੋ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਤਾੜਨਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਤਾਂ ਭੀ ਇਤਿਹਾਸ ਇਹ ਸਾਕਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਜੋ ਲੋਕ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੇਰਣਾਵਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਸਨ, ਦਿਵਿਆ ਨਹੀਂ। ਨਿਆਈਆਂ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਯਹੋਸ਼ੂਆ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਉਲੇਖ ਕਰਦਿਆਂ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵਚਨ ਹੈ ਜੋ ਦੋ ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਨਿਆਈਆਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਉਸ ਵਚਨ ਦਾ ਉਲੇਖ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਆਖਰੀ ਵਚਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਚਨ ਯਹੋਸ਼ੂਆ ਦੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਵਚਨ ਉਸ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਸਾਰ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

> ਹੁਣ ਯਹੋਸ਼ੁਆ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਸਰਾਏਲ ਦੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ ਨੇ ਯਹੋਵਾਹ ਕੋਲ ਪੁੱਛਿਆ, ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਕਨਾਨੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਾਡੇ ਵਾਸਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕੌਣ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰੇ?… ਉਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਰਾਏਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਉਹੀ ਕਰਦਾ ਸੀ ਜੋ ਉਸ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਲੱਗਦਾ ਸੀ… ਉਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਰਾਏਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ ਸੀ: ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਉਹੀ ਕਰਦਾ ਸੀ ਜੋ ਉਸ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। ਨਿਆਈਆਂ 1:1; 17:16; 21:25.

ਜਿਵੇਂ ਸਮਿਰਨਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ “ਸਵੈ” ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਅੰਤ ਤੱਕ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੋ ਉਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਉਹੀ ਕਰਨ। ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਘਾਟ ਹੀ ਉਹ ਗੱਲ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੈਸਕਲ ਨੇ ਸਮਿਰਨਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣਿਆ, ਜੋ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦੀ ਆਤਮਾ ਦੀ ਕੋਈ ਸਰਗਰਮ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾ ਹੋਣ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਦੋਹਾਂ ਇਤਿਹਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਘਾਟ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਲਈ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਫ਼ੈਸਲੇ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਹੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾਵਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣ। ਇਫ਼ਿਸੁਸ ਮਿਸਰ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਨਿਆਈਆਂ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਇਤਿਹਾਸ ਸਮਿਰਨਾ ਦੀ ਕਲੀਸੀਆ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਸਾਊਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬਾਬਲ ਦੀ ਕੈਦ ਤੱਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਪਰਗਾਮੋਸ ਦੀ ਕਲੀਸੀਆ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਾਬਲ ਦੀ ਕੈਦ ਥੁਆਤੀਰਾ ਦੀ ਕਲੀਸੀਆ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ।

ਅਗਵਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪਛਾਣੇ ਗਏ ਪ੍ਰਤੀਭਾਸ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੋਂਦਿਆਂ, ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ, ਮੋਹਰਾਂ ਅਤੇ ਤੁਰਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਦੀ ਵੰਡ ਹੈ; ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਚਾਰ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਮਿਸਰੀ ਬੰਧਵਾਸ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਬਿਲੀ ਬੰਧਵਾਸ ‘ਤੇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਲਫਾ ਅਤੇ ਓਮੇਗਾ ਸਦਾ ਅੰਤ ਨੂੰ ਆਰੰਭ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਚਾਰ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੇ ਰੋਮੀ ਅਧਿਕਾਰ ਅਧੀਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਚਾਰ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਆਤਮਿਕ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦੇ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਸੌ ਸੱਠ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਲਈ ਆਤਮਿਕ ਰੋਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਥੁਆਤੀਰਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰਦੀਸ ਆਇਆ, ਜੋ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਉਹ ਥੁਆਤੀਰਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਤੀਕਿਤ ਬਾਬਲ ਦੀ ਬੰਦੀਵਾਸਤਾ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆਏ। ਸਰਦੀਸ ਉਹ ਕਲੀਸਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਇਹ ਨਾਮ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਜੀਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਜੀਉਂਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਦਾ ਇਜ਼ਹਾਰ ਝੂਠ ਸੀ। ਧਿਆਨਯੋਗ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸੱਤਾਂ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੇਵਲ “ਸਰਦੀਸ” ਹੀ ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਕੋਈ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਆਇਤਾਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਸਰਦੀਸ ਲਈ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਸ ਨਾਮ ਦੀ ਕੋਈ ਵਿਉਤਪੱਤਿਕ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਤਾਂ ਹੈ, ਪਰ ਹੈ ਨਹੀਂ।

> “ਪਰ ਦੂਜਾ ਹੈਕਲ ਮਹਿਮਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਮਾਨ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਪਹਿਲੇ ਹੈਕਲ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਸਮਰਪਣ-ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਚਿੰਨ੍ਹਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅਲੌਕਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਨਾ ਹੋਇਆ। ਨਵੇਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਭਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮਹਿਮਾ ਦੀ ਕੋਈ ਘਟਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ ਗਈ। ਉਸ ਦੀ ਵੇਦੀ ਉੱਤੇ ਬਲੀਦਾਨ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰਨ ਲਈ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਕੋਈ ਅੱਗ ਨਾ ਉਤਰੀ। ਸ਼ੇਕੀਨਾਹ ਹੁਣ ਅਤਿ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਕਰੂਬੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨਿਵਾਸ ਨਾ ਕਰਦੀ ਸੀ; ਨਾ ਹੀ ਉੱਥੇ ਸੰਦੂਕ, ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿੱਤ-ਆਸਨ, ਅਤੇ ਸਾਕਸ਼ੀ ਦੀਆਂ ਤਖ਼ਤੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਸਨ। ਯਹੋਵਾਹ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੁੱਛਣ ਵਾਲੇ ਯਾਜਕ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਲਈ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਕੋਈ ਵਾਣੀ ਨਹੀਂ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ।” The Great Controversy, 24.

ਬਾਬਲ ਦੀ ਕੈਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਬਣਾਇਆ। ਤਦ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇੱਕ ਨਾਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦੀ ਘਾਟ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਉਹ ਨਾਮ ਤਾਂ ਸੀ ਜੋ ਜੀਵਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤਾ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਉਹ ਹਾਜ਼ਰੀ ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਸੀ ਜੋ ਜੀਵਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੇਵਲ ਧਾਰਮਿਕ ਦਾਅਵਾ ਅਤੇ ਦਿਖਾਵਾ ਹੀ ਸੀ।

ਸਾਰਦਿਸ ਵਿੱਚ ਆਖ਼ਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੇ ਉਸ ਇਲਿਆਹ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕੀਤੀ ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਦਿਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਵੇਗਾ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਸਰਾਏਲ ਲਈ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਉਹ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਦਿਨ ਸੀ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ, ਸਿਸਟਰ ਵਾਈਟ 70 ਈ. ਵਿੱਚ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦਾ ਉਲੇਖ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਦਿਨ ਦੀ ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤਕ ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੱਤ ਆਖ਼ਰੀ ਬਲਾਵਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਿਲਾਦੇਲਫੀਆ ਦੀ ਕਲੀਸਿਆ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਯੂਹੰਨਾ ਬਪਤਿਸਮਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਉਸ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਹੋਈ ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪੁਕਾਰਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਵਿਲੀਅਮ ਮਿਲਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਯੂਹੰਨਾ ਬਪਤਿਸਮਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਵਿਲੀਅਮ ਮਿਲਰ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਲਾਓਦੀਕਿਆ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਇੱਕ ਅਜੇਹੇ ਲੋਕਾਂ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਜੋ ਇਹ ਮੰਨਦੇ ਸਨ ਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਗਲਤ ਸੀ। ਯੂਹੰਨਾ ਬਪਤਿਸਮਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਵਿਲੀਅਮ ਮਿਲਰ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਉੱਤੇ ਕੁਹਾੜੀ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ। ਸਾਰਦਿਸ ਲਈ ਸੰਦੇਸ਼ ਇਹ ਸੀ ਕਿ “ਸਾਰਦਿਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੁਝ ਨਾਮ ਅਜੇਹੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਅਸ਼ੁੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ; ਅਤੇ ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਚਿੱਟੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਰਨਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਯੋਗ ਹਨ।” ਯੂਹੰਨਾ ਬਪਤਿਸਮਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਵਿਲੀਅਮ ਮਿਲਰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤਵ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਾਰਦਿਸ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਰਸੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆਏ ਅਤੇ ਮਸੀਹ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਠਹਿਰੇ।

> “ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਵਿਲੀਅਮ ਮਿਲਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਸੇਵਕ ਇਲਿਆਹ ਦੀ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਘੋਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਖੜੇ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਯਿਸੂ ਦੇ ਅਗਵਾਨ ਯੂਹੰਨਾ ਵਾਂਗ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗੰਭੀਰ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦਰੱਖਤ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਉੱਤੇ ਕੁਹਾੜਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਤੋਬਾ ਦੇ ਯੋਗ ਫਲ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਪੁਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਮਜਬੂਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਐਸੀ ਸੀ ਕਿ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਗਹਿਰਾ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਣ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਸਲੀ ਚਰਿੱਤਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਉਚਿਤ ਸੀ। ਅਤੇ ਜਦ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਭੱਜਣ ਦੀ ਇਹ ਗੰਭੀਰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਸੁਣਾਈ ਗਈ, ਤਦ ਬਹੁਤੇ ਜੋ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੰਗਿਆਈ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾਣੇ ਵੇਖੇ, ਅਤੇ ਤੋਬਾ ਦੇ ਕੌੜੇ ਅੰਸੂਆਂ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਪੀੜਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਿਮਾਣਾ ਕੀਤਾ। ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਆਤਮਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਠਹਿਰ ਗਈ, ਉਹ ਇਸ ਪੁਕਾਰ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੋਏ, ‘ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਤੋਂ ਡਰੋ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰੋ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਨਿਆਂ ਦੀ ਘੜੀ ਆ ਪਹੁੰਚੀ ਹੈ।’” Early Writings, 233.

ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਕਲੀਸੀਆਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮਸੀਹ ਦੇ ਦੂਜੇ ਆਗਮਨ ਤੱਕ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਸੱਤ ਕਲੀਸੀਆਂ ਭਵਿੱਖਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾ ਮੂਸਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮਸੀਹ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਆਗਮਨ ਤੱਕ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਵੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

> ਇਸਰਾਏਲ ਦੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪਰਖਾਂ, ਅਤੇ ਮਸੀਹ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਆਗਮਨ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਵੱਈਆ, ਮਸੀਹ ਦੇ ਦੂਜੇ ਆਗਮਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਵਿੱਚ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।

> “ਸ਼ੈਤਾਨ ਦੇ ਫੰਦੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਉਤਨੇ ਹੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਛਾਏ ਗਏ ਹਨ ਜਿੰਨੇ ਕਿ ਕਨਾਨ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਰਾਏਲ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਲਈ ਵਿਛਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਅਸੀਂ ਉਸ ਲੋਕ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾ ਰਹੇ ਹਾਂ।“

> “ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸਾਡੇ ਲਈ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਇਹ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਜੋਤ ਹੋਵੇਗੀ, ਤਾਂ ਸ਼ੈਤਾਨ ਚੁੱਪਚਾਪ ਇਕ ਪਾਸੇ ਖੜਾ ਰਹੇਗਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੋਈ ਯਤਨ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ। ਆਓ ਅਸੀਂ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹੀਏ ਕਿ ਅਸੀਂ ਉਸ ਜੋਤ ਨੂੰ ਅਸਵੀਕਾਰ ਨਾ ਕਰੀਏ ਜੋ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਭੇਜਦਾ ਹੈ, ਕੇਵਲ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਡੇ ਮਨਪਸੰਦ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ.... ਜੇ ਕੋਈ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਜੋ ਆਪ ਜੋਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ ਅਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਬਣਣ।”

> “‘ਮੈਂ ਅੱਜ ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਾਕੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਅੱਗੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਮੌਤ, ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਅਤੇ ਸ਼ਾਪ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਚੁਣੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸੰਤਾਨ ਦੋਵੇਂ ਜੀਊਂਦੇ ਰਹੋ; ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਯਹੋਵਾਹ ਆਪਣੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਮੰਨੋ, ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਲੱਗੇ ਰਹੋ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹੀ ਤੁਹਾਡਾ ਜੀਵਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਹੈ; ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਸੋ ਜਿਸ ਨੂੰ ਯਹੋਵਾਹ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਰਾਂ—ਅਬਰਾਹਾਮ, ਇਸਹਾਕ, ਅਤੇ ਯਾਕੂਬ—ਨੂੰ ਦੇਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਹੁੰ ਖਾਧੀ ਸੀ।’”

> “ਇਹ ਗੀਤ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਮਈ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਅਦਭੁੱਤ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਦ ਵੀ ਇਸ ਨੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਮਹਾਨ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਜਿੱਤ ਦਾ ਪੂਰਵ-ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ, ਜਦੋਂ ਮਸੀਹ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਆਵੇਗਾ।”

> “ਰਸੂਲ ਪੌਲੁਸ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਰਾਏਲੀਆਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਯਾਤਰਾ-ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਅਨੁਭਵ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਇਸ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਜੀਊਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਲਾਭ ਲਈ ਲਿਖੇ ਗਏ ਹਨ, ਅਰਥਾਤ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਆ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ ਕਿ ਸਾਡੇ ਖ਼ਤਰੇ ਇਬਰਾਨੀਆਂ ਦੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੱਟ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਵੱਧ ਹਨ।” Healthful Living, 280, 281.

ਮਿਸਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਅਫ਼ਸੁਸ ਦੀ ਕਲੀਸੀਆ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਸੁਸ ਦੀ ਕਲੀਸੀਆ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਯਹੋਸ਼ੂਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਲੋਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਮਿਸਰ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢ ਕੇ ਲੈ ਆਇਆ ਸੀ ਲਗਾਤਾਰ ਦਸ ਪਰੀਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਬਾਗੀਆਂ ਤੋਂ ਵਾਅਦੇ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ ਯਹੋਸ਼ੂਆ ਅਤੇ ਕਾਲੇਬ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

> ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਖੋ, ਪ੍ਰਭੂ ਆਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਜੀਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਕਰਾਂਗਾ: ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਇਸ ਉਜਾੜ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣਗੀਆਂ; ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਰੀ ਗਿਣਤੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਵੀਹ ਸਾਲ ਦੇ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਉਪਰਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬੁੜਬੁੜਾਇਆ ਹੈ, ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਓਗੇ, ਜਿਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸਹੁੰ ਖਾਧੀ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵਸਾਵਾਂਗਾ, ਯਫੁੰਨੇਹ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਾਲੇਬ ਅਤੇ ਨੂਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯਹੋਸ਼ੁਆ ਤੋਂ ਬਿਨਾ। ਗਿਣਤੀ 14:28–30।

ਭੈਣ ਵ੍ਹਾਈਟ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਯਹੋਸ਼ੂਆ ਅਤੇ ਕਾਲੇਬ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤਵ ਕਰਦੇ ਹਨ “ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਆ ਪਏ ਹਨ,” ਜੋ “ਬਲੀਦਾਨ ਰਾਹੀਂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨਾਲ ਵਾਚਾ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਹਨ।”

> “ਸਾਡੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਲਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਆ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ, ਇਹ ਇਤਿਹਾਸ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅੱਜ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਲੋਕ ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ ਇਸਰਾਏਲ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਹਨ! ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ ਉਹ ਬੜਬੜਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ! ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ ਉਹ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ! ਕਾਲੇਬ ਅਤੇ ਯਹੋਸ਼ੂਆ ਵਰਗੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ—ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਅਤੇ ਅਡੋਲ ਭਰੋਸੇ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ—ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦਾ ਕਾਰਜ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਅਜੇਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦੇਣ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਉਸਦੀ ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਪਰਿਪੂਰਨ ਹੋਣ। ਮਸੀਹ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦਾ ਕਾਰਜ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤੇ ਹੋਏ, ਆਤਮ-ਤਿਆਗੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਜੇਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਜੋ ਛਾਵਣੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਅਤੇ ਨਿੰਦਾ ਨੂੰ ਝੱਲਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗੇ ਵਧਣ। ਉਹ ਬਲਵਾਨ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਮਨੁੱਖ ਹੋਣ, ਉੱਚੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਯੋਗ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਬਲੀਦਾਨ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨਾਲ ਨੇਮ ਬੰਨ੍ਹਣ।” Review and Herald, May 20, 1902.

ਉਹ ਵਾਅਦਾ ਜੋ ਨਵਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਯਹੋਸ਼ੂਆ ਅਤੇ ਕਾਲੇਬ ਨਾਲ ਨਵਾਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਾਅਦੇ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਕ ਲੱਖ ਚੁਤਾਲੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਭੀੜ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਵਾਅਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਵੇਲੇ ਨਵਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮੁੱਢਲੇ ਵਾਅਦੇ ਦੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਤੋਂ ਤਿਆਗੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਜਾੜ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਲੱਖ ਚੁਤਾਲੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਵਾਅਦਾ ਓਸੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਅਫ਼ਸੁਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਮਨੋਹਰ, ਅਤੇ ਯਹੋਸ਼ੂਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਰੰਭਕ ਕਲੀਸਿਆ ਦੋਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕੰਮ “ਮਨੋਹਰ” ਸੀ। ਜਦੋਂ ਯਹੋਸ਼ੂਆ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਜਾ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਜਿੱਤਦਾ ਹੋਇਆ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਪਹਿਲੀ ਮੋਹਰ ਅਫ਼ਸੁਸ ਦੀ ਕਲੀਸਿਆ ਦੇ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਇੱਕ ਚਿੱਟੇ ਘੋੜੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਜਿੱਤਦਾ ਹੋਇਆ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਯਹੋਸ਼ੂਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤਕ ਕਲੀਸਿਆ ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਸੱਚ ਸੀ। ਪਹਿਲੀ ਮੋਹਰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਇਸਰਾਏਲ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਸੁਸ ਦੀ ਕਲੀਸਿਆ ਦੇ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਚੱਲਦੀ ਹੈ।

ਸਮੁਰਨਾ ਸ਼ਬਦ “ਮੁਰ” ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਤੇਲ ਸੀ ਅਤੇ ਮੁਰਦਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧਿਤ ਕਰਕੇ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਦੂਜੀ ਮੁਹਰ ਇੱਕ ਲਾਲ ਘੋੜੇ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ “ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਤਲਵਾਰ” ਅਤੇ “ਅਧਿਕਾਰ” ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ “ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲੈ ਜਾਵੇ,” ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ “ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਣਗੇ।” ਦੂਜੀ ਮੁਹਰ ਸਮੁਰਨਾ ਦੀ ਕਲੀਸਿਆ ਦੇ ਸਮਾਂਤਰ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਉਸ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਏ। ਇਹ ਪ੍ਰੇਰਿਤਕ ਕਲੀਸਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਿਆਂਧੀਸ਼ਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ, ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ। ਦੋਹਾਂ ਇਤਿਹਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਮੌਤ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਪ੍ਰੇਰਿਤਕ ਕਲੀਸਿਆ ਵਿੱਚ ਉਹ ਯੁੱਧ ਮਸੀਹ ਦੇ ਧਰਮ ਦੇ ਇਨਕਾਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਅਫ਼ਸੁਸ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਅਜਿੱਤ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੁਸਮਾਚਾਰ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਤੱਕ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਨਿਆਂਧੀਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਵੀ ਪਿਛਲੇ ਅਫ਼ਸੁਸ ਦੇ ਦੌਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੇ ਮਿਸਰ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੌਮਾਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਯਹੋਸ਼ੂਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਦੂਜੀ ਮੁਹਰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਇਸਰਾਏਲ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁਰਨਾ ਦੀ ਕਲੀਸਿਆ ਦੇ ਸਮਾਂਤਰ ਚੱਲਦੀ ਹੈ।

ਪਰਗਾਮੋਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ “ਕਿਲਾਬੰਦ ਗੜ੍ਹ,” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਰਾਜੇ ਦੇ ਕਿਲੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਤੀਜੀ ਮੁਹਰ ਪਰਗਾਮੋਸ ਦੇ ਸਮਾਂਤਰ ਚਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧਿਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਮਨੁੱਖੀ ਨਿਆਂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਨਿਆਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਮਾਪ, ਜਾਂ ਉਹ ਨਿਆਂ ਜੋ “ਕਣਕ,” “ਜੌਂ,” “ਤੇਲ” ਅਤੇ “ਦਾਖਰਸ” ਨੂੰ ਤੋਲਣ ਵਾਲੀਆਂ “ਦੋ” ਤਰਾਜੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਰਾਜਸੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਨਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਹੀ ਖਾਮੀਪੂਰਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਇਮਾਨਦਾਰ ਮਾਪ ਜਾਂ ਇਮਾਨਦਾਰ ਤੋਲ ਲਈ ਦੋ ਤਰਾਜੂਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਦੋ ਤਰਾਜੂਆਂ ਅਸਮਾਨ ਨਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ।

“ਜੌ” ਪਸਾਹ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ “ਪਹਿਲੀ ਉਪਜ” ਦੀ ਭੇਟ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ, “ਗੈਂਹੂੰ” ਪੰਤੇਕੁਸਤ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ “ਦੋ ਹਿਲਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਰੋਟੀਆਂ” ਦੀ ਭੇਟ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। “ਤੇਲ” ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਅਤੇ “ਦਾਖਰਸ” ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪਰਗਾਮੋਸ, ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਸਮਝੌਤਾਕਾਰੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਯੁੱਗ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਸਾਹ ਤੋਂ ਪੰਤੇਕੁਸਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਤੀਕਿਤ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਉੱਤੇ ਨਿਆਂ ਲਿਆਂਦਾ। ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਬਚਨ ਦੇ ਸੱਚ “ਦਾਖਰਸ” ਅਤੇ “ਤੇਲ” ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਤੀਕਿਤ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਦੋਹਾਂ ਇਸਰਾਏਲ ਵਿੱਚ, ਪਰਗਾਮੋਸ ਦੀ ਕਲੀਸਿਆ ਉਹ ਯੁੱਗ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸ਼ੈਤਾਨ ਉਹ ਕੁਝ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਹ ਸਮਿਰਨਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਤੀਕਿਤ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਵਹਾਉਣ ਰਾਹੀਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ ਸੀ। ਪਰਗਾਮੋਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੈਤਾਨ ਨੇ, ਸਮਿਰਨਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਕਿਤ ਖੂਨ ਵਹਾਉਣ ਦੁਆਰਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਮਝੌਤੇ ਰਾਹੀਂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਸਮਝੌਤਾ ਆਧੁਨਿਕ ਇਸਰਾਏਲ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸਟੈਂਟਾਈਨ ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਰੂਪ ਹੈ।

ਥੂਆਤੀਰਾ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ “ਪਛਤਾਵੇ ਦੀ ਬਲੀ,” ਅਤੇ ਇਹ ਉਸ ਸ਼ਹੀਦੀ ਆਤਮਾ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਆਪਣੇ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਲਈ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਛਤਾਵੇ ਦੀ ਬਲੀ ਉਸ ਤਤਪਰਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਸੀਹ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਠੋਰ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੱਤਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਬੰਦੀਵਾਸੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਦਾਨੀਏਲ, ਸ਼ਦਰਕ, ਮੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਅਬੇਦਨੇਗੋ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਇਹ ਵਾਲਦੇਂਸੀ, ਹਿਊਗਨਾਟ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਉਸ ਬਲੀ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਸੌ ਸੱਠ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੌਰਾਨ ਪਾਪਾਈ ਅਧਿਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਯਾਤਨਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਕੁਲੰਕਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਚੌਥੀ ਮੁਹਰ ਥੂਆਤੀਰਾ ਦੀ ਕਲੀਸੀਆ ਦੇ ਸਮਾਂਤਰ ਚਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਬਾਬਲ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਸਰਾਏਲ ਉੱਤੇ ਹੋਏ ਜ਼ੁਲਮ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਬਾਬਲ ਵੱਲੋਂ ਆਧੁਨਿਕ ਇਸਰਾਏਲ ਉੱਤੇ ਹੋਏ ਜ਼ੁਲਮ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੱਚਾਈ ਤੋਂ ਡਿਗਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਸਮਰਾਟ ਕਾਂਸਟੈਂਟਾਈਨ ਨੇ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤਾ। ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਉਸ ਕਾਲ ਲਈ ਰਾਹ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜੋ ਥੂਆਤੀਰਾ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਾਰਦੀਸ ਦਾ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕੋਈ ਅਰਥਪੂਰਨ ਮੇਲ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਦਾਅਵਾ ਝੂਠ ਹੈ। ਸ਼ੇਖੀਨਾਹ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦੂਜੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਮਸੀਹ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਸਾਰਦੀਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਅੰਧਕਾਰ ਯੁੱਗਾਂ ਦਾ ਸੁਧਾਰ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਦਮ ਅੱਗੇ ਅਤੇ ਦੋ ਕਦਮ ਪਿੱਛੇ ਵਾਲੀ ਘਟਨਾਮਾਲਾ ਸੀ। ਜੋ ਕੰਮ ਸਾਰਦੀਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੇ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ ਸੁਧਾਰ ਵਿੱਚ ਸੰਪੰਨ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਉਹ ਕਦੇ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।

ਫਿਲਾਦੇਲਫੀਆ ਦਾ ਅਰਥ ਭਰਾਤਰੀ ਪ੍ਰੇਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਨਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ।

> ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਕਹੇ, ਮੈਂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਝੂਠਾ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਆਪਣੇ ਉਸ ਭਰਾ ਨਾਲ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਪ੍ਰੇਮ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨਾਲ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰੇਮ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਅਤੇ ਇਹ ਹੁਕਮ ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਵੀ ਪ੍ਰੇਮ ਰੱਖੇ। 1 ਯੂਹੰਨਾ 4:20, 21.

ਫ਼ਿਲਾਡੈਲਫ਼ੀਆ ਉਸ ਕਲੀਸੀਆ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਜੋ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਰਨ ਫ਼ਿਲਾਡੈਲਫ਼ੀਆ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ਾਰੋਪਣ ਜਾਂ ਤਾੜਨਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।

> ਫਿਲਾਦੇਲਫੀਆ ਦੀ ਕਲੀਸੀਆ ਦੇ ਦੂਤ ਨੂੰ ਲਿਖੋ; ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਸੱਚਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਕੋਲ ਦਾਊਦ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਹੈ, ਜੋ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਅਤੇ ਬੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਨਹੀਂ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ: ਵੇਖ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਇੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ: ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਨਾਮ ਦਾ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਵੇਖ, ਸ਼ੈਤਾਨ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚੋਂ, ਜੋ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਯਹੂਦੀ ਹਨ, ਪਰ ਹਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਝੂਠ ਬੋਲਦੇ ਹਨ; ਵੇਖ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਯੋਗ ਕਰਾਂਗਾ ਕਿ ਉਹ ਆ ਕੇ ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਅੱਗੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਜਾਣ ਲੈਣ ਕਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਧੀਰਜ ਦੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਉਸ ਪਰਖ ਦੀ ਘੜੀ ਤੋਂ ਬਚਾ ਰੱਖਾਂਗਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਉੱਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪਰਖ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਵੇਖ, ਮੈਂ ਜਲਦੀ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ: ਜੋ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਫੜੀ ਰੱਖ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਤੇਰਾ ਮੁਕਟ ਨਾ ਲੈ ਲਵੇ। ਜੋ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੰਭ ਬਣਾਵਾਂਗਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਫਿਰ ਕਦੇ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲੇਗਾ: ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦਾ ਨਾਮ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਮ, ਜੋ ਨਵਾਂ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਵੱਲੋਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਉਤਰਦਾ ਹੈ, ਲਿਖਾਂਗਾ: ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਨਵਾਂ ਨਾਮ ਵੀ ਲਿਖਾਂਗਾ। ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ 3:7–12।

ਫਿਲਡੈਲਫੀਆ ਨੂੰ “ਦਾਊਦ ਦੀ ਕੁੰਜੀ” ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ ਫਿਲਡੈਲਫੀਆਈ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਾਊਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਹੋਰ ਗੱਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅਲਫਾ ਅਤੇ ਓਮੇਗਾ ਦੇ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ-ਸੰਬੰਧੀ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਆਖਰੀ। ਉਹ ਕੁੰਜੀ “ਇਤਿਹਾਸਵਾਦ” ਦੀ ਵਿਧੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤਵ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਫਿਲਡੈਲਫੀਆਈ ਕਲੀਸਿਆ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤ ਅਵਧੀ ਵਿੱਚ, ਬਾਇਬਲੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਦਾ ਆਪ ਹੀ ਲੇਖਕ ਉਹ ਕੁੰਜੀ ਸੀ। ਮਿਲਰਾਈਟ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਫਿਲਡੈਲਫੀਆਈ ਕਲੀਸਿਆ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤ ਅਵਧੀ ਵਿੱਚ ਵਿਲੀਅਮ ਮਿਲਰ ਨੂੰ ਉਹ ਕੁੰਜੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਇਤਿਹਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸੀਹ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਯਹੂਦੀਆਂ ਨਾਲ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਬਰਾਹਾਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਮਝਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਉਹ ਅਜੇਹੇ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਮਿਲਰ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟਾਂ ਨਾਲ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਤਮਿਕ ਯਹੂਦੀ ਸਮਝਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਅਜੇਹੇ ਨਹੀਂ ਸਨ।

> ਜਿਸ ਦੇ ਕੰਨ ਹਨ, ਉਹ ਸੁਣੇ ਕਿ ਆਤਮਾ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਆਖਦਾ ਹੈ। ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ 3:13.

ਲਾਓਦੀਕੀਆ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ “ਨਿਆਂ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਲੋਕ,” ਅਤੇ ਲਾਓਦੀਕੀਏ—ਅਰਥਾਤ ਮਸੀਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਯਹੂਦੀ—ਅੰਤ ਵਿੱਚ 70 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਸਮੇਂ ਨਿਆਂ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਧਰਮਤਿਆਗੀ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟਵਾਦ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਨਿਆਂ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ 1844 ਦੀ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਦੂਤ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਤਦ ਹੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਦਿਵਯ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਾਬਲ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਪਤਿਤ ਪ੍ਰੋਟੈਸਟੈਂਟ ਅਨੁਸੰਧਾਨੀ ਨਿਆਂ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਓਦੀਕੀਏ ਅਡਵੈਂਟਵਾਦ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਰੂਪ ਹਨ।

ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਕਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਕ ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ ਵਜੋਂ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਕ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਅੰਦਰ ਹੀ ਸਮਝਿਆ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ “ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।”

ਸੱਤ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਸੰਦੇਸ਼ ਉਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਸਨ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਸੱਤ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ ਜੋ ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ ਜਦੋਂ ਯੂਹੰਨਾ ਨੇ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਲਿਖੇ। ਸੱਤ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਸੰਦੇਸ਼ ਇਤਿਹਾਸ ਭਰ ਦੀਆਂ ਸਭ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੱਤ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਸੰਦੇਸ਼ ਇਤਿਹਾਸ ਭਰ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਮਸੀਹੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੱਤ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰੇਰੀਆਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਦੇ ਮਸੀਹੀ ਧਰਮ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤਵ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੱਤ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਮੂਸਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਈਸਵੀ ਸੰਨ 70 ਵਿੱਚ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਦੇ ਨਾਸ ਤੱਕ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤਵ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲੀਆਂ ਚਾਰ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਤਿੰਨ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਭੇਦ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ ਸੱਤ ਕਲੀਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਛੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਕ ਲਾਗੂਆਂ ਦੀ ਅਸੀਂ ਪਛਾਣ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਉਹੀ ਲਾਗੂ ਸੱਤ ਮੋਹਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਹਨ।

ਅਸੀਂ ਇਹਨਾਂ ਸੱਚਾਈਆਂ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰਾਂਗੇ।

Back to Articles