Article

# අනුරූප අනතුරු ඇඟවීම් - අංක තුනයි

Upaaji Nguvu wa Ujumbe wa Kinabii: Mchakato wa Upimaji wa Mfuatano wa Malaika wa Ufunuo

Author

Jeff Pippenger

Published

August 8, 2023

Formats

PDF
Word
Song MP3

Takapedzisa chinyorwa chapfuura tichiratidza kuti ngirozi dzose nhatu dzaZvakazarurwa gumi nezvina dzine shoko mumaoko adzo. Ngirozi yechipiri neyechitatu dzinoratidzwa sedzine “gwaro rakakungurutswa,” nadzo apo dzinoburuka neshoko radzo. Ngirozi imwe neimwe inomirira shoko, uye kusvika kweshoko rimwe nerimwe kunounza mugumisiro. Ngirozi yokutanga yakasvika muna 1798. Shoko iro rakazarurwa, uye kwakava nokuwedzera kwezivo pamusoro pekutonga kwakanga kwava kusvika. Kuwedzera ikoko kwezivo kwakabudisa mapoka maviri avanamati. Pakasvika ngirozi yechipiri shoko rokudonha kwavaPurotesitendi rakazarurwa, uye kwakava nokuwedzera kwezivo, uye mapoka maviri akabudiswa. Pakasvika shoko reMidnight Cry musi wa22 Gumiguru, 1844, rakazarurwa pamusangano wemisasa weExeter, uye kwakava nokuwedzera kwezivo, uye mapoka maviri emhandara akabudiswa. Pakasvika ngirozi yechitatu musi wa22 Gumiguru, 1844, shoko rengirozi yechitatu nezvose zvarinomirira rakazarurwa, uye kwakava nokuwedzera kwezivo, uye mapoka maviri akabudiswa.

චේතස්කයන් තුළ දක්නට ලැබිය හැකි තවත් එක් ලක්ෂණයක් නම් දේවදූතයාගේ පණිවිඩයන් බලගන්වනු ලබන ආකාරය සමඟ සම්බන්ධ වූවකි. පෙර ලිපිය පෙන්වා දුන් පරිදි, දෙවන දේවදූතයාගේ පණිවිඩය මධ්‍යරാത്രි හඬේ පණිවිඩය මගින් බලගන්වනු ලැබීය; එහෙත් මධ්‍යරాత్రි හඬ නියෝජනය කරනු ලබන්නේ එක් දේවදූතයෙකු විසින් නොව, බොහෝ දේවදූතයන් විසිනි. දෙවන දේවදූතයා හා මධ්‍යරാത്രි හඬට අනුරූප වූ ඉතිහාසය පෙන්වන්නේ, මධ්‍යරात्रි හඬ එයට එක්වූ කල දෙවන දේවදූතයාගේ පණිවිඩය බලගන්වනු ලැබූ බවය. එම පොතේම අපට මෙසේ කියා ඇත:

> “Nikaona malaika wakiharakisha huku na huku mbinguni. Walikuwa wakishuka kuja duniani, na tena wakipanda kwenda mbinguni, wakijiandaa kwa kutimizwa kwa tukio fulani muhimu. Kisha nikamwona malaika mwingine mwenye nguvu, aliyepewa agizo kushuka kuja duniani, na kuunganisha sauti yake na ya malaika wa tatu, na kuipa ujumbe wake uwezo na nguvu. Uwezo mkuu na utukufu vilitolewa kwa huyo malaika, na alipokuwa akishuka, dunia ikaangazwa kwa utukufu wake. Nuru iliyotangulia mbele ya malaika huyu na iliyofuata nyuma yake, ilipenyesha kila mahali, alipolia kwa nguvu nyingi, kwa sauti kuu, akisema, Babeli mkuu ameanguka, ameanguka, naye amekuwa makao ya mashetani, na ngome ya kila roho mchafu, na tundu la kila ndege mchafu na achukiwaye. Ujumbe wa kuanguka kwa Babeli, kama ulivyotolewa na malaika wa pili, unatolewa tena, pamoja na nyongeza ya maovu yaliyokuwa yakiingia katika makanisa tangu mwaka wa 1844. Kazi ya malaika huyu huja kwa wakati wake unaofaa, na kuungana katika kazi ya mwisho iliyo kuu ya ujumbe wa malaika wa tatu, unapokuwa ukikua na kuwa kilio kikuu. Nao watu wa Mungu wanaandaliwa kila mahali ili kusimama imara katika saa ya majaribu watakayokutana nayo hivi karibuni. Nikaona nuru kuu ikitua juu yao, nao wakaungana katika ujumbe huo, na kwa kutokuwa na hofu wakatangaza kwa uwezo mkuu ujumbe wa malaika wa tatu.

> “Vatumwa vakatumwa kuti vabatsire mutumwa ane simba akabva kudenga, uye ndakanzwa manzwi aiita sokunge ainzwika kwose kwose achiti, Budai mariri, imi vanhu vangu, kuti murege kuva vagovani vezvivi zvaro, uye kuti murege kugamuchira zvirango zvaro; nokuti zvivi zvaro zvasvika kudenga, uye Mwari akarangarira zvakaipa zvaro. Shoko iri raiita sokunge riri kuwedzerwa kushoko rechitatu, uye rakabatana naro, sezvakabatana kuchema kwepakati pousiku neshoko remutumwa wechipiri muna 1844. Kubwinya kwaMwari kwakagara pamusoro pavatsvene vaiva nomwoyo murefu, vakamirira, uye vakapa vasingatyi yambiro yokupedzisira yakakomba, vachizivisa kuwa kweBhabhironi, uye vachidana vanhu vaMwari kuti vabude mariri; kuti vapunyuke kutongwa kwaro kunotyisa.” Spiritual Gifts, volume 1, 193, 194.

Kuchema kwePakati peUsiku kwakabatana nengirozi yechipiri, uye ngirozi yaZvakazarurwa gumi nemasere inobatana nengirozi yechitatu; uye painobatana nengirozi yechitatu, iri kudzokorora kubatana kweKuchema kwePakati peUsiku nengirozi yechipiri pakutanga kweAdventism. Zvichibva pazvapupu zviviri, ngirozi yechipiri neyechitatu, shoko rengirozi rimwe nerimwe rine shoko rechipiri rinoripa simba. Zvapupu zviviri izvi zvinodzidzisa kuti, apo shoko rengirozi yokutanga rakasvika munhoroondo, pakanga pavaifanira kuuya nguva yakatevera apo shoko iroro raizopiwa simba neshoko rechipiri. Izvi, chokwadika, zvakanga zviri zvechokwadiwo nengirozi yokutanga. Mundima yokutanga yendima refu yatangoburitsa, Hanzvadzi White inopa ngirozi yokutanga unhu humwe chete nahwo hwaJohane anopa ngirozi yaZvakazarurwa gumi nemasere apo vanoti, “Ndakaudzwa kuti basa rayo rakanga riri rokupenyisa nyika nokubwinya kwayo, uye kunyevera munhu pamusoro pehasha dzaMwari dziri kuuya.” Zviri pachena kuti mundima iyoyo vari kureva ngirozi yokutanga.

Ujumbe wa malaika wa kwanza ulifika mwaka wa 1798, na baadaye ukawezeshwa tarehe 11 Agosti 1840, wakati ukuu wa Milki ya Ottoman ulipokoma. Wakati huo malaika mwenye nguvu wa Ufunuo kumi alishuka kutoka mbinguni, akaweka mguu mmoja juu ya nchi na mwingine juu ya bahari. Yeye anawakilisha kutiwa nguvu kwa malaika wa kwanza, na ndilo linalotambulisha kazi ya malaika wa kwanza kuwa ni kazi ileile ya malaika wa Ufunuo kumi na nane. Wote wawili walipaswa kuutia nuru ulimwengu kwa utukufu wao, lakini malaika wa Ufunuo kumi na nane anaungana na malaika wa tatu, kama vile Kilio cha Usiku wa Manane kilivyoungana na malaika wa pili, na kama vile malaika aliyeshuka katika Ufunuo kumi alivyoungana na malaika wa kwanza.

Ngenxa yoko ke, kuthe kwakufika ingelosi yekucala, kwabakho umyalezo owatyhilwayo owavelisa iindidi ezimbini zabakhonzi. Xa umyalezo wengelosi yekucala wanikwayo amandla yingelosi yesiTyhilelo seshumi, yayiphethe esandleni sayo incwadi encinane eyayalela uYohane ukuba ayidle, nto leyo eyabonisa ukuba yayizise umyalezo, yawutyhila, yaye lo myalezo wavelisa iindidi ezimbini zabakhonzi. Xa ingelosi yesibini, iMidnight Cry, nengelosi yesithathu zafikayo, kwabakho umyalezo owatyhilwayo owavavanya waza wavelisa iindidi ezimbini zabakhonzi.

Ndima yatiri kubata nayo inosimbisa, kubudikidza nokuenzanisa nhoroondo yaKristu nenhoroondo yavaMillerite, kuti nzira yokuedzwa kwakatevedzana yakaitika munhoroondo yavaMillerite yakaitikawo mumazuva aKristu, ayo aiva magumo aIsraeri wekare. Kana nzira yokuedzwa kwakatevedzana yakaitika pakutanga paIsraeri womweya uye pakuguma paIsraeri wekare, ipapo pachavawo nenzira yokuedzwa kwakatevedzana pakuguma paIsraeri womweya, sezvayakanga yakaita pakutanga paIsraeri wekare.

M’mbiri ya aMillerite ichi chingaimire kutsegulidwa kasanu komwe kunayesa ndi kubala magulu awiri a opembedza kuyambira 1798 kufikira pa 22 Okutobala, 1844. Ndimeyi imaphunzitsa momveka bwino kuti ngati mulephera mayeso amodzi, simudzapambana mayeso otsatirawo, pakuti simudzayesanso ngakhale kuyesa. Zimawonekeranso momveka bwino kuti m’nthawi ya Khristu ndondomeko yoyesayi imathera poti anthu osankhidwa kale a pangano amakhala mu mdima wathunthu ponena za dongosolo la chipulumutso. Danieli ndi Yohane amaimira iwo amene amamvera mawu ochokera kumbuyo kwawo, iwo amene anadutsa m’njira yoyesa yopitirira patsogolo yomwe inafuna kufufuza kwa munthu payekha pa choonadi chatsopano chilichonse chimene chinatsegulidwa.

Mabhuku a Danieri na Zvakazarurwa ibhuku rimwe chete, uye Danieri naJohani ndivo zvapupu zviviri zvebhuku iro rimwe. Chimwe chapupu ndiko kutanga kwebhuku, uye chimwe chapupu ndiko kuguma kwebhuku. Zvapupu zvose zviri zviviri zvakatambudzika rufu nokumuka nenzira yokufananidzira; chimwe chakatambudzwa noumambo hweMedhia nePersia, (huchifananidzira United States) uye chimwe chakatambudzwa neRoma, (ichifananidzira upapa). Johani ari kutambudzwa nokuti anochengeta Sabata, zvichiwirirana naDanieri akatambudzwa nokuramba kushandura maitiro ake okunamata. Pamwe chete vanomiririra avo vari pakuguma kwenyika vanotambudzwa nokuramba kugamuchira kunamatwa kweSvondo pachinzvimbo cheSabata rezuva rechinomwe.

Vanhu vanomiririrwa naDhanyeri naJohani vakanga vari kana vachazova avo vakaiswa chisimbiso; nokuti Dhanyeri paakaiswa mugomba reshumba nokuda kwokusateerera “murayiro” wamambo, mambo akaisa chisimbiso padombo, kuti chinangwa chisashandurwe. Dhanyeri akaiswa chisimbiso nokusingaperi, nokuti murayiro wamambo pamwe chete nesimba rechisimbiso chake zvaisagona kushandurwa, maererano nemitemo yavaMedhia navaPezhiya. Chisimbiso chamambo chakaiswa pamusoro pedombo uye suo rikavharwa. Suo rinovharwa pamurairo weSvondo, uye hakuna munhu angazarura suo iroro, sezvakangoitawo suo rakavharwa pana Gumiguru 22, 1844. Uyu wakanga uri mufananidzo wakapfava wokukosha kwokufunga kwete bedzi zviitiko zvouporofita zvinoratidzwa muchiporofita, asiwo kukosha kwokushandisa mamiriro akapoteredza muporofita paanenge achimiririrwa mukati menyaya.

Asi ichi chiriwo mufananidzo wesimba rinobva mukufunga kutanga (bhuku raDanieri) pamwe chete nemagumo (bhuku raZvakazarurwa) sezvapupu zviviri zvechiporofita chimwe chete, nokuti zvapupu zviviri ndizvo zvinodikanwa kuti chokwadi cheBhaibheri chisimbiswe. Zviitiko zvakaporofitwa pamwe chete nomufananidzo wemabasa evaporofita maererano nechipoorofita zvose zviri zviviri zvakafemerwa.

> Magwaro ose akafemerwa naMwari, uye anobatsira pakudzidzisa, pakutsiura, pakururamisa, napakurayiridza mukururama; kuti munhu waMwari ave akakwana, agadzirirwa zvizere mabasa ose akanaka. 2 Timoti 3:16, 17.

Kana zviitiko zvakaporofitwa muBhaibheri zvichimirira kuguma kwenyika, ipapo mufananidzo womuporofita nezvakapoteredza paanogamuchira nokupupurira porofita yacho ndiwowo mufananidzo wokuguma kwenyika. Naizvozvo, kana zvakapoteredza nomabasa omuporofita zvichiratidzwa nenzira youporofita—muporofita anova mufananidzo wavanhu vaMwari pakuguma kwenyika. Nokunzwisisa ikoko kwatosimbiswa, patinobatanidza mutsetse wokuporofita kwaEria waMaraki nemitsetse yeZvakazarurwa gumi nechina negumi nesere, yose inopupurira nhoroondo yeshoko renyevero rokupedzisira—asi kupupura kwazvo kune mativi maviri.

Mharidzo inoumbwa nezviitiko zvakafanotaurwa zviri kunze kwevanhu vaMwari, uye uchapupu hwechipiri hunoumbwa nezvakaitika kumuporofita paakanga achigamuchira nokuzivisa mharidzo yacho. Pfungwa yechiporofita yemitsara miviri yechiporofita inomirira zvekunze nezvemukati zvenhoroondo imwe chete yakazivikanwa uye yakaiswa pachena muzvinyorwa navavambi veAdventism. Muenzaniso wakajairika zvikuru wekushandiswa uku navavambi, mumaonero angu, ndewokuti pavanoratidza kuti makereke manomwe eZvakazarurwa nezvisimbiso zvinomwe zveZvakazarurwa inhoroondo dzinofambirana dzinoratidza nhoroondo yemukati neyokunze yekereke. Zvisimbiso zvinomirira nhoroondo yokunze, makereke nhoroondo yemukati.

Mharidzo yaEriya iri muna Maraki, Zvakazarurwa chitsauko chegumi nechina nechegumi nesere, inoratidza mharidzo imwe cheteyo yokupedzisira yeyambiro, iyo inotaurwawo se“Zvakazarurwa zvaJesu Kristu” muchitsauko chokutanga chaZvakazarurwa. Muchitsauko chokutanga, Mwari Baba vakapa mharidzo iyi kuna Kristu, iye ndokuiendesa kuna Gabrieri, uyo akazoipa kuna Johani, uye Johani akazoiendesa kumachechi. Mharidzo yaEriya, pamwe chete nemharidzo dzinomiririrwa muna Zvakazarurwa chitsauko chokutanga, chegumi nechina, nechegumi nesere, imharidzo imwe cheteyo chaiyo.

> Ne mimoya ya manabii hutawaliwa na manabii. Kwa maana Mungu si mwanzilishi wa machafuko, bali wa amani, kama ilivyo katika makanisa yote ya watakatifu. 1 Wakorintho 14:32, 33.

Ni ujumbe uleule daima, kwa kuwa “manabii huwatii manabii.” Neno lililotafsiriwa kuwa “huwatii” katika mistari hiyo lina maana ya “kuweka chini; na kwa namna ya kujirejelea, kutii: – kuwa chini ya utii (mtiifu), kutiwa chini, kutiishwa kwa, kuwa (kufanywa) chini ya mamlaka (ya, kwa), kutiwa katika hali ya kutiishwa (kwa, chini ya), kujinyenyekeza kwa.” Manabii wote hukubaliana wao kwa wao na wako chini ya utii wao kwa wao; la sivyo ujumbe walioutoa ungeleta machafuko.

Mifano yote ya kinabii ya ujumbe wa mwisho wa onyo huwakilisha ujumbe uleule. Ni kusudi la Bwana kwamba wale wanaohesabiwa kuwa “wenye hekima” katika mfano wa wanawali kumi, ambao pia huitwa “wenye hekima” wanao“fahamu” “kuongezeka kwa maarifa” wakati kitabu cha Danieli kinapofunuliwa; ni mapenzi ya Bwana kwamba “wenye hekima” wautambue ujumbe huo maalumu unapofunuliwa. Utambuzi huo hutimizwa kwa kutumia mbinu ya kujifunza Biblia ambayo imetambulishwa mahsusi ndani ya Biblia yenyewe. Mbinu hiyo hutekelezwa kwa upatano na Isaya ishirini na nane kupitia mchakato wa kuleta pamoja mistari mbalimbali ya unabii inayoshughulikia somo la kibiblia na kuiweka sambamba mmoja kwa mwingine ili kuthibitisha matukio sahihi ya kinabii.

Ndzi kombela ku lehisa mbilu ka n’wina loko hi gimeta xihloko lexi laha, kutani hi ta ya emahlweni ni miehleketo leyi eka xihloko lexi landzelaka.

Back to Articles