Article

# Bhuku ra Danieri - Nomboro Yetatu

Miʋɔɖe ƒe Ŋutikɔwɔwɔ Tuyɔ̃ŋlɔ̃wo

Author

Jeff Pippenger

Published

November 25, 2023

Formats

PDF
Word
Song MP3

Tiri parizvino tiri kubata nezve “nguva nomwe” dzaRevhitiko makumi maviri nenhanhatu mubhuku raDhanieri. Chakavanzika kune avo vakasarudza kuvhara meso avo, asi chiripo kune vanoda kuona. Tichatanga muna Dhanieri chitsauko 8, ndima 13.

> Ipapo ndakanzwa mumwe mutsvene achitaura; mumwewo mutsvene akati kumutsvene uya waitaura, Chiratidzo chinoreva chipiriso chezuva nezuva, nokudarika kunoparadza, chichagarira kusvikira riniko, zvokuti zvose zviri zviviri, nzvimbo tsvene nehondo, zvipiwe kuti zvitsikwe netsoka? Danieri 8:13.

Ndima rinotanga neshoko rokuti “ipapo,” uye riri kuita mutsauko pakati pechiratidzo chenhoroondo yeuprofita chakanga chichangobva kuonekwa naDanieri mundima gumi dzapfuura. Ndima yokutanga neyechipiri dzechitsauko dzinoratidza gore rakagamuchirwa naDanieri chiratidzo ichi, uyewo kuti akachigamuchira ari parwizi rweUlai. Kubva pandima yechitatu kusvikira pandima yegumi nembiri, iye “anoona” chiratidzo chenhoroondo yeuprofita. “Ipapo” iye “anonzwa” nhaurirano yokudenga ine mubvunzo nemhinduro. Mundima yegumi neshanu, anotanga kutsvaka kuti chiratidzo chenhoroondo yeuprofita chaakanga achangobva “kuona” chaimirirei. Zvinokosha zvikuru kuziva mutsauko uri pakati pechiratidzo “chakaonekwa” naDanieri mundima dzechitatu kusvikira padzegumi nembiri, nenhaurirano yokudenga ya“akanzwa”—nokuti izvi zviviri zviratidzo zvakasiyana.

> Asi akaropafadzwa meso enyu, nokuti anoona; nenzeve dzenyu, nokuti dzinonzwa. Mateo 13:16.

Mubvunzo uri mundima yegumi nenhatu unoti, “Chiratidzo chichagara kusvikira riniko?” uye shoko rakashandurwa richinzi “chiratidzo” ishoko rechiHebheru rakasiyana neshoko rakashandurwa richinzi “chiratidzo” mundima yegumi nenhanhatu.

> Ndzi twile rito ra munhu exikarhi ka swibye swa Ulai, leri huwelelaka, ri ku: Gabriele, endla leswaku munhu loyi a twisisa xivono lexi. Daniele 8:16.

Nga uhumushi wa maneno mawili tofauti ya Kiebrania kwa neno la Kiingereza “vision,” zile “nyakati saba” za Mambo ya Walawi ishirini na sita zikawa “zimefichwa waziwazi.” Wanafunzi wa Biblia wanaoridhika kwa kupapura tu juu juu huchukulia maneno haya mawili tofauti ya Kiebrania kuwa neno lilelile, lakini hufanya hivyo kwa hatari yao wenyewe.

> “පිටත තලය පමණක් ස්පර්ශ කර යාමෙන් අල්ප ප්‍රයෝජනයක් පමණක් ලැබේ. එය අවබෝධ කරගැනීමට ගැඹුරු විමර්ශනයත් අවංක, වෙහෙසකාරී අධ්‍යයනයත් අවශ්‍ය වේ. වචනය තුළ මතුපිටට යටව සැඟවී ඇති අගනා ඛනිජ නාඩි මෙන් වූ සත්‍යයන් ඇත. මනුෂ්‍යයා රන් හා රිදී සඳහා කැණීම කරන අයුරුම ඒවා සඳහා කැණීම කළ විට, සැඟවුණු ධනයන් අනාවරණය වේ. සත්‍යයේ සාක්ෂිය ශුද්ධ ලියවිල්ල තුළම ඇති බව නිසැක කරගන්න. එක් ශුද්ධ ලියවිලි වචනයක් අනෙක් ශුද්ධ ලියවිලි වචන විවෘත කිරීමට යතුර වේ. දෙවියන්වහන්සේගේ ශුද්ධාත්මයාණන් විසින් ඒ ධනවත් හා සැඟවුණු අර්ථය විවෘත කරනු ලබයි, අපගේ අවබෝධයට වචනය පැහැදිලි කරමින්: ‘ඔබගේ වචනවල ප්‍රවේශය ආලෝකය දෙයි; එය සරලයන්ට අවබෝධය දෙයි.’” Fundamentals of Christian Education, 390.

Tinoudzwa kuti “chokwadi choga choga chine zvachinoreva” muShoko raMwari, uye kana tikasarudza kufuratira chokwadi chokuti muchitsauko chechisere mune mashoko maviri echiHebheru akasiyana anoshandurwa achinzi “chiratidzo,” tinenge tazviwisira pachedu upofu hweRaodhikia. Chirevo chekare chinoti, “hapana mapofu akapfuura vaya vasingadi kuona.”

> “Bhayibheri rine misimboti yose inodiwa navanhu kuti vainzwisise kuti vagadzirirwe upenyu huno kana upenyu hunouya. Uye misimboti iyi inogona kunzwisiswa navose. Hakuna munhu ane mweya wokukoshesa dzidziso yarinopa angaverenga kunyange ndima imwe chete yeBhayibheri asina kuwana mairi imwe pfungwa inobatsira. Asi dzidziso inokosha zvikuru yeBhayibheri haiwanikwi nokuidzidza pano neapo kana nenzira isina kubatana. Hurongwa hwayo hukuru hwechokwadi hahuna kuiswa nenzira yokuti huonekwe nomuverengi anokurumidza kana asina hanya. Pfuma zhinji dzahwo dzakavanda zvikuru pasi pechiso, uye dzinogona kuwanikwa chete nokunzvera nesimba uye nokuramba kuchiedzwa nguva dzose. Zvokwadi zvinovaka ukuru hwose ihwohwo zvinofanira kutsvakurudzwa uye kuunganidzwa, ‘pano paduku, apo paduku.’ Isaya 28:10.”

> “පරික්ෂා කර සොයා එකට රැස් කළ විට, ඒවා එකිනෙකට සම්පූර්ණයෙන් ගැළපෙන බව පෙනී යනු ඇත. සෑම සුවිශේෂයකම අනෙක් සුවිශේෂයන්ට අතිරේකයක් ඇත; සෑම අනාවැකියක්ම තවත් අනාවැකියක විවරණයකි; සෑම සත්‍යයක්ම තවත් සත්‍යයක වර්ධනයකි. යුද ආර්ථික ක්‍රමයේ සංකේතමය රූප සුවිශේෂය මඟින් පැහැදිලි කරනු ලබයි. දෙවියන්වහන්සේගේ වචනයෙහි සෑම මූලධර්මයකටම තම ස්ථානය ඇත; සෑම සත්‍ය කරුණකටම තම අදාළත්වය ඇත. සම්පූර්ණ ව්‍යුහයද, එහි සැලැස්මෙන් හා ක්‍රියාත්මක කිරීමෙන්, එහි කර්තෘවරයා පිළිබඳ සාක්ෂි දරයි. අනන්තයාගේ මනස හැර වෙන කිසි මනසකට එවැනි ව්‍යුහයක් සිතාගැනීමට හෝ නිර්මාණය කිරීමට නොහැක.” Education, 123.

Izraz “zviratidzo” unowanikwa kagumi muchitsauko chechisere chaDanieri, asi nguva idzodzo gumi dzinoumbwa namazwi maviri akasiyana echiHebheru, uye zvinorehwa namazwi iwayo hazvina kufanana. Dai aireva chinhu chimwe chete, Danieri angadai akangoshandisa rimwe chete ramazwi iwayo panguva imwe neimwe yenguva dzacho gumi. Danieri akanyora mazwi maviri, nokuti rimwe nerimwe ramazwi iwayo rine zvarinoreva zvakasiyana, uye rimwe rinomirira chiratidzo Danieri “chaakaona”, rimwewo chiratidzo “chaakanzwa”. Mundima yegumi nenhatu, izwi rakashandurwa richinzi “chiratidzo” ndiro châzôn, uye rinoreva “kuonekwa”, kana kuti “chiratidzo”, “hope” kana “shoko rechiporofita”. Ndinochidaidza kuti “chiratidzo chenhau yechiporofita” zvichibva patsananguro yacho uye nemashandisiro acho anoitwa naDanieri.

Mundima rokutanga, muchitsauko 8 chaDhanieri, Dhanieri anoti, “chiratidzo chakandionekera,” uye mundima 2 anotaura kaviri kuti “ndakaona muchiratidzo.” Zvino mundima 13, mubvunzo unomutswa wokuti, “chiratidzo chichagara kusvikira rinhiko?” Kushandiswa kwose ikoko ishoko rechiHebheru rokuti “châzôn.” Zvadaro mundima 15, tinosvika panguva ingangova inokosha zvikuru pakashandiswa naDhanieri shoko iroro rimwe chetero, nokuti anoti, “pandakanga ini”…“ndaona chiratidzo ndikatsvaka zvarinoreva.” Mushure mokunge Dhanieri aona chiratidzo chechâzôn, akada kunzwisisa zvaraireva. Ichi ichokwadi chine kukosha kukuru pakuvanzwa kwe“nguva nomwe” dzaRevhitiko 26 muchitsauko ichi.

Anozvawo anoshandisawo shoko rokuti **châzôn** mundima regumi nenomwe nere makumi maviri nenhanhatu. Shoko rokuti “chiratidzo” rinowanikwa kagumi muchitsauko chechisere chaDanieri, uye shoko rokuti **châzôn** rinomirira zvinomwe zvezviitiko izvozvo. Danieri anoshandisa rimwe shoko rechiHebheru rinodudzirwawo kuti “chiratidzo” kanokwana kana. Rimwe shoko rechiHebheru iroro ndi **mar’eh**, uye rinoreva kuti “kuonekwa”.

චා̂සෝන් (châzôn) යන වචනය දානියෙල් අටවන පරිච්ඡේදයේ සත් වරක් හමු වන අතර, මර්ඒහ් (mar’eh) යන වචනය හතර වරක් හමු වේ. මේ දෙක එකට ගත් කල, ඉංග්‍රීසි “vision” යන වචනය දානියෙල් අටවන පරිච්ඡේදයේ දිස්වන දස වාරය නියෝජනය කරයි. සත් සමඟ හතර එකතු කළ විට එකොළහක් වේ; මක්නිසාද දානියෙල් මර්ඒහ් යන වචනය භාවිත කළ අවස්ථා අතරින් එක් වරක් එය අර්ථ දක්වා ඇති පරිදිම පරිවර්තනය කර ඇත. එනම්, පද පහළොවේදී, දානියෙල් චා̂සෝන් නම් අනාගතවාදී ඉතිහාසයේ දර්ශනයේ “අර්ථය සොයමින් සිටිය” විට, ඔහු ඉදිරියෙහි “මනුෂ්‍යයෙකුගේ පෙනුමක් මෙන්” යමෙකු “නැගී සිටියේය.” “පෙනුම” යන වචනය මර්ඒහ් ය. එබැවින්, දානියෙල් අටවන පරිච්ඡේදයේ දානියෙල් මර්ඒහ් යන වචනය හතර වරක් භාවිත කරයි; එයින් එක් වරක් එහි මූලික අර්ථය වන “පෙනුම” යන අර්ථයට අනුව පරිවර්තනය කර ඇති අතර, අනෙක් තුන් වර එය “දර්ශනය” ලෙස පරිවර්තනය කර ඇත.

Sihweleli kukhomba kugxeka emadvodzeni lahumusha liBhayibheli i-King James. Kodvwa kufanele kuphawulwe kutsi evesini lelishumi nakutsatfu kutholakala ligama lelentiwe lodvwa eBhayibhelini i-King James (sacrifice), lekuphefumulelwa lokusho ngekucacile kutsi, “akalihlangani nalombhalo.” Kuphindze futsi kuphawulwe ngulokuphefumulelwa kutsi leligama lelentiwe “lengetwe yikuhlakanipha kwebantfu.” Kuleso sahluko lesifanako, emagama lamabili eSiHebheru lehlukene ahunyushwe omabili ngeligama linye lesiNgisi. Sizatfu lesenta kutsi kubaluleke kakhulu kubona umehluko emkhatsini walamagama lamabili sibaluleke kakhulu impela.

> Zvino zvakaitika kuti ini, ini Dhanieri, pandakanga ndaona chiratidzo ichi, ndichitsvaka zvarinoreva, tarirai, pakamira pamberi pangu mumwe aiva nechimiro chomunhu. Ndikanzwa inzwi romunhu richibva pakati pemahombekombe eUrai, richidana richiti, Gabhirieri, tsanangurira munhu uyu chiratidzo ichi, kuti achinzwisise. Dhanieri 8:15, 16.

ជានេះកាលដែលដានីយ៉ែល «ស្វែងរកន័យ» នៃ «និមិត្ត châzôn» ដែលគាត់ទើបតែ «បានឃើញ» ព្រះគ្រីស្ទទ្រង់ជម្រាបកាព្រីយែលឲ្យ «ធ្វើឲ្យ» ដានីយ៉ែលយល់អំពី «និមិត្ត mar’eh» ដែលគាត់ទើបតែ «បានឮ»។ ដានីយ៉ែលចង់យល់អំពីនិមិត្តនៃប្រវត្តិសាស្ត្រព្យាករណ៍ ប៉ុន្តែព្រះគ្រីស្ទ ដែលនៅខទីដប់បីត្រូវបានកំណត់អត្តសញ្ញាណថាជា Palmoni (បរិសុទ្ធនោះដែលបាននិយាយ) ទ្រង់បានបង្គាប់កាព្រីយែលឲ្យធ្វើឲ្យដានីយ៉ែលយល់អំពី «និមិត្ត mar’eh» មិនមែន «និមិត្ត châzôn» ទេ។ នៅខទីដប់ប្រាំ និងដប់ប្រាំមួយ គោលបំណងដែលបានបញ្ជាក់សម្រាប់កាព្រីយែលគឺថា គាត់ត្រូវធ្វើឲ្យដានីយ៉ែលយល់អំពី «និមិត្ត mar’eh» ដែលជាពាក្យបកប្រែថា «និមិត្ត» មានន័យថា «រូបរាង» មិនមែននិមិត្តនៃប្រវត្តិសាស្ត្រព្យាករណ៍ដែលដានីយ៉ែលចង់យល់នោះទេ។ បើគ្មានការទទួលស្គាល់ភារកិច្ចដែលបានប្រគល់ឲ្យកាព្រីយែលទេ «ប្រាំពីរដង» នៃលេវីវិន័យ ជំពូកម្ភៃប្រាំមួយ នឹងត្រូវលាក់បាំងទាំងដែលស្ថិតនៅចំពោះមុខយ៉ាងច្បាស់។

Mundima makumi maviri nenhanhatu, mashoko ose ari maviri echiHebheru anoshandurwa kuti “chiratidzo” anowanikwa mundima imwe cheteyo, uye ndima iyoyo inova imwe yemikiyi mikuru yokuzarura chokwadi cheuchapupu hwaDhanieri pamusoro pe“nguva nomwe.”

> Uye chiono chamadekwana nechamangwanani, icho chataurwa, ndechechokwadi; naizvozvo chisimbise chiono, nokuti chichava chamazuva mazhinji. Danieri 8:26.

मु वचन छब्बीस में “साँझ आ बिहानहरूको दर्शन” मर’एह दर्शन हो, जसको अर्थ “रूप” वा “देखावट” हो; तर जुन दर्शनलाई “बन्द गरेर राखिनु” थियो, त्यो भविष्यवाणीसम्बन्धी इतिहासको खा̂जो̂न दर्शन हो। “साँझ आ बिहानहरू” भन्ने अभिव्यक्तिले यी दुई दर्शनबीचको भिन्नतालाई अलग पारेर चिनाउँछ। यसले बाइबलको निर्माणमा मानवीय पक्षको अर्को दृष्टान्तद्वारा त्यसो गर्छ। त्यो मानवीय पक्षमा बाइबलका वचनहरू अभिलेख गर्ने अगमवक्ताहरू मात्र होइन, बाइबललाई अनुवाद गर्नेहरू पनि समावेश थिए। ख्रीष्टझैँ बाइबलले पनि दैवीत्व र मानवत्वको संयोजनलाई प्रतिनिधित्व गर्छ। त्यो मानवत्व इतिहासभरि, आदमले पाप गरेपछि आरम्भ भई, बाइबललाई अभिलेख गर्ने र अनुवाद गर्नेहरू हुँदै तलसम्म प्रवाहित भयो। ख्रीष्ट र बाइबल दुवै परमेश्वरको वचन हुन्, र परमेश्वरको वचन शुद्ध छ, किनकि यस संयोजनको दैवीत्वले शरीरमा रहेका कुनै पनि सीमिततामाथि सधैँ प्रभुत्व जमायो।

> Pauro, muranda waJesu Kristu, akadanwa kuti ave muapostora, akatsaurirwa evhangeri yaMwari, (yaakanga avimbisa kare kubudikidza navaporofita vake mumagwaro matsvene,) pamusoro poMwanakomana wake, Jesu Kristu Ishe wedu, akabva kumbeu yaDhavhidhi panyama. VaRoma 1:1–3.

Imvugo ngo “nimugoroba na mu gitondo” iboneka kenshi mu Ijambo ry’Imana, kandi buri gihe ihindurwa ngo “nimugoroba na mu gitondo,” nk’uko iri mu murongo wa makumyabiri na gatandatu, kandi nk’uko ihindurwa kenshi cyane mu nkuru y’irema yo mu Itangiriro, aho havugwa kenshi ngo, “maze habaho umugoroba, habaho n’igitondo….” Kandi koko, kandi buri kuri kwose gufite icyo gusobanuye (kandi uku kuri ni ngombwa kugira ngo kumenyekane), ahantu honyine muri Bibiliya imvugo ngo “nimugoroba na mu gitondo” idahindurwa ngo “nimugoroba na mu gitondo” (nk’uko biri mu murongo wa makumyabiri na gatandatu), ni mu murongo wa cumi na kane wa Daniyeli umunani. Aho, kandi aho honyine mu Ijambo ry’Imana, interuro ngo “nimugoroba na mu gitondo” ihindurwa gusa ngo “iminsi.”

> Akati kwandiri, Kusvikira pamazuva ane zviuru zviviri namazana matatu; ipapo nzvimbo tsvene ichanatswa. Danieri 8:14.

Pava namavhesi gumi nezviviri gare gare, muchitsauko chimwe chetecho chaDhanieri, chirevo chechiHebheru chinoti “manheru namangwanani” chinoshandurwa sezvachinogara chichidaro; asi mundima iri iyo mbiru huru nenheyo yeAdventism, chirevo ichocho chinongoshandurwa kuti “mazuva.” Isimba ripi rakaita kuti vashanduri veBhaibheri raKing James vaite kupesana kwakajeka kwakadaro? Vakanga vashandura chirevo ichocho mundima yemakumi maviri nenhanhatu vachiwirirana nekushandiswa kwacho kwose kumwe kuri mune dzimwe nzvimbo dzese dzeBhaibheri. Asi pava namavhesi gumi nezviviri pamberi pendima yemakumi maviri nenhanhatu, mundima yegumi nenhatu, hunhu hwavo hwevanhu hwakaisa mutsauko wakatsaurika pamusoro pemhinduro yomubvunzo wendima yegumi nenhatu. Uye mubvunzo wendima yegumi nenhatu wakanga uchisanganisira shoko rimwe chete rokuti (chibayiro), iro rakanga risingafaniri kuwedzerwa muBhaibheri. Mwari aida kuti ndima yegumi neina ibude pachena nenzira yakadzama zvikuru uye yakasiyana. Nokuita saizvozvo, akaratidzawo izvo Gabrieri akarairwa kuti aite kuti Dhanieri anzwisise.

Muchitsauko chechigumi nechitanhatu, Jesu akaraira Gabrieri kuti aite kuti Danieri anzwisise chiratidzo chemar’eh, kunyange hazvo Danieri akanga achitsvaka kunzwisisa chiratidzo chechâzôn chenhau yechiprofita. Ndima yechimakumi maviri nenhanhatu inoti “chiratidzo chamadekwana namangwanani chakataurwa” chaiva “chechokwadi.” Chiratidzo chechâzôn chakanga chiri “kuona” kwechiprofita, asi chiratidzo chemar’eh “chakataurwa,” nokuti chakanga chataurwa nemashoko. Chakanga chataurwa mundima yegumi nechina apo Palmoni akati “kusvikira kuzviuru zviviri namazana matatu zvamadekwana namangwanani; ipapo nzvimbo tsvene ichanatswa.” Ndima yechimakumi maviri nenhanhatu inoshandisa chirevo chokuti “madekwana namangwanani,” apo ichichizivisa sechiratidzo chakanga “chataurwa,” kuti iratidze musiyano uripo pakati pezviratidzo zviviri zviri muna Danieri chitsauko 8. Chiratidzo chenhau yechiprofita icho Danieri “akaona,” uye icho Danieri aishuva kunzwisisa, chakanga chakasiyana nechiratidzo “chakataurwa” icho Danieri “akanzwa.” Chinonyanya kukosha ndechekuti, chiratidzo icho Danieri “akanzwa” ndicho chiratidzo icho Gabrieri aifanira kupa Danieri kunzwisisa kwacho.

Vanhu vakapinda mukusikwa kweBhaibheri Dzvene vakanyora shoko rokuti “chiratidzo” kagumi muchitsauko chechisere chaDhanieri, uye pakuita saizvozvo vakavanza mutsauko uripo pakati pechiratidzo “chakaonekwa” nechimwe chiratidzo “chakanzwikwa”. Nokudaro, vakafukidza kusimbisa kunoratidza kuti chinangwa chaKristu chaiva chokuti Dhanieri anzwisise chiratidzo chaakanga “anzwa”, kupfuura kunzwisisa chiratidzo chaakanga “aona”. Zvino tava kugona kufunga zvaanoita Gabhurieri kuti azadzikise basa raakapiwa.

> Saka akaswedera pandakanga ndimire; uye wakati achiswedera, ndakatya, ndikawira pasi nechiso changu. Asi akati kwandiri, Nzwisisa, iwe mwanakomana womunhu; nokuti chiratidzo ndechenguva yokuguma. Zvino wakati achitaura neni, ndakabatwa nehope huru, nechiso changu chakatarisa pasi; asi akandibata, akandimisa ndakatwasuka. Akati, Tarira, ndichakuzivisa zvichavapo pakuguma kwokutsamwa; nokuti pakasvika nguva yakatarwa, kuguma kuchavapo. Danieli 8:17–19.

Gabriele zvino anotanga basa rake rokuita kuti Dhanieri anzwisise chiratidzo chezviuru zviviri nezana matatu zvemanheru nemangwanani, icho chiri chechokwadi. Kutanga anomuzivisa kuti chiratidzo chenhoroondo yechiporofita, chiratidzo chechâzôn, chaizova “panguva yokuguma.” Zvino, Dhanieri achiri muhope yechiporofita, Gabriele akabata Dhanieri akamumisa akatwasuka. Anomuzivisa achiti, “Ndichakuzivisa.”

ඒකයි පල්මෝනි (ක්‍රිස්තුස්) ගබ්‍රියෙල්ට කරන්ට කියා තිබුණේ, “සන්ධ්‍යා හා ප්‍රභාතයන්ගේ mar’eh දර්ශනය මේ මනුෂ්‍යයාට තේරුම් කරව” යැයි පවසන විටය. ගබ්‍රියෙල් පවසන්නේ දානියෙල්ට “උදහසේ අවසාන කාලයේ සිදුවන දේ දැනගන්නට” තමන් කරවන බවය. එහි ඇත! එහිම තිබෙන්නේ ලෙවී කථාව විසිහයේ “සත් වර” ය! ගබ්‍රියෙල් අනාගතවක්තෘවරුන්ට නැවත නැවතත් තම සාක්ෂිවලින් පෙන්වා දී, ඔවුන්ගේ ලේඛනවල භාවිත කිරීමට මඟ පෙන්වා තිබූ එම අනාගතවාක්‍යමය ක්‍රමවේදය මඟින්ම එය සැඟවී ඇත! එම ක්‍රමවේදය නම් “පේළිය මත පේළිය, මෙහි ටිකක් හා එහි ටිකක්” යන්නයි.

Mubhuku rinonzi “Thoughts on Daniel and the Revelation”, rakanyorwa naUriah Smith (rinofanira kuzivikanwa nevaAdventist vose, uye kunyange nevavakidzani vavo), Smith anotsinhira pamusoro pendima gumi nenomwe kusvika gumi nepfumbamwe dzechitsauko chechisere chaDanieri:

> “គាត់បានចូលទៅកាន់ការបកស្រាយនិមិត្ត ដោយសេចក្ដីថ្លែងទូទៅមួយថា នៅពេលកំណត់ ទីបញ្ចប់នឹងមកដល់ ហើយថា គាត់នឹងឲ្យគាត់ដឹងនូវអ្វីដែលនឹងកើតមាននៅចុងក្រោយបំផុតនៃសេចក្ដីព្រះពិរោធ។ សេចក្ដីព្រះពិរោធនេះ ត្រូវយល់ថាគ្របដណ្ដប់លើរយៈពេលមួយ។ តើជាពេលណា? ព្រះជាម្ចាស់បានមានព្រះបន្ទូលប្រាប់រាស្ត្រអ៊ីស្រាអែលរបស់ទ្រង់ថា ទ្រង់នឹងចាក់ទម្លាក់សេចក្ដីព្រះពិរោធរបស់ទ្រង់មកលើពួកគេ ដោយព្រោះអំពើទុច្ចរិតរបស់ពួកគេ; ហើយដូច្នេះ ទ្រង់បានប្រទានសេចក្ដីណែនាំទាក់ទងនឹង ‘មេដឹកនាំអាក្រក់ដ៏មិនបរិសុទ្ធនៃអ៊ីស្រាអែល’ ថា៖ ‘ចូរដកមួកមហិមាចេញ ហើយដោះមកុដចេញ.... យើងនឹងបំផ្លាញ បំផ្លាញ បំផ្លាញវា: ហើយវានឹងលែងមានទៀត រហូតដល់ព្រះអង្គដែលមានសិទ្ធិត្រឹមត្រូវមកដល់; ហើយយើងនឹងប្រគល់វាដល់ព្រះអង្គនោះ។’ អេសេគាល 21:25–27, 31.”

> “Huno ndi nthawi ya mkwiyo wa Mulungu motsutsana ndi anthu ake a pangano; nthawi imene malo opatulika ndi gulu lankhondo zidzaponderezedwa pansi. Chisoti chaufumu chinachotsedwa, ndipo korona anauvula, pamene Israeli anagonjetsedwa ndi ufumu wa Babulo. Chinagwetsedwanso ndi Amedi ndi Aperisi, chinagwetsedwanso ndi Agiriki, chinagwetsedwanso ndi Aroma, mogwirizana ndi kubwerezedwa katatu kwa mawuwo ndi mneneri. Pamenepo Ayuda, atakana Khristu, posakhalitsa anamwazikana padziko lonse lapansi; ndipo Israeli wauzimu walowa m’malo mwa mbeu yeniyeni; koma ali pansi pa mphamvu za padziko lapansi, ndipo adzakhala choncho kufikira mpando wachifumu wa Davide udzakhazikitsidwanso,—kufikira Iye amene ndiye wolowa wake mwalamulo, Mesiya, Kalonga wa mtendere, adzafika, ndipo pamenepo udzapatsidwa kwa iye. Pamenepo mkwiyowo udzakhala utatha. Chimene chidzachitika pa mapeto omalizira a nthawi imeneyi, mngelo tsopano ayenera kuchidziwitsa Danieli.” Uriah Smith, Danieli ndi Chivumbulutso, 201, 202.

“அருவருப்பு” என்று ஸ்மித் குறிப்பிட்டிருக்கும் காலம், கிமு 677-இல் மனாசே அசீரியரால் பாபிலோனுக்குக் கொண்டு செல்லப்பட்டபோது ஆரம்பமானது. துரதிருஷ்டவசமாக, ஸ்மித் கிமு 586-இல் செதேக்கியாவின் பதனத்தை எடுத்துக்கொண்டு, அதையே பத்தொன்பதாம் வசனத்தில் உள்ள “அருவருப்பின்” காலப்பகுதியின் தொடக்கமாக நிர்ணயிக்கிறார். “அருவருப்பின் கடைசி முடிவு” என்று அந்த வசனம் கூறுவதன் பொருள் என்ன என்பதை ஸ்மித் முற்றிலும் அணுகுவதில்லை. அவர் அதை வெறுமனே “அருவருப்பு” என்று மட்டுமே கருதுகிறார்; ஆனால் “அருவருப்பின் கடைசி முடிவு” ஒன்று இருக்குமானால், இலக்கணமும் தர்க்கமும் குறைந்தபட்சம் “அருவருப்பின் முதல் முடிவு” ஒன்றும் இருக்க வேண்டும் என்று வேண்டிக்கேட்கின்றன. சிறைப்பிடிப்பின் எழுபது ஆண்டுகள் கிமு 606-இல் யெகோயாக்கீமுக்கு எதிராக நெபுகாத்நேச்சார் மேற்கொண்ட முதல் தாக்குதலுடன் தொடங்கின என்பதை ஸ்மித் அறிந்திருந்தார்; ஆனாலும், அருவருப்பின் காலப்பகுதியின் தொடக்கம் நெபுகாத்நேச்சாரின் மூன்றாவது தாக்குதலிலிருந்தே என அவர் தீர்மானித்தார்; அந்தத் தாக்குதல் யூதாவின் கடைசி ராஜாவாகிய செதேக்கியாவுக்கு எதிராக நடத்தப்பட்டது.

> “Nakuba tine nhoroondo yakadzama zvikuru pamusoro peupenyu hwake hwekutanga kupfuura zvakanyorwa pamusoro peupenyu hwomumwe muporofita upi noupi, asi kuberekwa kwake norudzi rwake zvakasiirwa murima rakazara, kunze kwokuti akanga ari wedzinza roumambo, zvichida weimba yaDavidi, yakanga panguva iyoyo yawanda zvikuru. Anotanga kuonekwa somumwe wavatapwa vakakudzwa vaJudha, mugore rokutanga raNebhukadhinezari, mambo weBhabhironi, pakutanga kwoutapwa hwamakore makumi manomwe, BC 606. Jeremia naHabhakuki vakanga vachiri kutaura zviporofita zvavo. Ezekieri akatanga nokukurumidza pashure paizvozvo, uye chinguva chiduku chakatevera, Obhadhia; asi vose ava vakapedza basa ravo makore mazhinji kuguma kusati kwasvika kwoupenyu hurefu uye hunobwinya hwaDanieri. Vaporofita vatatu chete ndivo vakamutevera, Hagai naZekaria, avo vakaita basa rouporofita kwenguva pfupi panguva imwe cheteyo, BC 520–518, naMaraki, wokupedzisira wavaporofita veTestamende Yekare, uyo akabudirira kwenguva duku munenge muna BC 397.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 19.

Smith akanyatsoziva “kutsamwa” kwendima yegumi nepfumbamwe senguva yakati. Akanyatsozivawo nguva iyoyo sekutsikwa-tsikwa kwenzvimbo tsvene neuto, zvichiwirirana naDanieri chitsauko 8 ndima 13, uye akanyatsoziva magumo enguva iyoyo saGumiguru 22, 1844.

Smith akanga akarurama muchidimbu, asi akapotsa chokwadi nokuita izvo zvaiva chimiro chaizivikanwa chemashandisirwo ake ouprofita. Akabvumira nhoroondo kuti itungamirire kududzirwa kwake kweshoko rouprofita, panzvimbo pokubvumira shoko rouprofita kuti ritungamirire kunzwisisa kwake kwenhoroondo. Kana tikabvumira Bhaibheri kutsanangura nhoroondo youprofita, ipapo tinenge tava neruzivo rwakarurama rwokuti tiswedere kunhoroondo.

Bhayibheri rinodzidzisa kuti munhu anokundwa naani, iye muranda waizvozvo.

> Apo iwo vachivavimbisa rusununguko, ivo pachavo varanda vokuora; nokuti uyo munhu anokundwa naye, ndiye waanoiswawo muuranda hwake. 2 Petro 2:19.

Manase akatorwa akaiswa muutapwa kuBhabhironi muna 677 BC. Ndipo pakakundwa Judha uye pakaunzwa muuranda. Iyi ndiyo nzvimbo yokutangira inomiririrwa pamachati ose ari maviri a1843 nea1850, ayo Sister White anotsigira seanorurama. Smith anotanga kutsikwa-tsikwa kunotaurwa muna Danieri chitsauko 8, ndima 13, naZedhekia, mambo wokupedzisira waJudha. Zedhekia ndiye akava mugumo wokutonga kwaienderera mberi, kwete kutanga kwako. Sister White anozivisa kuti kutapwa kwaManase kuBhabhironi kwaiva “earnest” yezvaizouya. “Earnest” imari yokutanga inopiwa pakutenga, uye inoratidza kutanga kwokutenga kunozoteverwa nemimwe mipiro.

> “Na uaminifu manabii waliendelea na maonyo yao na mausia yao; bila woga walinena na Manase na watu wake; lakini jumbe zile zilidharauliwa; Yuda aliyerudi nyuma hakuweza kutii. Kama hakikisho la yale ambayo yangewapata watu hao iwapo wangeendelea bila kutubu, Bwana alimruhusu mfalme wao akamatwe na kikosi cha askari wa Ashuru, ambao ‘walimfunga kwa pingu, wakamchukua mpaka Babeli,’ mji mkuu wao wa muda. Mateso haya yalimrudisha mfalme katika fahamu zake; ‘akamwomba BWANA, Mungu wake, akajinyenyekeza sana mbele za Mungu wa baba zake, akamwomba; naye akakubali kuombwa kwake, akasikia dua yake, akamrudisha tena Yerusalemu katika ufalme wake. Ndipo Manase akajua ya kuwa BWANA ndiye Mungu.’ 2 Mambo ya Nyakati 33:11–13. Lakini toba hii, ijapokuwa ilikuwa ya ajabu, ilikuja kuchelewa mno kuokoa ufalme usiharibiwe na uvutano wa upotovu wa miaka mingi ya desturi za ibada ya sanamu. Wengi walikuwa wamejikwaa na kuanguka, wasiinuke tena kamwe.” Prophets and Kings, 382.

Manasseh anoratidza “muripo wokutanga” wakatanga “kutukwa” kwe“nguva nomwe,” uko kwakanga kuri “hasha dzokupedzisira,” nokuti “hasha dzokutanga” dzakanga dzatotanga kare apo umambo hwokumusoro hwakatapwa mugore ra723 BC. Ipapo pakukundwa kwaJehoiakimi, Danieri paakatakurwa kuenda muutapwa, makore makumi manomwe okutapwa akataurwa naJeremia akatanga mugore ra606 BC. Madzimambo maviri pashure paJehoiakimi, Jerusarema rakaparadzwa, uye mambo wokupedzisira weJudha, Zedhekia, akaona vanakomana vake vachiurayiwa pamberi pake; ipapo maziso ake akabviswa, akazotakurwa ari nhapwa kuenda Bhabhironi.

Smith akaisa hukumu yote inayoendelea kwa Zedekia na akatumia hukumu ya Zedekia kuwa andiko la uthibitisho wa dhana yake. Hukumu ya Zedekia, aliyekuwa “mkuu mwovu na asiye mtakatifu,” ilionyesha kwamba taji ya Yuda ilipaswa kuondolewa mpaka Kristo aje kusimamisha ufalme. Smith alisema, “wako chini ya mamlaka za kidunia, nao watakuwa hivyo hata kiti cha enzi cha Daudi kitakaposimamishwa tena,—mpaka Yeye aliye mrithi wake halali, Masihi, Mfalme wa amani, atakapokuja, ndipo kitakapotolewa kwake.” Tarehe 22 Oktoba 1844, katika utimizo wa Danieli sura ya saba, aya ya kumi na tatu na ya kumi na nne, Kristo, akiwakilishwa kama Mwana wa Adamu, alikuja mbele ya Baba ili apokee ufalme.

> “Ndakaona pane zvandakaratidzwa usiku, uye tarirai, kwakauya mumwe akanga akafanana noMwanakomana womunhu namakore okudenga; akasvika kuna Wakare Pamazuva, vakamuuyisa pedyo pamberi pake. Akapiwa ushe, nokubwinya, noushe hwoumambo, kuti vanhu vose, nendudzi, nendimi, vamushumire; ushe hwake ushe husingaperi, husingatongopfuuri, noumambo hwake ndihwo husingazoparadzwi.” Danieri 7:13, 14.

UMhlophe uqinisekisa ukuthi uDaniyeli isahluko sesikhombisa, namavesi alishumi nantathu nelishumi nane, agcwaliseka ngomhlaka 22 Okthoba 1844.

> “Ukufika kukaKristu njengomPrista wethu oMkhulu endaweni eNgcwele kangcwele, ngenjongo yokuhlanjululwa kwengcwele, okuboniswe kuDaniyeli 8:14; ukufika kweNdodana yomuntu kuMdala Wezinsuku, njengoba kwethulwe kuDaniyeli 7:13; kanye nokufika kweNkosi ethempelini laYo, okwaprofethwa nguMalaki, kuyizincazelo zesenzakalo esisodwa; futhi lokhu kufanekiselwa futhi ukufika komkhwenyana emshadweni, njengoba kuchazwe nguKristu emfanekisweni wezintombi eziyishumi, kuMathewu 25.” The Great Controversy, 426.

Smith haana kutarira chinhu chikuru che“kuguma kwokupedzisira kwokutsamwa.” Akadzivisa nheyo yeBhaibheri inoratidza kuti Judha yakakurirwa panguva yaManase, uye kuti hutapwa hwakatanga madzimambo maviri Zedhekia asati avapo, hwairatidzawo kuti Judha yakanga yatova pasi peBabhironi, Zedhekia asati asvika pamugumo wake. Kunyange aine kusiiwa uku kuri pachena, achakadaro akati, “heino nguva yokutsamwa kwaMwari pamusoro pevanhu vake vesungano; nguva iyo nzvimbo tsvene nehondo zvichatsikwa pasi petsoka.” Naizvozvo, anobatanidza zvakananga “nguva yokutsamwa kwaMwari” naDanieri chitsauko 8, nemubvunzo wendima 13 wokuti “kusvikira riniko.” Mhinduro iri mundima 14, yakanga iri kusvikira Gumiguru 22, 1844.

Ukumwazikana kuuranda hweBhabhironi kwaive nhoroondo yakafambira mberi yakatanga muna 677 BC, ikaenderera mberi kusvikira muna 1844. Nguva iyoyo inoenzana nemakore zviuru zviviri nemazana mashanu nemakumi maviri, ayo zviri pachena kuti ndiwo “nguva nomwe” dzaRevhitiko makumi maviri nenhanhatu. Kuguma kwenguva iyoyo musi wa22 Gumiguru 1844 kwakapa Danieri chapupu chechipiri ku“chiratidzo chemar’eh” chemazana maviri namakumi matatu emanheru nemangwanani.

Gabheriyeli akaudzwa kuti Danieri anzwisise chiratidzo ichocho, uye zvakaitwa naGabheriyeli kwaiva kupa chapupu chechipiri chezuva rekuguma ra22 Gumiguru, 1844. Haana kungopa chete chapupu chechipiri chinosimbisa zuva rekuzadzika kwezviporofita zviviri zvenguva, asiwo, sezvakanyatsoratidzwa naSmith, nguva yakanga yakabatana nechapupu chechipiri cha1844 yakanga yatombozivikanwa mundima yegumi nenhatu senguva iyo nzvimbo tsvene neuto zvaizotsikwa netsoka. Mubvunzo uri mundima yegumi nenhatu ndewokuti, “Chiratidzo chinoreva chibayiro chezuva nezuva, nokudarika kunoparadza, chinotora nguva yakareba zvakadini, kuti zvose zviri zviviri, nzvimbo tsvene neuto, zvitsikwe netsoka?” Nguva iyoyo ndiyo yaiva “nguva nomwe” yaRevhitiko makumi maviri nenhanhatu.

Izvo Smith asina kuona, kana kuti yaakanzvenga kuzivisa pachena, ndeyokuti “kutsamwa” kuri mundima yegumi nepfumbamwe kwaiva “magumo okupedzisira” okutsamwa ikoko. Kana paine “kupedzisira,” zvino panofanirawo kuva ne “kutanga,” uye Danieri anoratidza nguva yakaguma “kutsamwa kwokutanga,” muchitsauko chegumi nerimwe. Ari kurondedzera hupapa hwaitonga munguva dzeRima, uye anotaura kuti hupapa hwaizobudirira kusvikira kutsamwa kwazadzikiswa, kana kuti kwaguma.

> Mambo achaita sezvaanoda mambo uyu; achazvikudza, achazvisimudzira pamusoro pamwari wose, uye achataura zvinhu zvinoshamisa achipikisa Mwari wavamwari; uye achabudirira kusvikira kutsamwa kwapera; nokuti chakatarwa chichaitwa. Danieri 11:36.

Vhesi ya makhumi mararu na nthihi i pfumbeleka hi ndlela yo anama tanihi vhesi leyi mupostola Paulo a yi vulavuleke hi marito man’wana eka papila rakwe ra vumbirhi leri yaka eka Vatesalonika.

> Musarega kuti munhu upi noupi akunyengedzei nenzira ipi zvayo; nokuti zuva iro haringasviki, kunze kwokuti kutanga kuuya kutsauka, uye munhu wechivi azarurwe, mwanakomana wokurasika; iye anopikisa, nokuzvikudza achizvikwidziridza pamusoro pezvose zvinonzi Mwari, kana zvinonamatwa; zvokuti iye saMwari anogara mutembere yaMwari, achizviratidza kuti ndiye Mwari. 2 VaTesaronika 2:3, 4.

«අපරාධයේ මිනිසා» වනද, «විනාශයේ පුත්‍රයා» වනද, «දෙවියන් ලෙස හැඳින්වෙන සියල්ලට හෝ නමස්කාර කරනු ලබන සියල්ලට විරුද්ධව සිටිමින් තමන්ම ඒ සියල්ලට වඩා උසස් කරගන්නා» පාවුල්ගේ ඒ තැනැත්තා, «තම කැමැත්ත පරිදි ක්‍රියා කරන, තමන්ම උසස් කරගෙන සෑම දෙවියෙකුටම වඩා තමන් මහත් කරගන්නා» «රජු» ද වේ. මේ දෙපද දෙකම රෝමයේ පාප්වරයා ගැන සඳහන් කරයි. දානියෙල් ලියා ඇත්තේ, «කෝපය සම්පූර්ණ වන තුරු» පාප්වරයා සාර්ථක වන බවය; එහි අර්ථය වන්නේ ඉදිරියට තල්ලු කරගෙන යාමයි. තිස් හයවන පදයේ «කෝපය» «නිර්ණය කර තිබූ» එකක් විය. «නිර්ණය කර තිබූ» යන වචනයේ අර්ථය «තුවාල කිරීම» යන්නයි.

Upapa ulipata “jeraha lake la mauti” mwaka 1798, na wakati huo “ghadhabu ya kwanza” ilikamilishwa au kukomeshwa. Neno “kukamilisha” humaanisha kuhitimisha au kukoma. Mwisho wa “ghadhabu” katika sura ya nane, na aya ya kumi na tisa, ulitambulisha mwisho wa kipindi ambacho patakatifu na jeshi vilipaswa kukanyagwa chini. Kipindi hicho kiliishia mwaka 1844, lakini “ghadhabu” ya “kwanza” iliishia mwaka 1798.

“last indignation” yakaguma muna 1844, makore zviuru zviviri nemazana mashanu namakumi maviri mushure mokunge mambo Manase atakurwa kuenda kuBhabhironi navaAsiriya muna 677 BC. “First” indignation yakaguma muna 1798, makore zviuru zviviri nemazana mashanu namakumi maviri mushure mokunge umambo hwokumusoro hwaIsraeri hwaendeswa muuranda navaAsiriya muna 723 BC.

Pali zambiri zoti tinene zokhudza “nthawi zisanu ndi ziwiri” zobisika m’buku la Danieli, ndipo tidzazifotokoza m’nkhani yathu yotsatira.

> “‘Uye kumutumwa wekereke yavaRaodhikia nyora uchiti: Izvi ndizvo zvinotaura Ameni, Chapupu chakatendeka nechechokwadi, kutanga kwezvisikwa zvaMwari; Ndinoziva mabasa ako, kuti hausi kutonhora kana kupisa: ndinoshuva kuti dai waitonhora kana kupisa. Naizvozvo, nokuti unodziya-dziya, uye hausi kutonhora kana kupisa, ndichakurutsa ubve mumuromo Mangu. Nokuti unoti, Ndiri mupfumi, uye ndawedzerwa fuma, uye handishayi chinhu; asi hauzivi kuti uri anosuruvarisa, nenhamo, uye murombo, nebofu, uye usina kupfeka.’”

> “Ishebuja hapa kinatshowa kuti ujumbe unapaswa kubebwa kwa watu Wake na wahudumu aliowaita kuwaonya watu si ujumbe wa amani na usalama. Si wa kinadharia tu, bali wa vitendo katika kila jambo. Watu wa Mungu wanaonyeshwa katika ujumbe kwa Walaodikia kuwa katika hali ya usalama wa kimwili. Wametulia, wakijiamini kwamba wako katika hali ya juu ya mafanikio ya kiroho. ‘Kwa kuwa wasema, Mimi ni tajiri, nimeongezeka kwa mali, wala sina haja ya kitu; nawe hujui ya kuwa wewe ni mnyonge, na mwenye mashaka, na maskini, na kipofu, na uchi.’”

> “Ni udanganyifu gani mkubwa zaidi unaweza kuzikumba akili za wanadamu kuliko kuwa na uhakika kwamba wako sahihi wakati wamekosea kabisa! Ujumbe wa Shahidi wa Kweli huwakuta watu wa Mungu wakiwa katika udanganyifu wa kusikitisha, ingawa ni waaminifu katika udanganyifu huo. Hawajui kwamba hali yao ni ya kusikitisha mno machoni pa Mungu. Wakati wale wanaoelekezewa ujumbe huu wakijisifu kwamba wako katika hali ya juu ya kiroho, ujumbe wa Shahidi wa Kweli huivunja hali yao ya kujiona salama kwa tangazo la kushitua la hali yao halisi ya upofu wa kiroho, umaskini, na unyonge. Ushuhuda huo, ulio mkali na wenye ukali wa kukata, hauwezi kuwa kosa, kwa maana ni Shahidi wa Kweli asemaye, na ushuhuda Wake lazima uwe sahihi.” Testimonies, volume 3, 252.

Back to Articles