Article

# Bhuku ra Danieri — Namba Imwe Nezana neNomwe

Mlayezo wa Unabii: Kuva kwa Yerobowamu kufika kuna Yosiya na Kwezgereskeka kwa Nthowa Zakale

Author

Jeff Pippenger

Published

February 29, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Muna 1844, vaPurotesitendi veUnited States vakabuda muboka reMillerite uye vakatora chinzvimbo chavo chechiporofita somwanasikana weBabironi, sezvinofananidzirwa naJerobhoamu paakasimbisa hurongwa hwokunamata hwenhema apo marudzi ake gumi okumusoro akaparadzana noumambo hwokumaodzanyemba hwaJudha. Mhuru mbiri dzendarama dzaJerobhoamu, imwe muguta reBheteri (richireva kuti “imba yaMwari”/Chechi), uye imwe muDhani (richireva kutonga/Hurumende) zvakafananidzira hurongwa hwenhema hweChechi neHurumende hunofananidzira United States. Zvinhu zvose zvehurongwa hwenhema hwaJerobhoamu hwechechi nehurumende zvakatevedzerwa pachimiro ichocho chakamiswa mukupanduka kwaAroni. Saka, hurongwa hwenhema hwaJerobhoamu hwokunamata hwaiva mufananidzo wehurongwa hwenhema hwaAroni hwokunamata.

مخنثسوسیستیمِ یِروبُعام، نمایندۀ آن نظامِ عبادتی بود که پروتستانتیسم هنگامی که از حرکتِ فرشتۀ اول جدا شد و به دختری، یا تصویری از وحشِ رومیِ پاپیّت، مبدّل گردید، از آن پشتیبانی کرد. درست در زمانِ برپاییِ همین نظامِ جعلیِ یِروبُعام، نبی‌ای از یهودا با مذبحِ او و نظامِ کاذبِ عبادتش روبه‌رو شد. در سالِ ۱۸۴۴، درست در آغازِ نقشِ پروتستانتیسمِ مرتد در استقرارِ نظامی از عبادت که به‌منزلۀ دخترِ روم به تصویر کشیده شده است، میلری‌ها به ایمان واردِ اقدس‌الاقداسِ مقدّسِ آسمانی شدند و سبت را شناختند، و بدین‌سان توبیخی نبوی نسبت به دخترانِ روم را مجسّم ساختند؛ همانان که بر آن شدند تا نشانِ اقتدارِ روم ــ یعنی عبادتِ روزِ یکشنبه ــ را همچنان نگاه دارند.

Muporofita waJudha akatarisana naJerobhoamu, ipapo ipapo akaburitsa chiporofita.

> Uye akadanidzira pamusoro pearitari neshoko raJehovha, akati, Haiwa, aritari, aritari, zvanzi naJehovha: Tarira, mwana achaberekerwa imba yaDhavhidhi, zita rake richanzi Josia; uye pamusoro pako achabayira vaprista venzvimbo dzakakwirira vanopisira zvinonhuhwira pamusoro pako, uye mapfupa avanhu achapiswa pamusoro pako. Uye akapa chiratidzo nezuva iro, achiti, Ichi ndicho chiratidzo chakataurwa naJehovha; tarira, aritari ichatsemuka, uye madota ari pamusoro payo achadururwa. 1 Madzimambo 13:2, 3.

Chiporofita chaisanganisira kudzokororwa kweshoko rokuti “aritari.” Kudzokororwa kweshoko kana mutsara muchiporofita kunomirira chiratidzo cheshoko romutumwa wechipiri, nokudaro kuchizivisa gore ra1844, apo mutumwa wechipiri akasvika uye chiPurotesitendi chikawa, chikava mwanasikana weBhabhironi. Panguva imwe cheteyo muporofita akapa chiratidzo, sezvakangoita vaMillerite muna 1844, vakaziva chiratidzo cheSabata. Sezvo Jerobhoamu akatyisidzira muporofita mundima dzinotevera, ruoko rwake rwakaremara, nokudaro zvichireva mucherechedzo weBhabhironi unomanikidzwa pahuma kana paruoko, uye uyo, kana wagamuchirwa pamweya, unoremadza munhu nokusingaperi.

Kwa madhumuni ya uchunguzi huu, tunazingatia unabii ambao nabii aliutoa, akitambulisha kwamba “mtoto atazaliwa kwa nyumba ya Daudi, jina lake Yosia; naye juu yako atawatoa sadaka makuhani wa mahali pa juu wachomao uvumba juu yako, na mifupa ya wanadamu itachomwa juu yako.” Yosia maana yake ni “msingi wa Mungu,” naye anawakilisha misingi ya Uadventista iliyojengwa katika historia ile ile iliyofananishwa na uzinduzi wa Yeroboamu wa mfumo wake wa ibada ya uongo. Juu ya mfumo wa uongo wa ibada ulioanzishwa na Yeroboamu, Yosia angewapatiliza makuhani walioongoza katika ibada hiyo bandia.

Muporofita haana kuteerera murayiro waShe wokuti arege kudzokera nenzira yaakanga auya nayo pakugadzwa kwaJerobhoamu, uye kuti arege kudya kana kunwa muBheteri. Paakadya zvokudya zvomuporofita wenhema weBheteri, akaiswa pachena sechiratidzo cherufu rwaizouyiswa pamusoro paavo, mushure ma1844, vaizosarudza kudzokera nokudya dzidziso nenzira dzenhema dzouporofita dzechiPurotesitendi chakatsauka, sezvinomiririrwa nokupandukira kwa1863. Mubhedha worufu waavo vakapanduka muna 1863 waizova mubhedha mumwe chete worufu nowomuporofita wenhema weBheteri. Mubhedha worufu wechiPurotesitendi chakatsauka waive nhoroondo yaNyamavhuvhu 11, 1840 kusvikira muna 1844, apo ivo, vaimbova vanhu vaMwari vakasarudzwa, vakapfuudzwa, vakava vanasikana veRoma. Mubhedha worufu weAdventizimu yeRaodhikia uchavawo pakati pezuva iro ngirozi ine simba yakaburuka musi waGunyana 11, 2001, sezvayakaita muna 1840, neawa rokudengenyeka kukuru kwenyika, rinomiririra mutemo weSvondo uri kuuya nokukurumidza.

Nga nyanga ya Khubvumedzi 11, 2001, u funghiwa ha vha zwigidi zwa maḓana a fumbili na maḓana aṋa zwiṋa ho thoma, nahone muruṅwa a thoma u fhira Yerusalema a tshi vhea luswayo kha phanḓa dza avho vha gomela na u lila nga nṱhani ha zwiḽa zwinyadzi zwine zwa itwa shangoni (United States), na ngei tshivhidzoni (Vhuadventisi ha Laodekia). Nga nyanga ya Khubvumedzi 11, 2001, zwivhi zwa vhokhotsi zwine zwa imelwa nga zwinyadzi zwiṋa zwa Hesekiele, zwo vha ngoho dza mulingo dza zwino kha maitele a u funghiwa o thomaho nga tshenetsho tshifhinga.

Mayesero ya 1863, yaisanganisira nheyo dzebato reMillerite sezvaimiririrwa ne“nguva nomwe” dzaRevhitiko makumi maviri nenhanhatu, dzakanga dzarambwa muna 1863. Muedzo uyu waisanganisira kuda kana kusada kudzokera kunzira dzekare dzaJeremiya kuti vawane zororo remvura yokupedzisira. Muedzo wa1888, waiva shoko kuchechi yeRaodhikia sezvakaunzwa naVakuru Jones naWaggoner, iro rakanga ririwo shoko rokupembedzwa nokutenda.

Muna 1856, shoko kuLaodikea rakatanga kusvika mukufamba kwevaMillerite, uye rakasvika nechiedza chakawedzerwa che“nguva nomwe,” asi zvose zviri zviviri, ruzivo rwakamiririrwa nemishonga iri mushoko kuLaodikea, pamwe chete neshoko renhoroondo yechiporofita, zvakarambwa muna 1863. Ruzivo urworwo rwakamiririrwa nechiratidzo (mareh) che“kuonekwa”, uye nechiratidzo (chazon) che“nhoroondo yechiporofita,” izvo zvose zvakanga zvaratidza kuzadzikiswa kwazvo pana Gumiguru 22, 1844, uye makore gumi namapfumbamwe gare gare zvose zvakare zvakarambwa, nokuti Jesu anogara achifananidza magumo nekutanga.

NgoSepthemba 11, 2001, uvivinyo lokuvukela kuka-1863 noluka-1888 lwaphinde lwaba yiqiniso elivivinyayo, ngokuba kokubili kwakuxhumene nezindlela zakudala zikaJeremiya. Ngalolo suku umyalezo wemvula yangemuva wafika, futhi novivinyo luka-1919 lwafika futhi, ngokuba ngo-1919 kwavezwa ivangeli lamanga likaKristu ongenakho nhlobo ukubaluleka kwesiprofetho, njengomyalezo womgunyathi othi “ukuthula nokulondeka.” Ngenkathi ingelosi enamandla yesAmbulo isahluko seshumi nesishiyagalombili yehla ngoSepthemba 11, 2001, amavesi okuqala kuya kowesithathu agcwaliseka, futhi amavesi okuqala kuya kowesithathu amele umyalezo “wezwi lokuqala”.

> “Ko rinouya here shoko rokuti ndakazivisa kuti New York rinofanira kukukurwa nemafungu makuru egungwa here? Izvi handina kumbotaura. Ndakataura kuti, pandakanga ndichitarisa zvivako zvikuru zvichisimudzwa imomo, uriri pamusoro peuriri, ‘Zviitiko zvinotyisa zvakadini zvichaitika apo Ishe vachasimuka kuzunungusa nyika zvinotyisa! Ipapo mashoko aZvakazarurwa 18:1–3 achazadziswa.’ Chitsauko chose chegumi nesere chaZvakazarurwa yambiro yezviri kuuya pamusoro penyika. Asi handina chiedza chakasiyana maererano nezviri kuuya pamusoro peNew York, kunze kwekuti ndinoziva kuti rimwe zuva zvivako zvikuru zvirimo zvichawisirwa pasi nokushanduka nokupidigurwa kwesimba raMwari. Kubva pachiedza chandakapiwa, ndinoziva kuti kuparadzwa kuri munyika. Shoko rimwe chete rinobva kuna Ishe, kubata kumwe chete kwesimba ravo guru, uye zvivako izvi zvakakura zvichawa. Zviitiko zvichaitika zvinotyisa zvatisingagoni kana kufungidzira.” Review and Herald, July 5, 1906.

Nekuuya kwa mutumwa wa Chizaruro chitsauko 18, mvura yekupedzisira yakatanga kunyorovesa, uye “nharo yechiporofita” inomiririrwa muna Habhakuki chitsauko 2 yakatanga. Nharo iyi yaiva pamusoro penzira mbiri dzekunzwisisa nadzo chiporofita cheBhaibheri, uye shoko renhema pamwe neshoko rechokwadi remvura yekupedzisira. Nharo yacho inopera apo “inzwi rechipiri” reChizaruro 18 rasvika uye rinozivisa kutanga kwekutonga kwaMwari kwekuita pamusoro peBhabhironi yemazuva ano, uye rinodana rimwe boka raMwari kuti ribude muBhabhironi. Kusvika kweinzwi rechipiri kunoratidza kupera kwenhoroondo yekuiswa chisimbiso kwezana nemakumi mana nezvina ezviuru, kunomiririrwa nechinonyangadza chechina, icho chachowo chinomiririra chizvarwa chechina uye chekupedzisira cheAdhivhentizimu yeRaodhikia sechinopfugamira zuva, pamutemo weSvondo uri kuuya nokukurumidza.

Kitanda cha mauti cha Uprotestanti ulioasi, kati ya kushuka kwa malaika na mlango uliofungwa wa mwaka 1844, kilifananisha kitanda cha mauti cha Uadventista wa Laodikia kati ya kushuka kwa malaika na mlango uliofungwa wa sheria ya Jumapili inayokaribia upesi. Nabii kutoka Yuda alizikwa katika kaburi lilelile pamoja na nabii wa uongo wa Betheli, na mfalme Yosia alipoanzisha matengenezo yake, alisimama mbele ya kaburi hilo hasa. Matengenezo ya mfalme Yosia, ambaye jina lake linawakilisha “misingi ya Mungu”, yalianza wakati Mungu alipoanza kuwaongoza watu Wake wa siku za mwisho kurudi kwenye misingi mnamo Septemba 11, 2001. Matengenezo yake yalikuwa yameanza wakati kazi ya kuirejesha hekalu ilipoanzishwa.

> Zvino zvakaitika mugore regumi namasere ramambo Josiya, kuti mambo akatuma Shafani mwanakomana waAzariya, mwanakomana waMeshuramu, munyori, kuimba yaJehovha, achiti, Kwira kuna Hirikiya muprista mukuru, kuti averenge sirivha yakaunzwa kuimba yaJehovha, yakaunganidzwa navachengeti vomukova kubva kuvanhu; uye ngavaipe muruoko rwavanoita basa, vakatarisira imba yaJehovha; uye ngavaipe kune vanoita basa vari muimba yaJehovha, kuti vagadzirise pakaputsika paimba, kuvavezi, nokuvavaki, nokuvacheri vamabwe, uye kuti vatenge matanda namabwe akavezwa okugadzirisa imba. Asi hakuna kuverengwa kwakaitwa navo pamusoro pemari yakanga yaiswa muruoko rwavo, nokuti vakaita nokutendeka. Zvino Hirikiya muprista mukuru akati kuna Shafani munyori, Ndawana bhuku romurayiro muimba yaJehovha. Hirikiya akapa bhuku kuna Shafani, akariverenga. Zvino Shafani munyori akauya kuna mambo, akaudzazve mambo shoko, akati, Varanda venyu vaunganidza mari yakawanikwa muimba, vakaipa muruoko rwavanoita basa, vakatarisira imba yaJehovha. Zvino Shafani munyori akaudza mambo, achiti, Hirikiya muprista andipa bhuku. Shafani akariverenga pamberi pamambo. Zvino zvakaitika, mambo paakanzwa mashoko ebhuku romurayiro, akabvarura nguo dzake. Mambo akaraira Hirikiya muprista, naAhikami mwanakomana waShafani, naAkibhori mwanakomana waMikaiya, naShafani munyori, naAsaya muranda wamambo, achiti, Endai, mundibvunzirei kuna Jehovha, nokuvanhu, navaJudha vose, pamusoro pamashoko ebhuku iri rawanikwa; nokuti kutsamwa kwaJehovha kwakabatira pamusoro pedu kukuru, nokuti madzibaba edu haana kuteerera mashoko ebhuku iri, kuti aite zvinoenderana nezvose zvakanyorwa pamusoro pedu. 2 Madzimambo 22:3–13.

Chivike kuti mwana aizozvarwa achinzi Josia, chinoratidza 11 Gunyana 2001, apo ngirozi ine simba yakaburuka ikatungamirira vanhu vayo vemazuva okupedzisira kudzokera kunzira dzekare. Kuburuka ikoko kwakanga kwafananidzirwa nokuburuka kwengirozi iyoyo imwe cheteyo musi wa11 Nyamavhuvhu 1840. Kuburuka kwose uku kwakacherechedza kuzadzika kwechiporofita chechiIslamu. Munhu wenhoroondo ane zita rinobatanidzwa nokuzivisa mberi, uye nokudhinda kufanotaura mberi kuzadzika kwechiporofita chenguva chechiIslamu chinowanikwa muna Zvakazarurwa chitsauko 9 ndima 15, akanga ari Josia.

Mukuderera kwose kuri kuviri kw’umumarayika wo mu Byahishuwe igice cya cumi canke icumi n’umunani, izina “Yosiya” rirashirwako ikimenyetso. Yosiya Litch yarashikirije ubutumwa bwa Isilamu bwashitse kw’igenekerezo rya 11 Myandagaro 1840, kandi kw’igenekerezo rya 11 Nyakanga 2001 ubuvugishwa bw’ivuka ry’umwana yitwa Yosiya, bwari bwarashizwe ahabona n’umuhanuzi atumvira mu nkuru ya Yerobowamu, bwarashitse mu Badivantisiti b’i Lawodikiya, igihe umumarayika yarongora ubwoko Bwiwe bwo mu misi y’iherezo kubasubiza ku mateka y’ishingiro aho uguhangana kw’umuhanuzi atumvira na Yerobowamu kwari kwashikiriye ugushitswa kwako. Ivyabona vya Bibiliya vyarerekanye uguhanura kw’umuntu yitwa Yosiya azoza, kandi igihe amateka yashushanywa n’umuhanuzi atumvira yasubirwamwo mu 1844, uguhanura kwiwe kw’iryo zina kwarongeye gushirwa mu nkuru y’ubuvugishwa.

Pa 11 Seputembala 2001, Shumba yo rudzi rwaJudha yakatungamirira vanhu vayo vomazuva okupedzisira kudzokera kunzira dzekare dzaJeremia, idzo dzakamiririra makore makumi mana namatanhatu umo Mutumwa weSungano akanga avaka temberi yaakazouya pairi pakarepo musi wa22 Gumiguru, 1844. Josia akanga awana kutukwa kwaMozisi paakatanga basa rokugadzira temberi. Basa revanhu vane chiuru chine zana namakumi mana nezvina rinomiririrwa naIsaya sebasa rokudzoreredza.

> Na watajenga mahali palipoharibiwa tangu zamani, watainua tena ukiwa wa hapo kwanza, nao wataikarabati miji iliyokuwa magofu, ukiwa wa vizazi vingi. Isaya 61:4.

Basa rakaitwa na Josia rokugadzirisa nokudzorera temberi, ndiro basa rinoratidzwa naIsaya kuti rinoitwa navanhu vaMwari vomunguva yokupedzisira, nokuti vaprofita vose vanotaura zvikuru pamusoro pamazuva okupedzisira kupfuura mazuva avakararama maari. Basa iroro rakafananidzwawo navaya vakabuda muBhabhironi panguva yaEzira.

> Nokuti takanga tiri varanda; asi Mwari wedu haana kutirasa muuranda hwedu, asi akatitambanudzira nyasha pamberi pamadzimambo ePezhiya, kuti atipe kusimudzirwa patsva, kuti amise imba yaMwari wedu, nokugadzirisa matongo ayo, uye kuti atipe rusvingo muJudha nomuJerusarema. Ezra 9:9.

Basa rakaitwa na Ezira rakazadziswa pavakanga vabuda muBhabhironi, uye rinomiririra basa rokudzorerwa kwetembere rakanga richiitwa naJosia, iro basa rinozivikanwa naIsaya seravanhu vaMwari vomazuva okupedzisira, uye rakatanga musi wa11 Gunyana, 2001. MuZvakazarurwa Johanewo anozivisa basa iroro.

> Zvino izwi randakanga ndanzwa richibva kudenga rakataurazve neni, richiti, Enda unotora kabhuku kaduku kakazarurwa kari muruoko rwengirozi inomira pamusoro pegungwa nepamusoro penyika. Ndikaenda kungirozi, ndikati kwairi, Ndipeiwo kabhuku kaduku. Ikati kwandiri, Katora, ukadye; kuchavava mudumbu mako, asi mumuromo mako kuchava kutapira souchi. Ndikatora kabhuku kaduku muruoko rwengirozi, ndikakadya; uye mumuromo mangu makanga mune kutapira souchi; asi pandakangochidya, dumbu rangu rakavava. Ikati kwandiri, Unofanira kuprofita zvakare pamberi pamarudzi mazhinji, nendudzi, nendimi, namadzimambo. Zvino ndakapiwa rutsanga rwakanga rwakaita setsvimbo; uye ngirozi ikamira, ichiti, Simuka, uyere temberi yaMwari, nearitari, navanonamata mairi. Asi ruvanze rwuri kunze kwetemberi rusiyire kunze, urege kuruyera; nokuti rwakapiwa kuvaHedheni; uye guta dzvene vacharitsika netsoka kwemwedzi makumi mana nemiviri. Uye ndichapa zvapupu zvangu zviviri simba, uye zvichaprofita mazuva ane chiuru chimwe namazana maviri namakumi matanhatu, zvakapfeka masaga. Zvakazarurwa 10:8–11:3.

Mu ndima iyi Yohane akuimira aMillerite amene anadya uthenga umene unali m’dzanja la mngelo pamene Iye anatsika pa Ogasiti 11, 1840, koma amene anavutikanso ndi kukhumudwa kowawa kwa Oktoba 22, 1844. Ataima pa kukhumudwa kowawa kwa 1844, Yohane anauzidwa kuti iye, monga chizindikiro cha anthu a Mulungu a masiku otsiriza, ayenera kubwerezanso chokumana nacho chimene chikuyimiridwa ndi 1840 mpaka 1844, motero kusonyeza mtsogolo ku Seputembala 11, 2001, ndi kufikira ku lamulo la Lamlungu limene likubwera posachedwa. Anauzidwa kuti, “Uyenela kuneneranso pamaso pa anthu ambiri, ndi mitundu, ndi manenedwe, ndi mafumu,” zomwe zikuimira dziko lonse lapansi kuwunikidwa pamene mngelo atsika mu Chivumbulutso 18, pamene mbiri ya Chivumbulutso chaputala 10 ibwerezedwanso—“mzere pa mzere.”

Mukubatana nokuziva nhoroondo yaizodzokororwa apo vanhu vaMwari vemazuva okupedzisira vaizoporofitazve, Johane akaudzwa kuti “simuka uyere” temberi yaMwari. “Kuyera” kwake kwakatsanangurwa pachena, nokuti akanga aiswa mugore ra1844, paakaitirwa kuti dumbu rake rivave nokuora nokuda kwokuora mwoyo kwa22 Gumiguru. Akaudzwa kuyera temberi, asi kusiya ruvazhe, urwo rwaakaudzwa kuti rwaimirira nguva yavaHedheni, apo vaizotsika-tsika ruvazhe irworwo kwamakore ane chiuru chimwe namazana maviri namakumi matanhatu. Makore ane chiuru chimwe namazana maviri namakumi matanhatu akaguma muna 1798. Johane aifanira kutanga kuyera kwake muna 1798, uye kusasiya makore ane chiuru chimwe namazana maviri namakumi matanhatu akanga atangira ipapo, umo temberi yomweya neJerusarema yomweya zvakanga zvatsikwa-tsikwa. Akanga amire pakusuwa kukuru kwa1844, saka kubva muna 1798 kusvika muna 1844, pane makore makumi mana namatanhatu. Makore iwayo makumi mana namatanhatu anomirira temberi.

Ngesikhatsi Johannes, njengobe bantfu baNkulunkulu bemalanga ekugcina bebatawuphrofetha futsi, njengoba bebentile kusukela nga-1840 kuya ku-1844, bebatawucala ngesikhatsi ingelosi yehla ekugcwalisekeni kwesiprofetho se-Islamu. Umsebenti wabo wekuphrofetha futsi bewutawudzingeka uhambe nemsebenti wekukala lithempeli, futsi lowomsebenti bewutawumela luphenyo “lwemigwaco yasendvulo”, lokwakungumlando lowawumelwe “lithempeli”, lowacala ngesikhatsi sekuphela nga-1798, waphela ngekudvumateka lokukhulu kwa-1844. Ngesikhatsi bacala umsebenti wabo wekuphenya imigwaco yasendvulo yaJeremiya, lekungilo “lithempeli leminyaka lengema-46” laJohannes, sicalekiso saMosi satfolakala etinsalelweni letisakateke kulo lonkhe lithempeli, futsi sibikezelo saJosaya lotako sagcwaliseka. Umsebenti waJosaya uphindze ukhombwe futsi ngu-Isaya:

> Uye avo vachabva mauri vachavaka matongo akare; iwe uchasimudza nheyo dzamazera mazhinji; uye uchatumidzwa zita rokuti, Muvaki wezvakaputsika, Mudzoreri wenzira dzokugaramo. Isaya 58:12.

Vanhu vaMwari venguva yokupedzisira vaifanira kudzoreredza “nzira dzokugara nadzo,” idzo dziri “nzira dzekare” dzaJeremia. Vaifanira kuvakazve nzvimbo dzekare dzakanga dzaparadzwa, sezvaiitwa navashandi vari munhoroondo dzaJosia naEzra. Vaifanira kushandisa nzira ye“mutsara pamusoro pomutsara,” nokuti vaisazongoti chete “vamutsazve” nhoroondo yepamavambo yeAdventism, inomiririrwa netemberi yemakore makumi mana namatanhatu, asi pakuita kudaro vaifanira “kumutsa nheyo dzamazera mazhinji.” Vaifanira kuziva kuti kufamba kwose kwokushandurwa kunomirira basa renheyo, uye kuti “mutsara pamusoro pomutsara” unoratidza nheyo dzenguva yokupedzisira kubva muna 1798 kusvika muna 1844. Vaifanira kugadzira “pakaputsika,” uye kuputsika ikoko kunomirira kutsemuka kwokutanga mumudziyo kana parusvingo kunozarura nzira yenjodzi huru inotevera. “Pakaputsika” paifanira kugadziriswa kwaiva kumukira kwa1863.

Josia alipofika mnamo Septemba 11, 2001, watu wa Mungu wa siku za mwisho walirejea kwenye njia za kale za Yeremia na kuanza kupima historia ya Wamillerite. Waligundua “pengo.” Walitambua ukweli wa vito vya ndoto ya Miller walipokuwa wakijenga “mahali pa kale palipoharibika.” Waligundua “nyakati saba,” kama Josia alivyofanya, nao wakarejesha ukweli wa Mambo ya Walawi ishirini na sita, na hivyo waliinua “maangamizo ya kwanza.” Waliporejesha maangamizo ya “kwanza” na ya “mwisho” ya Mambo ya Walawi ishirini na sita, ndipo walipotambua kwamba moja lilimalizika mwaka 1798 na lile jingine mwaka 1844. Hivyo kazi yao ya kuinua maangamizo ya kwanza ilikuwa ndiyo hasa “fimbo” aliyopewa Yohana iliyomwezesha kupima hekalu.

Shumba ya dzinza raJudha yakatungamirira vanhu Vayo kuti vadzokere kunzira dzekare, kuti vagone kuwana shoko remvura yokupedzisira; uye shoko remvura yokupedzisira ndiro shoko reIslam rewechitatu nhamo. Pakupedzisira pavakazowana mahwendefa maviri matsvene aHabhakuki, sezvinomiririrwa nemachati evapayona a1843 na1850, vakaona kuti hwaro hwacho hwaisanganisira “nhamo nhatu” dzaZvakazarurwa chitsauko 8, uye kuti nhamo yechipiri yakanga yapera munhoroondo yehwaro umo temberi yeMillerite yakanga yamiswa. Ipapo vakazoziva kuti kunzwisisa kwemutemo wekushandiswa katatu kwezviporofita kwakanga kwatovambwa kare neShumba ya dzinza raJudha, kuti pakudzokera kwavo kunzira dzekare dzaJeremia, vagone kuziva “zororo nokuzorodzwa,” iro riri shoko remvura yokupedzisira rewechitatu nhamo, rinozivikanwa uye rinosimbiswa nezvapupu zviviri zvenhamo yekutanga neyechipiri.

Tutalendelea na funzo hili katika makala inayofuata.

> “සතුරා අපගේ සහෝදරයන්ගේ සහ සහෝදරියන්ගේ මනස මේ අවසාන දිනවල ස්ථිරව සිටීමට සෙනඟක් සූදානම් කිරීමේ කාර්යයෙන් හැරවීමට උත්සාහ කරයි. ඔහුගේ කූට තර්ක මනස්කයන් මේ වේලාවේ අනතුරු හා වගකීම්වලින් ඉවතට ගෙන යාම සඳහා සැලසුම් කර ඇත. ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ තම ජනතාව සඳහා යොහන්ට දෙන පිණිස ස්වර්ගයෙන් ගෙන ආ ආලෝකය ඔවුහු කිසිවක් නොවන්නක් ලෙස සලකති. අප ඉදිරියේම ඇති දර්ශන විශේෂ අවධානය ලැබීමට තරම් ප්‍රමාණවත් වැදගත්කමක් නොමැති බව ඔවුහු උගන්වති. ඔවුහු ස්වර්ගික මූලාරම්භයක් ඇති සත්‍යය බල රහිත කර, එය වෙනුවට ව්‍යාජ විද්‍යාවක් දෙමින් දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව ඔවුන්ගේ අතීත අත්දැකීමෙන් වංචා කරති.”

> “‘A saith an Tighearna, Seasaibh anns na slighean, agus faicibh, agus fiosraichibh mu na seann cheumannan, càit a bheil an t-slighe mhath, agus gluaisibh innte.’ Ieremiah 6:16.

> “Ga ku nga vi na un’wana a lava ku handzula masungulo ya ripfumelo ra hina—masungulo lawa ya vekiweke eku sunguleni ka ntirho wa hina hi ku dyondza Rito hi xikhongelo ni hi nhlavutelo. Ehenhla ka masungulo lawa hi ve hi aka eka wona eka malembe ya makume ya ntlhanu lama hundzeke. Vanhu va nga ehleketa leswaku va kume ndlela leyintshwa ni leswaku va nga veka masungulo lama tiyeke ku tlula lawa ma vekiweke. Kambe sweswo i ku kanganyisa lokukulu. A ku na munhu la nga vekaka masungulo man’wana handle ka lawa ma nga vekiwa.”

> “Munguva yakapfuura vazhinji vakaedza kuvaka kutenda kutsva, nokumisikidza mitemo mitsva. Asi kuvaka kwavo kwakamira kwenguva yakareba sei? Kwakakurumidza kuwira pasi, nokuti kwakanga kusina kuvakirwa pamusoro peDombo.

> “Je, wanafunzi wa kwanza hawakulazimika kukabiliana na maneno ya wanadamu? Je, hawakulazimika kusikiliza nadharia za uongo, na kisha, wakiisha kufanya yote, kusimama imara, wakisema: ‘Msingi mwingine hakuna mtu awezaye kuweka zaidi ya ule uliowekwa’? 1 Wakorintho 3:11.

> “Nokudaro tinofanira kubatisisa kutanga kwechivimbo chedu takasimba kusvikira kumagumo. Mashoko esimba akatumwa naMwari naKristu kuvanhu ava, achivabudisa munyika, nhanho nenhanho, achivaunza muchiedza chakajeka chechokwadi chiripo zvino. Nemiromo yakabatwa nemoto mutsvene, varanda vaMwari vakaparidza shoko. Kutaura kwaMwari kwakaisa chisimbiso chako pakuvimbika kwechokwadi chakaparidzwa.” Testimonies, bhuku 8, 296, 297.

Back to Articles