Article

# Panium - Namba Ikhumi Nesishiyagalombili

Katatu 250

Author

Jeff Pippenger

Published

February 25, 2026

Formats

PDF
Word
Song MP3

Iye zvino tichataura pamusoro pezvimwe zvinorehwa nendima yegumi nembiri yaDhanieri 11, uye pashure paizvozvo, toisa mitsetse mitatu ye“250” yemakore mukati menhoroondo yendima 11 kusvika 15, iyo yakazadzikiswa pahondo yePanium muna 200 BC. Mutsara we“250” wemakore wakatanga muna 457 BC unopera muna 207 BC, pakati penguva inotanga nehondo yeRaphia ichiguma nehondo yePanium. “250” yemakore mumutsara waNero inopera nenhoroondo yematanho matatu yaConstantine, inomiririrwa nemakore 313, 321, na330. “250” yemakore yeUnited States inopera musi waChikunguru 4, 2026.

Mutsara waNero unomiririra nhoroondo yemufananidzo wechikara panguva yokuedzwa, kutanga muUnited States, uyezve munyika yose. Mutsara wa457 BC unoisa Trump pakati nepakati, panyaya yehondo, pakati pehondo mbiri. Nguva inotambanuka kubva muna 1776 inoratidzawo nzvimbo yepakati yeutungamiri hwekupedzisira hwaTrump. Kuti tiise mitsara iyi panzvimbo yayo yakarurama, tichatanga nekutarisa ndima yegumi nembiri, pamwe nokuparara kweRussia naPutin. Tobva tatarisa mitsara mitatu ye“250” yemakore, uyezve mutsara woUmambo hweHasmonean. Kana mitsara iyi yaiswa panzvimbo, tichaisa Petro achienderana nePanium. Kana mitsara iyi yaiswa panzvimbo, tinofanira kukwanisa kuziva kuti shoko raChikunguru 18, 2020 rinofanira kugadziriswa nokuziviswa sei, uye kuti ndiro shoko rebhuku raJoere.

## Mambo Uzia wa Yuda na Ptolemaio, Mfalme wa Misri

Nhoroondo yakazadzisa ndima yegumi neimwe pahondo yeRafiya inowirirana nenhoroondo yamambo Uziya. Isaya paanatswa uye paanopiwa simba rokuzivisa shoko remvura yokupedzisira, kudanwa kwake kwakauya mugore rakafa Uziya.

> Mugore rw’umwaka umwami Uziya yapfiriyemo, nanjye nabonye Umwami yicaye ku ntebe y’ubwami, iri hejuru kandi ishyizwe ahasumba hose; kandi umwitero w’umwambaro we wuzuye urusengero. Yesaya 6:1.

Rufu rwaUzia rwakatangirwa mberi nokupandukira kwaakaratidza, kwakafanana uye kwakawirirana nokupandukira kwaPtolemy pakarepo mushure mokukunda pahondo yeRaphia. Uzia naPtolemy zviratidzo zvamambo wokumaodzanyemba ane mwoyo wakazvikudza, anopandukira nokutsvaka kubatanidza ushe hwehurumende nesimba rechechi. Uzia paakaedza kubatanidza chechi nehurumende, maperembudzi pahuma yake akafananidzira mucherechedzo wechikara.

> Uye mutumwa wechitatu akavatevera, achiti nenzwi guru, Kana munhu upi noupi achinamata chikara nomufananidzo wacho, uye achigamuchira chiratidzo chacho pahuma yake, kana paruoko rwake, iyewo achanwa waini yokutsamwa kwaMwari, yakadururwa isina kusanganiswa mumukombe wokushatirwa kwake; uye achatambudzwa nomoto nesarufa pamberi pavatumwa vatsvene, uye pamberi peGwayana. Uye utsi hwokutambudzwa kwavo hunokwira nokusingaperi-peri; uye havana zororo masikati nousiku, ivo vanonamata chikara nomufananidzo wacho, naani naani anogamuchira chiratidzo chezita raro. Zvakazarurwa 14:9–11.

Naizvozvo Uzia anomiririra rufu runofambira mberi kubva panguva yekuedza kwake kwekumukira kubatanidza kereke nehurumende. Anobva azomiririra kutonga pamwe chete nemwanakomana wake kusina simba kwemakore gumi nerimwe. Uzia akararama kwemakore gumi nerimwe mushure mekupanduka kwake. Kutanga kwekumukira kwake kunofananidzira mutemo weSvondo, apo kereke nehurumende zvinobatanidzwa uye chiratidzo chechikara chinosimbiswa. Makore gumi nerimwe gare gare akafa, zvichimiririra kuguma kwekutonga kwake samambo weumambo hwekumaodzanyemba hwaJudha, iyo yaiva nyika inobwinya, iyo iri United States.

Ngokuphathelene noPtolemy esiprofethweni, u-Uziya umelela uJuda, izwe elikhazimulayo kanye nobuProthestani obuhlubukileyo, kanti uPtolemy umelela iGibhithe, elingamandla kadrako, inkolo yalo ingeyokukhuluma nemimoya. Lapho la makhosi amabili ecatshangwa njengemigqa ehambisanayo, u-Uziya uyayeka ukuba ngumfanekiso wezwe elikhazimulayo, bese bobabili ndawonye baba uphawu lwezizwe ezimbili. IGibhithe noJuda bayizimpawu zezinkolo zokukhuluma nemimoya nobuProthestani obuhlubukileyo. Bayisifanekiso sombuso nebandla. Ubuciko bombuso nobuciko bebandla abakumeleyo, lapho bemiswe njengophawu olulodwa, buqukethe izizwe ezimbili, njengokuba kwakunjalo ngamaMede namaPheresiya, njengokuba kwakunjalo ngeGibhithe neSodoma yaseFrance, njengokuba kunjalo ngezimpondo zaseMelika zobuRiphabhulikhi nobuProthestani, njengokuba kwakunjalo ngemibuso yasenyakatho neyaseningizimu yakwa-Israyeli noJuda, kanye neRoma yobuqaba neRoma yobupapa. Njengophawu lwemibuso emibili, ziboshelwe ndawonye ngokwesiprofetho ngethempeli laseJerusalema lapho bobabili u-Uziya noPtolemy bafuna ukunikeza umhlatshelo ethempelini laseJerusalema. Izizwe ezimbili ezihlubuka kuyo leyo ndawo engcwele efanayo.

Zvakakosha kucherechedza kuti kupanduka kwemadzimambo ese ari maviri kwakanga kwakabatana netembere iri paJerusarema, iyo iri mucherechedzo wetembere umo Dhanieri akaona Kristu muchitsauko chegumi. Nhoroondo dzemadzimambo maviri aya dzinowirirana paHondo yeUkraine, uye nokudaro dzinotanga uchapupu hwadzo muna 2014. Ose ari maviri akakudzwa nokukunda kwehondo kunomiririrwa nehondo yeRaphia mundima yegumi neimwe. Raphia rinoratidza muganhu wenyika youmambo hwechitanhatu hwechiporofita cheBhaibheri uye mubatanidzwa wakapetwa katatu wemutemo weSvondo. Zvakare ndiwo muganhu wokushanduka kwechechi inorwa ichipinda muchechi inokunda.

Pashure pa2014, mambo akapfuma kwazvo akazivisa chinangwa chake chokumhanyira hugaro hwoupurezidhendi muna 2015. Muna 2020 mambo akapfuma kwazvo, achimiririra runyanga rweRepublican, akagamuchira ronda rwarwo runouraya rwaizoporeswa pashure. Muna 2022 hondo yeUkraine yakawedzera zvikuru. Ipapo Trump akadzoka mukuzadziswa kwendima yegumi nenhatu, musarudzo dza2024. Muna Chikunguru 2023, inzwi romurenje rakaridzwa. Zvita 31, 2023 runyanga rwePurotesitendi rwakamutswazve, sezvakaitawo runyanga rweRepublican musarudzo dza2024, apo Trump akadzoka, uyezve muna 2025 muedzo wenheyo wakaguma nokusvika kwomuedzo wetemberi.

## 1989

୧୯୮୯ ମସିହାରେ ଯେ ସତ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମୁଦ୍ରାମୋଚିତ ହେଲା, ସେଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱିତଳ ଥିଲା। ସଂଶୋଧନ ଆନ୍ଦୋଳନଗୁଡ଼ିକର ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ସମାନ୍ତରାଳତା ଏବଂ ଦାନିଏଲ ଏଗାରର ଶେଷ ଛଅଟି ପଦ—ଉଭୟେ ଏକେ ସମୟରେ ମୁଦ୍ରାମୋଚିତ ହେଲା। ପଦ ଚାଳିଶର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବାର୍ତ୍ତାକୁ ସ୍ଥାପିତ କରିବା ପାଇଁ କିଛି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ନିୟମ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇଥିଲା। ସେହି ସତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କିଛି, ବର୍ତ୍ତମାନ ସେହି ଏକେ ପଦର ଗୁପ୍ତ ଇତିହାସକୁ ବୁଝିବା ପାଇଁ କୁଞ୍ଜିସ୍ୱରୂପ ହୋଇଛି, ଯେଠାରେ ସେହି ଭବିଷ୍ୟଦ୍ବାଣୀମୂଳକ ରତ୍ନଗୁଡ଼ିକ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ଉଦାହରଣ ଦେବି।

Muna 1989, maive musina kunzwisiswa kwakabatana mukati meAdventism pamusoro pezvaimiririrwa nendima nhanhatu dzekupedzisira dzaDhanieri. Kusabatana ikoko kwaiva kwemativi maviri. Pakanga pasina kubvumirana pamusoro pezvinorehwa nendima idzodzo. Avo vaizviti vane kunzwisisa kwendima idzodzo vakapa pfungwa dzevanhu dzakasanganiswa nedzidziso youmwari yechiPurotesitendi chakatsauka neyeKaturike, nhaka yeropafadzo yekuzvarwa yavakagamuchira kubva kumadzitateguru avo ekupanduka kwa1863, pavakazadzisa basa remuporofita asingateereri pakupanduka kwekutanga kwaJerobhoamu. Pfungwa dzemunhu mumwe nomumwe pamusoro pezvairehwa nendima idzodzo dzaiva dudziro dzakavanzika, kana kutoti pakanyanya kudaro. Pfungwa dzavo pamusoro pendima idzodzo dzaiva dzinopikisana kana nenheyo dzekutanga dzekushandiswa kwechiporofita, uye kazhinji dzaipesana nechirevo chacho pachacho chavakanga ivo pachavo varatidza pamusoro pendima idzodzo.

Zvatakaona mundima idzodzo kwaiva kunzwisisa kunoenderana kwemavhesi ose matanhatu. Kuenderana kweshoko ratakaona ndiko kwakandikurudzira kuisa pachena kunzwisisa kwangu, kunyange zvazvo ndaiziva kuti Adventism yose yairamba zvandainge ndanzwisisa. Zvatakanzwisisa pamusoro pemavhesi iwayo zvakabudiswa kutanga muna 1996, uye kunzwisisa kwakaiswa ipapo kwakaramba kuchingosimbiswa zvikuru apo nguva yakafambira mberi mumakore anopfuura makumi matatu!

Kana muchitarisa kunongedzera kwokutanga-chaiko kuri mumagazini inonzi *The Time of the End*, munowana *Testimonies*, vhoriyamu 9, peji 11. Makore mashanu pamberi pa9/11, magazini yacho inotanga na9/11. Chimwe chezvinzwisiso izvozvo chakandikurudzira ndechekuti, mukunzwisisa kuti pa“nguva yokupedzisira” mundima yechimakumi mana, madzimambo okumusoro neokumaodzanyemba aiva masimba omweya, kwete masimba chaiwo. Panguva iyoyo, ndaitoziva kare kuti Sister White akati mabhuku aDanieri neZvakazarurwa ibhuku rimwe chete, uye kuti mutsetse mumwe chete wouprofita uri muna Danieri wakazotorwazve naJohane muZvakazarurwa. Ndakawana kuti muna Zvakazarurwa 11, yakazadzikiswa munhoroondo yakapoteredza nguva yokupedzisira muna 1798; tsananguro yaSister White pamusoro pechitsauko ichocho inodzidzisa zvakajeka kuti France yakanga iri Egipita yomweya, uye vakanga vakajekawo saizvozvo kuti muna Zvakazarurwa 17, hure rakanga riri pamusoro pechikara raiva Bhabhironi romweya.

Kuzivikanwa kwaAmai White kwemasimba iwayo maviri kuri mubhuku rinonzi The Great Controversy, uye mashoko iwayo anosunganidza pamwe chete uchapupu hwaJohane nehwaDanieri. Tsananguro yamambo wokumaodzanyemba muna Danieri chitsauko chegumi nerimwe isimba rinotonga Ijipiti, uye mambo wokumadokero isimba rinotonga Bhabhironi. Apo Bhaibheri noMweya weChiporofita zvakashanda pamwe chete kusimbisa chokwadi nokubatanidza Danieri naZvakazarurwa kuti zviratidze nyaya yacho, ndicho chinhu chandakanga ndisingambofi ndakapa kune chero mudzidzisi wezvouMwari akatsauka, kana mutungamiri akazvigadza akatsauka webasa rinozvitsigira.

Upang maunawaan si Ptolemy at si Uzziah bilang mga sagisag ng labanan sa Raphia at ng mga ibinungang pangyayari na nagaganap matapos maitaas ang kanilang mga puso, ay dapat pamahalaan ng katotohanang si Ptolemy ay kumakatawan sa kapangyarihan ng dragon na tumatalo sa kinatawang kapangyarihan ng Roma, ngunit sa huli ay natatalo ng kinatawang kapangyarihan na siyang tumalo kay Ptolemy sa talata sampu at noong 1989. Ang mga makasaysayang pagkakaiba ay sinadya at mahalaga.

Uziya anogamuchira mucherechedzo wechikara paanenge achiedza kubatanidza chechi nehurumende; Uziya ndiye nyika inobwinya, uye nyika inobwinya yaiva nharo huru pakutanga kweshoko muna 1989. Ko nyika inobwinya iUnited States here, kana kuti chechi yeSeventh-day Adventist? Avo panguva iyoyo vakatsigira pfungwa isina kururama yokuti nyika inobwinya ichechi yeAdventist, pamwe chete navose vachiri kudaro nanhasi—vaizopikisa kuti gomo dzvene rinobwinya riri pandima makumi mana neshanu raiva pachena chechi yaMwari, saka izvozvo zvaireva kwavari kuti gomo nenyika zvaiva chiratidzo chimwe chete. Kufunga kwakajairika kwevanhu, ndinofungidzira.

Uziya ndi dziko lokongola, ndipo Ptolemy ndi Iguputo. Uziya, monga dziko lokongolalo, ali ndi nyanga ziwiri za Chiprotestanti ndi Urepabulikani. Kuwonekera kwa ndale kwa Ptolemy ndi chikomyunizimu ndi mitundu yake yosiyanasiyana, ndipo kuwonekera kwake kwa chipembedzo kwa Ptolemy ndi uzimu ndi mitundu yake yosiyanasiyana. Chizindikiro chimodzi cha mphamvu ya chinjoka n’chakuti ndi mgwirizano wa mayiko, koma mneneri wonyenga, amene ali dziko lokongola, ndi dziko limodzi lokha lokhala ndi nyanga ziwiri.

Danieri chitsauko chegumi nerimwe ndima yemakumi mana yakasimbisa kuti United States yakanga iri simba rakamirira hupapa apo Soviet Union yakakukurwa ichibviswa muna 1989. Chokwadi ichi chinoenderana nebasa rechikara chepanyika chine nyanga mbiri chaZvakazarurwa chitsauko chegumi netatu, nokuti mabhuku maviri aya akafanana.

> Ipapo ndakatarisa, ndikaona chimwe chikara chichibuda panyika; chakanga chine nyanga mbiri dzakafanana nedzegwayana, asi chakataura seshato. Uye chinoshandisa simba rose rechikara chokutanga pamberi pacho, chichimanikidza nyika navose vanogaramo kuti vanamate chikara chokutanga, icho ronda racho rwokuuraya rwakapora. Zvakazarurwa 13:11, 12.

Chivumbulutso 13 chinozivisa United States sesimba rinomiririra Upapa, nokuti chikara chepanyika “chinoita simba rose rechikara” chakabuda “mugungwa” chakanga “chiri pamberi pacho.” Muna ndima 2, dhiragoni reRoma yechihedheni rakanga rapa Upapa simba raro, chigaro charo, nesimba guru rokutonga. Shoko rakashandurwa richinzi “simba” rinoreva simba, asi muna ndima 12 pane rimwe shoko rakashandurwa richinzi “simba,” rinoreva “mvumo yesimba yakapiwa.”

United States ihurumende inotsiva upapa, uhwo hwakafananidzirwa neRoma yechihedheni, iyo yakapa upapa rutsigiro rwayo rwemauto nerweupfumi sezvakaratidzwa mundima yechipiri. Mukuita kudaro, Roma yechihedheni yakafananidzira United States, iyo yaizopawo “ngoro, zvikepe navatasvi vamabhiza” vayo kuti vaite basa rakasviba resimba reupapa.

Panhambo nhatu dzevhesi 10, 11, na15 padzakazadzikiswa munhoroondo, Antiochus Magnus akanga aripo pahondo imwe neimwe. Chokwadi ichi chinoratidza kuti simba rinomiririrwa muhondo nhatu idzi isimba rinomirira chikara, nokuti nguva dzose ndiAntiochus; uye Antiochus muna 1989 ndiye akanga ari simba rinomirira United States.

Hondo nhatu dzinotungamirira kumurau weSvondo wendima yegumi nenhanhatu dzine chisimbiso cheAlpha naOmega, uyezve nechimiro chechokwadi. IUnited States iri muhondo yokutanga nehondo yechitatu, zvichiratidza alpha naomega muhondo yokutanga neyokupedzisira. Hondo nhatu dzinotungamirira kumurau weSvondo wendima yegumi nenhanhatu dzinewo chisimbiso chechokwadi. Simba rinomiririra reNazi Ukraine ndiyo hondo iri pakati inomiririra kupanduka kwewaymark yepakati muchimiro cheshoko rechiHebheru rinoti chokwadi. Hondo nhatu idzi dzinomiririra 1989 kusvikira kumurau weSvondo, zvinoreva kuti dzinomiririra “nhoroondo yakavanzika” yendima makumi mana.

Vhesi regumi nerimwe ra Zvakazarurwa 11 rinoratidza 2023 senzvimbo apo nyanga dzose mbiri dzinomutsidzirwa. Danieri 11:11 rinoratidza nguva imwe cheteyo yenhoroondo. Mutsetse wemukati wechiporofita nomutsetse wekunze wechiporofita zvinowirirana muna 2023. Mutsetse wemukati ndiwo “chinhu” chakanzwisiswa naDanieri, uye mutsetse wekunze ndiwo “chiratidzo” chaakanzwisisa.

Chiyeso cha tempile icho Daniel walangula chikamba pa zuŵa la twente-sikisi na ziŵiri, ndipo vilimika twente-sikisi na viŵiri pamanyuma pa 9/11, ndipo apo ndi penepapo Yesaya wakanjira mu tempile, vikufiska ku 2023. Yesaya wakulongora nyifwa ya Uziya pamanyuma pakukhala na nthenda ya makhati kwa vilimika khumi na chimodzi pa 9/11. Ntchito ya kuzenga tempile yikusazgapo, pakwamba, kukhazikiska fawundeshoni, ndipo pamanyuma kuzenga tempile na kuŵika libwe la pa mtunda, icho pamanyuma chikulongozgera ku chiyeso chachitatu cha litmus, chakuyimiririka na chiphikiro cha mbata mu mzere wa Leviticus twente-thri. Ntchito yamukati ya uthenga wamuyirayira yikufiskika mu nyengo ya mbiri ya mzere wakuwaro. Mu vesi leveni Putin wali kuyimiririka na Ptolemy, ndipo fumu Uziya wakupeleka ukaboni wachiwiri ku chithuzithuzi cha fumu ya kumwera iyo yikukwezgeka chifukwa cha kutonda kwa nkhondo, ndipo pamanyuma yikuyezga kunjira mu chigaŵa cha chisopo.

> Na mambozi wa kusini achatsamwa kwambili, tenepo anabuda na kukhondo naye, ndiko kuti, na mambozi wa kumpoto; ndipo iye anadzasonkhanitsa gulu likulu la nkhondo; koma gululo linadzaperekedwa m’manja mwake. Ndipo pamene iye wachotsa gululo, mtima wake udzakwezedwa; ndipo adzagwetsa anthu zikwi zikwi zambiri; koma sadzalimbikitsidwa nacho. Danieli 11:11, 12.

ယုရိယာ စမစ်သည် ပ္တိုးလမီ ဖီလိုပေတာ၏ သမိုင်းနှင့် ယေရုရှလင်မြို့ရှိ ဗိမာန်တော်၌ ယဇ်ပူဇော်မှုများ ဆက်ကပ်ရန် သူ၏ ကြိုးပမ်းမှုကို ကိုင်တွယ်ဖော်ပြထားသည်။

> “Ptolemy akanga asina ungwaru hwakakwana hwokushandisa zvakanaka kukunda kwake. Dai akateverera kubudirira kwake ikoko, angangodaro akava tenzi woumambo hwose hwaAntiochus; asi, agutsikana nokungotaura bedzi kutyisidzira kushoma nezvokutyisidzira kushoma, akaita rugare kuti azvipire kumafaro asingakanganiswi uye asingatongodzorerwi ezvishuwo zvake zvoutsinye hwemhuka. Naizvozvo, kunyange akanga akunda vavengi vake, akakundwa nezvakaipa zvake, uye, akanganwa zita guru raakanga angadai akasimbisa, akapedza nguva yake ari mukudya kwokupembera nounzenza.

> “Mwoyo wake wakakudzwa nokubudirira kwake, asi akanga ari kure nokusimbiswa nako; nokuti kushandisa kwake kusingakudzwi kwaakakuita nako kwakaita kuti vanhu vake vamupandukire. Asi kukwidziridzwa kwemwoyo wake kwakaratidzwa zvikurukuru mukubata kwake navaJudha. Achiuya kuJerusarema, ikoko akabayira zvibayiro, uye akanga achishuva zvikuru kupinda munzvimbo tsvene-tsvene yetembere, zvinopesana nomurayiro nechitendero chenzvimbo iyo; asi achidziviswa, kunyange zvazvo zvakanga zvakaoma zvikuru, akabva panzvimbo iyo achibvira nehasha pamusoro porudzi rose rwavaJudha, uye pakarepo akatanga kutambudza kunotyisa uye kusingaregi pamusoro pavo. MuAlexandria, umo vaJudha vakanga vagara kubvira pamazuva aAlexander, uye vachinakidzwa neropafadzo dzevagari vainyanya kufarirwa, zviuru makumi mana maererano naEusebius, zviuru makumi matanhatu maererano naJerome, vakaurayiwa mukutambudzwa uku. Kumukira kwavaIjipiti, nokupondwa kwavaJudha, zvirokwazvo hazvina kurongerwa kumusimbisa muumambo hwake, asi zvakanga zvakaringana, panzvimbo pezvo, kuti huriparadze zvinenge zvachose.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 254.

Kukunda kwa kijeshi kwa Ptolemy Philopator huko Raphia mnamo mwaka wa 217 KK hakukumtia nguvu Ptolemy, bali kulisababisha “moyo wake kuinuliwa.” Ushindi katika vita vya Ukraini hautamtia nguvu Putin, bali “utainua moyo wake,” kama vile mafanikio ya kijeshi yalivyomsababisha mfalme Uzia kuinua moyo wake.

> Uziya akavagadzirira, kuhondo yose, nhovo, namapfumo, nenguwani dzesimbi, nenhumbi dzechipfuva, nouta, nezvipfuramabwe zvokukanda mabwe. Akaitawo muJerusarema michina yehondo, yakagadzirwa navanhu vakangwara, kuti ive pamusoro peshongwe napamusoro pamasvingo akakomberedza, yokupfura nayo miseve namabwe makuru. Zita rake rikapararira kure kwazvo; nokuti akabatsirwa zvinoshamisa, kusvikira ava nesimba. Asi paakava nesimba, moyo wake wakazvikudza kusvikira pakuparadzwa kwake; nokuti akadarika Jehovha Mwari wake, akapinda mutemberi yaJehovha kuti apisire zvinonhuhwira pamusoro pearitari yezvinonhuhwira. 2 Makoronike 26:14–16.

Madzimambo maviri okuva ebugwanjuba, emitima gyabwe ne gwegulumiza olw’obuwanguzi obw’omu ntalo, gaagezaako okuyingira mu yeekaalu emu ne gawaayo ekiweebwayo, ekintu kabona yekka kye yali akkirizibwa okukola. Mu mbeera zombi, bakabona baawakanya okugezaako kw’abo bakabaka ab’amalala okukola bwe batyo. Kabaka omu oluvannyuma n’atanula okuwalana ku Bayudaaya, ate omulala n’akubwa ebigenge mu kyenyi.

> Ipapo Azaria muprista akapinda achimutevera, aine vaprista vaJehovha vanosvika makumi masere, vaiva varume vemwoyo woushingi. Vakamudzivisa Uziya mambo, vakati kwaari: Hazvina kufanira kwauri, iwe Uziya, kupisira Jehovha zvinonhuhwira; asi ndezvevaprista, vanakomana vaAroni, vakatsaurirwa kupisira zvinonhuhwira. Buda munzvimbo tsvene; nokuti wadarika, uye hazvingavi kukukudza kunobva kuna Jehovha Mwari. Ipapo Uziya akatsamwa, ane mudziyo wokupisira zvinonhuhwira muruoko rwake kuti apisire; zvino paakanga achitsamwira vaprista, maperembudzi akabuda pahuma yake pamberi pevaprista muimba yaJehovha, parutivi pearitari yezvinonhuhwira. Azaria muprista mukuru, navaprista vose, vakamutarisa, zvino tarirai, akanga ava nemaperembudzi pahuma yake; vakamubudisa nokukurumidza ipapo; hongu, iye amene akakurumidzawo kubuda, nokuti Jehovha akanga amurova. Uziya mambo akava nemaperembudzi kusvikira pazuva rokufa kwake, akagara muimba yakaparadzana, ari munhu ane maperembudzi; nokuti akanga adzingwa paimba yaJehovha. Jotamu mwanakomana wake ndiye aitarisira imba yamambo, achitonga vanhu venyika. Zvino mamwe mabasa aUziya, okutanga nokokupedzisira, akanyorwa naIsaya muprofita, mwanakomana waAmozi. 2 Makoronike 26:17–22.

Muna 2014, varongi venyika yose veEurope nehutongi hwaObama vakatanga shanduko yeruvara pamusoro penyika yeUkraine. Muna 2022 Russia yakatanga kupinda nechisimba kuchazoguma nokukunda kwaPutin neRussia; zvinomiririrwa naPtolemy naUziya, madzimambo okumaodzanyemba. Ndima 12 inoti mushure mokukunda kwaPutin, “mwoyo wake uchakudzwa; uye achawisira pasi makumi ezviuru zvizhinji; asi haangasimbiswi nazvo.” Nhoroondo inozonyora kuparara kunofambira mberi kwoumambo hwake.

Ukuwohloka okwaqhubeka kwaholela ekufeni kwakhe, futhi ngesikhathi u-Antiyokusi Omkhulu ephindisela ngokulahlekelwa kwakhe eRafiya, u-Antiyokusi wayengasasenabudlelwane bokulwa noPtolemy Philopator; ngaleso sikhathi u-Antiyokusi wayesebhekene nomntwana omncane owayengumbusi waseGibhithe ngaleso sikhathi. Umntwana uwuphawu lwesizukulwane sokugcina, ngakho-ke ezingeni elithile inkosi engumntwana u-Antiyokusi ayinqoba ePanium iyisizukulwane sokugcina sombuso waseningizimu. Ezingeni elisebenzayo, inkosi engumntwana imelela ubuthakathaka maqondana namandla ka-Antiyokusi.

> “Runyararo rwakagumiswa pakati paPtolemy Philopater naAntiochus rwakaramba rwuripo kwemakore gumi namana. Panguva iyoyo Ptolemy akafa nokuda kwokusazvidzora nokuzvinyudza muupombwe, uye akatsiviwa nomwanakomana wake, Ptolemy Epiphanes, uyo panguva iyoyo aiva mwana ane makore mana kana mashanu. Antiochuswo, panguva imwe cheteyo, ashaya kupanduka muumambo hwake, uye adzorera pamwe nokusimbisa zvikamu zvokumabvazuva kuti zvive mukuteerera kwake, akanga ava nenguva yakasununguka yokuita chero zvaaironga apo Epiphanes muduku akagara pachigaro choushe cheIjipiti; uye achifunga kuti uyu wakanga uri mukana wakanyanyonaka wokuwedzera ushe hwake usingafaniri kuregeredzwa, akaunganidza uto guru kwazvo “rakakura kupfuura rokutanga” (nokuti akanga aunganidza mauto mazhinji uye awana pfuma zhinji parwendo rwake rwokumabvazuva), akabva afamba achirwa neIjipiti, achitarisira kukunda zviri nyore mambo mucheche. Kuti akabudirira sei tichazviona zvino; nokuti pano zvino matambudziko matsva anopinda munyaya dzoumambo uhwu, uye vatambi vatsva vanopinzwa pachikuva chenhoroondo.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 255.

## Mambo wa Kusini

Kupangiza nhanho dzekupedzisira dzeRussia, ndiko kupangiza nhanho dzekupedzisira dzamambo wechiporofita wokumaodzanyemba. Chimiro chechiporofita chamambo wekumweya wokumaodzanyemba chakapinda munhoroondo yechiporofita panguva yokupedzisira muna 1798—ndicho nzira yaanosvika nayo kumagumo ake. Ichowo chimiro chechiporofita chamambo wokuchamhembe, pamwe chete nomuporofita wenhema. Imwe neimwe yesimba nhatu dzinotungamirira nyika kuAmagedhoni ine magumo ayo anotsanangurwa zvakananga muShoko raMwari. Chero chingaitika kuna Putin neRussia, chinenge chakange chatofananidzirwa nemitsara yakapfuura yamambo wokumaodzanyemba.

Mienzaniso ya kufa kwa mfalme wa kusini wa kiroho ilifananishwa kwa njia ya mfano na kufa kwa mfalme wa kwanza wa kusini wa kiroho, ambaye alikuwa Ufaransa isiyomwamini Mungu katika kipindi cha Mapinduzi. Kufa kwa ufalme wa kusini kunajumuisha kufa kwa mfalme wa kusini. Kufa kwa Napoleon kunalingana na kufa kwa Ufaransa, na kunapatana na kufa kwa ufalme unaofuata wa kusini, ambaye alikuwa Urusi. Urusi, kama mfalme wa kisasa wa kusini, ilianza katika mapinduzi, kama vile Ufaransa, kama mfalme wa kusini, ilivyoanza kwa mapinduzi.

Ukupinduka ni sifa ya joka, ambaye ni ishara ya wafalme wa kusini. Joka, ishara kuu ya mfalme wa kusini, ni Shetani; na anapojaribu kufanya mapinduzi mwishoni mwa ile milenia, moto hushuka kutoka mbinguni na kumwangamiza. Uasi wake mbinguni hapo mwanzo ulikuwa alfa ya uasi wake katika hitimisho la milenia.

Muna 1798, France yakatora chigaro muchiporofita somambo wokumaodzanyemba pakunamata munguva yeFrench Revolution. Chimurenga ichocho chakapfuura nomunyika dzose dzeEurope, zvikazoguma chasvika kuRussian Revolution, iyo yakakurumidza kuteverwa neBolshevik Revolution mugore iroro rimwe chetero.

చేయాలి. 1917 రష్యా విప్లవం రెండు ప్రధాన దశలను కలిగి యుండెను: ఫిబ్రవరి విప్లవం (ఇది జార్ ఆధీన రాజ్యవ్యవస్థను కూలదోసి, ఏకాధిపత్య పాలనకు ముగింపు పలికి, సోవియెట్లతో ద్వంద్వాధికార స్థితి నెలకొన్న కాలమధ్య ఒక తాత్కాలిక ప్రభుత్వాన్ని స్థాపించెను) మరియు అక్టోబర్ విప్లవం (దీనిని బోల్షెవిక్ విప్లవమని కూడా పిలుస్తారు; ఇందులో లెనిన్ నాయకత్వంలోని బోల్షెవికులు ఒక కుట్రాత్మక అధికార స్వాధీనంతో అధికారాన్ని చేజిక్కించుకొని, సోవియెట్ పరిపాలన స్థాపనకును సామ్యవాదం/కమ్యూనిజం వైపు దారితీసెను).

Mukuongorora kwenhoroondo nedzidziso yezvokumukira (zvikurukuru kubva mumaonero echiMarx akadai saTrotsky, Luxemburg, nevamwe vanoenzanisa), Chimurenga cheFrance (1789–1799) chinowanzotorwa sechinoratidzira kana kupa muenzaniso wenzira yakafambwa nayo zviitiko zveRussia. Matanho maviri eChimurenga cheFrance akaratidzira zvikamu izvi zveRussia ndeaya:

- Chikamu chekutanga chine mwero/chinotevedzera bumbiro remitemo (zvingangoita 1789–1792), chinoenderana neRevhurusheni yaKukadzi. Chikamu ichi cheFrance chakatanga nokupambwa kweBastille, kuunganidzwa kweEstates-General/National Assembly, kubviswa kwamakomborero ehumambo hwefeudal, Chiziviso cheKodzero dzeMunhu, uye kugadzwa kweumambo hunotevedzera bumbiro remitemo pasi pevaGirondins nevagadzirisi vane mwero. Chakakunda umambo hwakazara nesimba rose, asi chakachengeta zvimwe zvikamu zvehutongi hwebourgeois/liberal pamwe chete nezvimiro zviviri/zvinopikisana zvesimba (somuenzaniso, pakati peAssembly neumambo hwakanga huchiri kuripo). Saizvozvowo, Kukadzi 1917 kwakagumisa Tsarism, asi kwakazoita kuti pave nehurumende yenguva pfupi yebourgeois uye simba rakapetwa kaviri pamwe chete nemaSoviet.

- Chikamu chekupanduka chakanyanya/Jacobin (chinenge 1792–1794, kusanganisira kusimbiswa kweFirst Republic, kuurayiwa kwaLouis XVI, uye Reign of Terror pasi paRobespierre nemaJacobins/Committee of Public Safety) chinoenderana neShanduko yaOctober (Bolshevik). MaJacobins akatora masimba kubva kuvaGirondins vaive vane mwero zvikuru kubudikidza nezviito zvakasimba zvekupanduka, vakazivisa republic, vakadzvinyirira kupanduka kunopikisa shanduko, uye vakasundidzira shanduko mberi kuenda mukushandurwa kwakadzama kwemagariro pamwe nekuzvidzivirira kubva kuzvityisidziro zvemukati nekunze. Izvi zvinofananidzira nzira iyo maBolsheviks akapidigura hurumende yechinguvana, akasimbisa kutonga kwevashandi/udzvanyiriri hwevashandi, uye akasimudzira revolutionary socialism.

Izifaniso lezi zigcizelela ukuthi izinguquko zemibuso zivame ukulandela iphethini ethile: kuqala kube nokuvukela okubanzi okumelene nombuso omdala (okuholwa ngabaphakathi nendawo/ngezimpi zongxiwankulu), bese kulandela ukuthathwa kwamandla okwedlulele kakhulu ngabagxeki abashisekayo ukuze “kusindiswe” futhi kujuliswe inguquko phakathi kwesimo sobunzima. AmaBolsheviks ngokwawo azikhandla ngokucacile esibonelweni saseFulansi, ebheka ukuvukela kwawo kwango-Okthoba njengokufana nokuketulwa kombuso kwamaJakobini—okwakudingeka ukuze kuvinjelwe ukuphikisana nenguquko nokugcwaliseka kwamandla ayo.

Le typologii li ta kumea na ka pue lur na buku ngie Trotsky, *History of the Russian Revolution* (la witim ta paia tei fakatusa maninoa te vavanga ni “dual power” i Rusia mo te tau mena fakatusa i Falanise), ma i tusitusiga a Rosa Luxemburg e uiga ki na mea ne tupu i Rusia, te koga e ia fakamau ki ei me i te uluaki vaitaimi o te Russian Revolution (Mati–Oketopa) e taukave i te faiga fakavae o na fouvalega i Falanise (mo Egelani), kae ko te pukeaga o te pule ne te kau Bolshevik e fakatusa mo te kakeaga ki luga o te kau Jacobin.

Jesu nguva dzose anoratidza magumo kubudikidza nokutanga, uye kuparara kwaNapoleon samambo wokutanga wezvomweya wokumaodzanyemba kwakatevera zviratidzo zvenzira zvokutanga kwechimurenga, uye nokudaro kwakafananidzira kuparara kweSoviet Union.

Kuparara kwaNapoleon zvishoma nezvishoma (nhanho nenhanho) kunowirirana zvikuru nekudzikira kweSoviet Union zvishoma nezvishoma uye kupunzika kwayo kwa1991, mukati mehurongwa humwe chete hwetiporojika umo zvikamu zviviri zveFrench Revolution zvakafananidzira pachine nguva matanho eRussian Revolution aFebruary naOctober 1917. Kufanana uku kunopfuurira kusvikira muchikamu chemushure mekubatanidzwa kwemasimba kwapashure pechikamu cheradicali (Bonapartism) pamwe chete nokusununguka kwacho kusadzivisika. Izvi zvinotorwa kubva kumaitiro enhoroondo akajairika pamwe chete nekuongororwa kweMarxist (zvikurukuru kwaTrotsky muThe Revolution Betrayed nemamwe mabasa anoenderana nako), ayo anoona Napoleon semuenzaniso mukuru weBonapartism: hutongi hwemunhu ane simba hunomuka mushure mepamusoro pechikamu cheradicali chechimurenga, hunoenzanisa pakati pemakirasi, hunochengetedza budiriro huru dzechimiro chechimurenga (apo huchidzvinyirira kusundira kwacho kudemokrasi), hunovaka humambo hwemunhu oga/hwemauto-nebureaucratic, hunozviwedzera kupfuura mwero, uyezve hunotambura nokuwa kunoitika muzvikamu kunotungamirira kukudzorerwa kwechikamu chehurongwa hwekare.

## Kukwera kwa Bonapartist kwa Napoleon Kukufanana ndi Kukhazikika kwa Ulamuliro wa Stalinist

Pemuva pechikamu chakanyanya kusimba chevaJacobin uye kupindura kweThermidor (1794), kwakatevera Directory isina kugadzikana (1795–1799); kupidigura kwaNapoleon kwe18 Brumaire (1799) kwakagadza Consulate, ndokuzotevera Humambo (1804). Akanyora mitemo nekuparadzira zvibereko zvechimurenga chebourgeois (Napoleonic Code, kupera kwemaropafadzo eufeudal, nyika yakasimba ine hutongi hwakanyatsopakati), asi akazviisa pasi pehutongi hwechisimba, mbiri yehondo, uye boka idzva revakuru.

Pashure pechikamu cheBolshevik/October uye zviedzo zvekutanga zveSoviet, kuora kwehutungamiri hwevashandi vehurumende kunotanga kupinda (zvikurukuru kubva pakati pema1920s). Kusimbiswa kwesimba kwaStalin kunokunda Left Opposition, kunomanikidza “socialism in one country,” uye kunoumba hutongi hwehudzvanyiriri hwemapurisa, hwemauto, nehwevashandi vehurumende. Upfumi hwakarongwa pamwe chete nepfuma yakaitwa yenyika (zvibereko zvikuru zveOctober) zvinochengetedzwa, asi zvinoshandurwa kuva zvishandiso zverudzi rwune ropafadzo, internationalism ichisiyiwa.

Kokubili mivwase, nguvu ya kimapinduzi “yafrizwa” na kuelekezwa upya katika mamlaka ya dola na upanuzi chini ya mtu mmoja au chombo kimoja cha utawala (Trotsky aliitaja waziwazi tawala ya Stalin kuwa ni aina ya “Bonapartism ya Kisovieti,” iliyo karibu zaidi na Dola ya Napoleon kuliko Konsulati).

## Danho na Danho ku wa Mfumo

Hiki ndicho kiini cha upatanisho—kuporomoka huku si tukio moja la ghafula, bali ni mfululizo wa mmomonyoko unaofuatana unaosukumwa na kujitanua kupita kiasi, migongano ya ndani, miviringo ya kijeshi isiyo na njia ya kutoka, kupotea kwa udhibiti wa maeneo ya pembezoni, mageuzi yaliyoshindwa, na hatimaye kuvunjika/kurejeshwa.

## Uhlangothi lukaNapoléon (1812 kuya ku-1815)

- 1812: Kuvhozhokera ku Russia kwakaipisisa—Grande Armée (varume 600,000) yakaparadzwa zvikuru nekuda kwekutadza kwezvokutakura nezvekupa zvinhu, chando, uye kuramba kwevadzivisi. Yakava shanduko huru ine njodzi; kurasikirwa kukuru kwemukurumbira nesimba revanhu.

- 1813: Muungano wa maadui uliundwa dhidi yake; akashindwa huko Leipzig (“Vita ya Mataifa”)—kupoteza washirika wa Kijerumani na maeneo ya utawala; himaya ikaanza kupungua.

- 1814: Mubatanidzwa anopinda muFrance chaimo; Paris inowira mumaoko avo; Napoleon anosiya ushe uye anoendeswa kuutapwa kuElba.

- 1815: Kubwerera mwachidule (Masiku zana limodzi), kugonjetsedwa komaliza ku Waterloo; kutumizidwa ku ukapolo wamuyaya ku St. Helena; ufumu wa a Bourbon unabwezeretsedwanso (kubwezeretsanso zinthu m’mbuyo motsutsana ndi zopindula za chisinthiko, ngakhale osati kwathunthu—zina mwa kusintha kwa malamulo ndi kaonedwe ka boma zinapitiriza kukhalapo).

## Lehlakore la Soviet (ho tloha lilemong tsa bo-1970 ho fihlela ka 1991)

- Makore okupedzisira e1970s–1980s: Kumira kwehupfumi (“zastoi” pasi paBrezhnev), kushomeka kwezvinhu kwaingoramba kuripo, kusara shure kwetekinoroji, pamwe chete nemujaho wezvombo wairemadza zvikuru neUS/NATO—kuwedzerwa kwemutoro kwehurongwa hwese kunotanga kuparadza hupfumi kubva mukati.

- 1979–1989: vita vya Afghanistan—“Vietnam” ya Kisovyeti; mkwamo huu ulimaliza rasilimali, ukavunja ari, na kudhoofisha hadhi ya kimataifa (tazama ulinganifu wa kejeli: Napoleon aliangamizwa nchini Urusi; USSR ilivuja damu katika uwanja mgumu na wenye upinzani mkali).

- 1985–1989: Ukushintshwa kukaGorbachev kwe-perestroika/glasnost (imizamo “yokusindisa” uhlelo, njengokulungisa okuthile okwafika sekwephuze ngaphansi kukaNapoleon) kunalokho kwembula futhi kusheshise ukuphikisana kwalo kwangaphakathi; amazwe ayengaphansi kwe-Eastern Bloc ayavukela futhi azikhulule (uDonga lwaseBerlin luyawa ngoNovemba 9, 1989, imibuso iyabhidlika kulo lonke u-1989–1990)—ukulahlekelwa “kombuso wangaphandle,” ngokufanayo ncamashi nokulahlekelwa kukaNapoleon amazwe ayengabambisene naye.

- 1990–1991: Mibvunzo yemukati yerudzi rwemunyika inoputika, maRepublic anozivisa kuzvitonga; kupanduka kwevaomarara muna Nyamavhuvhu 1991 kunokundikana zvinonyadzisa; Gorbachev anosiya basa musi wa25 Zvita 1991; USSR inoparara ikava nyika gumi neshanu. Kudzorerwa kwekapitalizimu kunotevera (shock therapy yenguva yaYeltsin, maoligarch, kupihwa kwepfuma mumaoko evanhu vega)—zvakafanana nekudzorerwa kweBourbon: zvikamu zvemakirasi zvaivapo chisati chaitika chimurenga (kana zvakaenzana nazvo) zvinodzoka, zvichidzorera shure zvizere hukama hwepfuma hwechimurenga asi zvichichengeta mamwe maumbirwo ehutongi.

Mu vyose byombi, “ubwami” (French Continental System n’ukuvuga ingaruka z’Ishyirahamwe rya COMECON/Igice cy’Uburasirazuba cy’Abasoviyeti) burasenyuka buhereye inyuma bugana imbere, ukubora kw’imbere kukihuta, ihungabana rya nyuma rikagaragaza ubusa bwabwo, maze imbaraga z’imibereho za kera zikongera kwiyemeza (ubwami/ubunyarwiyemezamirimo). Bonapartisme igaragaza ko idashobora kuramba—“piramide iringanijwe ku gasongero kayo,” nk’uko Trotsky yabivuze—kuko ishingiye ku guhagarika ishingiro rya demokarasi rya revolisiyo mu gihe irengera (ariko ikagoreka) ishingiro ryayo ry’ubukungu hagati y’igitutu cy’inyuma kiyirwanya. Ugusenyuka kw’Abasoviyeti ntikwari “gutunguranye” iyo birebwe mu rugendo rurerure rw’amateka, ahubwo kwari umusozo wo kubora kw’imbere kwagiye gukura buhoro buhoro, nk’uko n’ubwami bwa Napoleon butazimye mu ijoro rimwe ahubwo bwashegeshwe no gutsindwa gukurikirana kugeza ku isubizwaho ry’ubutegetsi bwa kera.

Kutanga nokuguma kweFrance neSoviet Union kunoenderana neuchapupu hwaMambo Uziya naPtolemy. Ptolemy IV Philopator akakunda zvikuru paHondo yeRaphia (217 BC) pamusoro pamambo wokumusoro (Antiochus III), asi “haana kusimbiswa nazvo”—anoita rugare panzvimbo yokuramba achimanikidza mukana wake, anodzokera kuupenyu hwokuzvifadza nokuzvikudza, uye ipapo (maererano nechinyorwa chakachengetedzwa muna 3 Maccabees 1–2) Ptolemy anoshanyira Jerusarema mushure mokukunda kwake. Mwoyo wake wakasimudzirwa, anoedza kupinda muNzvimbo Tsvene-tsvene nokupa chibayiro iye pachake—chiito chokutorera masimba nokupandukira Mwari wechokwadi. Anorohwa naMwari (kuoma mitezo), anonyadziswa, uye anotendeukira kukutambudza vanhu vaMwari. Kutonga kwake kubva ipapo kunova kwokudzikira kunopfuurira: kuora kwetsika, kumukira kwemukati, nokurasikirwa nesimba kusvikira parufu rwake. Ichi ndicho chifananidzo chairo chaMambo Uziya (2 Makoronike 26:16–21), uyo mwoyo wake wakasimudzirwa mushure mokubudirira kwehondo, akazopinda mutemberi kuti apise zvinonhuhwira (achitorera vaprista basa ravo) uye akarohwa nemaperembudzi pahuma, kwaiva kutongwa kwavose, kunooneka pachena. Kubva ipapo Uziya akararama ari oga, akagurwa kubva paimba yaJehovha, kusvikira parufu—kupera kwesimba kunonoka, kunoramba kuripo, panzvimbo yokuparadzwa pakarepo.

Oseŵiriwo ni mafumu a ku mzinda wa kumwera amene kudzikuza kwawo kukuwonekera mwa kulowerera m’Kachisi ku Yerusalemu, ndipo pambuyo pake amatsatiridwa ndi mapeto opitirirabe ndi owononga pang’onopang’ono, osati kugwa mwadzidzidzi. Ichi ndi chitsanzo cha mtundu wa uneneri cha “mfumu ya kumwera” iliyonse ya m’tsogolo.

## 1798: França Rinova Mambo o Tete oa Borwa Ibadimweng

Pa “nguva yomugumo” (1798), France isingatendi kuna Mwari (simba rakanga richangobva kuratidza hunhu hwemweya hweEgipita—kuramba Mwari pachena, sezvinowanikwa muna Zvakazarurwa 11:8) chinosunda mambo wokumusoro (Upapa) nokutora Pope achiendwa muutapwa. Napoleon ndiye muviri wehondo unomiririra kusunda ikoko. France inopfeka korona yokumaodzanyemba muna 1798, nokuti inokwidziridza mweya iwoyo wokusatenda kuna Mwari wakambomiririrwa neEgipita yekare.

Asi sezvo Ptolemy asina kukwanisa “kushandisa zvizere kukunda kwake,” saizvozvowo chikamu chakanyanyisa cheChimurenga cheFrance hachina kukwanisa kuchengetedza kana kuendesa zvizere zvachakawana. Korona yokumaodzanyemba inoenderera mberi apo uzivi hwokusatenda kuvapo kwaMwari hunokura hwosvika pakuwana inzwi idzva muhurumende.

## Vilivili ni Viongozi wa Maendeleo: Napoleon hadi Lenin hadi Stalin

Mijito hii si ya bahati nasibu; ni miisho ya hatua kwa hatua—kila mmoja ukiwakilisha hatua ya mbele zaidi katika mwelekeo wa mfalme wa kusini kuelekea kuvunjika kwake mwenyewe kwa taratibu. Napoleon—ishara kuu ya kwanza baada ya 1798. Akiwa mshindi katika Misri (kusini halisi), anajipanua kupita kiasi (kampeni ya Urusi ya 1812 ilikuwa maafa yaliyoanzisha mfululizo wa hasara kwa himaya yake ya pembezoni hatua kwa hatua [1813–1814]), anapatwa na kushindwa kwa mwisho (Waterloo 1815), na anapelekwa uhamishoni mara mbili. Napoleon anawakilisha maangamizi ya hatua kwa hatua, yenye vipindi—sawasawa kabisa na Ptolemy na Uzia.

Lenin alitwala taji katika Mapinduzi ya Oktoba ya mwaka 1917. “Msukumo” wa Wabolsheviki unaendeleza vita dhidi ya utaratibu wa kale (ukiwemo uwezo wa kidini). Lakini hatua hiyo ya kimapinduzi yenye msimamo mkali haiwezi kujistawisha kwa uthabiti; afya ya Lenin mwenyewe inadorora mapema, na mfumo unaanza kuwa wa urasimu.

ஸ்டாலின், அதிகாரத்தை ஒருங்கிணைத்தவன் (சோவியத் போனபார்டிசம்), புரட்சியை ஒரு இராணுவ-அலுவலகப் பேரரசாக “உறையச் செய்கிறான்”; அதன் மையச் சாதனைகளைப் பாதுகாக்கிறான் (தேசியமயப்படுத்தப்பட்ட பொருளாதாரம், நேப்போலியனின் சட்டக் கோடிற்கான எதிர்-சாமந்தவாத ஒப்புமை), ஆனால் அதிகாரத்தை உள்நோக்கியும் (தூய்மைப்படுத்தல்கள்) வெளிநோக்கியும் (விரிவாக்கம்) திருப்புகிறான். ஆயினும் இருதயம் நாத்திகத்தால் மேட்டிமையுறுகிறது; ஆகையால் அந்த அமைப்பு தன் “வெற்றியை உண்மையிலேயே முழுமையாகப் பயன்படுத்திக்கொள்ள” முடியாது. அளவுக்கு மீறிய விரிவடைதல் (ஆப்கானிஸ்தான், நேப்போலியனின் ரஷ்யப் படையெடுப்பிற்கான ஒப்புமை), தேக்கம், தோல்வியடைந்த சீர்திருத்தங்கள் (பெரஸ்த்ரோய்கா கடைசி துடிப்பான முயற்சியாக இருந்தது), துணைக்கோள் நாடுகளை இழத்தல் (1989–90 = “கூட்டாளிகளை” இழத்தல்), மற்றும் இறுதி கலைவு (1991).

Kupunzika kwa Soviet Union hakukuwa kwa ghafula—kulikuwa kwa hatua kwa hatua, sawasawa na jinsi himaya ya Napoleon ilivyodhoofika hatua kwa hatua na jinsi tawala za Ptolemy na Uzia zilivyonyauka baada ya wakati wao wa kiburi cha hekalu. “Mfalme wa kusini” wa “kiroho” (ukana-Mungu katika mfumo wa kiserikali) alipokea hukumu yake yenyewe ya kudumu kwa muda: akitobolewa kutoka ndani, asiyeweza kudumisha uongo, akifagiliwa mbali katika msukumo wa kupingana wa mfalme wa kaskazini (kurejea kwa nguvu kwa Upapa katika ombwe hilo).

Chimurenga cheFrance (nhanho mbiri) chinofananidzira Chimurenga cheRussia (Kukadzi naGumiguru/Bolshevik). Bonapartism yaNapoleon pamwe chete nokuderera kwayo kunopfuurira zvinofananidzira kusimbiswa kwechiStalinist uye kuderera kunopfuurira kweSoviet. Zvose izvi ndizvo zvinooneka munguva yazvino zvemutsara wamambo wokumaodzanyemba waDhanieri 11, kubva pakukundikana kwaPtolemy paRaphia nokuzvikudza kwake pamusoro petemberi, zvichipfuurira nechivi chimwe chetecho chaUziya nokuguma kwake kunonoka, kusvika kuFrance muna 1798 nomugari wenhaka wayo asingatendi kuna Mwari (nguva yaLenin–Stalin) uyo asina kukwanisa kuzvisimbisa nokukunda kwawo.

Lenin, mwene wa kuchinja kana kutwala ulamuliro mwankhaza (wofanana na kukwera kwa a Jacobin/Bolshevik; gawo la “kukankhira” pambuyo pa 1917, likufanana ndi Consulate yoyambirira ya Napoleon pambuyo pa Brumaire). Stalin ndiye anali wolimbikitsa wa Bonapartist (womanga ufumu wa Soviet, zoyeretsa anthu, chigonjetso cha Nkhondo Yachiŵiri ya Padziko Lonse, pachimake pa Cold War; mtima wake unakwezedwa mu kusakhulupirira Mulungu, koma sanathe kotheratu “kulimbitsa” chigonjetsocho kwa nthawi yaitali—kuyamba kwa kutambasuka mopitirira muyeso kunayambira pamenepo).

Khrushchev aive mutungamiri we“thaw” wemushure mekusvika pakakwirira (1953–1964): anoshora Stalin (Kutaura Kwakavanzika, 1956), anofumura huori hwakati, anoedza kugadzirisa zvinhu nenzira shoma, asi anotadza kugadzirisa kupesana kwakadzama kuri muhurongwa pachahwo. Izvi zvinofambirana nechikamu che“Thermidorian” kana chekutanga kwekuderera—kuderedzwa kwekutonga kwekutya apo chimiro chikuru chisina Mwari chichiripo, asi mukurumbira unoramba uchiderera (somuenzaniso, kunyadziswa kweCuban Missile Crisis muna 1962 kunofananidzira kudzokera shure kuduku kwaNapoleon kusati kwauya kukuru).

Gorbachev oŵa reformador desperado (1985–1991) ndi perestroika (kukonzanso dongosolo) ndi glasnost (kutseguka) monga zoyesayesa zomalizira zopulumutsa dongosololi, koma zimathamangitsa kugwa kwake—kutayika kwa Eastern Bloc (Khoma la Berlin la 1989), ndi zipolowe za mkati. Ichi ndi chizindikiro chomveka bwino koposa cha “mapeto opita patsogolo”: monga mmene zinalili pa zoyesayesa zomalizira za Napoleon zosintha zinthu asanaukiridwe mu 1814, kapena kuchepa kokhalitsa kwa Ptolemy/Uzziah pambuyo pa kunyada kwa m’kachisi. Concordat/msonkhano wa Gorbachev wa 1989 ndi Papa John Paul II (mfumu ya kumpoto) ukuimira kugonjetsedwa kwauzimu—kusakhulupirira Mulungu kwa mfumu ya kum’mwera kukugonjera kubwereranso kwa ulamuliro wa apapa.

Ելցինը վերջնական քայքայման գործիչն էր (1991 թվականից ի վեր), որի առաջնորդությամբ տեղի ունեցավ դիմադրությունը 1991 թվականի օգոստոսյան հեղաշրջմանը, նա դարձավ Ռուսաստանի նախագահ, վերահսկեց ԽՍՀՄ-ի փլուզումը (1991 թվականի դեկտեմբերին), «շոկային թերապիայի» սեփականաշնորհումը և կապիտալիստական վերականգնումը։ Նա մարմնավորում է քաոսային վախճանը և նախահեղափոխական տարրերի մասնակի «վերականգնումը» (օլիգարխիկ կապիտալիզմ, ինչպես Բուրբոնների վերադարձը Նապոլեոնից հետո)։ Հարավի թագավորի պալատը սրբվում է, դրանով իսկ կատարվելով Դանիել 11:40-ի՝ հյուսիսի կողմից մրրկալից նվաճումը (Պապականություն՝ ԱՄՆ-ի դաշինքի միջոցով)։

Typology iyi ikogora urubanza rurarama, rugenda intambwe ku yindi, aho kuba kugwa ako kanya, nk’uko gutsinda kwa Ptolémée IV i Raphia kwamuviriyemo kwishyira hejuru, kwinjira mu rusengero, gukubitwa n’Imana, no gushegeshwa buhoro buhoro; nk’uko Uziya yabaye mu bwigunge bw’ibibembe kugeza apfuye; ndetse n’uko Napoléon yagiye atsindwa mu byiciro bikurikirana (u Burusiya, Leipzig, Paris, Elba, Waterloo). Umurongo wa Sovieti werekana impinga y’ububasha munsi ya Staline, no gusigarana ubusa buhoro buhoro mu gihe cy’irekurwa rya Khrushchev, ari na byo byashyize ahagaragara ibice byacitse muri uwo murongo wa gahunda. Hanyuma ihagarara ry’igihe cya Brezhnev, maze amavugurura ya Gorbachev ahinduka ibyihutisha; igihe cya Yeltsin gisoza icyo gikorwa cyo gukuraho byose (USSR isenyuka, imiterere y’ubutegetsi bw’ubuhakanyi irarangira). “Umutima wirarira” ugaragarira muri uwo murongo wose (kwigomeka kw’ubuhakanyi), ariko nta n’umwe “ubyaza umusaruro mwinshi intsinzi.”

Ukuphela kwamakhosi aseningizimu kuyathuthuka kancane kancane; ukubhujiswa kukaSathane kwaqala esiphambanweni, futhi ekugcineni uyothunyelwa ekudingisweni iminyaka eyi-1,000, bese efa.

> Ndzi vona ntsumi yi xika yi huma etilweni, yi ri ni xilotlelo xa khele leri nga riki na makumu ni nketani leyikulu evokweni ra yona. Kutani yi khoma dragona, nyoka leya khale, loyi a nga Diyavulosi, na Sathana, yi n’wi boha malembe ya gidi, kutani yi n’wi cukumetela ekheleni leri nga riki na makumu, yi n’wi pfalela, yi veka mfungho ehenhla ka yena, leswaku a nga ha kanganyisi matiko, ku fikela loko malembe ya gidi ma hetiseka; kutani endzhaku ka sweswo u fanele ku ntshunxiwa nkarhinyana.

> Ndzi vona swiluvelo swa vuhosi, kutani ku tshama vanhu ehenhla ka swona, naswona va nyikiwa ku avanyisa; kutani ndzi tlhela ndzi vona mimoya ya lava va tsemiweke tinhloko hikwalaho ka vumbhoni bya Yesu ni hikwalaho ka rito ra Xikwembu, ni lava a va nga gandzelanga xivandzana, hambi xifaniso xa xona, naswona a va nga amukelanga mfungho wa xona emimombyeni ya vona kumbe emavokweni ya vona; kutani va hanya, va fuma na Kriste malembe ya khume. Kambe hinkwavo lava feke hinkwavo a va nga tlheli va hanya ku fikela loko malembe ya khume ma herile.

> Ichi ndicho kumuka kwa kwanza. Amebarikiwa, naye ni mtakatifu, yeye aliye na sehemu katika kumuka kwa kwanza; juu ya hao mauti ya pili haina uwezo, bali watakuwa makuhani wa Mungu na wa Kristo, nao watatawala pamoja naye miaka elfu moja.

> Zvino kana makore ane chiuru apera, Satani achasunungurwa kubva mutirongo rake, uye achabuda kundonyengera ndudzi dziri kumativi mana enyika, Gogi naMagogi, kuti avaunganidze pamwe chete kuhondo; uwandu hwavo hwakaita sejecha regungwa. Vakakwira vakapararira paupamhi hwenyika, vakakomba musasa wevatsvene neguta rinodikamwa. Ipapo moto wakaburuka kubva kuna Mwari uchibva kudenga ukavapedza. Zvino dhiabhorosi, wakanga wavanyengera, akakandirwa mudziva remoto nesurufura, mune chikara nomuporofita wenhema; uye vachatambudzwa masikati nousiku nokusingaperi-peri. Zvakazarurwa 20:1–10.

Tichaenderera mberi nekufungisisa kwedu pamusoro pamambo wokumaodzanyemba muna Danieri chitsauko chegumi nerimwe, ndima yegumi neimwe kusvikira yegumi neshanu, muchinyorwa chinotevera.

Gazeti la Wakati wa Mwisho lilichapishwa mwaka 1996, na linawakilisha unabii kutoka katika kitabu cha Danieli ambao ulifunuliwa mwaka 1989. Hivi karibuni gazeti hilo lilisomwa na ChatGPT na ikaombwa kutathmini nafasi ya Ukraine katika historia ya aya ya arobaini kama ilivyowakilishwa katika gazeti hilo. Yafuatayo ni uchanganuzi wa gazeti hilo ambalo limekuwa katika kumbukumbu ya umma kwa muda wa miaka thelathini. Kifungu cha kwanza kutoka katika maandishi ya Ellen White kilichomo katika gazeti hilo ni Testimonies, juzuu ya 9, 11.

## Tathmini ya Jumla: Ukraine katika Mfumo wa Kinabii

Mukati mechimiro chechiporofita chemagazini ichi cheDhanieri 11:40–45, Ukraine inotaurwa ichibatanidzwa nekudonha kweSoviet Union pamwe chete nekurwisana pakati peUpapa (mambo wokumusoro) nekomiyunizimu isingatendi kuna Mwari (mambo wokumaodzanyemba). Ukraine inoratidzwa senzvimbo inokosha yehondo yezvechitendero neyezvematongerwo enyika munguva yokupedzisira yehondo dzevamiriri, zvikurukuru maererano neChechi yeKaturike yeUkraine pamwe chete nekupiwa kwayo mvumo yepamutemo pashure pemakumi emakore okudzvinyirirwa pasi poutongi hweSoviet.

Magazini inopa Ukraine sechikamu chekuzadzikiswa kwakakura kwechiporofita chaDanieri 11:40, ichitsanangura kukukurwa kweMambo wokumaodzanyemba kubudikidza nemubatanidzwa weVatican neUnited States. Ukraine inoratidzwa seuchapupu hwekuderera kwekusatenda kuna Mwari kweSoviet uye kumukazve kwesimba reKaturike muEastern Europe.

## ᱮᱛᱚᱵ ᱟᱨ ᱥᱟᱹᱧᱤᱢ ᱨᱟᱡᱟᱝ ᱛᱟᱞᱟ ᱞᱮᱠᱟᱛᱮ ᱫᱚ ᱭᱩᱠᱨᱮᱱ

Magazini inafundisha kwamba mfalme wa kusini ni ukana-Mungu, uliodhihirishwa kwanza na Ufaransa (1798) na baadaye na Urusi ya Kisovieti. Mfalme wa kaskazini ni Upapa, na Danieli 11:40 inaeleza vita vya kiroho vilivyoanza mwaka 1798 na kufikia kilele chake katika kuanguka kwa Umoja wa Kisovieti mwaka 1989. Ukraina inaonekana katika muktadha huu kama sehemu ya kambi ya Kisovieti inayofagiliwa mbali katika utimilifu wa Danieli 11:40. Chapisho hilo linaonyesha kuanguka kwa Umoja wa Kisovieti kuwa hatua ya kwanza katika kuponywa kwa jeraha la mauti la Upapa (Ufunuo 13).

## Kudzvinyirirwa kweChechi yeKatorike yeUkraine (Zvinyorwa Zvakatorwa)

Magazini yacho inosanganisira zvinyorwa zvenyika nezvekutambudzwa kwevaKaturike pasi pehutongi hweSoviet.

Kusuka mupepa wa Time Magazine, Decembala 4, 1989:

> “Nyuma ya Vita vya Pili vya Ulimwengu, mateso makali lakini kwa ujumla yenye umwagaji damu mdogo zaidi yalienea hadi Ukraini na kambi mpya ya Kisovieti, yakiwaathiri mamilioni ya Wakatoliki wa Roma na Waprotestanti pamoja na Waorthodoksi.”

යුක්රේනය කොමියුනිස්ට්වාදය යටතේ කතෝලිකත්වය මර්දනය කරන ලද ප්‍රධාන ප්‍රදේශයක් ලෙස හඳුනාගනු ලැබේ.

## Kubvumidzwa zviri pamutemo kweChechi yeKatorike yeUkraine

Chinhu chikuru chinotariswa munhaurirano pamusoro peUkraine ndiko kupihwa zviri pamutemo kweChechi yeKatorike yeUkraine, iyo yakanga yarambidzwa kwenguva refu.

Okuvela ku-Life Magazine, Disemba 1989:

> “Mabhishopu matsva matatu eKaturike achangobva kugadzwa muCzechoslovakia. Uye mwedzi uno Gorbachev anosangana naPapa John Paul II panguva yerwendo rwake kuItaly—kusangana kwekutanga chiso nechiso pakati pevatungamiri veKremlin neVatican. Misangano iyi ingatungamirira pakunyoreswa zviri pamutemo kweChechi yeKaturike yeUkrainian, iyo yakarambidzwa kwenguva refu muU.S.S.R.”

Kubva muU.S. News & World Report, Zvita 11, 1989:

> Kuvandudzwa kwerusununguko rwechitendero kunotarisirwa kusanganisira kubviswa kwekurambidzwa kwepamutemo kwakaiswa paChechi yeUkraine Catholic ine nhengo mamiriyoni mashanu, iyo yakaramba iripo muchivande kubvira muna 1946 apo Stalin akaraira kuti inyudzwe muChechi yeRussian Orthodox. Kuwanikwa kwekunyoreswa zviri pamutemo kweChechi yeUkraine kwave kuri chimwe chezvinangwa zvikuru zvapapa.

Magazini ino chinopa izvi seumboo hwokuderera kwesimba rokutonga kwevasingatendi kuvapo kwaMwari, uye kudzorerwa kwesimba reKaturike. Zvinoratidzwa semhedzisiro yakananga yokumanikidzwa kwedhipuromasi reVatican, uye sechiratidzo chikuru mukuzadzika kwaDhanieri 11:40, Ukraine richiratidzwa somuenzaniso unooneka wokuti Upapa huri kuwanazve pesvedzero munzvimbo dzaimbova dzechiKomonisiti.

## යුක්‍රේනය පාප්වාදයේ ප්‍රගතියට සාක්ෂියක් ලෙස

Kuwa kwa ukomunisti si tu kama mabadiliko ya kisiasa, bali kama kushindwa kwa kiroho kwa ukana-Mungu, maendeleo ya kijiografia ya Upapa, na mwanzo wa kurudi kwa Upapa katika utawala wa ulimwengu. Ukraine inakuwa mfano wa uchunguzi wa kuvunjwa kwa ukandamizaji wa kidini wa Kisovieti na ushindi wa kimkakati wa Roma katika Ulaya ya Mashariki. Hili linawakilisha mabadiliko yanayoonekana kutoka kwa ukana-Mungu uliolazimishwa hadi mamlaka ya Kikatoliki yaliyorejeshwa, na kuhalalishwa kwa Kanisa la Kikatoliki la Ukraine kunachukuliwa kuwa uthibitisho wa kinabii kwamba mfalme wa kaskazini alikuwa akimfagia mbali mfalme wa kusini “kama kisulisuli.”

## Ukraine na Mlolongo Mpana wa Kinabii

- 1798 – Upapa wapata jeraha la mauti.

- 1917 – Upungufu wa imani kwa Mungu wahamia Urusi (Mapinduzi ya Bolshevik).

- 1989 – Umoja wa Kisovyeti waanguka.

- I-Ukraine – ISonto LamaKatolika laseMthethweni.

- Upapa unapata tena ushawishi wa kijiografia na kisiasa.

- Amirika yunze ubumwe amaherezo yegamiye ku butegetsi bwa Papa (Daniyeli 11:41).

- Nyika yose inotevera (Danieri 11:42–43).

I-Ukraine ingena ezigabeni 3–4 njengengxenye yenguquko esuka ekuphikeni uNkulunkulu kweSoviet iya ethonyeni lobuPapa elibuyiselwe.

## Izikhombo Ezisetshenzisiwe Engxoxweni Yase-Ukraine

- ޖެފް ޕިޕެންޖަރ (މުހިންމު ތިއޮލޮޖީ ފްރޭމްވޯކް)

روحِ نبوت

- Mzozo Mkuru

- Mharidzo Dzakasarudzwa

- Ushuhuda kwa Kanisa

Mabasa ya Kidunia

- Makasini ya Time

- Jarida la Life

- U.S. News & World Report

I-Ukraine ibalulwa ngokumayelana nalokhu:

- Vakatambudzwa vaKaturike mushure meHondo Yenyika II

- Kupona kweChechi yeKaturike yeUkraine pasi pevhu

- ُکوتیِ گورباچوف–واتیکان

- কেথলিক ধর্মীয় শৃঙ্খলাবিন্যাসের আইনগত পুনঃপ্রতিষ্ঠা

## Chidimbu cheBasa reUkraine muTsambatsamba Renhau

Ukraine yakanga iri nhare yakasimba yeKaturike yakanga yakadzvinyirirwa pasi peusina Mwari hweSoviet. Kunyoreswa zviri pamutemo kweChechi yeKaturike yeUkraine kwakaratidza kupera simba kwamambo wokumaodzanyemba. Simba reVatican muUkraine rakaratidza kumukazve kweUpapa, uye kushanduka kwechitendero muUkraine kwakashanda sechiratidzo chinooneka chokuti Danieri 11:40 yakanga ichizadzikiswa. Zviitiko zvakakomberedza Ukraine zvakava chikamu chedanho rokutanga mukuporeswa kweronda runouraya rweUpapa. Naizvozvo Ukraine inoratidzwa kwete sechiitiko chezvematongerwo enyika chakazvimirira choga, asi sechiratidzo chechiporofita mukati memafambiro okupedzisira aDanieri 11.

Back to Articles