Article

# Bhuku ra Joere ne Kereke yeLaodikia yeSeventh-day Adventist - Nhamba Gumi neTatu

ਗਿਣਤੀ ਤੇਰ੍ਹਾਂ

Author

Jeff Pippenger

Published

December 18, 2025

Formats

PDF
Word
Song MP3

Pari zvino tiri kutarisana nechiratidzo chechiporofita cha1863. Tanga tichinyatsotarisa Kadheshi yemuBhaibheri sechiratidzo chekupandukira kwaIsraeri wekare “zororo,” kwakakonzera rufu rwavo mukati menguva yakaguma paKadheshi; nokudaro zvichiratidza kurambwa kwe“nzira dzekare” dzaJeremia muna 1863 apo “nguva nomwe” dzaRevhitiko 26 dzakarambwa.

Pakutsvaka chiedza chine chokuita neKadheshi na1863, tanga tichiratidza miedzo gumi yakasvika kuKadheshi. Takaona miedzo mitatu yokutanga somuedzo wemana. Matanho iwayo matatu anogona kumiririrwa sezvishamiso kana semiedzo, uye zororo reSabata, riri rokutanga pamiedzo gumi, rinowirirana nomuedzo wegumi, unonyatsozivikanwa naPauro muna VaHebheru se“zororo.” Miedzo gumi iyi ine zororo realfa uye zororo reomega.

Hazvina basa kuti mudzidzi wechiporofita angada kutsanangura sei “zororo” rakarambwa navaHebheru paKadheshi—nokuti muchiporofita “zororo” rimwe nerimwe, (mutsara pamusoro pomutsara), riri kureva “zororo nokuzorodza” kunova mvura yokupedzisira. Kadheshi chiratidzo chikuru chokurambwa kweshoko remvura yokupedzisira uyewo kurambwa kwechiitiko chemvura yokupedzisira, nokuti kuiswa chisimbiso kunoitwa pamusoro pezana namakumi mana nezvina zvuru paKadheshi ndiko kusimbiswa muzvokwadi zvose “mupfungwa nomumweya.”

> “Kungofanana bedzi nekukurumidza apo vanhu vaMwari vanoiswa chisimbiso pahuma dzavo—hachingavi chisimbiso kana chiratidzo chipi zvacho chinooneka, asi kusimbiswa muchokwadi, zvose pakunzwisisa napamweya, zvokuti havagoni kuzununguswa—kungofanana bedzi nekukurumidza apo vanhu vaMwari vaiswa chisimbiso uye vagadzirirwa kuzununguswa, kuchasvika. Zvirokwazvo, kwakatotanga kare; kutonga kwaMwari zvino kwava pamusoro penyika, kuti kutipe yambiro, kuti tizive zviri kuuya.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 4, 1161.

Kuzika “mu chochedzo” “nga kutwisisa” ku yimela ku amukela ndlela ya mutsetse ehenhla ka mutsetse tanihi yona ntsena ndlela leyi kwetsimisiweke eka ku dyondza Rito ra Xikwembu. Ndlela leyi yo koma yi tiyisisiwile tanihi yona ndlela leyi lulameke hi August wa 1840, loko “vunyingi byi khorwisiwe hi ku lulama ka milawu ya ku hlamusela vuprofeta leyi amukeriweke hi Miller ni vanghana vakwe, naswona ku nyikiwe ntshikelelo lowukulu wo hlamarisa eka mfambiso wa ku vuya ka Hosi.” “Ntshikelelo lowukulu wo hlamarisa” wu yimela ku vonakaliswa ka matimba ya Moya lowo Kwetsima loyi a rhumeke rungula ra ntsumi yo sungula emisaveni hinkwayo hi 1840.

Avo vakapinda mubasa raimirira “kusundwa kunoshamisa” vakapiwa simba ro kuita iro basa chairo nesimba roMweya Mutsvene. Mweya Mutsvene akaratidza simba rake chete pakati paavo vakanga vagamuchira nzira tsvene. Mweya Mutsvene akaratidza simba rake chete mukati maavo vakanga vagamuchira nzira tsvene.

Kuzika mu kuri mu by’ubwenge ni ukwemera uburyo bwo “umurongo ku murongo,” kandi uko “kwemera” ubwo buryo bwo “umurongo ku murongo” kugereranywa ku w’i Lawodikiya no gukingurira urugi rw’umutima kugira ngo Intumwa ijyanwa i Lawodikiya yinjire, mu Muntu wa Mwuka Wera. Ukwemera ubwo buryo bwera buzana imbaraga za Mwuka Wera mu bitekerezo by’abari kuzika mu kuri mu by’ubwenge. Ukwemera ubwo buryo kubyara ubuzima bwo mu mwuka bugereranywa nk’uguhuza Ubumana n’ubumuntu. Ishyirwa mu bikorwa ry’uburyo bwa Bibiliya bwo “umurongo ku murongo,” iyo buvanze no kwizera, bugereranywa no kuzika mu kuri mu by’ubwenge, kandi ukuri (ubutumwa) kubyazwa n’ubwo buryo ntigushobora gutandukanywa na Yesu, ari we Jambo. Kwemera ubutumwa bw’Ijambo rye ni ukwemera Mwuka Wera mu bitekerezo byawe. Bityo rero, kuzika mu kuri mu by’ubwenge kubyara ubunararibonye bwo mu mwuka bwakira ikimenyetso cy’icyemezo cy’Imana.

Kadeshi ndiyo iliyokuwa jaribu la mwisho kwa Israeli wa kale. Makundi mawili ya wanywaji wa divai katika kitabu cha Yoeli yametengwa na kutofautishwa kutoka kwa kila mmoja kwa msingi wa kuukataa au kuukubali ujumbe wa mvua ya masika ya mwisho, ambao Yoeli autambulisha kuwa ni “divai mpya,” kinyume na divai iliyochachushwa inayokunywewa na kundi lile lingine. “Divai mpya” ya Yoeli ndiyo “raha” ya Paulo katika Waebrania sura ya tatu na ya nne. Tena, hiyo ndiyo ile ambayo “walevi wa Efraimu” wa Isaya wanakataa “kusikia”—“aliowaambia, ‘Hii ndiyo raha ambayo kwa hiyo mwaweza kumstarehesha aliyechoka; na huku ndiko kuburudika’: lakini hawakutaka kusikia. Basi neno la Bwana likawa kwao amri juu ya amri, amri juu ya amri; mstari juu ya mstari, mstari juu ya mstari; hapa kidogo, na pale kidogo; ili waende, na kuanguka kinyume nyuma, na kuvunjika, na kunaswa, na kukamatwa.”

Taziva kuti kupanduka kwaAroni kwechifananidzo chemhuru yendarama kunomirira “miedzo miviri” yemiedzo gumi inogumira paKadheshi. Kupatsanurwa kwemuedzo iwoyo kuita miedzo miviri kunowirirana nenguva yokuedzwa kwemvura yokupedzisira, inomiririrwa ne“muedzo womufananidzo wechikara,” uriwo muedzo unosarudza magumo avanhu vaMwari. Zvakazarurwa 13 inoratidza “kupanduka,” nokuti nhamba “gumi nenhatu” inomirira kupanduka.

Chitsauko chinotanga nechikara chegungwa chapapa, chiratidzo chikuru kwazvo chokupandukira panyika, sezvo Danieri achichizivisa sesimba rinotaura mashoko makuru richirwa noWokumusoro-soro. Kupandukira ikoko kunoteverwa nokupandukira kwechikara chenyika, United States, iyo inozomanikidza nyika yose kutevera muenzaniso wayo wokupandukira. Muenzaniso wokupandukira kwechitatu muchitsauko unowanikwa mukwokutanga kwekupandukira kutatu uku, kunomiririrwa sechikara chegungwa, chiratidzo cheVatican. Mundima yegumi neimwe United States inotaura seshato uye nokudaro inoumba mufananidzo kuchikara—mufananidzo weVatican. Kubva pandima yegumi nembiri zvichienda mberi, United States inomanikidza nyika kuti iite saizvozvo. Kupandukira kwaAroni kune mativi maviri, kuchimiririra kupandukira kweUnited States uyezve kupandukira kwenyika yose apo mufananidzo weVatican wenyika yose unosimbikidzwa.

Kupanduka kwa Aroni kunatambulisha vipindi vyote viwili, vikionyeshwa kama ibada ya sanamu wakati Musa hakuwepo, ikifuatiwa na ibada ya sanamu wakati Musa alikuwapo. Musa alikuwa akipokea Sheria, na kwa hiyo anaiwakilisha Sheria ya Mungu kama sehemu ya kutenganisha katika kupanduka huko. Jaribio linalowakilishwa na sanamu ya dhahabu ya Aroni ya ndama-mnyama ni jaribio la mwaka 1863.

Ndiwo muyeso womthetho weSonto, omela umgca wokwahlula phakathi kobomi nokufa. Ngumgca wokwahlula phakathi kweLizwe leSithembiso okanye ukufa entlango, umgca wokwahlula phakathi kophawu lwerhamncwa okanye itywina likaThixo, umgca wokwahlula phakathi kwesiphelo sikaShebhena umLaodike okanye sikaEliyakim umFiladelfiya. Iimvavanyo ezintathu zokuqala, ezimelwe yimana, zifanekisela impikiswano yeSabatha okanye yeCawa, njengoko kunjalo nakuvavanyo lweshumi. Umgca wokwahlula kwimvukelo ka-Aron yethole legolide, emela kokubini uvavanyo lwesihlanu nolwesithandathu—kwaye ungumthetho weSonto.

Uvavanyo lwesine ngamanzi aseMasa, okusho “ukuvivinya,” naseMeribha, okusho “ibhanela likaJehova,” lutholakala kuEksodusi 17:1–7, lapho lukhonjwa khona ngokuqondile njengokuthi “ukuvivinya iNkosi”.

> Sangano rose rose revanakomana vaIsraeri rwakafamba kubva murenje reSini, vachitevera nzendo dzavo, sezvavakanga varayirwa naJehovha, vakadzika matende paRefidhimu; asi pakanga pasina mvura yokunwa yavanhu. Naizvozvo vanhu vakakakavadzana naMozisi, vakati, “Tipei mvura kuti tinwe.” Mozisi akati kwavari, “Munokakavadzanireiko neni? Munoidzidzireiko Jehovha?” Vanhu vakanzwa nyota ipapo nokuda kwemvura; vanhu vakagunun’una pamusoro paMozisi, vakati, “Makatibudisireiko muIjipiti, kuti mutiuraye nenyota isu navana vedu nezvipfuwo zvedu?”

> Musa akachema kwa Bwana, akisema, Nitawatendea nini watu hawa? Wako karibu kunipiga kwa mawe.

> Jehovah akati kuna Mozisi, “Pfuura pamberi pavanhu, utore vamwe vevakuru vaIsiraeri uende navo; uye tsvimbo yako yawakarova nayo rwizi, uitore muruoko rwako, uende. Tarira, ini ndichamira pamberi pako ipapo padombo riri paHorebhi; iwe urove dombo, uye mvura ichabuda mariri, kuti vanhu vanwe.” Mozisi akaita saizvozvo pamberi pevakuru vaIsiraeri.

> هغه د هغه ځای نوم «مسه» او «مریبه» کېښود، ځکه چې د اسرائیلو د اولادونو له لانجې او شخړې، او ځکه چې هغوی څښتن وازمایه او ویې ویل: «ایا څښتن زموږ په منځ کې دی، که نه؟» خروج 17:1–7.

Kuyedzwa kunomiririrwa ne“Massah,” nechiratidzo chinomiririrwa ne“Meribah,” iAlpha yechiporofita inosangana neOmega yayo yechiporofita apo Mozisi anorova Dombo iroro rimwe chete kechipiri. Izvi zvinoreva kuti chechina pamiedzo gumi yokutsamwisa chinomiririrwa paKadheshi, nokuti Kadheshi yechipiri ndiyo nzvimbo iyo Mozisi anorova Dombo mukupanduka. Izvi zvinoratidza kuti Kadheshi, sechiratidzo, chinosanganisira kuedzwa kwemvura kunobereka chiratidzo.

Chiyeso cha madzi chimene chibala chizindikiro ndi chiyeso cha uthenga wa mvula ya m’tsogolo. Mu 1863 ndi pamene chizindikirocho chinkayenera kukwezedwa, koma tsoka ilo; 1863 unali Kadesi woyamba wokha, ndipo Kadesi wachiwiri uli pa lamulo la Lamlungu limene likubwera posachedwa. Masa ndi Meriba zikuimira chiyeso chomaliza cha anthu okwana zana limodzi makumi anayi ndi anayi sauzande asanakwezedwe monga chizindikiro pa lamulo la Lamlungu. Sinali ulamuliro wa Roma, kapena ulamuliro wa Ayuda umene unakonza imfa ya Khristu. Ulamuliro umenewo unavomerezedwa mu uphungu wa Kumwamba kale kwambiri m’mbuyomo, mitanda isanachitike. Mose anagwiritsa ntchito ndodo yake, ndodo yodzozedwa ndi Mulungu Mwiniwake, kugunda Thanthwelo— koma kamodzi kokha. Thanthwelo, molingana ndi chivumbulutso chouziridwa, likuimiridwa ndi mauthenga a 1840 mpaka 1844, amene ndi choonadi chakale cha maziko chimene chikuimira njira ya olungama. M’kuyesedwa koimiridwa ndi Masa, madzi opulumutsa ndi madzi amene amatuluka mu Thanthwe la njira zakale. Madzi amenewo amayesa ndi kubala magulu awiri; limodzi la chizindikiro cha chilombo ndi lina la chisindikizo cha Mulungu, monga momwe chisindikizo cha Mulungu chilili pa iwo amene akwezedwa monga chizindikiro, monga momwe zikuimiridwa ndi Meriba.

Thempeli yakapedzwa chisati chasvika chirevo chechitatu chaAtashasita, zvichisimbisa kuti thempeli yeMillerite yakavakwa naKristu mumakore makumi mana nematanhatu kubva muna 1798 kusvikira muna 1844, yakapedzwa ngirozi yechitatu isati yasvika, inomiririrwa nokusvika kwechirevo chechitatu. Zana nemakumi mana nezvina ezviuru vanoiswa chisimbiso nguva pfupi mutemo weSvondo usati wauya, panguva yavanozosimudzwa sechibayiro chemureza chezvibereko zvokutanga zvePentekosti, sezvazvaiva mumazuva ekare. Massa naMeribha zvinoratidza muedzo wemvura unomiririrwa neshoko reKuchema kwaPakati pousiku munhoroondo yengirozi yokutanga neyechitatu.

Umsebenzi wokuhlanganisa ubuNkulunkulu nobuntu ubuye umelelwe njengokuhlanganiswa kwamathempeli amabili. Ubuye futhi umelelwe njengomshado lapho indoda nowesifazane, noma ithempeli lesifazane nethempeli lesilisa, behlanganiswa babe yinyama yinye. UKristu wamisa ithempeli lamaMillerite ngenhloso yokubaholela ethempelini laKhe laseZulwini, lapho babeyothola khona “ukuphumula,” okumelelwe emlandweni ka-1844 ngeSabatha losuku lwesikhombisa.

Kana kunzwisisa uku kweMasa neMeribha, sechiedzo chechina, kuchishandiswa pakati pechiedzo chokutanga chinomiririrawo miedzo mitatu, uye icho chinozoteverwa nemutemo weSvondo wemiedzo yechishanu neyechitanhatu—ipapo unogona kuona, asi chete kana uchida kuona, kuti chiedzo chemana chine zvikamu zvitatu ndicho chiedzo chokutanga, chichiteverwa nechiedzo chinotangira chiedzo chechitatu chine zvikamu zviviri chemhuru yendarama yaAroni. Masa neMeribha zvinomiririrwa pamwe chete, nokuti muushumiri hwengirozi yechipiri chete ndimo munowanikwa “kuwedzerwa” kwechiporofita. Miedzo mitatu yokutanga yemana ndiyo shoko rengirozi yokutanga. Chiedzo cheMasa neMeribha ndicho shoko rengirozi yechipiri, uye kupanduka kwaAroni ndiko shoko rengirozi yechitatu.

Jaribio la tano ni jaribio la ndama wa dhahabu wa Haruni, ambalo huanza kwa udhihirisho wa ibada ya sanamu, wakati waasi walipodhani kwamba uasi wao wa wazi ulikuwa umefichwa mbele za Mungu.

> Na watu walipoona kwamba Musa amekawia kushuka kutoka mlimani, watu wakakusanyika kwa Haruni, wakamwambia, Simama, tufanyie miungu itakayotuongoza; kwa maana huyu Musa, mtu aliyetutoa kutoka nchi ya Misri, hatujui yaliyompata. Naye Haruni akawaambia, Vuneni pete za dhahabu zilizo masikioni mwa wake zenu, na wana wenu, na binti zenu, mkazilete kwangu. Watu wote wakazivua pete za dhahabu zilizokuwa masikioni mwao, wakazileta kwa Haruni. Naye akazipokea mikononi mwao, akazitengeneza kwa chombo cha kuchorea, baada ya kuifanya kuwa ndama wa kusubu; nao wakasema, Hii ndiyo miungu yako, ee Israeli, iliyokutoa kutoka nchi ya Misri. Haruni alipoona hayo, akajenga madhabahu mbele yake; naye Haruni akatangaza, akasema, Kesho kutakuwa na sikukuu kwa Bwana.

> ព្រឹកថ្ងៃបន្ទាប់ ពួកគេបានក្រោកឡើងតាំងពីព្រលឹម ហើយថ្វាយតង្វាយដុតបូជា និងនាំយកតង្វាយមេត្រីភាពមកថ្វាយ; រួចប្រជាជនអង្គុយចុះបរិភោគ និងផឹក ហើយក្រោកឡើងលេងសប្បាយ។ និក្ខមនំ ៣២:១–៦។

Uvavanyo lwesithandathu luyinxenye yesibili yokuvukela kwethole legolide, lapho uMose ebuya ekwamukeleni iMiyalo eliShumi. UMose uyabuza, “Ngubani oseceleni kweNkosi na?” iningi lahlala lingathathi hlangothi noma lahlangana nabakhonza izithombe, libonakalisa ngokusobala yona leyo mvukela efanayo phambi komlamuleli.

Muyezgo wechishanu newechitanhatu zvinonyatsoratidza semifananidzo uye zvinoenderana nemutemo weSvondo. Eriya paGomo reKarimeri anobvunza mubvunzo wakafanana newakabvunzwa naMosesi. Sarudzai nhasi wamuchashumira, zvinonongedzera kumuyezgo wemutemo weSvondo. Chiratidzo chemufananidzo wechikara chinonongedzera kumutemo weSvondo. Kupatsanurwa kwavaRevhi munyaya yaAroni uye kupatsanurwa kwedzinza gumi nembiri munyaya yemhuru mbiri dzendarama dzaJerobhoamu, zvinoratidza kupatsanurwa kwevakachenjera nevakapusa panguva yemutemo weSvondo. VaRaodhikia ndivo mhandara dzakapusa, sezvinopupurirwa naSista White, uye naizvozvo kupatsanurwa kwemhandara panguva yemutemo weSvondo ndiko kupatsanurwa kwevaRaodhikia nevaFiraderifia. Muyezgo wechishanu newechitanhatu, izvo zviri muyezgo mumwe une mativi maviri, zvinoenderana nemutemo weSvondo, izvo zvinoreva kuti zvinoenderana na1863, neKadheshi.

Zvitsauko makumi matatu nezviviri nezvitatu makumi matatu nezvitatu zvaEksodho zvinozadzikiswa pazuva rimwe chetero, maawa mashoma chete akaparadzana, uye zuva iro rinomiririra 1863 neKadheshi. Muchitsauko makumi matatu nezvitatu Mosesi anokumbira kuona kubwinya kwaMwari. Naizvozvo, tinoona Mosesi mumiedzo yechishanu neyechitanhatu achishandurwa kuva zana namakumi mana nezvina zvamazana. Mosesi uyo mumwe cheteyo ariwo paKadheshi achirova Dombo kechipiri, nokudaro achimiririra boka rinopwanywa neDombo ravakaramba kuwira pamusoro paro. Dombo iro ishoko, uye naizvozvo kune zviratidzo zviviri zvaMosesi paKadheshi, chimwe chichiratidza kubwinya kwaMwari uye chimwe chichiramba Dombo.

> “Ngava vanomira savarindi vaMwari pamadziro eZioni vave varume vanogona kuona njodzi dzisati dzasvika kuvanhu,—varume vanogona kusiyanisa pakati pechokwadi nekukanganisa, kururama nekusarurama.

> “Yambiro yasvika: Hapana chinofanira kubvumidzwa kupinda chingavhiringidza hwaro hwerutendo hwatave kuvakira pamusoro parwo kubvira pashoko rakauya muna 1842, 1843, na1844. Ndakanga ndiri mushoko iri, uye kubva ipapo kusvikira zvino ndave ndakamira pamberi penyika, ndakatendeka kuchiedza icho Mwari akatipa. Hatirongi kubvisa tsoka dzedu pachikuva icho padzakaiswa patakanga tichitsvaka Ishe zuva nezuva nomunyengetero wakasimba, tichitsvaka chiedza. Munofunga kuti ndingarega chiedza icho Mwari akandipa here? Chinofanira kuva seDombo reMazera. Chave chichinditungamirira kubvira panguva yachakapihwa.” Review and Herald, April 14, 1903.

Chimwe chezviratidzo zva‘Moses paKadheshi’ kurova Dombo netsvimbo, chiratidzo chesimba. Kekutanga kwaiva simba raMwari, uye kechipiri kwaiva simba romunhu. Boka rinomiririrwa naMoses paKadheshi yechipiri rinomiririrwa sevakadhakwa vaEfuremu, vanoshandisa simba ravo redzidziso youMwari (tsvimbo) kurwisa shoko remvura yokupedzisira, rinova shoko renzira dzekare dza1840 kusvika 1844.

> “Mashoko ose akapiwa kubva muna 1840–1844 anofanira kuitwa ane simba zvino, nokuti kune vanhu vazhinji vakarasikirwa negwara ravo. Mashoko aya anofanira kuenda kumakereke ose.

> Kristu wakati, “Ane mufaro meso enyu, nokuti anoona; nenzeve dzenyu, nokuti dzinonzwa. Nokuti zvirokwazvo ndinoti kwamuri, Vaporofita vazhinji navarume vakarurama vakashuva kuona zvinhu zvamunoona, asi havana kuzviona; nokunzwa zvinhu zvamunonzwa, asi havana kuzvinzwa” [Mateo 13:16, 17]. Akakomborerwa meso akaona zvinhu zvakaonekwa muna 1843 na1844.

> “Ujumbe umetolewa. Wala kusiwe na kuchelewa kuurudia ujumbe huo, kwa kuwa ishara za nyakati zinatimizwa; kazi ya kufunga lazima ifanyike. Kazi kubwa itafanywa kwa muda mfupi. Hivi karibuni ujumbe utatolewa kwa uteuzi wa Mungu ambao utakua na kuwa kilio kikuu. Ndipo Danieli atasimama katika sehemu yake, kutoa ushuhuda wake.” Manuscript Releases, juzuu ya 21, 437.

Chiyeso cha kutanga cha mana miedzo mitatu. Chokupedzisira pamiedzo gumi ndicho chiyeso chengirozi yechitatu. Zvose zviri zviviri, chokutanga nechokupedzisira, zvinomirira “zororo” sechiratidzo chechiyeso. Chiyeso chokutanga miedzo mitatu, zvichimirira ngirozi yokutanga inoteverwa nengirozi yechipiri; asi chiyeso chechina, apo kuiswa chisimbiso nokusimudzirwa sechiratidzo, chinomiririrwa neMassa neMeribha. Ngirozi yechitatu, inomiririrwa nemiedzo yechishanu neyechitanhatu, ndiyo chiyeso chechitatu, chakatevera chiyeso chechipiri cheMassa neMeribha, nechiyeso chokutanga chamana.

Kukangadza paTabhera kunorondedzerwa muna Numeri 11:1–3 ndiko kuedzwa kwechinomwe. Ndima dzinotanga muedzo womoto wokutenda unomiririrwa ne“Tabhera,” zvinoreva kuti ‘nzvimbo yokupisa,’ dzinotungamirirwa nendima dzinoratidza kufamba kwavanhu vaMwari nomurenje. Kusashivirira kunoratidzwa muchitsauko chegumi kunopesaniswa nezviuru zana namakumi mana nezvina zvinotevera Gwayana kwose kwarinoenda. Ava ndivo vane kutsungirira kwavatsvene, asi Israeri yekare yaiva ichiratidza kusashivirira muchitsauko chegumi kunotungamirira padambudziko ravo romoto muchitsauko chegumi nechimwe.

> Na vakabula mai na ulu-ni-vanua i Jiova me vaka e tolu na siga ni nodra ilakolako; ia na kato ni veiyalayalati i Jiova sa liu vei ira ena ilakolako ni tolu na siga, me vakasaqarai kina e dua na vanua me nodra vakacegu. Ia na o Jiova sa tiko e deladra ena siga, ni ra sa lako tani mai na keba. Ia sa yaco, ni sa toso na kato, sa kaya o Mosese, Jiova, mo ni tucake, me ra sa veiseyaki na nomuni meca; ka me ra dro mai matamuni ko ira era cati kemuni. Ia ni sa vakacegu, sa kaya ko koya, Jiova, ni lesu mai ki na vica vata na udolu e Isireli. Tiko Voli 10:33–36.

Esesɛw a ɛdi hɔ no de Tabera atuatew no ba mu.

> Uye vanhu pavakanyunyuta, zvakafadza Jehovha here? Kwete; zvakashatirisa Jehovha; Jehovha akazvinzwa, kutsamwa kwake kukamuka; moto waJehovha ukabatidza pakati pavo, ukaparadza vakanga vari kumucheto kwemusasa. Vanhu vakachema kuna Mozisi; uye Mozisi paakanyengetera kuna Jehovha, moto ukadzimwa. Akatumidza zita renzvimbo iyo kuti Tabhera; nokuti moto waJehovha wakanga wabatidza pakati pavo. Numeri 11:1–3.

Ukuvutsela lokwalandzela kubonakaliswa kwemlilo, kwaba kufisa kudla kwenyama, futsi loku kusivivinyo sesiphohlongo. Loku kutfolakala kuNumeri 11:4–34. Kukhonona eTabhera kumelela simo semvelo lephakeme lesonakele, kuswela kubeketela, kantsi kuvukela kwenkanuko yekufuna emabhodweni enyama aseGibhithe kumelela imvelo lephansi. Umlilo umele kuhlanjululwa ngemlilo kweSithunywa seSivumelwane kuMalakhi sahluko sesitsatfu, ngoba ngekwesiprofetho iTabhera isho indzawo yekusha, futsi lendzawo yekusha eVini laNkulunkulu lesiprofetho itfolakala kuMalakhi sitsatfu lapho umlilo uveza khona luhlobo lolungabeketeli lolumiselwe kuhlutjulwa kanye neluhlobo lolubeketelako loluhlantwa lube ngumnikelo lophakanyiswako.

Avo vanomiririrwa naMosesi mumuedzo une mativi maviri wehunhu hwepamusoro nehwepasi hweTabhera ndivo zviuru zana namakumi mana nezvina vakadzikama muchokwadi zvose noungwaru uye nomweya. Ungwaru hunozivisa hunhu hwepamusoro, uye nomweya hunomiririra kubatanidzwa koUmwari nouvanhu. Umwari hunogona chete kubatanidzwa nouvanhu kana hunhu hwepasi hwarovererwa pamuchinjikwa uye hwafa. Kudzikama muchokwadi noungwaru nomweya kunomiririra chiitiko chokuiswa chisimbiso. Moto yeTabhera inomiririra kuparadzaniswa kwokupedzisira kwegorosi namasawi mubasa raKristu rokumutsa temberi yezviuru zana namakumi mana nezvina.

Chiyeso chachisanu ndi chisanu ndi chinayi ndi kuwukira kwa Miriamu ndi Aroni komwe kukupezeka pa Numeri 12. Kukwiyitsa kumeneku kunali kosiyana pang’ono ndi kukwiyitsa kwa Kora, Datani ndi Abiramu, kapena kwa Minneapolis, mu 1888. Nkhaniyo sinali kungokana uthenga wa Mulungu kokha, koma inalinso kukana kusankha kwa Mulungu pa utsogoleri.

ການຕັດສິນໂທດຕໍ່ຜູ້ນໍາທີ່ປະຕິເສດບໍ່ພຽງແຕ່ຂ່າວສານ ແຕ່ຍັງປະຕິເສດຜູ້ຖືຂ່າວນັ້ນດ້ວຍ ເກີດຂຶ້ນກ່ອນການທົດສອບຄັ້ງທີສິບ. ພາວະຜູ້ນໍາແດງອອກຕົນເປັນຜູ້ຫລົງຈາກຄວາມເຊື່ອຢ່າງເຕັມຮູບແບບ ກ່ອນໜ້າກົດໝາຍວັນອາທິດເພີຍເລັກນ້ອຍ ຊຶ່ງເປັນການທົດສອບຄັ້ງທີສິບ. ກົດໝາຍວັນອາທິດສອດຄ້ອງກັບໄມ້ກາງແຂນ, ແລະໃນລະຫວ່າງທາງໄປສູ່ໄມ້ກາງແຂນ ຊຶ່ງກໍຄືກົດໝາຍວັນອາທິດນັ້ນ, ບັນດາຜູ້ນໍາໄດ້ເລືອກບາຣາບາສ, ພຣະຄຣິດປອມ, ເພາະ “bar” ໝາຍເຖິງ ‘ບຸດຂອງ’ ແລະ “abba” ໝາຍເຖິງ ‘ພໍ່.’ ເມື່ອເຂົ້າໃກ້ໄມ້ກາງແຂນ (ກົດໝາຍວັນອາທິດ) ຫຼື ກາເດັດ, ບັນດາຜູ້ນໍາໄດ້ສະແດງການຫລົງຈາກຄວາມເຊື່ອຢ່າງສົມບູນແບບ ໂດຍການເລືອກພຣະຄຣິດປອມ ແລະຍັງໄດ້ປະກາດຕໍ່ເຈົ້າໜ້າທີ່ຝ່າຍບ້ານເມືອງໂດຍກົງອີກວ່າ ພວກເຂົາບໍ່ມີກະສັດອົງໃດນອກຈາກຊີຊາ.

Isivivinyo sesikhombisa, sesishiyagalombili, nesesishiyagalolunye siveza inqubo yokubekwa uphawu, kodwa umfanekiso ungowezintombi eziyiziwula. Isivivinyo seshumi kulezo zivivinyo kwakuwukuvukela kokuqala kwaseKadeshi, okufanekisa u-1863. Kusukela ku-1846 amaHebheru alethwa eSinayi ukuze amukele uMthetho. Amatafula amabili eMiyalo Eyishumi ayisifanekiselo sobudlelwane besivumelwano sikaNkulunkulu no-Israyeli wasendulo ongokoqobo, kanti amatafula amabili kaHabakuki ayisifanekiselo sobudlelwane besivumelwano sika-Israyeli wesimanje ongowomoya. Itafula lesibili labekwa obala ngo-1850, futhi njengoba nje u-Israyeli wasendulo wathembisa ukugcina uMthetho, kwathi ngo-1856 kwalethwa isivivinyo sokugcina, njengoba kufanekiswa yizinhloli ezavakashela iZwe Lesithembiso. Umbono weningi owafinyelelwa phakathi neminyaka eyisikhombisa kusukela ku-1856 kuze kube ku-1863 wawungukuthi ihlane laseLawodisiya liyindawo ababefisa ukufela kuyo.

Nguva ya 1844 kusvika 1863 inomiririrwa nenguva inotanga nerubhabhatidzo paGungwa Dzvuku, iyo yakaguma nerumwe rubhabhatidzo paRwizi Joridhani, panzvimbo imwe cheteyo apo Jesu aizova Kristu, paakazobhabhatidzwa naJohani. Rubhabhatidzo paGungwa Dzvuku rwakaratidza ukama hwesungano neIsraeri yekare. Ukama ihwohwo hwakatanga newanano iyo panguva imwe chete yakatanga muitiro wekuyedzwa une nhanho gumi. Vakazobva vaunzwa kuSinai vakapikira kuchengeta murau Wake, asi havana kuzviita, vakazokundikana pamuyedzo wegumi newokupedzisira pakumukira kwekutanga kweKadheshi. Pashure pemakore makumi mana, uye pakumukira kwechipiri kukuru paKadheshi, vakapinda muNyika Yakapikirwa nokubhabhatidzwa muRwizi Joridhani.

Zviratidzo zvose zverubhabhatidzo zvakabatanidzwa pamwe chete nesungano. Nhoroondo yeomega neKadheshi yechipiri zvinowirirana nenhoroondo yeKadheshi yokutanga, iyo alpha. Kumukira kwaMosesi kweomega kwakanga kwakakura zvikuru kupfuura kumukira kwerudzi rwose mukumukira kwealpha paKadheshi. Omega inogara iri huru kupfuura. Kumukira uku kuviri pamwe chete kunomiririra kumukira kwevakadzidza nevasina kudzidza vaIsaya, vanoramba kupinda muzororo reshoko remvura yokupedzisira.

Mabatizo matatu (Bahari Yekundu, Mto Yordani na Mto Yordani), wa kwanza ni wa Musa na wa mwisho ni wa Kristo; hivyo basi Musa ndiye alfa na Kristo omega. Herufi iliyo kati ya herufi ya kwanza na ya ishirini na mbili za alfabeti ya Kiebrania, yaani herufi ya kumi na tatu, inapounganishwa na kufuata herufi ya kwanza, ambayo baadaye huunganishwa na herufi ya mwisho na ya ishirini na mbili, huunda neno la Kiebrania “ukweli.” Ubatizo wa katikati ulikuwa wa Mto Yordani na Kadesh. Ubatizo wa kwanza katika Bahari Yekundu ulifuatiwa na ubatizo katika Yordani. Lakini ubatizo wa kwanza katika Yordani uliahirishwa kwa miaka arobaini hadi ziara ya pili huko Kadesh na ubatizo halisi wa Yordani. Ubatizo wa tatu, uliowakilisha wakati wa kujiliwa kwa Wayahudi, ulikuwa umefika Kristo alipoanza kazi Yake ya kuthibitisha agano kwa juma moja katika utimilifu wa Danieli 9:27, nao ulikuwa ni saa ya hukumu kwa Israeli ya kale.

Ubhabhatidzo hwekutanga paGungwa Dzvuku ishoko romutumwa wokutanga, uye kushanya kuviri kuKadheshi kunomirira “kuwedzerwa kaviri”, nokuti pakushanya kokutanga kuKadheshi neRwizi Jorodhani ndipo panomiririrwa kupanduka kwavanhu vesungano yaMwari, uye paKadheshi yechipiri ndipo panoratidzwa kupanduka kwavatungamiri. Kadheshi nokushanya kuviri uku zvinomirira kuwedzerwa kaviri kweshoko romutumwa wechipiri apo mapoka maviri anoratidzwa, uye mapoka ose ari maviri anomiririrwa navagari pamwe chete navatungamiri. Ubhabhatidzo hwaKristu ishoko romutumwa wechitatu apo gorosi namasawi zvinopatsanurwa sezvakaitwa Israeri yekare kubva kumwenga wechiKristu uyo Kristu akaroora panguva yokutongwa kweIsraeri yekare.

Nthaŵi ya 1844 kufika 1863 ni nyanja Yofiira kufika pa kupanduka koyamba pa Kadeshi. 1844 ndi kuwoloka kwa Nyanja Yofiira; 1846 ndi mana, chizindikiro cha mayeso a Sabata amene a White anapambana mu 1846 pamene anakwatirana. Mu 1849 Ambuye anatambasulanso dzanja lake kachiwiri kuti asonkhanitse anthu Ake. Iye anawasonkhanitsa m’nthaŵi ya uthenga wa mngelo woyamba pamene gome loyamba la Habakuku linafika m’mbiri, ndipo gome lachiwiri linakonzedwa ndi cholinga chomwecho.

Tafula ya omega ya mwaka 1850 ilikusudiwa kukusanya na kupima, kwa maana ndivyo ilivyofanywa na tafula ya alpha ya mwaka 1843. Malaika wa kwanza alikuwa na tafula, na malaika wa tatu naye alikuwa na tafula, kwa maana wa kwanza ni alpha na wa tatu ni omega. “Tafula mbili” ni alama za njia za malaika wa kwanza na wa tatu—si wa pili. Kipindi cha kinabii cha “tafula” huanza kwa tafula yenye kosa na kuishia kwa tafula isiyo na kosa. Historia iliyo kati ya tafula hizo mbili ni historia ya malaika wa pili, ambapo chati huwekwa kando hadi mwaka 1850.

1843 වර්ෂය 1844 අප්‍රේල් 19 දිනෙන් අවසන් වූ පසු, 1843 සටහන අත්හැර දමන ලදී; මන්ද එය එවිට වැරදි ලෙස 1843 වර්ෂය පුරෝකථනය කර තිබූ බැවිනි. 1844 අප්‍රේල් 19 දින සිට 1850 දක්වා හබක්කුක්ගේ පුවරුවක් නොතිබුණි. දෙවන දූතයාගේ ඉතිහාසයේ සටහනක් නොතිබුණි—බාබිලෝනිය වැටුණාය. ආල්ෆාව පුවරුවකි, ඕමේගාවද පුවරුවකි, මැද තිබෙන්නේ බාබිලෝනියේ වැටීමය; එය පුවරුවක් නොතිබූ කාලපරිච්ඡේදය සමඟ සම්බන්ධ කැරලිකාරත්වයේ සංකේතයකි. හබක්කුක්ගේ පුවරු වල ඓතිහාසික කාලපරිච්ඡේදය සත්‍යයේ අත්සන දරයි.

1850 yakafananidzirwa neSinai nokupiwa kweMurayiro. Chiitiko ichocho chaiyeukwa nePentekosti, apo zvingwa zviviri zvekuzunguzirwa zvakasimudzirwa. Maitiro okusimudza zvingwa zvekuzunguzirwa anomiririrwa nokudhindwa nokusimudzirwa kwetafura muna Chivabvu cha1842, pamwe nenhoroondo ya1849 apo chati yechipiri yakagadzirirwa, uye 1850 apo yakanga yava kuwanikwa. Nguva iyi inomiririrwa mumutsara waKristu semazuva makumi mashanu kubva pakumuka kwake kusvikira paPentekosti, nguva yakakamurwa kuva mazuva makumi mana achiteverwa negumi.

Muna 1849 Kristu akanga achitambanudza ruoko rwake kechipiri, uye muna 1850 hwendefa rechipiri raHabhakuki rakanga rava kuwanikwa, uye nzira yokuedzwa yaitungamirira kuKadheshi ikaenderera mberi. Muna 1856 muyedzo wokupedzisira pamiyedzo gumi yeIsraeri yekare wakasvika apo chiedza chitsva pamusoro pechizaruro chechiporofita chaMiller chavaive vakavakirwa pachiri chakabudiswa mupepanhau rebato. Kwemazuva ezviporofita zviuru zviviri nemazana mashanu namakumi maviri, kubva muna 1856 kusvikira muna 1863, vasori vakapinda kundotsvakurudza nyika. Muna 1863 vakasarudza mutungamiri mutsva kuti avadzosere kuEgipita.

Tutaendeleza kweli hizi katika makala inayofuata.

> “Mune chimono chandakapiwa ndiri kuBordoville, Vermont, musi wa10 Zvita, 1871, ndakaratidzwa kuti nzvimbo yakamira murume wangu yave yakaoma kwazvo. Kuremerwa kwekufunganya nebasa kwave pamusoro pake. Hama dzake mubasa roufundisi hadzina kuva nemitoro iyi yokutakura, uye hadzina kukoshesa mabasa ake. Kumanikidzwa uku kusingaperi pamusoro pake kwakamunetsa mupfungwa nomumuviri. Ndakaratidzwa kuti ukama hwake navanhu vaMwari hwaifanana, pane zvimwe zvinhu, nouya hwaMosesi naIsiraeri. Kwaiva nevagununʼuni pamusoro paMosesi pavaiva mumamiriro ezvinhu akaoma, uye kwakavapowo vagununʼuni pamusoro pake.” Testimonies, vhoriyamu 3, 85.

Back to Articles