Article

# Buku la Yoeli na Kereke ya Laodisea ya Basabatha ba Letsatsi la Bosupa — Nomoro ea Mashome a Mane a Metso e Tšeletseng

Namba Makumi Mana na Matandatu

Author

Jeff Pippenger

Published

February 12, 2026

Formats

PDF
Word
Song MP3

Kubva kuKesaria Filipi kusvika kuKesaria Maritima kunomiririra nguva inobva paawa yechitatu kusvika paawa yepfumbamwe, iyo inopatsanurwa paawa yechitanhatu. Kupatsanurwa kweKesaria kusvika kuKesaria kwaiva Gomo reKushandurwa kweChimiro. Gomo reKushandurwa kweChimiro rinoronganisa mimwe mitsara miviri pachiratidzo chenzira chematanho matatu anotangira mutemo weSvondo wePentekosti nemazuva mashanu.

Pa Gomo, Xikwembu Tata u vulavule ra vumbirhi. Ro sungula u vulavule enkolweni wa Kreste, ro hetelela a ri ri kusuhi ni xihambano.

> Zvino mweya wangu watambudzika; zvino ndichati kudii? Baba, ndiponesei paawa ino; asi ndokusaka ndakasvika paawa ino. Baba, kudzai zita renyu. Ipapo kwakabva inzwi kudenga richiti, Ndakarikudza, uye ndicharikwidzazve. Naizvozvo vanhu vakanga vamirepo, vakarinzwa, vakati kwanga kuri kutinhira; vamwe vakati, Mutumwa akataura naye. Johani 12:27–29.

ወአምላክ ስሙን ያከብራል እርሱ መቶ አርባና አራት ሺህን በሚያትምበትና ስሙን በእነርሱ ላይ በሚጽፍበት ጊዜ።

> Uyo anokunda ndichamuita mbiru mutemberi yaMwari wangu, uye haachazobudizve kunze; uye ndichanyora paari zita raMwari wangu, nezita reguta raMwari wangu, iro riri Jerusarema idzva, rinoburuka richibva kudenga kuna Mwari wangu; uye ndichanyora paari zita rangu idzva. Ane nzeve, ngaanzwe zvinorehwa noMweya kumakereke. Zvakazarurwa 3:12, 13.

PaGomo reKushandurwa, Petro, Jakobo naJohane ndivo chete vadzidzi vakanga varipo, sezvazvakaitikawo pakumutswa kwemwanasikana waJairasi uyezve zvakare paGetsemani. Getsemani, sekutaura kwakaita Baba muna Johane gumi nembiri—yakauya nguva pfupi muchinjikwa usati wasvika. Getsemani zvinoreva “chisviniro chemafuta,” zvichiratidza muedzo wamafuta wemhandara. Getsemani ndiyo “dambudziko guru” rinounza mweya “chiso nechiso norufu,” uye mhandara dzakangwara dzinopfuura pamuedzo, nokuti mumuedzo wetemberi yechipiri dzakasvika chiso nechiso noupenyu, sezvakadzidzisa Jesu “chiso nechiso” kwemazuva makumi matatu.

Nguva yokucala uBabe akhuluma kwakusekubhabhatisweni kukaKristu, kantsi futhi ulandza kwekucala kuphela Phetro, Jakobe naJohane kwaba lapho indvodzakati yaJayiru leneminyaka lelishumi nesibili ivuswa ekufeni. Kuvuswa kwalentfombi lensha leneminyaka lelishumi nesibili kuyahambisana nekubhabhatiswa kwaKristu, lokufanekisa emandla ekuvuka ekufeni. Kuvuswa kwendvodzakati yaJayiru kuyahambisana nekubhabhatiswa kwaKristu kanye neKesariya Filiphi. IGethsemane kanye nekukhatsateka kwaKristu lapho uBabe akhuluma khona ngaphambi kwesiphambano kuyahambisana neKesariya Maritima.

Mstari juu ya mstari, Petro anawakilisha wale mia moja na arobaini na nne elfu wanaotiwa muhuri huko Kaisaria Filipi, wakati jina la Simoni Bar-yona linapobadilishwa na kuwa Petro. Mara tu baada ya kutiwa muhuri huko Paniumi, ambayo ni Kaisaria Filipi, Petro huenda kwenye saa ya sita ya Mlima, ambako anainuliwa juu kama bendera, huku akiendelea kwenda kuitikia mwito wa Kornelio huko Kaisaria Maritima. Huko Kaisaria Filipi Petro huondoka kwenye mkutano wa kambi wa Exeter akiwa na muhuri wa Mungu na ujumbe wa Kilio cha Usiku wa Manane wa kutangaza. Ujumbe wa Uislamu kama unavyowakilishwa na Sikukuu ya Baragumu humchukua Petro hadi Kaisaria ya baharini. Ujumbe wa Uislamu humwinua Petro mbele ya macho ya ulimwengu, kwa maana Petro ametabiri mapema kuwasili kwa kiunabii kwa Uislamu kabla ya Sikukuu ya Baragumu.

> Tarirai, ndichakutumirai Eria muprofita, zuva guru uye rinotyisa raJehovha risati rasvika; uye iye achadzosera mwoyo yamadzibaba kuvana, nemwoyo yavana kumadzibaba avo, kuti ndirege kuuya ndikarova nyika nokutukwa. Maraki 4:5, 6.

Ujumbe wa Eliya, mstari juu ya mstari, ni ujumbe unaojengwa juu ya kuwaoanisha baba na watoto wao. Eliya alikuwa Baba Miller, anayewakilisha watoto wake. Wale mia moja arobaini na nne elfu ni watoto wa William Miller, na kugeuza mioyo ya Miller kwa watoto wake ni kuoanisha historia ya Millerite na historia ya Eliya, vilevile Yohane Mbatizaji na mjumbe anayehusishwa na wale mia moja arobaini na nne elfu. Kipengele kimoja cha uoanishaji wa mistari hii minne ni kwamba katika kila moja ya historia za kujaribiwa za Eliya, Yohane, na Miller, ujumbe wa pekee wa kweli ya wakati uliopo ulikuwa ujumbe uliokuja kupitia kwa mjumbe.

> U-Eliya, umTishi waseThishibe, owayengowabakhileyo baseGileyadi, wathi ku-Ahabi: “Kuphila kukaJehova, uNkulunkulu ka-Israyeli, engimi phambi kwakhe, akuyikuba khona amazolo nemvula kule minyaka, kuphela ngokwezwi lami.” 1 AmaKhosi 17:1.

Siostra White jasno stwierdza, że ci, którzy nie przyjęli poselstwa Jana, którego Jezus utożsamił z Eliaszem, nie mogli odnieść korzyści z nauk Jezusa; a także, że ci, którzy odrzucili poselstwo Millera, przedstawione jako poselstwo pierwszego anioła, nie mogli odnieść korzyści z poselstwa drugiego anioła. Ogłoszeniu Eliasza, że deszcz przyjdzie jedynie na jego słowo, towarzyszyła ostateczna próba, obejmująca nakaz wyboru między poselstwem Eliasza a poselstwem Baala. Proroczy symbol „dokądże” łączy górę Karmel Eliasza z ustawą niedzielną.

> Naiz Ahab akatuma kuno kuvana vose vaIsraeri, akaunganidza vaporofita pamwe chete paGomo reKarimeri. Ipapo Eriya akasvika kuvanhu vose, akati, Mucharamba muchizeya-zeya pakati pemifungo miviri kusvikira riniko? Kana Jehovha ari Mwari, mumutevere; asi kana ari Bhaari, muteverei. Asi vanhu havana kumupindura neshoko rimwe chete. Ipapo Eriya akati kuvanhu, Ini, ini ndoga, ndasara ndiri muporofita waJehovha; asi vaporofita vaBhaari varume vane mazana mana namakumi mashanu. Naizvozvo ngavatifambisire nzombe mbiri; ivo ngavazvisarudzire nzombe imwe, vaicheke-cheke, vaiise pamusoro pehuni, asi varege kuisa moto pasi payo; neni ndichagadzira imwe nzombe, ndiiise pamusoro pehuni, asi handingaisi moto pasi payo. Imi mudane kuzita ravamwari venyu, neni ndichadana kuzita raJehovha; uye Mwari unopindura nemoto, ndiye ngaave Mwari. Vanhu vose vakapindura vakati, Zvataurwa zvakanaka. 1 Madzimambo 18:20–24.

Muyedzo weKameri waiva kusarudza pakati pemashoko maviri. Waiva muyedzo pakati pechiporofita chechokwadi nechenhema, uye pakati pomutumwa Eriya kana vaporofita vaigara patafura yaJezebheri. Waiva pamusoro pomutumwa neshoko. Muna 1844, Kameri yakadzokororwa apo Ishe vakauyisa muyedzo wakaratidza Miriya somuporofita wechokwadi, uye shoko raMiriya sedova nemvura. Kusiyanisa pakati pomuporofita wechokwadi neshoko rechokwadi, zvichipesana nomuporofita wenhema neshoko renhema, kwakaratidzirwa pamusangano wemisasa weExeter netende reExeter netende reboka reWatertown. Matabhenakeri maviri aimiririra chechokwadi zvichipesana nechenhema. Kusiyanisa kwakaitwa paKameri nenhoroondo ya1844 kunozivikaniswa paKesariya Firipi apo Petro anosimbiswa uye anosimudzirwa kuGomo sechiratidzo. Anosimudzirwa nokuti akanga ati shoko rake ndiro chete shoko rechokwadi remvura yokupedzisira. Akasimudzirwa apo kufanotaura kwake kwakazadzikiswa.

Mutambo womaxilongo ngowesithathu, futhi uyisivivinyo sokuhlola ngesikhathi sePentekoste; futhi ngaphambi kwaleso sivivinyo sokuhlola uPetru ukhomba ukuthi ubuSulumane buyakudedelwa ukuze buphawule ukuqala kokumenyezelwa kweSikhalo Saphakathi Kwamabili. Ukugcwaliseka kwesiprofetho yikho okwenza umehluko phakathi kwamaMillerite namaProthestani, amele abantu besivumelwano sangaphambili asebedlulwayo. U-Eliya ngokwakhe wabulala abaprofethi bamanga, lapho umehluko phakathi kweqiniso namanga usuveziwe. Lowo mehluko wenziwa emkhosini wamaxilongo, lapho isibikezelo esiphathelene nobuSulumane sigcwaliseka.

Ukulira kwa Ekhati ya Pakati pe nhoroondo ya vaMillerite kwaiva kufanotaura kwakagadziriswa, uye pashure pazvo kukazadzikiswa. Kwakazadzikiswa musi wa 22 Gumiguru 1844, asi kunzwisisa kwekutanga kwaMiller kweUkulira kweEkhati ya Pakati kwaiva gore ra 1843. Samuel Snow anomiririra kugadziriswa kweshoko racho, uye shoko rake rakazozivikanwa seshoko “rechokwadi” reUkulira kweEkhati ya Pakati.

1844 යනු මිලර්ගේ පණිවිඩය හා ප්‍රොටස්ටන්තයන්ගේ පණිවිඩය අතර ඇති වෙනස දර්ශනය කර දුන් නිදර්ශනයකි. පරීක්ෂා කිරීමේ ක්‍රියාවලියේදී ප්‍රොටස්ටන්තයන් මිලර් විසින් මරා දමන ලද අතර, එවිට ඔවුහු අසත්‍යගාමී ප්‍රොටස්ටන්තවාදය, රෝමයේ දූවරුන්, යෙසබෙල්ගේ පූජකයන් බවට පත් වූහ. මෙම වෙනස ප්‍රකාශ වූයේ දේවවාක්‍යමය පණිවිඩය පිළිගැනීමක් හෝ එය ප්‍රතික්ෂේප කිරීමක් මඟිනි. යොහන් හා මිලර් සමඟ, දේවවාක්‍යමය පණිවිඩය විසින් ඉවතට දමා යාමට ලක්ව සිටි පෙර ගිවිසුම් ජනතාවගේ ව්‍යාජ පණිවිඩය හෙළි කළේය. එලියාගේ පණිවිඩය නම්, ඔහුගේ වචනයෙන් තොරව වැසි නොවනු ඇති බව ප්‍රකාශ කළ එකක් වූ අතර, අවුරුදු තුනහමාරකට පසු එම ප්‍රකාශයේ පරීක්ෂාව ප්‍රකාශ වීමට නියමිතව තිබුණි.

> Zvino zvakaitika kuti Ahabhu paakaona Eria, Ahabhu akati kwaari, Ndiwe here unotambudza Israeri? Iye akapindura akati, Handina kutambudza Israeri; asi iwe, neimba yababa vako, nokuti makasiya mirayiro yaJehovha, uye iwe wakatevera vaBhaari. Naizvozvo zvino tuma, uunganidzire kwandiri Israeri yose paGomo reKarimeri, navaprofita vaBhaari vana mazana mana namakumi mashanu, navaprofita vematanda matsvene vana mazana mana, vanodya patafura yaJezebheri. 1 Madzimambo 18:17–19.

Phambano hagati y’ikinyoma n’ukuri, haba ku ntumwa cyangwa ku butumwa, yabaye mu nzira yo kugeragezwa yarimo ibirego byaregwaga byombi: ubutumwa n’intumwa. Eliya ni we washinjwe guteza Isirayeli amakuba, kuko ubutumwa bwe bwari bwahagaritse imvura. Iyo imvura ikomeza kugwa muri Isirayeli, nta kibazo ku byerekeye Eliya cyari kuzamuka. Ikibazo cyari gishingiye ku byo Eliya yahanuye, no ku isohora ryabyo mu gihe cy’imyaka itatu n’igice.

Apo Petro ari pa muyeso wa litamasi wa ku Kayisariya Filipi, uwo ni phwando la malipenga, ndipo so apo mbunda yamasulidwa, chiyambi cha uthenga wa Kukuwa kwa Pakati pa Usiku chimalembedwa. Petro, wofanana ndi Eliya, wangowona kumene kutsimikiziridwa kwa ulosi wake, ndipo kusiyanitsa pakati pa choona ndi chabodza kwaonetsedwa kuti onse aone. Kutsimikiziridwa kwa ulosiwo kukuimiridwa ndi phwando la malipenga—limene ndi muyeso wa litamasi. Ulosiwo unayimiridwa mwa chifaniziro ndi zonse ziwiri 1840 ndi 1844, pamene ulosi umakonzedwa ndipo pambuyo pake ukukwaniritsidwa. Ulosi wokonzedwa wa Josiah Litch unapatsa mphamvu mngelo woyamba pa Ogasiti 11, 1840, ndipo ulosi wa chaka cha 1843 wa Miller unakonzedwa ndi Snow.

> “Mugore ra1840 kumwe kuzadzika kunoshamisa kwechiporofita kwakamutsa kufarira kukuru kwose kwose. Makore maviri zvisati zvaitika, Josiah Litch, mumwe wevashumiri vaitungamira mukuparidza kuuya kwechipiri, akabudisa tsananguro yeZvakazarurwa 9, achifanotaura kudonha kweHumambo hweOttoman. Maererano nezvaakaverenga, simba iri raifanira kukundwa... musi wa11 Nyamavhuvhu, 1840, apo simba reOttoman muConstantinople ringatarisirwa kuputswa. Uye izvi, ndinotenda, zvichaonekwa kuti ndizvo zvazviri.”

> “Panguva chaiyo yakanga yatarwa, Turkey, kubudikidza nevamiriri varo, yakagamuchira kudzivirirwa nemasimba akabatana eEurope, nokudaro ikazviisa pasi pekutongwa nenyika dzechiKristu. Chiitiko ichocho chakazadzisa chiporofita nenzira yakanyatsojeka. Pakazozivikanwa izvi, vazhinji kwazvo vakagutsikana nekururama kwenheyo dzokududzirwa kwechiporofita dzakagamuchirwa naMiller neshamwari dzake, uye sangano rekuuya kwaKristu rakapiwa kusundwa kunoshamisa. Vanhu vakadzidza navane chinzvimbo vakabatana naMiller, zvose mukuparidza nokutsikisa maonero ake, uye kubva muna 1840 kusvika muna 1844 basa rakapararira nokukurumidza.” The Great Controversy, 334, 335.

Porofita ya Litch yalikua juu ya Uislamu, na porofita ya Snow yalikua juu ya mlango uliofungwa. Wakati porofita ya Litch ilipotimizwa, mbinu iliyothibitisha ujumbe ilikubaliwa, na wale walioukubali ujumbe “wakaungana” na mjumbe. Ujumbe na mjumbe vyote viwili vilitambuliwa katika kutimizwa kwa porofita hiyo. Porofita ya Litch yalikua juu ya Uislamu, na porofita ya Snow yalikua juu ya mlango uliofungwa.

> “Ndzi vone vanhu va Xikwembu va tsakile hi ku langutela, va rindzele Hosi ya vona. Kambe Xikwembu xi kunguhate ku va ringa. Voko ra xona ri funengete xihoxo eku hlayeni ka minkarhi ya vuprofeta. Lava a va rindzele Hosi ya vona a va xi vonanga xihoxo lexi, naswona ni vavanuna lava dyondzekeke swinene lava a va lwisana na nkarhi a va tsandzekile ku xi vona. Xikwembu xi kunguhate leswaku vanhu va xona va hlangana ni ku tsandzeka ka ku langutela ka vona. Nkarhi wu hundzile, kutani lava a va langutele hi ku tsaka Muponisi wa vona va va ni gome naswona va hela matimba, kasi lava a va nga rhandzi ku humelela ka Yesu, kambe va amukele rungula hi ku chava, va tsake hikuva a nga tisanga hi nkarhi lowu a ku languteriwe wona. Ku tivula ka vona a ku amanga mbilu naswona a ku basanga vutomi. Ku hundza ka nkarhi a ku hleriwe kahle ku paluxa timbilu to tano. Hi vona va rhangeke ku hundzuluka va hlekula lava a va ri ni gome, lava tsandzekeke eku languteleni, lava a va rhandza hi ntiyiso ku humelela ka Muponisi wa vona. Ndzi vone vutlhari bya Xikwembu eku ringeni vanhu va xona ni le ku va nyikeni ka ndzingo lowu kambisisaka hi vuenti leswaku ku kumiwa lava a va ta chava va tlhelela endzhaku hi nkarhi wa ndzingo.”

> “Yesu na jeshi lote la mbinguni waliwatazama kwa huruma na upendo wale ambao kwa matarajio matamu walikuwa wametamani kumwona Yeye ambaye roho zao zilimpenda. Malaika walikuwa wakizunguka juu yao, ili kuwategemeza katika saa ya jaribu lao. Wale waliokuwa wamepuuza kuipokea ile ujumbe wa mbinguni waliachwa gizani, na hasira ya Mungu ikawaka juu yao, kwa sababu hawakukubali nuru ambayo alikuwa amewatuma kutoka mbinguni. Wale waaminifu waliofadhaishwa, ambao hawakuweza kuelewa kwa nini Bwana wao hakuja, hawakuachwa gizani. Tena wakaongozwa kwa Biblia zao ili kuzichunguza nyakati za unabii. Mkono wa Bwana ukaondolewa kutoka kwenye hesabu, na kosa likaelezwa. Wakaona ya kuwa nyakati za unabii zilifika hadi 1844, na kwamba ushahidi uleule waliokuwa wameutoa kuonyesha kwamba nyakati za unabii zilifungwa katika 1843, ulithibitisha kwamba zingekoma katika 1844. Nuru kutoka katika Neno la Mungu ikaangazia hali yao, nao wakagundua wakati wa kukawia—‘Ijapokawia [maono], ingojee.’ Katika upendo wao kwa kuja kwa Kristo mara ya kwanza, walikuwa wamepuuza kukawia kwa maono, ambako kulikusudiwa kuwadhihirisha wale wa kweli wanaongoja. Tena walikuwa na wakati mahususi. Hata hivyo niliona kwamba wengi wao hawakuweza kuinuka juu ya kuvunjika moyo kwao kukuu ili kuwa na kiwango kile cha bidii na nguvu ambacho kilikuwa kimeitambulisha imani yao mwaka wa 1843.”

> “Satana nemala vake navatumwa vake vakavakunda, uye avo vakanga vasingadi kugamuchira shoko vakazvikorokotedza pamusoro pokutonga kwavo kwavaifunga kuti kwaiona zviri kure nouchenjeri hwavo mukusagamuchira kunyengedzwa uku, sezvavakakudana. Havana kuziva kuti vakanga vachiramba zano raMwari pamusoro pavo vamene, uye kuti vakanga vachishanda vakabatana naSatana navatumwa vake kuti vavhiringidze vanhu vaMwari, vakanga vachirarama shoko rakatumirwa richibva kudenga.”

> “Vatendi vari muushumiri uhwu vakamanikidzwa mumachechi. Kwechinguva, avo vakanga vasingadi kugamuchira shoko iri vakadzorwa nokutya kuti varege kuratidza zviri mumwoyo yavo; asi kupfuura kwenguva kwakabudisa pachena manzwiro avo echokwadi. Vaida kunyaradza uchapupu uhwo vakamirira vainzwa vachisungirwa kupa, hwokuti nguva dzouporofita dzaisvika muna 1844. Nokujeka, vatendi vakatsanangura kukanganisa kwavo uye vakapa zvikonzero zvavakanga vachitarisira Ishe wavo muna 1844. Vavengi vavo havana kukwanisa kuunza nharo dzingapikisa zvikonzero zvine simba zvakanga zvapiwa. Asi hasha dzemachechi dzakabatidzwa; vakatsunga kusateerera humbowo, uye kuvhara uchapupu uhwu kunze kwemachechi, kuti vamwe varege kuhunzwa. Avo vakanga vasingagoni kutsunga kuvanzira vamwe chiedza chavakanga vapiwa naMwari, vakadzingwa mumachechi; asi Jesu akanga ainavo, uye vakafara muchiedza chechiso Chake. Vakanga vagadzirirwa kugamuchira shoko romutumwa wechipiri.” Early Writings, 235–237.

Petro rinomirira vane zviuru zana namakumi mana nezvina vakaita saLitch, vanopa chiporofita chakagadziridzwa pamusoro peIslam uye kuguma kweumambo; uye saSnowwo, Petro anopawo chiporofita chakagadziridzwa chemukova wakavharwa. Shoko raLitch pamusoro penhamo yechipiri yeIslam raiva chiporofita chokunze, uye chemukova wakavharwa chaSnow chaiva chiporofita chomukati. Kuna Snow basa rakatanga apo Ishe vakabvisa ruoko rwavo pamanhamba, uye ipapo ndipopakaonekwa kuti uchapupu humwe chete ihwohwo hwakanga hwambofungidzirwa kuti hunoratidza 1843, chaizvoizvo hwairatidza 22 Gumiguru 1844. Kuna Litch kwaiva kuverenga uko, pakuzadziswa kwako, kwakaunza mutumwa waZvakazarurwa gumi kuti amire pamusoro penyika negungwa.

Chokwadi chokuti Litch akaverengazve chiporofita chake mazuva gumi chisati chazadzikiswa chinoratidza basa rokugadzirisa chiporofita chakambotaurwa semuedzo. Ko kutanga muna 1840 nokuguma muna 1844 zvirokwazvo chiratidzo chechiporofita here chechiporofita chinoverengwazve kuti chizova Kuchema kwePakati pousiku kwechokwadi? Ko alpha neomega yenhoroondo yevaMillerite, iyo yakaguma nokuziviswa kweKuchema kwePakati pousiku, zvirokwazvo zvinofananidzira here hunhu hwechiporofita hweKuchema kwePakati pousiku kwechokwadi kwevane zviuru zana namakumi mana nezvina?

Muzvose zviri zviviri zvenguva mbiri dzekuziviswa kwechiporofita chakagadziridzwa, kupokana kwakaratidzwa kuchipesana neshoko reMillerite, nokuti shoko iroro rakanetsa vanhu. Petro paanomira paKesariya Firipi, panova nokupokana pamusoro peshoko rakatanga pamberi peKesariya Firipi, nokuti ndiko kuzadzikiswa kunosimbisa kuti kwaingova neshoko raPetro chete kuti shoko remvura raizodonha. Kesariya Firipi ndiwo mutambo wehwamanda, unowirirana naKristu achituma vadzidzi vaviri, vanomiririra ngirozi yechipiri, kuti vasunungure mbongoro yeIslamu. Kusunungurwa kwembongoro yeIslamu kunozivisa kutanga kweshoko reKuchema kwePakati peUsiku pamusangano wemisasa weExeter, nokuti Samueri Snow, achisvika akatasva bhiza zuva rimwe anonoka, musi wa13 Nyamavhuvhu, iye akanga ambononoka panzvimbo pokusvika pazuva rokutanga, anoratidza kuguma kwenguva yokunonoka nokutanga kweshoko raizotakurwa serukova rwemafungu apo musangano wakapera musi wa17.

Mhinduro yenhoroondo yeMillerite, kupomerwa kwaMambo Ahabhu, nokuramba kwevaJudha vanopikisa sezvo Kristu aipinda muJerusarema, zvose zvinoratidza mhinduro huru inosvika pamagumo ayo pamutambo wehwamanda, apo dhongi rinosunungurwa. Kusunungurwa kwedhongi ndiko kusimbiswa kwechiporofita chinoratidza suo rakavharwa pamusoro peAdventism pakutanga paKesaria Firipi, uye suo rakavharwa pakuguma kwenguva paKesaria Maritima. Dhongi chiratidzo cheIslam chenhamo yechitatu inorova United States, kusanganisira Nashville, Tennessee. Kufanotaura kwakakundikana kwaChikunguru 18, 2020, zvino kuri kugadziriswa zvishoma nezvishoma sezvo Ishe vachibvisa ruoko rwavo, uye vachisunungura chisimbiso chechizaruro chaJesu Kristu. Kusunungurwa kwechisimbiso ichocho kwakatanga murenje muna Chikunguru wa2023.

## Muono wa Daniel Eleven

Mutambo wemahwamanda unomirira hwamanda yechinomwe, inova nhamo yechitatu, iyo iri Islam. Hwamanda ishoko rokunze reyambiro yehondo, asi rinogonawo kunzwisiswa sekudana kwemukati kukuungana kutsvene. Sechiyero chokuedza chinotanga panopera mazuva makumi matatu ebvunzo yetemberi yechipiri, ishoko riri rokunze uye romukatiwo. Bvunzo yokutanga yenheyo yakasvika muchirimo cha2024 nechiratidzo chokunze chaantikristu sezvachinomirirwa muna Dhanieri 11:14.

> Nangu mu mahangu ayo, vazhinji vachamukira mambo wokumaodzanyemba;wo mbavha dzavanhu vako dzichazvikudza kuti dzisimbaradze chiratidzo; asi dzichawa. Dhanieri 11:14.

Vhesi yapfuura rakasuma Paniumu, uye uchapupu hwaPaniumu hunopfuurira kusvikira pandima yegumi neshanu.

> Nokuti mambo wokumusoro achadzoka, uye achasimudza hondo huru inopfuura iya yokutanga, uye zvirokwazvo achauya mushure mamakore akati pamwe chete nehondo huru nepfuma zhinji. Danieri 11:13.

Mambo wa kaskazini katika aya ya kumi hadi ya kumi na tano ni mamlaka ya uwakilishi ya upapa, ambaye aliwakilishwa na Ronald Reagan katika aya ya kumi wakati ukuta wa pazia la chuma ulipoondolewa, kama ilivyodhihirishwa kwa kuanguka kwa Ukuta wa Berlin tarehe 9 Novemba, 1989. Aya ya kumi na sita huashiria kuondolewa kwa ukuta wa utengano kati ya kanisa na dola katika sheria ya Jumapili. Aya ya kumi na moja na ya kumi na mbili zinawakilisha vita vya Ukrainia vilivyoanza mwaka 2014, na aya ya kumi na tatu inatambulisha uchaguzi wa mwaka 2024, ambapo Trump, rais wa nane tangu Reagan, ambaye pia ni rais wa nane aliye wa marais saba waliotangulia, “anarudi” akiwa na nguvu zaidi, kwa maana arudipo “ataleta mkutano mkuu kuliko wa kwanza, naye hakika atakuja baada ya miaka kadhaa.” “Miaka kadhaa” ni ile miaka minne ya Joe Biden.

2024 පසු, දහතුන්වන වාක්‍යයට අනුකූලව, රෝමය පානියම්හි අනාවැකි ඉතිහාසයට තමා ඇතුළත් කරනු ඇත. 2025 මැයි 8 දින, ආත්මික මහිමාන්විත දේශයෙන් පැමිණි පළමු පාප්තුමා තෝරාගනු ලැබූ අතර, ඔහු “ලියෝ” යන නාමය තෝරාගත්තේය; එයට අතිශය වැදගත් අනාවැකිමය ලක්ෂණ බොහොමයක් අන්තර්ගත වේ. අනතුරුව, පහලොස්වන වාක්‍යයේදී සටන ආරම්භ වේ.

> Zvino mambo wokumusoro achauya, avake murwi wokukomba, agotorawo maguta akakomberedzwa zvikuru; uye maoko okukumaodzanyemba haangatongomirisani naye, kunyange navanhu vake vakasanangurwa; uye hakungavi nesimba rokumirisana naye. Danieri 11:15.

Hondo ya Panium inotanga mundima yegumi neshanu, uye chikara chepanyika chinomiririrwa naDonald Trump chichakunda ushe hwokumaodzanyemba. Mambo wokumaodzanyemba mundima yegumi neumwe akatanga hondo neUkraine, simba remumiriri weupapa, iro rakapihwa mari uye rakatsigirwa nesimba remumiriri weupapa riri mundima yegumi—United States. Mambo wokumaodzanyemba aizokunda muhondo yeRaphia, asi mushure mokukunda ikoko, kuparara kunopfuurira uko kunogara kuchibatana nokupera kwoushe hwedragoni hwokumaodzanyemba kunosiya mambo wokumaodzanyemba ari pachinzvimbo chisina kusimba zvikuru, mambo wokumaodzanyemba achidzoka, aine simba kupfuura kare, uye achigadzirira hondo yePanium. Russia naPutin ndivo mambo wokumaodzanyemba apo United States yakatanga Hondo yeUkraine muna 2014. Muna 2022 kupinda nechisimba kwakatanga, uye ropa rakatanga kuyerera. Muna 2024 mambo wokumaodzanyemba akadzoka.

Petro ari paKesariya Firipi, uko ndiko kutanga kwekuziviswa kweshoko reKuchema kwePakati peusiku. Petro, akafanana naEria uye navaMillerite vanomiririrwa naLitch naSnow, akange amborondedzera kufanotaura kwemukova wakavharwa nechiIslam. Kuzadzika kwazvo kunoratidza mutsauko pakati peshoko rechokwadi nerekunyepera remvura yekupedzisira, pamwe chete nenhume dzechokwadi nedzenhema. Shoko raPetro ndiro shoko rakaruramiswa reNashville nechiIslam, uye paanomira paKesariya Firipi, anenge amira paPanium, hondo inotungamirira kumutemo weSvondo wendima yegumi nenhanhatu. Kuzadzika kwekufanotaura kwaPetro kunoratidza kutanga kwekuziviswa kweKuchema kwePakati peusiku, apo chiIslam chinosunungurwa, izvo zvakare, mutsara pamusoro pemutsara, zvinoitika panosvika hondo yePanium.

## Umbono kaDaniyeli isahluko seshumi

Mutambo wehwamanda hunomirira hwamanda yechinomwe, iyo iri nhamo yechitatu, iyo iri ChiIslam. Hwamanda ishoko renyevero, uyezve kudanwa kukuungana kutsvene. Zvakare, ndiyo muyedzo wokupatsanura chokwadi nenhema unotanga panoguma mazuva makumi matatu omuedzo wetemberi yechipiri. Chiratidzo chokutanga chokuedzwa chokunze chinovamba antikristu chakasvika muchirimo cha2024, uye chiratidzo chechipiri chokuedzwa chomukati chaKristu, sezvinomiririrwa muna Danieri 10, chakasvika muna 2026.

> Ipapo ndakasimudza meso angu ndikatarira; zvino tarirai, kwakanga kune mumwe murume akanga akapfeka mucheka werineni, chiuno chake chakasungwa negoridhe rakanatswa reUfaz. Muviri wake wakanga wakaita seberiri, chiso chake chakaita sokupenya kwemheni, meso ake akaita semarambi omoto, maoko ake netsoka dzake zvakanga zvakaita soruvara rwendarira yakakwenenzverwa, uye inzwi ramashoko ake rakanga rakaita senzwi reboka guru revanhu.

> 我但以理独自看见了这异象；同我在一起的人虽没有看见这异象，却大大战兢，以致逃跑躲藏起来。

> Naizvozvo ndakasiyiwa ndiri ndoga, ndikaona chiratidzo ichi chikuru; simba harina kusara mandiri; nokuti kunaka kwangu kwakashanduka mukati mangu kukava kuora, uye handina kuramba ndine simba.

> Asi ndakanzwa inzwi ramashoko ake; zvino wakati ndichinzwa inzwi ramashoko ake, ndakabva ndawira muhope huru nechiso changu pasi, chiso changu chakatarira muvhu.

> Zvino, tarira, ruoko rwakandibata rukandisimudza pamabvi angu nepazvanza zvamaoko angu. Zvino akati kwandiri, Iwe Dhanieri, murume anodikanwa zvikuru, nzwisisa mashoko andinotaura kwauri, umire wakatwasuka; nokuti zvino ndatumwa kwauri. Zvino wakati ataura shoko iri kwandiri, ndakamira ndichidedera. Ipapo akati kwandiri, Usatya, Dhanieri; nokuti kubva pazuva rokutanga rawakaisa mwoyo wako pakunzwisisa, nokuzvininipisa pamberi paMwari wako, mashoko ako akanzwika, neni ndauya nokuda kwamashoko ako. Asi muchinda woushe hwePezhia akandipinganidza mazuva makumi maviri nerimwe; asi tarira, Mikaeri, mumwe wavachinda vakuru, akauya kuzondibatsira; neni ndikasara ikoko namadzimambo ePezhia. Zvino ndauya kuzokuzivisa kuti vanhu vako vachawirwa nei pamazuva okupedzisira; nokuti chiratidzo chichiri chamazuva mazhinji. Zvino wakati ataura mashoko akadaro kwandiri, ndakatarira chiso changu pasi, ndikava mbeveve.

> Uye tarisai, mumwe akanga akaita sechimiro chavana vevanhu akabata miromo yangu; ipapo ndakashamisa muromo wangu ndikataura, ndikati kuna iye wakanga amira pamberi pangu, Ishe wangu, nokuda kwechiratidzo marwadzo angu andiwira, uye handina kusara nesimba. Nokuti muranda waIshe wangu uyu angagotaura seiko naIshe wangu uyu? nokuti kana ndiri ini, pakarepo handina kusara nesimba mandiri, uye hapasisina kufema kwasara mandiri.

> Ipapo akauyazve akandibata, iye wakanga akafanana nechimiro chomunhu, akandisimbisa, akati, Iwe munhu unodikanwa zvikuru, usatya; rugare ngaruve kwauri; simba, hongu, iva nesimba. Zvino paakanga ataura neni, ndakasimbiswa ndikati, Ishe wangu ngaataure; nokuti imi mandisimbisa. Danieri 10:5–19.

Dhanieri pazuva rechimakumi maviri nemaviri anoona chiratidzo cheMuprista Mukuru wekudenga mumazuva okupedzisira. Chiratidzo cheRoma ichisimbisa chiratidzo ndicho chaiva muedzo wenheyo uye wekutanga wa2024, uye chiratidzo chaKristu ndicho muedzo wetemberi. Chinobudisa kupatsanurwa kweboka rinotiza kubva kuna Dhanieri richihwanda. Boka iroro rinohwanda pasi penhema nokunyengera, uye nokuda kwechikonzero ichi rinogamuchira kunyengerwa kukuru.

Pakupedzisira Danieri anobatwa katatu, kutanga naGabrieri, vozotevera Kristu, uye kechitatu naGabrieri. MuNzvimbo Tsvenetsvene-svene, apo Danieri anobatwa katatu, anenge achimiririra kusimbiswa, nokuti zvinotanga naye asina simba paakaona chiratidzo, asi pakubata kwechitatu anozosimbiswa pakupedzisira. Anosimbiswa kuti anzwisise zvichawira vanhu vaMwari mumazuva okupedzisira. Shoko rouporofita rezvichawira vanhu vaMwari mumazuva okupedzisira ndiro shoko rinomiririrwa mukati memufananidzo wemhandara gumi.

Danieri anotanga asina simba, nokuti chiratidzo chaKristu chakaita segirazi chakamusiyira asina simba; asi pakupera kwekubata katatu anosimbiswa, uye murayiro wokuti “simba, hongu, simba,” kudzorwa kaviri, kunoratidza ngirozi yechipiri kana muedzo wechipiri. Muedzo wechipiri ndiwo muedzo wetemberi apo vanhu vaMwari vanosimbiswa kuti vaparidze shoko reMidnight Cry apo musangano wemusasa weExeter unosvika kumagumo. Muedzo iwoyo ndiwo muedzo wetemberi apo dombo repamusoro, rakanga riri nheyo nedombo repakona, rinozova dombo repamusoro rinoshamisa retemberi, nokudaro richiratidza kupedzwa kwayo. Danieri anosimbiswa pazuva rechimakumi maviri nemaviri, paanopinda muNzvimbo Tsvene-tsvene nokutenda. Paakadaro, Gabrieri anomubata, ipapo Kristu anomubata, uyezve Gabrieri anomubata zvakare. Naizvozvo Danieri anosimbiswa kuti aparidze shoko ari muNzvimbo Tsvene-tsvene umo anoona Kristu ari pakati pengirozi mbiri, uye nzvimbo iri muNzvimbo Tsvene-tsvene umo Kristu ari pakati ndiyo chigaro chetsitsi chine makerubhi maviri anofukidza achitarira kuareka rinovhenekerwa nechiedza chekubwinya kweShekina kwaKristu agere pachigaro Chake choushe. Chiratidzo chaDanieri chitsauko chegumi chakarongeka nenzira yechiporofita, Danieri achitarisa kubwinya kwaKristu saShekina pachigaro choushe chechigaro chetsitsi, apo makerubhi maviri anofukidza achitarisisa muareka!

Nguva yaMutambo weMabhosvo, Eria anotaura kuti shoko rake remvura ndiro chete shoko remvura rinobva kuna Ishe, uye anobudisa chiporofita chinosvika pamagumo acho nokuratidzwa kunoratidza kuti ndiani ari kana asiri mutumwa uye kuti chii chiri kana chisiri shoko. Kwemakore matatu nehafu Karmeli isati yasvika, mambo Ahabhi akanga achitsvaka Eria, nokuti pane nguva yekukakavadzana inotangira Karmeli. Gomo reKarmeli rinongova muyedzo unoratidza pachena apo hunhu hunoburitswa. Nguva imwe cheteyo munhoroondo yeMillerite yakanga iine uchapupu humwe chetehwo, sezvo avo vaivenga shoko vakadzinga vakatendeka mumachechi, uye vakatendeka vakazomutsa shoko raidaidza vanhu kuti vabude pakati pevanhu vakanga vambova vanhu vesungano asi vakawa, avo vakanga vava kupfuurwa.

Petro ari paMutemo weSvondo wePentekosti achiparidza shoko raJoere, izvo zvinoreva kuti Petro ari kuparidza shoko rimwe chetero apo nguva yeKuchema kwePakati peUsiku inotanga pakuguma kwemusangano wemisasa weExeter, wakatanga apo chiporofita chaPetro chakanga chagadziriswa sezvakaitawo mashoko aSnow naLitch. Kupokana kunogara kuchitangira kuzadzikiswa kwechiporofita. Naizvozvo, kupokana kunotanga kusati kwazadzikiswa chiporofita.

Mharidzo inokonzeresa kushushikana kuna Ahabhu, Jezebheri nevaporofita vake, navaJudha vanopikisa venguva yaKristu, pamwe nevaPurotesitendi vakawa venhoroondo yeMillerite, inozivikanwa naPetro sebhuku raJoere. Pamberi pechiyero chechitatu chekuedzwa chinoratidzirwa nekusunungurwa kwembongoro, mharidzo yaPetro inorwiswa neAdventizimu yeRaodhikia, uye Petro anopindura kuramba ikoko nekuzivisa kuti vatumwa havana kudhakwa, asi kungova kuzadzikiswa kwezvitsauko zvitatu zvaJoere. Zvitsauko zvitatu zvaJoere zvinotanga nekutonga kunopinza kweAdventizimu yeRaodhikia. Kana mharidzo yacho yasvika kunzeve dzeavo vakadhakwa nezvinwiwa zvinodhaka, vachapindura. Vakatarisana naKristu paakaburuka mugomo achienda kuJerusarema, uye vakatarisanazve naye muJerusarema.

Mbongolo eyowolami, kokota kobandi; Baebele ya kokanisana balingi ete nsango ekangama. Yesu akobi, bongo atɛlɛmi mpe aleli mpo na mikolo ya nsuka ya ntango ya ngolu ya komekama ya Adventisme. Na nsima, na Yerusaleme, bokutani mosusu na Baebele oyo balingi ete bato batika nsango na bango. Tango moi elaliki mokolo wana, ntango ya ngolu mpo na ekolo ya Baebele ekómaki lisusu na eteni mosusu. Bokendei ya botɛmɛli ekobi kino na liwa ya ekulusu, mpe ebandaki na makasi na lisekwa ya Lazare, oyo etyamaki elembo ya boyei ya mwanje ya mibale mpe ya ntango ya kozela.

> “베다니는 예루살렘에 매우 가까웠으므로, 나사로를 다시 살리신 소식이 곧 그 도성에 전해졌다. 그 기적을 목격한 첩자들을 통하여 유대 지도자들은 신속히 그 사실을 파악하였다. 무엇을 행할 것인지를 결정하기 위하여 산헤드린 회의가 즉시 소집되었다. 이제 그리스도께서는 죽음과 무덤을 다스리시는 당신의 권능을 완전히 나타내셨다. 그 위대한 기적은 하나님께서 인류의 구원을 위하여 당신의 아들을 세상에 보내셨다는 사실을 사람들에게 제시하신 결정적인 증거였다. 그것은 이성과 계몽된 양심의 지배 아래 있는 모든 마음을 확신시키기에 충분한 하나님의 능력의 실증이었다. 나사로의 부활을 목격한 많은 이들이 예수를 믿게 되었다. 그러나 그에 대한 제사장들의 증오는 더욱 격렬해졌다. 그들은 그분의 신성에 대한 이전의 모든 증거를 거절하였고, 이 새로운 기적으로 말미암아 더욱 분노할 뿐이었다. 죽은 자가 밝은 대낮에, 수많은 증인들 앞에서 살아났다. 그러한 증거를 어떤 계책으로도 없던 일처럼 설명해 버릴 수는 없었다. 바로 이러한 이유 때문에 제사장들의 적개심은 더욱 치명적으로 자라났다. 그들은 그 어느 때보다도 그리스도의 사역을 중단시키기로 굳게 결심하였다.”

> “සද්දුකයන් ක්‍රිස්තුස්වහන්සේට අනුග්‍රහශීලී නොවූ නමුත්, පරිසිවරුන් මෙන් උන්වහන්සේට එරෙහිව එතරම් දුෂ්ටත්වයෙන් පිරී නොසිටියහ. ඔවුන්ගේ ද්වේෂය එතරම් තික්ත නොවීය. එහෙත් දැන් ඔවුන් සම්පූර්ණයෙන්ම භීතියට පත්ව සිටියහ. ඔවුන් මළවුන්ගේ නැවත නැගිටීම විශ්වාස නොකළහ. ඊනියා විද්‍යාව ඉදිරිපත් කරමින්, මළ සිරුරක් යළි ජීවයට ගෙන එනු ලැබීම අසම්භවයක් බව ඔවුන් තර්ක කර තිබුණි. එහෙත් ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ වචන කිහිපයකින්ම ඔවුන්ගේ සിദ്ധාන්තය බිඳ දමනු ලැබීය. ඔවුන් ශුද්ධ ලියවිලිද දෙවියන්වහන්සේගේ බලයද යන දෙකම නොදන්නා අය බව පෙන්නුම් කරනු ලැබීය. අරුමපුදුම ක්‍රියාව මඟින් ජනතාව මත ඇතිකර තිබූ බලපෑම ඉවත් කළ හැකි කිසිදු හැකියාවක් ඔවුන්ට දැකගත නොහැකි විය. සොහොනෙන් එහි මළවුන් පැහැරගැනීමට ජයගත් උන්වහන්සේගෙන් මිනිසුන් කෙසේ නම් හැරවිය හැකිද? බොරු වාර්තා ප්‍රචාරයට පත් කරනු ලැබූ නමුත්, එම අරුමපුදුම ක්‍රියාව ප්‍රතික්ෂේප කළ නොහැකි වූ අතර, එහි ප්‍රතිඵලයට එරෙහිව ක්‍රියා කරන්නේ කෙසේද යන්න ඔවුන් නොදැන සිටියහ. මෙතෙක් සද්දුකයන් ක්‍රිස්තුස්වහන්සේව මරණයට පත් කිරීමේ සැලැස්මට අනුබල දී නොතිබුණි. එහෙත් ලාසරුස්ගේ නැවත නැගිටීමෙන් පසු, ඔවුන්ට එරෙහි උන්වහන්සේගේ නිර්භීත හෙළාදැකීම් නවත්වා දැමිය හැක්කේ උන්වහන්සේගේ මරණය මඟින් පමණක් බව ඔවුහු තීරණය කළහ.” The Desire of Ages, 537.

রাজারুসৰ মৃত্যুৱেই যীচুৱে বিলম্ব কৰি থাকিল সেই চাৰিদিনৰ আৰম্ভণি চিহ্নিত কৰিছিল। তেওঁৰ মৃত্যুয়ে দ্বিতীয় স্বৰ্গদূতৰ আগমনৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল, যিয়ে বিলম্বৰ সময়ৰ আৰম্ভণি চিহ্নিত কৰে। তেওঁৰ পুনৰুত্থানে ২০২৩ চনৰ ৩১ ডিচেম্বৰত, ৯/১১-ৰ বাইশ বছৰৰ পিছত, দুজন সাক্ষীৰ পুনৰুত্থান চিহ্নিত কৰে। তেওঁৰ পুনৰুত্থানে ইজিকিয়েলৰ মৃত শুকান হাঁড়সমূহৰ পুনৰুত্থান চিহ্নিত কৰে। তেওঁৰ পুনৰুত্থান আদমৰ সৃষ্টিৰ দ্বাৰা পূৰ্বচিহ্নিত হৈছিল, য’ত মাটি দ্বাৰা প্ৰতিনিধিত্ব কৰা মানৱজাতি জীৱনৰ নিশ্বাসে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা ঐশ্বৰিকতাৰ সৈতে সংযুক্ত হৈছিল।

> “Vaaprista nevabatongi vechiJudha vakavenga Jesu; asi vazhinji-vazhinji vakauya vakamupoteredza kuti vateerere mashoko ake ouchenjeri uye vaone mabasa ake esimba. Vanhu vakamutswa nechido chakadzama zvikuru uye vakatevera Jesu vachinetseka zvikuru kuti vanzwe dzidziso dzomudzidzisi uyu anoshamisa. Vazhinji vavatongi vakatenda kwaari, asi havana kushinga kureurura kutenda kwavo, kuti varege kudzingwa musinagoge. Vaprista navakuru vakafunga kuti pane chaifanira kuitwa kuti vatsause hanya yavanhu kuna Jesu. Vaitya kuti vanhu vose vaizotenda kwaari. Vakanga vasisavoni kuchengeteka kwavo pachavo. Vaifanira kurasikirwa nechinzvimbo chavo kana kuuraya Jesu. Uye shure kwokunge vamuuraya, paizoramba pachine avo vaiva zvifananidzo zvipenyu zvesimba rake. Jesu akanga amutsa Razaro kubva kuvakafa, uye vaitya kuti kana vakauraya Jesu, Razaro aizopupura nezvesimba rake guru. Vanhu vakanga vachiuya vari mapoka kuzoona uyo akanga amutswa kubva kuvakafa, uye vatongi vakatsunga kuurayawo Razaro, uye kunyaradza mufaro mukuru iwoyo. Ipapo vaizodzorerazve vanhu kutsika nedzidziso dzavanhu, kukumikidza chegumi cheminte neruyi, uyezve vava nesimba pamusoro pavo. Vakabvumirana kuti vabate Jesu kana ava oga; nokuti dai vaiedza kumubata ari pakati peboka, apo ndangariro dzavanhu dzose dzakanga dzakabatikana naye, vaizotakwa namabwe.” Early Writings, 165.

Pa 18 Julayi 2020, mboni ziwiri za m’buku la Chivumbulutso zinaphedwa, ndipo mngelo wachiwiri ndi nthawi ya kudikira zinafika. Pa 31 Disembala 2023, njira ya masitepe awiri ya kuuka inayamba. Gawo loyamba linali maziko; gawo lachiwiri linali kumangidwa kwa kachisi pa maziko aja. Mpingo wa Laodikeya wa Seventh-day Adventist unadana ndi uthengawo kuyambira pa nthawi imene unabwera mu 1989, ndipo ukudanabe nawo mpaka lero. Tsopano popeza mboni zodedwa zimene ankaganiza kuti zinali zakufa zili ndi moyo kachiwiri, adzadana ndi uthengawo koposa. Adzatsutsana pa ulosi wa pa 18 Julayi 2020 ndi ukali wa poizoni womwe Ayuda anali nawo pa kuuka kwa Lazaro. M’mbiri ya mayeso a kachisi, Petro adzayankha milandu yawo yolakwika mwa kulozera ku buku la Yoweli monga yankho la mabodza awo onse.

Tichaenderera mberi nechidzidzo ichi muchinyorwa chinotevera.

Back to Articles