Article

# Bhuku ra Joeri neKereke yeSeventh-day Adventist yeRaodikia — Nhamba Gumi nePfumbamwe

លេខដប់ប្រាំបួន

Author

Jeff Pippenger

Published

December 25, 2025

Formats

PDF
Word
Song MP3

සිංහයා වන යූදා ගෝත්‍රයේ සිංහයා යන නාමය යේසුස්වහන්සේට අදාළ නාමයකි; එයින් ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ ප්‍රවාදමය වචනය මුද්‍රා තැබීමත්, අනතුරුව එය මුද්‍රා විවෘත කිරීමත් යන සේවය අවධාරණය කෙරේ. එළිදරව් පොතේ පස්වැනි අධ්‍යායෙහි, දාවිද්ගේ මුල ද වන යූදා ගෝත්‍රයේ සිංහයා පොත විවෘත කිරීමට ජයග්‍රහණය කළේය. දාවිද්ගේ “මුල” යනුවෙන් අදහස් වූයේ යෙස්සේය; යෙස්සේගේ මුල වූයේ පේරෙස්ය; ඔහුගේ මුල වූයේ යූදාය; ඔහුගේ මුල වූයේ යාකොබ්ය; ඔහුගේ මුල වූයේ ඉසක්ය; ඔහුගේ මුල වූයේ අබ්‍රහම්ය. යූදා ගෝත්‍රයේ සිංහයා සමඟ සම්බන්ධ කරමින් දාවිද්ගේ හෝ යෙස්සේගේ මුල සඳහන් කරනු ලබන විට, එයින් ආරම්භය හා අවසානය යන මූලධර්ම, එනම් අල්ෆා සහ ඔමේගා, අවධාරණය කෙරේ. එළිදරව් පොතේ පළමු අධ්‍යායෙහි යේසුස් ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ එළිදරව්ව මුද්‍රා විවෘත කරනු ලබන විට, උන්වහන්සේගේ චරිතයේ ප්‍රධාන ගුණාංගය නම් උන්වහන්සේ අල්ෆා සහ ඔමේගා වන බවය. උන්වහන්සේ කවුරුන්ද යන්නම, යූදා ගෝත්‍රයේ සිංහයා තමන් නියම කරන කාලය පැමිණි විට මුද්‍රා තැබූ ප්‍රවාදයන් මුද්‍රා විවෘත කිරීම සඳහා භාවිත කරන මූලධර්මය ද වේ.

Kufunguliwa kwa Neno la Mungu la unabii ni sehemu ya kazi ya Mungu ya ukombozi, anapotumia nguvu ya Neno Lake kuleta miamsho kulingana na mapenzi Yake. Dada White anasema kwamba vitabu vya Danieli na Ufunuo vitakapofahamika vyema zaidi, miongoni mwetu kutaonekana mwamsho mkuu. Ni nuru ya Neno la Mungu la unabii iletayo mwamsho na matengenezo kulingana na mapenzi Yake.

Dada White, vachitarisa mazuva okupedzisira, vanotaura nezverumutsiriro rukuru runoitika pakati pevanhu vaMwari mumazuva okupedzisira. Rumutsiriro nezvigadziridzo zvenhoroondo tsvene zvakabva zvose paShoko raMwari, uye imwe neimwe yenguva idzodzo dzitsvene yainongedzera kurumutsiriro rukuru rwokupedzisira nechigadziridzo chinotanga nguva pfupi mutemo weSvondo usati wavapo. Rumutsiriro irworwo runobudiswa nokuzarurwa kweShoko raMwari. Kutinhira kunomwe kwakaiswa chisimbiso, sezvakaitwawo bhuku raDanieri muchitsauko chegumi nembiri.

Apo tunoshandisa hunhu hwechiporofita hwenguva yokuparadzirwa kwakabatana nechiratidzo che1260, tinoona kuti muna Zvakazarurwa chitsauko 11, Mozisi naEriya vakafa mumugwagwa kwemazuva matatu nehafu. Pakusvika pavhesi 18, nguva yokutsamwa kwaMwari inenge yasvika. Mozisi naEriya vanomirira vanhu vaMwari nguva ichangotangira kupera kwenguva yomukana wavanhu yokuedzwa. Vakaparadzirwa kwemazuva 1260 echiratidzo mumigwagwa yeSodhoma neIjipiti, pakarovererwa Jesu pamuchinjikwa.

Mosi na Eliya vakapiwa simba rokupa uchapupu hwavo kubva pandima 3 kusvikira pandima 7, apo vanourayiwa mumugwagwa. Johani akapedza kuyera temberi pandima 2, ipapo Mosi naEliya vakapiwa simba rokupa uchapupu hwavo, vakapfeka masaga. Shoko raEliya naMosi rakapiwa kuAdventizimu yeMillerite yeFiladherufiya muna 1844, uye pakazosvika 1863, manzwi avo akavigwa pasi petsika nemagariro anopfuudzwa kubva kuchizvarwa kuenda kune chimwe chizvarwa. Vakapiwa simba rokupa uchapupu hwavo kwemakore matatu nehafu, vakapfeka “masaga,” chiratidzo cherima raiwedzera kubva muna 1863 zvichienda mberi.

Patinoisa dudziro yaHanzvadzi White yokuti mabhanan’ana manomwe anomirira zviitiko zvengirozi yokutanga neyechipiri, nenzira yomutsara pamusoro pomutsara, tinovaka nhoroondo inotanga nengirozi ichiburuka neshoko; asi, mutsara pamusoro pomutsara, ngirozi yacho ndiyo ngirozi yokutanga uye neyechipiri. Imwe yakaisa rutsoka rwayo panyika nerumwe rutsoka pagungwa musi wa11 Nyamavhuvhu, 1840, uye imwe yakasvika pakuodzwa mwoyo kwa19 Kubvumbi, 1844.

Njira yotsatira yosonyezera panjira mu mbiri iliyonse yoyerekezana ndi dzanja la Mulungu, limene limagwirizanitsidwa ndi magome a Habakuku. Ndi mngelo woyamba, tchati cha 1843 chinapangidwa, koma munali cholakwa m’ziŵerengero zina. Ndi mngelo wachiwiri, dzanja la Mulungu ndi chizindikiro cha panjira cha magome a Habakuku; choimiridwa pamene Iye anachotsa dzanja Lake pa cholakwikacho. Pamene anachotsa dzanja Lake, uthengawo unapitiriza kukula pang’onopang’ono kufikira pachimake pake pa msonkhano wa msasa wa Exeter, posachedwapa kusanakhale kukhumudwa kwa pa 22 October, 1844.

Mitsetse miiri iyi inozivisa shoko repasi rose, nokuti mutumwa anouya achiisa rutsoka rumwe panyika nerumwe mugungwa, uye kufemerwa kunotizivisa kuti izvi zvinomirira shoko repasi rose. Mutumwa uyewo anozivisa kutanga kwenguva yokunonoka mumufananidzo wevasikana gumi. Panzvimbo iyi yokutanga yokucherechedza tinoonawo ruoko rwaMwari ruchibudisa nhema. Musi waKubvumbi 19, 1844, muchiporofita zvakaratidzika sokuti chiratidzo chakanga chareva nhema, asi avo vakanga vane kutsungirira vakamirira, uye kunyange zvazvo chiratidzo chakanonoka, hachina kureva nhema. Asi kana mutsetse watiri kuvaka watanga, nhema yokuodzwa mwoyo kokutanga inocherechedzwa sechinhu chinoumba chiratidzo chokutanga.

Saka alama ya mkono wa Mungu na mbao za Habakuki inaonyesha kwamba Mungu alifunika kosa, kisha akaondoa mkono Wake kutoka juu ya kosa hilo. Katika historia ya Wamilleri, kosa hilo liliruhusiwa na Mungu mnamo Mei 1842, wakati chati ilipochapishwa, na baadaye kosa hilo likadhihirishwa mwaka wa 1843 ulipokwisha; lakini ilikuwa muda fulani baada ya hapo ndipo Bwana alipoondoa mkono Wake kutoka juu ya kosa lililokuwa katika tarakimu. Kosa hilo lilidumu tangu Mei 1842 hadi mahali fulani baada ya fadhaa ya kwanza. Kwa malaika wa kwanza, mkono wa Mungu na mbao za Habakuki huwekwa alama mnamo Mei 1842, lakini kuondolewa kwa mkono Wake katika historia ya malaika wa pili kungekuwa muda mfupi baada ya fadhaa ya kwanza.

Izvi zvinoratidza chiratidzo chenzira che“ruoko” senguva yechiporofita. Inguva inotanga noruoko Rwake ruchifukidza chikanganiso, yozoguma noruoko Rwake rwabviswa pachikanganiso ichocho. Nguva iyi yokufukidza nokufukura noRuoko Rwake mufananidzo webasa reShumba yorudzi rwaJudha apo painosimbisa nechisimbiso, yozobvisa chisimbiso pachiedza chechiporofita. Akafukidza chokwadi, ndokuzoratidza zvakare chokwadi ichocho ichocho—muchiedza chakasiyana chisina kupokana nechiedza chokutanga. Akazviita kuti abudise rumutsiriro neshanduko yeMillerite Midnight Cry.

Nthawi ya kudikirira, imene inayamba pamene mngelo anafika, inatha pamene dzanja Lake linachotsedwa; motero kuunika kwa uneneri kunamasulidwa, komwe kunayambitsa “gulu la mwezi wachisanu ndi chiwiri” limene linatsogolera ku uthenga wa Kulira kwa Pakati pa Usiku pa msonkhano wa msasa wa ku Exeter, kumene uthengawo unasanduka funde lalikulu la mphamvu, kufikira pa chitseko chotsekedwa pa kukhumudwitsidwa kwakukulu. Kuwonetseredwa kwa mphamvu ya Mulungu kudzera mu kumasulidwa kwa Mawu Ake kunatulutsa chitsitsimutso ndi kukonzanso komwe kunali kukukulirakulira.

Mu 1863, msongano wa Wamillerite wa Laodikia ulizuiwa kuvuka Yordani, nao wakaamriwa kwenda nyikani kwa sababu ya kumpiga mawe Eliya na Musa. Ujumbe wa William Miller ulikuwa ujumbe wa Eliya, na ujumbe wa msingi wa Miller ulikuwa “nyakati saba” za Musa. Kukataa “nyakati saba” kulikuwa ni kumuua Musa, na kukataa ukweli wa msingi uliowekwa mbele na Miller kulikuwa ni kumuua Eliya. Mwaka 1863 mjumbe na ujumbe waliuawa katika njia kuu, na tangu wakati huo, njia pekee ya kuwapata ilikuwa ni kutafuta makaburi yao katika njia za kale za Yeremia. Walikuwa wamekufa katika njia kuu—yaani, mpaka watakapofufuliwa. Wanafufuliwa wakati “matukio ya wakati ujao ya ngurumo saba” yatakayokuwa “yamefunuliwa kwa utaratibu wake” yanaporudiwa—katika historia ya wale mia moja arobaini na nne elfu.

Apo nhoroondo yengirozi yokutanga yaiswa pamusoro penhoroondo yengirozi yechipiri, chimiro chechiporofita chinoburitsa panotangira pokuenzanisa pakutevera ruoko rwaKristu, runova chiedza chiri panzira yeKuchema kwePakati peusiku. Chiedza chekutanga cheKuchema kwePakati peusiku chinovhenekera nzira, uye ndicho chiedza che“ruoko rwake rworudyi rune kubwinya” chinotungamirira nzira ichikwira pamusoro penzira.

> “Zvaiita sekuti ndakanga ndakakomberedzwa nechiedza, uye ndichikwira pamusoro nepamusoro kubva panyika. Ndakatendeuka kuti nditsvage vanhu veadventi munyika, asi handina kuvawana, apo inzwi rakati kwandiri, ‘Tarirazve, uye utarise zvishoma kumusoro.’ Ipapo ndakasimudza meso angu, ndikaona nzira yakarurama uye yakamanikana, yakasimudzwa kumusoro zvikuru pamusoro penyika. Panzira iyi vanhu veadventi vakanga vachifamba vachienda kuguta rakanga riri kumucheto uri kure kwenzira. Vakanga vane chiedza chakajeka chakanga chakaiswa shure kwavo pakutanga kwenzira, icho mutumwa akandiudza kuti chaiva ‘kuchema kwousiku pakati pousiku.’ Chiedza ichi chaivhenekera munzira yose, uye chaipa chiedza kutsoka dzavo, kuti varege kugumburwa.”

> “Kana vakaramba vakatarisa maziso avo kuna Jesu, uyo akanga ari pamberi pavo chaipo, achivatungamirira kuguta, vakanga vakachengeteka. Asi pasina nguva vamwe vakatanga kuneta, vakati guta rakanga richiri kure kwazvo, uye vakanga vatarisira kuti vangadai vakatopinda mariri kare. Ipapo Jesu aivakurudzira nokusimudza ruoko rwake rworudyi rune kubwinya, uye kubva muruoko rwake maiguma chiedza chairovera pamusoro peboka reAdventi, uye vakadanidzira vachiti, ‘Hareruya!’ Vamwe vakakurumidza kuramba chiedza chakanga chiri shure kwavo, vakati akanga asiri Mwari akanga avatungamirira kusvika kure kwakadaro. Chiedza chakanga chiri shure kwavo chakabva chadzima, chikasiya tsoka dzavo dziri murima guru chose, vakagumburwa, vakarasikirwa nokuona chiratidzo uye naJesu, ndokubva panzira vawira pasi munyika yerima neyakaipa yakanga iri pasi.” Christian Experience and Teachings of Ellen G. White, 57.

Apo Kristo anosimudza ruoko rwake runobwinya, anenge achishandisa “ruoko” rwake sechiratidzo chebasa rake rokutungamirira vanhu vake. Kana tichibatanidza kuuya kwengirozi yechipiri nengirozi yokutanga yakaburuka musi wa11 Nyamavhuvhu, 1840, tinoona kuti ngirozi mbiri idzi dzaiva neshoko mumaoko adzo.

> “Ndakaratidzwa kufarira kwakanga kwaitwa nedenga rose pabasa raiitwa panyika. Jesu akatuma mutumwa ane simba kuti aburuke azoyambira vagari venyika kuti vagadzirire kuonekwa kwake kwechipiri. Mutumwa paakabva pamberi paJesu kudenga, chiedza chakanga chakajeka zvikuru uye chine kubwinya chikamutungamirira pamberi pake. Ndakaudzwa kuti basa rake raiva rokuvhenekera nyika nokubwinya kwake uye kunyevera munhu pamusoro pehasha dzaMwari dziri kuuya. …

> “ఏ మరొక బలమైన దూత భూమికి దిగివచ్చుటకు నియమింపబడ్డాడు. యేసు అతని చేతిలో ఒక లేఖనమును ఉంచెను; అతడు భూమికి వచ్చుచుండగా, ‘బబులోను పడిపోయెను, పడిపోయెను’ అని గొప్పగా మొరపెట్టెను. అప్పుడు నేను నిరాశకు గురైనవారు మరల తమ కళ్లను పరలోకమునకు ఎత్తి, తమ ప్రభువు ప్రత్యక్షతకై విశ్వాసముతోను నిరీక్షణతోను చూచుచుండుట చూచితిని. అయితే అనేకులు మూర్ఖస్థితిలో, నిద్రించుచున్నట్లుగా, అలాగే నిలిచియుండినట్లు కనబడిరి; అయినను వారి ముఖములపై గొప్ప దుఃఖమునకు చిహ్నమును నేను గమనించగలిగితిని. నిరాశకు గురైనవారు పరిశుద్ధ గ్రంథముల ద్వారా తాము ఆలస్యకాలమందున్నారని, దర్శనసిద్ధి నెరవేరుటకై సహనముతో నిరీక్షింపవలసి యున్నదని గ్రహించిరి. 1843 సంవత్సరమందు తమ ప్రభువును ఎదురుచూడుటకు వారిని నడిపించిన అదే సాక్ష్యము, 1844 సంవత్సరమందు ఆయనను ఆశించుటకు వారిని నడిపించెను. అయినను 1843లో వారి విశ్వాసమునకు లక్షణమైన ఆ ఉత్సాహశక్తి ఎక్కువమందియందు లేదని నేను చూచితిని. వారి నిరాశ వారి విశ్వాసమును మసకబార్చెను.” Early Writings, 246, 247.

Vatumwa vose vari vaviri ndevamwe vevatumwa vatatu avo pamwe chete vari chiratidzo chimwe, saka vanowirirana maererano neshoko ravanomirira, kunyange hazvo mumwe nomumwe achimirira shoko rake rakasarudzika. Vatumwa vose vari vaviri vane “chinyorwa” mumaoko avo, chinomirira muedzo. “Ngirozi yokutanga neyechipiri dzinofanira kufamba dzakafanana” nengirozi yechitatu.

> “Mwari vakapa mashoko eChizaruro 14 nzvimbo yawo mumutsara wechiporofita, uye basa rawo harifaniri kumira kusvikira pakuguma kwenhoroondo yenyika ino. Mashoko engirozi yokutanga neyechipiri achiri chokwadi chenguva ino, uye anofanira kufamba akaenzana neiri rinotevera. Ngirozi yechitatu inozivisa yambiro yayo nenzwi guru. ‘Shure kwezvinhu izvi,’ akadaro Johane, ‘ndakaona imwe ngirozi ichiburuka ichibva kudenga, ine simba guru, uye nyika yakavhenekerwa nokubwinya kwayo.’ Mukuvhenekerwa uku, chiedza chamashoko ose matatu chakabatanidzwa.” The 1888 Materials, 803, 804.

Sista White vanozivisa ngirozi yechitatu seiri ngirozi yaZvakazarurwa gumi nesere, uye vanozivisawo kuti ngirozi yokutanga neyechipiri dzinofanira kufamba dzakafanana nenhoroondo yechiporofita inomiririrwa nengirozi yechitatu yaZvakazarurwa gumi nesere. Nokudaro, vari kuenzanisa kuburuka kwengirozi yokutanga musi wa11 Nyamavhuvhu 1840 na9/11, uye vachizivisa kuti ngirozi yaZvakazarurwa gumi nesere ndiyo “ngirozi yechitatu.” Ngirozi yechitatu ndiyo yokupedzisira padziri nhatu, uye inofananidzirwa neyokutanga; uye nechikonzero ichi Sista White vanotizivisa kuti basa rengirozi yokutanga rakanga rakafanana chose nebasa rengirozi yaZvakazarurwa gumi nesere, nokuti basa rengirozi dzose riri mbiri rakanga riri “kuvhenekera nyika nokubwinya kwaro.”

“Ngurumo nomwe” dzinomirira kuratidzwa kwakarongeka kwezviitiko zviri mukati menhoroondo yengirozi yokutanga neyechipiri, izvo zvichadzokororwa munhoroondo yengirozi yechitatu. Kufemerwa kwakatungamirira kuti, kana tikaronga nhoroondo idzi “mutsetse pamusoro pomutsetse”, kuburuka kwengirozi yokutanga muna 1840 kunowirirana nokuburuka Kwayo pa9/11. Izvi zvinoratidza shoko rokuedzwa rinofanira kudyiwa pamwe chete nezvapupu zviviri, uye zvinowiriranisa kuodzwa mwoyo nechiratidzo chokutanga.

“မိုးကြိုးခုနစ်ချက်” သည် စိတ်ပျက်ဖွယ်အတွေ့အကြုံတစ်ရပ်ဖြင့် စတင်ပြီး ပို၍ကြီးမားသော စိတ်ပျက်ဖွယ်အဆုံးသတ်သို့ ရောက်ရှိသည့် ပရောဖက်ပြုကာလကို ကိုယ်စားပြုသည်။

Kana mutsetse wechiporofita wekuburuka kwengirozi yokutanga waenzaniswa nokusvika kwengirozi yechipiri, unobudisa “chimiro chechokwadi.” Chokwadi chinotsanangurwa sematanho matatu, okuti rokutanga nerokupedzisira zvakafanana, uye danho repakati rinomirira kupanduka. Kuenzanisa ngirozi mbiri dzokutanga nechimiro ichi, kunobudisa chimiro chinoumbwa nengirozi yokutanga neyechipiri, chinoratidza ngirozi yechitatu yaZvakazarurwa gumi namasere, uye ngirozi yechitatu yaZvakazarurwa gumi namasere mubatanidzwa wengirozi yokutanga neyechipiri.

Ngirozi yechitatu yaZvakazarurwa gumi nesere ine manzwi maviri. Izwi rokutanga rakazadzikiswa apo zvivako zveNew York zvakawira pasi pa9/11, uye izwi rechipiri rendima yechina ndiwo mutemo weSvondo. Mukati menguva inobva pa9/11 kusvikira kumutemo weSvondo, ngirozi yechitatu yaZvakazarurwa gumi nesere inomirira mubatanidzwa wengirozi yokutanga neyechipiri. Izvi zvazviri izvo, kushandisa nhoroondo yengirozi mbiri idzodzo “mutsara pamusoro pomutsara,” kumiririra nhoroondo yengirozi yechitatu yaZvakazarurwa gumi nesere—kureva kuenzanisa ngirozi yokutanga neyechipiri, nengirozi yokutanga neyechipiri.

Vatumwa vaviri vanosvika pakuvhiringidzika kwekutanga, uye vatumwa vose vari vaviri vane hukama hwechiporofita, uye vose vari vaviri vane shoko rokuedza riri muruoko rwomutumwa. Chiratidzo chinotevera chinomiririrwa mumutsara ndiwo matafura aHabhakuki, ayo anobatanidzwa zvakananga noruoko rwaMwari. Mumutsara womutumwa wokutanga, chati ya1843 inobudiswa muna Chivabvu cha1842, uye mumutsara womutumwa wechipiri, kwakanga kusina chati. Chati yakanga yaguma pakusvika kwomutumwa wechipiri. Chiratidzo chematafura aHabhakuki mumutsara womutumwa wechipiri ndiko kubviswa kworuoko rwaMwari pachikanganiso chaiva munhamba dzechati ya1843.

Ruoko rwake rwakafukidza chikanganiso panzvimbo yechiratidzo chenzira chomutumwa wokutanga, uye ruoko rwake rwakabviswa pachiratidzo chenzira ichocho ichocho, mumutsara womutumwa wechipiri. Naizvozvo, chiratidzo chenzira chamatafura aHabakuki mumitsara inoenderana yomutumwa wokutanga nowechipiri chinomirira nhanho mbiri. Munhanho yokutanga ruoko rwake runofukidza chikanganiso, uye pakupera kwenguva yechiratidzo chenzira chamatafura aHabakuki, anobvisa ruoko rwake. Nguva yokunonoka yakatanga nokusvika kwomutumwa wechipiri, uye nguva yokunonoka inopera zvishoma nezvishoma, ichitanga nokubviswa kworuoko rwake. Chiratidzo chenzira chamatafura aHabakuki chinomirira nguva inoratidzirwa noruoko rwaKristu pakutanga uye noruoko rwake pakuguma.

Maoko maviri anocherechedzwa pakuodzwa mwoyo kwekutanga, uye ose ari maviri ane shoko rokuidzwa rinofanira kutorwa nokudywa. Ipapo nguva youporofita, inomirira zvokwadi dzepasi, inotanga noruoko rwaMwari ruchifukidza uye ichiguma noruoko rwake ruchifukura. Chiratidzo chinotevera iungano yemusasa yeExeter, apo kuchema pakati pousiku kunoparadzanisa nokunatsa avo vaizotevera ruoko rwaKristu kupinda muNzvimbo Tsvenetsvene-tsvene.

ක්‍රිස්තුන් වහන්සේ අතිශුද්ධ ස්ථානයට පිවිසිය විට, උන්වහන්සේ ස්වර්ගය දෙසට තම අත උස්සා, කාලය තවදුරටත් නොවන්නේ යැයි දිවුරා ප්‍රකාශ කළහ. එම අවස්ථාවේ උන්වහන්සේ “හත් ගිගිරුම්” මුද්‍රා කළහ; ඒවා පළමු දූතයන් දෙදෙනාගේ ඉතිහාසය නියෝජනය කරමින්, තෙවන දූතයාගේ ඉතිහාසය තුළ නැවත පුනරාවර්තනය වන්නාහ. උන්වහන්සේ “හත් ගිගිරුම්” මුද්‍රා කළේ, දානියෙල්ගේ දොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ ඇති අනාවැකි මුද්‍රා කළාක් මෙන්ය. දානියෙල්ගේ දොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ, සංකේතාත්මක කාල පරිච්ඡේද තුනෙන් පළමුවන අවස්ථාවේදී, ක්‍රිස්තුන් වහන්සේ දෙඅත්ම ස්වර්ගය දෙසට උස්සා, දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාවගේ විසිරීම සම්පූර්ණ වූ කල, “විස්මයට පත්කරන මනුෂ්‍යයන්” බවට පත්වන්නෝ පවිත්‍ර කරනු ලැබ, පූජාවක් ලෙස උසස් කරනු ලබන්නාහ යැයි ප්‍රකාශ කරති. අපි දැන් සලකා බලමින් සිටින පළමු හා දෙවන දූතයන්ගේ ව්‍යුහය, සංකේතාත්මක ලෙස සෑම පියවරකදීම දෙවියන්වහන්සේගේ හස්තය ප්‍රකාශ කරයි.

Kana Aṅgawisira iqiniso, kuveza ukuphoxeka, njalo nxa Esusa isandla saKhe, kuvezwa ukukhanya; njalo ukukhanya yikukhanya kombiko woMkhosi Waphakathi Kwamabili. Ukuphoxeka kokuqala kusiya ekuphoxekeni okukhulu kuthwele uphawu lwe-alpha le-omega njalo kumiswe phakathi kwesakhiwo seqiniso. Ukuqala kumelela ukuphela, njalo uphawu lwendlela oluphakathi kokuphoxeka okubili luveza umphumela wokubekwa uphawu lokuvinjwa lokuvulwa kwamatafula kaHabakhukhi, okuyikuvulwa kwezindlela zakudala zikaJeremiya, njalo kumelela isisekelo okwakhiwa kuso ithempeli ngaphambi komthetho weSonto nxa ithempeli elipheleleyo liphakanyiswa ngaphezu kwezintaba zonke. Uphawu lwendlela oluphakathi eLizwini leqiniso lumelela ukuhlubuka, njalo emlandweni omelwe yikwehlukaniswa kokucina kwengqoloyi lokhula lubonakalisa ukuhlubuka kwezintombi eziyiziwula.

Uvukeli obumelwe luphawu lwendlela lwamatafula kaHabakhuku bumelwe njengobuqhubekayo, ngoba abusilo uphawu lwendlela olulodwa, kodwa buyisikhathi esinokuqala nesiphetho esichaziwe, njengoba kumelwe yisandla sikaNkulunkulu. Isandla sikaNkulunkulu sikhona kabili ekudumazekeni kokuqala, ngoba kukhona izingelosi ezimbili, zombili ezinomlayezo ezandleni zazo. Uphawu olulandelayo lwendlela lovukelo lunokuqala nesiphetho esinesandla, ngakho-ke nalo lunezandla ezimbili phakathi kwezimpawu zalo zesiprofetho. Uphawu lwesithathu lwendlela lokudumazeka okukhulu lukhomba uKristu ephakamisa isandla saKhe efunga ezulwini, kuleso siqephu kanye lapho izindudumo eziyisikhombisa zivalelwa khona, njengoba kwakunjalo kuDaniyeli isahluko seshumi nambili. Kuleyo ndawo kanye ingelosi iphawula ukuphela kwesakhiwo sesiprofetho sezingelosi ezimbili zokuqala esesizicabangayo manje, iqeda ukusetshenziswa kwesikhathi sesiprofetho, futhi izibeka esiqeshini esihambisanayo encwadini kaDaniyeli, lapho ingaphakamisi khona isandla sayo, kodwa iphakamisa zombili izandla zayo.

Muna Danieri chitsauko gumi nembiri mune nguva nhatu dzechiporofita dzinoburitswa muchisimbiso mumazuva okupedzisira, nokuti ndizvo zvinoitika kuvanhu vaMwari mumazuva okupedzisira. Chinhu chokutanga chinotaurwa muchiono chokupedzisira, chinosvika pakakwirira, chaDanieri ndechokuti Danieri, anomirira vanhu vakasara vaMwari, akanga ane kunzwisisa kwezvose zviri zviviri, chinhu chacho nechiono. Chinhu chokupedzisira chakanyorwa naDanieri ndechokuti kuwedzera kwezivo kwakashandiswa neShumba yorudzi rwaJudha kuunza rumutsiriro rwokupedzisira nokuvandudzwa pakati pevanhu vaMwari vanosiyaniswa seavo vanonzwisisa. Anoita kusimbiswa kwevanhu Vake nokuburitsa muchisimbiso “kutinhira kunomwe” kweZvakazarurwa mukuwirirana nokuburitswa muchisimbiso kwe“nguva nhatu” dzaDanieri gumi nembiri.

Kana Jesu paanoratidza kuti pakupera kwemazuva matatu nehafu euporofita ekuparadzira simba revanhu vaMwari, “zvishamiso” zvose zvaizenge zvapedzwa—ari kuratidza Chikunguru 2023, apo mazuva matatu nehafu erufu mumigwagwa eChakazarurwa gumi nerimwe akanga apera. Naizvozvo zvishamiso zvaizenge zvapedzwa mutemo weSvondo usati wasvika. Akacherechedza Chikunguru 2023 nokusimudza kwete ruoko rumwe chete, asi maoko ose ari maviri. Mukuita kudaro akanga achiratidza kupera kwenguva yokunonoka, sezvaakaita paakabvisa ruoko rwake pachikanganiso chenhoroondo yechiMillerite. Kuodzwa mwoyo kwokutanga kwakaitika musi wa18 Chikunguru 2020, sezvakaratidzirwa nokuodzwa mwoyo kwokutanga kwevaMillerite, uye nguva yokunonoka yakatanga ikaramba ichienderera kusvikira atambanudza ruoko rwake kechipiri kuti aunganidze vanhu vake vakasara muna Chikunguru 2023.

Ukudumazeka kokokuqala kumelwe yisandla sikaNkulunkulu esimboza iphutha, okwakuwukuthi kumaMillerite kwakuwukukhomba unyaka ka-1843, esikhundleni sika-Okthoba 22, 1844. Lokho kudumazeka kumelwe evesini leshumi nambili sesahluko seshumi nambili. Ukudumazeka kokokuqala kumelwe yisandla saKhe esimboza iphutha, futhi kwafaniswa namaMillerite afika ekudumaleni kokuqala. Igama elisevesini leshumi nambili lithi “uyeza.” Ubusisiwe olindayo, futhi “ofikayo” ku-1335; ubusisiwe lowo “ofikayo” ekudumaleni kuka-April 19, 1844. Igama elihunyushwe ngokuthi “uyeza” lisho “ukuthinta.” AmaMillerite abhekana nokudumazeka kwawo kokuqala lapho unyaka ka-1843 uthinta unyaka ka-1844. Ivesi leshumi nambili likaDaniyeli ishumi nambili likhomba ukudumazeka kokuqala kokubili kuka-April 19, 1844, kodwa ngokuqonde kakhulu ukudumazeka kokuqala kuka-July 18, 2020.

Yocyoyero ca mbere y’ubuhanuzi n’iyanyuma y’ubuhanuzi muri ya bihe bitatu bihishuriwe ku gihe cy’imperuka, igihe ubumenyi bwiyongera kandi bugasohoza itandukanywa rya nyuma ry’ingano n’urumamfu, bityo bikagaragaza ihishurwa ry’umucyo w’ubuhanuzi ushyira ikimenyetso ku bihumbi ijana na mirongo ine na bine, ni yo yocyoyero imwe y’ubuhanuzi.

Nthawi yoyamba ya ndime ya chisanu ndi chiwiri ndi mapeto a kumwazikana kwa masiku atatu ndi hafu a Chivumbulutso 11 mu Julaye wa 2023, ndipo nthawi ya mu ndime ya khumi ndi chiwiri ndi chiyambi cha kumwazikana komweko pa Julaye 18, 2020. Alefa ndi Omega anali atayika chizindikiro pa mbiri ya mabingu asanu ndi awiri mu Danieli 12, monga mbiri imene imayamba pa kukhumudwa kwa Julaye 18, 2020, ndipo imatha patapita masiku atatu ndi hafu a chizindikiro mu Julaye wa 2023. Chofunika mofanana ndi ichi n’chakuti, pamene Alefa ndi Omega anaika chizindikiro pa chiyambi ndi mapeto a nthawi yomaliza yochedwa, sanakweze dzanja limodzi lokha, koma manja ake onse awiri kumwamba, ndipo analumbira mwa Iye amene ali ndi moyo kwamuyaya ndi kwamuyaya.

Mwana wa Mungu aliye Mwana wa Adamu anaapa agano na Baba, papo hapo ambapo upeo wa simulizi la watu wa agano wa Mungu ulipoanza, wakati Kristo alipomwita Abramu kwa ahadi mara ya kwanza, kisha akaithibitisha ahadi hiyo kwa kiapo. Vua viatu vyako, kwa maana uko katika nchi takatifu!

Tsamba repakati pamavara matatu enguva dzechiporofita harisi chimwe chinhu chiduku, asi kuzadzikiswa kweomega kwechiporofita chenguva yesungano chaAbramu naPauro chemakore 430, sezvachimiririrwa mumakore 1290 endima yegumi neimwe. Ndima iyi, painosvikwa pairi nokunzwisisa kweMillerite, yakaratidza nguva yemakore makumi matatu yokugadzirira upapa, yozoteverwa nemakore 1260 okutambudza kweupapa. Makore 430 aAbramu anomirira uranda nokusunungurwa murudzi rwakatarwa, pamwe chete nokuti makore makumi matatu okutanga anomirira Ishe vachipinda musungano naAbramu. Makore makumi matatu okugadzirira vaprista akatanga muna 1989 panguva yokuguma, uye makore makumi matatu iwayo anopera paSvondo mutemo, apo ndima yacho inoratidza kuti chinonyangadza chinoparadza chaizoiswa, uye chobva chatambudza vanhu vaMwari kwemakore 1260 okufananidzira achienderana nemwedzi 42 yokufananidzira yaJohane muna Zvakazarurwa 13.

Kufamba kwekuvandudzwa kwevane zviuru zana nemakumi mana nezvina kwakatanga muna 1989, apo Ishe vakatanga basa ravo rokugadzirira uprista kuti hushumire panguva yedambudziko repakati pousiku, rinotanga paSunday law. Alfa naOmega vakamira pamusoro pemvura yeHidhekeri, vakasimudza maoko avo ose ari maviri kudenga, vachipika kuti kana kuparadzirwa kwaChikunguru 18, 2020 kusvikira Chikunguru 2023 kwazadziswa, zvinoshamisa zvakabatana nebasa raKristu rokubatanidza Uhumwari hwake nounhu zvaizopera.

Ichi ndicho chirevo chimwe chete chechitsauko chegumi, chiri mumutsara wokutinhira kunomwe, nokuti haana kungogumisira ipapo kushandiswa kwenguva kwechiporofita chete, asiwo akaratidza kuti mumazuva okunzwika kwehwamanda yechinomwe chakavanzika chaMwari chaizopedzwa. Ndima inoenderana iri muna Danieri 12 inoratidza kuti, pakapera kuparadzirwa muna Chikunguru cha2023, kupedzwa kwechisimbiso chevanhu vaMwari kwaizopedzwa, sezvinomiririrwa nokunzwika kwehwamanda yechinomwe kwakawirirana naKristu achisimudza ruoko rwake nokupika muzvikamu zviviri izvi zvinoenderana.

Nthawi yoyamba ya uneneri ndi nthawi yomaliza ya uneneri ya uthenga wa magawo atatu wa Danieli khumi ndi ziwiri ili ndi chizindikiro cha alpha ndi omega. Nthawi yoyamba ya vesi 7 imazindikiritsa mapeto a nthawi yomweyo yomwe vesi 12 limasonyeza chiyambi chake. Pakati pa mavesi 7 ndi 12, mbiri ya nthawi ya mapeto kuyambira mu 1989 kufikira kutseka kwa nthawi ya chifundo yaimiridwa. Pakati pa nthawi ya alpha ya vesi 7 ndi mbiri ya omega ya vesi 12, kupanduka komaliza kwa anthu kuyambira pa lamulo la Lamlungu kufikira Mikaeli ayimirira kwaimiridwa, ndipo kwaimiridwa m’chaputala chomwecho momwe Mikaeli ayimirira.

Uasi wa kipindi cha katikati, kimsingi ni historia ya nje ya uasi, lakini miaka thelathini ya kwanza ni historia ya ndani ya maandalizi ya makuhani walio katika makabiliano ya moja kwa moja na nguvu za nje zinazowakilishwa katika kipindi kinachofuata cha 1260.

Nthawi yapakati ikuimira kuwukira kwa chilembo chakhumi ndi chitatu cha alifabeti ya Chihebri, ndipo imaphatikizana ndi zamkati pamene ikuonetsa nkhondo yomaliza ya mkangano waukulu pa dziko lapansi, pamene nthawi ya chisankho ikadali. Kuphatikizana kwake kwa zakunja ndi zamkati kulinso uthenga wa masomphenya omaliza a Danieli, woimiridwa ndi mtsinje wa Hiddekel ndi machaputala atatu amene nawonso ali ndi chizindikiro cha Alfa ndi Omega, ndipo amamangidwa pa kapangidwe ka choonadi. Chaputala choyamba ndi chomaliza zikunena za kusindikizidwa kwa anthu a Mulungu amene aonekera ngati nyenyezi zowala ku nthawi zonse. Chaputala chapakati cha kuwukira chikusonyeza mbiri yomweyi yoimiridwa mu vesi la khumi ndi limodzi ndi zaka 1290, limene ndi vesi lapakati m’kapangidwe komweko.

Kristu paano anoshandisa ruoko rwake mukuvakwa kwechiprofita, runomiririra chokwadi zvizhinji, asi runomiririrawo nzira yaari kutungamirira vanhu vake pairi. Zvakazarurwa zvaJesu Kristu zvakatanga kusunungurwa chisimbiso muna Chikunguru cha2023. Kusunungurwa ikoko kunosanganisirawo kusunungurwa kwezvisimbiso zvinomwe zvemabhanan’ana uye shoko raDanieri sezvarinomiririrwa muchitsauko chegumi nembiri. Kusunungurwa uku kunoitika mukati menhoroondo yakavanzika yendima makumi mana, yakatanga muna 1989 uye inoguma paSunday law. Munhoroondo iyoyo vanhu vaMwari vachaiswa chisimbiso, uye vanoiswa chisimbiso nokudururwa kweMweya Mutsvene. Kudururwa kwekupedzisira kweMweya Mutsvene kunoratidzwa muchitsauko chechisere chaZvakazarurwa, kwarinomiririrwa sechisimbiso chechinomwe, uye naizvozvo chisimbiso chokupedzisira. Shumba yorudzi rwaJudha yakakunda muchitsauko chechishanu kuti izarure bhuku rakanga rakasimbiswa nezvisimbiso zvinomwe.

Chisimbiso chechitanhatu chakamutsa mubvunzo pakupera kwechitsauko chechitanhatu, chichibvunza kuti ndiani aizokwanisa kumira panguva iyo pasisina kuyananiswa kwechivi.

> Ngokuba selufikile usuku olukhulu lolaka lwakhe; ngubani ongema? IsAmbulo 6:17.

Chitsauko chinotevera, kana kuti ungati ndima inotevera, chinounza kuiswa kwechisimbiso kwezana namakumi mana nezvina zvuru, pamwe neboka guru revanhu vanounganidzwa muumambo hwaMwari panguva yedambudziko remutemo weSvondo. Zana namakumi mana nezvina zvuru ndiwo mhinduro kumubvunzo wechisimbiso chechitanhatu. Mushure mokunge vamiririrwa muchitsauko chechinomwe, ipapo chitsauko chechisere chinoratidza kubviswa kwechisimbiso chechinomwe nechokupedzisira.

> Na alipokifungua muhuri wa saba, kukawa kimya mbinguni kama muda wa nusu saa. Nami nikawaona wale malaika saba wasimamao mbele za Mungu; nao wakapewa baragumu saba. Kisha malaika mwingine akaja akasimama madhabahuni, naye alikuwa na chetezo cha dhahabu; naye akapewa uvumba mwingi, ili auweke pamoja na maombi ya watakatifu wote juu ya madhabahu ya dhahabu iliyokuwa mbele ya kiti cha enzi. Na ule moshi wa uvumba, uliokuja pamoja na maombi ya watakatifu, ukapanda mbele za Mungu kutoka mkononi mwa yule malaika.

> Mutumwa akatora chipisiso, akachizadza nomoto wepaaritari, akachikandira panyika; kukavapo manzwi, nokutinhira, nokupenya kwemheni, nokudengenyeka kwenyika. Zvakazarurwa 8:1–5.

“ʽMulilo,’ uuli waimininwa muli Isaya cipandwa 6 nga ni ‘lyaala,’ uli munyina White aiminina nga cishibilo ca kusambululwa, ufumishiwa pa cipailo no kuposelwa pe sonde. ‘Mulilo’ uwafuma ku mulu pa Pentekoste waimininwe nga ndimi sha ‘mulilo.’ ‘Mulilo’ e co Intumwa ya Cipangano ishaisa mu kusambulula abana ba kwa Levi.”

> “‘Mũpepeti wake wĩ guoko-inĩ gwake, na nĩagathambirĩria kĩanda gĩake biũ, agakorwo ngano ciake gĩkũyũ-inĩ.’ Mathayo 3:12. Ino nĩ ĩmwe ya ciira cia gũtherio. Na ciugo cia ũhoro-wa-ma, makũyũ maikaragwo matiganĩrio na ngano. Tondũ nĩmaitĩire kũrĩa na kwĩhoya-rĩa-ngai mũno nginya matigĩkĩra kũrĩithia, na nĩmendaga thĩ mũno nginya matigĩkĩra mũoyo wa kwĩnyihĩria, andũ aingĩ nĩmahiũkire maigua Jesũ. Aingĩ matũũrĩire o na ũmũthĩ makĩhĩtũka ũguo. Ngoro cia andũ nĩcirĩmwo mũthenya wa ũmũthĩ ta ũrĩa arutwo acio maagerirwo kĩrĩkanĩro-inĩ kĩa Kaperinaumu. Hĩndĩ ĩrĩa ũhoro-wa-ma ũletwo mũoyo-inĩ, nĩmonaga atĩ mĩtugo yao ndĩrĩ hamwe na kwenda kwa Ngai. Nĩmonaga atĩ no nginya gucorwo ũgarũri mũingĩ mũno harĩ o ene; no matikwenda kwambata wĩra ũcio wa kwĩnyima. Nĩ ũndũ ũcio marakaraga hĩndĩ ĩrĩa mehia mao mamanyithirio. Moka bĩrĩa maiguĩte, ta ũrĩa arutwo marutire Jesũ, makĩinũgũra, ‘Ũyũ nĩ ũhoro mũritũ; nũũ ũngĩũigua?’” The Desire of Ages, 392.

Moto ndiyo iliyoshuka juu ya sadaka ya Eliya, kama ilivyokuwa pia kwa sadaka ya Gideoni kwa malaika. “Moto” wa utakaso ni Neno la Mungu, kwa maana kufanywa watakatifu ni kutakaswa kwa Neno Lake. “Moto” unaotupwa chini duniani muhuri wa saba unapoondolewa unabainisha kutiwa nguvu kwa ujumbe wa kinabii unaofunuliwa katika siku za mwisho, wakati wa mlio wa tarumbeta ya saba, wakati wa utimilifu wa mwisho na mkamilifu wa matukio yanayowakilishwa na ngurumo saba na kuthibitishwa na vipindi vitatu vya kinabii vya Danieli kumi na mbili vilivyotiwa muhuri hadi siku za mwisho.

Kuzivulwa kweSambulo sikaJesu Kristu ngaphambi nje kokuvalwa kwesikhathi sokuvivinywa kwesintu—kuhlanganisa ukuvulwa kweziyalezelo eziyisikhombisa, ukususwa kophawu lwesikhombisa, ukuvulwa kukaDaniyeli ishumi nambili, kanye nokuvulwa komlando ofihlekile wevesi lamashumi amane likaDaniyeli ishumi nanye, wona kanye umlando lapho ingelosi yabuza iNdoda eyayembethe ilineni ukuthi ukuphela kwalezi zimangaliso kuyakuba yini.

Munhu akanga akapfeka mucheka werineni akapindura akati—Pamunosvika pamagumo enguva yokunonoka muna Chikunguru cha2023, munenge masvika munhoroondo yokuiswa chisimbiso kwevane zviuru zana namakumi mana nezvina.

Akatizvewo zvakare—pakupera kwemazuva matatu nehafu okufananidzira eZvakazarurwa gumi nerimwe, shoko rouprofita rinobva mubhuku raDhanieri raizozarurwa, sezvinofananidzirwa nenguva yokuguma muna 1798. Chokwadi chaizozarurwa panguva iyoyo, pakupera kwemazuva matatu nehafu okufananidzira, chaizowanikwa mundima idzodzo pfumbamwe chaidzo dzinobva mubhuku raDhanieri dzinoratidza uye dzinotsanangura kusimbwa nokuzarurwa kwebhuku raDhanieri.

Tichaenderera mberi nezvinhu izvi muchinyorwa chinotevera.

> “Kristu paakauya panyika ino, tsika dzakanga dzapfuudzwa kubva kuzvizvarwa nezvizvarwa, pamwe chete nekududzirwa kweMagwaro kwakaitwa nevanhu, zvakavanzira vanhu chokwadi sezvachiri muna Jesu. Chokwadi chakanga chavigwa pasi pemurwi wetsika. Zvinorehwa zvemweya zvemabhuku matsvene zvakanga zvarasika; nokuti mukusatenda kwavo vanhu vakanga vavhara mukova wepfuma yokudenga. Rima rakafukidza nyika, nerima gobvu vanhu. Chokwadi chakatarira pasi kubva kudenga kuenda panyika; asi hapana paionekwa chisimbiso choumwari. Kusuruvara kwakaita sechifukidziro cherufu kwakanga kwapararira pamusoro penyika.”

> “Asi Shumba wa kabila la Yuda alishinda. Akaifungua ile muhuri iliyokuwa imekifunga kitabu cha maagizo ya Mungu. Ulimwengu ukaruhusiwa kutazama kweli safi, isiyochanganyika hata kidogo. Kweli yenyewe ikashuka kuondoa giza na kupinga kosa. Mwalimu alitumwa kutoka mbinguni akiwa na nuru ambayo ilipaswa kumwangazia kila mtu ajaye ulimwenguni. Kulikuwapo wanaume na wanawake waliokuwa wakitafuta maarifa kwa bidii, lile neno la hakika la unabii, na lilipokuja, lilikuwa kama nuru ing’aayo mahali penye giza.” Spalding Magan, 58.

> “Vanyori navanaFarisi vaizviti ndivo vanotsanangura Magwaro, asi vaiadudzira maererano nemafungiro avo pachavo netsika dzavo. Tsika dzavo nezvirevo zvavo zvakazova zvinoramba zvichiomesera zvikuru. Pamusoro pechirevo charo chomweya, Shoko dzvene rakazova kuvanhu sebhuku rakaiswa chisimbiso, rakavharirwa kunzwisisa kwavo.” Signs of the Times, May 17, 1905.

Back to Articles