Article

# ཨ་མེ་རི་ཀའི་མ་འོངས་པ་དང་ 2020 ལོའི་ཟླ་ 7 པའི་ཚེས་ 18 - ཨང་གསུམ།

Meso e a Bonago, mme Litsebe tse Utlwang

Author

Jeff Pippenger

Published

August 25, 2023

Formats

PDF
Word
Song MP3

Mitsara ya mafambiro ekushandurwa kwechechi ndiyo kiyi yokunzwisisa “kutinhira kunomwe” kwaZvakazarurwa gumi. “Kutinhira kunomwe” kunomiririra nhoroondo yokupiwa simba kweshoko romutumwa wokutanga kubva pana Nyamavhuvhu 11, 1840 kusvikira paKuodzwa Mwoyo Kukuru pana Gumiguru 22, 1844. Chitsauko chegumi chinopa zvapupu zvitatu zvomukati mechitsauko zvinotsigira kunzwisisa uku.

> “ఉదయోద్యమము 1840–44 కాలమందు దేవుని శక్తికి మహిమగల ప్రత్యక్ష ప్రకటనయై యుండెను; మొదటి దూతసందేశము లోకమందలి ప్రతి మిషనరీ కేంద్రానికి చేర్చబడెను; మరియు కొన్ని దేశములందు పదహారవ శతాబ్దపు సంస్కరణకాలము నుండి ఏ దేశమందైనను చూచబడిన దానికంటె అత్యంత గొప్ప మతపరమైన ఆసక్తి ఉద్భవించెను; అయినప్పటికిని, మూడవ దూత యొక్క చివరి హెచ్చరిక క్రింద ఉద్భవించు మహాశక్తిగల ఉద్యమము వీటన్నిటిని మించిపోవలసియున్నది.” The Great Controversy, 611.

Mharidzo yengirozi yokutanga yakaparidzwa kunyika kubva muna 1840 zvichienda mberi. Uriah Smith anotaura kunzwisisa kwevapiyona, zvinoenderana naHanzvadzi White. Smith anobvuma kuti ngirozi yokutanga yakasvika muna 1798 uye anoratidza kuti yaiva ngirozi yokutanga yakaburuka muna 1840. Smith nevapiyona vakanga vasingana kungocherechedza musiyano uripo pakati pokusvika kweshoko nokupiwa kwaro simba. Smith anotaura pachena kuti, apo ngirozi yaZvakazarurwa gumi yakaisa rutsoka rumwe pagungwa nerumwe panyika, izvozvo zvakazivisa shoko rakanga richiparidzwa kunyika.

> “Muna 1798, naizvozvo, chidziviso chainorambidza kuzivisa kuti zuva raKristu rava pedyo chakaguma; muna 1798, nguva yokuguma yakatanga, uye chisimbiso chakabviswa pabhuku duku. Kubva panguva iyoyo, naizvozvo, mutumwa waZvakazarurwa 14 akabuda achizivisa kuti nguva yokutongwa kwaMwari yasvika; uye kubvira panguva iyoyo zvakare, mutumwa wechitsauko 10 akamira pagungwa napanyika, akapika kuti nguva haichazovipozve. Pamusoro pokuti ndivo vamwe chete hapangavi nomubvunzo; uye nharo dzose dzinoshandiswa kuisa umwe panzvimbo yadzo, dzine simba rakaenzana panyaya yomumwewo. Hatidi kupinda munharo ipi neipi pano kuratidza kuti chizvarwa chiripo zvino chiri kupupurira kuzadziswa kwezviporofita izvi zviviri. Mukuparidzwa kwokudzoka kwaKristu, zvikuru-kuru kubva muna 1840 kusvikira muna 1844, ndimo makatanga kuzadziswa kwazvo kwakazara uye kwakanyatsotsanangurika. Chimiro chomutumwa uyu, rutsoka rumwe pagungwa nerumwe panyika, chinoratidza kupararira kukuru kwokuzivisa kwake mugungwa nepanyika. Dai shoko iri rakanga rakagadzirirwa nyika imwe chete, zvaingadai zvakakwana kuti mutumwa amire panyika chete. Asi ane rutsoka rumwe pagungwa, kubva pazvo tinogona kugumisa kuti shoko rake raizoyambuka gungwa, richisvika kumarudzi akasiyana-siyana nokumapoka akasiyana enyika; uye mhedziso iyi inosimbiswa nechokwadi chokuti kuparidzwa kwokudzoka kwaKristu kwataurwa pamusoro apa, kwakatoenda kunzvimbo dzose dzoumishinari munyika. Zvakawanda pamusoro paizvozvi pasi pechitsauko 14.” Uriah Smith, Thoughts on Daniel and the Revelation, 521.

Naizvozvo, ndima yokutanga yechitsauko chegumi iri kuratidza Nyamavhuvhu 11, 1840, nokuti panguva iyoyo kuguma kwakaporofitwa kwesimba guru reOttoman kwakasvika pakuguma, maererano nechaporofitwa muna Zvakazarurwa 9. Hanzvadzi White vanoti:

> “Muna 1840 chimwe chizadziko chinoshamisa chechiporofita chakamutsa kufarira kukuru kwose kwose. Makore maviri zvisati zvaitika, Josiah Litch, mumwe wevashumiri vaitungamirira mukuparidza kwekuuya kwechipiri, akabudisa dudziro ye Zvakazarurwa 9, achifanotaura kuwa kweHumambo hweOttoman. Maererano nekuverenga kwake, simba iri raifanira kukundwa... musi wa11 Nyamavhuvhu, 1840, panguva iyo simba reOttoman muConstantinople ringatarisirwa kuputswa. Uye izvi, ndinotenda, zvichaonekwa kuti ndizvo zvazviri.”

> “Pa nthawi yeniyeni imene inatchulidwa, dziko la Turkey, kudzera mwa nthumwi zake, linavomera chitetezo cha maulamuliro ogwirizana a ku Ulaya, ndipo motero linadziika pansi pa ulamuliro wa mitundu yachikhristu. Chochitikacho chinakwaniritsa ulosiwo ndendende. Pamene zimenezi zinadziwika, khamu lalikulu la anthu linakhutiritsidwa za kulondola kwa mfundo za kutanthauzira maulosi zimene Miller ndi anzake anatsatira, ndipo kayendedwe ka kubwera kwa Ambuye kanalandira chilimbikitso chodabwitsa. Anthu a maphunziro ndi a udindo anagwirizana ndi Miller, onse m’kulalikira ndi m’kusindikiza maganizo ake, ndipo kuyambira 1840 kufika 1844 ntchitoyo inafalikira mofulumira.” The Great Controversy, 334, 335.

Vhesi yokutanga yechitsauko chegumi inoreva gore ra1840, uye muvhesi yegumi tinoona Johane achirwadziwa zvikuru nokuda kwekuodzwa mwoyo kunorwadza kwa22 Gumiguru 1844. Johane akamiririra avo vakatora shoko rebhuku duku vakarendesa kunyika, asi vakazongosangana nokuodzwa mwoyo kunorwadza musi wa22 Gumiguru 1844. Vhesi yekutanga kusvika kuvhesi yegumi zvinomiririra nhoroondo ya1840 kusvika 1844. Uhwu ndihwo humbowo humwe hwomukati huri mukati mechitsauko chegumi.

El otro testigo es Juan, quien come el librito, y éste es dulce en su boca, lo cual representa su aceptación del mensaje del 11 de agosto de 1840; y luego se tornó amargo en su vientre en el Gran Chasco del 22 de octubre de 1844.

> Ndzi teka buku leritsongo evokweni ra ntsumi, ndzi dya hinkwaro; naswona enon’wini wa mina a ri tsokombela ku fana ni vulombe; kambe loko ntsena ndzi hete ku ri dya, khwiri ra mina ri va ra ku baba. Nhlavutelo 10:10.

Vhesi ya fumi yi yimela matimu hinkwawo ya nkarhi wa 1840 ku fikela 1844 hi vhesi yin’we. Leyi i mbhoni ya vumbirhi ya le ndzeni ka ndzima leyi kombisaka leswaku “mipfumawulo ya nkombo” yi yimela matimu wolawo. Sister White se a kombisile leswaku “mipfumawulo ya nkombo” yi yimela ku hleriwa ka swiendlakalo leswi endlekeke ehansi ka marungula ya ntsumi yo sungula ni ya ntsumi ya vumbirhi. Rungula ra ntsumi ya vumbirhi ri hele hi ku nyumisiwa lokukulu, hikwalaho “mipfumawulo ya nkombo” yi yimela hi ku helela matimu wolawo wolawa. Timbhoni tinharhu ta le ndzeni ti seketela ntiyiso wa leswaku matimu ya ku suka hi August 11, 1840 ku fika eka Ku Nyumisiwa Lokukulu hi October 22, 1844 i matimu ya vuprofeta lama kandziyisiwaka swinene eka Nhlavutelo ndzima ya khume.

Kisha katika mstari wa mwisho, kwa kupatana na ukweli unaohusiana na “ngurumo saba,” amri inatolewa kwa ajili ya kuwasilishwa kwa ujumbe huo, na kwamba historia yenyewe lazima irudiwe.

> Ndipo iye akati kwandiri, Unofanira kuporofitazve pamberi pavanhu vazhinji, nendudzi, nendimi, namadzimambo. Zvakazarurwa 10:11.

Kutinhira kunomwe kuri kuratidza kuti kutanga kweAdventism, kwakatanga apo shoko rakanga rasunungurwa chisimbiso pa“nguva yokuguma” rakapiwa simba, kwaizofananidzira kuguma kweAdventism apo shoko rakanga rasunungurwa chisimbiso muna 1989 raizopiwa simba nokuburuka, kwete kwengirozi yaZvakazarurwa gumi, asi kwengirozi inoburuka yaZvakazarurwa gumi nesere. Ngirozi yaZvakazarurwa gumi nesere yakaburuka pana 11 Gunyana 2001, uye zvino tiri kuswedera kumagumo ekudzokororwa kwenhoroondo kwa1840 kusvika 1844.

Izvi opažanji o desetem poglavju sta že leta v javni domeni. Kar vse do nedavnega ni bilo prepoznano, je to, da je v tej sveti zgodovini vgrajena še druga sveta zgodovina. To zgodovino bodo prepoznali le tisti, ki sprejemajo načelo Alfe in Omege, ki konec neke stvari istoveti z začetkom neke stvari. Vgrajena zgodovina znotraj svete zgodovine se začne z razočaranjem in konča z velikim razočaranjem. Zgodovina od leta 1843 do 1844 je posebna zgodovinska linija, ki je znotraj, vendar ločena od zgodovine od leta 1840 do 1844. Sestra White in Kristus oba obravnavata to zgodovinsko linijo.

> “Milaye oo dhan oo la bixiyey intii u dhexaysay 1840–1844 waa in hadda si xoog leh loo adkeeyo, waayo waxaa jira dad badan oo lumiyey jihadoodii. Farriimahaas waa inay gaadhaan kaniisadaha oo dhan.

> “Kristu akati, ‘Ano mufaro meso enyu, nokuti anoona; nenzeve dzenyu, nokuti dzinonzwa. Nokuti zvirokwazvo ndinoti kwamuri, Vaprofita vazhinji navarurami vakashuva kuona zvinhu izvo zvamunoona, asi havana kuzviona; nokunzwa zvinhu izvo zvamunonzwa, asi havana kuzvinzwa’ [Matt. 13:16, 17]. Ano mufaro meso akaona zvinhu zvakaonekwa muna 1843 na1844.”

> “Ujumbe ulitolewa. Nao hapapaswi kuwapo ukawio katika kuurudia ujumbe huo, kwa maana ishara za nyakati zinatimizwa; kazi ya mwisho sharti itendwe. Kazi kubwa itafanywa katika muda mfupi. Hivi karibuni ujumbe utatolewa kwa agizo la Mungu nao utakua na kuwa kilio kikuu. Ndipo Danieli atasimama katika sehemu yake, kutoa ushuhuda wake.” Manuscript Releases, juzuu ya 21, 437.

“vaporofita uye vakarurama vakashuva kuona zvinhu izvozvo” “zvakaonekwa muna 1843 na1844.” Jesu akataura nezvenhoroondo iyi tsvene muvhangeri mbiri, asi kutaura kumwe nokumwe kwakanga kuri mumamiriro akasiyana.

> Uye wakataura zvinhu zvizhinji kwavari nemifananidzo, achiti, Tarirai, mudyari wakabuda kundodyara; zvino wakati achidyara, imwe mbeu yakawira parutivi pomugwagwa, shiri dzikauya dzikaidya: imwe yakawira panzvimbo dzine mabwe, paisina ivhu zhinji; ikabva yamera pakarepo, nokuti yakanga isina kudzika kwevhu: asi zuva rakati rabuda, yakapiswa; uye nokuti yakanga isina mudzi, yakasvava. Imwezve yakawira pakati peminzwa; minzwa ikakura, ikaikachidza: asi imwe yakawira muvhu rakanaka, ikabereka chibereko, imwe kakapetwa zana, imwe makumi matanhatu, imwe makumi matatu. Une nzeve dzokunzwa, ngaanzwe. Vadzidzi vakauya vakati kwaari, Munotaurirei kwavari nemifananidzo? Akapindura akati kwavari, Nokuti imi makapiwa kuziva zvakavanzika zvoushe hwokudenga, asi ivo havana kupiwa. Nokuti ani naani anazvo, achapiwa, uye achava nezvakawanda kwazvo; asi ani naani asina, achatorerwa kunyange nezvaanazvo. Naizvozvo ndinotaura kwavari nemifananidzo: nokuti vachiona havaoni; uye vachinzwa havanzwi, kana kunzwisisa. Uye mavari munozadziswa chiprofita chaEsaya, chinoti, Nokunzwa muchanzwa, asi hamunganzwisisi; uye muchiona muchaona, asi hamungapereri. Nokuti moyo wavanhu ava wakakora, nzeve dzavo hadzichanyatsonzwi, nameso avo vakaavhara; kuti zvimwe vangoona nameso avo, vanzwe nenzeve dzavo, vanzwisise nomoyo wavo, vatendeuke, uye ndigovaporesa. Asi akaropafadzwa nameso enyu, nokuti anoona; nenzeve dzenyu, nokuti dzinonzwa. Nokuti zvirokwazvo ndinoti kwamuri, vaporofita vazhinji navakarurama vakashuva kuona zvinhu izvo zvamunoona, asi havana kuzviona; nokunzwa zvinhu izvo zvamunonzwa, asi havana kuzvinzwa. Mateo 13:3–17.

Yesu muMateu, paaitaura pamusoro pemigumisiro yeShoko raMwari, uye achidana vanhu kuti “vanzwe,” anoratidza kuti vaRaodhikia vanoramba shoko iro vaporofita vakashuva kuona, vakamiririrwa muna Isaya chitsauko chechitanhatu. Future for America yakaramba ichiratidza Isaya 6 muchirevo chaGunyana 11, 2001, nokuti pakurwiswa kweIslam pazuva iroro mutumwa ane simba waZvakazarurwa 18 akaburuka akavhenekera nyika nokubwinya kwake. Vaporofita vose vanowirirana mumwe nomumwe, uye mundima 3 yaIsaya 6 tinowana chirevo chakananga chomutumwa iyeye chaiye.

> Mugore rakafira mambo Uzia ndakaonawo Ishe agere pachigaro choushe, chakakwirira uye chakasimudzwa; uye mupendero wejasi rake wakazadza temberi. Pamusoro paro pakanga pamire maserafimi; mumwe nomumwe aiva namapapiro matanhatu; namaviri akafukidza chiso chake, namaviri akafukidza tsoka dzake, uye namaviri akabhururuka nawo. Mumwe akadanidzira kuna mumwe, akati, Mutsvene, mutsvene, mutsvene, ndiye Jehovha wehondo: nyika yose izere nokubwinya kwake. Isaya 6:1–3.

Nyika inopenyeswa nokubwinya kwake apo mutumwa wa Zvakazarurwa gumi nesere anoburuka, uye Isaya anotipa chimwe chikiyi chakakosha apo anotizivisa kuti chiratidzo chake chetsvene chakaitika mugore rakafa Mambo Uziya. Mambo Uziya akanga aedza kuita basa romupristi mukati metemberi. Vapristi makumi masere pamwe chete nomupristi mukuru vakamudzivisa kuita izvozvo kusvikira Ishe vamurova nemaperembudzi pahuma yake. Akagamuchira chiratidzo chechikara nokuda kwokuedza kubatanidza simba rake rehurumende nesimba rechechi. Haana kufa pakarepo; akabviswa pachigaro choushe, akatsiviwa, uye mukufamba kwenguva akazofa musi wa11 Gunyana 2001. Chechi yeAdventist inofa zvishoma nezvishoma sezvakaitawo chechi yavaJudha panguva yaKristu. Asi musi wa11 Gunyana 2001, Adventism yakanga yatova yaramba shoko remavhesi matanhatu okupedzisira aDhanieri gumi nerimwe, yakasvika kumagumo sehwamanda yechiPurotesitendi yeUnited States, uye avo vanomiririrwa naIsaya vakazodanwa kuti vaendese shoko rinomiririrwa nenzwi rokutanga reZvakazarurwa gumi nesere.

> Na kuhani Azaria akaingia baada yake, pamoja naye makuhani wa Bwana themanini, watu mashujaa. Wakamzuia Uzia mfalme, wakamwambia, Si kazi yako wewe, Uzia, kumfukizia Bwana uvumba, bali ni kazi ya makuhani, wana wa Haruni, waliowekwa wakfu kufukiza uvumba; toka katika patakatifu, kwa maana umekosa; wala haitakuwa kwa heshima yako itokayo kwa Bwana Mungu. Ndipo Uzia akaghadhibika, naye alikuwa na chetezo mkononi mwake ili afukize uvumba; naye alipokuwa akiwaghadhibikia makuhani, ukoma ukatokea katika kipaji cha uso wake mbele ya makuhani ndani ya nyumba ya Bwana, karibu na madhabahu ya kufukizia uvumba. Naye Azaria, kuhani mkuu, pamoja na makuhani wote, wakamtazama, na tazama, alikuwa na ukoma katika kipaji cha uso wake; wakamfukuza kutoka humo; naam, yeye mwenyewe akafanya haraka kutoka, kwa sababu Bwana alikuwa amempiga. Naye Uzia mfalme alikuwa mwenye ukoma hata siku ya kufa kwake, akakaa katika nyumba ya pekee, naye alikuwa mwenye ukoma; kwa maana alitengwa na nyumba ya Bwana; na Yothamu mwanawe alikuwa juu ya nyumba ya mfalme, akiihukumu watu wa nchi. 2 Mambo ya Nyakati 26:17–21.

Ni muhimu kutambua kwamba pembe ya Uprotestanti iliondolewa kutoka kwa kanisa la Waadventista Wasabato mnamo Septemba 11, 2001, kwa maana kuna vipengele vitatu vya msingi katika kufunguliwa kwa muhuri wa ujumbe wa Ufunuo katika siku za mwisho. Kimoja ni historia sambamba ya pembe ya Urepublican na pembe ya Uprotestanti. Kipengele kingine kinachopaswa kutambuliwa ni umuhimu wa makanisa saba, na bila shaka cha tatu ni “ngurumo saba.” Vipengele hivyo vyote vitatu vya kinabii ndivyo vinavyounda ujumbe unaofunguliwa muhuri wake, na ni lazima kutambua kwamba kama vile kanisa la Kiyahudi lilivyopitwa katika wakati wa Kristo, ndivyo Uadventista unavyopitwa katika “siku za mwisho.”

UIsaya unikelēla ukuthatha umlayezo awuyise kubantu bakaNkulunkulu abakhethiweyo abangathembekanga emlandweni wakhe, futhi uJesu usebenzisa wona lawo mazwi ukubhekana nesimo esifanayo emlandweni waKhe. Abantu besivumelwano abakhethiweyo bayedluliswa, futhi bayenqaba “ukuzwa” ukuze baphiliswe.

> Akatí, Enda undohereinzi vanhu ava, uchiti, Imi muchanzwa zvirokwazvo, asi hamunganzwisisi; uye muchaona zvirokwazvo, asi hamungapereri. Omesa moyo wavanhu ava, uremedze nzeve dzavo, uvhare meso avo; kuti varege kuona nameso avo, nokunzwa nenzeve dzavo, nokunzwisisa nemoyo yavo, nokutendeuka, nokuporeswa. Isaya 6:9, 10.

Umsebenzi u-Isaya awuthathayo ngumsebenzi owathathwa nguJohane noHezekeli lapho bedla incwadi encane. Bathwala umlayezo wokukhuza oya kubantu besivumelwano abakhethiweyo, asebekwizinga lokukhiphelwa ngaphandle emlonyeni weNkosi. Okwesibili lapho uJesu ebhekisa emlandweni abaprofethi namadoda alungileyo ababefisa ukuwubona, kubhalwe nguLuka.

> Uye iwe, Kapenaume, wakakudzwa kusvikira kudenga, uchakandirwa pasi kugehena. Anokunzwai imi anondinzwa ini; uye anokuzvidzai imi anondizvidza ini; uye anondizvidza ini anozvidza iye akandituma. Zvino vaya makumi manomwe vakadzoka nomufaro, vachiti, Ishe, kunyange namadhimoni anotiteerera muzita renyu. Akati kwavari, Ndakaona Satani achiwa kubva kudenga semheni. Tarirai, ndinokupai simba rokutsika pamusoro penyoka nezvinyavada, nepamusoro pesimba rose romuvengi; uye hapana chingatongokukuvadzai. Kunyange zvakadaro, musafara nokuda kweizvi, kuti mweya inokuteererai; asi panzvimbo pezvo farai nokuti mazita enyu akanyorwa kudenga. Panguva iyoyo Jesu akafara mumweya, akati, Ndinokutendai, imi Baba, Ishe wokudenga napasi, nokuti makaviga zvinhu izvi kuvakachenjera navane njere, mukazviratidza kuvacheche; hongu, Baba; nokuti ndizvo zvakafadza pamberi penyu. Zvinhu zvose zvakapiwa kwandiri naBaba vangu; uye hakuna munhu anoziva kuti Mwanakomana ndiani, asi Baba; uye kuti Baba ndiani, asi Mwanakomana, naiye uyo Mwanakomana waanoda kumuzarurira. Zvino akatendeukira kuvadzidzi vake, akati kwavari pachivande, Akaropafadzwa maziso anoona zvinhu zvamunoona imi; nokuti ndinokuudzai kuti vaprofita vazhinji namadzimambo vakashuva kuona zvinhu zvamunoona imi, asi havana kuzviona; nokunzwa zvinhu zvamunonzwa imi, asi havana kuzvinzwa. Ruka 10:15–24.

Zvakare, mamiriro echikomborero chine chekuita navaya vane rombo rokuona izvo vakarurama vakashuva kuona, ane chekuita navanhu vakasarudzwa vesungano vari kupfuurwa uye vasingadi “kunzwa.” Hanzvadzi White anoreva kutonga kwaKristu pamusoro peKapenaume, uko kuri chiratidzo chokurambwa kwechiedza chikuru, uye akasimbisa Adventism nokuisa kutsiura kwakanangana neAdventism mu[maparenthesi.]

> “Pakati pa vana vaMwari vanozviti ndivo, kushivirira kuduku kwazvo kwakaratidzwa, mashoko mazhinji anovava akataurwa, nokutuka kwakawanda kwakabudiswa pamusoro paavo vasingasi vechitendero chedu. Vazhinji vakatarira avo vari vemamwe machechi sevakatadzi vakuru, asi Ishe havavatariri saizvozvo. Avo vanotarira saizvozvo nhengo dzemamwe machechi, vanofanira kuzvininipisa pasi poruoko rune simba rwaMwari. Avo vavanopa mhosva vangangodaro vakanga vane chiedza chiduku chete, mikana mishoma, nezvipo zvishoma. Dai vakanga vaine chiedza icho vazhinji venhengo dzemachechi edu vakava nacho, vangadai vakafambira mberi nokukurumidza kukuru, uye vangadai vakamiririra kutenda kwavo zvirinani pamberi penyika. Pamusoro paavo vanozvirumbidza nechiedza chavo, asi vachikundikana kufamba machiri, Kristu anoti, ‘Asi ndinoti kwamuri, Kuchava nani Tiro neSidhoni pazuva rokutongwa kupfuura imi. Uye iwe, Kapenaume [Seventh-day Adventists, avo vakava nechiedza chikuru], wakakudzwa kusvikira kudenga [panyaya yeropafadzo], uchaburutsirwa kugehena; nokuti mabasa esimba, akaitwa mauri, dai akanga akaitwa muSodhoma, dai rakanga richiripo kusvikira nhasi. Asi ndinoti kwamuri, Kunyika yeSodhoma kuchava nani pazuva rokutongwa kupfuura kwauri.’ Panguva iyoyo Jesu akapindura akati, ‘Ndinokuvongai, Haiwa Baba, Ishe wedenga nepasi, nokuti makavanzira zvinhu izvi kuvakachenjera navakangwara [pakuzvifungira kwavo], mukazvizarurira kuvacheche.’”

> “‘දැන් ඔබ සැම මේ සියල්ල කළ බැවින්, ස්වාමීන්වහන්සේ මෙසේ කියනසේක, මම ඔබ සැමට උදෑසනින් නැඟිට කථා කළෙමි, එහෙත් ඔබ සැම ඇසූයේ නැත; මම ඔබ සැමට කැඳවූයෙමි, එහෙත් ඔබ සැම පිළිතුරු දුන්නේ නැත. එබැවින්, මාගේ නාමයෙන් හඳුන්වනු ලබන, ඔබ සැම විශ්වාසය තබන මේ ගෘහයටත්, මම ඔබ සැමටත් ඔබ සැමගේ පියවරුන්ටත් දුන් මේ ස්ථානයටත්, මම ෂීලෝට කළාක් මෙන් කරන්නෙමි. තවද, මම ඔබ සැමගේ සියලු සහෝදරයන්, එනම් එප්‍රායිම්ගේ මුළු වංශයම, පහ කළාක් මෙන්, ඔබ සැම ද මාගේ දර්ශනයෙන් පහකර දමන්නෙමි.’” Review and Herald, August 1, 1893.

“Mabasa ane simba” akanga aitwa muAdventism ndiwo mabasa akanga achishuviwa navarume vakarurama navaporofita kuti vaaone nokuaanwa. Mabasa iwayo ane simba akaratidzirwa munhoroondo ya1843 na1844 apo shoko reMidnight Cry rakaparidzirwa. Adventism yakaramba nhoroondo yavo, zvikuru sei nhoroondo ya1843 na1844. Nhoroondo inotanga nokuguma nokuora mwoyo, uyezve nhoroondo yakanga yakarongerwa kuvatungamirira munyika yakaitwa itsva.

> “Pakutanga penzira yavo kwakanga kwakaiswa chiedza chakajeka shure kwavo, icho mutumwa akandiudza kuti chaiva ‘kuchema kwousiku hwapakati.’ Chiedza ichi chakapenya nzira yose, chikavhenekera tsoka dzavo, kuti varege kugumburwa.

> “වෙනුවෙන් ඔවුන්ගේ ඇස් තමන් ඉදිරියේම සිටිමින් ඔවුන් නගරය වෙත මඟ පෙන්වමින් සිටි යේසුස් කෙරෙහි ස්ථිරව යොමුකරගෙන සිටියේ නම්, ඔවුන් සුරක්ෂිත වූහ. එහෙත් ඉක්මනින් සමහරෙක් ක්ලාන්ත වී, නගරය බොහෝ දුරින් ඇතැයිද, තමන් ඒ තුළට මෙයට පෙර ඇතුල් වී සිටිනු ඇතැයි අපේක්ෂා කළ බවද පැවසූහ. එවිට යේසුස් තමන්ගේ මහිමාන්විත දකුණු භුජය ඔසවා ඔවුන්ට ධෛර්ය දුන්නේය; උන්වහන්සේගේ භුජයෙන් ආලෝකයක් නික්මී, එය අද්වෙන්තික කණ්ඩායම මත රැළිමින් විහිදී ගියේය, ඔවුහු ‘අල්ලෙලූයා!’ යැයි හඬ නැගූහ. තවත් සමහරෙක් තමන් පිටුපස තිබූ ආලෝකය අවිචාරවත් ලෙස ප්‍රතික්ෂේප කර, තමන් මෙතරම් දුරකට පිටතට ගෙන ආවේ දෙවියන් වහන්සේ නොවන බව පැවසූහ. ඔවුන් පිටුපස තිබූ ආලෝකය නිවී ගියේය; එවිට ඔවුන්ගේ පාද සම්පූර්ණ අන්ධකාරයෙහි ඉතිරිව, ඔවුහු පැකිළී, ලකුණද යේසුස්ද පෙනීමෙන් ඉවත්ව, මාර්ගයෙන් පහළට අඳුරු හා දුෂ්ට වූ පහළ ලෝකයට වැටී ගියහ.” Early Writings, 15.

Izvo zvino zviri kusunungurwa neShumba yerudzi rwaJudha inhoroondo ya1843 na1844. “Kutinhira kunomwe” kunomirira nguva ya1840 kusvika 1844, asi nguva iyoyo ine nhoroondo yakasarudzika kwazvo yakafananidzirwa kubvira pakutanga kwenhoroondo yesungano. Sangano rimwe nerimwe reshanduko dzekuvandudza rinofambirana nerimwe, richiva nezviratidzo zvemunzira zvakafanana zvachose. Dai zvaiva zvakasiyana kubva kune chimwe kuenda kune chimwe, Satani aigadzira urongwa hwakasiyana hwekurwisa sangano rimwe nerimwe reshanduko dzekuvandudza, asi haamboiti zvakadaro.

> “Asi Satani hakuwa mvivu. Sasa alijaribu kile ambacho amekuwa akijaribu katika kila harakati nyingine ya matengenezo—kuwadanganya na kuwaangamiza watu kwa kuwabandikia kazi bandia mahali pa kazi ya kweli. Kama vile walivyokuwapo makristo wa uongo katika karne ya kwanza ya kanisa la Kikristo, ndivyo pia walivyojitokeza manabii wa uongo katika karne ya kumi na sita.” The Great Controversy, 186.

Pfundo huru mundima iyi maererano neshoko rose ratiri kugovera ndeyekuti apo chiAdventist chakarega kutsigira jasi rechiPurotesitendi uye rikabvisirwa zvizere musi waGunyana 11, 2001, vachiri kusimbirira kuti ivo ndivo sangano rasara rinoparidza kuchema kukuru kwengirozi yechitatu. Asi ivo ndevemanyepo. Kana usingazivi kuti iboka ripi rava kutakura runyanga rwechiPurotesitendi zvino, zvinova zvinenge zvisingabviri kunzwisisa kuenzanirana kuri pakati penyanga mbiri dziri muUnited States.

Istori ya 1843 ne 1844 inamiriwamo muri buri mugendo wo kuvugurura, kandi ubu tugiye gukoresha intangiriro ya Isirayeli ya kera nk’ubwoko bwatoranyijwe n’Imana n’iherezo rya Isirayeli nk’ubwoko bwatoranyijwe n’Imana kugira ngo twerekane uko bimeze no kuri Isirayeli ya none, twibanda kuri 1843 na 1844 nk’uko bigaragarira muri buri murongo y’imigendere yo kuvugurura.

Mosisi akaporofita kuti Ishe vachamutsa muporofita akafanana naye, uye muporofita iyeye akanga ari Jesu. Ruka mubhuku raMabasa anosimbisa kuti Jesu akazadzisa chiporofita chaMosisi.

> Ishe wako Jehovha achakusimudzira Muporofita kubva pakati pako, kubva kuhama dzako, akaita seni; muchamuteerera. Deuteronomio 18:15.

Jesu ndiwo muporofita watinofanira kuteerera.

> Nokuti hakika alisema kwa baba zetu, Bwana Mungu wenu atawainulia Nabii miongoni mwa ndugu zenu, aliye kama mimi; msikieni yeye katika mambo yote atakayowaambia. Nayo itakuwa kwamba kila nafsi isiyemtaka kumsikia Nabii huyo, itaangamizwa miongoni mwa watu. Naam, na manabii wote tangu Samweli na wale waliofuata baadaye, wote walionena, nao pia walitabiri habari za siku hizi. Ninyi ni wana wa manabii, na wa agano ambalo Mungu alifanya na baba zetu, akimwambia Ibrahimu, Na katika uzao wako jamaa zote za dunia zitabarikiwa. Kwenu ninyi kwanza Mungu, alipokwisha kumwinua Mwana wake Yesu, alimtuma awabariki, kwa kumgeuza kila mmoja wenu na maovu yake. Matendo 3:22–26.

Mutsetse wekugadzirisa waKristu unotanga panguva yokuguma, sezvinoita mitsetse yose yokugadzirisa. “Nguva yokuguma” mumazuva aKristu yaiva kuberekwa Kwake. Rugwaro runoratidza kuti pakuberekwa Kwake pakanga pane kuwedzera kwezivo, zvichienderana netsananguro ye“nguva yokuguma” iri mubhuku raDanieri. Kungava vaifudzi, varume vakachenjera vaibva kumabvazuva, Herodhi akatsamwa, kana Ana naSimiyoni mutemberi, pakava nekuwedzera kwezivo paakaberekwa. Panguva iyoyo hutungamiri hwekereke yechiJudha hwakapfuurwa. Kurambana kwacho kwaifambira mberi zvishoma nezvishoma, asi kwakatanga nekuramba kwavo shoko rakanga rasunungurwa chisimbiso panguva yokuguma.

> “Vanhu havazvizivi, asi mashoko aya anozadza denga nomufaro. Nokufarira kwakadzama uye kwounyoro zvikuru, zvisikwa zvitsvene zvinobva kunyika yechiedza zvinokwezverwa kunyika. Nyika yose inopenya zvikuru nokuvapo Kwake. Pamusoro pemakomo eBheterehema pakaungana boka risingaverengeki revatumwa. Vanomirira chiratidzo chokuzivisa nyika mashoko anofadza. Dai vatungamiri vaIsraeri vakanga vakatendeka pachivimbo chavo, vangadai vakagoverana mufaro wokupupura kuberekwa kwaJesu. Asi zvino vapfuurwa.” The Desire of Ages, 47.

Uongozi wa Waadventista ulipitiliwa mbali mwaka 1989 wakati Danieli 11:40 ilipotimizwa. “Wakati wa mwisho” katika historia ya Musa, ambaye alikuwa mfano wa Yesu, ulikuwa kuzaliwa kwake, ambapo familia yake na baadaye binti ya Farao walipokea ongezeko la ujuzi kumhusu mtoto Musa. Jina lake, bila shaka, linamaanisha “aliyeokolewa kutoka majini,” na Yesu humaanisha “Yehova huokoa.”

Pashure pe“nguva yokuguma” mitsetse yose yokugadziriswa inoratidza nguva iyo ruzivo runenge rwawedzerwa munhoroondo iyoyo rwunoiswa muchimiro chakarongeka kuva shoko rinogona kusimudzwa sechapupu kuchizvarwa chinofanira kupiwa mhaka pamusoro pechiedza chakazarurwa panguva yokuguma.

Yohana Mubatizi yashyize ku mugaragaro ubutumwa bwa Kristo, kandi ubutumwa bwa Mose bwashyizwe ku mugaragaro mu mwaka we wa mirongo ine, igihe yageragezaga gukiza Isirayeli ayikura muri Egiputa ku mbaraga ze bwite. Ubutumwa bwo gukizwa kuva muri Egiputa noneho bwari bumaze kujya mu nyandiko za rubanda.

Makore makumi mana gare gare, shoko raMoses rakapiwa simba pagwenzi raibvira, uye rakaperekedzwa nezviratidzo zviviri zveuMwari, zvinomiririrwa netsvimbo yakashanduka ikava nyoka noruoko rwemaperembudzi rwakabudiswa naMoses pachipfuva chake. Shoko raJesu rakapiwa simba parubhabhatidzo rwake, rwakaperekedzwawo nezviratidzo zviviri zveuMwari, inzwi raBaba noMweya Mutsvene. Chiratidzo chinotevera munhoroondo mbiri idzi chinomiririra kuodzwa mwoyo kwekutanga, nguva yokunonoka, kusvika kwengirozi yechipiri kana kuti 1843.

Kukata tamaa katika ukoo wa Musa kulionyeshwa na mkewe wakati malaika aliposhuka ili kumwua Musa kwa sababu hakumtahiri mwanawe. Kwa hofu, Zipora akamfanyia mwana wao ibada hiyo mwenyewe. Musa alikuwa amesahau kumtahiri mwanawe! Ishara ile ile ya agano aliyopewa Ibrahimu ilikuwa imesahauliwa na Musa. Baba Ibrahimu alikuwa ameweka wazi utabiri wa utumwa wa Waebrania na ukombozi wao katika na kutoka Misri, na unabii wake ulikuwa utimizwe kwa namna ya pekee kupitia Musa, naye Musa akasahau kumtahiri mwanawe. Katika wakati huo Musa akamrudisha Zipora akae na baba yake mpaka baada ya ukombozi. Alikaa Midiani mpaka Musa alipowaongoza wana wa Israeli kupitia maji ya Bahari ya Shamu, ambayo mtume Paulo anatufahamisha kuwa yanafananisha ubatizo, ibada ile ile iliyochukua mahali pa tohara. Usikose hoja hiyo. Kufika kwa alama ya njia inayomwakilisha malaika wa pili katika historia ya Musa, alama ya njia inayozalisha kukata tamaa kwa kwanza katika historia hiyo, kulikuwa kukataliwa kwa kanuni ya msingi ya uhusiano wa agano wa Ibrahimu na Mungu.

Kuodzwa mwoyo kokutanga mumutsara waKristu kwaiva kufa kwaRazaro, uko Marita naMaria vaiva nechokwadi chokuti kungadai kusina kuitika dai Jesu asina kunonoka kusvikira Razaro ava nemazuva mana afa. Kuodzwa mwoyo kwakakonzerwa nokuti Jesu akabvumira shamwari yake yepedyo, Razaro, kufa nokuora muguva kwakanga kwakakura zvikuru, kwete kuhanzvadzi mbiri idzodzo chete, asiwo kuvadzidzi. Asi kumuka kwaRazaro kwakava chisimbiso choushumiri hwose hwaKristu.

> “Pakunonoka kuuya kwaRazaro, Kristu akanga aine chinangwa chetsitsi kuna avo vakanga vasina kumugamuchira. Akanonoka, kuti nokumutsa Razaro kuvakafa ape vanhu vake vakanga vakaoma mitsipa, vasingatendi, humwe uchapupu hwokuti zvirokwazvo ndiye ‘kumuka, noupenyu.’ Akanga asingadi kurasikirwa netariro yose pamusoro pavanhu ava, makwai ari murombo, anotsauka, eimba yaIsraeri. Mwoyo wake wakanga uchiputsika nokuda kwokusatendeuka kwavo. Mutsitsi dzake akaronga kuvapa chimwezve uchapupu chokuti ndiye Mudzoreri, Iye oga aigona kuunza upenyu nokusafa pachena. Izvi zvaifanira kuva uchapupu hwaisagona kutsanangurwa zvisizvo navaprista. Ichi ndicho chakanga chiri chikonzero chokunonoka kwake kuenda kuBhetani. Chishamiso ichi chikurusa, kumutswa kwaRazaro, chaifanira kuisa chisimbiso chaMwari pabasa rake napakutaura kwake kuti ndiye ane huMwari.” The Desire of Ages, 529.

Kufungwa muhuri kwa watu wa Mungu mia moja arobaini na nne elfu kunaonyeshwa katika historia ya 1843 na 1844, kwa maana tumejulishwa kwamba alikuwa ni Lazaro aliyemwongoza Kristo kuingia Yerusalemu katika kuingia kwake kwa ushindi. Historia ya kuingia kwa ushindi ndiyo historia anayotumia Dada White kuonyesha Kilio cha Usiku wa Manane cha 1843 na 1844. Ilikuwa ni kutofahamu kwamba Kristo alikuwa na uwezo wa kuwafufua wafu kwa uweza wa Mungu wa uumbaji. Maria na Elizabeti walikiri kwamba walijua Yesu alikuwa na uwezo wa kumfufua Lazaro katika parapanda ya mwisho, lakini hawakuweza kuona kwamba kwa kweli alikuwa na uwezo wa kumfufua papo hapo. Walikuwa wakilikataa kweli ileile aliyokuja kuidhihirisha katika ubatizo Wake na kifo Chake, mwanzo na mwisho wa huduma Yake binafsi ya miaka mitatu na nusu. Hawakuweza kuona mpaka jiwe lilipoondolewa kutoka kaburini, kama vile mkono Wake ungeondolewa baadaye kutoka katika kosa fulani ndani ya baadhi ya tarakimu kwenye chati ya 1843.

Musa, baada ya kumwondoa Sipora katika pambano lililokuwa likikaribia dhidi ya Farao, alikutana na ndugu yake mkubwa Haruni, na wajumbe hao wawili wakaendelea kuelekea Misri wakiwakilisha ujumbe wa malaika wa pili. Kabla ya mapigo yoyote kuletwa juu ya Misri, Musa alimwonya Farao kwamba ikiwa hangemwacha Israeli, mzaliwa wa kwanza wa Mungu, aende akamwabudu, basi Mungu angemuua mzaliwa wa kwanza wa Misri.

> Zvino Jehovha akati kuna Mozisi, Kana uchidzokera kuIjipiti, uone kuti unoita zvishamiso zvose pamberi paFarao, zvandakaisa muruoko rwako; asi ini ndichaomesa mwoyo wake, kuti arege kurega vanhu vachienda. Uye uchati kuna Farao, Zvanzi naJehovha, Israeri ndiye mwanakomana wangu, dangwe rangu; uye ndinoti kwauri, Rega mwanakomana wangu aende, kuti andishumire; asi kana ukaramba kumurega achienda, tarira, ndichauraya mwanakomana wako, iro dangwe rako. Ekisodho 4:21–23.

Kuchema kwePakati Peusiku kwakanga kuri chiporofita chaizozadzikiswa munguva yaizouya.

> “Ekukomolweni kwa-Israyeli eGibhithe, ukunikelwa kwezibulo kwaphinde kwayalwa. Ngesikhathi abantwana bakwa-Israyeli besebugqilini bamaGibhithe, uJehova wayala uMose ukuba aye kuFaro, inkosi yaseGibhithe, athi, ‘Isho kanje iNkosi: U-Israyeli uyindodana yaMi, yebo, izibulo laMi; ngakho ngithi kuwe: Dedela indodana yaMi, ukuze ingikhonze; kepha uma wenqaba ukuyidedela, bheka, ngiyakubulala indodana yakho, yebo, izibulo lakho.’ Eksodusi 4:22, 23.”

> “Mose akapa shoko rake; asi mhinduro yamambo anodada yakanga iri, ‘Jehovha ndianiko, kuti nditeerere inzwi rake ndichirega Israeri ichienda? Handizivi Jehovha, uye handingaregi Israeri ichienda.’ Eksodho 5:2. Jehovha akashandira vanhu vake nezviratidzo nezvishamiso, achituma kutonga kunotyisa pamusoro paFarao. Pakupedzisira mutumwa anoparadza akarairwa kuuraya matangwe avanhu nezvipfuwo pakati pavaIjipiti. Kuti vaIsraeri vachengetedzwe, vakarairwa kuisa parusvingo rwemasuo avo ropa regwayana rakanga raurayiwa. Imba imwe neimwe yaifanira kuiswa chiratidzo, kuti mutumwa paaiuya pabasa rake rorufu, apfuure dzimba dzavaIsraeri.” The Desire of Ages, 51.

Mharidzo yeKudanidzira kwePakati peUsiku kuna Faro yakanga ichizivisa rufu rwamatangwe semhinduro yokupanduka kwaFaro. Pakangoiswa mharidzo iyi muchinyorwa, matambudziko, anomiririra simba reKudanidzira kwePakati peUsiku muzhizha ra1844, akaunzwa pamusoro peIjipiti. Mharidzo yeKudanidzira kwePakati peUsiku yakapararira munyika yose sefungu guru remvura muzhizha ra1844. Matambudziko akapararira muIjipiti, uye pakasvika rufu rwamatangwe rwakavimbiswa, kuchema kwakanzwika pakati peusiku muIjipiti yose.

> Musa akati, “Zvanzi naJehovha, Panenge pakati pousiku ndichapinda pakati peIjipiti; uye matangwe ose ari munyika yeIjipiti achafa, kubva kudangwe raFarao agere pachigaro chake choushe, kusvikira kudangwe romurandakadzi ari shure kweguyo; uye matangwe ose ezvipfuwo. Uye kuchema kukuru kuchavapo munyika yose yeIjipiti, kusina kumbova kwakafanana nako, uye hakungazovipo kwakafanana nakozve.” Ekisodho 11:4–6.

Kupinda kwaKristu muJerusarema kwokukunda kwakatungamirira kumuchinjikwa weKarivhari, uye vadzidzi vaKristu pamwe chete nevamwe vateveri vake vakasangana nokuora mwoyo kukuru.

> “Kukata tamaa kwedu kwakanga kusiri kukuru sezvakanga kwakaita kwevadzidzi. Apo Mwanakomana womunhu akapinda muJerusarema nokukunda, vakanga vachitarisira kuti achagadzwa korona kuti ave mambo. Vanhu vakauya vari mapoka kubva kumativi ose enyika yakapoteredza, vakadanidzira vachiti: ‘Hosana kuMwanakomana waDhavhidhi.’ Uye vaprista navakuru pavakakumbira Jesu kuti anyaradze chaunga, Iye akazivisa kuti kana ava vaizonyarara, kunyange matombo aida kudanidzira, nokuti chiporofita chaifanira kuzadziswa. Asi mukati memazuva mashomanana, vadzidzi ivavo chaivo vakaona Tenzi wavo wavaida, uyo wavakatenda kuti achange achitonga pachigaro choushe chaDhavhidhi, atambanudzwa pamuchinjikwa une utsinye pamusoro pavaFarisi vaimuseka nokumunyomba. Tariro dzavo dzakakwirira dzakaparara, uye rima rorufu rakavapoteredza.” Testimonies, volume 1, 57, 58.

Ukudana okukhulu kwabafundi nabaMillerite nako kumelwe ngokufanekisayo ngamaHebheru abebambeke phakathi kwebutho likaFaro noLwandle oluBomvu.

> “Pata ciri kuvhenekera chiedza chakaunganidzwa chemakore akapfuura. Nhoroondo yokukanganwa kwaIsraeri yakachengetedzwa kuti tive nechiedza chokutivhenekera. Muzera rino Mwari akatambanudza ruoko rwake kuti azviunganidzire vanhu vanobva kundudzi dzose, nehama dzose, nendimi dzose. Mumusangano wokuuya kwake wakashandira nhaka yake, sezvaakashandira vaIsraeri pakuvatungamirira kubva muEgipita. Mukusuwa kukuru kwa1844 kutenda kwavanhu vake kwakaedzwa sezvakaitwawo kuvaHebheru paGungwa Dzvuku.” Testimonies, vhoriyamu 8, 115, 116.

Kwakakosha kuona kuti apo Kristu akapinda muJerusarema, kufemerwa kweawa iyoyo kwakabudisa kuputika kwekurumbidza, uko vaFarisi vakatsvaka kunyaradza. Musimboti wenziyo iyoyo yokurumbidza waive kureva Jesu soMwanakomana waDhavhidhi, chiratidzo chaicho chakashandiswa naKristu kuratidza kupera kwekudyidzana kwake kweshoko navaJudha vaipikisa-pikisa. Chainyanya kutsamwisa vaJudha kwaiva kubvuma kuti, pakudana Jesu kuti Mwanakomana waDhavhidhi, vainge vachireva nenzira yokunongedza kupinda kwaMambo Dhavhidhi kwokukunda muJerusarema.

Mu nhoroondo yebasa raDhavhidhi rokuunza areka kuJerusarema, kusimbaradzwa kweshoko kwakamiririrwa nokusimbaradzwa kwaDhavhidhi.

> UDavide waqhubeka, waba mkhulu; futhi iNkosi uNkulunkulu wamabandla yayinawe. 2 Samuweli 5:10.

Shure kwaizvozvo Dhavhidhi akatsunga kuunza areka kuJerusarema. Pakuuya neareka kuguta raDhavhidhi, pakanga pachava nokusuwa, sezvinoitika mumutsetse mumwe nomumwe wokuvandudzwa. Uza, ane zita rinoreva simba, achinyatsoziva kwazvo kuti akanga asina mvumo yokubata areka, akazviita zvakadaro. Nyaya chaiyo yakaita kuti areka iende muutapwa pakutanga, yakanga iri kusateerera kuda kwaJehovha kwakazarurwa, nokuzvikudza pamusoro pesimba raibatanidzwa neareka yaMwari. Asi Uza, murume waDhavhidhi ane simba, akasateerera, sokusateerera kwakaita Mozisi murayiro wokudzingiswa. Uza akarohwa akafa, uye areka ikagara kunze kweJerusarema kusvikira Dhavhidhi anzwisisa kuti avo vakanga vachichengeta panga pasara areka mushure mokufa kwaUza vakanga vachikomborerwa. Dhavhidhi akazobudazve kuunza areka muJerusarema. Dhavhidhi paakatamba achipinda muJerusarema, mudzimai wake akaona kusapfeka kwake akasuwa zvikuru.

Mitseta mitatu ya mitemende ya mageuzi, yote ikielekeza mwaka 1843 na 1844, kipindi ambacho watu wenye haki na manabii walitamani kukiona na kukisikia. Sifa za kuwasili kwa malaika wa pili, hivyo kuashiria wakati wa kukawia na kukatishwa tamaa, ni rahisi zote kuziona. Kweli zilizo za ndani zaidi zinaonyesha kwamba kukatishwa tamaa hakukuwa tu kutokuelewana kwa upande wa Musa, au Uza, au Martha na Maria, bali kulikuwa ni kukatishwa tamaa kulikohusiana na kuukataa kanuni ya msingi iliyounganishwa na historia yenyewe ambamo kukatishwa tamaa huko kulitimizwa. Kwa Musa ilikuwa ni ishara ya tohara, kwa Uza ilikuwa ni kujipa ruhusa kuhusu amri za Mungu zinazohusu sanduku la agano, na kwa Martha na Maria ilikuwa ni ukosefu wa imani katika uweza wa Kristo wa kuumba upya kwa kufufua.

KuMosi, musoro chaiwo wemwoyo yehushumiri hwake kwaiva kusimbisa ukama hwesungano navanhu vakasarudzwa, uye Mosesi akakanganwa chiratidzo chesungano iyo. Kuna Uzza, kwaiva iko kugara pakati pemusoro wenheyo youtsvene yomurayiro waMwari, wakanga wakamiririrwa muareka. Kuna Marita naMaria, kwaiva iko kugara pakati pehushumiri hwaKristu, kutanga norubhabhatidzo rwake, uye kuguma norufu rwake, kuvigwa nokumuka kwake sezvakaratidzirwa pakutanga pehushumiri hwake. Kuodzwa mwoyo kwokutanga kwa1843 kwakaunzwa nokukanganisa mune dzimwe nhamba dzaiva pachati, izvo zvakanga zviri kuzadzika kwechiporofita chaHabhakuki. Kukanganisa ikoko kwaibata nheyo huru zvikuru yomufambiro waMiller—nheyo yokuti zuva rimwe rinomirira gore rimwe.

“Kutinhira kunomwe” kunomirira kufamba kweAdventi kubva muna 1840 kusvika muna 1844, asi mukati mekufamba ikoko mune nhoroondo ya1843 kusvika 1844 inotanga nokuguma nokuora mwoyo, nokudaro ichiisa chisimbiso cheArufa naOmega pamusoro penhoroondo iyoyo. Uye nhoroondo iyoyo ndiyo chaiyo nhoroondo iyo Jesu naEllen White vanoratidza senhoroondo tsvene iyo vakarurama vagara vachishuva kuona.

Iyo mitsara mina; Mosesi, Dhavhidhi, Kristu, nevaMillerite vanodzidzisa kuti kana mufananidzo wevasikana gumi ukadzokororwa pamagumo enyika, kuchava nekusimbiswa kwesimba, kwete kweshoko remutumwa wechipiri, asi kweshoko remutumwa wechitatu, iro rinoteverwa nokuodzwa mwoyo, uko kunotanga nguva yokumirira.

នៅពេលទេវតាទីមួយចុះមកនៅថ្ងៃទី ១១ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៨៤០ វាបានបញ្ជាក់ច្បាប់ទំនាយសំខាន់បំផុតរបស់ពួកមីល្លឺរ៉ាយត៍ ហើយការខកចិត្តលើកដំបូងរបស់ពួកគេនឹងត្រូវបានភ្ជាប់យ៉ាងជាក់លាក់ទៅនឹងច្បាប់នោះ។ នៅពេលការខកចិត្តនោះ និងរយៈពេលពន្យារនោះបានបញ្ចប់នៅក្នុងសម្រែកកណ្តាលអធ្រាត្រ នោះសារនោះក៏នឹងទាក់ទងផងដែរទៅនឹងគោលការណ៍មួយថ្ងៃស្មើមួយឆ្នាំ ដូចគ្នានឹងការកំណត់អត្តសញ្ញាណថា ព្រះគ្រីស្ទនឹងយាងមកនៅថ្ងៃទី ២២ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៨៤៤។ សញ្ញាសម្គាល់ទាំងបួននៃឆ្នាំ ១៨៤០ ដល់ ១៨៤៤ សុទ្ធតែមានទំនាក់ទំនងនឹងគោលការណ៍មួយថ្ងៃស្មើមួយឆ្នាំ។

MaYuda akaitwa watunzaji wa amana ya sheria ya Mungu, na suala linalowakilishwa katika ukoo wa Musa ni sheria ya Mungu na amri zake. Katika historia ya Daudi, lilikuwa tena sheria ya Mungu. Katika historia ya Kristo, lilikuwa sheria ya Mungu, kwa maana pasipo kumwagika damu hakuna ondoleo la dhambi ambayo imefunuliwa kwa mwenye dhambi kwa njia ya sheria ya Mungu. Lakini Waadventista walifanywa watunzaji wa amana si wa sheria ya Mungu tu bali pia wa Neno la unabii.

Naizvozvo, musoro uri mumutsara wenhoroondo yeMillerite ndiyo mitemo youporofita yaMwari. Pakupera kweAdventism, zvichava zvakare pamusoro pemitemo yekududzira uprofita, asi kubva muna 1844 nguva yeuporofita haichafaniri kushandiswazve. Mitemo iri pakuguma yakavakirwa paAlpha naOmega vachiratidza kuguma kubva pakutanga.

Icho chitonga caOttoman cakaleka mu kuzalisya kwa mayando aabili, aciimininina milimo ya buprofita ya Islamu, buprofita bwa Myaka iili Makumi Otatwe mu Umo a amvula aili iili kumi alimo asano a mazuba aa Chiyubunuzyo 9:15 bwakazalisyigwa, alimwi “mubikkilo wa buzuba kumutwe wa mwaka,” uuli moyo nguwonya wa mulimo wa Miller, wakazizikizyigwa.

Nguva yakarova Chikristu pa11 Gunyana 2001, kusvika kwenhamburiko yechitatu mukuzadziswa kwaZvakazarurwa 8:13 kwakazadziswa, uye nheyo yaiva moyo chaiwo webasa reFuture for America yakasimbiswa; nheyo iyoyo ichingotaurwa zvakapfava sekuvapo kwekudzokororwa kwenhoroondo. Chiporofita chehwamanda yenhamo chinomiririra ChiIslam chakatsinhirwa apo zvose zviri zviviri mutumwa waZvakazarurwa gumi muna 1840 nomutumwa waZvakazarurwa gumi nesere muna 2001 zvakazadziswa. Nhoroondo yakanga yazvidzokorora. Chaizotarisirwa kutevera kwaiva kuodzwa mwoyo.

Ukuhungurushwa kungelileta isikhathi sokulibala. Ukuhungurushwa kungedangazisa futhi kuhlakaze labo ababebandakanyekile emsebenzini. Ukuhungurushwa kungafezeka ngokunganakwa komthetho oyisisekelo wesiprofetho, empeleni umthetho oyinhloko wesiprofetho owamiselwa ekuqaleni kwe-Adventismu. Ukunikezwa amandla kwangoSepthemba 11, 2001 kwakuhlotshaniswa ne-Islamu, futhi ukuhungurushwa kwangoJulayi 18, 2020 kwakumayelana ne-Islamu. Siyatshelwa ukuthi okwavumela uSamuel Snow nabanye ngemva kwalokho ukuba baqaphele usuku luka-Okthoba 22, 1844, kwakuwukuthi iNkosi yasusa isandla sayo ephutheni elalikhona kwezinye izibalo eshadini lika-1843. Khona-ke uSnow kanye namaMillerite babona ukuthi ubufakazi obufanayo obabubaholele ukuba babikezele unyaka ka-1843 njengokugcwaliseka kwesiprofetho seminyaka eyizinkulungwane ezimbili namakhulu amathathu, base bebuye baqaphela ukuthi yibo kanye ubufakazi obabubavumela ukuba babone u-Okthoba 22, 1844.

> “Yesu na jeshi lote la mbinguni waliwatazama kwa huruma na upendo wale ambao kwa matarajio matamu walikuwa wametamani kumwona Yeye ambaye roho zao zilimpenda. Malaika walikuwa wakielea kuzunguka juu yao, ili kuwategemeza katika saa ya majaribu yao. Wale waliokuwa wamepuuza kuupokea ujumbe wa mbinguni waliachwa gizani, na hasira ya Mungu ikawaka juu yao, kwa sababu hawakutaka kuipokea nuru aliyokuwa amewatumia kutoka mbinguni. Wale waaminifu waliokatishwa tamaa, ambao hawakuweza kuelewa kwa nini Bwana wao hakukuja, hawakuachwa gizani. Tena waliongozwa kwenye Biblia zao ili wachunguze vipindi vya unabii. Mkono wa Bwana uliondolewa juu ya hesabu zile, na kosa likaelezwa. Wakaona kwamba vipindi vya unabii vilifika hadi mwaka 1844, na kwamba ushahidi uleule waliokuwa wameutoa kuonyesha kwamba vipindi vya unabii vilifungwa mwaka 1843, ulithibitisha kwamba vingefikia mwisho wake mwaka 1844. Nuru kutoka katika Neno la Mungu ikang’aa juu ya hali yao, nao wakagundua wakati wa kukawia—‘Ijapokawia [maono], yangojee.’ Katika upendo wao kwa kuja kwa Kristo mara moja, walikuwa wamepuuza kukawia kwa maono, ambako kulikusudiwa kuwadhihirisha wale wa kweli wanaongoja. Tena walikuwa na nukta ya wakati. Hata hivyo niliona kwamba wengi wao hawakuweza kuinuka juu ya kukatishwa tamaa kwao kukuu ili kuwa na kiwango kile cha bidii na nguvu ambacho kilikuwa kimeitambulisha imani yao mwaka 1843.” Early Writings, 236, 237.

Tunapaswa kutarajia kwamba ushahidi uliosababisha utabiri wa Uislamu kuishambulia Marekani tarehe 18 Julai 2020, utathibitisha kwamba katika sheria ya Jumapili iliyo karibu kuja, Uislamu ndio hukumu inayoletwa dhidi ya Marekani, huku kipengele cha wakati kikiwa hakihusishwi tena na tukio hilo.

Majwe makuru mana ari munhoroondo ya1840 kusvika 1844. Dombo rega rega renzira rine hukama nekushandiswa kwemutemo mukuru waMiller—nheyo yokuti zuva rimwe rinomirira gore rimwe.

ផ្លូវសម្គាល់សំខាន់បួនក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រចាប់ពីឆ្នាំ 2001 រហូតដល់ច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យ។ ថ្ងៃទី 11 ខែកញ្ញា ឆ្នាំ 2001 គឺអ៊ីស្លាម។ ការព្យាករណ៍ដែលបរាជ័យនៅថ្ងៃទី 18 ខែកក្កដា ឆ្នាំ 2020 ក៏ទាក់ទងនឹងអ៊ីស្លាមផងដែរ។ ផ្លូវសម្គាល់នីមួយៗត្រូវបានភ្ជាប់ជាមួយនឹងការអនុវត្តច្បាប់សំខាន់របស់ Future for America គឺ—ការកើតឡើងវិញនៃប្រវត្តិសាស្ត្រ។ “ផ្គរលាន់ទាំងប្រាំពីរ” តំណាងឲ្យព្រឹត្តិការណ៍នាពេលអនាគតដែលនឹងត្រូវបានបើកសម្ដែងតាមលំដាប់របស់វា។ ផ្លូវសម្គាល់ទីមួយក្នុងចំណោមបួនគឺថ្ងៃទី 11 ខែកញ្ញា ឆ្នាំ 2001 ដែលកំណត់អត្តសញ្ញាណការវាយប្រហារលើសហរដ្ឋអាមេរិកដោយអ៊ីស្លាម ក្នុងការបំពេញនៃវេទនាទីបី។ ផ្លូវសម្គាល់ចុងក្រោយ ដែលតំណាងឲ្យច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់យើង ត្រូវតែទាក់ទងនឹងអ៊ីស្លាម ពីព្រោះអាល់ហ្វា និង អូមេហ្គា តែងតែបង្ហាញចុងបញ្ចប់ចេញពីការចាប់ផ្តើម ហើយអាល់ហ្វា និង អូមេហ្គា គឺជាព្រះអង្គដែលបានបិទត្រា “ផ្គរលាន់ទាំងប្រាំពីរ” សម្រាប់ប្រវត្តិសាស្ត្រនេះដោយពិសេស។ អ៊ីស្លាមនឹងវាយប្រហារសហរដ្ឋអាមេរិកនៅពេលច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យ។

Ichi ndicho chimwe chezvikamu zvikuru zvitatu zvec kusunungurwa kwezvisimbiso zvemabhanan’ana manomwe chiri zvino kuvhurwa pachena. Mose paakangozivisa shoko raimiririra Kuchema kwePakati peUsiku mumutsara wenhoroondo yake, mafambiro okupedzisira akakurumidza. Matambudziko gumi anoparadza, anoshamisa uye ari pamusoro pemasikirwo, kusvikira chiporofita chedangwe chazadzikiswa, zvichikonzera kuchema pakati peusiku muIjipiti. Kristu paakapinda muJerusarema, nhanho dzinokurumidza dzokuenda pamuchinjikwa dzakabva dzatanga. Shoko parakangoziviswa, pakanga pasisina kudzokera shure. Kubva pamusangano wemisasa weExeter waNyamavhuvhu 12, 1844, pasi pemwedzi miviri gare gare, kufanotaura kwakazadzikiswa.

> Uye shoko raJehovha rakasvika kwandiri richiti, Mwanakomana womunhu, chirevo ichi chamunacho munyika yaIsraeri ndechei, muchiti, Mazuva anorebeswa, uye chiratidzo chose chinokundikana? Naizvozvo vaudze uti, Zvanzi naIshe Jehovha: Ndichagumisa chirevo ichi, uye havachazochishandisi sechirevo muna Israeri; asi uti kwavari, Mazuva ava pedyo, nokuzadziswa kwechiratidzo chose. Nokuti hamuchazovipozve chiratidzo chisina maturo, kana kuuka kunonyengera mukati meimba yaIsraeri. Nokuti ini ndini Jehovha: ndichataura, uye shoko randichataura richaitika; harichazononokizve; nokuti pamazuva enyu, imi imba inopanduka, ndichataura shoko, uye ndichariita, ndizvo zvinotaura Ishe Jehovha. Zvakare shoko raJehovha rakasvika kwandiri richiti, Mwanakomana womunhu, tarira, veimba yaIsraeri vanoti, Chiratidzo chaanoona ndechamazuva mazhinji anotevera, uye anoporofita pamusoro penguva dziri kure. Naizvozvo uti kwavari, Zvanzi naIshe Jehovha; Hakuchazovi neshoko rangu rinononokazve, asi shoko randataura richaitwa, ndizvo zvinotaura Ishe Jehovha. Ezekieri 12:21–28.

Back to Articles