Article

# Buku la Yoeli na Kereke ya Masabatha ya Bosupa ya Laodisea — Nomoro ya Borobongwe

Nomoro Siyagalolunye

Author

Jeff Pippenger

Published

December 11, 2025

Formats

PDF
Word
Song MP3

Mwafika pa malo mu ciyambi ici ca buku lya Yoweli ukuti mu mafupi nfwaikile ukulongobola zimbi mwa zintu ifya mu mapele ya ntanshi ayasano na yabili, no kulondolola ifyo tulelingile ukulolela ukufuma mu buku lya Yoweli nomba apo twalitampile ukulibombelapo mu buryo ubwa mwine; kabili lyonse cine, ni cinshi ico ico cakwata iciyano ne nkondo sha ku Raphia na Panium isha muli Daniele 11:11–16?

Taisa tikaisa kukoshesa nkhani ya nyimbo ya munda wa mphesa, pakuti “zochitika” zayimiriridwa mwa ulosi ndi “nyimbo.” Chimodzi mwa zizindikiro za anthu zikwi zana limodzi mphambu makumi anayi ndi zinayi n’chakuti amaimba nyimbo ya Mose ndi ya Mwanawankhosa, zomwe ziri njira ya Yohane yongoyimira nyimbo ya munda wa mphesa ya Yesaya. Mneneri aliyense wamkulu amayamba buku lake ndi maweruzo otsutsa Israyeli chifukwa cha kupanduka kwake; kapena munganene kuti mneneri aliyense wamkulu amayamba ndi kuimba nyimbo ya munda wa mphesa. Ndikulimbikira kunena kuti nyimbo ya munda wa mphesa ya Yoweli m’chaputala choyamba ndi chimodzi mwa mavumbulutso ofunika kwambiri okhudza nyimbo ya munda wa mphesa. Sindinganene ngati ndili wolondola kapena ayi, koma chifukwa chimene ndili ndi chikhulupiriro ichi n’chakuti kulumikizana kwa maulosi komwe kwayimiriridwa mwa zizindikiro m’buku la Yoweli kukuoneka kukhala fungulo, kapena mwina chitsulo cha pakati cha mphero yokhala ndi nthambi zambiri. Umboni wa Yoweli sukungolumikizana ndi mizere ina yofanana yokha, koma ukuoneka kukhazikitsa malo osonyezerapo, makamaka kudzera mu chizindikiro cha munda wa mphesa ukuwonongedwa m’chaputala choyamba, ndipo machaputala awiri otsatirawo akuzindikiritsa nthawi ya mayesero ya chifanizo cha chilombo ku United States, komanso nthawi ya mayesero ya chifanizo cha chilombo kwa dziko lonse. Ndipo zonsezi zakhazikitsidwa mkati mwa chikhalidwe cha munda wa mphesa; ndipo munda wa mphesa suli munda wamoyo—ngati sulandira mvula.

Isuwo takaisawo kusimbisa nguva yechiporofita inomiririrwa nechiratidzo chokuti “kusvikira rinhiko?” Ndakanzwa kukosha kwokuti tichiyeuchidzanewo musimboti uyu wakatogadzwa pamusoro pa“kusvikira rinhiko?” kuitira kuti tisimbise “dombo rokumusoro-soro,” iro rakanga riri, uye ririwo, nheyo nedombo repakona. Kuzadziswa kwekupedzisira kwakazara kweshoko reKuchema kwaPakati pousiku kuri kuitika zvino ndiro “dombo rokumusoro-soro.” Richivakirwa panheyo idzodzo, dombo iroro rokumusoro-soro ndiwo matombo anokosha aMiller achipenya kakapetwa kagumi kupfuura pakutanga.

Pamahwaro ya Yehovha “yo hlamarisa” ma kombisa leswaku ribye ro hetelela ra xisaka i nkarhi lowu vanhu va Yena va hundzukaka va suka eka ntokoto wa Laodikiya va ya eka ntokoto wa Filadelfiya; naswona hi wona nkarhi lowu vanhu volavo va vaka va vunkaye lebyi humaka eka nkombo, ni nkarhi lowu va hundzukaka ha wona va suka eka kereke leyi lwaka va ya eka kereke leyi hlulaka. Ku hundzuka loku hi kona ribye ro hetelela ra xisaka. Ku hundzuka loku ku hetiseka loko vanhu va Xikwembu va twa va tlhela va vona rungula ra “ribye ro hetelela ra xisaka,” naswona ri hlamarisa ematihlweni ya vona. Rungula ra ribye ro hetelela ra xisaka i nhlohlorhi, hikuva ri hlengeleta swin’we ntiyiso hinkwawo wa “ribye ro hetelela ra xisaka” wa vuprofeta. Rungula ra “mikarhi ya nkombo” a ri ri ribye ra masungulo ra Miller, naswona a ri fanele ku va ribye ro hetelela ra xisaka ra vaMillerite. Pentekosta a ku ri ribye ro hetelela ra xisaka ra nguva ya Pentekosta, hilaha Ndzandzelelo wa le Vusiku wa le Xikarhi a wu ri ribye ro hetelela ra xisaka ra nhlangano wa vaMillerite wa yingelosi yo sungula ni ya vumbirhi.

Sa kilele au jiwe la kileleni cha kipindi cha miaka 46 ambacho ndani yake Kristo aliijenga hekalu la Wamilleriti la malaika wa kwanza na wa pili, jiwe hilo la kileleni lilipaswa kuwa jiwe la msingi kwa kazi ya Kristo ya kujenga hekalu la wale mia moja arobaini na nne elfu. Jiwe hilo la msingi liliwekwa mwaka wa 1844 kuwa nuru ya kuangaza njia iendayo mbinguni, na kwa sababu hiyo watu wa Mungu katika mwisho wa dunia wanapaswa kurudi kwenye “njia za kale” ili wapate pumziko. Iwapo na wakati wowote wanaporudi kwenye historia ya waanzilishi ya Wamilleriti, wao hugundua kwamba ujumbe wa Kilio cha Usiku wa Manane ulikuwa kilele cha historia ya msingi. Kilio cha Usiku wa Manane kilikuwa udhihirisho wa kumiminwa kwa Roho Mtakatifu. Wakati nafsi inaporudi kwenye “njia za kale” na kuipata “nuru angavu” iliyowekwa mwanzoni au katika sehemu ya msingi ya njia, huikuta Kilio cha Usiku wa Manane, ambacho Yeremia anakitaja kuwa “pumziko.”

> “Vakanga vaine chiedza chakajeka chakamiswa shure kwavo pakutanga kwenzira, icho mutumwa akandiudza kuti chaiva ‘kuchema kwousiku pakati pousiku.’ Chiedza ichi chakapenya munzira yose, chikavhenekera tsoka dzavo, kuti varege kugumburwa.”

> “Ivɔ va dzulaa wɔn ŋku la ɖe Yesu dzi, si nɔ yame kple wo ŋgɔ, eye wòle mɔ kpɔm na wo yi du la me la, wonɔ dedie. Gake enumake wo dome aɖewo va xɔ agble, eye wonɔ be du la le didi ŋutɔ, eye wonɔ mɔ kpɔm be yewole geɖe eme xoxo. Azɔ Yesu naa dzideƒo na wo to Eƒe atiame kple ŋusẽtɔ nu sia nu meyina la doɖi me; eye kekeli aɖe tsoa Eƒe abɔ me, si dzɔ̃na le advent habɔbɔ la dzi, eye wonɔ doɖaɖa be, ‘Aleluya!’ Bubuwo hã le dzimaɖi me gblɔ be, yewomexe se na kekeli si le wo megbe o, eye wonɔ be menye Mawu wònye si kplɔ wo va didi nenema o. Kekeli si le wo megbe la tsi, eye eɖo wo afɔwo ɖe viviti blibo me, eye wonɔ kli kli, eye womate ŋku ɖe dzesi la kple Yesu dzi o, eye wowo tso mɔ la dzi hede ifi ifi yi xexeame viviti kple vɔ̃ɖi si le anyigba la te la me.” Christian Experience and Teachings of Ellen G. White, 57.

Jiwe la kilele cha historia ya Wamileraiti ni jiwe la msingi la historia ya wale mia moja arobaini na nne elfu. Tangu mwanzo wa wale malaika watatu mwaka 1798 hadi kanisa la ushindi litakapoinuliwa katika utimilifu wa kutakaswa kwa patakatifu wakati wa sheria ya Jumapili, njia huangazwa kwa ujumbe wa Kilio cha Usiku wa Manane, kwa maana mfano huo unahusu Uadventista, na jinsi Mungu huwainua watu ili waakisi kikamilifu tabia Yake wakati wa kufungwa kwa muda wa rehema kwa wanadamu katika kipindi cha mgogoro wa sheria ya Jumapili.

Pa nzira, Jesu ari kutungamirira uye anoenderera mberi achivhenekera nzira nokusimudza ruoko rwake rworudyi rwune kubwinya. Naizvozvo, pane chiedza chakajeka pakutanga penzira uye chiedza chakajeka chinotungamirira kumagumo enzira. Jesu saArfa naOmega anoratidza magumo pamwe chete nekutanga, saka chiedza chiri kumativi ose enzira ishoko reKudana kwePakati peUsiku.

Ngirozi ya kwanza ilifika mwaka wa 1798 na kutangaza kwamba saa ya hukumu Yake ilikuwa imefika, “Akisema … saa ya hukumu yake imekuja.” Saa ya hukumu ilikuja mwaka wa 1798, na ilipoanza, ndoa kati ya Kristo na bibi-arusi Wake mpya—Adventismi ya Millerite ya Filadelfia—ikaanza. Kristo alipaswa kuoa tarehe 22 Oktoba 1844, na tangu 1798 hadi 1844 bibi-arusi alifanywa tayari. Bibi-arusi alikuwa wa Filadelfia, kwa maana hapakuwa na hukumu ya lawama juu ya bibi-arusi wa Kristo, kwa kuwa alijitayarisha mwenyewe—alikuwa safi. Tangazo la hukumu ni tangazo la ndoa katika mwanzo wake mwaka wa 1798, lililofika kwenye mwisho wake mwaka wa 1844.

Chiedza chemsingi uye chiedza chedombo repamusoro-soro chebato reMillerite chaiva shoko raizivisa muchato—shoko reKuchema kwePakati pousiku. Kuchema kwePakati pousiku ndicho chaiva hwaro uye dombo repamusoro-soro renhoroondo yengirozi yokutanga neyechipiri pamwe chete nenhoroondo yeMillerite, uye dombo repamusoro-soro renhoroondo yeMillerite ndiro dombo rehwaro renhoroondo yevane zviuru zana namakumi mana nezvina, richivawo dombo repamusoro-soro. Kuvakwa kwetemberi kunopedzwa apo dombo repamusoro-soro raiswa, uye basa rokuisa dombo iro rokupedzisira “rinokatyamadza” rakatanga muna Chikunguru 2023.

Kune kuzadzikiswa kwakasiyana-siyana kwechiporofita kuchaumba dombo repamusoro, asi dombo repamusoro rinomiririrawo mugumo unosvika pachikomo womharidzo. Pentekosti rakanga riri dombo repamusoro remharidzo yenguva yePentekosti, sezvakangoitawo chiedza che“nguva nomwe” chakauya kubudikidza nepeni yaHiram Edson muna 1856, icho chakanga chiri dombo repamusoro rakanga ratarirwa kumharidzo yaMiller, nokuti chokwadi chokutanga chenheyo chakawanikwa naMiller chaiva che“nguva nomwe.” Muna 1856, kuramba chiedza chitsva chechokwadi chedombo repamusoro kwakanga kwakaenzana nokusarudza kufira murenje reRaodhikia, sezvakaita Israeri yekare mukati menguva yemakore makumi mana. Izvi zvinoratidza Chikunguru cha2023 sa1856, nzvimbo yokutendeukira kubva kuFiraderfia kuenda kuRaodhikia munhoroondo yevaMillerite uye kudzoserwa kubva kuRaodhikia kuenda kuFiraderfia munhoroondo yevane zana namakumi mana nezvina zvuru. Kristu haana kuroora mukadzi asina kuchena muna 1844, nokuti akanga ari weFiraderfia, uye Achazoroora mwenga unobva kuFiraderfia panguva yomutemo weSvondo. Asi kutanga anofanira kuzvigadzirira. Wagadzirira here?

> Musaite henyu, boka duku; nokuti Baba venyu vanofara kukupai ushe. Ruka 12:32.

Pa 22 Oktoba, 1844, Ambuye anakwatirana ndi mkwatibwi amene Iye anali atamkonzekeretsa kuti amutsatire m’mbiri ya mngelo wachitatu, ndi zonse zimene mngelo wachitatuyo akuimira; koma pofika 1863 mbiri ya mngelo wachitatuyo inapatutsidwa kulowa m’chipululu cha Laodikaya. Mbiri ya kuyambira 1844 kufika 1863 ikuimira nyengo ya mngelo wachitatu, motero ikupereka fanizo la anamwali opusa m’nyengo ya kusindikizidwa kwa zikwi zana limodzi ndi makumi anayi ndi zinayi. Anamwaliwo ndi tirigu ndi namsongole amene akulekanitsidwa ndi mauthenga oimiridwa ndi angelo—pakuti ndi angelo amene amagwira ntchito yolekanitsa.

> “පසුව මම තුන්වන දූතයා දුටුවෙමි. මා සමඟ සිටි දූතයා මෙසේ කීවේය: ‘ඔහුගේ කාර්යය භයානකය. ඔහුගේ මෙහෙවර ගැඹුරු භීතිය ජනකය. ඔහු යනු ගොඩැල්ලෙන් තිරිඟු තෝරාගෙන, ස්වර්ගීය ගබඩාව සඳහා එම තිරිඟු මුද්‍රා තබන, හෝ බැඳ තබන දූතයාය. මේ කරුණු මුළු සිතම, මුළු අවධානයම සම්පූර්ණයෙන් ආවරණය කළ යුතුය.’” Early Writings, 119.

Milaye üç melek a hwehwɛmu a ɛwɔ Adiyisɛm ti dunan mu no ne osutɔ a ɛtwa to no asɛm a ɛkyekyɛ na ɛbobɔ akuw abien no.

> “Johanni akazarurirwa zviratidzo zvine ukuru uye zvinomutsa mwoyo pamusoro pezvakaitika muupenyu hwekereke. Akaona chimiro, njodzi, kurwisana, uye kununurwa kwekupedzisira kwevanhu vaMwari. Akanyora mashoko okupedzisira anofanira kuibvisa goho renyika pakukura kwaro, kuti rive migomo inochengeterwa mudura rokudenga, kana kuti zvitanda zvisungirirwa moto wokuparadzwa. Nyaya dzine kukosha kukuru dzakazarurirwa kwaari, zvikurukuru nokuda kwekereke yokupedzisira, kuti avo vaizotsauka kubva mukukanganisa vachienda kuzvokwadi vadzidziswe pamusoro penjodzi nokurwisana zviri mberi kwavo. Hapana anofanira kuva murima maererano nezvichauya pamusoro penyika.” The Great Controversy, 341.

Ni “maneno ya kweli” ambayo katika kizazi hiki ni “jumbe za kufunga ambazo zitakomaza mavuno,” na ambazo hutenganisha makundi mawili. Kazi hiyo pia ni kazi ya “mtu wa brashi ya vumbi” kutoka katika ndoto ya Miller.

> “‘Ambaye pepeto lake li mkononi mwake, naye atausafisha kabisa uwanda wake wa kupuria, na kuikusanya ngano yake ghalani.’ Mathayo 3:12. Hii ilikuwa mojawapo ya nyakati za utakaso. Kwa maneno ya kweli, makapi yalikuwa yakitenganishwa na ngano. Kwa sababu walikuwa na ubatili mwingi mno na kujiona wenye haki mno kiasi cha kutokubali karipio, na kwa sababu waliupenda ulimwengu mno kiasi cha kutokubali maisha ya unyenyekevu, wengi walimwacha Yesu. Wengi bado wanafanya jambo lilo hilo. Roho zinajaribiwa leo kama wale wanafunzi walivyojaribiwa katika sinagogi la Kapernaumu. Kweli inapofikishwa moyoni, wao huona kwamba maisha yao hayapatani na mapenzi ya Mungu. Huona haja ya mabadiliko kamili ndani yao wenyewe; lakini hawako tayari kuichukua kazi ile ya kujikana nafsi. Kwa hiyo hukasirika dhambi zao zinapofunuliwa. Huondoka wakiwa wamekwazwa, kama vile wanafunzi walivyomwacha Yesu, wakinung’unika, ‘Neno hili ni gumu; ni nani awezaye kulisikia?’” Tumaini la Vizazi Vyote, 392.

Ku sukela eka ku khunguvanyeka lokukulu ka 1844, swikombiso swa ndlela ni swiendlo leswi landzelaka ku ya fika eka 1863 swi yimela matimu ya 9/11 ku fika eka nawu wa Sonto. Hayi, hikwalaho ka yini 1844 yi ri 9/11, u nga ha vutisa?

Zvinyorwa zvaSista White zvinobuda pachena kuti mutumwa wechitatu akasvika pana Gumiguru 22, 1844, asiwo akasvika muna 1888, izvo zvinomiririra 9/11. Chinokosha zvikuru ndechokuti vaprofita vose vanopatsanura nhoroondo chaiyo ya9/11 vachiiisa kusvika kumutemo weSvondo; saka hachisi uchapupu hwevaviri kana vatatu, asi uchapupu hwakabatana hwechapupu chimwe nechimwe chinobva muShoko raMwari, hunoratidza kuti nguva iri kubva pa9/11 kusvika kumutemo weSvondo ndiyo nguva umo “kuzadziswa kwechiratidzo chimwe nechimwe” kunoitika.

Nhoroondo yekusvika nokuguma kwengirozi yechitatu yaiva kubva muna 1844 kusvika muna 1863, uye inomiririra nguva yamabasa anoshamisa aMwari kubva pana 9/11 kusvika kumutemo weSvondo. Nhoroondo iyoyo inomiririrwawo nenguva ya1840 kusvika 1844, uye mumutsara iwoyo 1840 ndiye arfa uye 1844 ndiye omega. Mumutsara wa1844 kusvika 1863, 1844 ndiye arfa uye 1863 ndiye omega. 1844 ari zvose arfa naomega.

Muchinjikwa unorongeka na 1844, uye Arufa naOmega vakateurira ropa Ravo pamuchinjikwa. Kubva pa9/11 (1840) tinowana Zvakazarurwa chitsauko chegumi richirondedzera nhoroondo inotanga naJohane achidya kabhuku kaduku muna 1840, yozoteverwa nokuodzwa mwoyo mudumbu make muna 1844. Kudya ndiko kutanga; dumbu ndirwo runoratidza kuguma. Ndima yokupedzisira yechitsauko chegumi inomirira nhoroondo iyi ichidzokororwa munhoroondo yevane zviuru zana namakumi mana nezvina.

> Ndzi teka buku leyitsongo evokweni ra ntsumi, ndzi yi dya hinkwayo; naswona enon’wini wa mina a yi tsokombela kukotisa vulombe; kutani loko ntsena ndzi heta ku yi dya, khwiri ra mina ri va ni ku bava. Kutani yi ku eka mina: U fanele ku profeta nakambe emahlweni ka vanhu vo tala, ni matiko, ni tindzimi, ni tihosi. Nhlavutelo 10:10, 11.

Zvakazarurwa chitsauko chegumi naHabhakuki chitsauko chechipiri zvinomirira zvitsauko zviviri zvinopupura nezvenguva yechiporofita ya1840 kusvikira muna 1844. Nhoroondo ya1844 kusvikira muna 1863 inotanga pachiratidzo chenzira chokusuwa kukuru, ichiteverwa nekupararira kunozoteverwa nokuunganidzwa. Munguva iyoyo nhoroondo yechiporofita yematafura maviri aHabhakuki inosvika pamagumo apo tafura yechipiri yakadhindwa muna 1849 ikazobudiswa kunze kwenyika muna 1850. Nguva yematafura aHabhakuki yakatanga muna Chivabvu cha1842 apo chati ya1843 yakabudiswa, uye nguva yechiporofita yakaguma payakatangira, nokubudiswa kweimwe yematafura maviri aHabhakuki. Chati ya1843 ndiyo arufa, uye chati ya1850 ndiyo omega.

Muna 1856, Hiram Edson akanyora nhevedzano yezvinyorwa zvakakwidza kunzwisisa kwaWilliam Miller kwe“nguva nomwe” kusvikira pachidanho chitsva. Basa raEdson rakanga riri omega yebasa raMiller, richisimudza chokwadi chenheyo chaMiller kuchiisa pachinzvimbo chedombo repakona, iro rakanga rakarongerwa kupa simba vanhu vaMwari. Chiedza chaMiller pamusoro pe“nguva nomwe” chakanga chiri alpha, uye chiedza chaEdson pamusoro pe“nguva nomwe” chakanga chiri omega.

Muna 1863, sangano iri rakashanduka rikava kereke yaizozobudisa, kubva mumuviri wayo pachayo, rimwe sangano, sezvakangoita vaMillerite vakabuda pakati pevaPurotesitendi, uye sezvakangoitawo vadzidzi vakabuda muChiJudha vachipinda muChiKristu, uyewo sezvakaita Joshua naKalebhi vakabuda pakati pevanhu vechibvumirano chekare vakanga vakatarirwa kufira murenje.

Munhoroondo imweyo chaiyo, (1844 kusvika 1863) runyanga rweRepublican rwemhuka yepanyika rwuri kupfuura nemukurwisana kunofambirana nekwemumwe, uko pakupedzisira kunoputika kuva Hondo yeVagari Vemo iyo vanyori venhoroondo vose vanobvumirana kuti yakasvika pakati payo muna 1863 neChiziviso chaLincoln cheKusunungurwa kweVaranda. Lincoln anomirira mutungamiri wokutanga weRepublican, uyo akatora mhiko yeHutungamiri achitevera mutungamiri weDemocratic akaipisisa munhoroondo kusvika panguva iyoyo. Akazourayiwa pashure. Zvose izvi zviratidzo zvechiporofita pamwe nezvimwewo zvinodzokororwa nemutungamiri wokupedzisira weRepublican.

1844 kusvika 1863 kwakasanganisira kuparadzirwa nokuunganidzwa. 1863 inomiririra mutemo weSvondo, saka kuparadzirwa kwakaitika muna 1844 ndiko chete kuparadzirwa kusvikira 1863 apo vaSeventh-day Adventist veLaodhikia vakaparadzirwa kusvikira murenje reLaodhikia. 1844 yakaburitsa kuparadzirwa uye 1863 yakaburitsawo kuparadzirwa, nokudaro zvichipupurira chokwadi chokuti nhoroondo iyi chiratidzo chechiporofita chakatsanangurwa, nokuti chinotanga nokuparadzirwa kwealpha muna 1844 uye chinopera nokuparadzirwa kweomega muna 1863. Kuparadzirwa kwokutanga kwakasvika musi wa18 Chikunguru 2020, uye kuparadzirwa kwokupedzisira kweomega kunozadzikiswa pamutemo weSvondo.

> “Nguva iri kuuya yatichaparadzaniswa nokumwayiwa, uye mumwe nomumwe wedu achafanira kumira asina mukana wokuyanana navaya vane kutenda kunokosha kwakafanana; zvino ungamira sei kunze kwokunge Mwari ari parutivi rwako, uye iwe uchiziva kuti ndiye ari kukutungamirira nokukufambisa?” Review and Herald, March 25, 1890.

Kukwanira kuti Mulungu ayime “pambali panu” ayi, muyeneranso “kudziwa kuti akukutsogolerani ndi kukuwongolerani.” Ichi ndi chowonadi chimene chili mutu wa ulosi, choimiridwa ndi mawu osiyanasiyana otengera pa nthawi imene “mudzadziwa Ambuye.”

> Uye muchadya zvakawanda, mukaguta, mucharumbidza zita raJehovha Mwari wenyu, akakuitirai zvinoshamisa; uye vanhu vangu havangatongonyadziswi. Uye muchaziva kuti ndiri pakati paIsraeri, uye kuti ndini Jehovha Mwari wenyu, hakuna mumwewo; uye vanhu vangu havangatongonyadziswi. … Naizvozvo muchaziva kuti ndini Jehovha Mwari wenyu, ndigere muZioni, gomo rangu dzvene; ipapo Jerusarema richava dzvene, uye vatorwa havachazopfuuri nomaririzve. Joere 2:26, 27, 3:17.

Jerusalema painoyera, ndiye kereke yakunda, nokuti kereke inorwa inotsanangurwa sekeruke rakaumbwa negorosi nemasora; uye apo “vatorwa vasingazopfuuri” “Jerusarema” “zvakare,” vanhu vaMwari “vachaziva” “kuti ari kutungamirira nokufambisa.” Vanoziva, nokuti ndivo vaya vakazadzisa munyengetero we“kanomwe,” unosanganisira kureurura kuti Mwari akanga asiri kukutungamirira saRaodhikia; asi paunochinja ukava muFiraderifia uchaziva “kuti ari kutungamirira nokufambisa” uye kuti Mwari ari “pakati paIsraeri.”

Ukuhlakazeka kwe-alpha (ukudumazeka) komhla we-19 kuAprili nokuhlakazeka kwe-omega (ukudumazeka) komhla we-22 ku-Okthoba kuphawulwa yincwadi yokuqala esemthethweni eyashicilelwa ngemva kokudumazeka okukhulu komhla we-22 ku-Okthoba. Ukushicilela kuyisibonakaliso sesiprofetho emlandweni wamaMillerite nasemlandweni wesiprofetho wase-United States, ngakho-ke into yokuqala eyashicilelwa ngokusemthethweni ngemva kuka-1844 iyisikhonkwane salowo mlando, futhi leso sikhonkwane sikhomba ukuhlakazeka.

## 1847—Bansele Abasalayo Abahlakazekileyophesheya

> “କ୍ଷୁଦ୍ର ପାଳ”ଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବାର୍ତ୍ତା।

> “Athikili alandelayo abhalelwa i-The Day-Dawn, eyayishicilelwa eCanandaigua, eNew York, ngu-O. R. L. Crosier. Kodwa njengoba lelo phephandaba lingasashicilelwa manje, futhi njengoba singazi noma liyophinde lishicilelwe yini, abanye bethu lapha eMaine babone kufanele ukuba kunikwe ngale ndlela. Ngifisa ukuqondisa ukunaka ‘komhlambi omncane’ kulezo zinto ezizokwenzeka maduzane kakhulu kulo mhlaba....”

> “Umfundi uyakube aphawule ukuthi izincwadi ezintathu ezivela esandleni sikaNkk. E. G. White zafakwa encwadini ethi A Word to the ‘Little Flock.’...”

> “Chinyorwa chechipiri chakabva kuna Mai White, chinowanikwa pamapeji 14–18, inhau yechiratidzo chavo chokutanga pasi pomusoro unoti, Kumasarira Akapararira Kunyika Dziri Kure. Izvi zvakanyorwa musi wa20 Zvita 1845 setsamba yomunhu oga kuna Enoki Jacobs, uye zvakatanga kubudiswa nomugamuchiri wacho muThe Day-Star ya24 Ndira 1846. Zvino musi wa6 Kubvumbi 1846, zvakadhindwazve muchimiro chebroadside naJames White naH. S. Gurney. Chirevo ichi sezvachinoonekwa muA Word to the ‘Little Flock,’ kunze kwekuchinjwa kuduku kwoupepeta nokuwedzerwa kwezvinongedzo zveMagwaro, chakafanana zvachose nenhoroondo yakazara yechiratidzo sezvayakatanga kudhindwa.” James White, A Word to the ‘Little Flock’, 25.

1844 e supa kuvuya ka ngosi le ku heleketiwa. Hi 1845 ku tsariwa xivono xo sungula, naswona xi kandziyisiwa hi 1846. Xivono xo sungula xi kongomisiwe eka “lava seleke lava hangalakeke ematikweni.” Ndza kanakana leswaku muprofeta wansati lontsongo, loyi a nga si tekiwa, a a swi tiva loko a tsala xivono xakwe xo sungula leswaku xin’wana xa swihlawulekisi swa vuprofeta swa “lava seleke” hi leswaku, hi xilaveko xa vuprofeta, lava seleke a va fanele ku va “lava hangalakeke ematikweni,” tanihi xin’wana xa swihlawulekisi swa lava va dzana na mune wa makume mune wa madzana ya magidi. Hi 1846 va White va tekanile, hi ndlela leyi ku cinciwa xivongo xa Ellen xi va White. Hi lembe rero ro fanana va White va sungula ku hlayisa Savata ya siku ra vunkombo. Hi 1846 ntwanano wu funghiwa tanihi lowu hetisisiweke; vukati bya vuprofeta lebyi sunguleke hi 1844 byi hetisisiwa hi 1846; naswona hi 1847 ku kandziyisiwa ku sungula ka ximfumo ku humesiwa kutani ku rhumeriwa hi poso.

## Meyi, 1850

> “MUDIWA ANODIWA—Chinangwa changu mukuongorora uku chave chiri chekufumura kukanganisa nechiedza chechokwadi chitsvene....”

> “Pakuradzira kambasa aka kadiki aka kumapoka akapararira, ndazadzisa basa rangu kwavari, pachinhu ichi, uye Mwari ngaawedzere chikomborero chake. Ameni.” James White, The Seventh-day Sabbath not Abolished, 2.

Kichapo hicho cha James White kinaonyesha kwamba wasikilizaji wake walikuwa bado kundi lililotawanyika, lakini pia ni utetezi wa Sabato ya siku ya saba. Huu ndio ujumbe wa malaika wa tatu katika uchanga wake kwa habari ya uelewa wa Uadventista wa Kimailleri kuhusu Sabato na malaika wa tatu. Kimechapishwa katika mwaka uo huo ambao chati ya 1850 ilichapishwa, na kwa pamoja vinawakilisha kuinuliwa kwa jeshi la Bwana kwa ajili ya msukosuko unaokaribia wa sheria ya Jumapili. Yesu daima huonyesha mwisho kwa mwanzo, na wale waliouwasilisha ujumbe katika mwaka wa 1844 kwa kutumia chati ya 1843 walikuwa kivuli cha wale ambao wangeuwasilisha ujumbe kwa kutumia chati ya 1850. Mwanzoni mwa kipindi cha majedwali mawili ya Habakuki, watu walikuwa wakitangaza ujumbe wa saa hiyo kwa kushirikiana na jedwali la Habakuki, na mwaka wa 1850 James White alikuwa akiwasilisha ujumbe wa malaika wa tatu pamoja na chati ya 1850. Chati hiyo ilitengenezwa na Ndugu Nichols katika kipindi cha mwaka wa 1849, kipindi ambacho James na Ellen White walikuwa wakiishi pamoja na Ndugu Nichols. James White alihusika moja kwa moja katika utayarishaji wa chati ya 1850, na katika mwaka huo alianza kuutangaza ujumbe wa malaika wa tatu.

> “ថ្ងៃទី 23 ខែកញ្ញា [1850] ព្រះអម្ចាស់បានបង្ហាញខ្ញុំថា ទ្រង់បានលាតព្រះហស្តរបស់ទ្រង់ជាលើកទីពីរ ដើម្បីស្ដារយកសំណល់នៃប្រជារាស្ត្ររបស់ទ្រង់មកវិញ ហើយថា ការខិតខំទាំងឡាយត្រូវតែបន្ថែមទ្វេដងក្នុងគ្រានៃការប្រមូលផ្តុំនេះ។ ក្នុងគ្រានៃការបំបែកខ្ញាត់ខ្ញែង អ៊ីស្រាអែលត្រូវបានវាយប្រហារ ហើយត្រូវបានហែកបំបែក; ប៉ុន្តែឥឡូវនេះ ក្នុងគ្រានៃការប្រមូលផ្តុំ ព្រះជាម្ចាស់នឹងព្យាបាល ហើយរុំរបួសប្រជារាស្ត្ររបស់ទ្រង់។ ក្នុងគ្រានៃការបំបែកខ្ញាត់ខ្ញែង កិច្ចខិតខំដែលបានធ្វើឡើងដើម្បីផ្សព្វផ្សាយសេចក្ដីពិត មានប្រសិទ្ធិភាពតិចតួចប៉ុណ្ណោះ បានសម្រេចតិចតួច ឬស្ទើរតែគ្មានអ្វីសោះ; ប៉ុន្តែក្នុងគ្រានៃការប្រមូលផ្តុំ នៅពេលដែលព្រះជាម្ចាស់បានដាក់ព្រះហស្តរបស់ទ្រង់ ដើម្បីប្រមូលប្រជារាស្ត្ររបស់ទ្រង់ កិច្ចខិតខំដើម្បីផ្សព្វផ្សាយសេចក្ដីពិត នឹងមានប្រសិទ្ធិផលតាមគោលបំណងដែលបានកំណត់។ គ្រប់គ្នាគួរតែរួបរួមគ្នា ហើយមានចិត្តក្លៀវក្លាក្នុងកិច្ចការនេះ។ ខ្ញុំបានឃើញថា វាជាសេចក្ដីគួរឲ្យអាម៉ាស់ណាស់ សម្រាប់អ្នកណាម្នាក់ដែលយកគ្រានៃការបំបែកខ្ញាត់ខ្ញែងមកធ្វើជាគំរូ ដើម្បីគ្រប់គ្រងយើងនៅពេលនេះ ក្នុងគ្រានៃការប្រមូលផ្តុំ; ដ្បិតបើព្រះជាម្ចាស់មិនធ្វើអ្វីសម្រាប់យើងឥឡូវនេះ លើសពីអ្វីដែលទ្រង់បានធ្វើកាលនោះទេ នោះអ៊ីស្រាអែលនឹងមិនអាចត្រូវបានប្រមូលផ្តុំឡើយ។ សេចក្ដីពិតត្រូវបានបោះពុម្ពផ្សាយក្នុងកាសែត គឺចាំបាច់ដូចគ្នានឹងការប្រកាសអធិប្បាយដែរ។” Review and Herald, November 1, 1850.

> Dzipfuno zwauri Murena “o no ṅalula tshanḓa Tshawe lwa vhuvhili u vhuya a vhidza masalela a vhathu Vhawe,” kha siaṱari 74, zwi amba fhedzi nga ha vhuthihi na maanḓa zwe zwa vhuya zwa vha hone vhukati ha avho vhe vha vha vha tshi lavhelela Kristo, na nga ha ngoho ya uri O no thoma u kuvhanganya na u vusuludza vhathu Vhawe hafhu. Early Writings, 86.

Mu *Early Writings*, Sister White ariko atanga ibisobanuro ku gice cyo muri *Review and Herald* kijyanye n’uko yakoresheje amagambo y’umuhanuzi Yesaya igihe yavugaga ati: “Uwiteka yanyeretse ko yongeye kurambura ukuboko kwe ku ncuro ya kabiri kugira ngo agarure abasigaye bo mu bwoko bwe.” Yararambuye ukuboko kwe mu mwaka wa 1850. Igihe yakusanirizaga abo bantu Ahera Cyane ku wa 22 Ukwakira 1844, byari ku musozo wo gutatanywa kwabaye kuva mu wa 677 M.K. kugeza ku wa 22 Ukwakira 1844. U Buyuda busanzwe bwari butuye mu gihugu cy’ubwiza busanzwe bwatatanyijwe imyaka 2520, bihuye n’“ibihe birindwi” byo mu Balewi makumyabiri na gatandatu mu wa 677 M.K. Ku musozo w’iyo myaka 2520, Isirayeli yo mu buryo bw’umwuka yakusanyijwe ku wa 22 Ukwakira 1844, maze bahita bongera gutatanywa, kandi uko gutatanywa kwasojwe igihe Uwiteka yongeye kurambura ukuboko kwe ku ncuro ya kabiri. Muri icyo gice, yongeye kubakusanya ku ncuro ya kabiri kugira ngo asohoze ibintu bibiri: “kubohesha ibikomere by’ubwoko bwe” no “kubyutsa” ubwoko bwe.

> “Ndzi gama ndzi vona ntsumi ya vunharhu. Ntsumi leyi a yi ndzi fambisa yi te, ‘Rito ra yona ra chavisa, ntirho wa yona wa vava swinene. Hi yona ntsumi leyi nga ta hlawula koroni exikarhi ka fole, yi fungha kumbe yi boha koroni leswaku yi ya vekiwa endlwini ya le tilweni.’ Timhaka leti ti fanele ku khumba mianakanyo hinkwayo, ni nyingiso hinkwawo. Nakambe ndzi kombisiwile nkoka wa leswaku lava pfumelaka leswaku hi amukela rungula ro hetelela ra tintswalo, va fanele ku hambana na lava siku ni siku va amukelaka kumbe va nwaka xihoxo lexintshwa. Ndzi vone leswaku hambi ku ri lavatsongo kumbe lavakulu a va fanelanga ku ya eminhlanganweni ya lava nga exihoxweni ni le munyameni. Ntsumi yi te, ‘Mianakanyo a yi tshike ku tshama yi ehleketa swilo leswi nga pfuniki nchumu.’” Manuscript Releases, volume 5, 425.

Umhlangano wesibili owaqala ngowe-1850 wawufanekisela ukubekwa uphawu (ukuboshwa) kwabantu bakaNkulunkulu njengoba bephakanyiswa “bevusiwe” njengesibhengezo. Unyaka ka-1850 ukhomba isikhathi lapho iNkosi iqoqela khona abayizinkulungwane eziyikhulu namashumi amane nane. Ngokwesidingo sesiprofetho, kumelwe ukuthi babehlakazekile ngaphambi kokuba baqoqwe. Ngakho-ke, “izinsuku ezintathu nengxenye” zesAmbulo 11:11, ezifanekisela u-1260, okuyingxenye ka-2520 futhi emele ukusakazwa okwalandela uJulayi 18, 2020. ISambulo 11:11 simele umhlangano wesibili walabo abayoba abayizinkulungwane eziyikhulu namashumi amane nane kanye nesibhengezo esiphakanyiselwa izizwe njengoba kubekiwe ku-Isaya 11:11!

> Zvino nezuva iro kuchava mudzi waJese, uchamira sechiratidzo kuvanhu; kwairi ndiko kuchatsvaka vaHedheni; uye zororo rake richava rinobwinya.

> Zvino zvichaitika pazuva iro, kuti Ishe achatambanudzazve ruoko rwake kechipiri kuti adzore vakasara vevanhu vake, vachange vasara kubva kuAsiria, nekuIjipiti, nekuPatrosi, nekuKushi, nekuEramu, nekuShinari, nekuHamati, uye nezvitsuwa zvegungwa.

> Uye achasimudzira mureza wamarudzi, akaunganidze vakadzingwa vaIsraeri, uye aunganidze vakapararira vaJudha kubva kumativi mana enyika. Isaya 11:10, 11, 12.

Muna 1850, Ishe akatambanudza ruoko rwake kechipiri kuti aunganidze vanhu vakanga vachipa shoko remutumwa wechitatu richibatana neshoko reKuchema kwePakati peUsiku, sezvinomiririrwa nematafura maviri aHabhakuki. Muna Chikunguru 2023, Ishe akatambanudzazve ruoko rwake kechipiri kuti aunganidze vanhu vakanga vachipa shoko remutumwa wechitatu richibatana neshoko reKuchema kwePakati peUsiku, sezvinomiririrwa nematafura maviri aHabhakuki. Zvose zviri zviviri, 1850 naChikunguru 2023, zvinoratidza kuunganidzwa kwe“vakasara vevanhu vake,” sezvinotaurwa naIsaya mundima 11 yechitsauko 11. Ndima 11 yakaiswa pakati pendima 10 na12, uye ndima idzodzo dzose dziri mbiri dzinoratidza kusimudzwa kwechiratidzo kunyika.

Kila moja ya mistari hiyo mitatu inamtambulisha bendera hiyo ya ishara, ingawa mstari wa katikati unawatambulisha kama “mabaki.” Hapo mabaki hayo hukusanywa mara ya pili, na idadi ya makabila wanayokusanywa kutoka kwayo ni nane. “8” haiwakilishi tu wale waliokuwa katika safina ya Nuhu waliovuka kutoka ulimwengu wa kale kwenda ulimwengu mpya bila kuona mauti, bali “8” pia huwakilisha wale walio kanisa la nane ambalo ni la yale saba. Mashahidi wawili wa Ufunuo 11:11 ni wale waliofufuliwa. Nambari “8” ni ishara ya ufufuo, ishara ya wale mia moja arobaini na nne elfu, ishara ya ubatizo, na ishara ya wale wanaovuka kutoka Laodikia kwenda Filadelfia na kuwa bendera ya ishara ya Isaya kwa mataifa. Bwana anyosha mkono Wake mara ya pili katika 1850 hadi 1865 na tena katika Julai 2023.

Muna 2023, pakava nechiedza chitsva pamusoro penguva nomwe, sezvakanga zvaitikawo muna 1856. Nguva ya1856 kusvika kuna 1863 inomiririra nhoroondo yevane zviuru zana namakumi mana nezvina, apo Ishe vanomutsa vanhu vavo vakasara kuti vave hondo.

Isaya 11:11 inonyatsoenderana neZvakazarurwa 11:11, uye izvo zvinonyatsoenderana naDhanieri 11:11. Isaya naJohani vari kuratidza nhoroondo yomukati, uye Dhanieri nhoroondo yokunze. Mutsetse wokunze waDhanieri wa11:11 unofambirana nomutsetse womukati waJohani wa11:11, uye Isaya 11:11 inoratidza mureza womutsetse womukati uyo anodana rimwe boka raMwari richibuda mumutsetse wokunze. Palmoni akasunga ndima idzi pamwe chete kuita chisumbu chakanaka, chinhu chingadai chakaitwa chete naIye ari Musiki wezvinhu zvose.

Tizapitiriza zinthu izi mu nkhani yotsatira.

## Ingxoxo Nolwazi Lokwenziwa

Je, ulimwengu wa hisabati unaona umuhimu wowote katika namba “11”?

Ee, nambara 11 rine zviga zvakati kuti zvine chokwadi chinokwezva uye kukosha mumasvomhu (zvinopfuura kungova nambara huru chete). Hezvino zvikuru zvinowanzosimbiswa navamasvomhu nevadi vemasvomhu:

11 ni namba ya tano ya namba msingi, namba msingi ndogo zaidi ya tarakimu mbili, na namba ya kwanza ya msingi iliyo palindromu katika mfumo wa msingi 10. “11” ni repunit ndogo zaidi (yaani, namba inayoundwa na kurudiwa kwa kitengo kimoja) ambayo ni namba msingi. Ndiyo namba msingi pekee ya tarakimu mbili ambamo tarakimu zake zote mbili zinafanana. 11, 22, 33, 44 n.k. Hili hufanya kazi kwa “11” pekee. “11” ni kipanuzi cha namba msingi cha Mersenne. Uendelezaji wa desimali wa 1/11 = 0.090909… una kipindi cha marudio cha 2 tu, lakini 1/11 inajulikana pia kwa njia nyingine: mfuatano wa namba msingi 11, 101, 1009, 10007, 100003, n.k., hujitokeza katika mijadala ya namba msingi katika mfululizo wa hesabu. Kundi la dihedrali la mpangilio 22 (yaani, simetria za poligoni ya kawaida ya pande 11) ni la kutambulika kwa sababu “11” ndiyo namba msingi ndogo zaidi ambayo kwa hiyo kundi la dihedrali huwa na muundo usio wa abeli usio na kituo, wenye umuhimu katika nadharia ya makundi. Katika fizikia ya kinadharia (nadharia ya stringi / nadharia ya M), ulimwengu mara nyingi huundwa kwa mfano wa vipimo 11 vya anga-na-wakati, na wanafizikia pamoja na wanahisabati wanaofanya kazi katika eneo hilo mara nyingi hutaja kujitokeza kwa 11. “11” ndiyo namba msingi ya palindromu pekee yenye idadi ya tarakimu zilizo sawia (nyingine zote zenye tarakimu zilizo sawia zaidi ya 2 hugawanyika kwa 11 na hivyo ni changamani). Hili ni teorema katika nadharia ya burudani ya namba.

Muchidimbu:

Kunyange zvazvo “11” isina mukurumbira wakafanana nouya hwaπ, e, kana kuti reshiyo yegoridhe, inoramba ichionekwa kakawanda somuenzaniso muduku kupfuura yose kana wokutanga wezviitiko zvakawanda (nhamba huru yokutanga yer repunit, nhamba huru chete yepalindromu ine manhamba akaenzana, kuoneka kwayo nokukurumidza muzvibvumikiso zvakawanda nemienzaniso inoramba zvirevo, 11 dimensions muM-theory, zvichingodaro). Naizvozvo hongu—nyika yemasvomhu inoti 11 inhamba ine kukosha kukuru.

> “Uyo akafuridzirwa Shoko ndiye akanga ari mutsananguri wechokwadi weShoko. Kristu akajekesa dzidziso dzake nokukwezvera ndangariro dzevateereri vake kumitemo yakapfava yezvakasikwa, uye kuzvinhu zvavaiziva izvo zvavaiona nokubata mazuva ose. Saizvozvo akatungamirira pfungwa dzavo kubva kune zvakasikwa kuenda kune zvomweya. Vazhinji vakatadza pakarepo kubata zvinorehwa nemifananidzo yake; asi apo zuva nezuva vaisangana nezvinhu izvo Mudzidzisi Mukuru akanga abatanidza nezvokwadi zvomweya, vamwe vakaziva zvidzidzo zvezvokwadi youmwari zvaakanga atsvaka kusimbisa, uye ava vakagutsikana nechokwadi chebasa rake uye vakatendeukira kuvhangeri.” Sabbath School Worker, December 1, 1909.

> “Ngaleyo ndlela ehola esuka embusweni wemvelo aye embusweni wokomoya, imifanekiso kaKristu iyizixhumanisi ochungechungeni lweqiniso oluhlanganisa umuntu noNkulunkulu, nomhlaba nezulu.” Christ’s Object Lessons, 17.

Back to Articles