Article

# ਰੋਮ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਨੰਬਰ ਗਿਆਰਾਂ

Kumvwisisa Kushandiswa Kutatu kweChiporofita: Gunyana 11, 2001, uye Maitiro Okupedzisira Okuedzwa kweAdhiventizimu yeRaodhikia

Author

Jeff Pippenger

Published

August 30, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Sezvo zvakafanana nekuti 11 Nyamavhuvhu, 1840, yakasimbisa mitemo yakagamuchirwa naMiller, mushure ma11 Gunyana, 2001, zvakaonekwa navaya vakanga vachida kuona, kuti nheyo dzechiporofita dzakagamuchirwa neFuture for America ndiyo yakanga iri nzira yechokwadi yebhaibheri yechinaya chokupedzisira, sezvazvinoratidzwa muna Isaya chitsauko makumi maviri nesere. Kushandiswa kwetambo yokuvandudzwa pamusoro petambo yokuvandudzwa, sezvazvinoratidzwa munhoroondo tsvene, kwakasimbisa kuti 11 Gunyana, 2001, kwaiva kudzokororwa kwa11 Nyamavhuvhu, 1840.

Ivo vakaona kuti sezvo ngirozi ine simba yaZvakazarurwa gumi yakaburuka muna 1840, yakafananidzira kuburuka kwayo muna 2001. Ngirozi dzose dziri mbiri dzakaburuka apo chiporofita cheIslam chakanga chazadzikiswa. Sangano iroro rakazokura sezvo varume navakadzi vakapindura kushanda kwemaitiro acho. Hutungamiri hweAdventism yeLaodhikea yeZuva rechinomwe hwakapfuurwa panguva yokuguma muna 1989, uye zvino chechi iyoyo yakapinda muhurongwa hwayo hwokupedzisira hwokuedzwa, Ishe pavakatanga kusarudza sangano rengirozi yechitatu kuti rive vatauriri Vake vemazuva okupedzisira.

Mutemo mukuru pakati pemitemo yakapiwa nokuda kwamazuva okupedzisira waive kushandiswa katatu kwechiporofita. Zvikuru panguva iyoyo kwaiva kushandiswa katatu kwenhamo nhatu, uko kwakatsigira zvakajeka chiitiko chaSeptember 11, 2001. Apo chokwadi ichocho chakanyatsoongororwa nomwoyo yakatendeseka, avo panguva iyoyo vakanga vachitungamirirwa ku“nzira dzekare” dzaJeremia, nemwoyo yaitsvaka chokwadi, kuzadzika kwechiporofita, pamwe chete nokusimbiswa kwemitemo yokududzira zviporofita yakagamuchirwa nesangano remutumwa wechitatu.

Zvaionekwa kuti kunzwisisa kwakarurama kwevapiyona pamusoro penhoroondo yenhamo yokutanga yaZvakazarurwa chitsauko 9 kwaimiririra ChiIslam. Muporofita wenhema Mohammed akaonekwa kuva mambo wenhoroondo iyoyo. Munhoroondo iyoyo ChiIslam chaizorwisa Humambo hweRoma, uye nzira yacho yehondo yakanyatsotsanangurwa sokurova kamwe-kamwe uye zvisingatarisirwi. Panyaya iyoyo zvakanzwisiswa kuti nzira chaiyo yehondo yeChiIslam ndiyo yakapa midzi yeetimoroji yeshoko rokuti “assassin.” Munhoroondo iyoyo ChiIslam chaizokuvadza mauto eRoma, uye nguva iyoyo yakaguma pasi pemutsetse wechiporofita chenguva chemakore zana namakumi mashanu. Apo chiporofita ichocho chenguva chakapera musi wa27 Chikunguru, 1449, chiporofita chenguva nenhoroondo yenhamo yechipiri zvakatanga.

Yakatanga zvakare chiporofita chenguva chemakore mazana matatu nemakumi mapfumbamwe nerimwe nemazuva gumi namashanu, chakaguma musi wa11 Nyamavhuvhu, 1840. Munhoroondo iyoyo mutongi aimiririra basa rechiporofita rechiIslamu aiva Ottman, uyo akanga afananidzirwa naMohammed munhoroondo yenhamo yokutanga. Chitsauko chechipfumbamwe chinotaura kuti munhoroondo yenhamo yechipiri, chiIslamu chaizouraya mauto eRoma. Vaizoramba vachishandisa nzira iyoyo yehondo, yokurwisa pakarepo uye zvisingatarisirwi, asi munhoroondo iyoyo pfuti yehupfu yakatanga kuwanikwa nokushandiswa; saka nhamo yechipiri yakamiririra nzira yehondo inofananidzirwa nokurwisa kwekamwe-kamwe kwemuurayi, uyezve yaisanganisirawo zvinoputika.

Pa Seputembala 11, 2001, tsoka yechitatu yeIslamu yakabva yarova mauto emweya eRoma nezvinoputika. Chiitiko ichocho chakacherechedza kutanga kwemitsara yakati wandei yechokwadi chechiporofita, asi zvakanga zvanyatsosimbiswa pamusoro pezvapupu zviviri zvakapfuura zvetyisidziro yekutanga neyechipiri. Chiitiko ichocho chakanyatsoratidza kuti, sezvakaita kusimbiswa kwenhoroondo yeMillerite yaNyamavhuvhu 11, 1840, apo chiporofita cheIslamu chetyisidziro yechipiri chakazadzikiswa uye mutumwa waZvakazarurwa gumi akaburuka, saizvozvowo apo chiporofita cheIslamu chetyisidziro yechitatu chakasvika, chakacherechedza kuburuka kwemutumwa waZvakazarurwa gumi nesere pazuva irocho.

> “Va je, da sem razglasila, da bo New York odplaknjen s plimskim valom? Tega nisem nikoli rekla. Rekla sem, ko sem gledala velike stavbe, ki so tam rastle, nadstropje za nadstropjem: ‚Kakšni strašni prizori se bodo odvijali, ko bo Gospod vstal, da silno strese zemljo! Tedaj se bodo izpolnile besede Razodetja 18,1–3.‘ Vse osemnajsto poglavje Razodetja je opozorilo o tem, kar prihaja nad zemljo. Vendar nimam posebne luči glede tega, kaj prihaja nad New York, razen tega, da vem, da bodo nekega dne tamkajšnje velike stavbe porušene zaradi obračanja in preobračanja Božje moči. Iz luči, ki mi je bila dana, vem, da je uničenje v svetu. Ena beseda od Gospoda, en dotik njegove mogočne moči, in te masivne zgradbe bodo padle. Odvijali se bodo prizori, katerih grozovitosti si ne moremo predstavljati.” Review and Herald, 5. julij 1906.

Kufamba kweFuture for America kwakabva kwaonekwa, navaya vakanga vachida kuona, sokufanana nekufamba kweMillerite. ChiIslamu chedambudziko rechitatu chakava chinhu chikuru chemharidzo kubva panguva iyoyo zvichienda mberi. Kufemerwa kwakadzidzisa pachena kuti kana mutumwa waZvakazarurwa akaburuka, mvura yekupedzisira yaizosvika.

> “Mvura yokupedzisira inofanira kudururirwa pamusoro pevanhu vaMwari. Mutumwa ane simba achaburuka achibva kudenga, uye nyika yose ichavhenekerwa nokubwinya kwake.” Review and Herald, April 21, 1891.

Mupi wa dzinza ra Yuda paakatanga kuzarura kunzwisisa kwakafara pamusoro pemvura yokupedzisira, akatungamirira vanhu vake kubhuku raJoeri, iro riri nzvimbo huru yokunongedzera panyaya yemvura yokupedzisira. Panguva iyoyo vamwe vevarume avo vakanga vapinda mubato mushure maGunyana 11, 2001, vakagumisa kuti zvipembenene zvaJoeri zvinoparadza muzambiringa waMwari, zvichitungamirira kusvikira pakumuka kweMhere yoUsiku hwapakati, zvaimiririra ChiIslamu. Havana kukwanisa kana kuti havana kuda kuona kuti zvipembenene zvaimiririra Roma.

Kujulikana kwa matumizi matatu ya unabii kuhusu mikosi mitatu kulileta nuru yenye nguvu, nayo ikaongeza tegemeo la kimantiki lisilotakaswa kwa dai lao kwamba wale wadudu walimwakilisha Uislamu. Kama ilivyo daima, mara tu tafsiri ya binafsi inapokubaliwa, kupotosha Maandiko hutokea kwa jitihada ya kuitegemeza dhana hiyo ya uongo. Katika kazi yao ya kuthibitisha mtazamo wao walionyesha kwamba hawakuielewa kanuni ya mfano na utimilifu wake.

Muzvidzidzo zvezvefundo yebhaibheri nedzidziso yezvouMwari, mazwi anoti “type” ne“antitype” anoshandiswa kutsanangura ukama huripo pakati pezvinhu zviviri, apo chimwe chinomiririra kana kufanoratidza chimwe. Pfungwa iyi inowanzowira pasi pemapoka akafara anoti “mumvuri” ne“chinhu chaicho.”

Mfananidzo i chiitiko, munhu, kana sangano riri muTestamende Yekare rinotangidzira kana kufanoratidza chiitiko, munhu, kana sangano rinoenderana naro muTestamende Itsva. Rinoshanda sechiratidzo chinotangira. Chinozadzisa mfananidzo ndicho kuzadzikiswa kana kuitika chaiko kwemfananidzo wacho. Ndicho chokwadi chaicho chakanga chafananotaurwa nemfananidzo. Pfungwa ye“mumvuri” ne“chinhu chaicho” inoenderana noukama huripo pakati pemfananidzo nechinozadzisa mfananidzo. “Mumvuri” unomirira (mfananidzo), asi “chinhu chaicho” chinomirira (chinozadzisa mfananidzo).

> Naizvozvo, ngakurege kuva nomunhu anokutongai pamusoro pezvokudya kana zvokunwa, kana pamusoro pemutambo mutsvene, kana wokugara kwemwedzi, kana maSabata; izvo zviri mumvuri wezvinhu zvichauya; asi muviri ndewaKristu. VaKorose 2:16, 17.

> Ka nawuwa yi ni nduli nke ihe ọma ndị ga-abịa, ma ọ bụghị onyinyo kpọmkwem nke ihe ndị ahụ, ọ gaghị enwe ike mgbe ọ bụla, site n’àjà ndị ahụ ha na-achụ kwa afọ na-enweghị ịkwụsị, ime ka ndị na-abịakwute ya zuo oke. Ndị Hibru 10:1.

Mumakakatanwa akatevera September 11, 2001 pamusoro paJoere, uye kuzivikanwa kwakarurama kweRoma yepapa sekufananidzirwa nezvipembenene zvina, zvichidaro zvichiratidza kuparadzwa kunoenderera mberi kweAdevhentizimu yeRaodhikia, avo vakapikisa vachiti zvipembenene zvaiva ChiIslam, havana kungoisa kusimbisa kusina kutsveneswa pakushandiswa katatu kwematambudziko matatu chete, asi vakaratidzawo mifananidzo yaireva antitype yeRoma, vakazoti mifananidzo iyoyo ndiyo yaizivisa ChiIslam. Pakuita kudaro, vakapa humbowo hwokuti vangangodaro vaisanyatsonzwisisa chokwadi chemusimboti werudzi neantitype, kana kuti vaitenda kuti kumiririra zvisiri izvo marudzi kwaiva nzira yakakodzera yokururamisa mugumo.

Mumakakatanwa aripo zvino pamusoro peRoma, panezve humbowo hunoratidza kuti avo vanobatirira pafungiro isina kururama yokuti “makororo” aDanieri chitsauko chegumi nerimwe, ndima yegumi neina, iUnited States, havanzwisisi nenzira yakarurama kushandiswa katatu kwechiporofita, kana nheyo yomufananidzo nechakafananidzirwa nawo.

Avo vanobata maonero okuti “makororo” iUnited States pavanotsvaka kutsigira chinzvimbo chavo, vanoshandisa mashandisirwo emashandisirwo akapetwa katatu eRoma nhatu, kuti vanonzi varatidze kuti Roma yemazuva ano, kuonekwa kwechitatu kweRoma, iUnited States. Tichivimba kuti havasi kupupura nhema nemaune, uye kuti vari kungoratidza kusaziva kwakapofumadza kwemitemo yekushandiswa kwakapetwa katatu kwechiporofita, vanoshandisa chimiro chechiporofita cheRoma mbiri dzokutanga, vozoti chimiro chenhoroondo yeRoma ndicho chinozivisa Roma yemazuva ano.

Roma yechihedheni ndiyoyo yokutanga pakuzadzisika kutatu kwechiporofita kweRoma. Muna Danieri chitsauko 8, Roma yechihedheni ndiyo runyanga ruduku rwechirume. Muchitsauko 2, Roma yechihedheni ihurumende yenyika. Muna Danieri 7, Roma yechihedheni inopatsanuka kuva umambo hwakakamurwa kuita zvikamu gumi.

Kujitokeza kwa pili kwa Rumi ni Rumi ya upapa, ambaye katika sura ya nane ni ile pembe ndogo ya kike, na ambaye ni ujanja wa kanisa katika sura ya pili, na ambaye ni ile pembe inenayo makufuru na kung’oa pembe tatu katika sura ya saba. Rumi ya kipagani ni nguvu moja ya pekee, lakini Rumi ya upapa ni nguvu ya namna mbili, ikiuwakilisha mkanisa wa kipapa ukitawala juu ya ujanja wa dola wa miundo ya kisiasa iliyotangulia ya Rumi ya kipagani. Katika mwaka 1798, nguvu ya kipapa ilipata jeraha lake la mauti, lakini haikuacha kuwa kanisa; iliacha tu kuwa mnyama wa unabii wa Biblia, kwa maana nguvu ya kiraia ambayo hapo awali ilikuwa imeitawala iliondolewa.

Roma ya chipiri ndi Roma ya upapa, ndipo inangogwira ntchito monga mphamvu (chilombo) ya uneneri wa m’Baibulo pamene inali ndi kuthekera kolamulira mphamvu ya boma kuti ikwaniritse zolinga zake zonyoza Mulungu. Roma yoyamba inali mphamvu imodzi yokha, Roma ya chipiri inali mphamvu ya mbali ziwiri, ndipo Roma yachitatu ndi mphamvu ya mbali zitatu. Mawonetseredwe atatu a Roma amayendetsedwa ndi mfundo zomwezo monga momwe zilili pa kugwiritsiridwa ntchito kulikonse kwa uneneri katatu. Mwa uneneri muli matsoka atatu, Babulo atatu, ma Roma atatu, ndi ma Eliya atatu. Potengera fanizo ndi kukwaniritsidwa kwake, mawonetseredwe awiri oyamba a kugwiritsiridwa ntchito kulikonse katatu ndi mafanizo amene amapereka mthunzi wa kukwaniritsidwa kwachitatu, kumene kuli chitsanzo chenicheni ndi thupi lenileni la kugwiritsiridwa ntchito katatu kwa uneneri.

Na Roma, sifa za Roma mbili za kwanza zinatambulisha kwamba Roma ya kipagani na Roma ya kipapa zilimpa mtawala wao cheo cha Pontifex Maximus. Kwa hiyo, cheo cha mtawala wa Roma ya kisasa kingekuwa Pontifex Maximus, cheo ambacho hakijawahi kamwe kuhusishwa na rais yeyote wa Marekani. Roma mbili za kwanza zingeushinda vizuizi vitatu vya kijiografia ili kuimarisha mamlaka juu ya kiti cha enzi katika kipindi chao mahsusi cha historia. Hakuna ushahidi wa kwamba Marekani ilishinda vizuizi vitatu vya kijiografia kuelekea mwaka 1798.

Roma mbili za kwanza zilikuwa na kipindi maalumu cha wakati kilichotajwa ambacho zingeitawala kwa ukuu mkuu. Katika aya ya ishirini na nne ya Danieli kumi na moja, Roma ya kipagani inatambulishwa kuwa ikitawala kwa “wakati,” yaani miaka mia tatu na sitini, jambo ambalo ilifanya tangu Vita vya Actium mwaka 31 KK, hadi mwaka 330 BK. Mara kwa mara, Roma ya kipapa inatambulishwa kuwa ikitawala kwa miaka elfu moja mia mbili na sitini baada ya pembe tatu kuondolewa, kuanzia 538 hadi 1798. Katika Isaya sura ya ishirini na tatu, Marekani inatambulishwa kuwa ikitawala kwa miaka sabini ya kiishara, kama siku za mfalme mmoja, lakini kamwe haikuondoa vizuizi vitatu vya kijiografia kabla ya kutawala kwake kwa miaka sabini ya kiishara.

IRoma yesimanje imelwe njengonqoba izithiyo ezintathu zendawo zenkosi yaseningizimu, izwe elikhazimulayo, kanye neGibhithe kuDaniyeli isahluko 11, amavesi 40 kuya ku-42; futhi lapho lezo zithiyo ezintathu sezinqotshiwe futhi zilethwe ngaphansi kokuzithoba kweRoma, khona-ke zenza ubunye obuphindwe kathathu besilo esikhulu, besilo, kanye nomprofethi wamanga. UJohane futhi uyasazisa ukuthi inxeba elibulalayo lesilo sobupapa liyaphola, nokuthi bese sibusa izinyanga ezingamashumi amane nambili ezingokomfanekiso.

> Ndikaona imwe yemisoro yayo yakanga yakaita sokunge yarohwa kusvika parufu; asi ronda rayo rinouraya rakaporeswa; nyika yose ikashamiswa ikatevera chikara. Uye vakanamata shato yakanga yapa simba kuchikara; vakanamatawo chikara, vachiti, Ndiani akafanana nechikara? ndiani angagona kurwa nacho? Uye chakapiwa muromo unotaura zvinhu zvikuru nemhuro; chikapiwawo simba rokuti chirambe chiripo mwedzi makumi mana nemiviri. Zvakazarurwa 13:3–5.

Chikara chinotonga kwamwedzi makumi mana nemiviri yokufananidzira mushure mokunge ronda racho runouraya raporeswa isimba reRoma.

> Uprofita beSambulo 13 bunikela ukuba umbuso omelwe yisilo esinezimpondo ezinjengezewundlu uyakwenza ukuba “umhlaba nabahlala kuwo” bakhonze ubuPapa—lapho obufanekiselwa yileso “silo esinjengehlosi.” ... Emhlabeni Omdala naseMhlabeni Omusha, ubuPapa buyakwamukela ukuhlonishwa ekudunyisweni okunikezwa isikhungo seSonto, esekelwe kuphela phezu kwegunya leBandla laseRoma.” The Great Controversy, 578.

Heðingna, hitt fyrra Rómaveldi, ríkti með æðsta valdi í þrjú hundruð og sextíu ár, í uppfyllingu Daníelsbókar ellefta kafla, tuttugasta og fjórða vers, og það gjörði það eftir að það hafði fjarlægt þrjár landfræðilegar hindranir, í uppfyllingu Daníelsbókar áttunda kafla, níunda vers.

Upapa, Roma ya pili, ilitawala kwa ukuu mkuu kwa muda wa miaka elfu moja mia mbili na sitini kwa utimilifu wa vifungu kadhaa vya Maandiko, nayo ilifanya hivyo baada ya kuondoa vikwazo vitatu vya kijiografia kwa utimilifu wa Danieli sura ya saba, aya ya nane na ya ishirini.

Roma ya kisasa humshinda mfalme wa kusini katika aya ya arobaini ya Danieli kumi na moja, kisha katika aya ya arobaini na moja huishinda nchi ya utukufu, na katika aya ya arobaini na mbili huishinda Misri. Roma ya kisasa ndiye mfalme wa kaskazini wa Danieli sura ya kumi na moja.

Roma yebatendi, yokutanga, yaiva simba rinotambudza; uye Roma yapapa, yechipiri, yaiva simba rinotambudzawo; naizvozvo Roma yemazuva ano ichava simba rinotambudza.

ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ ಆಧುನಿಕ ರೋಮಿನಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಲ್ಪಡುವ ಮೂರನೇ ಹಿಂಸಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದು; ಆದರೆ ಇದರಿಂದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ ಪಾಪಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರವೇ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ, ಇದು ಅಂತ್ಯದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಪಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಗೆ ಇರುವ ಸಂಬಂಧದ ಒಂದು ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

Avo vanoda kupikisa vachiti United States ndiyo “vaporofita vanhu vako” mumazuva okupedzisira vanoshandisa kushandiswazve katatu kweRoma nhatu kuti vazivise zvisiri izvo United States. Nzira isina kururama yavanoshandisa mumamiriro okushandiswazve katatu iyi yakavakirwa pakuzivisa chimiro cheRoma mbiri dzokutanga, vozomanikidza kuti chimiro chouprofita cheRoma, kwete Roma pachayo, ndicho Roma yechitatu.

Ivo vanonongedzera mutemo wokutanga wenhoroondo weSvondo waConstantine muna AD 321, vozotevera mutemo weSvondo weRoma yepapa muna AD 538, kuti vati mutemo weSvondo uri kuuya nokukurumidza muUnited States ndiwo unotsanangura United States seRoma yemazuva ano; uyezve vanosanganisa kushandiswa kwavo kwakakanganisika nokubatanidza yambiro yaJesu yokuti vatize kana “zvinonyangadza zvinoparadza” zvakataurwa naDanieri zvaonekwa, vachiti ndiwo mutemo weSvondo. “Chinonyangadza chinoparadza” chakataurwa naJesu chinonongedzera kumitemo miviri yeSvondo mumazuva okupedzisira, asi chiratidzo chacho chakasiyana kwazvo pakuti iyambiro yokutiza, kwete iyambiro yokunzvenga mucherechedzo wechikara. Pfungwa yavo yakakanganisika haitombobatiwo chokwadi chokuti mumazuva okupedzisira mune mitemo miviri yeSvondo yakanyatsotsanangurwa.

> Naizvozvo, kana muchiona chinonyangadza chinoparadza, chakataurwa nomuporofita Dhanyeri, chimire panzvimbo tsvene, (anoverenga, ngaazvinzwisise:) ipapo vari muJudhea ngavatizire kumakomo; ari pamusoro pedenga reimba ngaarege kuburuka kundotora chinhu chiri mumba make; uye ari kumunda ngaarege kudzokera shure kundotora nguvo dzake. Asi vane pamuviri, navanoyamwisa, vane nhamo mumazuva iwayo! Asi nyengeterai kuti kutiza kwenyu kurege kuva muchando, kana nezuva resabata. Mateo 24:15–20.

“Ubusozi bw’amatongo, bwavuzwe n’umuhanuzi Daniyeli,” bwari ikimenyetso Yesu yahaye ubwoko Bwe cyabamenyeshaga igihe bagombaga guhunga kurimbuka kwari kuza kuri Yerusalemu, igihe Roma ya gipagani yayigotaga, hanyuma ikarimbura ubuturo bwera n’umujyi kuva mu mwaka wa 66 kugeza mu mwaka wa 70 nyuma ya Kristo.

> “Jesu akazivisa kuvadzidzi vakanga vakateerera mitongo yaizowira Israeri yakatsauka, uye zvikurukuru kutsiva kwokururamisira kwaizovawira nokuda kwokuramba kwavo nokuroverera kwavo Mesia pamuchinjikwa. Zviratidzo zvisingakanganisiki zvaizotangira mhedziso inotyisa iyo. Nguva yaityiwa yaizosvika pakarepo uye nokukurumidza. Uye Muponesi akayambira vateveri vake achiti: ‘Naizvozvo kana muchiona chinonyangadza chinoparadza, chakarehwa nomuporofita Danieri, chimire panzvimbo tsvene, (anoverenga, ngaanzwisise:) ipapo vari muJudhea ngavatizire kumakomo.’ Mateo 24:15, 16; Ruka 21:20, 21. Apo mireza yevaRoma yokunamata zvifananidzo yaizomiswa panzvimbo tsvene, yaitambanuka mafurongo mashomanana kunze kwamasvingo eguta, ipapo vateveri vaKristu vaifanira kuwana kuchengeteka mukutiza. Kana chiratidzo chokuyambira chikaonekwa, avo vaizopunyuka havafaniri kunonoka zvachose....”

> “Akuna hata Mkristo mmoja aliyeangamia katika maangamizi ya Yerusalemu. Kristo alikuwa amewapa wanafunzi Wake onyo, na wote walioyaamini maneno Yake waliikesha wakitazamia ishara ile walioahidiwa.... Bila kukawia walikimbilia mahali pa usalama—mji wa Pella, katika nchi ya Perea, ng’ambo ya Yordani.” The Great Controversy, 25, 30.

Sezvo gore ra538 zvaiswedera, vaKristu venguva iyoyo vakaziva kuti kereke yakanga yashatiswa nokuwirirana nechitendero chechihedheni, uye zvichibva payambiro yaKristu, pamwe chete nechiedza chakapiwa kubudikidza neuchapupu hwomuapostora Pauro muna VaTesaronika veChipiri chitsauko 2, vakatizira murenje rwechiporofita rwemakore ane chiuru namazana maviri namakumi matanhatu.

> “Asi Kristu asati auya, kwaiva nezviitiko zvikuru munyika yezvechitendero zvaifanira kuitika, zvakafanotaurwa muuporofita. Muapostora akati: ‘Musakurumidza kuzununguswa mupfungwa, kana kutambudzika, kunyange nomweya, kana neshoko, kana netsamba sokunge inobva kwatiri, sokuti zuva raKristu rasvika. Ngakurege kuva nomunhu anokunyengedzai nenzira ipi zvayo: nokuti zuva iro haringauyi, kusati kwatanga kuuya kuwira pakutenda, uye munhu wechivi asati azarurwa, mwanakomana wokuparara; iye anopikisa uye anozvikudza pamusoro pezvose zvinonzi Mwari, kana zvinonamatwa; zvokuti iye saMwari anogara mutemberi yaMwari, achizviratidza kuti ndiye Mwari.’”

> “Mazwi a Paulo hayakupaswa kufasiriwa vibaya. Haikupaswa kufundishwa kwamba yeye, kwa ufunuo wa pekee, alikuwa amewaonya Wathesalonike juu ya kuja kwa Kristo kulikokuwa karibu mara hiyo. Msimamo wa namna hiyo ungesababisha machafuko ya imani; kwa maana mara nyingi kukatishwa tamaa huzaa kutokuamini. Kwa hiyo mtume aliwaonya ndugu wasipokee ujumbe wowote wa jinsi hiyo kana kwamba umetoka kwake, naye akaendelea kusisitiza ukweli kwamba mamlaka ya kipapa, iliyoelezwa wazi sana na nabii Danieli, ilikuwa bado kuinuka na kufanya vita dhidi ya watu wa Mungu. Hadi mamlaka hii itakapokuwa imeitimiza kazi yake ya mauti na ya kufuru, kanisa lingekuwa likitazamia bure kuja kwa Bwana wao. ‘Hamkumbuki?’ Paulo akauliza, ‘ya kwamba, nilipokuwa bado pamoja nanyi, naliwaambia mambo haya?’”

> “Maedzo aityisa aizorwa kereke yechokwadi. Kunyange panguva iyo muapostora akanga achinyora, ‘chakavanzika chokusarurama’ chakanga chatotanga kushanda. Zvaizozobuda mune ramangwana zvaifanira kuva ‘maererano nokubata kwaSatani nesimba rose nezviratidzo nezvishamiso zvenhema, uye nokunyengera kwose kwokusarurama muna avo vanoparara.’”

> “विशेष रूपमा गम्भीर छ प्रेरितको त्यो कथन, ती व्यक्तिहरूका सम्बन्धमा जसले ‘सत्यको प्रेम’ ग्रहण गर्न अस्वीकार गर्नेछन्। ‘यसै कारण,’ सत्यका सन्देशहरूलाई जानाजानी अस्वीकार गर्ने सबैका विषयमा उनले घोषणा गरे, ‘परमेश्वरले तिनीहरूलाई बलियो भ्रममा पारिदिनुहुनेछ, ताकि तिनीहरूले झूटलाई विश्वास गरून्: र सत्यमा विश्वास नगरी अधर्ममा आनन्द मान्ने तिनीहरू सबै दण्डित होऊन्।’ मानिसहरूले परमेश्वरले आफ्नो कृपामा पठाउनुहुने चेतावनीहरूलाई दण्डविहीन रूपमा अस्वीकार गर्न सक्दैनन्। जो यी चेतावनीहरूबाट विमुख भइरहनामा अडिग रहन्छन्, परमेश्वरले तिनीहरूबाट आफ्नो आत्मा फिर्ता लिनुहुन्छ, र तिनीहरूलाई तिनीहरूले प्रेम गरेका छलहरूकै अधीनमा छोडिदिनुहुन्छ।” प्रेरितहरूका काम, २६५, २६६।

Ukuyekelela phakathi kobuhedeni nebandla kwakuwuphawu lwesixwayiso olwaholela amaKristu aleso sikhathi ukuba azihlukanise neRoma yobupapa, kodwa kufanele kuqashelwe ukuthi ukukhanya uPawulu akuletha esixwayisweni sikaJesu sokubaleka, yileso siqephu esifanayo uWilliam Miller afika waqonda ngaso ukuthi “imihla ngemihla” yencwadi kaDaniyeli imele iRoma yobuqaba. Ubudlelwane besiprofetho phakathi kweRoma yobuqaba evimba, bese isuka endleleni ukuze iRoma yobupapa inyukele esihlalweni sobukhosi, babuyiqiniso okumelwe liqondwe; ngokuba imiphumela yokungaluqapheli lobo budlelwane besiprofetho yayizoletha ukukhohliswa okunamandla phezu kwalabo ababengalithandi lelo qiniso. USister White ukhuluma ngalo kanye lolo mlando:

> “Kwakada hondo yokuzvimanikidza zvikuru kuti avo vaida kuramba vakatendeka vamire vakasimba vachirwisana nokunyengera nezvinonyangadza zvakanga zvakafukidzwa nenguo dzoupristi uye zvakapinzwamo muchechi. Bhaibheri harina kugamuchirwa sechiyero chokutenda. Dzidziso yorusununguko rwechitendero yainzi kupanduka, uye avo vaiitsigira vaivengwa uye vairambidzwa.”

> “Mushure mehondo refu uye yakasimba, vashoma vakatendeka vakafunga kugumisa kubatana kwose nechechi yakatsauka kana yakaramba ichiramba kuzvisunungura kubva kunhema nokunamata zvifananidzo. Vakaona kuti kupatsanuka kwaiva kudikanwa kusingadzivisiki kana vaida kuteerera shoko raMwari. Havana kuzoshinga kushivirira dzidziso dzakatsauka dzinourayisa mweya yavo pachavo, uye nokudaro vopa muenzaniso waizoisa pangozi kutenda kwevana vavo nevana vavana vavo. Kuti vawane rugare nokubatana vakanga vakagadzirira kuita chibvumirano chipi nechipi chainoenderana nokutendeka kuna Mwari; asi vakanzwa kuti kunyange rugare rwacho rwaizodhura zvikuru kana rwawanikwa nokubayira nheyo. Kana kubatana kwaingowanikwa chete nokukanganisa chokwadi nokururama, naizvozvo ngakuve nekusiyana, kunyange nehondo.” The Great Controversy, 45, 46.

Ulwalamano lwesiprofetho phakathi kwe-United States nobupapa ezinsukwini zokugcina lufanekisiwe, futhi lwagcizelelwa, ngokuthi uPawulu akhombe ulwalamano phakathi kweRoma yobuqaba neRoma yobupapa oluholela ku-538 AD. Ekusebenziseni kathathu iRoma, iRoma yobuqaba yagcwalisa amazwi kaJesu akhomba isinengiso sencithakalo njengophawu lokubaleka, futhi neRoma yobupapa yagcwalisa amazwi kaJesu. USister White ukhomba okunye ukugcwaliseka kwamazwi kaKristu.

> “አሁን የእግዚአብሔር ሕዝብ ፍቅራቸውን በዓለም ላይ የሚያስቀምጡበት ወይም መዝገባቸውን በዚያ የሚያከማቹበት ጊዜ አይደለም። እንደ መጀመሪያዎቹ ደቀ መዛሙርት እኛም በባድማና በብቸኛ ስፍራዎች መጠለያ ለመፈለግ እንገደድ ዘንድ ያ ጊዜ እጅግ ሩቅ አይደለም። በሮማውያን ሠራዊት የኢየሩሳሌም ከበባ ለይሁዳ ያሉ ክርስቲያኖች ለመሸሽ ምልክት እንደ ነበረ፣ እንዲሁም የጳጳሳዊውን ሰንበት የሚያስፈጽም አዋጅ በማውጣት በአገራችን በኩል ሥልጣን መውሰድ ለእኛ ማስጠንቀቂያ ይሆናል። በዚያን ጊዜ ታላላቅ ከተሞችን መተው፣ ከዚያም ትንንሽ ከተሞችን ትተን በተራሮች መካከል ባሉ ገለልተኛ ስፍራዎች ውስጥ ወደ የተሰወሩ መኖሪያዎች ለመሄድ መሰናዳት የሚገባን ጊዜ ይሆናል።” Testimonies, volume 5, 464.

Ku Vakreste va nkarhi wa Kreste xilemukiso xi kombise nkarhi lowu va faneleke ku baleka Yerusalema. Eka malembe ya vuntlhanu ni ya vunharhu wa madzana, xilemukiso xa Vakreste xi va kongomisile ku balekela emananga.

> Na mwanamke akakimbilia nyikani, ambako ana mahali palipotengenezwa na Mungu, ili wamlishe huko siku elfu moja mia mbili na sitini.... Naye mwanamke akapewa mabawa mawili ya tai mkubwa, ili aruke aende nyikani, mahali pake, ambako hulishwa kwa wakati, na nyakati, na nusu ya wakati, mbali na uso wa yule nyoka. Naye yule nyoka akatoa katika kinywa chake nyuma ya mwanamke maji kama mto wa gharika, ili amchukue na kumpeleka kwa nguvu ya maji hayo. Nayo nchi ikamsaidia mwanamke; nayo nchi ikafungua kinywa chake, ikaumeza huo mto wa gharika alioutapika yule joka kutoka kinywani mwake. Yule joka akamkasirikia mwanamke, akaenda zake afanye vita na wazao wake waliosalia, wazishikao amri za Mungu, na kuwa na ushuhuda wa Yesu Kristo. Ufunuo 12:6, 15–17.

Yesu daima huonyesha mwisho wa jambo kwa mwanzo wa jambo hilo, kwa maana Yeye ndiye Alfa na Omega. Onyo la chukizo la uharibifu katika historia ya Roma ya kipapa lilitambuliwa wakati mamlaka ya kipapa ilipotambuliwa kuwa imesimama mahali patakatifu.

Yambiro iyi yakanyorwa naMateu, Mako, naRuka, uye chirevo chimwe nechimwe chine mutsauko muduku wamashoko. Mateu anoti, “Naizvozvo kana muchizoona chinyangadzo chinoparadza, chakataurwa naDhanieri muporofita, chakamira panzvimbo tsvene,” uye Mako anoti, “kana muchizoona chinyangadzo chinoparadza, chakataurwa naDhanieri muporofita, chakamira panzvimbo chaisingafaniri kuva.” Ruka anoti, “kana muchizoona Jerusarema rakakombwa namauto, ipapo zivai kuti kuparadzwa kwaro kwava pedyo. Ipapo vari muJudhea ngavatizire kumakomo.”

Ushuhuda wote watatu unatumika kwa pamoja. Nina matumizi mahususi zaidi. Rejeo la Luka kuhusu Yerusalemu kuzingirwa na majeshi linatambulisha onyo kwamba wakati Rumi ya kipagani ilipoanza kuuzingira Yerusalemu katika mwaka wa 66 BK, Wakristo waliokuwa bado Yerusalemu walipaswa kukimbia mara moja. Rejeo la Mathayo la “mahali patakatifu” linalingana na Paulo kumtambulisha “mtu wa dhambi” ambaye “huketi katika hekalu la Mungu, akijionyesha mwenyewe kana kwamba yeye ni Mungu,” hivyo likiwakilisha utimilifu wa kipapa wa “chukizo la uharibifu.” Marko anatambulisha chukizo la uharibifu likisimama pasipostahili, nalo linalingana na onyo la kukimbia lililopewa Waadventista katika siku za mwisho. Mawili ya maonyo hayo yanahusishwa na amri kwamba yeyote anayelisoma onyo hilo anapaswa kufahamu, nayo yote yanashughulikia ishara ambayo ilipaswa kuwajulisha Wakristo wa enzi hiyo wakimbie.

E kyerekyere a ɛnteɛ a wɔde di dwuma wɔ nneɛma abiɛsa mu, na wɔn a wɔka sɛ “wo nkurɔfo mu awifodefo” no yɛ United States no de ato nkyɛn, kyerɛ sɛ bere a “amammɔe a ɛde ɔsɛe ba” no ba mu wɔ Kwasida mmara no mu wɔ United States no, saa Kwasida mmara a wɔhyɛ mu den saa bere no na ɛda no adi sɛ United States no ne Roma Foforo, efisɛ Roma abosonsomfo ne papafo Roma nyinaa nso dii kan hyɛɛ Kwasida mmara mu den.

Dambudziko riri mukushandisa kwakakanganisika ikoko nderekuti mutemo weSvondo weRoma yechihedheni wakaitika mugore ra321 AD, asi kuzadzikiswa kwe“chinyangadzo chinoparadza” neRoma yechihedheni kwakatozadzikiswa mugore ra66 AD, makore 255 mutemo weSvondo wa321 AD usati wavapo. Saizvozvowo, kupesana kwakabereka “munhu wechivi” kwakanga kwatotanga munguva yaPauro, uyo akati, “chakavanzika chokusateerera chatotanga kushanda,” asi mutemo weSvondo wapapa wakazouya anopfuura mazana mana amakore gare gare. Zvapupu zviviri zvokutanga mukushandiswa katatu kwechiporofita zvinomisikidza hunhu hwokuzadzikiswa kwechitatu hwamazuva okupedzisira. “Chinyangadzo chinoparadza” mumazuva okupedzisira, pamusoro pezvapupu zviviri zvenhoroondo, uye zvinyorwa zvitatu zveBhaibheri zvemashoko aKristu, chinomirira yambiro yokutiza, kwete kumanikidzirwa kwomutemo weSvondo.

Mubhuku rinotevera tichatsanangura zvakadzama kuti nei mashandisirwo acho akakanganisika maererano nemitemo yakasimbiswa ine chokuita nekushandiswa katatu kwechiporofita, uye kuti nei kuzivikanwa kwemutemo weSvondo mukati mechirevo chenyevero yakapiwa naKristu kuri kumiririra zvisiri izvo nhoroondo yechiporofita.

> “Ukuvumelana phakathi kobuhedeni nobuKristu kwaholela ekuthuthukisweni ‘komuntu wesono’ owabikezelwa esiprofethweni njengomelene noNkulunkulu futhi eziphakamisa ngaphezu kukaNkulunkulu. Lolo hlelo olukhulu lwenkolo yamanga luyingcweti yamandla kaSathane—isikhumbuzo semizamo yakhe yokuzibeka esihlalweni sobukhosi ukuze abuse umhlaba ngokwentando yakhe.” The Great Controversy, 50.

Back to Articles