Article

# අටවැනියා සත්දෙනාගෙන්ය - අංක එක

මිලර්ගේ රෝම දෙක

Author

Jeff Pippenger

Published

September 13, 2023

Formats

PDF
Word
Song MP3

විලියම් මිලර් තම අනාවැකිමය පණිවිඩය පදනම් කළේ විනාශකාරී බලයන් දෙකක රාමුව මතය; ඒවා ඔහු නිවැරදිව හඳුනාගත්තේ අනුශ්‍රද්ධාමය රෝමය සහ පාප්මය රෝමය ලෙසය.

> “විලියම් මිලර්, තම හර්මෙනියුටික් ක්‍රමය යොදාගනිමින්, විවිධ අපොකලප්තික අංශවල දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව හා ඔවුන්ගේ සතුරන් අතර ඇති වන විවාදාත්මක ගැටුම නැවත නැවත ප්‍රකාශ වන තේමාවක් බව සලකා බැලීය. යුගයන් පුරා දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාවට පීඩා කළ බලයන් පිළිබඳ ඔහුගේ විශ්ලේෂණයේදී, ඔහු අපවිත්‍ර දෙක පිළිබඳ සංකල්පය වර්ධනය කළේය. එය, සභාවෙන් පිටත ඇති පීඩාකාරී බලය සංකේතවත් කරන පෞරාණික ආගම (පළමු අපවිත්‍රත්වය) ලෙසත්, සභාව තුළ ඇති පීඩාකාරී බලය නියෝජනය කරන පාප්ත්වය (දෙවන අපවිත්‍රත්වය) ලෙසත් නිර්වචනය කළේය. ඔහුගේ පසුව ඇති වූ බොහෝ අනාවැකිමය අර්ථකථන සලකුණු කළේ මෙම අපවිත්‍ර දෙකේ මූලධර්මයයි.” P. Gerard Damsteegt, Foundations of the Seventh-day Adventist Message and Mission, 22.

ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් ධර්මවේදීහු, එය මිලර්ට දෙවියන්වහන්සේ විසින් දෙන ලද සත්‍යයක් ලෙස නොව, මිලරයිට් ඉතිහාසය පිළිබඳ විශ්ලේෂණයක් ලෙස පමණක් සැලකුවද, මිලර්ගේ අනාවැකිමය අර්ථය යෙදීමේ රාමුව අනාගමිකත්වය හා පාප්වාදය යන විනාශකාරී බලයන් දෙක වූ බව පිළිගනිති.

> “දේවවචනය විශ්වාස නොකළ ගොවිවරයෙකුගේ හෘදය මත ක්‍රියා කිරීමටත්, අනාවැකි සොයා පරීක්ෂා කිරීමට ඔහුව මෙහෙයවීමටත් දෙවියන්වහන්සේ තම දූතයා යැවූ සේක. දෙවියන්වහන්සේගේ දූතයන් එම තෝරාගත් තැනැත්තා වෙත නැවත නැවතත් පැමිණ, ඔහුගේ මනස මඟ පෙන්වමින්, දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාවට සදා අඳුරු වී තිබූ අනාවැකි ඔහුගේ අවබෝධයට විවෘත කළෝය. සත්‍යයේ දම්වැලේ ආරම්භය ඔහුට දෙන ලදී; ඉන්පසු ඔහු සබැඳියෙන් සබැඳිය සොයමින් ඉදිරියට ගෙන යනු ලැබීය, අවසානයේ දෙවියන්වහන්සේගේ වචනය දෙස පුදුමයෙන් හා ප්‍රශංසාවෙන් බලා සිටින තෙක්. එහි ඔහු පූර්ණ සත්‍ය දම්වැලක් දුටුවේය. ප්‍රේරණාත්මක නොවන දෙයක් ලෙස ඔහු සලකා තිබූ එම වචනය දැන් එහි රූපශෝභාවෙන් හා මහිමයෙන් ඔහුගේ දර්ශනය ඉදිරියේ විවෘත විය. ශුද්ධ ලියවිල්ලේ එක් කොටසක් අනෙක් කොටස පැහැදිලි කරන බව ඔහු දුටුවේය; එක් ඡේදයක් ඔහුගේ අවබෝධයට වසා තිබූ කල, එය පැහැදිලි කරන දේ වචනයේ වෙනත් කොටසක ඔහු සොයාගත්තේය. ඔහු දෙවියන්වහන්සේගේ ශුද්ධ වචනය ප්‍රීතියෙන්ද, අති ගැඹුරු ගෞරවයෙන් හා භක්තියෙන්ද සලකා බැලීය.” Early Writings, 230.

“උන්වහන්සේගේ දූතයා” යනු සිස්ටර් වයිට් විසින් සෘජුවම ගබ්‍රියෙල් ලෙස හඳුන්වා දෙන ලදී.

> දූතයාගේ වචන වන, “මම දෙවියන්වහන්සේගේ සන්නිධානයෙහි සිටින ගබ්‍රියෙල් වෙමි,” යනුවෙන් කියැවෙන්නේ, ඔහු ස්වර්ගීය රාජසභාවල උසස් ගෞරවයකින් යුත් තනතුරක් දරන බව පෙන්වයි. දානියෙල් වෙත පණිවිඩයක් සමඟ ඔහු පැමිණි කල, “මේ කාරණාවලදී මා සමඟ සිටින්නා ඔබගේ අධිපතියා වන මිකායෙල් [ක්‍රිස්තුස්] හැර වෙන කිසිවෙකු නැත” යයි ඔහු කීවේය. දානියෙල් 10:21. එළිදරව්වෙහි ගබ්‍රියෙල් පිළිබඳ ගැලවුම්කරු මෙසේ කියයි: “තම දූතයා මඟින් එය තම සේවක යොහන්ට යවා සංකේතයෙන් දැනුම් දුන්නේය.” එළිදරව් 1:1. තවද දූතයා යොහන්ට මෙසේ ප්‍රකාශ කළේය: “මම ඔබත් ඔබගේ සහෝදරයෝ වන අනාගතවක්තෘවරුන්ත් සමඟ එක් සේවකයෙකි.” එළිදරව් 22:9, R.V. අපූරු සිතුවිල්ලක්ය—දෙවියන්වහන්සේගේ පුත්‍රයාට ගෞරවයෙන් අනතුරුව සිටින දූතයාම, දෙවියන්වහන්සේගේ අරමුණු පාපී මනුෂ්‍යයන්ට විවෘත කර දීමට තෝරාගන්නා ලද්දාය. The Desire of Ages, 99.

“දෙවියන්ගේ පුත්‍රයාට ගෞරවයෙන් අනුපිළිවෙළින් සිටින දූතයාම දෙවියන්ගේ අරමුණු විවෘත කිරීමට තෝරාගනු ලැබූ බව” විලියම් මිලර්ගේ මනසට ප්‍රකාශ වූයේ අතිශය අරුම පුදුම සිතුවිල්ලකි. ගැබ්රියෙල් පමණක් නොව, බහුවචනයෙන් සඳහන් දූතයන් ද “දෙවියන්ගේ ජනතාවට නිතරම අන්ධකාරව පැවති” අනාවැකි පිළිබඳ ඔහුගේ අවබෝධය මඟ පෙන්වූහ. ගැබ්රියෙල් සහ අනෙක් දූතයන් උත්පත්ති පොතෙන් ආරම්භ කොට අඛණ්ඩ ලෙස මුළු බයිබලය පුරා මිලර්ට මඟ පෙන්වූහ. එබැවින් දානියෙල් 8:14 හි දෙදහස් තුන්සිය දින වෙත ඔහු මඟ පෙන්වනු ලැබීමට බොහෝ කලකට පෙර, බයිබලයේ දීර්ඝතම කාල අනාවැකිය වන ලෙවී කථාව 26 හි “සත් වාරය” (වසර දෙදහස් පන්සිය විස්ස) වෙත ඔහු මඟ පෙන්වනු ලැබීය.

> “ඉන්පසුව මම යාච්ඤාවටත් වචනය කියවීමටත් මා කැප කර ගතිමි. මාගේ සියලු පූර්වග්‍රහයන් පසෙක තැබීමටත්, ශුද්ධ ලියවිල්ල ශුද්ධ ලියවිල්ල සමඟ සම්පූර්ණයෙන් සැසඳීමටත්, එහි අධ්‍යයනය විධිමත් හා ක්‍රමානුකූල ආකාරයකින් අනුගමනය කිරීමටත් මම අධිෂ්ඨාන කර ගතිමි. මම උත්පත්ති පොතෙන් ආරම්භ කර, පදයෙන් පදය කියවමින්, විවිධ ඡේදවල අර්ථය එහි ඇති යම් ගූඪාර්ථතා හෝ පරස්පරතා පිළිබඳව මට කිසිදු අවුලක් නොතබන පරිදි විවෘත වන තරමට පමණක් ඉදිරියට ගියෙමි. කිසියම් අපැහැදිලි දෙයක් මට හමු වූ සෑම අවස්ථාවකදීම, එය සම්බන්ධ සියලු අදාළ ඡේද සමඟ සැසඳීම මගේ ප්‍රයෝගය විය; සහ CRUDENගේ උපකාරයෙන්, එම අපැහැදිලි කොටසක අඩංගු ප්‍රමුඛ වචන කිසියම් එකක් හමුවන ශුද්ධ ලියවිල්ලේ සියලු පාඨ මම පරීක්ෂා කළෙමි. එවිට, සෑම වචනයක්ම පාඨයේ විෂයය සම්බන්ධයෙන් එයට අයත් නිසි බලපෑම ලැබෙන පරිදි සලකා බැලීමෙන්, ඒ පිළිබඳ මාගේ අදහස බයිබලයේ සියලු අදාළ ඡේද සමඟ සම්මුතියට පැමිණියේ නම්, එය තවදුරටත් දුෂ්කරතාවයක් නොවීය. මේ ආකාරයෙන්, මම බයිබලයේ මාගේ ප්‍රථම සම්පූර්ණ කියවීමේදී, ආසන්න වශයෙන් අවුරුදු දෙකක් තිස්සේ එහි අධ්‍යයනය කරගෙන ගියෙමි; තවද එය තමන්ම තමන්ගේ අර්ථකථකයා බව සම්බන්ධයෙන් සම්පූර්ණයෙන් තෘප්තිමත් වීමි. ශුද්ධ ලියවිල්ල ඉතිහාසය සමඟ සැසඳීමෙන්, එහි ඉටු වී ඇති තරමට සියලු අනාවැකි වචනාර්ථයෙන්ම ඉටු වී තිබූ බවත්; බයිබලයේ සියලු විවිධ රූපක, උපමා, දෘෂ්ටාන්ත, සමානෝපමාන ආදිය, ඒවායේ ආසන්න සම්බන්ධතාවයේදීම පැහැදිලි කර තිබුණේ හෝ ඒවා ප්‍රකාශ කර තිබූ පද අනෙකුත් වචන කොටස්වල නිර්වචනය කර තිබුණේ බවත්, මෙසේ පැහැදිලි කළ කල්හි ඒවා එම පැහැදිලි කිරීමට අනුරූපව වචනාර්ථයෙන් තේරුම් ගත යුතු බවත් මම සොයා ගතිමි. මෙසේ, බයිබලය එළිදරව් කරන ලද සත්‍යයන්ගේ පද්ධතියක් බවත්, එය එතරම් පැහැදිලිව හා සරලව දී ඇති බැවින්, ‘මඟ ගමන් කරන මිනිසා, ඔහු මෝඩයෙකු වුවද, එහි වැරදීමට අවශ්‍ය නැත’ යන කාරණය පිළිබඳව මම තෘප්තිමත් වීමි. …”

> “ශුද්ධ ලියවිලි පිළිබඳ තවදුරටත් අධ්‍යයනය කිරීමෙන්, විජාතීන්ගේ අධිපත්‍යයේ සත් කාලයන් ආරම්භ විය යුත්තේ, යෙහූදියන් මනස්සේගේ දුෂ්කර වහල්කම සමයේ ස්වාධීන ජාතියක් වීම නවතා දැමූ විට සිට බවත්, එය හොඳම කාලගණකයන් විසින් ක්‍රි. පූ. 677 ලෙස නියම කර තිබුණ බවත්; දින 2300 සති හැත්තෑව සමඟ ආරම්භ වූ බවත්, එය හොඳම කාලගණකයන් විසින් ක්‍රි. පූ. 457 සිට ලෙස දිනනය කර තිබුණ බවත්; තවද දෛනිකය ඉවත් කරනු ලැබීමත්, විනාශ කරනු ලබන පිළිකුල ස්ථාපිත කිරීමත් සමඟ ආරම්භ වන දින 1335—දානියෙල් පොතේ සත්වන පරිච්ඡේදයේ එකොළොස්වන පදය—පෞරාණික පිළිකුල් ඉවත් කළ පසු පාප්වරුන්ගේ අධිපත්‍යය පිහිටුවනු ලැබූ කාලය සිට දිනනය කළ යුතු බවත්, මා උපදෙස් ගත හැකි වූ හොඳම ඉතිහාසඥයන්ගේ අනුව එය ක්‍රි. ව. 508 පමණ සිට ලෙස දිනනය කළ යුතු බවත් මම නිගමනය කළෙමි. මෙම සියලු අනාවැකිමය කාල පරාස, ඒවා නිශ්චිතව ගණනය කළ යුතු සිද්ධීන් සඳහා හොඳම කාලගණකයන් විසින් නියම කළ විවිධ දිනවල සිට ගණනය කළ විට, ඒවා සියල්ලම එක්කාලයේම, ක්‍රි. ව. 1843 පමණදී, අවසන් වනු ඇත. මෙසේ 1818 දී, ශුද්ධ ලියවිලි පිළිබඳ මගේ අවුරුදු දෙකක අධ්‍යයනය අවසානයේදී, එම කාලයේ සිට අවුරුදු විසි පහක් පමණ ඇතුළත අපගේ වර්තමාන තත්ත්වයේ සියලු කාරණා අවසන් කරනු ලබන බව යන ගැඹුරු නිගමනය වෙත මා ගෙන එන ලද්දෙමි…” විලියම් මිලර්ගේ Apology and Defense, 6, 12.

පළමුව සඳහන් කිරීමේ නියමය අනුව, පළමුව සඳහන් කරනු ලබන දෙය අතිශය ප්‍රධානත්වයක් දරයි; එළිදරව් පොතේ පළමු අධ්‍යායයේ පළමු පදයේ පළමුව සඳහන් කරනු ලබන්නේ, පියාණන් විසින් යේසුස්වහන්සේට පණිවිඩයක් දෙන අතර, යේසුස්වහන්සේ එය තම දූතයාට දෙනසේක, එවිට ඔහු එය නබිවරයෙකුට දෙන අතර, එම නබිවරයා එය ලියා සභාවන් වෙත යවන එම සන්නිවේදන ක්‍රියාවලියයි. ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්වාදය විලියම් මිලර්ගේ කාර්යය හා සොයාගැනීම් ප්‍රතික්ෂේප කළ විට, ඔවුහු තමන්ගේ පදනම් පමණක් නොව ප්‍රතික්ෂේප කළහ; මිලර්ව ඔහුගේ අවබෝධයන් වෙත මඟ පෙන්වූ ඒ සන්නිවේදන ක්‍රියාවලියද ඔවුහු ප්‍රතික්ෂේප කළහ; එසේම, කරුණාවේ කාලය අවසන් වීමට මඳක් පෙර විවෘත කරනු ලබන යේසුස් ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ එළිදරව්ව මනුෂ්‍යයන්ට අවබෝධ කරගැනීමට ඇති එකම මාර්ගය වන එම ක්‍රියාවලියද ඔවුහු ප්‍රතික්ෂේප කළහ.

ලෙවී කථාවෙහි සඳහන් සත් වරයන් ක්‍රි.පූ. 677 දී ආරම්භ වූ බව මිලර්ට අවබෝධ කර දෙන ලදී. සත් වරයන්ගේ විසිරවීම ඉශ්‍රායෙල්හි උතුරු ගෝත්‍ර දසයට එරෙහිවද ක්‍රියාත්මක වූ බව හඳුනා ගැනීම සඳහා ස්වාමීන්වහන්සේ හිරාම් එඩ්සන් භාවිත කළේ 1856 දීය. ස්වාමීන්වහන්සේ, මිලර් විසින් සොයාගත් සත් වරයන් පිළිබඳ මූලික අනාවරණයට අනුකූලව, එහෙත් එය ඉක්මවා දුරට, සත් වරයන් පිළිබඳ අවබෝධය වර්ධනය කිරීමට උත්සාහ කරමින් සිටියහ. එහෙත් 1856 දී හිරාම් එඩ්සන් විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද ආලෝකය අභිරහස් ලෙස අවසන් විය; මක්නිසාද යත්, එම මාලාවේ අටවන ලිපිය Review and Herald හි එවක සංස්කාරක වූ ජේම්ස් වයිට්ගේ මෙම වචනවලින් අවසන් වූ බැවිනි: “To be continued.” එය “continued” විය යුතුව තිබුණත්, 2001 සැප්තැම්බර් 11 න් පසු ස්වාමීන්වහන්සේ තම ජනතාව “old paths” වෙතත්, අවසානයේ හිරාම් එඩ්සන් විසින් ලියන ලද අසම්පූර්ණ ලිපි මාලාව වෙතත් ඔවුන්ව මෙහෙයවූ තුරු එය සිදු නොවීය.

අප මේ වර්තමානයේ විශාල බලාපොරොත්තුභංගය අනුගමනය කරමින් ආරම්භ වූ කැරැල්ල පිළිබඳව කතා නොකරන්නෙමු; එය සරලව සූචනය කිරීමට පමණක් යැයි නම්, මිලර් ලෙවීකථාව විසිහයහි “සත් වර” වෙත මෙහෙයවනු ලැබුවද, එම විෂය සම්බන්ධයෙන් මිලර්ගේ මූලික අවබෝධය ඉක්මවා “සත් වර” පිළිබඳ මුල් අවබෝධය වැඩි කිරීමට ස්වාමින්වහන්සේ අදහස් කර සිටි බව පැහැදිලිය. උන්වහන්සේ තෝරාගත්තේ හයිරම් එඩ්සන්ය; එනම් 1844 ඔක්තෝබර් 23 වන දින ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ අතිශුද්ධස්ථානයට ප්‍රවේශ වන දර්ශනය දීමට මීට පෙර උන්වහන්සේ තෝරාගත්, එම ඉතිහාසයේම සිටි එම සේවකයාය.

මේ නිසාම මම ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් දේවවේදියාගේ වචන භාවිත කළේ, මිලර්ගේ සියලු අනාවැකිමය යෙදීම් සඳහා වූ රාමුව ඔහුගේ විනාශකාරී බලයන් දෙක පිළිබඳ අවබෝධය මත පදනම් වූ බව පිළිගැනීම සඳහාය. දානියෙල්ගේ පොතෙහි ඒවා “දිනපතා” (අනෙකුත් ජාතික ආගමිකත්වය) ලෙස නිරූපිත වන අතර, එය සෑම විටම “අපරාධය” හෝ “අකුසලය” සමඟ සම්බන්ධ වේ; ඒ දෙකම පාප්වාදයේ විනාශකාරී බලයේ විවිධ පැතිකඩ නියෝජනය කරයි. මිලර් නියෝජනය කරන ඉතිහාසයෙන් පසු, රෝම බලයන් පිළිබඳ ඔහුගේ මූලික අවබෝධය බොහෝ සෙයින් වැඩිදියුණු වී ඇත.

ගාබ්රියෙල්ද ඇතුළුව දෙවියන්වහන්සේගේ දූතයන්, මිලර් ප්‍රකාශ කළ අවබෝධයන් කරා ඔහු මෙහෙයවූහ. එම අවබෝධයන්ට ඔහු ප්‍රකාශ කළ අනාවැකිද, ඔහු භාවිත කළ බයිබල් අර්ථකථන නීතිද, එසේම අනාවැකි නිවැරදි ලෙස සංවිධානය කිරීමට ඔහුට ඉඩ සලසා දුන් රාමුවද ඇතුළත් විය. දානියෙල් පොතෙහි සඳහන් වන විනාශකාරී බලයන් දෙක වන්නේ අජාතික රෝමය සහ පාප් රෝමය බව පෙන්වන එම රාමුව මිලර්ට දෙනු ලැබීය. ඇමරිකාව සඳහා අනාගතය, නාගයා, මෘගයා සහ බොරු අනාගතවක්තෘ යන විනාශකාරී බලයන් තුනේ රාමුව කරා මෙහෙයවනු ලැබීය.

> තවද මම මැඩියන්ට සමාන වූ අපවිත්‍ර ආත්ම තුනක්, නාගයාගේ මුඛයෙන්ද, මෘගයාගේ මුඛයෙන්ද, ව්‍යාජ අනාගතවක්තෘගේ මුඛයෙන්ද පිටව එන බව දුටුවෙමි. මක්නිසාද ඔවුන් අරුමපුදුම ක්‍රියා කරන භූතයන්ගේ ආත්මයෝය; ඒවා සර්වශක්තිමත් දෙවියන්වහන්සේගේ ඒ මහත් දවසේ යුද්ධයට ඔවුන් එක්රැස් කිරීමට, පොළොවේ රජවරුන් වෙතද මුළු ලෝකයේ රජවරුන් වෙතද පිටත්ව යති. එළිදරව් 16:13, 14.

ඇමරිකාවේ රාමුව සඳහා වන අනාගතය මිලර්ගේ කාර්යය මත ගොඩනැගී ඇත, නමුත් ඔහුගේ කාර්යය නවතා තිබුණු ස්ථානය ඉක්මවා යයි. ඇඩ්වෙන්ටිසමය ඔහුගේ රාමුව අත්හැර දමා, පත්වැටුණු ප්‍රොටෙස්තන්ට්වාදයේ හා රෝමයේ දේවවේදය වෙත ආපසු හැරී ගියේය. දානියෙල් පොතෙහි ආරම්භ වන එම එකම අනාවැකිමය රේඛාව එළිදරව් පොතෙහි ද ඉදිරියට ගෙන යනු ලැබේ.

> “එළිදරව්ව මුද්‍රාතබන ලද පොතක්ය; එහෙත් එය විවෘත කරන ලද පොතක් ද වෙයි. එය මේ භූමියේ ඉතිහාසයේ අවසාන දවස්වල සිදුවීමට නියමිත අද්භූත සිද්ධීන් වාර්තා කරයි. මේ පොතේ ඉගැන්වීම් නිශ්චිතය, ගුප්තවත් අවබෝධයට නොපැමිණිය හැකිවත් නොවේ. එහි දානියෙල්හි ඇති එම අනාවැකි රේඛාවම නැවත ගෙන ඇත. දෙවියන් වහන්සේ සමහර අනාවැකි නැවත ප්‍රකාශ කර ඇත; එසේ කිරීමෙන් ඒවාට වැදගත්කම දිය යුතු බව පෙන්වයි. මහත් ප්‍රතිඵලයක් නොමැති දේවල් ස්වාමීන් වහන්සේ නැවත නොකියයි.” Manuscript Releases, volume 9, 8.

දානියෙල්හි ඉතා පැහැදිලිව හඳුනාගත් අනාගමිකත්වය හා පාප්වාදය යන රේඛාව, එළිදරව් පොත තුළදී අනාවැකි ඉතිහාසයේ වේදිකාවට පසුව ප්‍රවේශ වන ඊළඟ පීඩාකාරී බලය ද ඇතුළත් වන පරිදි විස්තාරණය කර ඇති බැවින්, මිලර්ට එළිදරව් පොතේ අනාවැකි අවබෝධ කරගත නොහැකි විය.

> “අනාගතවාදය මගින්, එවිට පාප්ධර්මය මගින්ද, දෙවියන්වහන්සේගේ විශ්වාසවන්ත සාක්ෂිකරුවන් පෘථිවියෙන් මකා දැමීමට උත්සාහ කරමින් සතන් බොහෝ ශතවර්ෂ ගණනාවක් තිස්සේ තම බලය ක්‍රියාත්මක කළේය. අනාගතවාදීන්ද පාප්වාදීන්ද එකම මකරාගේ ආත්මයෙන් ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබූහ. ඔවුන් අතර වූ වෙනස එකක් පමණි; එනම්, දෙවියන්වහන්සේට සේවය කරන බවට මවාපාමින් සිටි පාප්ධර්මය වඩාත් භයානක හා කෘර සතුරා වූ බවයි. රෝමවාදයේ උපකාරය මගින් සතන් ලෝකය වහල්භාවයට ගත්තේය. දෙවියන්වහන්සේගේ යයි ප්‍රකාශ කරන සභාව මෙම මුළාවේ පෙළපතට ඇද දමනු ලැබූ අතර, අවුරුදු දහසකට වඩා වැඩි කාලයක් දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව මකරාගේ කෝපය යටතේ දුක් වින්දෝය. පාප්ධර්මය තම ශක්තියෙන් වංචිත කරනු ලැබ පීඩා කිරීමෙන් වැළකී සිටීමට බල කෙරුණු විට, යොහන් මකරාගේ හඬ ප්‍රතිධ්වනි කරමින් එම කෘර හා නින්දාපහසුවලින් පිරුණු කාර්යය ඉදිරියට ගෙන යාමට නැඟී එන අලුත් බලයක් දුටුවේය. දෙවියන්වහන්සේගේ සභාවටත් ව්‍යවස්ථාවටත් එරෙහිව යුද්ධ කිරීමට නියමිත අවසාන බලය වූ මෙම බලය, බැටළුවෙකුට සමාන අඟ දෙකක් ඇති මෘගයෙකු මගින් සංකේතවත් කරනු ලැබීය. එයට පෙර පැමිණි මෘගයන් මුහුදෙන් නැඟී ආවත්, මෙය පෘථිවියෙන් නැඟී ආවේය; එයින් සංකේතවත් කරන ජාතියේ සාමකාමී උද්භවය එයින් නියෝජනය වේ. ‘බැටළුවෙකුට සමාන අඟ දෙක’ යන්න, එක්සත් ජනපද ආණ්ඩුවේ ස්වභාවය, එහි මූලික මූලධර්ම දෙක වන ජනරජවාදය සහ ප්‍රොටෙස්තන්තවාදය තුළ ප්‍රකාශ වන ආකාරයෙන්, මනා ලෙස නියෝජනය කරයි. ජාතියක් වශයෙන් අපගේ බලය හා සෞභාග්‍යයේ රහස වන්නේ මෙම මූලධර්මයන්ය. ඇමරිකාවේ වෙරළ තීරයන්හි මුල්වරට ආරක්ෂාස්ථානයක් සොයාගත් අය, පාප්ධර්මයේ උඩඟු අයිතිවාසිකම්වලින්ද රාජාධිපති පාලනයේ අධිනිෂ්ඨිතයෙන්ද නිදහස් වූ රටකට පැමිණ සිටින බව සතුටින් පිළිගත්තෝය. ඔවුහු සිවිල් සහ ආගමික නිදහසේ විහිදුණු පදනම මත ආණ්ඩුවක් පිහිටුවීමට තීරණය කළහ.”

> “එහෙත් දෘඪ වූ අනාගතවාක්‍යයේ පැන්සලෙන් ඇඳෙන රේඛා මෙම ශාන්ත දර්ශනයෙහි වෙනසක් හෙළි කරයි. බැටළු පැටවෙකුට සමාන අං ඇති මෘගයා මකරාගේ හඬින් කතා කරයි; තවද ‘තමා ඉදිරියෙහි සිටින පළමු මෘගයාගේ සියලු බලය ක්‍රියාත්මක කරයි.’ අනාගතවාක්‍යය ප්‍රකාශ කරන්නේ, ඔහු පොළොවේ වාසය කරන්නන්ට මෘගයාට රූපයක් සාදන ලෙස කියනු ඇති බවත්, තවද ‘කුඩා සහ මහත්, ධනවත් සහ දිළිඳු, නිදහස් සහ දාස, සියල්ලන්ම තම දකුණු අතේ හෝ තම නළලවල සලකුණක් ලබන ලෙස ඔහු කරවයි; තවද සලකුණ, නැතහොත් මෘගයාගේ නාමය, නැතහොත් ඔහුගේ නාමයේ අංකය ඇති තැනැත්තා හැර, කිසිවෙකුට මිලදී ගැනීමට හෝ විකිණීමට නොහැකි වන ලෙසය.’ මෙසේ ප්‍රොටෙස්තන්තවාදය පාප්වාදයේ පියවර අනුව යයි.” Signs of the Times, November 1, 1899.

මිලර්ට අනුව, එළිදරව් පොතේ දහතුන්වන පරිච්ඡේදයේ මුහුදු මෘගයා සහ භූමි මෘගයා පිළිවෙළින් අධර්මීය රෝමය හා එයට අනුව පැමිණි පාප්වරුන්ගේ රෝමය නියෝජනය කළේය. මිලර් එළිදරව් පොතේ දහහත්වන පරිච්ඡේදයටද තම රාමුව අදාළ කිරීමට උත්සාහ කළේය; එහෙත් පාප් පදවියේ මාරාන්තික තුවාලය සුව වීම, එක්සත් ජනපදයේ සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ ප්‍රකාශනමය භූමිකාව යන කරුණු, දූතයන් විසින් ඔහුට දී තිබූ දේවීය රාමුවෙන් පිටත වූවෝය. ඔහුට අනුව, එළිදරව් පොතේ දහතුන්වන පරිච්ඡේදයේ භූමියෙන් ඉහළට පැමිණි මෘගයා පාප් පදවිය විය.

අන්ධකාර යුගයෙන් පිටතට පැමිණ තිබූ නාමමාත්‍රික ප්‍රොටෙස්ටන්ට්වරුන්ගේ අත්වලින් ප්‍රොටෙස්ටන්ට්වාදයේ මැන්ටලය ඉවත් කිරීමට භාවිත කරනු ලැබීමට නියමිත දූතයා මිලර්ය. එක්සත් ජනපදය ද්‍රාගනයෙකු මෙන් කථා කරන කාලයද, රිපබ්ලිකානුවාදය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක් බවට පරිවර්තනය වූ විටත්, විශ්වාසභ්‍රෂ්ට ප්‍රොටෙස්ටන්ට්වාදය විශ්වාසභ්‍රෂ්ට ආණ්ඩුව සමඟ එක්ව, පාප්වාදයේ රූපය වන සභාව හා රාජ්‍යය එක්කිරීමේ ඒ සන්ධානය නැවත ක්‍රියාත්මක කරන විටත්, ඔහුගේ දිනවලදී තවමත් අනාගතයේ වූයේය. එම හේතුව නිසා, දූතයන් විසින් ඔහුට දී තිබූ දේවීය රාමුව තුළ ප්‍රකාශන පොත ස්ථානගත කිරීමට ඔහු උත්සාහ කළේය.

1798දී දානියෙල් අට සහ නව පරිච්ඡේදවල උලායි ගංගා දර්ශනය මුද්‍රාභිංධනයෙන් විවෘත කළ විට උපන් දැනුමේ වැඩිවීම තේරුම් ගැනීම සඳහා ඔහු තෝරාගනු ලැබීය. අනාගතයේදී ඇමරිකාව සඳහා තිබුණේ, දානියෙල් එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ හතළිස්වන පදයේ විස්තර කර ඇති පරිදි, පැරණි සෝවියට් සංගමය නියෝජනය කළ රටවල් පාප්පධිකාරිය හා එක්සත් ජනපදය විසින් ඉවතට ගසාගෙන යන ලද 1989දී මුද්‍රාභිංධනයෙන් විවෘත කරන ලද දානියෙල් දස සිට දොළොස් දක්වා පරිච්ඡේදවල හිද්දේකල් ගංගාවේ දර්ශනය තේරුම් ගැනීමයි.

අනාගතය ඇමරිකාව සඳහා දේවදූතයන් විසින් ලබා දෙන ලද රාමුව, මහානාගයා, මෘගයා සහ බොරු අනාවැකිකරු යන ත්‍රිත්වීය එක්සත්කමේ සන්දර්භය තුළ අනාවැකිය හඳුනාගැනීම හා එය අදාළ කරගැනීම මත පදනම්ව තිබුණි.

> “දෙවියන්වහන්සේගෙන් දානියෙල් ලැබූ ආලෝකය විශේෂයෙන්ම මෙම අන්තිම දවස් සඳහා දෙන ලද්දේය. ෂිනාර්හි මහත් ගංගා වන උලායි සහ හිද්දෙකෙල් තීරයන් අසළ ඔහු දුටු දර්ශන දැන් ඉටුවීමේ ක්‍රියාවලියෙහි පවතින අතර, පෙර කියා තිබූ සියලු සිද්ධීන් ඉක්මනින් සිදුවනු ඇත.” Testimonies to Ministers, 112.

මිලෙරයිට්වරු විනිශ්චය ආරම්භවීම ප්‍රකාශ කරමින් පළමු සහ දෙවැනි දේවදූතයාගේ පණිවිඩය ඉදිරිපත් කළහ. ඇමරිකාව සඳහා අනාගතය තුන්වැනි දේවදූතයාගේ පණිවිඩය ඉදිරිපත් කරමින් සිටී.

> මම වපුරුවෙමි, අපොල්ලොස් ජලය දුන්නේය; එහෙත් වර්ධනය දුන්නේ දෙවියන්වහන්සේය. එබැවින් වපුරන්නා කිසි දෙයක් නොවේ, ජලය දෙනන්නාද නොවේ; වර්ධනය දෙන දෙවියන්වහන්සේය. වපුරන්නාත් ජලය දෙනන්නාත් එකය; තවද එක් එක් මනුෂ්‍යයා තම තමාගේ කර්මයට අනුව තම තමාගේ විපාකය ලබන්නේය. මක්නිසාද අපි දෙවියන්වහන්සේ සමඟ එක්ව වැඩකරන සේවකයෝ වෙමු; ඔබ සැම දෙවියන්වහන්සේගේ කෙතය, ඔබ සැම දෙවියන්වහන්සේගේ ගොඩනැගිල්ලය. මට දෙන ලද දෙවියන්වහන්සේගේ කරුණාව අනුව, ප්‍රඥාවන්ත ප්‍රධාන ගොඩනැගිලි ශිල්පියෙකු මෙන් මම පදනම තැබුවෙමි, තවත් කෙනෙක් එය මත ගොඩනඟන්නේය. එහෙත් ඒ මත කෙසේ ගොඩනඟන්නේදැයි එක් එක් කෙනා සැලකිල්ලෙන් බලාගත යුතුය. මක්නිසාද තබා ඇති ඒ පදනම වන යේසුස් ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ හැර වෙන කිසි පදනමක් කිසිවෙකුට තැබිය නොහැක. 1 කොරින්ති 3:6–11.

තුන්වන දූතයාගේ පණිවිඩය නිවැරදිව ප්‍රකාශ කිරීමට නම්, ඔබ පළමු දූතයන් දෙදෙනාගේ පණිවිඩද ඉදිරිපත් කළ යුතුය; මන්ද පළමුවන හා දෙවන පණිවිඩ නොමැතිව තුන්වන පණිවිඩයක් තිබිය නොහැකි බව අපට දන්වා ඇත. පළමු හා දෙවන පණිවිඩය පදනම වන අතර, තුන්වන පණිවිඩය ශිඛර ගලය වේ; එහෙත් තුන්වන පණිවිඩය කිසිවිටෙකත් පළමු හා දෙවන පණිවිඩ ප්‍රතික්ෂේප හෝ ඒවාට විරුද්ධ නොවනු ඇත. එසේ වුවහොත්, එය සැබෑ පණිවිඩය නොවේ.

> “පළමුවන සහ දෙවන පණිවිඩ 1843 සහ 1844 වර්ෂවල දී දෙන ලද්දේය; දැන් අප සිටින්නේ තුන්වන පණිවිඩයේ ප්‍රකාශනය යටතේය. එහෙත් එම පණිවිඩ තුනම තවදුරටත් ප්‍රකාශ කරනු ලැබිය යුතුය. සත්‍යය සොයන අය වෙත ඒවා නැවත නැවතත් ප්‍රකාශ කිරීම පෙර කවරදාටත් වඩා අදත් අත්‍යවශ්‍යය. පෑනෙන් හා හඬින් අපි එම ප්‍රකාශනය ප්‍රචාරය කළ යුතු අතර, ඒවායේ අනුපිළිවෙලද, අපව තුන්වන දූතයාගේ පණිවිඩය දක්වා ගෙන එන අනාවැකිවල යෙදුමද පෙන්විය යුතුය. පළමුවන සහ දෙවන පණිවිඩ නොමැතිව තුන්වන පණිවිඩයක් තිබිය නොහැක. මෙම පණිවිඩ අපි ලෝකයට ප්‍රකාශන මඟින්ද, දේශන මඟින්ද දිය යුතුය; එසේ කරමින් අනාවැකි ඉතිහාසයේ රේඛාව තුළ තිබී ගිය දේවල්ද තවම පැමිණීමට ඇති දේවල්ද පෙන්විය යුතුය.” Selected Messages, book 2, 104, 105.

මිලරයිට් ඉතිහාසයත් අපගේ ඉතිහාසයත් පිළිබඳ ඉතා සුන්දර නිරීක්ෂණයක් ඇත. මිලරයිට්වරු ආරම්භය වූහ; අපි අවසානය වෙමු. ඔවුහු පළමුදෙවැනි දූතයන්ගේ පණිවිඩය ඉදිරිපත් කළහ, එය අනුව ජීවත්වූහ. අපි තුන්වන දූතයාගේ පණිවිඩය ඉදිරිපත් කරමු. ඔවුන්ගේ මුද්‍රා විවෘත නොකළ පණිවිඩය (උලයි දර්ශනය) දානියෙල්ගේ පරිච්ඡේද දෙකක දක්නට ලැබේ; අපගේ පණිවිඩය (හිද්දෙකෙල් දර්ශනය) පරිච්ඡේද තුනක දක්නට ලැබේ. ඔවුහු පළමු හා දෙවන විපත් හඳුනාගත්හ, දෙවන විපතේ ඉටුවීම තුළ ජීවත්වූහ. අපි තුන්වන විපතේ ඉටුවීම හඳුනාගෙන එහි ඉටුවීම තුළ ජීවත්වෙමු. ඔවුන්ගේ අනාවැකිමය යෙදුමේ රාමුව වූයේ අජාතික රෝමය (මකරා) හා පාප්වරුන්ගේ රෝමය (මෘගයා) ය. අපගේ අනාවැකිමය යෙදුමේ රාමුව වන්නේ තුන්ගුණ මෘගයෙකු ලෙස නූතන රෝමයයි.

එළිදරව් පොතේ දහහත්වන පරිච්ඡේදයේ පාප් රෝමය සත්වනවන්ගෙන් වූ අටවන තැනැත්තා යන ලක්ෂණය අප සලකා බැලීමට ආරම්භ කරන විට, මූලික ඉතිහාසය තුළ මිලර්වාදීන් රෝමය පිළිබඳව කුමක් අවබෝධ කරගෙන සිටියාද යන්න සලකා බැලීම වටී. තුන්වන දූතයාට අතිරේක ආලෝකය ලැබෙනු ඇත, නමුත් එම ආලෝකය කිසිවිටෙක ස්ථාපිත සත්‍යයට විරුද්ධ නොවනු ඇත.

දානියෙල් පොතේ දෙවන, හත්වන, අටවන, එකොළොස්වන සහ දොළොස්වන අධ්‍යාය, අනෙකුත් බලයන් සමඟ රෝමය හඳුනා දෙයි. අපි මිලර්ගේ ප්‍රවචනාත්මක යෙදුම් සඳහා වූ රාමුව ලෙස 1798ට පෙර රෝමයේ අදියර දෙක — අජාතික හා පාප්වාදී — සලකා බලමින් සිටිමු. මිලර් සහ පුරෝගාමීහු දානියෙල් 11:14 හි සඳහන් “නුඹේ ජනතාවගේ කොල්ලකාරයෝ” යන්න රෝමය නියෝජනය කරන බව හඳුනා ගනිති.

> ඒ කාලවලදී දකුණු රජුට එරෙහිව බොහෝ දෙනෙක් නැගී සිටිනු ඇත. තවද, දර්ශනය ස්ථාපිත කරනු පිණිස, ඔබගේ ජනතාව අතරේ සිටින කොල්ලකරුවෝද තමන් උසස් කරගන්නෝය; එහෙත් ඔවුන් වැටෙනු ඇත. දානියෙල් 11:14.

මෙම පදය තුළ සලකා බැලිය යුතු වැදගත් කරුණු අවම වශයෙන් දෙකක් ඇත. මෙම පදයේ “දර්ශනය” යන වචනය දානියෙල් පොතෙහි “දර්ශනය” ලෙස පරිවර්තනය කර ඇති හෙබ්‍රෙව් වචන දෙකෙන් එකකි. “දර්ශනය” ලෙස පරිවර්තනය කරන හෙබ්‍රෙව් වචනවලින් එකක් châzôn වන අතර, එහි අර්ථය සිහිනයක්, නැතහොත් අනාවැකියක් හෝ දර්ශනයක් යන්නයි. châzôn යන වචනය අනාවැකිමය ඉතිහාසය, හෝ කාල පරාසයක් හඳුන්වයි; එය දානියෙල් පොතෙහි දස වතාවක් දක්නට ලැබෙන අතර සෑම විටම “දර්ශනය” ලෙසම පරිවර්තනය කර ඇත.

“දර්ශනය” ලෙසද පරිවර්තනය කරනු ලබන අනෙක් හෙබ්‍රෙව් වචනය mar-eh’ වන අතර, එහි අර්ථය පෙනුම යන්නයි. mar-eh’ යන වචනය තනි දර්ශනයක්, කාලයේ එක් නිශ්චිත මොහොතක්, හඳුන්වා දෙයි. mar-eh’ යන හෙබ්‍රෙව් වචනය දානියෙල් පොතෙහි තෙර දෛව වාර ගණනක් දක්නට ලැබෙන අතර, එය හය වාරයක් “දර්ශනය” ලෙසද, වාර හතරක් “මුහුණුවර” ලෙසද, වාර දෙකක් “පෙනුම” ලෙසද, එක් වාරයක් “ශෝභන” ලෙසද පරිවර්තනය කර ඇත.

ඔබගේ ජනතාවගේ කොල්ලකාරයෝ රෝමය නියෝජනය කරති; එබැවින් දානියෙල්ගේ පොතෙහි අනාගතවාදී “දර්ශනය” ස්ථාපිත කරන්නේ රෝමය සම්බන්ධ අනාගතවාදී විෂයයයි. මේ හේතුව නිසා, අනාගතවාදී සංකේතයක් ලෙස රෝමයේ වැදගත්කම අවබෝධ කරගැනීම අත්‍යවශ්‍ය ය.

අනාගතවාක්‍යමය තර්කය අනුව, අනාගතවාක්‍යමය ඉතිහාසය නියෝජනය කරන “දර්ශනය” යන වචනය, එළිදරව් පොතේ ආමන්ත්‍රණය කරනු ලබන එම “දර්ශනය” ම විය යුතුය; මක්නිසාද, දානියෙල් සහ එළිදරව් යන දෙකම එකම පොත බවත්, ඒවා එකිනෙකාට පූරණය වන බවත්, එකිනෙකා සම්පූර්ණත්වයට ගෙන යන බවත්, දානියෙල්හි පිහිටා ඇති එම අනාගතවාක්‍ය රේඛාවම එළිදරව් පොතේ නැවත අල්ලාගනු ලබන බවත්, ප්‍රේරණය විසින් හඳුනාදක්වයි. අනාවැකි ආත්මය තුළ ඉදිරිපත් කර ඇති එම කරුණු මෙම ලිපි මාලාව තුළ දැනටමත් ඇතුළත් කර ඇති බැවින්, මම ඒවා නැවත ඇතුළත් නොකරමි. අප දැනටමත් සිස්ටර් වයිට් වෙතින් ඇතුළත් කර ඇති තවත් කරුණක් මම එකතු කරමි. එම කරුණ නම් බයිබලයේ සියලු පොත් එළිදරව් පොතෙහි එකමුතු වී එහි අවසන් වන බවයි. දානියෙල් තුළ සොයාගත හැකි, රෝමය යන අනාගතවාක්‍යමය විෂයය සමඟ ස්ථාපිත වූ අනාගතවාක්‍යමය ඉතිහාසයේ “දර්ශනය” (châzôn), මුළු බයිබලය පුරාම තිබෙන අනාගතවාක්‍යමය ඉතිහාසයේ දර්ශනය නියෝජනය කරයි. බයිබලයේ සියලු පොත් එළිදරව් පොතෙහි එකමුතු වී එහි අවසන් වන අතර, දෙවියන් වහන්සේ කිසිවිටෙක තමන්ටම පරස්පර නොවෙති. කිසිවිටෙකත් නැත! ඔබ එසේ වී ඇතැයි සිතන්නේ නම්, ඔබ කුමක්හෝ වැරදියෙන් අවබෝධ කරගෙන සිටින්නෙහිය. එම හෙබ්‍රෙව් වචනයම (châzôn) නीतි වාක්‍ය පොතෙහි ද “දර්ශනය” ලෙස පරිවර්තනය කර ඇත.

> දර්ශනය නොමැති තැන ජනතාව විනාශ වෙති; නමුත් ව්‍යවස්ථාව රක්ෂා කරන්නා භාග්‍යවන්තය. හිතෝපදේශ 29:18.

එම පදය සම්බන්ධයෙන් සලකා බැලිය යුතු පළමු කරුණ එයයි. අපි රෝමය වැරදියෙන් අවබෝධ කරගතහොත්, අනාවැකිමය ඉතිහාසයේ දර්ශනය ස්ථාපිත කළ නොහැක. රෝමය පිළිබඳ අනාවැකිමය විෂයය විනාශ කිරීම සඳහා ඉතිහාසය පුරාම ව්‍යාජ දේවශාස්ත්‍රයක් හඳුන්වා දුන් යෙසුයිට්වරුන් සහ අනෙකුත් අයගේ ප්‍රයත්නයන් මූලික වශයෙන් නිර්වචනය කරන්නේ එම සත්‍යයයි. අපි රෝමය පිළිබඳ මූලික අවබෝධය සලකා බලන විට, මෙය සිහියේ තබාගත යුතුය.

> “වචනය පිළිබඳ තම අවබෝධයේ ව්‍යාකූලත්වයට පත්වන, ප්‍රතික්‍රිස්තුස්ගේ අර්ථය දැකීමට අසමත් වන අය, නිසැකවම තමන්ම ප්‍රතික්‍රිස්තුස්ගේ පැත්තෙහි තබාගනු ඇත. දැන් අපට ලෝකය සමඟ ඒකාකාර වීමට කිසිදු කාලයක් නැත. දානියෙල් තමන්ගේ කොටසෙහිත් තමන්ගේ ස්ථානයෙහිත් සිටියි. දානියෙල්ගේද යොහන්ගේද අනාවැකි අවබෝධ කරගත යුතුය. ඒවා එකිනෙක අර්ථ විවරණය කරයි. සෑම කෙනෙකුම අවබෝධ කරගත යුතු සත්‍යයන් ඒවා ලෝකයට දෙයි. මේ අනාවැකි ලෝකය තුළ සාක්ෂියක් විය යුතුය. මේ අන්තිම දවස්වලදී ඒවා ඉටු වීම මඟින්, ඒවා තමන්ම තමන් විවරණය කරනු ඇත.” Kress Collection, 105.

අන්තක්‍රිස්තුගේ (රෝමය) අර්ථය ඔබ දැක ගැනීමට අසමත් වුවහොත්, ඔබ රෝමයට එක්වනු ඇත; මෙම අවවාදය තැබී ඇත්තේ දානියෙල් සහ එළිදරව් පොත් තේරුම් ගැනීමට හැකි වීම හෝ නොහැකි වීම යන සන්දර්භය තුළය. මිලර්වාදීහු රෝමය පිළිබඳ තම හඳුනාගැනීම මත ඇඩ්වෙන්ටිස්වාදයේ මූලික අවබෝධය ගොඩනැගූහ. රෝමය විනාශකාරී බලයන් දෙකකින් නිරූපිත බවද, ඒ දෙකම රෝමයේ අදියරයන් බවද ඔවුහු තේරුම් ගත්හ; එහෙත් එළිදරව් පොතෙහි නිරූපිත ත්‍රිත්ව එකමුතුවක් වශයෙන් රෝමය දැකීමට ඔවුන් ඉතිහාසයේ සිටියේ ඒ සඳහා සුදුසු ස්ථානයක නොවේ. එබැවින් දානියෙල් වනාහි මිලර්වාදීන් විසින් නිරූපිත පදනම වන අතර, එළිදරව් වනාහි Future for America විසින් නිරූපිත මූලශ්ිලාය වේ. අප හඳුනාගැනීමට කැමති තවත් කරුණක් දානියෙල් 11:14 පදයෙන් ඇත.

මිල්ලර් සහ පුරෝගාමීහු නෙබුකද්නෙශර්ගේ ස්වප්නයේ රූපය බැබිලෝනිය, මීදෝ-පර්සියාව, ග්‍රීසිය සහ රෝමය යන රාජධානී හතර නියෝජනය කරන බව අවබෝධ කළහ. ඔවුන් සිව්වන රාජධානියෙන් ඔබ්බට දකින්නට නොහැකි වූයේ, පාප්ධූර රෝමය රෝමයේ දෙවන අදියරක් පමණක් බවත්, එබැවින් සිව්වන රාජධානිය 1798 දී අවසන් වී ඇති බවත් ඔවුන් අවබෝධ කළ බැවිනි. ඉතිහාසය පිළිබඳ ඔවුන්ගේ දෘෂ්ටි ස්ථානයෙන් ඉතිරිව තිබූ එකම අනාවැකිමය සලකුණ වූයේ ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ දෙවන පැමිණීමය; එහිදී කන්දෙන් කපා ඉවත් කළ ගල එම රූපයේ පාදවලට පහර දෙනු ඇත. මිල්ලරයිට්වරුන් අයිතිහාසික රෝමය සහ පාප්ධූර රෝමය අතර අනාවැකිමය වෙනස්කම් හඳුනාගත් නමුත්, 1798 ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ පැමිණීම සමඟ ගැළපීමට බල කෙරුණු බැවින්, ඔවුන්ට රාජධානී හතරෙන් ඔබ්බට කිසිවක් දැකිය නොහැකි විය.

> “දෙවියන්වහන්සේගේ ශුද්ධ කාර්යය මැටි සමඟ මිශ්‍ර කරන ලද ලෝහය අඩංගු රූපයේ පාදවලින් නිරූපණය කරනු ලබන කාලයකට අප පැමිණ සිටිමු. දෙවියන්වහන්සේට ජනතාවක් ඇත, තෝරාගත් ජනතාවක් ඇත; ඔවුන්ගේ විනිශ්චය ශුද්ධීකරණය විය යුතුය, මූලස්ථානය මත ලී, වියළි තණකොළ, සහ ගොයම් කුඩු තැබීමෙන් අපවිත්‍ර නොවිය යුතුය. දෙවියන්වහන්සේගේ ආඥාවන්ට විශ්වාසවන්ත සෑම ආත්මයක්ම අපගේ ඇදහිල්ලේ විශේෂ ලක්ෂණය සත්වන දින සබත් බව දැක ගනු ඇත. රජය දෙවියන්වහන්සේ ආඥා කළ පරිදි සබත් දිනට ගෞරව කළේ නම්, එය දෙවියන්වහන්සේගේ බලය තුළ ස්ථිරව සිටිනු ඇත, සහ ශුද්ධවන්තයන්ට එක් වරක් භාර දෙන ලද ඇදහිල්ල ආරක්ෂා කිරීමට කටයුතු කරනු ඇත. එහෙත් රාජ්‍ය නායකයෝ ව්‍යාජ සබත් දින උසස් කරනු ඇත; ඔව්හු තම ආගමික ඇදහිල්ල පාප්වාදයේ මෙම දරුවාගේ ආචරණය සමඟ මිශ්‍ර කරමින්, ස්වාමීන්වහන්සේ ශුද්ධ කර ආශීර්වාද කළ සබතට වඩා එය ඉහළ තැනක තබනු ඇත; මනුෂ්‍යයා ශුද්ධව පවත්වන පිණිස, උන්වහන්සේ සහ උන්වහන්සේගේ ජනතාව අතර පරම්පරා දහසක් දක්වා ලකුණක් වශයෙන් එය වෙන් කළසේක. සභා ක්‍රමය සහ රාජ්‍ය ක්‍රමය මිශ්‍ර වීම ලෝහය සහ මැටි මගින් නිරූපණය කර ඇත. මෙම එකතුව සභාවල සියලු බලය දුර්වල කරමින් සිටියි. සභාවට රාජ්‍යයේ බලය පවරා දීමෙන් දුෂ්ට ප්‍රතිඵල ඇතිවනු ඇත. මනුෂ්‍යයෝ දෙවියන්වහන්සේගේ ඉවසීමේ සීමාව ඉක්මවා යාමට ආසන්නව ගොස් ඇත. ඔව්හු තම ශක්තිය දේශපාලනයෙහි ආයෝජනය කර ඇත, සහ පාප්වාදය සමඟ එකතු වී ඇත. නමුත් දෙවියන්වහන්සේ තම ව්‍යවස්ථාව අවලංගු කළ අය දඬුවම් කරන කාලය පැමිණෙනු ඇත; ඔවුන්ගේ දුෂ්ට ක්‍රියාව ඔවුන්ම මත ආපසු වැටෙනු ඇත.” Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 4, 1168.

එළිදරව් පොතේ දහහත්වන පරිච්ඡේදය බයිබල් අනාවැකිවල රාජ්‍යයන් පිළිබඳ අවසාන හඳුනාගැනීම වන අතර, එහි රාජ්‍ය සතක් වැටී ගොස් ඇති බවත් අටවන රාජ්‍යය නූතන රෝමයේ ත්‍රිත්ව එක්සත්කම බවත් හඳුනාගනියි. බයිබල් අනාවැකිවල රාජ්‍යයන් පිළිබඳ පළමු සඳහන දානියෙල් දෙවන පරිච්ඡේදය නම්, එය සැබවින්ම එසේ නම්; එවිට අවසාන සඳහන පළමු සඳහන මගින් දර්ශනය කළ යුතුය. දානියෙල් දෙවන පරිච්ඡේදයේ රාජ්‍ය හතර, එළිදරව් දහහත්වන පරිච්ඡේදයේ රාජ්‍ය අට සමඟ කෙසේ එකඟ විය හැකිද?

එබැවින් අපි ඉදිරියට යන අතර මෙය සිහි තබාගන්න: මිලේරයිට්වරුන්ට තම ඉතිහාසයෙන් ඔබ්බට වූ අනාවැකිමය සිද්ධීන් දැකගත නොහැකි විය. ඔවුන් අවබෝධ කරගෙන ප්‍රකාශ කළ පණිවිඩය ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ දෙවන පැමිණීම අනාවැකිමය ඉතිහාසයේ ඊළඟ සලකුණ ලෙස හඳුනාගත්තේය. එහෙත්, අනාවැකිමය ඉතිහාසයේ දර්ශනය ස්ථාපිත කරන සංකේතය ලෙස රෝමය පිළිබඳ මිලේරයිට් අවබෝධයත්, දානියෙල් දෙවන පරිච්ඡේදයත්, යන දෙකම මිලේරයිට් මූලික සත්‍යයන් නම්, මෙය එළිදරව් පොතේ දහහත්වන පරිච්ඡේදයේ රාජධානී අට සමඟ කෙසේ එකඟ විය හැකිද?

දානියෙල් දෙවන පරිච්ඡේදයේ රූපය මූලිකද යන්න පිළිබඳ ඔබ සැකවන්ත නම්, ඔබ කළ යුත්තේ 1843 සහ 1850 පුරෝගාමී සටහන්පත් සලකා බැලීම පමණි. ඒ දෙකම මත දානියෙල් දෙවන පරිච්ඡේදයේ රූපය ප්‍රදර්ශනය කර ඇත. එපමණක් නොව, එලන් වයිට් ඒ සටහන්පත් දෙකම දෙවියන්වහන්සේගේ මඟපෙන්වීමෙන් සහ උන්වහන්සේගේ සැලැස්ම අනුව සාදන ලද බව හඳුන්වා දෙයි.

> “1843 ප්‍රස්ථාරය ස්වාමින්වහන්සේගේ හස්තයෙන් මඟපෙන්වනු ලැබූ බවත්, එය වෙනස් නොකළ යුතු බවත් මම දැක ඇත්තෙමි; එහි සංඛ්‍යාංක ඔහු කැමති වූ අයුරින්ම තිබූ බවත්; ඇතැම් සංඛ්‍යාංකවල වූ වරදක් මත ඔහුගේ හස්තය පැවති නිසා එය සඟවා තිබූ බවත්, එම නිසා ඔහුගේ හස්තය ඉවත් කරන තුරු කිසිවෙකුට එය දැකගත නොහැකි වූ බවත්ය.” Early Writings, 74, 75.

1850 ප්‍රස්තාරය ගැන ඇය මෙසේ ප්‍රකාශ කළාය:

> “සහෝදර Nichols විසින් සටහන ප්‍රකාශයට පත් කිරීමේ කාර්යයේ දෙවියන් වහන්සේ සිටින බව මම දැක්කෙමි. මේ සටහන පිළිබඳ අනාවැකියක් බයිබලයේ ඇති බව මම දැක්කෙමි; සහ මේ සටහන දෙවියන් වහන්සේගේ ජනතාව සඳහා නියම කර ඇති නම්, එය එක් අයෙකුට ප්‍රමාණවත් නම් එය අනෙකාටද ප්‍රමාණවත්ය; තවද, එක් අයෙකුට විශාල පරිමාණයකින් අලුත් සටහනක් ඇඳීම අවශ්‍ය වූයේ නම්, එය සියලු දෙනාටම ඒ තරම්ම අවශ්‍යය.” Manuscript Releases, volume 13, 359.

ලෝකයේ පුරාණ කියමනක් මෙසේ ප්‍රකාශ කරයි: “දෝෂයට මං බොහොමයක් ඇත, නමුත් සත්‍යයට ඇත්තේ එක මාර්ගයක් පමණි.” එළිදරව් පොතේ දහහත්වන පරිච්ඡේදයේ නවීන රෝමය සත්වරුන්ගෙන් වූ අටවන හිස බව මිනිසුන් හඳුනාගැනීම වැළැක්වීම සඳහා භාවිතා කරනු ලැබූ විවිධ දෝෂ කිහිපයක් තිබේ. ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්වාදයේ ධර්මවේදීන් විසින් භාවිතා කරනු ලබන එම දෝෂවලින් එකක් වන්නේ ඉතිහාසයේ රාජධානීන් පිළිබඳ වැරදි නිරූපණයකි. මෙහිදී මම බයිබල් අනාවැකියේ රාජධානීන් පිළිබඳ සඳහන් නොකරමි; ඒවා වෙනස් නම්කරණ දෙකකි. බයිබල් අනාවැකියේ රාජධානීන් දානියෙල් දෙවන පරිච්ඡේදයේ පළමු සඳහන් කිරීම මත ස්ථාපිත කර ඇත, නමුත් බබිලෝනයට පෙර පැවති ඉතිහාසයේ රාජධානීන් ද තිබුණි. ඉතිහාසයේ රාජධානීන් කවුරුන්ද යන්න එලන් වයිට් පැහැදිලිව හඳුන්වා දෙයි, එහෙත් ඇඩ්වෙන්ටිස්ට්වාදයේ ධර්මවේදීන් එම දේවානුභාවයෙන් ලැබූ සාක්ෂිය නොසලකා හරිමින්, රෝමය සැමවිටම අටවැනිව මතුවෙමින් සත්වරුන්ගෙන් වූ එකක් බව පිළිබඳ අවබෝධය අඳුරු කරන ආකාරයේ ඉතිහාසයේ රාජධානීන්ගේ අනුක්‍රමයක් නිර්මාණය කරති. එහෙත් දර්ශනය ස්ථාපිත කරන්නේ රෝමයයි.

ඇඩ්වෙන්ටිස්වාදයේත් භ්‍රෂ්ට ප්‍රොටස්ටන්ට්වාදයේත් දේවවිද්‍යාඥයන් ඉතිහාසයේ රාජධානிகள் ලෙස මිසරය, අසූරියාව, බබිලෝනය, මේද-පර්සියාව, ග්‍රීසිය, රෝමය යනාදිය සඳහන් කරති. ඔවුන් අත්හැර දමන්නට තෝරාගන්නා ඉතිහාසයේ තුන්වන රාජධානියක් ඇති බව සහෝදරී වයිට් අපට දැනුම් දෙයි. ඔවුන් අත්හැර දමන්නේ ඒ රාජධානිය ද, නැතහොත් අනාගතවාක්‍යයේ ආත්මය ද? දෙකම.

> එකිනෙකාට අනුක්‍රමයෙන් තමන්ට නියමිත කාලයත් ස්ථානයත් අල්ලාගෙන සිටි ජාතීන්ගේ ඉතිහාසය—තමන්ම නොදැන, තමන් නොතේරුම් ගත් සත්‍යයට සාක්ෂි දරමින් සිටි එම ඉතිහාසය—අපට කතා කරයි. අද දින සෑම ජාතියකටත් සෑම පුද්ගලයෙකුටත් දෙවියන් වහන්සේ තම මහත් සැලැස්ම තුළ ස්ථානයක් නියම කර ඇත. අද මනුෂ්‍යයෝද ජාතීන්ද වරද නොකරන තැනැන් වහන්සේගේ අතේ ඇති ලොඹු දාරය අනුව මැන බැලෙමින් සිටිති. සියල්ලෝම තමන්ගේම තේරීම මඟින් තම ඉරණම තීරණය කරමින් සිටිති; දෙවියන් වහන්සේ සිය අරමුණු ඉටු කර ගැනීම සඳහා සියල්ල අධිපාලනය කරමින් සිටිති.

> මහත් වූ “මම වෙමි” තැනන්වහන්සේ තම වචනයෙහි සලකුණු කර තබා ඇති ඉතිහාසය—අනාගතවාදී දාමයේ එක් සම්බන්ධකයක් අනෙකට එක්කරමින්, අතීතයේ අනන්තකාලයෙන් අනාගතයේ අනන්තකාලය දක්වා—අද අපි යුගයන්ගේ පෙළපාලිය තුළ කුමන ස්ථානයක සිටිනවාද යන්නත්, පැමිණෙන කාලයේ කුමක් අපේක්ෂා කළ හැකිද යන්නත් අපට කියා දෙයි. වර්තමාන කාලය දක්වා සිදුවනු ඇතැයි අනාවැකියෙන් පූර්වයෙන් කී සියල්ල ඉතිහාසයේ පිටු මත ලියා ඇත; තවමත් පැමිණීමට තිබෙන සියල්ලද තම තමන්ගේ පිළිවෙළට ඉටු වන බව අපට නිසැකව විශ්වාස කළ හැක.

> “සියලු භූමික ආධිපත්‍යයන්ගේ අවසාන පෙරළා දැමීම සත්‍ය වචනය තුළ පැහැදිලි ලෙස පූර්වයෙන් කියා ඇත. දෙවියන්වහන්සේගෙන් ඉශ්‍රායෙල්හි අවසාන රජු පිට විනිශ්චය ප්‍රකාශ කළ විට උච්චාරණය කළ අනාවැකිය තුළ මේ පණිවිඩය දෙනු ලැබේ: ‘ස්වාමීන්වහන්සේ වන දෙවිඳාණන් මෙසේ කියනසේක; පගාව ඉවත් කර, කිරුළ අහක් කරදමන්න: … පහත් තැනැත්තා උසස් කරන්න, උසස් තැනැත්තා පහත් කරන්න. මම එය පෙරළා දමන්නෙමි, පෙරළා දමන්නෙමි, පෙරළා දමන්නෙමි; එය තවදුරටත් නොපවතිනු ඇත, එය ලැබීමට අයිතිය ඇති තැනැන්වහන්සේ පැමිණෙන තුරු; මම එය උන්වහන්සේට දෙන්නෙමි.’ එසකියෙල් 21:26, 27.”

> ඉශ්‍රායෙලයෙන් ඉවත් කරන ලද කිරුළ අනුක්‍රමයෙන් බබිලෝනිය, මේදෝ-පර්සියාව, ග්‍රීසිය සහ රෝමය යන රාජ්‍යයන් වෙත ගියේය. දෙවියන් වහන්සේ මෙසේ පවසන සේක: ‘එය නැවත නොසිටිනු ඇත, එය හිමිවීමට අයිතිය ඇත්තාවූ තැනැත්තා පැමිණෙන තෙක්; මම එය ඔහුට දෙන්නෙමි.’

> “ඒ කාලය සමීපව ඇත. අද කාලයේ ලකුණු අපි මහත් හා ගැඹුරු ගෞරවයෙන් යුත් සිදුවීම්වල අග්‍රසීමාවේ සිටින බව ප්‍රකාශ කරයි. අපගේ ලෝකයේ සියල්ල අශාන්තභාවයට පත් වී ඇත. අපගේ ඇස් ඉදිරියෙහි ගැළවුම්කරුගේ, උන්වහන්සේගේ පැමිණීමට පෙර සිදුවන සිදුවීම් පිළිබඳ අනාවැකිය ඉටු වෙමින් පවතී: ‘යුද්ධයන් ගැනත් යුද්ධ කටකථා ගැනත් නුඹලා අසන්නෙහිය.... ජාතිය ජාතියට විරුද්ධවද රාජ්‍යය රාජ්‍යයට විරුද්ධවද නැගී සිටින්නේය; විවිධ ස්ථානවල දුර්භික්ෂද වසංගතද භූමිකම්පාද ඇතිවන්නේය.’ මතෙව් 24:6, 7.”

> වර්තමානය ජීවත්ව සිටින සැමට අතිශය ගැඹුරු වැදගත්කමකින් යුත් කාලයකි. පාලකයන් හා රාජ්‍යපාලන නායකයන්, විශ්වාසය සහ බලය නියෝජනය කරන තනතුරුවල සිටින මනුෂ්‍යයන්, සියලු පන්තීන්ට අයත් සිතන පුරුෂයන් හා ස්ත්‍රීන්, අප අවට සිදුවෙමින් පවතින සිද්ධීන් කෙරෙහි තම අවධානය තීව්‍ර ලෙස යොමු කරගෙන සිටිති. ජාතීන් අතර පවතින ආතතිග්‍රස්ත, අසන්සුන් සම්බන්ධතා ඔව්හු නිරීක්ෂණය කරති. භූමික සියලු තත්වයන්හි අංග අල්ලාගනිමින් පවතින උද්දීපනයේ තීව්‍රතාව ඔව්හු දකිති; මහත්ද, තීරණාත්මකද යමක් සිදුවීමට ආසන්න බවත්—ලෝකය විශාලතම අර්බුදයක අසල අග්‍රසීමාවෙහි සිටින බවත්—ඔව්හු අවබෝධ කරගනිති.

> “එන විනාශය ගැන ලෝකයට අනතුරු අඟවනු ලබන තුරු, ගැටුම්වල සුළං හමා නොයන පිණිස දූතයන් දැන් ඒවා අල්ලා තබමින් සිටිති; එහෙත්, පොළොව මත පුපුරා වැටීමට සූදානම් වූ කුණාටුවක් රැස් වෙමින් පවතී; දෙවියන්වහන්සේ තම දූතයන්ට එම සුළං නිදහස් කරන ලෙස අණ කළ විට, කිසිදු පෑනකට චිත්‍රණය කළ නොහැකි තරම් වූ ගැටුම් දර්ශනයක් ඇති වනු ඇත.”

> “මෙම සියල්ල පිළිබඳ නිවැරදි දර්ශනයක් දෙනු ලබන්නේ බයිබලය, සහ බයිබලය පමණක්ය. අපගේ ලෝක ඉතිහාසයේ මහා අවසාන දෘශ්‍යයන් මෙහි අනාවරණය කර ඇත; දැනටමත් තම සෙවණැලි පෙරට හෙළමින් සිටින, ඒවාගේ ළඟා වීමේ නාදය පෘථිවිය කම්පා කරවන අතර, බිය හේතුවෙන් මනුෂ්‍යයන්ගේ හදවත් දුර්වල කරවන සිද්ධීන්ය.” Education, 178–180.

මෙම ඡේදය අපගේ කාලය සඳහා බොහෝ ආලෝකය දරයි; එහෙත් මා ඉඟි කිරීමට කැමති කරුණ නම්, බබිලෝනයට පෙර පැමිණි ඉතිහාසයේ රාජ්‍යය අසූරිය නොව ඉශ්‍රායෙලය බව සොයුරිය වයිට් පැහැදිලිව හඳුනා දක්වන බවයි. දේවවේදීන් භාවිත කරන ඉතිහාසයේ රාජ්‍යයන් පිළිබඳ ගණනය, සොලමොන් රජුගේ රාජ්‍ය සමයේ ස්ථාපිත වූ බලය හා මහිමය නොතකා, තවද ඉශ්‍රායෙලයේ කිරුළ බබිලෝනය වෙත ගමන් කළ බව එසකියෙල් සහ එලන් වයිට් විසින් දේවානුභාවයෙන් දෙන ලද සෘජු සාක්ෂිය නොතකා, ඉශ්‍රායෙලය ඉතිහාසයේ රාජ්‍යයක් ලෙස අත්හැර දමයි.

ඉතිහාසයේ රාජ්‍යයන්ට ආනුභාවිත විවරණය අප යොදන විට, එම රාජ්‍යයන් අතර ඉශ්‍රායෙල් ද ගණන් කළ යුතු බව අපට පෙනේ. බබිලෝනිය වූ ශුද්ධ ලේඛනීය භවिष्यවాణියේ පළමු රාජ්‍යයට පෙර සිටි ඉතිහාසයේ රාජ්‍යයන් වූයේ ඉශ්‍රායෙල්, අෂ්ෂූර් සහ මිසරයයි. එබැවින් “ඉතිහාසයේ” සිව්වන රාජ්‍යය බබිලෝනිය වූ අතර, පස්වන රාජ්‍යය මේද-පර්සියාව, හයවන රාජ්‍යය ග්‍රීසිය, හත්වන රාජ්‍යය අනෙකුත් දෙවියන් නමස්කාර කළ රෝමය, අටවන රාජ්‍යය පාප්‍ය රෝමය විය; එය හතෙන් එකක් වූයේ එය අනෙකුත් දෙවියන් නමස්කාර කළ රෝමයේ දෙවන අදියර නියෝජනය කරන බැවිනි. ඉතිහාසයේ රාජ්‍යයන් සමඟ ගත් කල පාප්‍ය රෝමය අටවැනිද, හතෙන් එකක්ද වේ.

දානියෙල් සත් වන පරිච්ඡේදයේදී, බයිබලීය අනාවැකිවල රාජ්‍යයන් මෘගයන් විසින් නිරූපණය කර ඇත. බබිලෝනියාව සිංහයා වන අතර, එයට අනතුරුව මීදෝ-පර්සියාවේ වලසා පැමිණියේය. තෙවැන්න ග්‍රීසියාව කොටියා ලෙසය, එයින් පසුව “භයානකද භීෂණද” වූ, “යකඩ දත්” ඇති මෘගයා ලෙස රෝමය පැමිණියේය. දානියෙල් දෙවන පරිච්ඡේදයේ රූපය සමඟ එකඟව, එම භීෂණ මෘගයා බයිබලීය අනාවැකියේ සිව්වන රාජ්‍යය වන රෝමයයි.

මිලර්වාදීහු සිව්වන රාජ්‍යය රෝමය බව අවබෝධ කරගත්හ; එබැවින් එම භයානක මෘගයාගේ ලක්ෂණ ද එයට අදාළව ඔවුහු තේරුම්ගත්හ, සහ මෘගයාට අයත් සියලු අනාවැකිමය ලක්ෂණ සරලවම සිව්වන රාජ්‍යය වෙත අදාළ කළහ. එම පාඨය තුළ අන්‍යජාතික රෝමය හා පාප්තන්ත්‍රික රෝමය අතර ඇති වෙනස ඔවුහු දුටුවද, බයිබල් අනාවැකියේ පස්වන රාජ්‍යයක් දැකගැනීමට ඔවුන්ට නොහැකි විය; මක්නිසාද බයිබල් අනාවැකියේ රාජ්‍යයන් පිළිබඳ පළමු සඳහන් කිරීම ඔවුහු නිවැරදිව තම යොමුබිඳුව ලෙස භාවිත කළ බැවිනි. එහෙත් රෝම දෙක අතර ඇති එම වෙනස පාඨය තුළම ඇත; එය රෝම දෙක අතර ඇති එම වෙනස රාජ්‍ය දෙකක් නියෝජනය කරන ලෙස සලකා බැලීමට අපට ඉඩ සලසයි. නමුත් අප සලකා බලන්නේ එය නොවේ.

> ඒ අනුව ඔහු මෙසේ පැවසීය: සතරවන මෘගයා නම් පෘථිවිය මත ඇති සතරවන රාජ්‍යය වන අතර, එය සියලු රාජ්‍යයන්ගෙන් භින්න වන්නේය; එය මුළු පෘථිවියම ගිලදමන්නේය, එය පාගා දමන්නේය, එය කැබලි කැබලි කරන්නේය. තවද, මෙම රාජ්‍යයෙන් ඇති අං දහය නම් නැඟීඑන රජවරු දහදෙනෙකි; ඔවුන්ට පසු තවත් එක්කෙනෙක් නැඟීඑන්නේය; ඔහු මුල් අයගෙන් භින්න වන්නේය, තවද ඔහු රජවරු තුන්දෙනෙකු යටපත් කරන්නේය. තවද ඔහු ඉතා උතුම් තැනැත්තාට විරුද්ධව මහත් වචන කථා කරන්නේය; ඉතා උතුම් තැනැත්තාගේ ශුද්ධවන්තයන් ක්ලේශයට පත් කරන්නේය; කාලයන් හා නීති වෙනස් කිරීමට සිතන්නේය; තවද කාලයක්ද කාල දෙකක්ද අර්ධ කාලයක්ද තෙක් ඔවුන් ඔහුගේ අතට පවරනු ලබන්නේය. එහෙත් විනිශ්චය අසුන්ගන්නේය, ඔහුගේ ආධිපත්‍යය අහෝසි කරනු ලබන්නේය, එය අවසානය දක්වා නැතිකර දමනු සහ විනාශ කරනු පිණිසය. දානියෙල් 7:23–26.

දානියෙල් දෙවන පරිච්ඡේදයේ සිව්වන රාජ්‍යය රෝමයයි. අං දහය නිරූපණය කරන්නේ පූජකීය රෝම රාජ්‍යය නිරූපණය කරන ජාතීන් දහයයි; එසේම 538දී පාප් රෝමය ලෝකය පාලනයට ගන්නාට පෙර, එම රාජ්‍යයන් තුනක් ඉවත් කරනු ලැබිය යුතුය, එනම් උදුරා දමනු ලැබිය යුතුය. එවිට අටවන වාක්‍යයේ “මනුෂ්‍යයෙකුගේ ඇස්වලට සමාන ඇස් සහ මහත් දේ කතා කරන මුඛයක්” ඇති “කුඩා” “අං” නැගී එනු ඇත. සිව්වන රාජ්‍යයේ අපට අං දහයක් තිබේ නම්, “කුඩා අං” එම අං තුන වෙනුවට පැමිණීමට එම තුන ඉවත් කරනු ලබන්නේ නම්, එසේ තුන ඉවත් කළ විට අං හතක් ඉතිරි වේ; එවිට කුඩා අං අටවැනියාවන්නේය. මක්නිසාද රෝමය සෑමවිටම අටවැනියාව නැගී එන්නේය, එසේම එය හතෙන් එකකි. මෙම පරිච්ඡේදය තුළ රෝමය පිළිබඳ එහි අදියර දෙක සම්බන්ධයෙන් බොහෝ ආලෝකය ඇත; එහෙත් අපි මෙහි කරන්නේ, අනාගතවාදී වශයෙන් මෙන්ම ඉතිහාසමය වශයෙන්ද, රෝමය අටවැනියාව නැගී එන අතර හතෙන් එකක් වන බවට දෙවන සාක්ෂියක් පමණක් සැපයීමයි.

අටවන පරිච්ඡේදයේදී අපි හත්වන පරිච්ඡේදයේ විස්තාරය දකිමු. මෙම පරිච්ඡේදය නැවත වරක් බයිබල් අනාවැකිවල රාජ්‍යයන් හඳුන්වා දෙයි; එහෙත් පළමු රාජ්‍යය වූ බැබිලෝනිය අත්හැර දමයි, මක්නිසාද දානියෙල් අටවන පරිච්ඡේදයේ දර්ශනය ලැබූ විට බැබිලෝනියේ අවසානය ඉතා ආසන්නව තිබූ බැවිනි. මෙම පරිච්ඡේදයේදී මේදෝ-පර්සියාව අඟ දෙකක් ඇති බැටළුවෙකු මගින් නියෝජනය කරයි. ග්‍රීසිය බිඳෙන එක් අඟක් ඇති එළුවෙකු මගින් නියෝජනය කරනු ලබන අතර, එම බිඳුණු අඟයෙන් අඟ හතරක් මතු වේ. ඉන්පසු ග්‍රීසියට පසුව “කුඩා අඟක්” පැමිණෙයි, නැවත වරක් එම කුඩා අඟය රෝමය නියෝජනය කරයි. රෝමය ග්‍රීසියේ අධිරාජ්‍යයෙන් සෘජු වංශජයෙකු නොවූ නමුත්, එම පාඨ කොටස පළමු අඟය—මහා අලෙක්සැන්ඩර් නියෝජනය කරන අඟය—බිඳුණු පසු ග්‍රීක රාජ්‍යය තුළ මතු වූ අඟ හතරෙන් එකකින් කුඩා අඟය පිටතට පැමිණෙන ලෙස නිරූපණය කරයි. රෝමය ග්‍රීකයන්ගේ වංශජයෙකු නොවූ නමුත්, එය ලෝකය ජයගැනීම ආරම්භ කළේ ග්‍රීසියේ ප්‍රදේශයෙන් බැවින්, ඒ අර්ථයෙන් එය එම අඟ හතරෙන් එකකින් පැමිණියැයි කියනු ලැබේ.

එබැවින්, අටවැනි අධ්‍යායෙහි අපි හත්වැනි අධ්‍යාය සඳහා දෙවන සාක්ෂියක් සොයාගනිමු. මීදෝ-පර්සියාවට අඟ දෙකක් තිබිණි; ග්‍රීසියට එකක් තිබිණි, අනතුරුව තවත් අඟ හතරක්ද ඇතිවිය. ග්‍රීසියේ අඟ හතරෙන් එකකින් කුඩා අඟය නිකුත් වූ බැවින්, රෝමයේ අඟයට පෙර අඟ හතක් එයින් සම්පූර්ණ වේ. දෙකක් එකතු එකක් එකතු හතරක් සමාන වන්නේ හතකටය; එවිට කුඩා අඟය වන රෝමය අටවැනි එක වන අතර, එය හතෙන් වූ එකකි. ග්‍රීක අඟවලින් එකකින් රෝමය නිකුත් වන බව හඳුන්වන මෙම ඡේදය, මිලර් සහ ඔහුගේ සහකාර සේවකයන්ට ඔවුන්ගේ ඉතිහාසය තුළ මුහුණ දීමට සිදු වූ මහත්ම අනාවැකිමය තර්කවලින් එකක් වූ බව සඳහන් කිරීම වටී.

එම ඉතිහාසයේ ප්‍රොටෙස්ටන්ට්වරු රෝමයේ කුඩා අඟ රෝමය විය නොහැකි යැයි දැඩිව තර්ක කළහ; මක්නිසාද, අනාවැකිය අනුව කුඩා අඟ ග්‍රීක අඟ හතරෙන් එකකින් නික්ම ආ බව හඳුන්වා දෙයි. එබැවින්, අලෙක්සැන්ඩර් මහත්තාගේ මරණයෙන් පසු ඔහුගේ රාජධානිය බෙදී යාමෙන් අනතුරුව ඉතිහාසයේ අඛණ්ඩව පැවති සෙලුකීය රජවරුන්ගෙන් එක් අයෙකු වූ ඇන්ටියෝකස් එපිෆනීස්ම කුඩා අඟය නියෝජනය කරන බව ඔවුහු තර්ක කළහ. මෙම ප්‍රශ්නය සම්බන්ධයෙන් මිලෙරයිට් ඉතිහාසයේ ඇති වූ තර්කය එතරම් විශාල වූ බැවින්, 1843 ප්‍රස්ථාරයේ දානියෙල් දුටු පරිදි කුඩා අඟය ග්‍රීක අඟ හතරෙන් එකකින් පිටතට ආ බැවින් එය රෝමය ලෙස හඳුනාගත නොහැකි යන්න මත පදනම් වූ ප්‍රොටෙස්ටන්ට් ඉගැන්වීමට විරුද්ධ තර්කයද එහි ඇතුළත් විය; මන්ද රෝමය ග්‍රීසියෙන් වංශානුක්‍රමයෙන් පහළ නොවූ නිසාය. මෙම තර්කය දානියෙල් පොතේ රෝමය හඳුනාගනු ලබන සියලුම පාඨවලට බලපෑවේය. ප්‍රොටෙස්ටන්ට් මතය තුළ දානියෙල් 11 වන පරිච්ඡේදයේ 14 වන පදයේ සඳහන් “ඔබගේ ජනතාවගේ කොල්ලකාරයෝ” යන්නද ඇන්ටියෝකස් එපිෆනීස්ම විය යුතුය යන අදහස ඇතුළත් විය. එබැවින්, “ස්වාමීන්වහන්සේගේ අතෙන් මඟ පෙන්වනු ලැබූ බැවින් එය වෙනස් නොකළ යුතුය” යැයි සහෝදරි වයිට් හඳුනා දුන් එම ප්‍රස්ථාරය මත, ඇන්ටියෝකස් එපිෆනීස් සම්බන්ධ සඳහනක්ද මිලෙරයිට්වරු ඇතුළත් කළහ; එයින් ඔහු ඒ සිව්වන රාජධානිය විය නොහැක්කේ මන්දැයි හඳුනා දෙන ලදී. අනාවැකීය ඉතිහාසයේ දර්ශනය ස්ථාපනය කරන්නේ රෝමය ද, නැතහොත් ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ උපන් දිනට වසර සියයකට වඩා පෙර මියගිය සෙලුකීය රජෙකුද ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ කුරුසිය මත මරණයේදී ඔහුට විරුද්ධව නැගී සිටි බලය නියෝජනය කළේ?

ඇසිය හැකි ප්‍රශ්නය මෙයයි: රෝමය ග්‍රීසියේ සෘජු වංශානුගත උරුමක්කාරයෙකු නොවූයේ නම්, දානියෙල්ට රෝමය ග්‍රීක අංශවලින් එකකින් නික්මෙන ලෙස පෙන්වනු ලැබුවේ මක්නිසාද? එයට පිළිතුර නම්, රෝමයේ බලයට නැගීමේ ආරම්භය, කලින් ග්‍රීක භූමිභාගයක්ව තිබූ එම ප්‍රදේශය තුළින් ආරම්භ වූයේය; එසේ නම්, එවැනි ව්‍යාකූලතාවකට ඉඩ සැලසෙන ලෙස එම අනාවැකිය එසේ නිරූපිත කරනු ලැබුවේ මක්නිසාද?

අවම වශයෙන් එක් පිළිතුරක් නම්, රෝමය උද්ගත වීමට ආරම්භ කළ ස්ථානය සටහන් කිරීමේ වැදගත්කමට අමතරව, රෝමය සෑමවිටම අටවැනියෙකු ලෙස පැමිණ, එහෙත් සත්දෙනාගෙන් එකක් වන්නේ කෙසේද යන ගූඪ ප්‍රශ්නයට පිළිතුර ලැබෙන්නේ, රෝමය ග්‍රීසියේ භූමි ප්‍රදේශය සමඟ සම්බන්ධ කරනු ලැබීම මඟින්ය; එසේ කරන්නේ රෝමය සත්දෙනාගෙන් එකක් වන බව යන එම ගූඪ ප්‍රශ්නයේ අර්ථය රඳවා තැබීමටය. මිලරයිට්වරුන්ට ඉතිහාසයේ ඔවුන්ගේ දෘෂ්ටිකෝණයෙන් එම සංකල්පය කිසිවිටෙකත් අවබෝධ කරගත නොහැකි වූ නමුත්, එම ගූඪ ප්‍රශ්නය එතරම්ම වැදගත්ය. 1843 සටහනෙහි පමණක් නොව, 1850 සටහනෙහිද සඳහන් සියලු යොමුකිරීම් දෙවියන්වහන්සේගේ අනාවැකිමය වචනයෙහි සෘජුවම ආමන්ත්‍රණය කරනු ලබන විෂයයන්ගේ රූපණයන් බවත්, ක්‍රිස්තුස්වහන්සේට විරුද්ධව නැගී සිටි බලය අන්තිඔකස් එපිෆැනීස් නොවන බව අවධාරණය කරන එකම යොමුකිරීම හැර, ඒ සටහනට එක්කිරීම ඉතාමත් වැදගත් බවත් පෙනේ. ඇඩ්වෙන්ටිස්වාදය තමන්ගේ පදනම් අත්හැර දමා ඇති විට, අද ඔවුන් දානියෙල් 11 වන පරිච්ඡේදයේ 14 වන වචනයේ බලය රෝමය නොව අන්තිඔකස් එපිෆැනීස් බව උගන්වමින් සිටින බව කෙතරම් ශෝචනීයද! ඔවුන් දැන් උගන්වන්නේ මිලරයිට්වරුන් ඉතා දැඩි ලෙස විරුද්ධ වූ දේමය; එතරම්ම දැඩිව විරුද්ධ වූ නිසා ඔවුහු 1843 සටහනෙහි එම විවාදය නිරූපණය කළහ!

ඉතිහාසයේ රාජධානීන් රෝමය අටවැනි වශයෙන් උද්ගත වන අතර ඒ සතෙන් එකක් බව හඳුන්වයි. සත්වන පරිච්ඡේදයේ “අති උත්තමයාණන්ට විරුද්ධව මහත් වචන” කථා කරන “කුඩා අඟ” අටවැනි වශයෙන් උද්ගත වන අතර ඒ සතෙන් එකක් වේ. අටවන පරිච්ඡේදයේ අඟ රෝමය අටවැනි වශයෙන් උද්ගත වන අතර ඒ සතෙන් එකක් බව හඳුන්වයි.

ඊළඟ ලිපියේදී, එළිදරව් පොතේ දහහත්වන පරිච්ඡේදයේ නිරූපණය කර ඇති පරිදි, නූතන රෝමය අටවෙනියා ලෙස උදාවී ඒ හතෙනුත් එකක් වන්නේ කෙසේදැයි අපි සලකා බලන්නෙමු. අනතුරුව අපි දානියෙල් දෙවන පරිච්ඡේදය වෙත නැවත හැරී, බයිබල් අනාවැකිවල රාජ්‍යයන් පිළිබඳ පළමු සඳහන් කිරීම වන දානියෙල් දෙවන පරිච්ඡේදයේ රාජ්‍ය හතර, එළිදරව් පොතේ දහහත්වන පරිච්ඡේදයේ රාජ්‍ය අට සමඟ එකඟ වන්නේ මන්දැයි හඳුනා ගන්නෙමු.

Back to Articles