Article

# පැනියුම් - විසිතුන්වන අංකය

සන්ධානයෙන් පසු ඔහු කපටිකමින් ක්‍රියා කරනු ඇත

Author

Jeff Pippenger

Published

March 20, 2026

Formats

PDF
Word
Song MP3

දානියෙල් 11:24හි අනුසාරයෙන්, අගාමික රෝමය සම්පූර්ණ ප්‍රභුත්වයෙන් පාලනය කරන කාල පරිච්ඡේදය “කාලයක්” යන වචනයෙන් හඳුන්වා දෙයි. ප්‍රවචනමය අයදුම තුළ “කාලයක්” යනු අවුරුදු 360ක් නියෝජනය කරයි, එම අවුරුදු ආරම්භ වූයේ ක්‍රි.පූ. 31 දී පැවති, පුරාතන ඉතිහාසයේ අතිශය ප්‍රසිද්ධ නාවික සංග්‍රාමය වූ ඇක්ටියම් සටනේදී ය. ඊට වඩා විශාලද, යුදෝපායික ලෙස වඩා සංකීර්ණද වූ වෙනත් නාවික සංග්‍රාම තිබුණද, මාක් ඇන්ටනි සහ ක්ලියෝපැට්‍රා සමඟ ඇති සම්බන්ධතාවය නිසා ඇක්ටියම් සටන අතිශය ප්‍රතිමූර්තිමත් නාවික සංග්‍රාමය විය. දානියෙල් 11:40හි ඉටු වීමක් ලෙස බර්ලින් පවුර කඩා වැටීමත්, එළිදරව් 18හි ඉටු වීමක් ලෙස 9/11හි ද්විත්ව කුලුනුත් දක්වන ඉතිහාසමය වැදගත්කමට සමානව; මක්නිසාද දෙවියන් වහන්සේ තම ප්‍රවචන වචනය ඉටු කිරීම සඳහා ඉතිහාසමය සිදුවීම් තෝරාගන්නා විට, එය හැකි තරම් විශාලතම ප්‍රේක්ෂක පිරිසකගේ අවධානයට පත්වන ආකාරයෙන්ම සිදු කරනු ලබයි.

> ඔහු සමඟ කරන ලද සන්ධානයෙන් පසු ඔහු වංචාකාර ලෙස ක්‍රියා කරනු ඇත; මක්නිසාද, ඔහු ඉහළට පැමිණ, සුළු ජන සමූහයක් සමඟ බලවත් වන්නේය. ඔහු පළාතේ අතිශයින් සාරවත් ස්ථානවලට පවා සාමකාමී ලෙස ඇතුල් වන්නේය; ඔහුගේ පියවරුන්වත්, ඔවුන්ගේ පියවරුන්වත් නොකළ දේ ඔහු කරන්නේය; ඔහු ඔවුන් අතර ගොදුරද, කොල්ලයද, සම්පත්ද බෙදා හරින්නේය; එසේය, කාලයකට ඔහු බලකොටු වලට විරුද්ධව තම උපක්‍රම සැලසුම් කරන්නේය. දානියෙල් 11:23, 24.

යූරියා ස්මිත්, විසි තුන්වන පදයේ රෝමය හා මක්කබයන් අතර ඇති සන්ධානය පිළිබඳ තම නිරීක්ෂණ සමාප්ත කරමින්, එම පදයේ සඳහන් කුඩා ජනතාව පිළිබඳ මෙසේ ප්‍රකාශ කරයි.

> “මේ අවස්ථාවේදී රෝමවරුන් සුළු ජනතාවක් වූහ; සහ එම වචනයෙන් අදහස් වන පරිදි, ඔවුහු වංචනීය ලෙස, එනම් කපටිකමෙන්, ක්‍රියා කිරීමට ආරම්භ කළහ. තවද, මෙතැන් සිට ඔවුහු පසුව ළඟා වූ බලයේ උච්චස්ථානය දක්වා ස්ථිර හා ශීඝ්‍ර උන්නතියකින් උද්ධරණය වූහ.”

> “[විසි හතරවන පදය උපුටා දක්වා ඇත].”

> “රෝමයේ දවස්වලට පෙර ජාතීන් වටිනා පළාත් හා ධනවත් භූමි ප්‍රදේශ අත්පත් කරගැනීමට සාමාන්‍යයෙන් පිවිසි ආකාරය යුද්ධය හා ජයග්‍රහණය මඟිනි. දැන් රෝමය පියවරුන්වත් පියවරුන්ගේ පියවරුන්වත් නොකළ දෙයක් කිරීමට නියමව සිටියේය; එනම්, මෙම අත්පත්කිරීම් සාමකාමී උපায়යන් මඟින් ලැබීමය. පෙර කිසිදා අසන ලද නොවූ චාරිත්‍රයක් දැන් ආරම්භ කරනු ලැබීය; එනම්, රජවරු තම රාජ්‍යයන් උරුමයක් වශයෙන් රෝමවරුන්ට තබා යාමය. රෝමය මෙලෙස විශාල පළාත් අයිතියට ගත්තේය.”

> “එසේ රෝමයේ ආධිපත්‍යයට යටත් වූ අයට එයින් සුළු නොවන වාසියක් ලැබුණේය. ඔවුන්ට කරුණාවෙන් හා මෘදුභාවයෙන් සැලකුණේය. එය දඩයමත් කොල්ලයත් ඔවුන් අතර බෙදා දෙනු ලබන්නාක් මෙන් විය. ඔවුන්ගේ සතුරන්ගෙන් ඔවුහු ආරක්ෂා කරනු ලැබූහ; රෝම බලයේ ආවරණය යටතේ ඔවුහු සමාදානයෙන් හා සුරක්ෂිතභාවයෙන් විවේක ගත්හ.”

> “මෙම වාක්‍යයේ අවසාන කොටස සම්බන්ධයෙන්, බිෂප් නිව්ටන් ශක්තිමත් කොටු වලට විරුද්ධව නොව, ඒවායින්ම යුද්ධ උපක්‍රම සැලසුම් කරනු ලැබීමේ අදහස ඉදිරිපත් කරයි. රෝමවරුන් මෙය කළේ තමන්ගේ කඳු හතකින් සමන්විත නගරයේ බලවත් කොටුබැඳි ස්ථානයෙන්ය. ‘එක් කාලයක් සඳහාද;’ සැකයක් නැත, මෙය අනාවැකිමය කාලයක් වන අතර, අවුරුදු 360කි. මෙම අවුරුදු ගණන කුමන අවස්ථාවකින් ගණනය කළ යුතුද? බොහෝ විට, ඊළඟ වාක්‍යයේ දර්ශනයට ගෙන එනු ලබන සිද්ධියෙන්ය.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 272, 273.

ස්මිත් තවදුරටත් ඉදිරියට ගොස්, ක්‍රි.පූ. 31 දී සිදු වූ ඇක්ටියම් යුද්ධය තුන්සිය හැට අවුරුදු කාලපරිච්ඡේදයේ ආරම්භක ස්ථානය ලෙස හඳුනා ගනී. විසිපස්වන වාක්‍යය උපුටා දක්වා අනතුරුව, ස්මිත් පහත සඳහන් දේ ප්‍රකාශ කරයි.

> “23 සහ 24 වැනි පදයන් මඟින්, යුදෙව්වන් හා රෝමයන් අතර වූ ක්‍රි.පූ. 161 සන්ධියෙන් පසුකාලයට, එනම් රෝමය සර්වලෝක ආධිපත්‍යය අත්පත් කරගෙන තිබූ සමය දක්වා, අප ගෙන එනු ලැබෙමු. දැන් අප ඉදිරියේ ඇති මෙම පදය, දකුණු රාජයා වන මිසරයට එරෙහි බලවත් යුද්ධ ව්‍යාපාරයක් ද, මහත් හා බලසම්පන්න හමුදාවන් අතර සිදු වූ සැලකිය යුතු සටනක් ද දර්ශනයට ගෙන එයි. මෙවැනි සිදුවීම් ඒ කාලයේ රෝම ඉතිහාසය තුළ සැබවින්ම සිදු වුණේ ද? — එසේය, සිදු විය. එම යුද්ධය වූයේ මිසරය හා රෝමය අතර වූ යුද්ධයයි; එම සටන වූයේ ඇක්ටියම් සටනයි. මෙම ගැටුමට හේතු වූ තත්ත්වයන් පිළිබඳ කෙටි විමසුමක් කරමු.”

> “[මාර්ක්] ඇන්ටනි, ඔගස්ටස් සීසර්, සහ ලෙපිඩස්, ජුලියස් සීසර්ගේ මරණයට පළිගැනීම සඳහා ශපථ කළ ත්‍රිසභික පාලන සන්ධානය පිහිටුවූහ. මෙම ඇන්ටනි, ඔගස්ටස්ගේ සහෝදරිය වූ ඔක්ටාවියා සමඟ විවාහ වීමෙන් ඔගස්ටස්ගේ මරිඳා බවට පත්විය. ඇන්ටනි රජයේ කාර්යයන් පිණිස මිසරයට යවන ලද්දේය; එහෙත් ඔහු මිසරයේ දුරාචාර රැජින වූ ක්ලියෝපට්‍රාගේ කපටි කලාවන් හා මෝහනීය ආකර්ෂණයන්ගේ ගොදුරක් විය. ඇය කෙරෙහි ඔහු තුළ උද්භව වූ ආශාව එතරම් බලවත් වූ බැවින්, අවසානයේ ඔහු මිසරයේ අභිලාෂයන් තමන්ගේ කරගත්තේය, ක්ලියෝපට්‍රා සතුටු කිරීම පිණිස තම භාර්යාව වූ ඔක්ටාවියා ප්‍රතික්ෂේප කළේය, ඇගේ ලෝභය තෘප්තිමත් කිරීම සඳහා පළාත පසු පළාත ඇයට පරිත්‍යාග කළේය, රෝමයේ නොව අලෙක්සැන්ඩ්‍රියාවේ ජයෝත්සවයක් පැවැත්වූයේය, සහ අනෙකුත් ලෙසින්ද රෝම ජනතාවට එතරම් අපහාස කළේය; එබැවින් ඔගස්ටස්ට ඔවුන්ගේ දේශයේ මෙම සතුරාට විරුද්ධව යුද්ධයකට උද්යෝගයෙන් එක්වන ලෙස ඔවුන්ට මඟ පෙන්වීමෙහි කිසිදු දුෂ්කරතාවක් නොවීය. මේ යුද්ධය බාහිරව මිසරයටත් ක්ලියෝපට්‍රාටත් විරුද්ධව වූවක් සේ පෙනුණද, සැබෑයෙන් එය එවකට මිසර කටයුතුಗಳ ප්‍රධානියා ලෙස සිටි ඇන්ටනිට විරුද්ධව වූවකි. තවද, ප්‍රයිඩොක්ස් කියන පරිදි, ඔවුන්ගේ ගැටුමේ සත්‍ය හේතුව වූයේ, රෝමානු අධිරාජ්‍යයේ අර්ධයකින් පමණක් ඔවුන් දෙදෙනාගෙන් කිසිවෙකුත් සෑහීමට පත් විය නොහැකි වීමය; මන්ද, ලෙපිඩස් ත්‍රිසභික පාලන සන්ධානයෙන් ඉවත් කරනු ලැබූ පසු, එය දැන් ඔවුන් දෙදෙනා අතර පවතිමින් තිබූ අතර, සම්පූර්ණයම අත්පත් කරගැනීමට එක් එක් අය තීරණය කර සිටි බැවින්, එහි අයිතිය සඳහා ඔවුන් යුද්ධයේ පණ තීරණයට දායක කළෝය.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 273.

අනාගතවචනාත්මක අර්ථයෙන් බලන කල, ඇක්ටියම්හි සටන ඉරිදා නීතිය හඳුනාදක්වයි; මන්ද එය ස්මිත් විස්තර කරන පරිදි, අන්‍යජාතික රෝමයේ “සාර්වභෞම ආධිපත්‍යය” ස්ථාපිත කළ භූගෝලීය බාධක තුනෙන් තෙවැනි බාධකය ජයගැනීම නියෝජනය කළ බැවිනි. අන්‍යජාතික රෝමය සම්බන්ධයෙන් වූ පරිදිම, පාප් රෝමයේ තෙවැනි බාධකය රෝම නගරයෙන් ඉවත් කරනු ලැබූ අවස්ථාවේදීය පාප් රෝමයේ “සාර්වභෞම ආධිපත්‍යය” ක්‍රි.ව. 538 දී ආරම්භ වූයේ. එම සාක්ෂිකරුවන් දෙදෙනා, නූතන රෝමය බයිබල් අනාගතවචනයේ හයවන සහ හත්වන රාජධානී දෙකම ජයගෙන, එසේ කරමින් තම තෙවැනි බාධකයද ජයගන්නා ස්ථානයේ සහ අවස්ථාවේ ඉරිදා නීතිය අමතා පෙන්වයි; එසේය, සංකේතාත්මක මාස හතළිස් දෙකක් සඳහා “සාර්වභෞම ආධිපත්‍යය” ස්ථාපිත කරමින්.

> ඔහුට මහත් දේවල්ද නින්දා වචනද කථා කරන මුඛයක් දෙන ලදී; තවද මස හතළිස් දෙකක් පුරා ක්‍රියා කරමින් සිටීමට බලයද ඔහුට දෙන ලදී. එළිදරව් 13:5.

## මිසරයට විරුද්ධ වූ රෝමය

රෝමයේ ඔගස්තුස් විසින් මිසරය හා ක්ලියොපැට්‍රාට එරෙහිව කළ යුද්ධයේ ද්‍රෂ්ටවාදී ගතිවිධාන, මාක් ඇන්ටනිගේ කැරැල්ල නිසා ප්‍රේරිත විය; එම ද්‍රෂ්ටවාදී ගතිවිධාන ද, ද්‍රෂ්ටවාදී අත්‍යවශ්‍යතාවය අනුව, ඉරිදා නීතියෙහි නිරූපිත වන ද්‍රෂ්ටවාදී ගතිවිධානම නියෝජනය කළ යුතුය.

ඇක්ටියම්හිදී රෝමය, කැරලිකාර පුරුෂයෙකුත් අපවිත්‍ර ස්ත්‍රියෙකුත් අතර සන්ධානයකින් සමන්විත වූ මිසරය ජයගත්තේය. ඇන්ටනි සහ ක්ලියෝපැට්රාගේ සන්ධානය යනු සභාව සහ රාජ්‍යය එක්වීමය. ඇක්ටියම්හිදී, ඔගස්ටස්ගේ රෝමය, සභාව සහ රාජ්‍යය යන අපවිත්‍ර සංයෝගයකින් නිරූපිත වූ බලයක් ජයගත්තේය.

## මෘගයාගේ රූපය

ක්ලියෝපැට්‍රා, රෝමයේ සංකේතයක් වන ඇන්ටනිය සමඟ එකමුතුවූ භ්‍රෂ්ට වූ සභාවක් නියෝජනය කරයි. උරියා ස්මිත් “ඇන්ටනි ක්ලියෝපැට්‍රාගේ—ඊජිප්තුවේ දුර්චාරී රැජිනගේ—කලාත්මක උපක්‍රම සහ ආකර්ෂණයන්ට ගොදුරුවිය” යයි ප්‍රකාශ කළ පරිදි, ක්ලියෝපැට්‍රා ඔවුන්ගේ සම්බන්ධතාවය මත පාලකත්වය දැරූවාය. ඇන්ටනි සහ ක්ලියෝපැට්‍රා විසින් නියෝජනය කරන සභාව හා රාජ්‍යය අතර සන්ධානය, එම සම්බන්ධතාවයේ පාලක බලය ක්ලියෝපැට්‍රා බව හඳුන්වා දුන්නේය; එබැවින්, ඔවුන්ගේ සම්බන්ධතාවය විසින් නියෝජනය කරන සභාව හා රාජ්‍යයගේ එකතුව, මෘගයාගේ රූපයේ අර්ථ නිරූපණයට ගැළපෙයි—එනම්, සම්බන්ධතාවය තුළ ස්ත්‍රිය පාලනය කරන සභාව හා රාජ්‍යයගේ එකතුව. ඇක්ටියම් ඉක්මනින් පැමිණීමට නියමිත ඉරිදා නීතියේ පූර්වරූපයක් විය.

ඔගස්ටස්, ඉක්මනින් පැමිණෙන ඉරිදා නීතියේදී එක්සත් ජනපදය ජයගන්නා පාප්-අධිකාර බලය නියෝජනය කරයි. මාර්ක් ඇන්ටනි යනු භූමි මෘගයාගේ රිපබ්ලිකන් අඟ වන අතර ක්ලියෝපැට්‍රා ප්‍රොටෙස්තන්ත අඟයයි. ඇන්ටනි සහ ක්ලියෝපැට්‍රා ඉක්මනින් පැමිණෙන ඉරිදා නීතියේදී එකට එකතු වී අජගරෙකු මෙන් කථා කරති. ක්ලියෝපැට්‍රාද ඇන්ටනිද දෙදෙනාම අජගර බලයක සංකේතයන් වන අතර, ඔවුන් ඉරිදා නීතියේදී සම්පූර්ණයෙන් එකිනෙකා සමඟ එක්වූ කල—ඔවුහු අජගරෙකු මෙන් කථා කරති.

## මහා සර්පයන්

ග්‍රීසිය සහ මිසරය යන දෙකම භවिष्यවක්තෘමය අර්ථයෙන් නාග-බලයක් නියෝජනය කරන අතර, ඇන්ටනි ද නාග-බලයක් නියෝජනය කළේය. දානියෙල් එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ මිසරය දකුණ වූ අතර, ග්‍රීසිය බටහිර විය. අලෙක්සැන්ඩර්ගේ රාජ්‍යය කොටස් හතරකට බෙදීමෙන් පසු මිසරය පළමුවන ටොලමි විසින් අල්ලා ගන්නා ලදී. එවිට පළමුවන ටොලමි භවिष्यවක්තෘමය දකුණේ පළමු රජු බවට පත් වූ අතර, ක්ලියෝපැට්රා මිසරයේ අවසාන ටොලමීය පාලිකාව වූවාය. ටොලමි උපත ලැබුවේ මැසිඩෝනියාවේය; එය මහත් අලෙක්සැන්ඩර්ගේ උපන් ස්ථානය විය.

මැසඩෝනිය උතුරු ග්‍රීසියේ පිහිටා තිබූ අතර, තම පූර්වජ මූලාරම්භය ග්‍රීක පුරාණ කථානායක වීරයන්ගෙන් උරුම වූ බව ඔවුහු ප්‍රකාශ කළහ. දකුණු ග්‍රීසියේ නගර-රාජ්‍යයන් විසින් මැසඩෝනියානුවන්, දකුණු ග්‍රීසියේ හෙලෙනිස්තයන්ට වඩා බර්බර ස්වභාවයක් ඇති ජනතාවක් ලෙස සලකන ලදී. මැසඩෝනියානුවන් රාජාණ්ඩුවක් යටතේ සිටි අතර, එතැන්ස්, ස්පාටා, තීබ්ස්, කොරින්ත් ආදී දකුණු හා මධ්‍ය ග්‍රීසියේ සහ ඊජියන් දූපත්වල පිහිටි දකුණු නගර-රාජ්‍යයන් (poleis) ස්වයං නගර-රාජ්‍ය වශයෙන් පැවතියා. මෙම poleis බොහෝවිට ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී, අධිපති පංතික, හෝ මිශ්‍ර ආණ්ඩුක්‍රමයන්ගෙන් යුක්ත වූ අතර, මැසඩෝනය බලවත් රාජ වංශයක් (Argeads) සහිත කේන්ද්‍රීකෘත රාජාණ්ඩුවක් විය. එසේ තිබුණ ද, ඔවුන් සියල්ලෝම හෙලෙනිස්තයන් වූහ; රෝමය ඉතිහාස වේදිකාවට පැමිණි කල, ඔවුන් හෙලෙනිස්තයන් “ග්‍රීකයන්” ලෙස නම් කළහ. ක්ලියෝපැට්‍රා අවසන් පටොලමයික පාලිකාව වූ අතර, එය මැසඩෝනය හෝ උතුරු ග්‍රීසිය යන ප්‍රදේශයෙන් පැමිණි ග්‍රීකයන්ගේ උතුරු රාජධානියේ රාජාණ්ඩුමය ජනවංශය නියෝජනය කළේය.

## දකුණේ රජු

අලෙක්සැන්ඩර්ගේ රාජධානිය කොටස් හතරකට බෙදුණු විට පටොලමි I සමඟ ආරම්භ වූ පටොලමි රාජධානියේ අවසාන පාලිකාව ක්ලියෝපැට්රා වූවාය. ඇක්ටියම් යුද්ධයේදී, සැබෑ අර්ථයෙන් දකුණේ රජු වූ පටොලමි රාජධානිය තම අවසානයට ළඟා විය. ඊළඟ දකුණේ රජු වන්නේ ආත්මික මිසරය වන අතර, එය ප්‍රංශ විප්ලවයේ ඉතිහාසයේ දේවවිශ්වාසය ප්‍රතික්ෂේප කළ ප්‍රංශය මඟින් නිරූපණය කරන ලදී.

> ඔවුන්ගේ මළ සිරුරු, ආත්මික අර්ථයෙන් සොදොම් හා මිසරයැයි කියනු ලබන, අපගේ ස්වාමීන්වහන්සේද කුරුසියෙහි ඇණ ගැසූ, එම මහත් නගරයේ වීථියේ පතිතව පවතින්නේය. එළිදරව් 11:8.

සැබෑ ඊජිප්තුව, අලෙක්සැන්ඩර්ගේ රාජ්‍යයේ භේදනයට සම්බන්ධයෙන්, වචනාර්ථයෙන් දකුණේ රජු විය; නමුත් ආත්මික ඊජිප්තුව දකුණේ රජු ලෙස නිරූපණය කරනු ලබන්නේ ඊජිප්තුවේ අනාගතවාණිමය ලක්ෂණ මගින්ය, වචනාර්ථමය දිශාවකින් නොවේ.

## දකුණ හා බටහිර

රාජ්‍යයේ අවසාන පටොලෙමීය පාලිකාව වූ ක්ලියෝපැට්‍රා, අනාවැකිමය වශයෙන් ග්‍රීක (බටහිර) සහ මිසර (දකුණ) යන ද්විත්ව බලයක් වූවාය; එසේවෙතත්, ඊළඟ දකුණේ රජු, එනම් ආත්මික දකුණේ රජු, ප්‍රංශය වනු ඇත; එයද ද්විත්ව බලයක් වන අතර, එළිදරව් 11හි මිසරය හා සොදොම ලෙස නිරූපණය කර ඇත. සොදොමේ කාමචාරීභාවය, බටහිරයේ ක්ලියෝපැට්‍රාගේ කාමචාරීභාවයට අනුරූප වේ; දකුණේ ක්ලියෝපැට්‍රා, මිසරයේ නාස්තිකවාදයට අනුරූප වේ. දකුණේ අවසාන සැබෑ රජුගේ ද්විත්ව ස්වභාවය, දකුණේ පළමු ආත්මික රජු සමඟ අනුරූප විය.

ඇක්ටියම්ගේ යුද්ධය අන්ටනීගේ රෝමයේ නාගයාත් ක්ලියොපැට්රාගේ දකුණ හා බටහිර නාගයාත් අතර ඇතිවූ අශුද්ධ සන්ධානය විය. අන්ටනී හා ක්ලියොපැට්රා සභාවක් හා රාජ්‍යයක් නියෝජනය කරන බැවින්, රෝමයේ ඔගස්ටස් විසින් ඇක්ටියම් ජයගැනීම යනු, මෘගයාගේ රූපය සංකේතවත් කරන අශුද්ධ ද්විත්ව එක්සත්කමක් මත රෝමය ප්‍රබලව පවතින ජයගැනීමක් නියෝජනය කරයි. අවුරුදු තුන්සිය හැටකට පසු, දානියෙල් 11:24 ඉටුවීමේදී, කොන්ස්ටන්ටීන් රෝමය නැගෙනහිර හා බටහිර ලෙස බෙදා, රෝමයේ ස්ත්‍රිය බටහිරෙහි තබා, රෝමයේ පුරුෂයා නැගෙනහිරට ගෙන ගියේය. ඇක්ටියම්ගේ යුද්ධයේදී, අවුරුදු තුන්සිය හැටක “කාලයක්” අනතුරුව සිදුවූ නැගෙනහිර හා බටහිර බෙදීමේ ආදර්ශයක් ලෙස, දකුණ හා බටහිර ජයගැනීම සංකේතවත් විය. පෙර සිදුවූ එක් මුහුණට මුහුණ හමුවීමකදී අන්ටනීට නැගෙනහිර රෝමයත් ඔගස්ටස්ට බටහිරත් දෙන ලදී; එබැවින් ඇක්ටියම් විසින් නැගෙනහිර හා බටහිර එකට එක් කළේය, නමුත් “කාලයක්” පමණක් සඳහාය.

## ක්‍රි.පූ. 31 සහ 330

යේසුස් වහන්සේ සෑමවිටම ආරම්භය මඟින් අවසානය දර්ශනය කරන බැවින්, ක්‍රි.පූ. 31 දී ඇක්ටියම්හි ජයග්‍රහණය ක්‍රි.ව. 330 දී අධිරාජ්‍යය නැගෙනහිර හා බටහිර ලෙස බෙදීමේ ආදර්ශරූපයක් වේ. ක්‍රි.පූ. 31 හි ඇක්ටියම්, ක්‍රි.ව. 330 දී අවසන් වූ වසර 360 තුළ ඔමේගාවේ අල්ෆාව විය. ක්‍රි.පූ. 31 ද සහ ක්‍රි.ව. 330 ද, දානියෙල් 11 වන පරිච්ඡේදයේ දහසයවන හා හතළිස් එක්වන වාක්‍යවල නිරූපිත ලෙස ඉක්මනින් පැමිණීමට නියමිත ඉරිදා නීතියේ ආදර්ශරූපයන් වේ.

## තවත් සංකේතයක්

දකුණෙහිද බස්නාහිරෙහිද ක්ලියෝපත්‍රා සමඟ සම්බන්ධ වූ රෝමයේ ඇන්ටනි, මෘගයාගේ රූපයේ ඔවුන්ගේ ද්විත්ව එක්වීම තුළ පවතින ත්‍රිත්ව සන්ධානයක් නියෝජනය කරයි. කුරුසිය ද ඉරුදින නීතිය සමඟ සම්බන්ධ වන අතර, එබැවින් ඇක්ටියම් හා 330 සමඟද සම්බන්ධ වේ. කුරුසියේදී, ක්‍රිස්තුස්ව ඝාතනය කිරීම පිණිස යුදෙව්වන් (භ්‍රෂ්ට වූ සභාව) රෝමය (රාජ්‍යය) සමඟ එක්වීම මඟින් සභාව හා රාජ්‍යය අතර ද්විත්ව එක්සත්භාවයක් නිරූපණය කරනු ලැබේ. කුරුසියේදී එම එක්සත්භාවයේ තුන්වන පාර්ශ්වය නිරූපණය කරනු ලබන්නේ බරබ්බාස් විසිනි; ඔහු බොරු ක්‍රිස්තුස්වරයෙකි, ඔහුගේ නාමයේ අර්ථය “පියාගේ පුත්‍රයා” යන්නයි. සැබෑ අනාගතවක්තෘවරයා ලෙස ක්‍රිස්තුස් සමඟ සසඳන විට, බරබ්බාස් සංකේතාත්මකව බොරු අනාගතවක්තෘවරයෙකි. රෝමය ඇන්ටනි වූ අතර, දකුණෙහි හා බස්නාහිරෙහි ක්ලියෝපත්‍රා යුදෙව්වන් හා බරබ්බාස් නියෝජනය කළාය.

සළිබද කර්මෙල් කන්දෙහි එලියා සමඟද ගැළපේ; එහි තේරීම වූයේ සත්‍යවූ ද බොරු ද වන ප්‍රොෆෙට් කවුද යන්න පිළිබඳවය. එදා බොරු ප්‍රොෆෙට් යනු දෙගුණ සංකේතයක් වූ අතර, එය බාල්ගේ ප්‍රොෆෙට්වරුන්ගෙන්ද වනයේ පූජකයන්ගෙන්ද සමන්විත විය. බාල් යනු පුරුෂ දේවතාවෙකි; වනයේ පූජකයෝ ස්ත්‍රී දේවතාවියක් වූ අෂ්තාරොත් නියෝජනය කළහ. සළිබෙහි සිටි යුදෙව්වෝ අෂ්තාරොත් නම් ස්ත්‍රී දේවතාවිය වූහ; දුක්වේදනාගේ මනුෂ්‍යයාගේ වංචනික ප්‍රතිරූපය වූ බරබ්බාස් පුරුෂ දේවතාවා බාල් විය.

ක්ලියෝපැට්‍රා දකුණේ රැජිනද බටහිරේ රැජිනද වූවාය. ඇන්ටනි රෝමයේ ප්‍රතිරූපය වූ අතර, ජූලියස්ගේ ඝාතනයට පළිගැනීමට ශපථ කළ ත්‍රිත්ව ජයසංධානයේ කොටසක් වූයේය. ජූලියස්ගේ තුවාල විසිතුනකින් සිදු වූ මරණය, දානියෙල් 11 වන පරිච්ඡේදයේ හතළිස්වන පදය ඉටුවීමෙහිදී, 1798 දී පාප් පදවියට ලැබුණු මාරාන්තික තුවාලය නිරූපණය කළේය. ඇක්ටියම්හි ඔගස්ටින් එම මාරාන්තික තුවාලය සුව වීම නිරූපණය කරයි. ඇන්ටනි සහ ක්ලියෝපැට්‍රා මිය යන කල එම තුවාලය සුව කරනු ලැබේ. ඇන්ටනි සහ ක්ලියෝපැට්‍රා, එක්සත් ජනපදයේ සිටින මෘගයාගේ රූපය නිරූපණය කරති; එය භූමි මෘගයා හා එහි අඟ දෙකෙන් සමන්විත ත්‍රිත්ව අනාවැකිමය ඒකකයකි. ඇන්ටනි එහි එක් කොටසක් වන අතර ක්ලියෝපැට්‍රා අනෙක් කොටස් දෙක නිරූපණය කරයි. එය ඇන්ටනිගේ රෝමය වුවද, ක්ලියෝපැට්‍රාගේ මිසරය හා ග්‍රීසිය වුවද, බයිබල් අනාවැකියේ හයවැනි රාජධානිය අවසන් වන ඉරිදා නීතියේදී ඔවුන් එක්ව මරණයට පත්වෙති. අනාවැකිමය අර්ථයෙන් ඇන්ටනිට සම්බන්ධ ක්ලියෝපැට්‍රා යනු, සභා-කෞටීල්‍යය සහ රාජ්‍ය-කෞටීල්‍යය අතර මිශ්‍රණය වන අතර, එහි සභා-කෞටීල්‍යය විසින් රාජ්‍ය-කෞටීල්‍යය වශීකරමින් පාලනය කරයි.

## දෙවන මරණයෙහි පූර්වරූපය

තවත් එක් പ്രവാചනීය මට්ටමකදී, ක්ලියෝපැට්‍රාගේ ජූලියස් සීසර් හා මාර්ක් ඇන්ටනි සමඟ ඇති සම්බන්ධතාවය, ක්ලියෝපැට්‍රාගේ සභා-රාජකාරිතාව රෝමානු අධිරාජ්‍යයේ රාජ්‍ය-රාජකාරිතාව සමඟ සම්බන්ධතාවයක පවතින අවස්ථා දෙකක් නියෝජනය කරයි. දානියෙල් එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ හතළිස්වන පදය ඉටු කිරීමක් ලෙස, ඇයගේ පළමු සංකේතාත්මක මරණයේදී, 1798 දී ජූලියස් විසින් ඇය අත්හැර දමනු ලැබුවාය; එවිට දානියෙල් එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ හතළිස් පහවන පදය ඉටු කිරීමක් ලෙස, ඇක්ටියම්හිදී ඇයට උදව් කිරීමට කිසිවෙකු නැතිව, ඇය තම අවසානයට පැමිණෙයි. හතළිස්වන පදය සුව කරනු ලැබීමට නියමිත ඇයගේ පළමු මාරක තුවාලයේ අල්ෆාව වන අතර, හතළිස් පහවන පදයේ ඔමේගාව ඇය තම දෙවන හා අවසාන මරණය ලබන ස්ථානය වේ.

දහසයවන පදය සිට විසිදෙවන පදය දක්වා සඳහන් රෝම බලයන් හතරට මෙන්ම, බයිබලීය සංකේතයක් ලෙස ක්ලියෝපත්‍රාට ද සන්දර්භය අනුව අර්ථ එකකට වඩා ඇත. රාජකීය ආධාරය ඉවත් කළ කල ජූලියස් ඇයව 1798 දී අත්හැර ගියේය; එවිට ඇය ලැබූ මාරාන්තික තුවාලය ඉරිදා නීතියේදී සුව කරනු ලැබේ. එහෙත් අවසානයේදී එළිදරව් 17 හි දස රජවරු ඇයව ගින්නෙන් විනාශ කරති, එවිට ඇය දෙවන හා අවසාන මරණයට මුහුණ දෙයි.

ක්ලියෝපත්රා යනු පාරාවෝගේ මිසරයේ නාස්තිකවාදයත්, ග්‍රීසියේ ආගමික දර්ශනයත් මඟින් නිරූපිත ද්විත්ව ස්වභාවයේ සංකේතයකි. ඇයගේ එම ද්විත්ව ස්වභාවය මිසරයේ රාජ්‍ය-කෞශල්‍යයත් ග්‍රීසියේ සභා-කෞශල්‍යයත් නිරූපණය කරයි. ග්‍රීක ආගමික දර්ශනය නිරූපණය කරනු ලබන්නේ ග්‍රීක දේවතාවිය අතීනා විසිනි; ඇයගේ ප්‍රතිමාව පාර්තෙනෝන් නම් ඇයගේ දේවාලයේ ස්ථාපිත කර තිබුණි. අතීනා ප්‍රඥාවේ සංකේතය වන අතර, කාන්තාවක් ලෙස ඇය දිව්‍ය අධ්‍යාපනයට ප්‍රතිවිරුද්ධව මනුෂ්‍ය අධ්‍යාපනයේ ආගමක් නිරූපණය කරයි.

එක්සත් ජනපදයේ අං දෙක වන්නේ ජනරජවාදය සහ ප්‍රොටෙස්තන්තවාදය ය; ඒවා ප්‍රංශයේ දී මිසරය සහ සොදොමය මඟින් පූර්ව සංකේතවත් කරනු ලැබීය. මිසරය යනු රාජ්‍ය-කුශලතාවය වන අතර සොදොමය යනු සභා-කුශලතාවය ය; එබැවින් ජනරජවාදය මිසරයටද, ප්‍රොටෙස්තන්තවාදය සොදොමයටද ගැළපේ. ජනරජවාදය මිසරය වන අතර ප්‍රොටෙස්තන්තවාදය සොදොමයත් ග්‍රීසියත් වේ. මානව අධ්‍යාපනයේ සංකේතය වන්නේ ග්‍රීක දෙවඟන අතේනාය; ඇයගේ දේවාලය පාර්තෙනොන් වූ අතර, එහි නවීන යුගලය ටෙනසීහි නැෂ්විල් නගරයේ පාර්තෙනොන් දේවාලයෙන් දක්නට ලැබේ. එක්සත් ජනපදයේ ඉරිදා නීතියේදී ජනරජ අඟ සමඟ එක්වූ දූෂිත සභාවේ සංකේතය ක්ලියෝපැට්‍රා, අෂ්තාරෝත්, සලෝමේ සහ සොදොමය ලෙස නිරූපණය කරනු ලැබේ.

ක්ලියෝපත්‍රා, ඵාරාවෝගේ නාස්තිකවාදයත් ග්‍රීකයන්ගේ ආගමත් නිරූපණය කරයි. නාස්තිකවාදයේ දර්ශනයට සමගාමී වන ආගම වන්නේ ග්‍රීක අධ්‍යාපනයට කරන නමස්කාරයයි. යේසුස් සෑමවිටම ආරම්භය මඟින් අවසානයද දක්වා පෙන්වයි; උයනේ තිබූ, භුක්ති විඳීමට තහනම් කළ ගස වූයේ යහපත හා අයහපත පිළිබඳ දැනුමේ ගසය. එය, සහෝදරි වයිට් “higher education” යැයි හඳුන්වන ග්‍රීක දර්ශනයේ ආගමට ආදර්ශමය සංකේතයක් වෙයි. එය, ක්‍රිස්තුස් හා සාතන් අතර ඇති මහත් විවාදයේදී, සත්‍ය අධ්‍යාපනයේ දූෂිත හා ව්‍යාජ අනුරූපය ලෙස ක්ලියෝපත්‍රාගේ ප්‍රඥාවේ ග්‍රීක ආගම හඳුනාදෙමින්, එය අවධාරණය කරයි.

ටෙනසිහි නැෂ්විල් “දකුණේ ඇතැන්ස්” ලෙස හැඳින්වෙයි; ක්ලියෝපැට්රා දකුණේ අවසාන ශාබ්දික රැජින වූවාය. දකුණේ අවසාන රැජින, ආගමික නොවන ප්‍රංශය විසින් සම්පූර්ණ කරන ලද, ඊළඟත් පළමුත් ආත්මික දකුණේ රජුගේ ආදර්ශයක් වූවාය. ආගමික නොවන ප්‍රංශය ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයට ආදර්ශයක් වන අතර, එහි ටෙනසිහි නැෂ්විල්හි, “දකුණේ ඇතැන්ස්” යන ස්ථානයේ, අථීනා දෙවඟනට අයත් පාර්තෙනොන් දේවාලය සංකේතාත්මකව නිරූපිත වේ. එම දේවාලය නැෂ්විල්හි 2500 West End හි පිහිටා ඇත. විසි පහ යන සංඛ්‍යාව මතෙව් විසි පහේ උපමා තුනෙහි වසා දැමූ දොර නිරූපණය කරයි. “දකුණේ” සහ “බටහිරේ” යන දෙකෙහිම රැජින වූ ක්ලියෝපැට්රා, දකුණේ ඇතැන්ස්හි තම “අවසානය” වෙත පැමිණෙයි.

ඇක්ටියම්, ක්ලියෝපත්‍රා, ඔගස්ටස් සහ ඇන්ටනි පිළිබඳ මෙම සලකා බැලීම් සමඟ අපි දානියෙල් එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ විසිහතරවන පදය සිට තිස්වන පදය දක්වා නැවත හැරෙමු. සමහරවිට, එම ඡේදයේ වඩාත් අපැහැදිලි කොටස වන්නේ ඔවුන් එකම මේසයක හිඳ බොරු කතා කරන විටය.

> මෙම රජවරු දෙදෙනාගේ හදවත් ද නපුර කිරීමෙහි යොමු වී තිබෙන්නේ ය; ඔවුහු එකම මේසයක හිඳ බොරු කතා කරන්නෝ ය; එහෙත් එය සාර්ථක නොවන්නේ ය; මන්ද අවසානය තවමත් නියමිත කාලයේදීම වන්නේ ය. දානියෙල් 11:27.

එම පදයේ නියමිත කාලය 330 වන අතර, එය විසිහතරවන පදයේ “කාලය” අවසන් වීමයි. නියමිත කාලය එක්සත් ජනපදය සඳහා ඉරිදා නීතිය නිරූපණය කරන අතර, එය ලෝකය සඳහා මනුෂ්‍ය කරුණාවෙලාවේ අවසානයද නිරූපණය කරයි. ඉරිදා නීතියට පෙර, අකුසල් කිරීමට වූ ඔවුන්ගේ සිත් ඇති රජවරු දෙදෙනා එකම මේසයක එකිනෙකාට බොරු කතා කරනු ඇත. දානියෙල් එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ දහසයවන සහ හතළිස්එකවන පදවල සඳහන් ඉරිදා නීතියට පෙර, රජවරු දෙදෙනෙක් එකම මේසයක බොරු කතා කරනු ඇත, නමුත් ඔවුන්ගේ බොරු සාර්ථක නොවේ. එකිනෙකාට බොරු කතා කරන එම රජවරු දෙදෙනා කවුරුන්ද? එම අදහසට පිළිතුරු දීමට පෙර, මෙම මාලාවේ අප මීට පෙර සලකා බැලූ කිහිපයක් සංකේතාත්මක අර්ථයන් අපට මතක් කර දෙමි.

රෝම පාලකයන් සතරදෙනා, ඔවුන් සලකා බලනු ලබන සන්දර්භය අනුව, විවිධ අනාවැකිමය සංකේත නියෝජනය කරති. ඔවුන් රෝම පාලකයන් වුවද, සංකේතයක් වශයෙන් මූලික වශයෙන් නියෝජනය කරන්නේ, සෙලෙයුසිඩ් ආධිපත්‍යයෙන් රෝමයන්ගේ ආධිපත්‍යයට පරිවර්තනය වූ අවධියේ පුරාතන යූදාගේ අනාවැකිමය ඉතිහාසයයි.

පොම්පෙයි යනු සෙනාධිපතියෙකු වූ අතර, ඊළඟ රෝමානු ආණ්ඩුකාරයන් තිදෙනාම කීසර්වරු වූහ. ජූලියස්, ඔගස්ටස් සමඟ ඇති සම්බන්ධතාවයේදී, ත්‍රිපුද්ගල සන්ධාන දෙක සමඟ සම්බන්ධ වූ ත්‍රිත්වමය එක්කිරීම් දෙකක් නියෝජනය කළේය—පළමුවැන්න නිල නොවන එකක් වූ අතර, දෙවැන්න නිල එකක් විය. යම් යම් සන්දර්භයන්හි මෙම පාලකයන් සියලු සිව්දෙනාම ඉරිදා නීතිය නියෝජනය කරති. පොම්පෙයි මහිමාන්විත දේශය ජයගත්තේය; ජූලියස්, කඩු ඇනුම් විසිතුනකින් නියෝජනය කරනු ලැබෙමින්, පළමු දූතයාය, මන්ද ඔහු පළමු කීසර් වන බැවිනි; තවද ඔහු තුන්වන දූතයාගේ ආදර්ශමූර්තිය වේ, ඒ ටිබේරියස් ය. සලුව මත සිටි ටිබේරියස්, එය ඉරිදා නීතිය වන අතර, විසිතුනෙන්ද නියෝජනය කරනු ලැබේ, මන්ද විසිතුන එකකිරීම නියෝජනය කරන බැවිනි; තවද සලුව වනාහි, ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ දේවත්වය අපගේ මනුෂ්‍යත්වය සමඟ එක් කිරීමට අදාළ කාර්යයේ අතිශය අත්‍යවශ්‍ය කොටසකි. එබැවින්, ජූලියස් සහ ටිබේරියස් යනු විසිතුනෙන් නියෝජනය කරනු ලබන පළමු සහ තුන්වන පණිවිඩය.

හොලිවුඩ් කථාපාරම්පරාවේ ඔහු බොහෝවිට නිරූපිත වන ප්‍රේමෝන්මත්ත චරිතය ජූලියස් නොවීය; ඔහු බලය සඳහා අතිනිර්දය ලෙස අරගල කළ මනුෂ්‍යයෙකි. ජූලියස්ට වඩා ටිබේරියාස් ද අයහපත් විය, මක්නිසාද ඔහුගේ නීචත්වය පදය තුළම සෘජුව අමතනු ලැබේ; එසේ වන්නේ හෙබ්‍රෙව් අක්ෂරමාලාවේ අවසාන අකුර විසිදෙක වන අතර පළමු අකුර එක වන බැවිනි. අල්ෆා ඔමේගාවට වඩා කුඩාය; ටිබේරියාස්ගේ නීචත්වය ස්ථාපිත වී ඇත්තේ විසිදෙවන පදයෙහි, එනම් හෙබ්‍රෙව් අක්ෂරමාලාවේ අවසාන අකුර සමඟ සම්බන්ධ ස්ථානයෙහි ය. ජූලියස් සහ ටිබේරියාස් විසින් නිරූපිත නීච පුද්ගල දෙදෙනා අතර මධ්‍යයේ සිටියේ ඔගස්ටස්ය. ඔගස්ටස් නිරූපණය කරන්නේ රෝමයේ බලය හා ප්‍රතිෂ්ඨාවේ මහිමයේ උච්චතම අවස්ථාවයි. පළමු සහ තුන්වන පණිවිඩයට විරුද්ධ ස්වරූපය ලෙස ඔහු නිරූපිත වන්නේ දහතුන්වන අකුරින් වන අතර, එය කැරැල්ලේ සංකේතයකි. ඔගස්ටස් තම රාජ්‍යය ස්ථිර කරගත්තේ රෝම ඉතිහාසයේ අතිප්‍රසිද්ධ කැරැල්ල වූ ඇන්ටනි සහ ක්ලියෝපැට්‍රාගේ කැරැල්ල මැඩපවත්වීමෙනි.

ඔගස්ටස් යනු තුන්වන බාධාව ජයගත් රෝමීය බලය වන අතර, එසේ කිරීමෙන් ඔහු ඉරිදා නීතිය නිරූපණය කළේය; එමෙන්ම ඔහු ප්‍රකාශනය 13 වන පරිච්ඡේදයේ කැරළියේ සංකේතාත්මක මාස හතළිස් දෙක තුළ රාජ්‍ය කරන රෝමීය බලයද වේ. ඉරිදා නීතියට පෙර ස්ථාපනය කළ විට පොම්පේ 1798 ද 1989 ද යන දෙකම වේ; එබැවින්, පොම්පේ ක්‍රි.පූ. 219 සිට 217 දක්වා සිව්වන සිරියානු යුද්ධය අවසන් කරන අන්ටියෝකස් මැග්නස්ගේ සංකේතයක් වන්නේ, එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ දහවෙනි වගන්තියේ ඉටු වීමක් ලෙසය. එවිට ජූලියස් සීසර් එකොළොස් සහ දොළොස් වගන්තිවලටත්, සීමා රේඛාවේ යුද්ධයටත්, එනම් ක්‍රි.පූ. 217 දී වූ රෆියා යුද්ධයටත් සමාන කරනු ලැබේ. එහිදී ජූලියස්ද අන්ටියෝකස් මැග්නස්ය; ඔගස්ටස් සීසර්ද පනරොස්වන වගන්තියේ පානියම් යුද්ධයේදී අන්ටියෝකස් මැග්නස්ය. එවිට දහසයවන වගන්තියේ ටිබේරියස් යනු ඉරිදා නීතියය; නමුත් ඔහු අන්ටියෝකස් මැග්නස් නොවේ, මක්නිසාද එහිදී ඔහු පොම්පේය; මන්ද යේසුස් සැමවිටම අවසානය ආරම්භය මඟින් නිදර්ශනය කරන බැවිනි. එම වගන්තිය සෙලෙවුසීද අධිරාජ්‍යයේ අවසානය සලකුණු කරයි; එය බයිබල් අනාවැකියේ හයවන රාජ්‍යය ලෙස එක්සත් ජනපදයේ අවසානයට නිරූපකයකි.

රෝම පාලකයන් හතරදෙනා සම්බන්ධයෙන් තවදුරටත් ගැළපීම් කළ යුතු අතර, එම රේඛාව හතළිස්වන පදයේ ගුප්ත ඉතිහාසය නිරූපණය කරයි. විසිතුන්වන පදයේ මක්කබීය රේඛාව ද හතළිස්වන පදයේ ගුප්ත ඉතිහාසය දර්ශනය කරයි. ඉන්පසු විසිහතරවන පදයේදී, අධිරාජ්‍යවාදී අයථාර්ථවාදී රෝමයේ කථාව කාල පරාසයකින්—අවුරුදු තුන්සිය හැටකින්—නිරූපණය කරයි. විසිහතරවන පදයේ සිට තිස්වන පදය දක්වා නිරූපිත රෝම ඉතිහාසයේ රේඛාව ද හතළිස්වන පදයේ ගුප්ත ඉතිහාසයට දර්ශනයක් වේ. එය තිස්එක්වන පදයේදී අවසන් වේ, එහි විෂයය අයථාර්ථවාදී රෝමයෙන් පාප්වරුන්ගේ රෝමයට වෙනස් වන බැවින්ය. අයථාර්ථවාදී රෝමය තවමත් එම පදයේ පවතින නමුත්, එහිදී එය බයිබල් අනාවැකිවල සිව්වන රාජධානිය ලෙස නොව, 538 දී පාප්ධුරය සිංහාසනයට පත් කළ දේශපාලන බලය ලෙස නිරූපණය කරයි. 538 දී පාප්ධුරය ඉරිදා නීතියක් පනවා තිබූ බැවින්, තිස්එක්වන පදය දහසයවන සහ හතළිස්එක්වන පදයන් සමඟ ගැළපෙයි. විසිහතරවන පදය ඇක්ටියම් සටන සහ එම රේඛාවට සම්බන්ධ ඉතිහාසය හඳුන්වා දුන්නේය.

විසිහතරවන පදය හඳුන්වා දෙන්නේ අනාගමික රෝමය අවුරුදු තුන්සිය හැටක කාලයක් පරාක්‍රමයෙන් අධිපතිත්වය ආරම්භ කළ අවස්ථාවය; එවිට තිස්එක්වන පදයේ පාප්මය රෝමය අවුරුදු දොළොස්සිය හැටක කාලයක් පරාක්‍රමයෙන් අධිපතිත්වය ආරම්භ කරයි. එම රේඛාවේ ආරම්භයත් අවසානයත් ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ අත්සන, එනම් ආල්ෆා සහ ඔමේගා, දරයි. මෙම පදයන් තුළ මාක් ඇන්ටනි, ක්ලියෝපැට්රා සහ ඔගස්ටස් සීසර්ගේ ඉතිහාසය අපට ඇත. දහසයවන පදයේ අනාගමික රෝමය ක්‍රි.පූ. 65 දී සෙලූසිද් අධිරාජ්‍යය ජයගෙන, අනතුරුව ක්‍රි.පූ. 63 දී යූදාය ද ජයගත්තේය. ක්‍රි.පූ. 31 දී වූ ඇක්ටියම්හි තුන්වන බාධාව, ක්‍රි.පූ. 65 දී සෙලූසිද්වරුන්ගේ පළමු බාධාවන්ගෙන් පූර්වරූපිත කළ පරිදි, මිසර රාජ්‍යයේ අවසානය හඳුන්වා දුන්නේය. නැවත වරක්, අපි පළමුවන සහ අන්තිමයාගේ අත්සන දකිමු. ක්‍රි.පූ. 65 තුන් බාධාවන්ගෙන් පළමුවැන්න වූ අතර එය උතුරේ රජු ජයගැනීම නියෝජනය කළේය; ක්‍රි.පූ. 31 තුන් බාධාවන්ගෙන් තුන්වැනි එක වූ අතර එය දකුණේ රජු ජයගැනීම නියෝජනය කළේය. බාධා තුන අතර මැද බාධාව ලෙස යූදාය, ක්‍රි.පූ. 63 දී පොම්පේ පැමිණි විට යෙරුසලමේ බිත්ති ඇතුළත සිවිල් යුද්ධයක නිරතව සිටියේය. දෙවන බාධාව කැරැල්ලේ සංකේතයකි.

538 දී, පාප්‍ය රෝමයට තිබූ තුන්වන බාධාව රෝම නගරයෙන් පන්නා දමනු ලැබීය. එම බාධාව ගෝත්වරුන් වූ අතර, එතැනදීම බයිබල් අනාවැකියේ පස්වන රාජධානිය ආරම්භ විය; සිව්වන රාජධානිය අවසන් වූ ස්ථානයේම. තවද, සිව්වන රාජධානිය එහි තුන්වන බාධාව සමඟ ආරම්භ වූවාක් මෙන්, සෙලූකිඩ් රාජධානියේ පළමු බාධාව තුළ පූර්ව නිරූපණය කර තිබූ පරිදි මිසර රාජධානිය පරාජය කරනු ලැබීය. මෙය, විසිහතරවන පදයෙන් තිස්වන පදය දක්වා සොයාගත හැකි අනාවැකිමය සාක්ෂිය, හතළිස්වන පදයේ සැඟවුණු ඉතිහාසය තුළද ස්ථානගත කළ යුතු රේඛාවක් නියෝජනය කරන බව හඳුන්වා දෙයි. මේ හේතුව නිසා, මාර්ක් ඇන්ටනි, ක්ලියෝපැට්රා, ජූලියස් සීසර්, පොම්පේ සහ ඔගස්ටස් සීසර් විසින් නිරූපිත වන විවිධ අනාවැකිමය සම්බන්ධතා සලකා බැලීම අත්‍යවශ්‍යය.

ඒ අනුව, ඔවුන් එක් මේසයක හිඳ අසත්‍ය කථා කරන විට, විසිහතරවන පදයේ සිට තිස්වන පදය දක්වා වූ කොටසෙහි අතිශය අපැහැදිලි අංශය එයද?

> මේ රජවරු දෙදෙනාගේ සිත් ද අයහපත කිරීමටම යොමු වනු ඇත; ඔව්හු එකම මේසය අසළ බොරු කියනු ඇත. එහෙත් එය සාර්ථක නොවන්නේය; මක්නිසාද අවසානය තවම නියම කළ කාලයේදී ය. දානියෙල් 11:27.

උරියා ස්මිත් එම රජවරු දෙදෙනා ලෙස මාර්ක් ඇන්ටනි සහ ඔගස්ටස් සීසර් හඳුන්වා දෙයි.

> “විසි හත්වැනි පදය උපුටා දක්වා ඇත”

> “ඇන්තනි සහ සීසර් පෙරදී සන්ධානයක සිටියහ. එහෙත් මිත්‍රත්වයේ ආවරණය යටතේ ඔවුන් දෙදෙනාම සර්වලෝක ආධිපත්‍යය සඳහා අභිලාෂාත්මකව උත්සාහ කරමින් කුමන්ත්‍රණ කළෝය. එකිනෙකා කෙරෙහි ගෞරවය හා මිත්‍රත්වය ප්‍රකාශ කළ ඔවුන්ගේ ප්‍රතිඥා, කපටියන්ගේ උච්චාරණයන් විය. ඔවුහු එකම මේසයක අසත්‍ය කථා කළෝය. ඇන්තනිගේ බිරිඳත් සීසර්ගේ සොහොයුරියත් වූ ඔක්ටේවියා, ඇන්තනි ඇයව දික්කසාද කළ අවස්ථාවේ රෝමයේ ජනතාවට ප්‍රකාශ කළේ, සීසර් සහ ඇන්තනි අතර එක්සත්කමකට ඇපයක් වනු ඇතැයි තිබූ බලාපොරොත්තුව පමණක් නිසා තමා ඔහු සමඟ විවාහ වීමට එකඟ වූ බවය. එහෙත් එම උපදේශය සාර්ථක නොවීය. බිඳවැටීම පැමිණියේය; අනතුරුව ඇති වූ ගැටුමේදී සීසර් සම්පූර්ණ ජයග්‍රහණය ලබා ගත්තේය.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 276.

ඔක්ටාවියාගේ ඇන්ටනියස් සමඟ වූ විවාහය එක්වීමේ ප්‍රතිඥාවක් ලෙස හඳුනාගත් විට, එය ක්‍රි.පූ. 252 අවට හෙලෙනිස්තික යුගයේ බෙරෙනීසිය Seleucid රජු Antiochus II Theos සමඟ කළ විවාහය මගින් එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ පෙර ආදර්ශවත් කර දක්වා තිබූ විවාහ සන්ධානය හඳුනා දැක්වීය. බෙරෙනීසිය Ptolemy II Philadelphusගේ දියණිය වූවාය. ඔක්ටාවියා සහ බෙරෙනීසිය රාජ්‍යතාන්ත්‍රික විවාහයන් නියෝජනය කරති; හෝ අනාවැකිමය අර්ථයෙන්, ගිවිසුම් නියෝජනය කරති. පහෙන් දහය දක්වා පද දකුණු හා උතුරු රාජ්‍යයන් අතර වූ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික විවාහයේ ඉතිහාසය හඳුනා දක්වයි; තවද Marcus Antony සහ පසුව Augustus Caesar ලෙස ප්‍රසිද්ධ වූ Octavian එම විවාහය සකස් කළ විට, ඔවුහු රාජ්‍යයද නැගෙනහිර හා බටහිර ලෙස බෙදාහදා ගත්හ.

බෘන්ඩිසියම් ගිවිසුම (ක්‍රි.පූ. 40) යනු, ගෘහ යුද්ධය ආසන්න වීමෙන් අනතුරුව, දෙවන ත්‍රිමුඛ පාලන සන්ධියේ ඇතිවූ ආතතීන් නිරාකරණය කිරීම සඳහා මාර්ක් ඇන්ටනි සහ ඔක්ටේවියන් (පසුව ඔගස්තුස්) අතර සාකච්ඡා කර නිමවූ එකඟතාවයක් විය. එයට රෝම භූමිභාග බෙදීම (ඇන්ටනිට නැගෙනහිර, ඔක්ටේවියන්ට බටහිර) ඇතුළත් වූ අතර, එය ඇන්ටනිගේ ඔක්ටේවියා සමඟ වූ විවාහයෙන් (ඔක්ටේවියන්ගේ සහෝදරිය) මුද්‍රාගත කෙරිණි. ක්‍රි.පූ. 39 දී මුල් අවුරුදු පහක ත්‍රිමුඛ පාලන කාලය අවසන් වූ විට, ඇන්ටනි නෞකා 300කට අධික සංඛ්‍යාවක් සමඟ ඉතාලියට යාත්‍රා කළේය; ආරම්භයේදී ඔහුට බෘන්ඩිසියම්හි ගොඩබෑම ප්‍රතික්ෂේප කරන ලද බැවින්, අවසානයේ ඔවුන් තරෙන්ටම්හි නැංගුරම් දැමූහ. ඇන්ටනිගේ හමුදාව ඔක්ටේවියන්ගේ හමුදාව සමඟ සටන් කිරීමට අකමැති වීමත්, එසේම ඊට ප්‍රතිවිරුද්ධවද එසේම වීමත් නිසා ඇතිවූ දිගුකාලීන මැදිහත්වීම්වල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, ඔක්ටේවියන් එහිදී ඔහු හමුවිය. ඔක්ටේවියා ප්‍රධාන මැදිහත්කාර භූමිකාවක් ඉටු කළාය; සෙක්ස්ටස් පොම්පේට එරෙහිව ඔක්ටේවියන්ට සහාය දීමට ඇන්ටනි ඇය විසින් පෙළඹවනු ලැබීය. ඔවුහු ත්‍රිමුඛ පාලනය තවත් අවුරුදු පහකට (ක්‍රි.පූ. 32 දක්වා) අලුත් කළහ; ඔක්ටේවියන් පසුව රඳවාගත් බවට පත්වූ, පොරොන්දුවී තිබූ හමුදා බලකා හුවමාරුවට ප්‍රතිවලශයෙන්, ඇන්ටනි ඔක්ටේවියන්ට නෞකා 120ක් සැපයීය.

ක්‍රි.පූ. 32 දී, මෙම විරුද්ධවාදී දෙපාර්ශ්වය අතර ප්‍රකාශිත විරෝධාභාසයක් ඇති විය. ප්‍රචාරණය, අන්තෝනිගේ නැගෙනහිර මධ්‍යගත අවධානය (ක්ලියෝපැට්‍රා සමඟ), සහ ඔක්ටේවියන්ගේ බටහිර ප්‍රදේශයේ බලය ඒකාබද්ධ කරගැනීම හේතුවෙන් සම්බන්ධතා පිරිහී ගොස් තිබිණි. ඇක්ටියම්ට පෙර අන්තෝනි විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද පසුව පැවැත්විය යුතු සම්මන්ත්‍රණ යෝජනා ඔක්ටේවියන් විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරන ලදී.

උතුරු රාජාවූ (ඇන්ටියොකස්) සහ දකුණු රාජාවූ (ප්ටොලමි) අතර වූ රාජතාන්ත්‍රික විවාහයේදී, මනාලිය සපයන ලද්දේ දකුණු රාජාව විසිනි; එසේම ඇන්ටනී (නැගෙනහිර) සහ ඔක්ටේවියන් (බටහිර) අතර වූ රාජතාන්ත්‍රික විවාහයේදී, මනාලිය සපයන ලද්දේ බටහිර පාර්ශ්වය විසිනි. රාජතාන්ත්‍රික විවාහ දෙකම අසාර්ථක විය; දියණිය හෝ සහෝදරිය සපයා දුන් පාර්ශ්වය අවසානයේ ගිවිසුම බිඳ දැමූ බලය මත ජයග්‍රහණය කළේය.

## තුන්දෙනාගේ සාක්ෂිය

සෙලූසිඩ් අධිරාජ්‍යයේ අවසානයේ එක්ම මේසයකදී බොරු කථා කරන ලද තුන්වැනි ගිවිසුමක් තිබුණි. මෙය සිදුවූයේ පස්වැනි සිරියානු යුද්ධයේ (ක්‍රි.පූ. 202–195) පසුබිම තුළය; එහිදී ක්‍රි.පූ. 204දී පටොලෙමි IV ෆිලොපේටර්ගේ මරණයෙන් පසු පටොලෙමීය රාජධානියේ දුර්වලත්වය ඇන්ටියෝකස් III මැග්නස් විසින් ප්‍රයෝජනයට ගත්තේය. පටොලෙමි V එපිෆානේස් (Ptolemy V) ළමා වියේදී (වයස අවුරුදු 5–6 පමණ) රාජ්‍යසනාතන වූ බැවින්, ඊජිප්තුව භාරකාර පාලනය යටතේ තැබී, අභ්‍යන්තර කලහ, දේශීය කැරලි, සහ බාහිර තර්ජනවලට අසරණ විය.

ක්‍රි.පූ. 200 දී පැණියම් යුද්ධය වැනි ජයග්‍රහණයන් අනුව, අන්ටියෝකස් මැග්නස් කොඒලේ-සිරියාව, පලස්තීනය සහ ආසියා මයිනර්හි පිහිටි ටොලමික් භූමිවල විශාල කොටසක් දැනටමත් ආක්‍රමණය කර අත්පත් කරගෙන සිටියේය. ඊජිප්තුව සම්පූර්ණයෙන්ම ජයගැනීම වෙනුවට (එසේ කිරීම රෝමීය මැදිහත්වීමේ අවදානමක් ඇති කළ බැවින්, යම් ප්‍රදේශවලින් ඈත්ව සිටින ලෙස රෝමය ඔහුට පීඩනයක් එල්ල කරමින් සිටියේය), ඔහු “ආරක්ෂකයෙකු” ලෙස රාජතාන්ත්‍රික විවාහ සන්ධානයක් අනුගමනය කළේය. ක්‍රි.පූ. 197/195 දී, යුද්ධය අවසන් කළ සාම ගිවිසුමේ කොටසක් ලෙස, අන්ටියෝකස් මැග්නස් තම තරුණ දියණිය වූ ක්ලියෝපැට්‍රා I සයිරා (ක්ලියෝපැට්‍රා සයිරා ලෙසද හැඳින්වේ) ළමා වයසේ සිටි ටොලමි V සමඟ විවාහ නියම කර, අනතුරුව විවාහ කර දුන්නේය (විවාහය ක්‍රි.පූ. 193 දී රෆියාහිදී සිදු විය; ටොලමිගේ වයස 16ක් වූ අතර, ක්ලියෝපැට්‍රාගේ වයස 10ක් විය).

මෙය උදාර සංඥාවක් ලෙස රාමුගත කරනු ලැබීය: ආන්ටියෝකස් තමන්ව තරුණ රජුගේ මිත්‍රයෙකු හා “ආරක්ෂකයෙකු” ලෙස ස්ථානගත කරමින්, ආසියාවේ ලැබීම් රඳවාගෙන සාමය තහවුරු කළේය. එම විවාහය ඔහුගේ දියණිය මඟින් මිසරය මත පරෝක්ෂ බලපෑමක් ඔහුට ලබා දුන්නේය (ඇය තම සෙලූසීඩ් මූලයන්ට විශ්වාසවන්තව පවතිමින්, ටොලෙමීය අධිකරණයේ සිරියානු-පක්ෂීය හඬක් ලෙස ක්‍රියා කරනු ඇතැයි ඔහු බලාපොරොත්තු විය). එහෙත් එම කූට උපක්‍රමය ප්‍රතිඵල විපරීත විය; ක්ලියොපත්‍රා තම පියා නොව, තම ස්වාමිපුරුෂයා හා මිසරයගේ පාර්ශ්වය ගත්තේය, එමගින් ආන්ටියෝකස්ගේ දීර්ඝකාලීන පාලනය දුර්වල කළාය. මෙය බ්‍රුන්ඩිසියම් සන්ධිය (ක්‍රි.පූ. 40) ප්‍රතිබිම්බනය කරයි, තවද බොහෝ ආකාරවලින් රෝම සිදුවීම් සමඟ සම්බන්ධ විය.

යුද්ධය සීමාවටම ළඟා වූ පසු ප්‍රතිවාදී බලයන් බැඳ තැබීම පිණිස ඇන්ටනි ඔක්ටේවියන්ගේ සහෝදරිය වූ ඔක්ටේවියාව විවාහ කරගත් ආකාරයටම, අන්තියොකස් ද සිය දියණිය පටොලෙමි V සමඟ විවාහ කරවා තාවකාලික සාමයක් හා භූමි ප්‍රදේශ බෙදා වෙන් කිරීමක් විධිමත් කිරීමට එය භාවිත කළේය (සෙලෙවකීයවරු උතුරේ ජයග්‍රහණයෙන් ලද ප්‍රදේශ රඳවාගෙන සිටියහ; පටොලෙමි දකුණේ මිසරය රඳවාගෙන සිටියේය).

ඇන්ටියෝකස්, පවුල් බැඳීම් මගින්, ළමා-රජු වූ පටොලෙමි V කෙරෙහි නීතිමය නිල බලයක් නොමැති නමුත් ප්‍රායෝගික රැකවරණකාරකයෙකු ලෙස ක්‍රියා කළේය. එය, ඔක්ටේවියන් (සහ ත්‍රිමුඛාධිපති මණ්ඩලය) බලශූන්‍යතා හෝ ප්‍රතිස්පර්ධා මධ්‍යයේ තමන් ස්ථානගත කළ ආකාරයට සමාන ය. දෙආකාරයෙහිම, “වැඩි බලවත්” පාර්ශ්වය (ඇන්ටියෝකස්/ඔක්ටේවියන්) ඥාතිසම්බන්ධතා මගින් දුර්වල පාර්ශ්වයක් කෙරෙහි බලපෑම් ලබාගැනීමට උත්සාහ කළේය. මෙම දෙවිධ සැලසුම්ම කෙටි කාලීන ස්ථාවරත්වයක් ගෙන ආවත්, අභ්‍යන්තර අවිශ්වාසය නිසා දිගුකාලීනව ‘සාර්ථක නොවීය’—ක්ලියෝපත්රා ඊජිප්තුවට පක්ෂවූ බැවින් (ඇන්ටියෝකස්ගේ අරමුණ බිඳ දමමින්), ඇන්ටනිගේ නැගෙනහිර කේන්ද්‍රගත වීම (ක්ලියෝපත්රා VII සමඟ) ඔක්ටේවියන් සමඟ වූ බිඳවැටීමට හේතු විය.

රජ නියෝජිතයන් යටතේ පැවති පටොලෙමි Vගේ අල්පවයස්කභාවය, ජූලියස් සීසර්ගේ මරණයෙන් පසු ඇති වූ අස්ථාවරතාවයට සමාන වන්නේය (එයින් ත්‍රිවිරට් සන්ධානය පිහිටුවීමත් බල අරගලත් උද්භව වූහ). බෙරෙනීකේ ඇන්ටියොකස් සමඟ කළ විවාහය, දානියෙල් එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ සෙලූසීය අධිරාජ්‍යයේ ඉතිහාසයේ ආරම්භය ලකුණු කළේය; එසේම ඇන්ටියොකස් මැග්නස්ගේ දියණිය ඊජිප්තු ළමා රජු සමඟ කළ විවාහය, සෙලූසීය අධිරාජ්‍යයේ අවසානය ලකුණු කළේය. මාර්ක් ඇන්ටනි ඔක්ටාවියා සමඟ කළ විවාහයේ අවසානය, පටොලෙමීය රාජ්‍යයේ අවසානය ලකුණු කළේය. දෙවියන්වහන්සේගේ ගිවිසුම් ජනතාව ලෙස යූදාගේ අවසානය සිදු වූයේ කුරුසියේදීය; එම යූදා රාජ්‍යය ආරම්භ වූයේ මක්කබීයයන් සහ ඔවුන් රෝමය සමඟ කළ සන්ධානය සමඟය. මෙම සියලු අනාවැකිමය රේඛා දානියෙල් එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ කථාව තුළ නිරූපිත වන අතර, ඒ සියල්ල පනස්වන වාක්‍යයේ ගුප්ත ඉතිහාසය සමඟ සමාන්තරව ගැලපේ. පස්වන වාක්‍යයෙන් ආරම්භ වන විට බෙරෙනීකේගේ ගිවිසුම අපට දක්නට ලැබේ; එය මහා ඇන්ටියොකස් සහ ඔහුගේ දියණිය ක්ලියෝපත්‍රා සිරාගේ ගිවිසුම වෙත ගෙන යයි; එය සිදුවන්නේ විසිතුන්වන වාක්‍යයේ මක්කබීයයන්ගේ ඉතිහාසය තුළය. මක්කබීයයෝ, සෙලූසීය රාජවංශයේ අග භාගයේ සිටි අයෙකු වූ ඇන්ටියොකස් එපිෆනීස්ට එරෙහිව ඔවුන් කළ කැරැල්ල මත පදනම්ව, එම රේඛාවේ කොටසක් බවට පත්වෙති.

ක්‍රි.පූ. 168 දී, හයවන සිරියානු යුද්ධය අතරතුර ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාව අසල මිසරයේ සිටියේ ඇන්ටියෝකස් එපිෆැනස් ය. ඇන්ටියෝකස් එපිෆැනස් මිසරයට ආක්‍රමණය කර තිබූ අතර, ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාව අල්ලාගැනීමට ආසන්න වී සිටියේය. ටොලෙමීය පාලකයෝ උපකාර සඳහා රෝමයට අයැදි සිටියහ. සෙනට් සභාවෙන් නිකුත් කළ අල්ටිමේටමයක් භාරදෙන පිණිස රෝමය පොපිලියස් ලේනාස් යැවීය (ඉතා කුඩා පිරිවරක් සමඟ පමණක්—යුද හමුදාවක් නොමැතිව); ඇන්ටියෝකස් වහාම මිසරයෙන් සහ සයිප්‍රසයෙන් ඉවත් විය යුතුය, නැතහොත් රෝමය සමඟ යුද්ධයට මුහුණ දිය යුතුය. ඇන්ටියෝකස් එම ලිපිය ලැබ, තම උපදේශකයන් සමඟ සාකච්ඡා කිරීමට කාලය ඉල්ලා සිටිය විට, දෘඪ සහ අධිපතිකාරි ලෙස විස්තර කරනු ලැබූ පොපිලියස් තම ඇවිදින දණ්ඩය ගෙන රජුගේ පාද වටා වැල්ලේ වටයක් ඇඳ දමාය. ඉන්පසු ඔහු මෙසේ ප්‍රකාශ කළේය: “ඔබ ඒ වටයෙන් පිටතට පියවර තැබීමට පෙර, සෙනට් සභාව ඉදිරියෙහි තැබීමට මට පිළිතුරක් දෙන්න.”

අර්ථය පැහැදිලිය; රෝමයේ ඉල්ලීම්වලට එකඟ නොවී ඇන්ටියොකස්ට එම වටයෙන් පිටතට යා නොහැකි විය—එය පිළිගැනීමකින් තොරව එය අතික්‍රමණය කිරීම යුද්ධය අර්ථවත් කරනු ඇත. විස්මයට පත් වූද, අපමානයට ලක් වූද ඇන්ටියොකස් කෙටි වේලාවක් සැකසිතුවත්, අනතුරුව අනුකූල වීමට එකඟ වී, තම හමුදාවන් මිසරයෙන් ඉවත් කර, සිරියාවට ආපසු ගියේය. රාජ්‍යතන්ත්‍රිකත්වයේ මෙම නිර්භීත ක්‍රියාව (රෝමයේ වැඩිවෙමින් පැවති බලප්‍රතാപය පිළිබඳ කීර්තියෙන් පසුබල ලැබූ) සටනකින් තොරවම පසුබැසීම බලපැවැත්වීය; එමගින් නැගෙනහිර මධ්‍යධරණී ප්‍රදේශයේ රෝමයේ උද්ගත වෙමින් තිබූ ආධිපත්‍යය ප්‍රදර්ශනය විය. “වැලි මත සීමාරේඛාවක් ඇඳීම” යන ප්‍රකාශයේ ආරම්භයක් ලෙස මෙය බහුලව උපුටා දක්වනු ලැබේ (නමුත් එය සැබවින්ම වටයක් විය).

අන්තියෝකස් එපිෆනෙස් ද ඩැනියෙල් 11 වන අධ්‍යායේ 14 වන පදයේ දර්ශනයෙහි තමා උසස් කරගන්නා, බිඳවැටෙන, සහ එය ස්ථාපිත කරන බලය පිළිබඳ ප්‍රොතෙස්තන්ත් අවබෝධය බවට ද පත්විය.

> ඒ කාලවලදී දකුණේ රජුට විරුද්ධව බොහෝ දෙනෙක් නැඟී සිටිනු ඇත. තවද ඔබේ ජනතාව අතරින් බලහත්කාරීහු දර්ශනය ස්ථාපිත කිරීම පිණිස තමන්ම උසස් කරගන්නෝය; නමුත් ඔව්හු වැටෙනු ඇත. දානියෙල් 11:14.

අන්තිඔකස් IV එපිෆනීස් ක්‍රි.පූ. 175–164 කාලයේ රාජ්‍ය කළ අතර, සෙලෙව්සිද් රජවරු දහතුන් දෙනාගෙන් අටවැනියා විය. ඔහු හෙලෙනිස්තික සංස්කෘතිය බලහත්කාරයෙන් පතුරුවා, ග්‍රීක ආගමික චාරිත්‍ර යටතේ තම අධිරාජ්‍යය එකමුතු කිරීමට උත්සාහ කළේය. ක්‍රි.පූ. 169 දී ඔහු දේවමාළිගාව කොල්ලකා, යුදෙව් ආගමික පිළිවෙත් (චර්මච්ඡේදනය, සබත් දින පිළිපැදීම, තෝරා අධ්‍යයනය) තහනම් කළේය; එසේම අන്യදේවතාවන්ට පූජා කිරීමට බල කළේය. ක්‍රි.පූ. 167 දෙසැම්බර් මාසයේදී ඔහු දේවමාළිගාවේ තිබූ යුදෙව් දවන පූජා පූජාසනය මත අන්‍යජාතික පූජාසනයක් (සියුස්ට) ස්ථාපිත කර, එහි ඌරෙකු පූජා කළේය; ඊට අමතරව වෙනත් අපවිත්‍ර ක්‍රියාද සිදු කළේය. දේවමාළිගාවේ ශුද්ධත්වය හා දෙවියන්වහන්සේගේ ව්‍යවස්ථාව අතිශය ලෙස උල්ලංඝනය කිරීමක් ලෙස එය දුටු නීතිපර යුදෙව්වන්ට මෙම අපවිත්‍රීකරණය අවසාන ඉවසාගත නොහැකි කරුණ විය. මෙය වහාම ප්‍රතිරෝධයක් අවුළුවා දැමීය; මොදෙයින්හි පූජකයෙකු වූ මත්තතියස් සෙලෙව්සිද් නිලධාරියෙකුගේ අන्यදේවතාවන්ට පූජා කරන්නැයි දුන් අණ ප්‍රතික්ෂේප කර, ධර්මය අත්හැර ගිය යුදෙව්වෙකුද එම නිලධාරියාද මරා, තම පුත්‍රයන් සමඟ (අනාගත මක්කබියවරුන්) කඳුකරයට පලා ගිය විට එම ප්‍රතිරෝධය ඇවිළී ගියේය. මෙයින් ක්‍රි.පූ. 167–160 අතර කාලයේ යුදෙව් නමස්කාරය නැවත ස්ථාපිත කිරීම අරමුණු කරගත් ගරිල්ලා යුද්ධය සහ කැරැල්ල ආරම්භ වූ අතර, අවසානයේ ක්‍රි.පූ. 164 දී යූදස් මක්කබියස් යටතේ දේවමාළිගාව නැවත කැප කිරීම (හන්ක්කා) දක්වා එය ගෙන ගියේය.

සෙලූසීද අධිරාජ්‍යයේ ආරම්භයේත් අවසානයේත්, නැගෙනහිර සහ බටහිර හෝ උතුරු සහ දකුණු යන බෙදීමේ අංගය අන්තර්ගත වූ රාජතාන්ත්‍රික විවාහයකින් නිරූපිත වැදගත් ගිවිසුමක් තිබුණි. සෙලූසීද අධිරාජ්‍යය ක්ෂය වන්නා සේ, අන්ටියෝකස් එපිෆනීස් උද්ගත වන රෝම බලයේ සංකේතය බවට පත්වෙයි; එසේම මක්කබීයයන්ගේ ප්‍රකෝපයේ කේන්ද්‍රස්ථානයද වෙයි. පසුව ඉතිහාසයේදී ඔහු දර්ශනය ස්ථාපිත කරන අනාවැකිමය සංකේතයේ ව්‍යාජ-ප්‍රතිරූපය බවට පත්වෙයි. එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ විසිදෙවන වාක්‍යයේ සඳහන් බලය, ගිවිසුමේ අධිපතියා බිඳ දැමූ විට බිඳ දමනු ලැබේ.

> ගංවතුරක අත්බල මෙන් ඔහු ඉදිරියෙන් ඔවුන් ගසාගෙන යනු ලබන්නෝය, තවද ඔවුන් බිඳදමනු ලබන්නෝය; එසේම ගිවිසුමේ අධිපතියාද. දානියෙල් 11:22.

අන්තියෝකස් එපිෆානිස්ගේ ආණ්ඩුකාලය ක්‍රි.පූ. 164දී අවසන් විය. එය ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ “ගිවිසුමේ අධිපතියා” ලෙස කුරුසියේදී “බිඳදමනු” ලැබීමට අවුරුදු දෙසියකට ආසන්න කාලයකට පෙරය. මෙහි අප සලකුණු කිරීමට බලාපොරොත්තු වන්නේ, සේලියුසිද් අධිරාජ්‍යය ආරම්භ වූයේද අවසන් වූයේද රාජ්‍යතාන්ත්‍රික ගිවිසුම් විවාහයක් සමඟ වන අතර, එම පාර්ශ්ව දෙක අතර වූ වංචාව ඉතිහාස වාර්තාවෙන් සනාථ වන කරුණක් බවයි. අන්තියෝකස් එපිෆානිස්ගේ ආණ්ඩුකාලය තුළ මක්කාබියන් කැරැල්ල ආරම්භ වූ අතර, එය ඇමරිකානු විප්ලවයට පූර්වරූපයක් විය. මක්කාබිවරුන්ගේ ඉතිහාසයේ සේලියුසිද් බලය ඉවතලීමට ඔවුන් කළ අරගලය තුළ රෝමය සමඟ කරන ලද වැදගත් ගිවිසුමක්ද ඇතුළත් විය. එම ගිවිසුම සෘජුව හඳුන්වා දක්වන වාක්‍යය, ගිවිසුම් මේසයෙහිදී වංචනික ලෙස ක්‍රියා කිරීම, එනම් බොරු කීම, රෝමයට සෘජුවම අයත් කර දක්වයි.

> ඔහු සමඟ ගිවිසුම කරනු ලැබූ පසු ඔහු වංචාකාර ලෙස ක්‍රියා කරනු ඇත; මක්නිසාද, ඔහු ඉහළට පැමිණ, ස්වල්ප ජනතාවක් සමඟ බලවත් වන්නේය. දානියෙල් 11:23.

පද හතළිහෙහි අවසාන කාලයට පෙර පවතින සෑම പ്രവචනීය රේඛාවක්ම බිඳී ගිය ගිවිසුමක් අන්තර්ගත කරයි. උරියා ස්මිත්, තිස්වන පදයේ “ශුද්ධ ගිවිසුම අත්හරින අය” යන වාක්‍යය පිළිබඳ අදහස් දක්වමින්, පහත සඳහන් දේ ලියා තබයි:

> “‘ගිවිසුමට විරුද්ධ කෝපය;’ එනම්, ශුද්ධ ලේඛන, ගිවිසුමේ පොත. මේ ස්වභාවයේ විප්ලවයක් රෝමයේ සම්පූර්ණ කරන ලදී. රෝමය ජයගත් හෙරුලී, ගෝත්වරු සහ වැන්ඩල්වරු ආරියානු ඇදහිල්ල පිළිගෙන, කතෝලික සභාවේ සතුරන් බවට පත් වූහ. විශේෂයෙන් මේ මිථ්‍යා දර්ශනය මුලිනුපුටා දැමීමේ අරමුණින් යුස්ටිනියන් පෝපතුමා සභාවේ ප්‍රධානියාද, මතභේදවාදීන් නිවැරදි කරන්නාද වන ලෙස නියෝග කළේය. ඉක්මනින්ම බයිබලය සාමාන්‍ය ජනතාව විසින් නොකියවිය යුතු, භයානක පොතක් ලෙස සලකනු ලැබීය; එහෙත් විවාදයට ලක් වූ සියලු ප්‍රශ්න පෝපතුමා වෙත ඉදිරිපත් කළ යුතු විය. මෙසේ දෙවියන්වහන්සේගේ වචනය මත අපහාසය ගොඩ ගසනු ලැබීය. තවද, එහි නැගෙනහිර බෙදීම තවදුරටත් පැවති රෝමයේ අධිරාජයෝ, ගිවිසුම අත්හැර දැමූ සහ මහත් පරිත්‍යාගය පිහිටුවූ රෝම සභාව සමඟ අවබෝධයෙන් සිටියාහෝ, නැතහොත් එයට අනුමතව කටයුතු කළහෝ, ‘මිථ්‍යා දර්ශනය’ මැඩපැවැත්වීමේ අරමුණින්. ක්‍රි.ව. 538දී ඒ වන විට රෝමය අල්ලාගෙන සිටි ආරියානු ගෝත්වරුන් පරාජය කරනු ලැබීමෙන් පාපයේ මනුෂ්‍යයා ඔහුගේ අහංකාර සිංහාසනයට උසස් කරනු ලැබීය.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 281.

දානියෙල් 11 වන පරිච්ඡේදයේ පස්වන වචනය, පසුව උතුරු රජු විසින් බිඳ දැමූ ගිවිසුමක සංකේතයක් ලෙස දකුණු රජු රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික මනාලියක් සපයන ඉතිහාස රේඛාව හඳුනා දෙයි. දකුණු රජුගේ ප්‍රතිප්‍රහාරය, 1798 දී පාප්‍ය උතුරු රජුට විරුද්ධව නැපෝලියන්ගේ ආත්මික දකුණු රජුගේ ප්‍රතිප්‍රහාරයට ආදර්ශවත් විය. පස්වන වචනයේ සිට නවවන වචනය දක්වා ඇති බිඳුණු ගිවිසුම, නැපෝලියන්ගේ බිඳුණු ටොලෙන්ටිනෝ ගිවිසුමට ආදර්ශවත් විය; එය නැවතත් නේටෝව විසින් බිඳ දැමූ ගිවිසුමක් පිළිබඳ පුටින්ගේ ප්‍රකාශයට ආදර්ශවත් විය. නැපෝලියන්ගේ ප්‍රතිප්‍රහාරය, 2014 දී යුක්‍රේනයට විරුද්ධව පුටින්ගේ ප්‍රතිප්‍රහාරයට ආදර්ශවත් විය. දසවන වචනයේ, සිව්වන සිරියානු යුද්ධය අවසන් කළ ඇන්ටියෝකස් මැග්නස්ගේ ප්‍රතිප්‍රහාරය 1798 දී නැපෝලියන් සමඟත්, 2014 දී පුටින් සමඟත් සමාන්තර වේ. ක්‍රි.පූ. 200 දී පානියුම් සටනින් අනතුරුව, භූමියෙහි සෙබළුන් යොදවා නොගෙන මිසරය තම අණ යටතට ගැනීමේ සැඟවුණු අභිප්‍රාය සහිතව ඇන්ටියෝකස් රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික විවාහයක් සකස් කළේය. ඇන්ටියෝකස් මැග්නස්ගේ සිංහාසනය ඔහුගේ පුත්‍රයාට පවරා දෙන ලදී; ඔහු ඝාතනය කරනු ලැබීම නිසා ඇන්ටියෝකස් මැග්නස්ගේ කුඩාම පුත්‍රයා වූ ඇන්ටියෝකස් එපිෆානිස් සිංහාසනයට පැමිණියේය. ග්‍රීක චාරිත්‍ර හා ආගම ක්‍රියාත්මක කිරීමට ඔහු ගත් ක්‍රියාමාර්ග මක්කබිය විරෝධය ඇති කළ අතර, එය විසිතුන්වන වචනයේ රෝමය සමඟ වූ වංචනික ගිවිසුම වෙත නායකත්වය දුන්නේය. විසිහතරවන වචනය පූජාපූර්ව රෝමය හඳුන්වා දෙමින් ඇන්ටනි සහ ඔගස්ටස්ගේ බොරු මේසය හඳුන්වා දෙයි. තිස්වන වචනයේ පූජාපූර්ව රෝමය, ශුද්ධ ගිවිසුම බිඳ දැමූවන් ලෙස සඳහන් කරන පාප්‍ය සභාව සමඟ සංවාදයට ඇතුළුවේ.

විසිහතරවන පදය සිට තිහවන පදය දක්වා ඇති දේ යනු හෙළභූත රෝමයේ සාක්ෂිය වන අතර, තිහඑක්වන පදය සිට හතළිස්වන පදය දක්වා ඇති දේ පාප්වාදී රෝමයේ සාක්ෂිය සපයයි. දානියෙල් 11 වන පරිච්ඡේදයේ 1 වන පදය සිට 40 වන පදය දක්වා ඇති සෑම පේළියක්ම, 40 වන පදයේ ගුප්ත ඉතිහාසයේ යොදාගනු ලබන අනාවැකි පේළියක් නියෝජනය කරයි. සෙලූසිද් රාජධානියේ පේළිය, ටොලෙමීය රාජධානියේ පේළිය, මක්කබිවරුන්ගේ යුදෙව් රාජධානියේ පේළිය, හෙළභූත රෝමයේ පේළිය සහ පාප්වාදී රෝමයේ පේළිය යන මේ සියල්ල 1989 සිට ඉරිදා නීතිය දක්වා ඇති ඉතිහාසය දෘෂ්ටාන්තවත් කරයි. එම පේළි එක් එක්කම, එම ඉතිහාසයේ ප්‍රධාන අංගයක් ලෙස උල්ලංඝනය කරන ලද ගිවිසුමක් හඳුන්වා දෙයි.

දානියෙල් 11 වන පරිච්ඡේදයේ දර්ශනය ස්ථාපිත කරන්නේ රෝමයයි; එසේම අධර්මිෂ්ට රෝමයේද පාප් රෝමයේද ප්‍රවචනීය වංචාකාර ගිවිසුම් ප්‍රගතිශීලී වූවක් ලෙසත්, ඔවුන්ගේ අදාළ සහ විශිෂ්ට ප්‍රවචනීය කාලපරිච්ඡේදයන් තුළ රෝමය පූර්ණ ප්‍රභූත්වයෙන් පාලනය කිරීමට පෙර සිදු වූවක් ලෙසත් සලකුණු කර ඇත. මෙම බලයන් දෙකම, තමන්ගේ තුන්වන බාධකය ජය ගන්නා අවස්ථාවේ සිට ප්‍රභූත්වයේ ප්‍රවචනීය කාලපරිච්ඡේදය ආරම්භ වන බව සලකුණු කළහ. ඉතා ඉක්මනින් එක්සත් ජනපදයේ පැමිණීමට නියමිත ඉරිදා නීතියට පෙර, බලයන් දෙකක් අතර වංචාකාර ගිවිසුමක් ඇතිවනු ඇත. මෙම බලයන් දෙක වර හතරක් දකුණේ සහ උතුරේ රජවරුන් වී ඇත; එක් වරක් යූදාහි මහිමාන්විත දේශය හා රෝමය අතරද, එක් වරක් රෝම ත්‍රිවිවරාජ්‍යයේ කොටස් දෙකක් අතරද, එක් වරක් අධර්මිෂ්ට රෝමය හා පාප් රෝමය අතරදය. රෝමය සම්බන්ධ වංචාකාර ගිවිසුම් දෙකෙහිම, එය රෝම අධිරාජ්‍යයේ අර්ධ දෙකක් අතර ගිවිසුමක් වූයේය—එය නැගෙනහිර ඇන්ටනි සහ බටහිර ඔගස්ටස් අතර වුවද, නැතහොත් නැගෙනහිර අධර්මිෂ්ට රෝමය සහ බටහිර පාප් රෝමය අතර වුවද. උතුරේ සහ දකුණේ රජවරුන් අතර වංචාකාර ගිවිසුම් හතරක්; නැගෙනහිර හා බටහිර රජවරුන් අතර දෙකක්; ඉක්මනින් උතුරේ රජු වීමට නියමිත තැනැත්තා සහ මහිමාන්විත දේශය අතර එකක්.

මෙයින් දානියෙල් පොත පිළිබඳ අපගේ ආරම්භක ඉදිරිපත් කිරීම අවසන් වෙයි. පානියුම් මාලාව, දානියෙල් පොත පිළිබඳ මාලාවේ නිගමනය නියෝජනය කරයි; එය අපි මීළඟ ලිපියේදී තවදුරටත් සලකා බලන්නට යන හතළිස්වන පදයේ සැඟවුණු ඉතිහාසයට වූ හැඳින්වීමයි.

Back to Articles