Article

# දානියෙල්ගේ පොත - එකසිය හැට එකවැනි‍යි

බයිබල් අනාවැකි දර්ශනය ස්ථාපිත කිරීමේදී රෝමයේ භූමිකාව: දානියෙල් පොතේ එකොළොස්වන පරිච්ඡේදය පිළිබඳ සවිස්තරාත්මක විමර්ශනය

Author

Jeff Pippenger

Published

March 27, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

දානියෙල් පොතේ එකොළොස්වන අධ්‍යායේ දර්ශනය, බයිබල් අනාවැකිවල සියලු දර්ශන සඳහා ප්‍රධාන යොමුබින්දුව වන අතර, එකොළොස්වන අධ්‍යායේ එම දර්ශනය රෝමයේ සංකේතය මගින් ස්ථාපිත කරනු ලැබේ.

> ඒ කාලවලදී දකුණේ රජුට විරුද්ධව බොහෝ දෙනෙක් නැඟී සිටිනු ඇත; තවද නුඹේ ජනතාව අතරේ කොල්ලකාරයෝ ද දර්ශනය ස්ථාපිත කිරීමට තමන් උසස් කරගන්නෝය; එහෙත් ඔවුන් වැටී යනු ඇත. දානියෙල් 11:14.

ජෝන්ස් පෙර වචනය පිළිබඳව මෙසේ සඳහන් කරයි:

> “අමොරීයෝ තමන්ගේ අධර්මයේ මාපය පූර්ණ කළ කාලයේ, ඔවුන්ගේ ස්ථානය දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව වන ඉශ්‍රායෙලයට දෙන ලදී. ඉශ්‍රායෙලයද ජාතින්ගේ මාර්ගය අනුව ගොස්, අධර්මයේ කුසලානය පූර්ණ කළ විට, දෙවියන්වහන්සේ බබිලෝන රාජ්‍යය උද්ගත කරවා, සියල්ලම පැහැර ගත්තේය. බබිලෝනයද තම අධර්මයේ කුසලානය පූර්ණ කළ පසු, එහි බලය පර්සියාවට මාරු කරන ලදී. එසේම පර්සියවරුන්ගේ දුෂ්ටකම නිසා දූතයා ඉවතට හැරී ගිය විට, ග්‍රීසියේ අධිපතියා පැමිණ එය දුරුකරගෙන යයි.”

> “ග්‍රීසියේ බලය කොපමණ කාලයක් පවතින්නට තිබුණේද? එය බිඳ දමනු ලැබිය යුත්තේ කවදාද? ‘අපරාධකාරයන් පූර්ණතාවට පැමිණි කල.’ එම ජාතිය තම අධර්මිෂ්ඨකමේ ප්‍රමාණය පූරණය කර ගන්නා තුරු පවතින්නේය; එවිට එහි බලය වෙනත් රාජ්‍යයකට මාරු කරනු ලැබේ. එසේ මාරු කරනු ලැබූ බලය රෝමානු බලය වූයේය; දානියෙල් 11:14 තුළින් අපි එය දනිමු. ‘තවද ඒ කාලවලදී දකුණේ රජුට විරුද්ධව බොහෝ දෙනෙක් නැගී සිටින්නෝය; තවද දර්ශනය ස්ථාපිත කිරීමට නුඹගේ ජනතාවගෙන් කොල්ලකාරයන්ගේ පුත්‍රයෝද තමන් උසස් කරගන්නෝය; එහෙත් ඔව්හු වැටෙන්නෝය.’ මේ ජාතිය කොල්ලකාරයන්ගේ ජාතියක් ලෙස දක්වා ඇත—පාඨයේ පරිධි සටහන කියන පරිදි, කොල්ලකාරයන්ගේ පුත්‍රයෝය.”

> “දැන් රාජ්‍යය දෙනු ලබන්නේ මේ අයටය; එසේ නම් කුමක් සඳහාද?—‘දර්ශනය ස්ථාපිත කිරීමට කොල්ලකරුවන්ගේ දරුවෝ තමන්ම උසස් කරගන්නෝය.’ මේ ජාතිය වේදිකාවට පැමිණෙන විට, එවිට දර්ශනය ස්ථාපිත කරන දෙය, දර්ශනයේ එක් මහත් අරමුණක් වන දෙය, දෙවියන් වහන්සේ සියලු කාලයන් සඳහා අනාගතවක්තෘවරුන් මඟින් දී ඇති දර්ශන-රේඛාවේ එක් ප්‍රධාන සලකුණ වන දෙය, ඇතුල් වන්නේය.” A. T. Jones, The Columbian Year and the Meaning of the Four Centuries, 6.

ජෝන්ස් පවසන්නේ, රෝම බලය “දර්ශනයට පැමිණෙන විට, එවිට ‘…’ ස්ථාපිත කරන දෙය ඇතුල් වන්නේය” … “සෑම කාලයකටම දෙවියන් වහන්සේ දේශනාකාරයන් මඟින් දී ඇති දර්ශන-රේඛාව” යැයි ය. මිලර්ගේ ඉතිහාසයේදී, ලාඕදිකය ආඩ්වෙන්තිස්තවාදය දැන් කරන පරිදිම, ප්‍රොටස්තන්තයන් ඉගැන්වූයේ “නුඹේ ජනතාවගේ කොල්ලකරුවන්” යන්න ක්‍රි.පූ. 175 සිට 164 දක්වා පාලනය කළ සෙලූසීද් රාජාවරයෙකු වූ ඇන්ටියෝකස් එපිෆනස්‌ව නියෝජනය කරන බවය. ඔහු මහා අලෙක්සැන්ඩර්ගේ අධිරාජ්‍යයේ බිඳවැටීමෙන් පසුව ඇති වූ ග්‍රීක අනුප්‍රාප්තික රාජ්‍යයන්ගෙන් එකක් වූ සෙලූසීද් රාජවංශයේ සාමාජිකයෙකි. මෙම කාරණය සම්බන්ධ මතභේදය මිලරයිට් ඉතිහාසයේ ඉතා නිශ්චිත වූ බැවින්, ඇන්ටියෝකස් එපිෆනස්ගේ හඳුනාගැනීම 1843 පුරෝගාමී සිතියම මත නිරූපිතව ඇත.

සටහනෙහි අන්තියෝකස් පිළිබඳ සඳහන් කිරීම නියෝජනය කරන්නේ දෙවියන්වහන්සේගේ අනාගතවාචක වචනයෙහි නොපැවැත්වෙන දෙයක් පිළිබඳ ඇති එකම සඳහන් කිරීමය. එය එහි තබා ඇත්තේ එම යුගයේ ප්‍රොටෙස්තන්තයන්ගේ ව්‍යාජ ඉගැන්වීම් ප්‍රතික්ෂේප කිරීම සඳහාය; එය දැන් ලාඕදිකයානු ඇඩ්වෙන්ටිස්වාදයේ ව්‍යාජ ඉගැන්වීමය. “සියලු කාලයන් සඳහා දෙවියන්වහන්සේ අනාගතවක්තෘවරුන් මඟින් දී ඇති දර්ශන රේඛාව” ස්ථාපිත කරන භූමියෙහි බලය රෝමය බව අවබෝධ කරගැනීමෙහි වැදගත්කමේ ගැඹුර විලියම් මිලර් තේරුම්ගත්තේද යන්න සැකසහිතය; එහෙත් දර්ශනය ස්ථාපිත කරන්නේ රෝමය බව යන සත්‍යය ශක්තිමත්ව ආරක්ෂා කිරීමට එය ප්‍රමාණවත් ලෙස පැහැදිලි විය.

> දර්ශනයක් නොමැති තැන ජනතාව විනාශ වෙති; එහෙත් ව්‍යවස්ථාව රක්ෂා කරන තැනැත්තා භාග්‍යවන්තය. හිතෝපදේශ 28:14.

දර්ශනයක් නොමැති තැන ජනතාව විනාශ වන බව සලමොන් ලියා තබා ඇත; සහ දහහතරවන පදයේ “දර්ශනය” යන හෙබ්‍රෙව් වචනය සලමොන්ගේ හිතෝපදේශයේ ඇති එකම වචනය වේ. එම දර්ශනය ජීවිතය හෝ මරණය යන තීරණාත්මක ප්‍රස්තාවකි, සහ “දර්ශනය” රෝමයේ සංකේතය මගින් ස්ථාපිත කරනු ලැබේ. දහහතරවන පදයේ “දර්ශනය” යන වචනය, හබක්කුක් දෙවන පරිච්ඡේදයේ දර්ශනය සඳහා භාවිත කළ එකම වචනය වේ.

> මම මාගේ මුරස්ථානයෙහි සිටින්නෙමි, කොටුව මත මා තබාගෙන, ඔහු මට කුමක් කියනු ඇද්දැයිත්, මා දණ්ඩනය කරනු ලැබූ කල මා කුමක් පිළිතුරු දෙන්නෙම්දැයිත් බලමින් සිටින්නෙමි. එවිට ස්වාමීන්වහන්සේ මට උත්තර දෙමින්, “දර්ශනය ලියන්න, එය පුවරු මත පැහැදිලිව සටහන් කරන්න; එසේ කළහොත් එය කියවන තැනැත්තා දිව යනු ඇත. මක්නිසාද දර්ශනය තවම නියමිත කාලය සඳහාය; එහෙත් අවසානයේදී එය කතා කරනු ඇත, බොරු නොකියනු ඇත. එය ප්‍රමාද වුවද, ඒ සඳහා බලා සිටින්න; මක්නිසාද එය නිසැකවම පැමිණෙන්නේය, එය ප්‍රමාද නොවන්නේය.” හබක්කුක් 2:1–3.

පළමු පදයේ “reproved” යන වචනයේ අර්ථය වන්නේ “තර්ක කළේය” යන්නයි. පළමු හා දෙවන දූතයන්ගේ සංදේශවල ඉතිහාසය තුළ කුලුන මත පිහිටුවන ලද මුරකරු වූයේ විලියම් මිලර්ය. අනාවැකිමය සංකේත භාෂාව තුළ ඔහු තම ඉතිහාසයේ වූ වාද-විවාදයේදී තමා කුමක් පිළිතුරු දිය යුතුදැයි ඇසූ විට, රෝමය නම් සංකේතයෙන් ස්ථාපිත කරනු ලබන දර්ශනය ලියන ලෙස ඔහුට කියන ලදී. මෙම සත්‍යයට අනුකූලව, හබක්කුක්ගේ මෙම පද තුනේ පූර්ණවීමක් ලෙස මිලෙරයිට්වරු 1843 පුරෝගාමී සටහන නිෂ්පාදනය කළ විට, ඔවුන් තමන් නිරත වූ වාද-විවාදයේ මධ්‍යස්ථම කාරණයටම යොමු කිරීමක් කළහ. හබක්කුක් දෙවන පරිච්ඡේදයේ වාද-විවාදය නියෝජනය කරන්නේ දර්ශනය ස්ථාපිත කළ බලය ඇන්ටියොකස් එපිෆැනිස් බව කියන අඥාන තර්කයට තමන් යොමු වූ බවයි යන්න ඔවුන් නිසැකවම අවබෝධ කර නොසිටින්නට ඇත. එහෙත් සිස්ටර් වයිට් පැවසුවේ එම සටහන “ස්වාමීන්වහන්සේගේ අතින් මෙහෙයවනු ලැබූ අතර, එය වෙනස් නොකළ යුතුය” යනුවෙනි. එබැවින්, එම සටහනෙහි වාද-විවාදයට කරන ලද යොමු කිරීම දෙවියන්වහන්සේගේ අතින් වූවකි.

1844 අප්‍රේල් 19 දින වූ පළමු බලාපොරොත්තුභංගය හබක්කුක් විසින් ද, මත්තෙව්ගේ දස කන්‍යාවන් පිළිබඳ උපමාව විසින් ද සඳහන් කරනු ලැබූ ප්‍රමාද කාලය ආරම්භ කළ බව මිලරීන් නිවැරදිව අවබෝධ කරගත්හ. එමෙන්ම, එම අනාවැකි දෙක එසෙකියෙල්ගේ දොළොස්වන පරිච්ඡේදය සමඟ සෘජුව සම්බන්ධ වන බවත්, එහි එසෙකියෙල් සෑම දර්ශනයකම ප්‍රතිඵලය සිදුවන කාල පරාසයක් හඳුන්වා දෙන බවත් ඔවුහු අවබෝධ කරගත්හ. “දර්ශනය” යන එම වචනය, අපි දැන් සලකා බලන එකම හෙබ්‍රෙව් වචනය වේ. එබැවින් ජෝන්ස් මෙසේ ප්‍රකාශ කරන විට ඔහු නිවැරදිය: “රෝමය” “මංචයෙහි ප්‍රකාශ වන විට, එවිට දර්ශනය ස්ථාපිත කරන දෙය ඇතුල් වේ; එනම් දර්ශනයේ එක් මහත් අරමුණ, දෙවියන්වහන්සේ අනාගතවක්තෘවරුන් මඟින් සියලු කාලයන් සඳහා දී ඇති දර්ශන රේඛාවේ ප්‍රධාන සලකුණ වූ එකම ලකුණය.” රෝමය දෙවියන්වහන්සේගේ අනාවැකිමය වචනයේ සමස්ත දර්ශනය ස්ථාපිත කරයි; තවද වඩා නිශ්චිතව කිවහොත්, එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ සම්පූර්ණ ව්‍යුහය ගොඩනඟා ඇත්තේ රෝමය මතය.

සොහොයුරිය වයිට් දානියෙල්ගේ එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ අවසාන ඉටුවීම ගැන සඳහන් කරමින්, “මෙම අනාවැකිය ඉටුවීමෙහි සිදුවී ඇති ඉතිහාසයේ බොහෝ කොටසක් නැවත සිදුවනු ඇත” යැයි ප්‍රකාශ කරන විට, ඇය හඳුනා දෙන්නේ දැනටමත් ඉටු වී තිබූ එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ ඉතිහාසයන් දානියෙල්ගේ එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ අවසාන පදයන්ගේ ආදර්ශමය නිරූපණයක් වූ බවය. එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ අවසාන පදයන්හි විෂය වන්නේ උතුරේ රජුය; එහි ඔහු නූතන රෝමය නියෝජනය කරයි. එබැවින්, නැවත සිදුවන දානියෙල්ගේ එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ ඉතිහාසයන්, රෝමය නියෝජනය කරන ඉතිහාසයන්ය.

එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ අවසාන පද හය තුළ නූතන රෝමය (උතුරේ රජු) භූගෝලීය බලතුන් තුනක් ජයගනී. හතළිස්වන පදයේදී ඔහු දකුණේ රජුව (1989 දී පැවති පූර්ව සෝවියට් සංගමය), මහිමාන්විත දේශය (ඉක්මනින් පැමිණෙන ඉරිදා නීතියේදී එක්සත් ජනපදය), සහ මිසරය (එක්සත් ජාතීන් සංවිධානය මගින් නියෝජනය කෙරෙන සමස්ත ලෝකය) ජයගනී. දානියෙල් එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේදී, අධාර්මික රෝමය එවකට දැන සිටි ලෝකය අල්ලාගැනීම සඳහා භූගෝලීය බලතුන් තුනක් ජයගන්නා ලෙස නිරූපණය කෙරේ; ඉන්පසුව, පාප්කීය රෝමය පෘථිවිය අල්ලාගැනීම සඳහා භූගෝලීය බලතුන් තුනක් ජයගන්නා ලෙස නිරූපණය කෙරේ.

අධ්‍යායේ දහහතරවන පදයේදී මුලින්ම අන්‍යජාතික රෝමය සඳහන් කරනු ලබන්නේ, දර්ශනය ස්ථාපිත කරන සංකේතය ලෙස එය හඳුනා දෙන පිණිසය; එහෙත් එහි බලයට උදාවීම පිළිබඳව සාකච්ඡා කරනු ලබන්නේ දහසයවන පදය දක්වා නොවේ. ශ්‍රේෂ්ඨ ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ රාජ්‍යය දෙවියන්වහන්සේගේ ප්‍රකාශිත වචනය සම්පූර්ණ වීමක් ලෙස කොටස් හතරකට බෙදී ගියේය; නමුත් එම කොටස් හතර ඉක්මනින්ම ප්‍රධාන විරුද්ධවාදී බල දෙකක් ලෙස එකතු වී, අධ්‍යායේ අවසානය දක්වාම දිගහැරෙන ප්‍රකාශිත වෘත්තාන්තයේ දකුණේ රජු හෝ උතුරේ රජු ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. දහහතරවන පදයේදී, දර්ශනය ස්ථාපිත කරන බලය ලෙස රෝමයේ උදාවන බලය සඳහන් කරනු ලැබේ; එහෙත් සාකච්ඡා කරනු ලබන විෂයයන් වන්නේ, උතුරේ සහ දකුණේ රජුන් විසින් නියෝජනය කරනු ලබන පරිදි ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ රාජ්‍යයේ ඉතිරි කොටස් අතර පවතින අරගලයන්ය.

පහළොස්වෙනි පදයේදී, ඒ රජවරුන් දෙදෙනා තවමත් තමන්ගේ අරගලයේ නිරතව සිටින අතර, උතුරේ රජ ප්‍රබල වෙමින් සිටියි. එහෙත් දහසයවෙනි පදයේදී රෝමය පැමිණෙයි, සහ එම පදය මෙසේ කියයි: “එහෙත් ඔහුට විරුද්ධව පැමිණෙන්නා,” එනම්, දකුණේ රජයාට එරෙහිව ඉතා මෑතකදී ජය ගනිමින් සිටි උතුරේ රජයාට එරෙහිව රෝමය පැමිණෙන විට, උතුරේ රජයාට රෝමයට එරෙහිව සිටින්නට නොහැකි වනු ඇත. රෝමය ජය ගනියි, සහ දහසයවෙනි පදයේදී රෝමය යූදාගේ මහිමාන්විත දේශයේද සිටිය යුතු විය. දහහත්වෙනි පදයේදී රෝමය “තමාගේ මුළු රාජ්‍යයේ බලයෙන් ඇතුල්වීමට තම මුහුණ යොමු කරනු ඇත.” ඔහු තම ඉදිරියේ සිටින්නට නොහැකි වූ උතුරේ රජයා අල්ලාගත්තේය; අනතුරුව ඔහු යූදාව අල්ලාගත්තේය; ඉන්පසු ඔහු මිසරයට ඇතුළු විය.

> තවද ඒ කාලවලදී දකුණේ රජුට විරුද්ධව බොහෝ දෙනෙක් නැඟී සිටිනු ඇත; තවද දර්ශනය ස්ථාපිත කිරීම පිණිස ඔබේ සෙනඟ අතර සිටින කොල්ලකාරයෝද තමන්ම උසස් කරගන්නෝය; එහෙත් ඔව්හු වැටී යන්නෝය. එවිට උතුරේ රජු පැමිණ පවුරක් ගොඩනඟා, අතිශයින් බලවත් කොට බැඳුණු නගර අල්ලාගන්නේය; දකුණේ බලවේගයන්ටද, ඔහුගේ තෝරාගත් සෙනඟටද, ප්‍රතිරෝධය දැක්වීමට නොහැකි වනු ඇත; ප්‍රතිරෝධය දැක්වීමට කිසි බලයක්ද නොතිබෙනු ඇත. එහෙත් ඔහුට විරුද්ධව එන තැනැත්තා තමන්ගේම කැමැත්ත ප්‍රකාර කරන්නේය, ඔහු ඉදිරියෙහි කිසිවෙකුටද සිටිය නොහැකි වනු ඇත; තවද ඔහු මහත් තේජස්වන්ත දේශයේ සිටිනු ඇත, එය ඔහුගේ අතින් විනාශ කරනු ලබන්නේය. තවද ඔහු තම මුළු රාජ්‍යයේ බලයෙන්ද, ඔහු සමඟ ඍජු වූවන්ද රැගෙන ඇතුල් වීමට තම මුහුණ ස්ථිර කරන්නේය; ඔහු මෙලෙස කරන්නේය. තවද ඔහු ස්ත්‍රීන්ගේ දියණිය ඔහුට දෙනු ඇත, ඇය දූෂිත කරමින්ය; එහෙත් ඇය ඔහුගේ පැත්තෙහි නොසිටිනු ඇත, ඔහු වෙනුවෙන්ද නොවනු ඇත. දානියෙල් 11:14–17.

මෙම පදයන්හි නිරූපිත ජයග්‍රහණය දානියෙල් අටවන පරිච්ඡේදයේ ඉටු වීමකි.

> ඒවායින් එකකින් කුඩා අඟක් එකක් නික්ම ආයේය; එය දකුණ දෙසටත්, නැගෙනහිර දෙසටත්, රමණීය දේශය දෙසටත් අතිශයින් මහත් විය. දානියෙල් 8:9.

නවවන පදයේ සඳහන් කුඩා අඟ පෞරාණික රෝමයයි; සහ නවවන පදය, එකොළොස්වන අධ්‍යායේ දහහතරවන සිට දාහත්වන පද දක්වා ඇති වචන සමඟ එකඟව, පෞරාණික රෝමය ලෝකය පාලනයට ගන්නා විට භූගෝලීය ඒකක තුනක් ජය ගන්නා බව හඳුන්වා දෙයි. එම ඒකක වූයේ දකුණ (මිසරය), නැගෙනහිර (සිරියාව, උතුරේ රජු) සහ ප්‍රියදේශය (යූදා) ය. දහසයවන සහ දාහත්වන පදවල ඉතිහාසය, හතළිස්වන සිට හතළිස්තුන්වන පද දක්වා නවීන රෝමය ඉතිහාසයේ පියවර තුනකින් ජය ගැනීමේ ආදර්ශරූපයක් වන අතර, සිස්ටර් වයිට් ප්‍රකාශ කළ පරිදි, “මෙම අනාවැකිය ඉෂ්ටවීමේදී සිදු වී ඇති ඉතිහාසයේ බොහෝ කොටසක් නැවත සිදු වනු ඇත.”

> “උතුරු රාජයා වන අන්තියොකස් ඉදිරියේ මිසරයට ස්ථිරව සිටිය නොහැකි වුවද, දැන් ඔහුට විරුද්ධව පැමිණි රෝමවරුන් ඉදිරියේ අන්තියොකස්ටද ස්ථිරව සිටිය නොහැකි විය. උද්ගත වෙමින් පැවති මේ බලයට එරෙහිව තවත් කිසි රාජ්‍යයකට දිගු කලක් ප්‍රතිරෝධය දැක්විය නොහැකි විය. ක්‍රි.පූ. 65 දී පොම්පේ අන්තියොකස් ආසියාටිකස්ගේ සම්පත් ඔහුගෙන් අහිමි කර, සිරියාව රෝම පළාතක් බවට පත් කළ විට, සිරියාව ජයගෙන රෝම අධිරාජ්‍යයට එක් කරන ලදී.”

> “ඒ ම බලය ශුද්ධ භූමිය තුළද ස්ථාපිත වී, එය විනාශ කිරීමටද නියමිත විය. ක්‍රි.පූ. 162 දී රෝමය දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව වූ යුදෙව්වරුන් සමඟ සන්ධානගත වූ අතර, එම දිනයෙන් ආරම්භ වී එය പ്രവචන කාලසටහනෙහි ප්‍රමුඛ ස්ථානයක් දරයි. එසේ වුවද, යුදයාව මත සැබෑ ජයග්‍රහණයෙන් අධිකාරි බලය ලබාගත්තේ ක්‍රි.පූ. 63 දීය; එවිට එය පහත ආකාරයෙන් සිදු විය.”

> පොන්ටස්හි රජු වූ මිත්‍රිඩාතේස්ට විරුද්ධව කළ තම සංග්‍රාම-ගමනෙන් පොම්පේ ආපසු පැමිණි කල, යුදයාවේ රාජ කිරුළ පිණිස හයිර්කානුස් සහ අරිස්ටොබුලුස් නම් තරඟකරුවන් දෙදෙනෙක් අරගල කරමින් සිටියහ. ඔවුන්ගේ කාරණය පොම්පේ ඉදිරියට පැමිණි අතර, අරිස්ටොබුලුස්ගේ හිමිකම් අයුතු බව ඔහු ඉක්මනින් අවබෝධ කළ නමුත්, බොහෝ කලක් තිස්සේ තමා ආශා කළ අරාබියාවට යන තම සංග්‍රාම-ගමන නිමවූ පසු ඒ පිළිබඳ තීරණය කල් දැමීමට ඔහු කැමති වූයේය; ඉන්පසු ආපසු පැමිණ, යුක්තිසහගත හා සුදුසු බව පෙනෙන පරිදි ඔවුන්ගේ කටයුතු නිරාකරණය කර දෙන බවට ඔහු පොරොන්දු විය. පොම්පේගේ සැබෑ මනෝභාවයන් අවබෝධ කරගත් අරිස්ටොබුලුස්, ඉක්මනින් යුදයාවට ආපසු ගොස්, තම ප්‍රජාව අවිසන්න කර, දැඩි ආරක්ෂාවක් සඳහා සූදානම් විය; මන්ද, තමා පෙරදැක සිටි පරිදි, වෙනත් කෙනෙකුට නියම කරනු ලබන බව දැන සිටි එම කිරුළ, කුමන අවදානමක් වුවද, තමන් සතුව තබා ගැනීමට ඔහු අදිටන් කරගෙන සිටියේය. පොම්පේ එම පලාගිය තැනැත්තා සමීපයෙන්ම අනුව ගියේය. ඔහු යෙරුසලමට ළඟා වූ විට, අරිස්ටොබුලුස් තමන් ගත් මාර්ගය ගැන පසුතැවිලි වීමට පටන්ගෙන, ඔහුට මුහුණ දීමට පිටතට පැමිණ, සම්පූර්ණ යටත් වීමත් විශාල මුදල් ප්‍රමාණයකුත් පොරොන්දු වෙමින් කාරණය සමථයකට පත් කිරීමට උත්සාහ කළේය. පොම්පේ එම යෝජනාව පිළිගෙන, මුදල් භාර ගැනීම සඳහා සෙබළුන් කණ්ඩායමක ප්‍රධානියා ලෙස ගැබිනියස්ව යැවීය. එහෙත් එම ලෙෆ්ටෙනන්ට්-ජනරාල් යෙරුසලමට පැමිණි කල, නගරයේ ද්වාර ඔහුට විරුද්ධව වසා තිබෙන බව ඔහුට දක්නට ලැබිණි; නගරය එම ගිවිසුම පිළිගෙන නොසිටින බවත් පවුරන්ගේ මුදුනින් ඔහුට කියන ලදී.

> “මෙලෙස දඩුවමකින් තොරව රැවටීමට ලක් නොවනු පිණිස, පොම්පේ තම සමඟ රඳවාගෙන සිටි අරිස්තොබුලස් යකඩ බැඳ තබා, වහාම සිය සම්පූර්ණ හමුදාව සමඟ යෙරුසලමට විරුද්ධව ගමන් කළේය. අරිස්තොබුලස්ගේ පක්ෂධරයෝ එම ස්ථානය රැකගැනීමට කැමැත්තෙන් සිටියහ; හිර්කැනුස්ගේ පක්ෂධරයෝ දොරටු විවෘත කිරීමට කැමැත්තෙන් සිටියහ. පසුගිය අය බහුතරය වූ බැවින් ජයගත්හ; එවිට පොම්පේට නගරයට නිදහස් ප්‍රවේශය ලැබුණි. එවිට අරිස්තොබුලස්ගේ අනුගාමිකයෝ, පොම්පේ එය යටත් කරගැනීමට තරම්ම ස්ථිරව, එම ස්ථානය ආරක්ෂා කිරීමට පූර්ණ අධිෂ්ඨානයෙන්, මාලිගාවේ කන්දට පසුබැස ගියහ. මාස තුනක් අවසානයේ, ප්‍රහාරයක් එල්ල කිරීමට ප්‍රමාණවත් ලෙස බිත්තියේ බිඳීමක් සිදුකරනු ලැබූ අතර, එම ස්ථානය කඩුවේ අගින් අල්ලාගනු ලැබීය. ඉන් අනතුරුව ඇති වූ භයානක සංහාරයේදී දොළොස් දහසක් දෙනා මරණයට පත් වූහ. ඉතිහාසකයා සඳහන් කරන පරිදි, දේව සේවයේ එම අවස්ථාවේ නිරතව සිටි පූජකයන්, සන්සුන් අතින් හා අචල අරමුණින් තමන්ගේ සාමාන්‍ය සේවාව ඉදිරියට කරගෙන යන අයුරු දැකීම හද කම්පා කරන දර්ශනයක් විය; ඔවුන් වටා සෑම තැනම තම මිත්‍රයන් සංහාරයට පත් කරනු ලබන අතරද, බොහෝ විට තමන්ගේම ලේ ඔවුන්ගේ පූජා බිලිවල ලේ සමඟ මිශ්‍ර වුවද, වියරු කලබලය පිළිබඳ කිසිදු අවබෝධයක් නැත්තන් මෙන් පෙනුණහ.”

> “යුද්ධයට අවසානයක් ගෙනා පසු, පොම්පේ යෙරුසලමේ ප්‍රාකාර බිඳදමා, නගර කිහිපයක් යුදයේ අධිකරණයෙන් සිරියාවේ අධිකරණයට මාරු කළේය, එසේම යුදෙව්වරුන් මත බද්දක්ද පැනවීය. මෙසේ, පළමු වතාවටම, ජයග්‍රහණය කරගැනීමෙන් යෙරුසලම, ‘අලංකාර දේශය’ සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ කරන තෙක් තම යකඩ ග්‍රහණයේ තබාගැනීමට නියමිතව සිටි එම බලයේ අත්වලට පත් විය.”

> “‘17 වන පදය. ඔහු තම මුළු රාජ්‍යයේ බලයෙන් ඇතුල්වීමට තම මුහුණ යොමු කරන්නේය; ඔහු සමඟ සෘජු අයද සිටින්නෝය; එසේ ඔහු කරන්නේය. තවද ඔහු ස්ත්‍රීන්ගේ දියණිය ඔහුට දෙනු ඇත, ඇයව දූෂිත කරමින්ය. නමුත් ඇය ඔහුගේ පක්ෂයේ නොසිටිනු ඇත, ඔහු සඳහාද නොවනු ඇත.’”

> “මෙම පදය සඳහා බිෂප් නිව්ටන් තවත් කියවීමක් ඉදිරිපත් කරයි; එය අර්ථය වඩාත් පැහැදිලිව ප්‍රකාශ කරන බව පෙනේ, මෙසේය: ‘ඔහු මුළු රාජ්‍යය තුළ බලයෙන් ඇතුල් වීමටද තම මුහුණ යොමු කරනු ඇත.’ 16වන පදය අපව රෝමවරුන් විසින් සිරියාව හා යුදය ජයගැනීම දක්වා ගෙන එයි. රෝමය මීට පෙර මැසිඩෝනියාව හා ත්‍රේසයද ජයගෙන තිබුණි. ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ ‘මුළු රාජ්‍යයෙන්’ දැන් ඉතිරිව තිබුණේ, රෝමානු බලයට යටත් නොකළ එකම ප්‍රදේශය වූයේ මිසරය පමණි; එබැවින් දැන් එම බලය, එම දේශය තුළ බලයෙන් ඇතුල් වීමට තම මුහුණ යොමු කළේය.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 258–260.

මෙම ලිපිවල අපි දැනටමත්, එක් වරකට වඩා, දානියෙල් 11 වන පරිච්ඡේදයේ තිහවන හා තිස්එක්වන පද හතළිස්වන හා හතළිස්එක්වන පද සමඟ කෙසේ අනුරූප වන්නේද යන්න සලකා බැලුවෙමු; තවද තිහවන හා තිස්එක්වන පදවල ඉතිහාසය ද අං තුනක් උදුරා දැමීමටද අනුරූප වේ.

> මම ඒ අඟ සලකා බැලූ විට, බලව, ඔවුන් අතරින් තවත් කුඩා අඟක් මතු විය; එය ඉදිරියේ පළමු අඟවලින් තුනක් මුල් සමඟම උදුරා දමනු ලැබීය. තවද, බලව, ඒ අඟ තුළ මනුෂ්‍ය ඇස්වලට සමාන ඇස්ද, මහත් දේවල් කතා කරන මුඛයක්ද තිබුණේය. … තවද ඔහුගේ හිසෙහි තිබූ අඟ දහය පිළිබඳවද, මතු වූ අනෙක් අඟ පිළිබඳවද, එය ඉදිරියේ තුනක් වැටී ගිය අයුරු පිළිබඳවද; ඒ ඇස් තිබූ, ඉතා මහත් දේවල් කතා කළ මුඛයක් තිබූ, තම සගයන්ට වඩා බලවත් පෙනුමක් ඇති ඒ අඟ පිළිබඳවද ය. දානියෙල් 7:8, 20.

දානියෙල් අටවන පරිච්ඡේදයේ නවවන වචනයෙන් සිංහාසනය මත අහිමි රෝමය ස්ථාපිත කළ ජයග්‍රහණයන්ගේ භූගෝලීය ප්‍රදේශ තුන නිරූපණය කරන සේම, අඟල් තුන උදුරා දැමීමත් (හෙරුලී, ඔස්ට්‍රෝගෝත් සහ වැන්ඩල්වරුන් නියෝජනය කරමින්) සිංහාසනය මත පාප් රෝමය ස්ථාපිත කළ ජයග්‍රහණයන්ගේ භූගෝලීය ප්‍රදේශ තුන නියෝජනය කළේය. එම ඉතිහාස දෙකම දානියෙල් 11:40–43 සමඟ අනුකූල වන අතර, අඟල් තුන උදුරා දැමීම 30 සහ 31 වන වචනවල ඉතිහාසය සමඟ අනුකූල වෙයි.

> “‘8 වන පදය. මම ඒ අං සලකා බැලුවෙමි; එවිට බලව, ඒවා අතරෙන් තවත් කුඩා අඟක් නැඟී ආයේය; එය ඉදිරියෙහි පළමු අං තුනක් මුලින්ම උදුරා දමනු ලැබීය; තවද බලව, ඒ අඟ තුළ මනුෂ්‍යයාගේ ඇස්වලට සමාන ඇස්ද, මහත් දේ කථා කරන මුඛයක්ද තිබුණේය.’

> “දානියෙල් අඟ සලකා බැලීය. ඒවා අතර අමුතු චලනයක ලකුණු දක්නට ලැබුණි. කුඩා අඟක් (මුලදී කුඩා වූ නමුත් පසුව තම සමකයන්ට වඩා බලවත් වූ එකක්) ඒවා අතරින් ඉහළට නැඟී ආවේය. එය නිශ්ශබ්දව තමන්ටම ස්ථානයක් සොයාගෙන එය පිරවීමට සෑහීමකට පත් නොවීය; එය අන් කිහිපයක් පසෙකට තල්ලු කරමින්, ඔවුන්ගේ ස්ථාන අත්පත් කරගත යුතු විය. එහි ඉදිරියෙහි රාජ්‍ය තුනක් උදුරා දමනු ලැබුණි. අපි පසුව මෙය තව විස්තරයෙන් සලකා බැලීමට අවස්ථාව ලබන්නාක් මෙන්, මෙම කුඩා අඟ වූයේ පාප්පත්‍රාධිපත්‍යයයි. එහි ඉදිරියෙහි උදුරා දමනු ලැබූ අඟ තුන වූයේ හෙරුලිවරුන්, ඔස්ට්‍රොගොත්වරුන් සහ වෑන්ඩල්වරුන් ය. තවද ඔවුන් උදුරා දමනු ලැබීමට හේතුව වූයේ, ඔවුන් පාප් පදවිකා සංවිධානයේ ඉගැන්වීම් හා හිමිකම්වලට, එබැවින් රෝමයේ බිෂොප්වරයාගේ සභාවෙහි අධිපත්‍යයට, විරුද්ධ වූ බැවිනි.”

> “එසේම ‘මෙම අඟ තුළ මනුෂ්‍යයාගේ ඇස්වලට සමාන ඇස්ද, මහත් දේ කථා කරන මුඛයකුද තිබුණේය’; එම ඇස් වනාහි පාප් පදවි-අනුක්‍රමයේ චාතුර්‍යය, ගැඹුරු අවබෝධය, කපටිකම හා දුරදර්ශිතාව සඳහා යෝග්‍ය සංකේතයකි; මහත් දේ කථා කරන එම මුඛයද, රෝමයේ බිෂොප්වරුන්ගේ අහංකාර අයිතිවාසිකම් සඳහා යෝග්‍ය සංකේතයකි.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 132–134.

බයිබල් අනාවැකිවල දර්ශනය ස්ථාපනය කරන්නේ රෝමයයි; විශේෂයෙන් දානියෙල් 11 වන පරිච්ඡේදයේ දර්ශනයද එසේය. එම පරිච්ඡේදය තුළ මිලර්වාදී ව්‍යාපාරයට පෙර ඉටු වී තිබූ අනාවැකි ඉතිහාසයේ බොහෝ කොටසක් දානියෙල් 11හි අවසාන වගන්ති හයේ නැවත සිදුවිය යුතු වූහ. පෞත්තික රෝමයද පාප් රෝමයද සിംහාසනය මත ස්ථාපනය කළ භූගෝලීය බාධක තුන ජයගැනීම 11 වන පරිච්ඡේදය තුළ නිරූපණය කර ඇත; එම නිරූපණ දෙකම නූතන රෝමය නැවත වරක් සിംහාසනය මත ස්ථාපිත වන කාලය සඳහා ආදර්ශවත් සංකේත වේ. දර්ශනය ස්ථාපනය කරන්නේ රෝමයයි; තවද පාප් රෝමය තම කාලයේ අනාවරණය කරනු ලබන්නේයැයි පාවුල් හඳුන්වා දෙයි.

> කිසි ආකාරයකින්වත් කිසිවෙකු ඔබ සැම නොමඟ යවන්නට ඉඩ නොදෙන්න; මක්නිසාද පළමුවෙන් ඇදහිල්ලෙන් වැටී යාමක් පැමිණෙන්නටත්, විනාශයේ පුත්‍රයා වූ ඒ පාපයේ මනුෂ්‍යයා ප්‍රකාශ වන්නටත් පෙර එම දවස නොපැමිණෙන්නේය. ඔහු දෙවියන් යයි කියා හඳුන්වනු ලබන සියල්ලටත්, නමස්කාර කරනු ලබන සියල්ලටත් විරුද්ධව නැගී සිට, තමන්ම ඒ සියල්ලට වඩා උසස් කරගන්නේය; එසේම තමන් දෙවියන් බව පෙන්වමින්, දෙවියන්ගේ මන්දිරයේ දෙවියන් මෙන් හිඳිනේය. මම තවමත් ඔබ සමඟ සිටිය කල මේ දේවල් ඔබට කී බව ඔබ සැම සිහි නොකරන්නේද? තවද ඔහු තම කාලයේදී ප්‍රකාශ වීමට, දැන් ඔහු අත්හිටුවා තබන දේ ඔබ සැම දන්නහුය. 2 තෙසලෝනික 2:3–6.

ක්‍රි.ව. 538 වර්ෂයේදී පාප් පදවිය බයිබල් අනාවැකිහි පස්වන රාජ්‍යය ලෙස සිංහාසනය අල්ලා ගත්තේය; හයවන පදය සලකා බලන බොහෝ දෙනෙක්, “පාප් පදවිය ක්‍රි.ව. 538දී අනාවරණය වනු ඇත” යැයි පාවුල් අදහස් කරන්නේ යැයි සැකයකින් තොරව අනුමාන කරනු ඇත. මෙය නිවැරදි විය හැක; එහෙත් එය, අවම වශයෙන්, පාවුල් හඳුන්වා දුන් කරුණේ ද්විතීය සත්‍යයක් පමණි. අනෙකුත් සියලු අනාවක්තෘවරුන් මෙන්ම, පාවුල්ද තමන්ගේම කාල පරාසය ගැන වඩා අන්තිම දවස් ගැන කතා කරයි. ඔහු සඳහන් කළේ, පාප් පදවිය අනාවැකිමය ලෙස කෙසේ අනාවරණය වනු ඇත්ද යන්නය; මක්නිසාද ඔහු අනාවක්තෘවරයෙකු ලෙස අනෙකුත් සියලු අනාවක්තෘවරුන් සමඟ එකඟව සිටියේය. පේළිය මත පේළිය; දර්ශනය නැත්තෝ නාශ වන්නෝය; දර්ශනය නැත්තන්ට දර්ශනය නැත්තේ, දර්ශනය පිහිටුවන්නේ කුමක්දැයි ඔවුන් නොදන්නා බැවිනි. රෝමය දර්ශනය පිහිටුවන බව දැනගැනීම ජීවිතය හෝ මරණය තීරණය කරන අවබෝධයකි. අනෙකුත් අනාවක්තෘවරුන් සමඟ එකඟව සිටින පාවුල්, අන්තිම දවස්වල රෝමය වන පාප් රෝමය අනාවරණය කරන්නේ “එහි කාලය” බව හඳුන්වා දෙයි. රෝමය සමඟ සම්බන්ධ වූ අනාවැකිමය “කාලය” යනු, රෝමය කුමක්ද, කවුද යන්න අනාවරණය කරන දෙයයි.

ඊළඟ ලිපියෙහි අපි මෙම අධ්‍යයනය තවදුරටත් කරගෙන යමු.

> ප්‍රේරිත පාවුල්, තෙසලෝනිකයන්ට ලියා ඇති ඔහුගේ දෙවන ලිපියේදී, පාප් පදවි බලය ස්ථාපිත වීමට ප්‍රතිඵල දෙන මහත් අපස්ථානය ගැන පෙර කියා සිටියේය. ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ දවස නොපැමිණෙන්නේ, “පළමුවෙන් වැටී යාමක් නොපැමිණ, පාපයේ මනුෂ්‍යයා, එනම් විනාශයේ පුත්‍රයා, ප්‍රකාශ නොවන්නේ නම් නොවේ; ඔහු දෙවියන් ලෙස කියනු ලබන සියල්ලටත්, නමස්කාර කරනු ලබන සියල්ලටත් විරුද්ධව සිට, තමාව උසස් කරගනියි; එසේවූ කල ඔහු දෙවියන් මෙන් දෙවියන්ගේ මාලිගාවේ හිඳ, තමන් දෙවියන් බව පෙන්වයි” යන ලෙසය. තවද, ප්‍රේරිතයා තම සහෝදරයන්ට “අධර්මයේ රහස දැනටමත් ක්‍රියාකරමින් පවතියි” යයි අනතුරු අඟවයි. 2 තෙසලෝනික 2:3, 4, 7. එතරම් මුල් කාලයකදීම ඔහු, පාප් පදවියේ වර්ධනය සඳහා මඟ සූදානම් කරන දෝෂයන් සභාව තුළට සිසාරා ඇතුල් වෙමින් තිබෙන බව දුටුවේය.

> “අල්පයෙන් අල්පයට, මුලදී රහසිගතවද නිශ්ශබ්දවද, අනතුරුව එය බලයෙන් වර්ධනය වී මනුෂ්‍යයන්ගේ මනස් අධීනයට ගත් පමණින් වඩාත් ප්‍රකටවද, ‘අධර්මයේ අභිරහස’ තම වංචාකාරී හා දේවනින්දක ක්‍රියාව ඉදිරියට ගෙන ගියේය. බොහෝ දුරට නොදැනෙන ලෙසම, ජාතික ආගමික චාරිත්‍ර ක්‍රිස්තියානි සභාව තුළට පිවිසීමට මාර්ගය සොයාගත්තේය. සම්මුතියේත් අනුකූලත්වයේත් ආත්මය, සභාව අජාතික ආගම යටතේ විඳ දරා සිටි දරුණු පීඩන හේතුවෙන්, කලකට වැළැක්වී තිබුණි. නමුත් පීඩනය නතර වූ විට, සහ ක්‍රිස්තියානි ධර්මය රජවරුන්ගේ මාලිගා හා අධිකරණයන් තුළට ඇතුල් වූ විට, ඇය ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේත් උන්වහන්සේගේ අපෝස්තුලයන්ගේත් නිහතමානී සරලභාවය අත්හැර, ඒ වෙනුවට අජාතික පූජකයන්ගේ හා පාලකයන්ගේ ඝෝෂාකාරී උත්කර්ෂය හා ගර්වය දරාගත්තාය; එසේම දෙවියන්වහන්සේගේ අයැදුම් වෙනුවට, මනුෂ්‍ය මතවාද හා සම්ප්‍රදායන් ප්‍රතිස්ථාපනය කළාය. සිව්වන සියවසේ ආරම්භක කොටසේ දී කාන්තන්ටයින්ගේ නාමමාත්‍ර පරිවර්තනය මහත් ප්‍රීතියක් ඇති කළේය; ධර්මිෂ්ඨත්වයේ ආකාරයකින් වසන් වූ ලෝකය, සභාව තුළට ගමන් කළේය. දැන් දූෂණයේ ක්‍රියාව ශීඝ්‍රයෙන් ප්‍රගතියට පත් විය. ජාතික ආගම, පරාජිත වී ඇති සේ පෙනී සිටියත්, ජයග්‍රාහකයා බවට පත්විය. ඇගේ ආත්මය සභාව පාලනය කළේය. ඇගේ මතවාද, උත්සව, හා අන්ධ විශ්වාස, ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ අනුගාමිකයින් යැයි ප්‍රකාශ කළ අයගේ විශ්වාසය හා නමස්කාරය තුළ ඒකාබද්ධ කරනු ලැබීය.”

> “හීදේවවාදය සහ ක්‍රිස්තියානි ධර්මය අතර ඇතිවූ මෙම සම්මුතිය, භවिष्यවాణියේ දෙවියන්ට විරුද්ධව සිටිමින් තමා දෙවියන්ට වඩා උසස් කරගන්නා ලෙස පුරෝකථනය කරනු ලැබූ ‘පාපයේ මනුෂ්‍යයා’ගේ වර්ධනයට හේතු විය. එම විශාල අසත්‍ය ආගම් පද්ධතිය, සාතන්ගේ බලයේ අතිවිශිෂ්ට කෘතියකි—තමාගේ කැමැත්ත අනුව පෘථිවිය පාලනය කිරීම සඳහා සිංහාසනය මත හිඳගැනීමට ඔහු කළ උත්සාහයන්ගේ ස්මාරකයකි.” The Great Controversy, 49, 50.

Back to Articles