Article

# යෝවෙල්ගේ පොත සහ ලාඔදිකේයානු සත්වන-දින ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් සභාව - අංක තිස්දෙක

තිස් දෙකවන අංකය

Author

Jeff Pippenger

Published

January 20, 2026

Formats

PDF
Word
Song MP3

යෝවෙල්ගේ පොත වෙත පැමිණීමට පේතෘස් අපගේ සාක්ෂිකරුවා ලෙස සිටියදී, එය මන්දගාමී ගමනක් වී ඇත. දෙවියන්වහන්සේගේ භාවිතවචනික වචනය තුළ පේතෘස් අතිශය අද්භූත සංකේතයන්ගෙන් එකකි; එහෙත් ඔවුන් සියල්ලෝම එසේ නොවන්නේ ද? පේතෘස් කයිසාරියා පිලිප්පියෙහි සිටියි; තවද ඔහු තුන්වන පැයේ ඉහළ කාමරයේ පෙන්තකොස්ත දවසේද, එම දවසේම නවවන පැයේ දේවමාළිගාවේද සිටියි. යේසුස්වහන්සේ තුන්වන පැයේ කුරුසියේ ඇණ ගසනු ලැබූ අතර නවවන පැයේ මරණයට පත්වූ සේක. පේතෘස් නවවන පැයේ කයිසාරියාවට කැඳවනු ලබයි; එහෙත් කෝර්නේලියස්ගේ කථාවේදී ඔහු කැඳවනු ලබන එම කයිසාරියාව, හෙර්මෝන් කන්දේ පාමුල පිහිටි කයිසාරියා පිලිප්පිය නොව, මුහුද අසල පිහිටි කයිසාරියාව වන අතර, එය කයිසාරියා මරිතීමා යනුවෙන් හැඳින්වෙයි.

කයිසරියා මාරිතිමා යනු මධ්‍යධරණී මුහුදේ වෙරළබඩ නගරය වන අතර, අද දින ටෙල් අවීව් නගරයෙන් උතුරට සැතපුම් 30–35 ක් පමණ දුරින් පිහිටා ඇත (එය හෙරොද් මහත්මා විසින් විශිෂ්ට රෝමානු වරාය නගරයක් ලෙස ගොඩනඟන ලදී). එය ක්‍රියා පොතෙහි නිතර දක්නට ලැබේ (වරක් 15 ක් සඳහන් වේ), සහ නව ගිවිසුම තුළ බොහෝ දෙනා සරලව “කයිසරියා” යනුවෙන් සඳහන් කරන්නේ මෙයයි. සුභාරංචි ප්‍රකාශක පිලිප් තම අනාවැකි කියූ දූවරුන් සිව් දෙනා සමඟ එහි වාසය කළේය (ක්‍රියා 8:40; 21:8). පාවුල් අවුරුදු දෙකක් එහි සිරගතව සිටියේය; ආණ්ඩුකාරවරුන් වූ ෆීලික්ස් සහ ෆෙස්තුස් ඉදිරියෙහිද, අග්‍රිප්පා රජු ඉදිරියෙහිද පෙනී සිටියේය (ක්‍රියා 23–26). තවද, සමහර විට ඊටත් වඩා වැදගත් ලෙස, පේත්‍රුස් මෙහි රෝමානු ශතාධිපති කොර්නේලියස්ට දේශනා කළේය—එය ක්‍රිස්තියානි ධර්මයට ජාතිකයන්ගෙන් සිදු වූ ප්‍රථම ප්‍රධාන හැරීමය (ක්‍රියා 10), එනම් ක්‍රිස්තුස් බොහෝ දෙනා සමඟ ගිවිසුම තහවුරු කළ සතිය අවසන් වූ ක්‍රි.ව. 34 දී ය.

> ඔහු එක් සතියක් පුරා බොහෝ දෙනා සමඟ ගිවිසුම ස්ථිර කරනු ඇත; එම සතියේ මැදදී ඔහු බලි පූජාවත් පූජාපූරණයත් නවතා දමනු ඇත; පිළිකුල්කර දේවල පැතිරීම නිසා ඔහු එය පාළු කරනු ඇත; අවසානය දක්වාම, නියම කරනු ලැබූ දේද පාළු වූ දේ මත වගුරුවනු ලැබේ. දානියෙල් 9:27.

කෙසරියා මාරිටිමා යුදයාවේ රෝම පාලනමය අගනුවර ලෙසත් ජාතින්ට අයත් ප්‍රධාන මධ්‍යස්ථානයක් ලෙසත් සේවය කළේය. කෙසරියා පිලිප්පි නම් නගරය එයින් වෙනස් නගරයක් වන අතර, එය හෙර්මෝන් කන්දේ පාදක ප්‍රදේශය අසල, ගලීල මුහුදට උතුරින් සැතපුම් 25–30 ක් පමණ දුරින්, අද ගෝලාන් උස්බිම් ප්‍රදේශය ලෙස හැඳින්වෙන ස්ථානයේ (නූතන බනියාස්) පිහිටා ඇත. එය සඳහන් වන්නේ යේසුස් තම ගෝලයන් කෙසරියා පිලිප්පි වෙත රැගෙන ගිය අවස්ථාවේදී, සුවිශේෂයන්හි පමණක්ය (මතෙව් 16:13 සහ මාර්ක් 8:27). පේත්‍රුස්, යේසුස් “ජීවමාන දෙවියන්වහන්සේගේ පුත්‍රයාණන් වන මෙසියස්වහන්සේ” බව ප්‍රකාශ කළේද, යේසුස් “මෙම පර්වතය මත මම මාගේ සභාව ගොඩනඟන්නෙමි, පාතාලයේ දොරටු එය ජය නොගන්නවා ඇත” යයි ප්‍රකාශ කළේද (මතෙව් 16:13–20), එය එම ප්‍රසිද්ධ ස්ථානයයි. එය ග්‍රීක දෙවියන්ට, විශේෂයෙන්ම එළුවා-දෙවියා වන පෑන්ට, කැප කළ දේවාල තිබූ අන්‍යජාතික ප්‍රදේශයක් වූ අතර, පෑන්ගේ ගුහාව “නිරයේ දොරටු” ලෙස හඳුන්වනු ලැබූ බැවින්, යේසුස් එහිදී කළ එම ප්‍රකාශය විශේෂයෙන්ම බලවත් බවින් යුක්ත විය.

නගර දෙක භූගෝලීයව හා ඓතිහාසිකව සම්පූර්ණයෙන්ම වෙන්ව පවතී—එකක් දකුණු-බටහිරෙහි සජීවී රෝමීය සමුද්‍ර වරායක් වන අතර, අනෙක යෝර්දාන් ගංගාවේ උල්පත් ප්‍රදේශය අසල පිහිටි උතුරු හෙලෙනිස්තික/අජාතික ස්ථානයකි. වෙරළාසන්න නගරය ක්‍රියා පොතෙහි ප්‍රබල ස්ථානයක් දරණ අතර, උතුරු නගරය සුභාරංචිවල තීරණාත්මක මොහොතක කේන්ද්‍රීය වේ. මුහුදේ කේසරිය රෝමයේ සංකේතයකි—එනම් මෘගයාගේ සංකේතයයි; පොළොවේ කේසරිය ද්‍රාකොන්ගේ සංකේතයකි. සහෝදරි වයිට්, කුරුසියෙන් පෙන්තිකොස්තය දක්වා වූ කාලය හඳුනා දක්වයි; එය “පෙන්තිකොස්ත සමය” වන අතර, කුරුසියේදී ආරම්භ වී පෙන්තිකොස්තයේදී අවසන් විය.

> “පෙන්තකොස්ත දවසේ සිදුවීම් එම අවස්ථාවේටත් වඩා මහත් බලයෙන් නැවත සිදු වන කාලය දෙස මම ගැඹුරු ආශාවෙන් යුක්තව බලා සිටිමි. යොහන් මෙසේ කියයි: ‘ස්වර්ගයෙන් තවත් දූතයෙකු බසිනු මම දුටුවෙමි; ඔහුට මහත් බලය තිබිණි; ඔහුගේ තේජසින් පොළොව ආලෝකවත් විය.’ එවිට, පෙන්තකොස්ත සමයෙහි මෙන්, ජනයා තම තමන්ගේම භාෂාවෙන් ඔවුන්ට ප්‍රකාශ කරනු ලබන සත්‍යය අසන්නෝ ය.”

> “සැබෑවෙන්ම උන්වහන්සේට සේවය කිරීමට ආශාවෙන් සිටින සෑම ප්‍රාණයකටම දෙවියන්වහන්සේ නව ජීවනය හුස්ම දිය හැකි අතර, පූජාසනයෙන් ගත් ජීවන්ත ගිනිකොළයකින් තොල් ස්පර්ශ කර, ඒවා උන්වහන්සේගේ ප්‍රශංසාවෙන් වාක්චාතුර බවට පත් කරවිය හැක. දෙවියන්වහන්සේගේ වචනයේ අද්භූත සත්‍යයන් ප්‍රකාශ කිරීමට හඬ දහස් ගණනක් බලයෙන් පූර්ණ කරනු ලැබේ. ගොතගැසෙන දිව නිදහස් කරනු ලැබේ, බියසුළු අය සත්‍යයට ධෛර්යවත් සාක්ෂිය දරන්නට ශක්තිමත් කරනු ලැබේ. සමිඳාණන්වහන්සේ තම ජනතාවට සෑම අපවිත්‍රකමකින්ම ආත්ම මන්දිරය පවිත්‍ර කරගැනීමටත්, උන්වහන්සේ සමඟ එතරම් සමීප සම්බන්ධතාවයක් පවත්වාගෙන යාමටත් උපකාර කරන සේක්වා, එවිට පසුව වැසි වගුරුවනු ලබන විට ඔව්හු එහි හවුල්කරුවන් වන්නාහුය.” Review and Herald, July 20, 1886.

තාක්ෂණික වශයෙන් බැලූ විට, පෙන්තෙකොස්ත සමය ආරම්භ වන්නේ ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ උත්ථානයට අනුරූප වන ප්‍රථම ඵලයන්ගේ මංගල්‍යයේදීය; එහෙත් කුරුසියේ මරණය නොතිබුණේ නම්, උත්ථිත ගැළවුම්කාරයා තම උත්ථානයේදී තමන් සමඟ රැගෙන යාමට රුධිරය කිසිවක් නොතිබෙනු ඇත. උන්වහන්සේගේ මරණය නොමැතිව, ජීවනයේ රොටිය වන උන්වහන්සේ, පාවිහීන රොටි මංගල්‍යයේ දින විවේක නොගන්නා සේක; එසේම, ප්‍රථම ඵලයන්ගේ මංගල්‍යයේදී උත්ථානය වීමට පෙර, ජීවනයේ රොටිය ඒකට පෙරාතුව විවේක ගත යුතු වූයේය. එසේයැයි, පෙන්තෙකොස්ත දිනටත් මංගල්‍යයටත් ගෙන ගිය දින පනහක කාලය ආරම්භ විය.

ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ එක් සතියක් සඳහා ගිවිසුම ස්ථිර කිරීමට පැමිණි විට, එම සතිය ආරම්භ වූයේ උන්වහන්සේගේ බප්තීස්මයෙන්ය; ඉන්පසු “සතියේ මැදදී,” අවුරුදු තුනහමාරකට පසු, උන්වහන්සේ කුරුසියේ ඇණගසනු ලැබූ සේක, නිස්සාරකම් නැති රොටි උත්සව දිනදී සොහොන් ගැබෙහි විශ්‍රාම ගත් සේක, ඉරිදා දින යව අස්වැන්නෙහි ප්‍රථම ඵල උත්සවය ලෙස උත්ථාන වූ සේක; එලෙස ගෝධූමයේ ප්‍රථම ඵල උත්සවය දක්වා ළඟා වූ දින පනහක පෙන්තෙකොස්ත සමය ආරම්භ කළ සේක. කුරුසියේ සිට සතියේ අවසානය දක්වා, තවත් අවුරුදු තුනහමාරකට පසු, වසර හතක කාලපරිච්ඡේදය එහි නිමාවට ළඟා වූයේ ක්‍රි.ව. 34 දී සතියේ අවසානයේ ක්‍රිස්තියානි සභාවට පරිවර්තනය වූ ප්‍රථම අජාතිකයා වූ කයිසර්යා මරිතීමාහි කොර්නේලියුස් සමඟය.

ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ ගිවිසුම ස්ථිර කිරීමට පැමිණි සතිය අනාවැකියෙන් දින 2,520ක් වන අතර, කුරුසිය “සතියේ මැද” ඇති බැවින්, බව්තිස්මයෙන් පසු දින 1,260ක් ගතවූ පසුද, කෝර්නේලියස් පරිවර්තනය වීමට පෙර දින 1,260ක් ඉතිරිව තිබූ අවස්ථාවද එය විය. කුරුසියේදී ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ තුන්වැනි පැයේදී කුරුසියේ ඇණ ගසනු ලැබූ අතර, නවවැනි පැයේදී උන්වහන්සේ මරණයට පත් වූ සේක. එය පෙන්තෙකොස්ත කාලයේ ආරම්භය වූ අතර, අවසානයේදීද, (මක්නිසාද යේසුස් වහන්සේ සැමවිටම ආරම්භය මගින් අවසානය දර්ශනය කරන බැවින්) පෙන්තෙකොස්ත දිනදී, පේත්‍රස් උඩුමහල් ගෘහයේ තුන්වැනි පැයේදී යෝවෙල්ගේ පොතෙන් තම පළමු දේශනාව ප්‍රකාශ කරයි; එම ස්ථානයේදීම ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ තම නැවත නැගිටීමේ දිනදී ගෝලයන් හමුවූ සේක. ඉන්පසු පේත්‍රස් දේවමාළිගාවේ නවවැනි පැයේදී යෝවෙල් පිළිබඳ තම දෙවන දේශනාව ප්‍රකාශ කරයි. පැහැදිලිවම, තුන්වැනි හා නවවැනි පැය පෙන්තෙකොස්ත කාලයේ ආරම්භය හා අවසානය සඳහා වූ අල්ෆා සහ ඔමේගා සංකේතයකි.

පේළියෙන් පේළියට, මෙම සිදුවීම් දෙකේ තුන්වන හා නවවන පැය අපි එකිනෙකට සමාන්තර කර බලන විට, පැය හය වෙන්වීමකට සාක්ෂියක් සපයන අනාවැකිමය කාල පරිච්ඡේදයක් ලෙස පෙනී යයි. ක්‍රිස්තුස් ජීවනයෙන් මරණයටත්, මරණයෙන් නැවත ජීවනයටත් යයි. ඔහු පොළොවෙන් ස්වර්ගයටත්, නැවත ස්වර්ගයෙන් පොළොවටත් යයි. පේත්‍රස් දේවමාළිගාවෙන් පිටත සිට පසුව ඇතුළතට පැමිණෙයි. නියත වශයෙන්ම තුන්වන පැයෙන් නවවන පැය දක්වා වූ තවත් සමාන්තර ගැළපීම් ඇත; එහෙත් අප මුලින්ම සලකා බැලිය යුත්තේ පේත්‍රස්, කොර්නේලියස් සහ මුහුද අසල පිහිටි කායිසාරියාව පිළිබඳවය.

පැය හයෙන් නිරූපිත වූ අනාවැකිමය වෙන්කිරීම්වලදී මෙන්ම, කොර්නේලියුස්ට පේතුරුස් කැඳවා යැවීමට ඔහුව මඟ පෙන්වනු පිණිස දූතයා යවන ලද්දේ නවවන පැයේදීය.

> කෙසරියාවේ කෝර්නේලියස් නම් වූ එක් මනුෂ්‍යයෙක් සිටියේය; ඔහු ඉතාලි අණදණ්ඩය යනුවෙන් හැඳින්වූ අණදණ්ඩයේ ශතනාධිපතියෙකි. ඔහු භක්තිමත් මනුෂ්‍යයෙකි; තම මුළු ගෘහස්ථයන් සමඟ දෙවියන්වහන්සේට භයවූවෙකි; ජනතාවට බොහෝ දානයන් දුන්වෙකි; නිතරම දෙවියන්වහන්සේට යාච්ඤා කළවෙකි. දවසේ නවවන පැය පමණේදී, දෙවියන්වහන්සේගේ දූතයෙකු තමන් වෙත පැමිණ, “කෝර්නේලියස්” යැයි කියන බව ඔහු දර්ශනයකින් පැහැදිලිව දුටුවේය. ඔහු ඔහු දෙස තරමක් බැලූ විට භීතියට පත්ව, “ස්වාමිනි, මේ කුමක්ද?” යයි කීවේය. එවිට ඔහු ඔහුට කීවේ, “නුඹේ යාච්ඤා සහ නුඹේ දානයන් දෙවියන්වහන්සේ ඉදිරියෙහි සිහිවීමක් පිණිස උඩට නැඟී තිබේ. එබැවින් දැන් යොප්පාවට මනුෂ්‍යයන් යවා, පේත්‍රස් නම් අන්වර්ථ නාමය ඇති ශීමොන් කැඳවාගන්න.” ක්‍රියා 10:1–5.

දූතයෙකුගේ පැමිණීම පණිවිඩයකද මාර්ගසලකුණකද සංකේතයකි; තවද, “නුඹේ යාච්ඤාවන් හා නුඹේ දානයන් දෙවියන් වහන්සේ ඉදිරියෙහි සිහිවීමක් ලෙස උඩට ගොස් ඇත” යයි ඔහු කියන විට, එය මාර්ගසලකුණක් බව දූතයා ස්ථිර කරයි. සතියේ අවසානයේ මාර්ගසලකුණ වන්නේ, කොර්නේලියස් දින හතරක් උපවාස කර නවවැනි පැයේදී පේත්‍රස් කැඳවා යැවීමය; එය “සිහිවීමක්” යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබන්නේය, එය මාර්ගසලකුණකි. “ශතාධිපතියෙකු” වශයෙන්, කොර්නේලියස් මිනිසුන් සියදෙනෙකු මත අධිපති වූ නායකයෙකු විය.

මතෙව් දහසය වන පරිච්ඡේදයේ පේතෘස් කයිසාරියා පිලිප්පියේ සිටින විට, කිසිදු පැයකට සම්බන්ධ යොමු කිරීමක් නොමැත. යේසුස්වහන්සේ ගෝලයන් එහි ගෙන ගිය අවස්ථාවේ එම නගරයට තිබූ නාමය කයිසාරියා පිලිප්පිය ය. දානියෙල් දහඑක වන පරිච්ඡේදයේ, තෙරොළොස්වන සිට පහලොස්වන පද දක්වා වූ ඉතිහාසයේ—පැනියුම් යුද්ධයේදී සම්පූර්ණ වූ, සහ එක්සත් ජනපදයේ ඉරිදා නීතිය කරා ගෙන යන යුද්ධයට ආදර්ශවත් වන එම පදවල—කයිසාරියා පිලිප්පිය පැනියුම් ලෙස නම් කර තිබුණි. පේතෘස් තෙරොළොස්වන සිට පහලොස්වන පද දක්වා සිටියි, ඔහු කයිසාරියා පිලිප්පියේ සිටින විට, එනම් පැනියුම්හි ය.

දානියෙල් එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ දහතුන්වන සිට පහළොස්වන වචන දක්වා වූ කොටසෙහි ඉටුවීමක් වූයේ පානියුම් සංග්‍රාමය බව හඳුනාගැනීමත්, එම වචන හා පානියුම් සංග්‍රාමයේ ඉතිහාසය එක්සත් ජනපදයේ ඉරිදා නීතිය වෙත ගෙනයන යුද්ධයක් හඳුන්වා දෙන බව තේරුම්ගැනීමත්, “පේළිය මත පේළිය” යන ක්‍රමවේදය ක්‍රියා කිරීමට සැලසුම් කර ඇති නිශ්චිත ආකාරයම වේ. එම ක්‍රමවේදය භාවිතයට ගැනීමෙන්, කායිසාරියා පිලිප්පි සහ පානියුම් අනිවාර්යයෙන්ම සම්බන්ධ කර තැබිය යුතුය; මක්නිසාද මෙම සත්‍යය සම්බන්ධයෙන් ප්‍රධාන අනාවැකිමය නියමය වන්නේ, “පුරාණ අනාගතවක්තෘවරුන් එක් එක්කෙනා කතා කළේ ඔවුන් ජීවත් වූ දිනවලට වඩා අපගේ දවස ගැන වැඩි වශයෙන්ය” යන්නයි. පාවුල් තවදුරටත් එකතු කරන්නේ අනාගතවක්තෘවරුන්ගේ ආත්ම අනාගතවක්තෘවරුන්ට යටත් බවයි; එබැවින් ඔවුන් සියල්ලෝම අවසාන දින හඳුන්වා දෙනවා පමණක් නොව, ඔවුන් සියල්ලෝම එකඟ වෙති.

එබැවින්, දෙවියන්වහන්සේගේ പ്രവചനමය වචනයෙහි Panium යනු Panium ලෙසත්, ඉන්පසු Caesarea Philippi ලෙසත් හඳුනාගන්නා විටත් හඳුනාගනු ලබන විටත්, අන්තිම දවස්වලදී ඒ දෙකම අදාළ කළ යුතුය; තවද ඒවා එකිනෙකට ගැළපී සිටිය යුතුය, මන්ද ඒ දෙකම එකම නගරය වන බැවිනි.

මෙම තර්ක-රේඛාවට සම්බන්ධව, යම් තරමකින් වෙනස් වූවත්, කයිසාරියා පිලිප්පි සහ කයිසාරියා මාරිතිමා ද ඇත. පේතෘස් ක්‍රිස්තුස් සමඟ කයිසාරියා පිලිප්පියට ගියේය, නමුත් ඔහු ශුද්ධාත්මයාණන් විසින් කයිසාරියා මාරිතිමාවට යවන ලද්දේය. එහෙත් කයිසාරියා දෙකේදීම ප්‍රධාන ගිවිසුම්-චරිතය වන්නේ පේතෘස්ය. මෙම රේඛාවේ අද්භුතත්වය නම්, නවවන පැයේදී කොර්නේලියස් දූතයා විසින් භේට වූ අතර, පේතෘස් කැඳවා එවන ලෙස ඔහුට උපදෙස් දෙන ලද්දේය. කයිසාරියාහි පේතෘස් අනාවැකිමය සංකේතයකි, නමුත් කයිසාරියා දෙක පැහැදිලි ලෙස භిన్నය. එකක් මුහුද අසල කයිසාරියා වන අතර, අනෙක භූමිය මත පිහිටි කයිසාරියාය. මුහුද අසල කයිසාරියා අන්‍යජාතීන් සමඟ සම්බන්ධ වන අතර, ක්‍රි.ව. 34 දී ගිවිසුම් සතියේ නියත අවසානයේදී පළමු අන්‍යජාතික පරිවර්තිතයා වූයේ කොර්නේලියස්ය. මුහුද අසල කයිසාරියා නවවන පැය වන අතර, එය පෙන්තකොස්ත දිනදී මාලිගාවේ පේතෘස් සමඟත්, නවවන පැයේදී ක්‍රිස්තුස්ගේ මරණය සමඟත් සමපාත වේ.

භූමිය අසල කායිසාරියාව, එනම් කායිසාරියා ෆිලිප්පි, තුන්වන පැයයි. තෝරාගැනීමට වෙනත් විකල්ප නොමැත. ආරම්භයේදී කායිසාරියා ෆිලිප්පිය තුන්වන පැය වන අතර, අවසානයේදී කායිසාරියා මාරිටිමා නවවන පැය වේ. ෆිලිප්පි යනු පැය හයක කාලපරිච්ඡේදයේ අල්ෆාව වන අතර, මාරිටිමා ඔමේගාව වේ. නවවන පැයේ ඔමේගාව වූයේ ගිවිසුම් සතියේ මධ්‍යයේ ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ මරණයයි; එසේම පෙන්තෙකොස්තේදී දේවමාළිගාවේ සිටි පේතෘස්ද නවවන පැය සමඟ සම්බන්ධ විය. පේතෘස්ව කැඳවමින් කොර්නේලියුස් කළ ආරාධනය ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ මරණය සමඟ සමාන්තර වේ; එය ඉරිදා නීතියේ ප්‍රතිරූපයක් වන අතර, නැවතත් පෙන්තෙකොස්තේදී දේවමාළිගාවේ සිටි පේතෘස්ද එම ඉරිදා නීතියේම ප්‍රතිරූපයක් වේ. පළමු අන්‍යජාතික හැරුණු අය ලෙස කොර්නේලියුස්, ඉරිදා නීතියේදී එකොළොස්වන පැයේ පළමු කම්කරුයා නියෝජනය කරයි.

ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ කුරුසියේ ඇණ ගසනු ලැබූ තුන්වන පැයත්, පේත්‍රුස් උඩුමහලේ කාමරයේ සිටි තුන්වන පැයත්, අනිවාර්යයෙන්ම — ඒ පමණක්ම — කයිසාරියා පිලිප්පිය නියෝජනය කළ යුතුය. පෙන්තකොස්ත දවසේදී පේත්‍රුස් සිටියේ යන උඩුමහලේ කාමරය, ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ තම නැවත නැඟිටීම, ස්වර්ගාරෝහණය සහ අවතරණයෙන් පසු ප්‍රකාශ වූයේ ද එම උඩුමහලේ කාමරයම ය. ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ උඩුමහලේ කාමරයට පැමිණි අතර, ඉන් දින පනහකට පසු, පෙන්තකොස්ත දවසේදී, පේත්‍රුස් යෝවෙල් පොතේ පණිවිඩය එම උඩුමහලේ කාමරයේදීම ඉදිරිපත් කළේය.

කයිසාරියා ෆිලිප්පි යනු කුරුසියේ ඇණ ගැසීම හා පෙන්තකොස්ත දින ඉහළ මැදුර සමඟ සමාන්තර වන තුන්වන පැයයි. කුරුසියේ ඇණ ගැසීම විසිරවීමේ සංකේතයක් වන අතර, ඉහළ මැදුර එකමුතුකමේ සංකේතයකි. මෙය කයිසාරියා ෆිලිප්පිව ඉරිදා නීතියට සෘජුව පෙර එක් පන්තියක් විසිරී යන අතර අනෙක් පන්තිය එකතු කරනු ලබන ස්ථානය ලෙස හඳුන්වා දෙයි. පානියුම් සටනේ ඉතිහාසය නැවත පුනරාවර්තනය වීමට පටන් ගන්නා විට, මෝඩ කන්‍යාවන් හා බුද්ධිමත් කන්‍යාවන් සදාකාලිකව වෙන් කරනු ලබනු ඇත; ඔවුන් වෙන් කරනු ලබන්නේ කුරුසිය සම්බන්ධයෙන්ය, එය ඉරිදා නීතිය ළඟා වීම නියෝජනය කරයි. ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ ළඟා වෙමින් තිබෙන ඉරිදා නීතිය ගැන උගන්වන්නට පටන් ගත්තේ කයිසාරියා ෆිලිප්පිහිදීය. උන් වහන්සේ එසේ කළ කල, පේත්‍රුස් එම පණිවිඩයට විරුද්ධ වූයේය; එබැවින් පද නවයක තුළ, පේත්‍රුස් මුද්‍රා කරනු ලබන අයවද, ඉරිදා නීතිය වන කුරුසියේ පණිවිඩය මඟින් විසිරවනු ලබන අයවද නියෝජනය කරයි.

> උන්වහන්සේ ඔවුන්ට මෙසේ වදාළසේක: එහෙත්, ඔබලා මා කවරෙකු යැයි කියන්නහු ද?

> එවිට සිමොන් පේතෘස් උත්තර දෙමින් මෙසේ කීවේය: “ඔබ ජීවමාන දෙවියන්වහන්සේගේ පුත්‍රයාණන් වන ක්‍රිස්තුස්වහන්සේය.”

> තවද යේසුස් ඔහුට උත්තර දී මෙසේ වදාළ සේක: "ශිමොන් බාර්යෝනා, ඔබ ආශීර්වාදලත්ය; මක්නිසාද මාංසයත් රුධිරයත් ඔබට මෙය එළිදරව් කළේ නැත, නමුත් ස්වර්ගයෙහි සිටින මාගේ පියාණන්ය. තවද මම ඔබට කියමි, ඔබ පේත්‍රුස්ය; මේ පර්වතය මත මම මාගේ සභාව ගොඩනඟන්නෙමි; පාතාලයේ දොරටු එයට එරෙහිව ජය නොලබන්නාහ. තවද මම ඔබට ස්වර්ගරාජ්‍යයේ යතුරු දෙන්නෙමි; ඔබ පොළොවෙහි බැඳන කුමක් වූවත්, එය ස්වර්ගයෙහි බැඳී ඇත; ඔබ පොළොවෙහි මුදාහරින කුමක් වූවත්, එය ස්වර්ගයෙහි මුදාහරින ලද්දේය."

> ඉන්පසු ඔහු තම ගෝලයන්ට, තමන් යේසුස් ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ බව කිසිවෙකුට නොකියන ලෙස අණ කළේය. ඒ කාලයේ සිට යේසුස්වහන්සේ තම ගෝලයන්ට, තමන් යෙරුසලමට යා යුතු බවත්, වැඩිහිටියන්ගෙන්ද ප්‍රධාන පූජකයන්ගෙන්ද ලේඛකයන්ගෙන්ද බොහෝ දුක්වීම් විඳිය යුතු බවත්, මරා දමනු ලබන බවත්, තුන්වෙනි දින නැවත නැඟිටුවනු ලබන බවත් පෙන්වා දීමට ආරම්භ කළසේක.

> එවිට පේතෘස් ඔහු පසෙකට ගෙන, ඔහුට තරවටු කිරීමට පටන්ගෙන මෙසේ කීවේය: ස්වාමීනි, එය ඔබගෙන් දුරුවේවා; මෙය ඔබට කිසිසේත් සිදු නොවන්නේය.

> එවිට උන්වහන්සේ හැරී, පේතෘස්ට මෙසේ කීසේක: “සාතන්, මාගේ පසුපසට යන්න; නුඹ මට බාධාවක්ය; මක්නිසාද නුඹ දෙවියන්වහන්සේගේ දේ නොව, මනුෂ්‍යයන්ගේ දේ සිතන බැවිනි.” මතෙව් 16:15–23.

තුන්වැනි පැයේ කුරුසියට ඇණගැසීමත්, උඩුමහල් කාමරයේදී පේතුරු දුන් පණිවිඩයත්, ගොයම්ද කොළද සමඟ පවතින සභාව ලෙස නිර්වචනය කරන සටන්කාමී සභාවේ අනාවැකිමය සංක්‍රාන්තිය ජයග්‍රාහී සභාව වෙත ගැළපෙයි. ජයග්‍රාහී සභාව වනාහි පෙන්තකොස්ත දිනෙහි පළමු ඵල ගොයම් පූජාව වන අතර, එය ඉරිදා නීතියය. කොළද ගොයම්ද පරිණතභාවයට පැමිණෙන කල, දූතයෝ එම කණ්ඩායම් දෙක වෙන්කරති. 9/11 දිනදී ඉස ඉස වැටෙන්නට ඇරඹුණු වර්ෂාවම ගොයම් හා කොළ ඵල දරන තත්ත්වයට පමුණුවන්නේය.

පැය හයක කාලයක්, එක්සෙටර් කඳවුරු රැස්වීමේ ඉතිහාසය 1844 ඔක්තෝබර් 22 දක්වාත්, ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ යෙරුසලමට වූ විජයග්‍රාහී ප්‍රවේශයත්, සහ දාවිත් රජු ගිවිසුම් පෙට්ටිය සමඟ යෙරුසලමට වූ ප්‍රවේශයත් නිරූපණය කරයි. නවවැනි පැය සන්ධ්‍යා බලිපූජාවේ වේලාවද වන අතර, එය පස්වරුවේ 3ට ආසන්න වේ.

> දැන් ඔබ පූජාසනය මත ඔප්පු කළ යුතු දේ මෙයයි: පළමු අවුරුද්දේ බැටළු පැටවුන් දෙදෙනෙකු දිනෙන් දින නිරන්තරයෙන්ය. එක් බැටළු පැටවෙකු ඔබ උදෑසන ඔප්පු කළ යුතුය; අනෙක බැටළු පැටවා ඔබ සවස ඔප්පු කළ යුතුය. නික්මයාම 29:38, 39.

“සන්ධ්‍යාවෙත්” යනුවෙන් පරිවර්තනය කරන ලද වචනය, සමහර අවස්ථාවල “සන්ධ්‍යාවන් දෙක අතර” යනුවෙන්ද නිරූපිත වේ. “සන්ධ්‍යාවන් දෙක අතර” යන්නෙන් තුන්වන පැයේ සිට නවවන පැය දක්වා වූ පැය හයක කාලය අදහස් කරයි. ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ ගිවිසුම් සතිය, කුරුසිය මත වූ එම පැය හයක කාලය නිරූපණය කරයි; එය පෙන්තකොස්තයේ පැය හයක කාලයට ආල්ෆාව බවට පත්වේ. ගිවිසුම් සතිය තුළ සాక్షි දෙදෙනෙකු ඇත; ඔවුන් පැය හයක කාලයක් හඳුනා දක්වති, එය ශුද්ධ සතිය පිළිබඳ අනාවැකිය සමඟ පමණක් නොව, පෙන්තකොස්ත සමයේ සංකේත සමඟද සෘජුව සම්බන්ධ වී ඇත. ඉන්පසු, ඒ අතිශය ඒකම අනාවැකිමය සතියේ නිමාවට පැමිණි විට, පේතෘස් නවවන පැයේදී කයිසාරියාවට කැඳවනු ලැබේ. ශුද්ධ සතියේ ඒකම අනාවැකිමය ව්‍යුහය තුළ නවවන පැය තුනක් පැවතීමත්, ඒවායින් දෙකක් පැය හයක කාලයක ඔමේගා අවසානයන් වීමත්—එම කාලය උදෑසන සහ සන්ධ්‍යා පූජා අතර කාලයද වූ බැවින්—අනාවැකිමය අත්‍යවශ්‍යතාවයෙන්, කොර්නේලියස්ගේ නවවන පැයෙන් අවසන් වූ කාලයක ආල්ෆාව ලෙස තුන්වන පැයක් පැවති යුතු බව ඉල්ලා සිටී.

පේතුරුස් මධ්‍යස්ථ චරිතයක් වශයෙන් සිටින කෙසරියා දෙක, කෙසරියා පිලිප්පිය තුන්වන පැය ලෙස හඳුනා දෙයි. එම පැය හයක කාලය කෙසරියාවෙන් ආරම්භ වී කෙසරියාවෙන්ම අවසන් වේ; මන්ද අවසානය ආරම්භය මඟින් නිරූපණය කරනු ලැබේ.

පාස්කු බැටළු පැටවා සවස, එනම් නවවන පැයේදී—ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ මරණයට පත්වූ වේලාවේදී—ඝාතනය කළ යුතු විය.

> එම මාසයේ දහහතරවැනි දවස දක්වා ඔබ එය තබාගත යුතුය; ඉන්පසු ඉශ්‍රායෙල් සභාවේ මුළු ජනසමුහය සන්ධ්‍යාකාලයේදී එය මරාදමන්නෝය. නික්මයාම 12:6.

යාච්ඤාවේ පැය වන්නේ ද නවවන පැයයි, මන්ද එය සන්ධ්‍යා පූජාවේ වේලාවේදී වූ බැවිනි.

> මාගේ යාච්ඤාව ඔබ ඉදිරියෙහි ධූපය මෙන් පිහිටුවනු ලැබේවා; මාගේ අත් උස්සීම සන්ධ්‍යා පූජාව මෙන් වේවා. ගීතාවලිය 141:2.

සන්ධ්‍යා බලිපූජාව යනු යාච්ඤාවේ වේලාව වූ බවට එකඟව, එස්‍රා සන්ධ්‍යා බලිපූජාවේදී යාච්ඤා කරයි; එබැවින් ඔහු නවවන පැයේදී යාච්ඤා කරයි—පේතෘස් දේවමාළිගාවේ සිටිය විටත්, ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ මරණයට පත්වූ විටත්, කොර්නේලියස් පේතෘස් කැඳවා එවීමට අණ ලැබූ විටත් වූ ඒ පැයේදීය.

> සවස බලි පූජාවේ වේලාවේදී, මාගේ බරපතළ දුකෙන් මම නැඟී සිටියෙමි; මගේ ඇඳුමද මාන්තලයද ඉරීගෙන, මම මාගේ මණ්ඩිය මත වැටී, මාගේ දෙවියන්වහන්සේ වන සමිඳාණන්වහන්සේ වෙත මාගේ අත් විහිදාගත්තෙමි. එස්රා 9:5.

තම යාච්ඤාවේදී, බබිලෝනියෙන් දේවමාළිගාවත් යෙරුසලමත් නැවත ගොඩනැඟීමට පිටත්ව ආවෝ අජාතික භාර්යාවන් සමඟ එකතු වී ඇති බව අවබෝධ කරගැනීමෙන් පසු, එස්රා පසුතැවෙමින් සිටියි.

> එස්රා යාච්ඤා කරමින්ද, පාපොච්චාරණය කරමින්ද, කඳුළු හෙළමින්ද, දෙවියන්වහන්සේගේ ගෘහය ඉදිරියේ තමා පහළට වැටී සිටියදී, ඉශ්‍රායෙල්වරුන් අතරින් පුරුෂයන්, ස්ත්‍රීන් සහ දරුවන්ගෙන් සමන්විත ඉතා මහත් සභාවක් ඔහු වෙත රැස් වූයේය. මක්නිසාද ජනතාව ඉතා තදින් වැළපුණෝය. එවිට එලාම්ගේ පුත්‍රයන්ගෙන් එක්කෙනෙකු වූ යෙහිඒල්ගේ පුත්‍ර ශෙකන්යා එස්රාට උත්තර දෙමින් මෙසේ කීවේය: “අපි අපගේ දෙවියන්වහන්සේට විරුද්ධව අපරාධ කර, මේ දේශයේ ජනතාවගේ විදේශීය ස්ත්‍රීන් භාර්යාවන් ලෙස ගෙන ඇත්තෙමු. එහෙත් මේ කාරණය සම්බන්ධයෙන් දැන්වත් ඉශ්‍රායෙලයට බලාපොරොත්තුවක් ඇත. එබැවින් දැන් අපගේ ස්වාමියාගේද, අපගේ දෙවියන්වහන්සේගේ ආඥාවට කම්පාවන අයගේද උපදෙස් අනුව, එම සියලු ස්ත්‍රීන් සහ ඔවුන්ගෙන් උපන් අයද අහක් කර දමන ලෙස අපගේ දෙවියන්වහන්සේ සමඟ ගිවිසුමක් කරමු. එය ව්‍යවස්ථාව අනුව කරනු ලැබේවා. නැගිටින්න; මක්නිසාද මේ කාරණය ඔබට අයත්ය. අපිත් ඔබ සමඟ සිටිමු. ධෛර්යවත් වන්න, එය ඉටු කරන්න.”

> එවිට එස්රා නැඟී සිට, ප්‍රධාන පූජකයන්ටත්, ලේවීවරුන්ටත්, මුළු ඉශ්‍රායෙල් ජනතාවටත්, මේ වචනය අනුව ක්‍රියා කරන බවට දිවුරුම් කරවීය. ඔවුන් ද දිවුරූහ. එවිට එස්රා දෙවියන්වහන්සේගේ ගෘහය ඉදිරියෙන් නැඟී, එලියාශීබ්ගේ පුත් යොහානාන්ගේ කාමරයට ගියේය. ඔහු එහි පැමිණි කල, වහල්කමෙන් ආවාවූවන්ගේ අපරාධය නිසා ශෝක වූ බැවින්, ඔහු රොටි නොකෑය, වතුර නොබීවේය. තවද ඔවුහු යූදා සහ යෙරුසලම පුරා වහල්කමේ දරුවන් සියල්ලන්ට ප්‍රකාශයක් කරවා, ඔවුන් යෙරුසලමට එක්රැස් විය යුතු බව දන්වා සිටියහ. තවද අධිපතීන්ගේ සහ වැඩිහිටියන්ගේ උපදේශය අනුව, යමෙකු දින තුනක් ඇතුළත නොපැමිණියහොත්, ඔහුගේ සියලු වස්තුව රාජසන්තක කරනු ලබන බවත්, ඔහුම වහල්කමෙන් ආවාවූවන්ගේ සභාවෙන් වෙන් කරනු ලබන බවත් ප්‍රකාශ කළහ. එවිට යූදා සහ බෙන්ජමින්හි සියලු පුරුෂයෝ දින තුනක් ඇතුළත යෙරුසලමට එක්රැස් වූහ. එය නවවන මාසය වූ අතර, මාසයේ විසිවන දවසය; සියලු ජනතාව දේවගෘහයේ පිටත මංසන්ධියේ, මේ කාරණය නිසාත් මහ වැස්ස නිසාත් වෙවුලමින් හිඳී සිටියහ. එස්රා 10:1–9.

එක් ලක්ෂ හතළිස් හතර දහසගේ ගිවිසුම, විදේශීය භාර්යාවන් ගත් අයගෙන් වෙන්වීමක් ලෙස නිරූපිත වේ. මෙය ප්‍රඥාවන්ත හා මෝඩ කන්‍යාවන්ගේ වෙන්වීම වන අතර, එය ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ මරණය, පෙන්තකොස්ත දිනයේ දේවමාළිගාවේ සිටි පේත්‍රුස්, සහ මුහුද අසල කයිසරියාවට කැඳවනු ලැබූ පේත්‍රුස් යන සිද්ධි සංකේතවත් කරන නවවන පැයේදී සිදුවේ. එස්රාගේ වෙන්වීම, මලාකි තුන්වන පරිච්ඡේදයේ ගිවිසුමේ දූතයා විසින් ලෙවීවරුන් පවිත්‍ර කිරීමද වේ. මලාකිහි ඇති මෙම පවිත්‍ර කිරීම, ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ දේවමාළිගාව පවිත්‍ර කළ වර දෙක නිරූපණය කරයි.

> “ලෝකයේ මිලදී ගන්නෝ හා විකිණුම් කරන්නෝ වෙතින් මාලිගාව පවිත්‍ර කළ විට, යේසුස් වහන්සේ පව්වෙහි අපවිත්‍රතාවයෙන් හෘදය පවිත්‍ර කිරීමේ තම මෙහෙවර ප්‍රකාශ කළ සේක,—ආත්මය දූෂණය කරන භූමික ආශාවන්ගෙන්, ස්වයංප්‍රේමී කාමයන්ගෙන්, දුෂ්ට පුරුදුවලින් එය පවිත්‍ර කිරීමය. මලාකි 3:1–3 උපුටා දක්වා ඇත.” යුගයන්ගේ ආශාව, 161.

එස්රා සහ ගිවිසුමට ඇතුළුවන්නෝ “නැගිටින ලෙස” කියනු ලැබූහ; තවද අවුරුදු තිස්අටක කාලයක් පුරා සියලු කැරලිකරුවන් මියගිය පසු යොෂුවාටද නැගිටින ලෙස කියනු ලැබීය. පුරාතන ඉශ්‍රායෙලය දසගුණ පරීක්ෂණ ක්‍රියාවලිය අසමත් වීමට අවුරුදු දෙකක් ගතවූ අතර, අවුරුදු තිස්අටකට පසු කැරලිකරුවන් සියල්ලෝම මියගොස්, දෙවියන් වහන්සේ ඔවුන්ට නැගිටින ලෙස කියන සේක.

> “දැන් නැඟිට, සේරෙද් ඔය තරණය කර එගොඩවන්න” යයි මම කීවෙමි. එවිට අපි සේරෙද් ඔය තරණය කර එගොඩවූයෙමු. කාදේශ්-බර්නේයායෙන් පිටත් වී අපි සේරෙද් ඔය තරණය කර එගොඩවන තුරු ගත වූ කාලය අවුරුදු තිස් අටක් විය; එනම්, යෙහෝවා ඔවුන්ට දිවුරා වදාළ පරිදි, යුද්ධයට යෝග්‍ය පිරිමින්ගේ මුළු පරම්පරාවම සෙනඟ අතරින් සම්පූර්ණයෙන් නැති වී යන තුරුය. ද්විතීය කථාව 2:13, 14.

යොහන් පස්වන පරිච්ඡේදයේදී, අවුරුදු තිස් අටක් එසේ අබල දුබලව සිටි මනුෂ්‍යයා යේසුස් සුව කළේය; ඔහු සුව කළ විට, “නැගිටින්න” යයි ඒ මනුෂ්‍යයාට කීවේය.

> මක්නිසාද, නියමිත කාලයකදී දූතයෙක් ඒ තටාකය තුළට බැස ජලය කැළඹවීය; එවිට ජලය කැළඹුණු පසු පළමුව ඇතුල් වූ කවරෙකු වුවද, ඔහුට තිබූ කවර රෝගයකින් වුවද සුව කරන ලද්දේය. තවද අවුරුදු තිස්අටක් දුර්වලතාවයකින් පෙළුණු එක් මනුෂ්‍යයෙක් එහි සිටියේය. යේසුස් ඔහු වැතිර සිටින බව දැක, ඔහු ඒ තත්ත්වයේ බොහෝ කලක් සිටි බව දැනගෙන, ඔහුට මෙසේ කීසේක: “නුඹ සුව ලැබීමට කැමතිද?”

> ඒ අසරණ මනුෂ්‍යයා උන්වහන්සේට පිළිතුරු දෙමින් මෙසේ කීවේය: ස්වාමීනි, ජලය කැළඹෙන විට මා තටාකයට ඇතුල් කරනු පිණිස මට කිසිවෙකු නැත; එහෙත් මම යන අතරතුරෙහි, වෙන කෙනෙකු මට පෙර බැස යයි.

> යේසුස් ඔහුට මෙසේ කීසේක: “නැඟිට, ඔබේ ඇඳ රැගෙන ඇවිදින්න.” ඒ මොහොතේම ඒ මිනිසා සුවපත් කරනු ලැබ, තම ඇඳ රැගෙන ඇවිද්දේය. එදිනම සබත් දිනය විය. යොහන් 5:4–9.

එස්රා විසින් එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහසෙනාගේ ගිවිසුම නිරූපණය කළ විට, ජනතාව “නැගිටිය යුතු” වූහ. 1838 දී, ප්‍රමුඛ මිලෙරයිට් දේශකයෙකු වූ ජොසියා ලිච් 1840 අවට ඔටෝමාන් අධිපත්‍යයේ අවසානය සිදුවනු ඇතැයි අනාවැකි කී අතර, මිලෙරයිට් පණිවිඩය නැගිට ආවේය; එය 1840 අගෝස්තු 11 දින එම අනාවැකියේ නිරවද්‍ය ඉටුවීම මඟින් බලගන්වනු ලැබීය. ජයග්‍රාහී සභාව ඉහළට ඔසවනු ලැබීම තුළ, ගිවිසුම ස්ථාපිත කරන කල දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව නැගිටීමට හේතු වන අනාවැකියක්ද අඩංගු වේ. එස්රා විසින් විදේශීය භාර්යාවන්ගෙන් වෙන්වීමෙහි, මලාකිගේ ලෙවීවරුන් පවිත්‍ර කිරීමද, ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ දේවමාළිගා ශුද්ධ කිරීමේ අවස්ථා දෙකද අපට හමුවේ; තවද, එක් එක් රේඛාව ගෝධුම සහ කිරිඳි වෙන් කිරීමක් හඳුනා දෙයි. එනම්, ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහසෙනාගේ සිත් තුළින් පාපය සදහටම ඉවත් කරන විට ඉටු කරනු ලබන වෙන් කිරීමකි. ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ නවවන පැයත්, පේතෘස්ගේ නවවන පැය දෙකත්, පවිත්‍රකරණය සඳහා එස්රාගේ යාච්ඤාවත්, පසුව වැසි මැනීමකින් තොරව වගුරුවනු ලබන ඉරිදා නීතිය සමඟ අනුකූල වේ. දානියෙල්ගේ නවවන පරිච්ඡේදයේ, දානියෙල් සන්ධ්‍යා පූජාවේ වේලාවේ—එනම් නවවන පැයේදී—තම ආයාචනාවලට පිළිතුරක් ලබයි.

> ඔව්, මා යාච්ඤාවෙන් කතාකරමින් සිටියදී, ආරම්භයේ දර්ශනයෙහි මා දුටු ගාබ්‍රියෙල් නම් මනුෂ්‍යයා, ඉක්මනින් පියාසර කරවනු ලැබ, සන්ධ්‍යා පූජාවේ වේලාවට ආසන්නයේ මට ස්පර්ශ කළේය. දානියෙල් 9:21.

ශිනාර්හි මහත් ගංගා අසලදී දානියෙල්ට දෙන ලද දර්ශන දැන් සම්පූර්ණ වීමේ ක්‍රියාවලියෙහි පවතින බව අපට දැනුම් දෙනු ලැබේ; එසේම, අනාවැකි දෙන ලද අවස්ථාවේ පැවති තත්ත්වයන් අප විසින් සැලකිල්ලට ගත යුතුය.

> දෙවියන්වහන්සේගෙන් දානියෙල් ලැබූ ආලෝකය විශේෂයෙන්ම දෙනු ලැබුවේ මේ අවසාන දවස් සඳහාය. ෂිනාර්හි මහත් ගංගා වන උලායි හා හිද්දෙකෙල් ඉවුරු අසල ඔහු දුටු දර්ශන දැන් ඉෂ්ටවීමේ ක්‍රියාවලියෙහි පවතින අතර, පෙර කථනය කරන ලද සියලු සිදුවීම් ඉක්මනින්ම සිදුවනු ඇත.

> “දානියෙල්ගේ අනාවැකි දෙන ලද අවස්ථාවේ යුදෙව් ජාතියේ පරිස්ථිතීන් සලකා බලන්න.” Testimonies to Ministers, 113.

හිද්දෙකෙල් සහ උලායි නදிகளට සම්බන්ධ දර්ශනවල ආලෝකය දානියෙල් පොතේ එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ අවසාන පරිච්ඡේද හය නියෝජනය කරයි. නවවන පරිච්ඡේදයේදී, උලායි නදියෙන් නියෝජනය වූ අයුරින්, දානියෙල්ට හත්වන, අටවන සහ නවවන පරිච්ඡේද පිළිබඳ ආලෝකය දෙනු ලැබේ. දසවන පරිච්ඡේදයේදී, හිද්දෙකෙල් නදියෙන් නියෝජනය වූ අයුරින්, දානියෙල්ට දසවන, එකොළොස්වන සහ දොළොස්වන පරිච්ඡේදවල ආලෝකය දෙනු ලැබේ. අනාවැකිමය තොරතුරු නියෝජනය වන්නේ එම පරිච්ඡේද තුළ නියෝජනය කරන ලද අනාවැකිමය සිදුවීම් දෙකම මගින් පමණක් නොව, දානියෙල් මගිනුත්ය; මක්නිසාද, අනාවැකි දෙනු ලැබූ අවස්ථාවේ යුදෙව් ජාතියේ තත්ත්වයන් අප විසින් සලකා බැලිය යුතු බැවිනි.

අපි එම කරුණු අවසාන දිනවලට ගෙනවිත්, අනෙක් භවදර්ශකයාගේ සාක්ෂි සමඟ ඒවා සම්බන්ධ කළ යුතුය. එයින් අදහස් වන්නේ, පේත්‍රස් කෙසරියා පිලිප්පියේද කෙසරියා මාරිතිමාවේද සිටින සේම, දානියෙල්ට නවවන පරිච්ඡේදයේ නවවන පැයේදී ගාබ්‍රියෙල් පැමිණෙයි, තවද දසවන පරිච්ඡේදයේ විසි දෙවන දිනදී ඔහුට පැමිණෙයි. අවසාන දින සඳහා වූ උලායි සහ හිද්දෙකෙල්හි ආලෝකය, විසි දෙවන දිනෙහි නවවන පැයේදී දානියෙල්ට මුද්‍රා විවෘත කර දක්වනු ලැබේ. එම ආලෝකය, ඉරිදා නීතියේදී මිනුමකින් තොරව වත්කරනු ලබන පසු වැස්සේ වත්කිරීම නියෝජනය කරයි.

දානියෙල්ගේ සාක්ෂිය නවවන පැයේදී සම්පූර්ණයෙන් විවෘත කරනු ලැබේ; මක්නිසාද එය අන්තිම දවස්වල දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාවට “පැමිණෙන” දේවල බාහිර ඉතිහාසයද අභ්‍යන්තර ඉතිහාසයද දෙකම හඳුනා දෙයි. එම ආලෝකය ප්‍රකාශ කරනු ලබන විට, කොර්නේලියුස් විසින් නියෝජනය කරනු ලබන අන්‍යජාතීන් එක්ලක්ෂ හතළිස් හතර දහස සඳහා එවනු ඇත, ඉරිදා නීතිය බලාත්කාරයෙන් ක්‍රියාත්මක කිරීම මඟින් දෙවියන්වහන්සේගේ ව්‍යවස්ථාව මරා දමනු ලබනු ඇත, සහ පේතෘස්, ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ පිටත්ව ගිය බවත් යුදෙව්වරුන්ගේ හිස් ගෙය ලෙස හඳුන්වා දුන් බවත් වූ දේවමාළිගාවට පණිවිඩයක් ප්‍රකාශ කරනු ඇත. පේතෘස් අන්‍යජාතීන්ටද, සන්හෙද්‍රිනයටද ආමන්ත්‍රණය කරයි; එසේම එස්රා වෙන්කිරීම සඳහා යාච්ඤා කරමින් බැගෑපත් වන අතර දානියෙල් ආලෝකය සඳහා උපවාස කර යාච්ඤා කරයි. පෙන්තකොස්තයේදී, ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ මරණයේදී, කොර්නේලියුස් විසින් පේතෘස් කැඳවූ අවස්ථාවේදී, සන්ධ්‍යා පූජාවේදී වූ නවවන පැය, සියල්ලම කර්මෙල් කන්දේ එලියා සමඟ එක පෙළට ගැළපෙයි.

පැහැදිලිව පෙනී යන්නේ පැය හයක කාලය ඉරිදා නීතියෙන් අවසන් වන කාලපරිච්ඡේදයක් නියෝජනය කරන නමුත්, එය ආරම්භ වන්නේ අවසානය සමඟ සෘජුව සම්බන්ධ වූ සිද්ධියකින් බවයි; එය උදෑසන සහ සන්ධ්‍යා පූජා මෙන්ය. පේතෘස්ගේ භාෂාවෙන් කියන කල, පැය හයක කාලය වන්නේ කයිසාරියා පිලිප්පියේ සිට මුහුද අසල කයිසාරියාව දක්වාය. පෙන්තකොස්තේදී එය උඩුමහල් කාමරයෙන් දේවමාළිගාව දක්වාය. මාර්ගයේ ආරම්භයේ පිහිටුවනු ලබන දීප්තිමත් ආලෝකය වන කාලපරිච්ඡේදය වන්නේ මධ්‍යරാത്രි හඬය; එම කාලපරිච්ඡේදය ඉරිදා නීතිය දක්වා පැමිණෙයි. සන්ධ්‍යාවන් දෙක අතර වූ පැය හය, ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ යෙරුසලමට ජයග්‍රාහී ප්‍රවේශය නියෝජනය කරයි; එයද අනෙක් අතට 1844 අගෝස්තු 12 සිට 17 දක්වා වූ Exeter කඳවුරු රැස්වීමෙන් 1844 ඔක්තෝබර් 22 දින තම අවසානයට ළඟා වූ පණිවිඩ ප්‍රකාශනය ආරම්භ කළ කාලපරිච්ඡේදය නියෝජනය කළේය. Exeter යනු කයිසාරියා පිලිප්පිය වන අතර, මුහුද අසල කයිසාරියාව යනු 1844 ඔක්තෝබර් 22 ය. ආරම්භයද අවසානයද කයිසාරියා මඟින් සලකුණු කර ඇත.

විජයෝත්සව ප්‍රවේශය ආරම්භයේදී ද එක් විවාදයකින්ද, අවසානයේදී ද එක් විවාදයකින්ද සලකුණු කර ඇත. එක්සෙටර්හි වූ එම විවාදය, වෝටර්ටවුන් කූඩාරමේ භූමියේ සිදුවෙමින් තිබූ ව්‍යාජ නමස්කාරය මගින් නිරූපණය විය. එම කූඩාරම් දෙක මගින් පණිවිඩ දෙකක් නිරූපණය කරන ලදී; ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ යෙරුසලමට ඇතුල් වූ කල, අලුතින් බැඳී තිබූ බැඳීමෙන් මුදාහරින ලද කොටළුවෙකු පිට නැඟ, ඔලීව් කන්දෙන් බැස යෙරුසලමට ප්‍රවේශ වන අතර ප්‍රකාශ කරනු ලැබූ පණිවිඩය පිළිබඳව කෙළවරක් නොමැතිව කුණුකතාව කළ යුදෙව්වෝ පැමිණිලි කළෝය. පළමු හා අවසාන විවාදය එම කාලපරිච්ඡේදයට අල්ෆා හා ඔමේගාවක් හඳුන්වා දෙයි. එක්සෙටර්හි වෝටර්ටවුන් පංතිය, තෙල් නොතිබූ කන්‍යාවන්ගේ පංතියක් නියෝජනය කරති; ඔවුන් සඳහා ගැළවීමේ දොර වසා දමනු ලැබීය. එම කාලපරිච්ඡේදයේ අවසානයේ ශුද්ධ ස්ථානයට ඇතුල්වන දොර වසා දමනු ලැබීය; එසේ කරමින් එම කාලපරිච්ඡේදයට අල්ෆා හා ඔමේගාවක් සපයන ලදී. එම අල්ෆා හා ඔමේගාව විජයෝත්සව ප්‍රවේශයේ විවාද දෙකට අනුකූල වේ, තවද පේත්‍රස් සමඟ කාසරියාව සිට කාසරියාව දක්වාය.

කැසාරියා පිලිප්පියේදී, සිමෝන් බර්යෝනාගේ නාමය පේතෘස් ලෙස වෙනස් කරනු ලැබේ; එය ඔහු ප්‍රේරණයේ මුඛපත්‍රයක් ලෙස ප්‍රශංසා කරනු ලබනත්, අනතුරුව කුරුසයේ පණිවිඩයට විරුද්ධ වීම නිසා සාතන් ලෙස දෝෂාරෝපණය කරනු ලබනත් වන කොටසකය. පේතෘස් යනු, 9/11 සහ ඉරිදා නීතියේ පණිවිඩය වන බෞතීස්මය හා කුරුසයේ පණිවිඩය විසින් වෙන් කරනු ලබන පන්ති දෙකේ සංකේතයකි.

> “පරිසිවරයා සහ බදු එකතුකාරයා විසින් නිරූපිත එක් එක් පන්තිය සඳහා අපෝස්තල පේත්‍රුස්ගේ ඉතිහාසය තුළ පාඩමක් ඇත. තම ආරම්භක ශිෂ්‍යත්ව කාලයේදී පේත්‍රුස් තමන් ශක්තිමත් බව සිතීය. පරිසිවරයා මෙන්, තමන්ගේම ඇගයීම අනුව ඔහු ‘අනෙක් මිනිසුන් මෙන් නොවේ’ යයි සිතීය. ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ තමන් භාරදෙනු ලබන රාත්‍රියේ පෙර දැනුම් දෙමින් තම ශිෂ්‍යයන්ට, ‘මේ රාත්‍රියේ ඔබ සියල්ලෝම මා නිසා වැටෙන්නහුය,’ යි කී කල, පේත්‍රුස් විශ්වාසයෙන්, ‘සියල්ලෝම වැටුණත්, එසේ වන්නේ මම නොවෙමි,’ යයි ප්‍රකාශ කළේය. මාර්ක් 14:27, 29. පේත්‍රුස් තමන්ගේම අනතුර දැන නොසිටියේය. ස්වයං විශ්වාසය ඔහු නොමඟ ගෙන ගියේය. ඔහු පරීක්ෂාවට ප්‍රතිරෝධය දක්වීමට තමන් සමත් බව සිතීය; එහෙත් ඉතා සුළු පැය කිහිපයක් තුළ පරීක්ෂණය පැමිණි අතර, ශාප කරමින් හා දිවුරුම් දෙමින් ඔහු තම ස්වාමීන්වහන්සේ ප්‍රතික්ෂේප කළේය.” Christ’s Object Lessons, 152.

නවවන පැයේදී, එනම් එලියාගේ යාච්ඤාවට පිළිතුරක් ලෙස සන්ධ්‍යා පූජාවේ වේලාවේදී, දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාවට ස්වාමීන්වහන්සේම දෙවියන්වහන්සේ බව දැනගැනීමට සැලැස්වීමේ අරමුණින්, ගින්න අහසින් බැස ආ පූජාව දවා දැමීය. කර්මෙල් කන්දෙහි පන්ති දෙකක් සංකේතවත් කර ඇත; එක් පන්තියක් එවිට ස්වාමීන්වහන්සේම දෙවියන්වහන්සේ බව දැනගනී, අනෙක් පන්තිය බාල්ගේ අනාගතවක්තෘවරුන් විසින් නිරූපණය කරනු ලබන අතර ඔවුහු ඉන්පසු මරාදමනු ලබති.

> සන්ධ්‍යා බලිපුජාව අර්පණය කරන වේලාවේදී, අනාගතවක්තෘ එලියා ළං වී මෙසේ කීවේය: “අබ්‍රාහාම්ගේද, ඊසාක්ගේද, ඉශ්‍රායෙල්ගේද දෙවිවූ ස්වාමීනි, ඔබ ඉශ්‍රායෙල් තුළ දෙවියන් වන බවත්, මම ඔබගේ සේවකයා වන බවත්, මම මේ සියල්ල ඔබගේ වචනය අනුව කළ බවත්, අද මේ දිනේදී ප්‍රකාශිත වේවා. ස්වාමීනි, මට පිළිතුරු දෙන්න; මට පිළිතුරු දෙන්න. එවිට මේ ජනතාව ඔබ ස්වාමී දෙවියන් වන බවත්, ඔබ ඔවුන්ගේ සිත නැවත ඔබ වෙත හරවා තිබෙන බවත් දැනගනිතිවා.”

> එවිට ස්වාමීන්වහන්සේගේ ගින්න පහළ වී, දහන පූජාවද, ලීද, ගල්ද, දූවිල්ලද දවා දැමුවේය; ඇළෙහි තිබූ වතුරද ලෙවකමින් අවසන් කළේය. සියලු ජනතාව එය දුටු කල, ඔව්හු මුහුණින් බිම වැටී, “ස්වාමීන්වහන්සේම දෙවියන්වහන්සේය; ස්වාමීන්වහන්සේම දෙවියන්වහන්සේය”යි කීහ.

> එලියා ඔවුන්ට මෙසේ කීවේය: “බාල්ගේ අනාගතවක්තෘවරුන් අල්ලාගන්න; ඔවුන්ගෙන් එක්කෙනෙකුවත් පලා යාමට නොදෙන්න.” එවිට ඔවුහු ඔවුන් අල්ලාගත්හ. එවිට එලියා ඔවුන් කීෂෝන් ඔයට ගෙන ගොස්, එහිදී ඔවුන් මරා දැමුවේය. 1 රාජාවලිය 18:36–40.

සන්ධ්‍යා බලිපූජාව, ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ මරණය, පේත්‍රුස් විසින් කොර මිනිසා සුව කිරීම, පේත්‍රුස් විසින් ජාතීන් වෙත පණිවිඩය ගෙන යෑම, දානියෙල් විසින් අනාවැකිමය ආලෝකය ලැබීම, එළියාගේ යාච්ඤාව ගින්නෙන් පිළිතුරු ලැබීම, එස්‍රා ගෝණි රෙදි හා අළු ඇඳ ලාඕදිසියාව ෆිලඩෙල්ෆියාවට මාරුවීම සඳහාත්, සටන්කාමී සභාව විජයග්‍රාහී සභාව වෙත මාරුවීම සඳහාත් යාච්ඤා කරමින් සිටියදී. නවවන පැය යනු බලිපූජාවේ පැයය, පිළිතුරු ලැබූ යාච්ඤාවේ පැයය, ස්වර්ගය පොළොව ස්පර්ශ කරන පැයය, විනිශ්චය හා කරුණාව අතර පාලම වන පැයය; එබැවින් ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ නවවන පැයේදී මරණයට පත් වෙයි. මක්නිසාද නවවන පැයේ බලිපූජාව අන්ධකාරයේ හිඳ සිටියවුන් වූ ජාතීන් වෙත ශුභාරංචිය විවෘත කළේය; එහෙත් ඉරිදා නීතියේදී දානියෙල්ගේ පොත සම්පූර්ණයෙන් විවෘත කරනු ලබන කල ඔවුන් මහත් ආලෝකයක් දකින්නෝය.

විනිශ්චයකාරයන් 6:21හි ගිඩියොන්ගේ පූජාව අර්පණය කිරීමේදී, ස්වාමීන්වහන්සේගේ දූතයා තම දණ්ඩයෙන් ගිඩියොන්ගේ මාංසයත් පිළිවිසි නැති රොටිත් ස්පර්ශ කරයි; එවිට පර්වතයෙන් ගින්නක් නැඟී එය මුළුමනින්ම දවාලයි. එම ගින්න ගිඩියොන්ට දෙවියන්වහන්සේගේ කැඳවීමත්, ලකුණ පිළිගත් බවත් ස්ථිර කළේය.

> එවිට ඔහු ඔහුට මෙසේ කීය: “දැන් මම ඔබගේ දෘෂ්ටියෙහි කරුණාව ලැබුවෙමි නම්, ඔබ මට කථා කරන බව පෙන්වන ලකුණක් මට දක්වන්න. මම ඔබ වෙත නැවත එන තුරු, මාගේ පූජාභිධානය ගෙනැවිත් ඔබ ඉදිරියෙහි තබන තුරු, කරුණාකර මෙතැනින් නොයන්න.” එවිට ඔහු කීය: “නුඹ නැවත එන තුරු මම රැඳී සිටින්නෙමි.” එවිට ගිඩියොන් ඇතුළට ගොස්, එළු පැටවෙකුද පිටි ඒඵාවකින් කළ පූප නොදමා පිළියෙළ කළ රොටිද සූදානම් කළේය. මස් කූඩයක තැබූ අතර, හොද්ද බඳුනක තැබුවේය; එවිට ඒවා එම ඔක් ගස යට ඔහු වෙත ගෙනැවිත් ඉදිරිපත් කළේය. එවිට දෙවියන්වහන්සේගේ දූතයා ඔහුට මෙසේ කීය: “මස්ද පූප නොදමා පිළියෙළ කළ රොටිද ගෙන මේ පර්වතය මත තබා, හොද්ද වත්කරන්න.” ඔහුද එසේ කළේය. එවිට ස්වාමීන්වහන්සේගේ දූතයා තම අතෙහි තිබූ සැරයටියේ අග දිගුකර, මස්ද පූප නොදමා පිළියෙළ කළ රොටිද ස්පර්ශ කළේය; එවිට පර්වතයෙන් ගින්නක් නැගී, මස්ද පූප නොදමා පිළියෙළ කළ රොටිද දවා නැසුවේය. එවිට ස්වාමීන්වහන්සේගේ දූතයා ඔහුගේ ඇස් ඉදිරියෙන් නොපෙනී ගියේය. ගිඩියොන් ඔහු ස්වාමීන්වහන්සේගේ දූතයෙකු බව අවබෝධ කළ විට, ගිඩියොන් මෙසේ කීය: “අහෝ, ස්වාමි වූ දෙවියන්වහන්ස! මක්නිසාද මම ස්වාමීන්වහන්සේගේ දූතයා මුහුණට මුහුණ දැක ඇත්තෙමි.” විනිශ්චයකාරයන් 6:17–22.

අධ්‍යායයේ පළමු පදයේදී දූතයා ගිඩියොන්ට ප්‍රකාශ වී, ගිඩියොන්ව “පරාක්‍රමවත් ශූරයෙකු” ලෙස ඇමතීය; එවිට එම ප්‍රකාශය සනාථ කිරීමට ලකුණක් ඉල්ලුවේ ගිඩියොන්ය. අනතුරුව ගිඩියොන් දූතයාට මඳ වේලාවක් රැඳී සිටින ලෙස ඉල්ලා සිටියි; අනාවැකියේ රැඳී සිටින දූතයා දෙවන දූතයාය. එම ප්‍රමාද කාලය අවසන් වූ පසු, ගිඩියොන් පූජාවක් ඉදිරිපත් කරයි, සහ ගින්න එම පූජාව භක්ෂණය කරයි. ගිඩියොන් නවවැනි පැයේ සිටියි, මක්නිසාද එලියා සන්ධ්‍යා පූජාව වූ බැවින්, නවවැනි පැය වන්නේ පෙන්තකොස්තේ ගිනි දිවන් සමපාත වන ඉරිදා නීතියය. ගිඩියොන් නියෝජනය කරන්නේ ස්වාමීන්වහන්සේ මුහුණට මුහුණ දකින පන්තියකි; එය දානියෙල්ට දසවැනි අධ්‍යායයේ සිදු වූ දෙයයි. ගිඩියොන් ගින්න පූජාව භක්ෂණය කරන බව දුටු විට, ඔහු මුහුණට මුහුණ දැක තිබූ ස්වාමීන්වහන්සේ සමඟ තමා සම්බන්ධ වී සිටි බව එවිට අවබෝධ කරගත්තේය.

ගිඩියොන් මෙම යථාර්ථයට අවදි වන්නේ ගිනි අද්භූතය එම ලකුණ ස්ථිර කරන කලය; එම ලකුණ වූයේ ගිඩියොන්මය, එනම් දෙවියන්වහන්සේගේ බලවත් මනුෂ්‍යයා සහ හබක්කුක්ගේ 300 පුවරු තම අත්වල දරා සිටි 300 පූජකයන්ගේ සේනාවය. එම ලකුණ, හෝ ධ්වජය, ගිඩියොන්ම වන අතර, තුන්සිය දෙනාගේ සේනාවද වේ; එය ඒසකියෙල්ගේ බලවත් සේනාවද වන්නේය—ඒ සේනාව තිස් හත වන අධ්‍යායයේ නැගී සිටින්නේය.

ලෙවී කථාව 9:23, 24 හි, ආරොන් මහ පූජකයා ලෙස තම ප්‍රථම පූජා ඔප්පු කළ පසු, මණ්ඩපය අභිෂේක කරනු ලැබූ විට, සමිඳාණන්වහන්සේ ඉදිරියෙන් ගින්නක් පිටතට පැමිණ බලිපූජාවද පීහියද වේදිකාව මත දවාලයි. ජනතාව විස්මයභිභූත වී හඬනඟා තම මුහුණ මත වැටෙති. මෙය, පේළිය මත පේළිය ලෙස, එළියාගේ ගින්න සමඟ ගැළපිය යුතුය.

ඉරිදා නීතිය සමඟ සිදුවන, ගෝධුමය හා කොළඳය වෙන් කිරීම පිණිස වූ එස්රාගේ නවවන පැයේ යාච්ඤාව, සටන්කාර සභාව ජයග්‍රාහක සභාව බවට පරිවර්තනය වන එම අවස්ථාවේදී සම්පූර්ණ වේ. එය ගිඩියොන්ගේ ගින්න සමඟද සම්මත විය යුතුය. දින හතක ශුද්ධීකරණයෙන් පසු අටවන දිනදී ඔප්පු කරන ලද ආරොන්ගේ පළමු පූජාව මත පැමිණි භක්ෂක ගින්න, එම දිනම නැවත පැමිණ, ආරොන්ගේ දුෂ්ට පුත්‍රයන් දෙදෙනා විනාශ කළේය. ඉරිදා නීතියේදී, නවවන පැයේදී, ශුද්ධාත්මයාණන් වහන්සේ මිනුමකින් තොරව වගුරුවනු ලබන කල, පූජකයන් වර්ග දෙකක් අතර වෙන් කිරීමක් සිදුවනු ඇත; එවිට ජයග්‍රාහක සභාව, ජය ගනිමින්ද ජය ගැනීමටද පිටත්ව යන එෆෙසයේ සුදු අශ්වයා මගින් නිරූපිත කාර්යය ආරම්භ කරනු ඇත. ජයග්‍රාහක සභාවේ අභිෂේකය සොලමොන්ගේ දේවමාළිගාවේ දෙවැනි සාක්ෂියක් සොයා ගනියි.

2 ලේකම් 7:1–3 හි සලමොන්ගේ දේවමාළිගාව කැප කිරීමේදී, සලමොන්ගේ යාච්ඤාවෙන් පසු, අහසින් ගින්න බැස අවුත් දහන පූජාවන් හා බලි පූජාවන් භක්ෂණය කළේය. ස්වාමීන්වහන්සේගේ තේජස දේවමාළිගාව පුරවා දැමූ බැවින්, ජනතාව නමස්කාර කරමින් දෙවියන්වහන්සේගේ යහපත්කමත් සදාකාලික කරුණාවත් ප්‍රකාශ කළෝය. ඉරිදා නීතියේදී, සෙකරියා සහ යෙසායා අනුව ජයග්‍රාහී සභාව සියලු කඳු මතට ඉහළට ඔසවා, ඔටුන්නක් හා ධජයක් ලෙස ස්ථාපිත කරනු ලබයි. සලමොන්ගේ දේවමාළිගාව කැප කිරීමේදී ගින්න බැස ආ විට, දේවමාළිගාව ස්වාමීන්වහන්සේගේ තේජසෙන් පිරී ගියේය; එය සත් වන කහළය දෙවියන්වහන්සේගේ ජනතාව මත තම කාර්යය සම්පූර්ණ කර ඇති අතර, එකොළොස්වන පැයේ කම්කරුවන් මතද ඒ ම කාර්යය සම්පූර්ණ කිරීමට ආසන්නව ඇති බවට සංකේතවත් කරයි. සත් වන කහළය ප්‍රායශ්චිත්තය නියෝජනය කරයි; යේසුස්වහන්සේ තම තේජෝරාජ්‍යය උසස් කරන විට සිදුවන දේවත්වය හා මනුෂ්‍යත්වය එකමුතුවීම එයයි. මෝසෙස්ගේ මණ්ඩපය හා සලමොන්ගේ දේවමාළිගාව මත බැස ආ ඒ ගින්න, ආරොන්ගේ පුත්‍රයා සඳහාද, දාවිත් සඳහාද වූ ලෙසම, විනිශ්චයේ ගින්නක්ද විය.

දාවීද විසින් මනුෂ්‍ය බලය හා ප්‍රඥාවෙහි තම ආශ්‍රය නිසා ඇති වූ වසංගතය නවතාදැමීම පිණිස කළ සංගණනයෙන් උපන් වසංගත සමයේ, 1 වංශාවලිය 21:26 හි අරව්නා/ඔර්නාන්ගේ කටුගල මත ඔප්පු කළ පූජාව ස්වර්ගයෙන් බලිපීඨය මත බැස ආ ගින්නෙන් පිළිතුරු ලැබීය; එය පිළිගැනීම සලකුණු කරමින් වසංගතය නවතාදැමීය. ලාඔදිකීයාවේ වසංගතය අවසන් වන්නේ, දාවීදගේ පූජාව මත ගින්න බැස එන විටය; එනම් මනුෂ්‍ය බලය හා ප්‍රඥාව මත වූ ඔහුගේ ආශ්‍රයේ වසංගතය නවතාදැමීම සඳහාය. මනුෂ්‍යයෙන් දේව-මනුෂ්‍යත්වයට ඇති සංක්‍රාන්තිය, පව් සමාව සඳහා වූ ප්‍රායශ්චිත්තය සම්පූර්ණ කරනු ලබන විටත්, සභාව ධජයක් වශයෙන් උසස් කරනු ලබන විටත් සලකුණු කරනු ලැබේ. එම අවස්ථාවේ, සොලමොන්ගේ මාලිගාව සමඟ එකඟව, දේවත්වය මනුෂ්‍යත්වය සමඟ ඒකාබද්ධ කරනු ලබන බැවින්, ස්වාමීන්වහන්සේගේ මහිමය මාලිගාව පිරවීය.

මධ්‍යම රාත්‍රියේ හඬ ලෙස නිරූපණය කෙරෙන, තෙවන හා නවවන පැයවලින් දර්ශිත එම කාලපරිච්ඡේදය පිළිබඳ අපගේ සලකා බැලීම මීළඟ ලිපියේදී අපි තවදුරටත් කරගෙන යන්නෙමු.

> දින හයක් ගත වූ පසු, යේසුස් පේත්‍රස්ද, යාකොබ්ද, ඔහුගේ සහෝදරයා වූ යොහන්ද තමන් සමඟ ගෙන, ඔවුන් වෙන්වූ උස කන්දකට ඔසවාගෙන ගියේය. එහිදී ඔවුන් ඉදිරියෙහි ඔහුගේ ස්වරූපය වෙනස් විය. ඔහුගේ මුහුණ සූර්යයා මෙන් බැබළුණේය, ඔහුගේ වස්ත්‍රද ආලෝකය මෙන් සුදු විය. මෙන්න, මෝසෙස්ද එලියාද ඔහු සමඟ කථා කරමින් ඔවුන්ට පෙනුණෝය.

> එවිට පේතුරු ජේසුස්වහන්සේට උත්තර දෙමින් මෙසේ කීවේය: ස්වාමීනි, අප මෙහි සිටීම යහපත්ය; ඔබ කැමති නම්, අපි මෙහි කූඩාරම් තුනක් සාදමු; එකක් ඔබ සඳහාත්, එකක් මෝසෙස් සඳහාත්, එකක් එලියා සඳහාත්ය. ඔහු තවමත් කථා කරමින් සිටියදී, බලව, දීප්තිමත් වලාකුළක් ඔවුන් ආවරණය කළේය; තවද බලව, වලාකුළෙන් හඬක් නික්ම මෙසේ කීවේය: මොහු මාගේ ප්‍රිය පුත්‍රයාය, මොහු තුළ මම අතිශය ප්‍රීතිමත් වෙමි; ඔහුට සවන් දෙන්න.

> ගෝලයෝ එය ඇසූ විට, මුහුණ පහළට වැටී ඉතා භයපත් වූහ. එවිට යේසුස් ඇවිත් ඔවුන්ට ස්පර්ශ කරමින්, “නැඟිටින්න, භය නොවන්න”යි කීසේක.

> ඔවුන් තම ඇස් උස්සා බැලූ කල, යේසුස් පමණක් හැර අන් කිසිවෙකු නොදුටුවෝ ය. ඔවුන් කන්දෙන් බැස එන විට යේසුස් ඔවුන්ට අණ කරමින් මෙසේ වදාළ සේක: “මනුෂ්‍ය පුත්‍රයා මළවුන්ගෙන් නැවත උත්ථානය වන තුරු, මේ දර්ශනය කිසිවෙකුට නොකියන්න.” මතෙව් 17:1–9.

Back to Articles