Article

# Digniino Isbarbar yaalla — Tirada Saddexaad

Awoodsiinta Fariimaha Nebinimada leh: Habka Isku Xigxiga ee Tijaabinta Malaa’igaha Muujintii

Author

Jeff Pippenger

Published

August 8, 2023

Formats

PDF
Word
Song MP3

Waxaannu maqaalkii hore ku soo gabagabaynay annagoo caddaynayna in saddexda malaa’igood ee Muujintii afar iyo tobnaad dhammaantood gacmahooda ku sidaan farriin. Malaa’igta labaad iyo tan saddexaad waxaa lagu tilmaamay inay wataan “warqad duudduuban” iyagoo la soo degaya farriintooda. Malaa’ig waliba waxay u taagan tahay farriin, imaatinka farriin kastana wuxuu keenaa saamayn. Malaa’igtii kowaad waxay timid sannadkii 1798. Farriintaas waa la furfuray, waxaana kordhay aqoontii ku saabsanayd xukunka soo socda. Kordhintaas aqooneed waxay dhalisay laba nooc oo caabudayaal ah. Markii malaa’igtii labaad timid, farriintii ku saabsanayd dhicitaankii Protestants-ka waa la furfuray, waxaana kordhay aqoon, waxaana la soo saaray laba nooc. Markii farriintii Qayladii Saqda Dhexe timid Oktoobar 22, 1844, waxaa lagu furfuray shirkii teendhada Exeter, waxaana kordhay aqoon, waxaana la soo saaray laba nooc oo bikrado ah. Markii malaa’igtii saddexaad timid Oktoobar 22, 1844, farriintii malaa’igta saddexaad iyo wax kasta oo ay u taagan tahay waa la furfuray, waxaana kordhay aqoon, waxaana la soo saaray laba nooc.

Astaamo kale oo laga heli karo malaa’igaha waxay la xiriirtaa xoojinta farriimaha malaa’igta. Farriintii malaa’igta labaad waxaa xoojiyey farriintii Qayladii Habeenbadhka, sida maqaalkii hore muujiyey, laakiin Qayladii Habeenbadhka laguma matalo hal malaa’ig oo keliya, ee waxaa matala malaa’igo badan. Taariikhda u dhigantay malaa’igta labaad iyo Qayladii Habeenbadhka waxay muujinaysaa in farriintii malaa’igta labaad la xoojiyey markii Qayladii Habeenbadhka ay ku biirtay. Isla buuggaas gudaheeda waxaa naloo sheegay:

> “Waxaan arkay malaa’ig samada dhexdeeda degdeg ugu kala gooshaysa. Waxay u soo degayeen dhulka, haddana mar kale ayay samada ugu korayeen, iyagoo isu diyaarinaya rumowga dhacdo muhiim ah. Markaas waxaan arkay malaa’ig kale oo xoog badan oo loo igmaday inay dhulka u soo degto, codkeedana ku darto kan malaa’igta saddexaad, oo farriinteedana siiso awood iyo xoog. Awood weyn iyo ammaan baa malaa’igta la siiyey, oo markay soo degtayna, dhulkii waxaa iftiimiyey ammaanteedii. Iftiinkii malaa’igtaan hortiisa maray oo gadaasheedana socday wuxuu meel kasta u dhexgalay, iyadoo si xoog leh u qaylinaysa, cod dheer ku leh, Baabuloon tii weynayd way dhacday, way dhacday, oo waxay noqotay hoyga jinniyada, iyo xabsiga ruux kasta oo wasakh ah, iyo qafiska haad kasta oo nijaas ah oo karaahiyo leh. Farriinta ku saabsan dhicidda Baabuloon, sida ay malaa’igtii labaad bixisay, ayaa mar kale la bixiyaa, iyadoo lagu daray fasaaqii kaniisadaha soo galay tan iyo 1844. Hawsha malaa’igtaanu waxay timaaddaa wakhtigii ku habboonaa, oo waxay ku biirtaa hawsha ugu dambaysa ee weyn ee farriinta malaa’igta saddexaad, markay isu beddelayso qaylo dheer. Oo dadka Ilaah meel kasta waa loo diyaariyaa inay istaagaan saacadda jirrabaadda oo ay dhowaan la kulmi doonaan. Waxaan arkay iftiin weyn oo korkooda ku dul deggan, oo waxay ku midoobeen farriinta, oo cabsi la’aan bay awood weyn kula naadiyeen farriinta malaa’igta saddexaad.”

> “Malaa’ig ayaa loo soo diray inay caawiyaan malaa’igtii xoogga lahayd ee samada ka timid, oo waxaan maqlay codad u ekaa kuwo meel kasta ka dhawaaqaya, Ka soo baxa iyada, dadkaygow, inaydaan dembiyadeeda ka qayb yeelan, oo aydnaan belaayooyinkeeda ka qaadan; waayo, dembiyadeedu waxay gaadheen ilaa samada, oo Ilaahna xumaatooyinkeedii wuu soo xusuustay. Farriintani waxay u ekayd wax lagu daray farriintii saddexaad, oo waxay la midoowday, sidii qayladii saqda dhexe ay ula midoowday farriintii malaa’igta labaad sannadkii 1844. Ammaanta Ilaah waxay ku degtay quduusiintii dulqaadka badnayd ee sugaysay, oo iyagu cabsi la’aan bay bixiyeen digniintii u dambaysay ee qaddarinta lahayd, iyagoo ku dhawaaqaya dhicitaankii Baabuloon, oo ugu yeedhaya dadka Ilaah inay ka soo baxaan iyada; si ay uga baxsadaan halaaggeeda cabsida leh.” Spiritual Gifts, volume 1, 193, 194.

Qayladii Habeenbadhkii waxay ku biirtay malaa’igtii labaad, malaa’igta Muujintii siddeed iyo tobnaadna waxay ku biirtaa malaa’igtii saddexaad; oo markay ku biirto malaa’igtii saddexaad, waxay ku celinaysaa isku-biiriddii Qayladii Habeenbadhkii iyo malaa’igtii labaad ee bilowgii Adventism-ka. Iyada oo lagu salaynayo laba markhaati, malaa’igta labaad iyo tan saddexaad, farriin kasta oo malaa’ig leedahay waxay leedahay farriin labaad oo awood siisa. Labadan markhaati waxay baraan in markii farriintii malaa’igta koowaad ay taariikhda timid, ay khasab ahayd in dabadeed la gaadho meel ay farriintaas ku xoojiso farriin labaad. Tani dabcan sidoo kale waxay run u ahayd malaa’igtii koowaad. Baaragaraafka koowaad ee tuduca dheer ee aynu hadda soo bandhignay, Sister White waxay malaa’igta koowaad ku aqoonsanaysaa isla sifooyinkii Yooxanaa u nisbeeyo malaa’igta Muujintii siddeed iyo tobnaad markay tidhaahdo, “Waxaa la ii sheegay in hawshiisu ahayd inuu dhulka ku iftiimiyo ammaantiisa, oo uu dadka uga digo cadhada Ilaah ee imanaysa.” Way caddahay in tuduca ay uga jeeddo malaa’igta koowaad.

Farriintii malaa’igta kowaad waxay timid sannadkii 1798, dabadeedna awood baa lagu xoojiyey 11-kii Agoosto, 1840, markii sarrayntii Cusmaaniyiintu dhammaatay. Halkaas ayaa malaa’igtii xoogga badnayd ee Muujintii tobnaad ka soo degtay samada, oo cag keliya dhulka saartay, tan kalena badda. Iyadu waxay metelaysaa awood-siinta malaa’igta kowaad, waana tan caddaynaysa in hawsha malaa’igta kowaad ay tahay isla hawshii malaa’igta Muujintii siddeed iyo tobnaad. Labadoodaba waxaa la rabay inay dhulka ku iftiimiyaan ammaantooda, laakiin malaa’igta Muujintii siddeed iyo tobnaad waxay ku biirtaa malaa’igta saddexaad, sida qayladii Saqbadhku ugu biirtay malaa’igta labaad, iyo sida malaa’igtii ku soo degtay Muujintii tobnaad ugu biirtay malaa’igta kowaad.

Sidaas darteed, markii malaa’igtii kowaad timid, waxaa la furay farriin soo saartay laba qaybood oo caabudayaal ah. Markii farriinta malaa’igta kowaad la siiyey xoogga malaa’igta Muujintii toban, gacantiisa waxaa ku jiray buug yar oo uu ku amray Yooxanaa inuu cuno, taasoo muujinaysa inuu farriin keenay, furayna, oo ay soo saartay laba qaybood oo caabudayaal ah. Markii malaa’igtii labaad, Qayladii Saqda-dhexe, iyo malaa’igtii saddexaad yimaadeen, waxaa la furay farriin imtixaantay oo soo saartay laba qaybood oo caabudayaal ah.

Qoraalka aynu ka hadlayno wuxuu ku adkaynayaa, isagoo isbarbar dhigaya taariikhda Masiixa iyo taariikhda Milleriyiinta, in habka imtixaanka isdaba-joogga ah ee ka dhacay taariikhda Milleriyiinta uu sidoo kale ka dhacay wakhtigii Masiixa, kaas oo ahaa dhammaadkii reer binu Israa’iilkii hore. Haddii hab imtixaan isdaba-joog ah uu ka dhacay bilowgii Israa’iilka ruuxiga ah iyo dhammaadkii Israa’iilka hore, markaas hab imtixaan isdaba-joog ah ayaa ka dhici doona dhammaadka Israa’iilka ruuxiga ah, sida uu uga dhacay bilowgii Israa’iilka hore.

Taariikhda Millerite-ka gudaheeda, tani waxay matali lahayd shan furidood oo shaabad-ka-qaadis ah kuwaas oo imtixaamay oo soo saaray laba qaybood oo caabudayaal ah laga bilaabo 1798 ilaa Oktoobar 22, 1844. Qoraalku si cad buu u barayaa in haddii aad ku dhacdo imtixaan, aadan ka gudbi doonin imtixaanka xiga, waayo xataa ma isku dayi doontid. Waxa kale oo si cad u muuqata in wakhtigii Masiixa habka imtixaanku ku dhammaado iyadoo dadkii hore loo doortay ee axdiga ay ku jiraan gudcur buuxa marka la eego qorshaha badbaadada. Daanyeel iyo Yooxanaa waxay matalaan kuwa dhegaysta codka ka dambeeya, kuwa ka soo gudbay hab imtixaan oo horusocod ah oo u baahnaa baaritaan shakhsiyadeed oo ku saabsan run kasta oo cusub oo shaabaddeeda la furay.

Buugagga Daanyeel iyo Muujintii waa hal buug, Daanyeel iyo Yooxanna na waa labada markhaati ee buuggaas keliya. Mid ka mid ah markhaatiyaasha waa bilowga buugga, kan kalena waa dhammaadka buugga. Labada markhaatiba waxay si astaan ahaan ah u soo mareen dhimasho iyo sarakicid; mid waxaa silciyey boqortooyadii Maadooyiin iyo Faaris, (taas oo tusaale u ah Maraykanka), kan kalena waxaa silciyey Rooma, (taas oo tusaale u ah baabtiisnimada). Yooxanna waa la silcinayaa maxaa yeelay waa ilaaliye Sabti ah, taas oo waafaqsan Daanyeel oo la silciyey sababta oo ah wuxuu diiday inuu beddelo hab-dhaqankiisii cibaadada. Si wadajir ah waxay u taagan yihiin kuwa jooga dhammaadka dunida oo la silciyo sababta oo ah waxay diidaan inay aqbalaan cibaadada Axadda oo lagu beddelayo Sabtida maalinta toddobaad.

Dadka uu Daniyel iyo Yooxanaa matalaan waa ama waxay ahaan doonaan kuwa la shaabadeeyey; waayo, markii Daniyel lagu riday bohosha libaaxyada sababta oo ah inuusan adeecin “amarka” boqorka, boqorku wuxuu ku shaabadeeyey dhagixii, si aan qasdigu isu beddelin. Daniyel waxaa loo shaabadeeyey weligiis, maxaa yeelay amarkii boqorka iyo weliba awoodda shaabaddiisaba lama beddeli karin, sida ay dhigayaan sharciyadii reer Maaday iyo Faaris. Shaabaddii boqorka waxaa la saaray dhagax, albaabkiina waa la xidhay. Albaabku wuxuu xidhmaa marka sharciga Axadda yimaado, oo ninna ma furi karo albaabkaas, sida albaabku u xidhmay Oktoobar 22, 1844. Tani waxay ahayd tusaale sahlan oo muujinaya muhiimadda ay leedahay in la tixgeliyo oo keliya dhacdooyinka nebiyadeed ee lagu soo bandhigay wax sii sheegidda, laakiin sidoo kale muhiimadda lagu dabaqayo duruufaha ku xeeran nebiga marka isaga lagu tusaaleeyo sheekada dhexdeeda.

Haddana tani sidoo kale waa tusaale muujinaya awoodda ku jirta in bilowga (buugga Daanyeel) iyo dhammaadka (buugga Muujintii) si wadajir ah loogu eego laba markhaati oo ka marag kacaya isla wax sii sheegidda; waayo laba markhaati ayaa loo baahan yahay si xaqiiqo Kitaabiga ah loo adkeeyo. Dhacdooyinka la sii sheegay iyo sawirka hawlaha nebiyada ee la xiriira wax sii sheegidda labaduba waa kuwo la waxyooday.

> Qorniinka oo dhammu waxaa lagu bixiyey waxyiga Ilaah, waana waxtar xagga cilmiga, iyo canaanta, iyo hagaajinta, iyo edbinta xagga xaqnimada; in ninka Ilaah uu kaamil u ahaado, isagoo si dhammaystiran loogu diyaariyey shuqullo kasta oo wanaagsan. 2 Timoteyos 3:16, 17.

Haddii dhacdooyinka Kitaabka Quduuska ah ee la sii sheegay ay sawirayaan dhammaadka dunida, markaas sawirka nebigga iyo deegaanka ku xeeran marka uu helo oo uu ka marag furo wax sii sheegiddaas waa sawir ka tarjumaya dhammaadka dunida. Sidaas darteed, marka deegaanka iyo hawlaha nebi si nebinnimo ah loo sawiro—nebiggu waa sawir ka turjumaya dadka Ilaah ee jooga dhammaadka dunida. Markii fahamkaas la sugo, marka aynu isu keeno xariiqda wax sii sheegidda Eliyaah ee Malaakii iyo xariiqyada Muujintii afar iyo toban iyo siddeed iyo toban, dhammaantood waxay ka marag furayaan taariikhda farriinta digniinta ugu dambaysa—laakiin maraggoodu waa laba-geesood.

Farriintu waxay ka kooban tahay dhacdooyin la sii sheegay oo ka baxsan dadka Ilaah, markhaati labaadna wuxuu ka kooban yahay waaya-aragnimada nebiga intuu farriinta helayey oo ku dhawaaqayey. Fikradda nebinnimada ee ah laba xariiq oo nebinnimo oo matalaya dibadda iyo gudaha isla taariikhdaas waxaa aqoonsaday oo diiwaanka dadweynaha geliyey hormuudkii Adventism-ka. Tusaalaha caadiga ah ee hormuudku adeegsadeen ee arrintan ku saabsan, sida aan anigu u arko, waa markay aqoonsadeen in toddobada kiniisadood ee Muujintii iyo toddobada shaabadood ee Muujintii ay yihiin taariikho isbarbar socda oo muujinaya taariikhda gudaha iyo dibadda ee kiniisadda. Shaabaduhu waxay matalaan taariikhda dibadda, kiniisaduhuna taariikhda gudaha.

Farriintii Eliyaah ee Malaakii, Muujintii cutubyadeeda afar iyo tobnaad iyo siddeed iyo tobnaad, waxay tilmaamayaan isla farriinta digniinta ugu dambaysa, taas oo sidoo kale cutubka koowaad ee Muujintii loogu yeedhay “Muujintii Ciise Masiix.” Cutubka koowaad Ilaaha Aabbaha ah ayaa farriinta siiyey Masiixa, isaguna wuxuu siiyey Jibriil, Jibriilna wuxuu siiyey Yooxanaa, Yooxanaana wuxuu u diray kiniisadaha. Farriintii Eliyaah, iyo sidoo kale farriimaha lagu matalay Muujintii cutubyada koowaad, afar iyo tobnaad, iyo siddeed iyo tobnaad, dhammaantood waa isla farriinta qudheeda.

> Oo ruuxyada nebiyaduna nebiyada ayay ka amar qaataan. Waayo, Ilaah ma aha qoraaga qaska, laakiin waa kan nabadda, sida ay tahay kiniisadaha quduusiinta oo dhan. 1 Korintos 14:32, 33.

Had iyo goorba waa isla farriintii oo keliya, waayo “nebiyadu nebiyada ayay u hoos yimaadaan.” Erayga aayadaha ku jira ee loo turjumay “u hoos yimaadaan” wuxuu ka dhigan yahay, “in la hoos geeyo; si is-daba-rog ahna in la addeeco: – in lagu jiro addeecid (addeecsan), hoos la geliyo, loo hoosaysiiyo, (la ahaado, laga dhigo) mid u hoos yimaada (ku, unto), lagu jiro hoos-imaad (ku, hoos), naftiisana loo hoos geeyo.” Dhammaan nebiyadu way isku waafaqsan yihiin, mid walbana kan kale ayuu u hoos yimaadaa; haddii kale farriinta ay bixiyeen waxay dhalin lahayd jahawareer.

Dhammaan tusaalooyinka nebinnimo ee farriinta digniinta ugu dambaysa waxay metelaan isla farriintaas. Waa qorshaha Rabbiga in kuwa masaalka tobankii bikradaha ah loogu tiriyo “xigmadda leh,” kuwaas oo sidoo kale loogu yeedho “xigmadda leh” ee “fahma” “korodhka aqoonta” marka kitaabka Daanyeel la furo; waa doonista Rabbiga in “xigmadda leh” ay gartaan farriinta gaarka ah marka la furo. Garashadaas waxaa lagu dhammaystiraa iyadoo la adeegsanayo hab-raaca daraasadda Kitaabka Quduuska ah ee si gaar ah Kitaabka Quduuska ah gudihiisa loogu aqoonsaday. Hab-raacaasna waxaa lagu fuliyaa iyadoo la waafajinayo Ishacyaah siddeed iyo labaatan, iyada oo loo marayo habka la isugu keenayo xariiqyada nebinnimo ee kala duwan ee ka hadlaya mawduuc Kitaabi ah, lana barbar dhigayo midba midka kale, si loo adkeeyo dhacdooyinka nebinnimo ee saxda ah.

Waxaan idinka codsanayaa dulqaadkiinna innagoo maqaalkan halkan ku soo gunaanadayna, waxaana sii wadi doonnaa fikirradan maqaalka xiga.

Back to Articles