Article

# Kitaabka Daanyeel - Boqol iyo Sagaal iyo Afartan

Sirta Ilaah oo La Muujiyey: Midaynta Ilaahnimada iyo Dadnimada

Author

Jeff Pippenger

Published

March 21, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Waxaynu ka fiirsanayney taariikhda lagu metelay aayadda afartanaad ee Daanyeel cutubka kow iyo tobnaad. Haatan waxaynu ka hadlaynaa khadka taariikheed ee gudaha aayadda ku jira, kaas oo metelaya taariikhda geeska Borotestaanka ah ee bahalka dhulka. Waxaynu adeegsanaynaa isu-geynta labada ul ee Yexesqeel ku xusan cutubka toddoba iyo soddonaad sidii barta tixraaca si loo aqoonsado qarsoodiga Ilaah, kaas oo Masiixu ku muujiyey isagoo ilaahnimadiisa la mideeyey dadnimada markii malaa’igta saddexaad timaaddo. Khadba khad, farriinta qarsoodiga Ilaah ee Yooxanaa aqoonsaday inay dhammaanayso intii lagu jiray dhawaaqa buunka toddobaad, waxaa si gaar ah La’odikiya loogu diray rasuul Bawlos. Markhaatifurka Yexesqeel, Yooxanaa, iyo Bawlos wuxuu la jaanqaadayaa isla qarsoodiga Ilaah ee lagu metelay farriintii Jones iyo Waggoner ee 1888, taas oo ahayd farriinta La’odikiya.

> Waxaan jeclaan lahaa inaad ogaataan dagaalka weyn oo aan idiin hayo, iyo kuwa La’odikiya jooga, iyo inta aan wejigayga ku arag jidhka; si qalbiyadoodu u raaxaystaan, iyagoo jacayl ku midoobay, oo ay gaadhaan hodantinimada oo dhan ee hubaasha buuxda ee garashada, ilaa aqoonsiga qarsoodiga Ilaah, iyo kan Aabbaha, iyo kan Masiixa; kaas oo ay ku qarsoon yihiin khasnadaha oo dhan ee xigmadda iyo aqoonta. Kolosay 2:1–3.

Hawsha kafaaraggudka, ee ah isku xidhidda labada ul ee ilaahnimada iyo aadannimada, waxay bilaabatay markii malaa’igtii saddexaad timid; laakiin Bawlos waxa uu ka hadlayaa rumoobidda ugu dambaysa oo qumman ee isku xidhidda labada ul, taas oo ah qarsoodiga Ilaah. Sidaa darteed waxa uu farriinta u aqoonsanayaa inay tahay farriintii La’odikiya oo markii ugu horraysay timid 1856, dabadeedna lagu celiyey 1888, ka dibna heshay rumoobiddeedii qummanayd 11-ka Sebtembar, 2001. Bawlos waxa uu macbudka ku gartaa dabeecad laba-geesood ah markii uu soo bandhigay qarsoodiga Ilaah, kaas oo la doonayey in lagu dhammaystiro dhawaaqa buunka toddobaad. Waxa uu qarsoodigaas u kala qaybiyaa madax iyo jidh.

> Oo isagu waa madaxa jidhka oo ah kiniisadda; isagu waa bilowgii, curadkii kuwii dhintay ka soo sara kacay, si uu wax walba ugu ahaado kan ugu sarreeya. Waayo, Aabbaha waa ku farxay in buuxnaanta oo dhammu isaga ku degto; oo isagoo nabad ku sameeyey dhiigga iskutallaabtiisa, ayuu isaga ku heshiisiinayaa wax walba naftiisa; isaga, ayaan leeyahay, ha ahaadeen waxyaalaha dhulka yaal ama waxyaalaha samooyinka yaal. Idinkuna, kuwii mar fogaa oo cadow ku ahaa fikirkiinna shuqullada sharka ah aawadood, haddase wuu idin heshiisiiyey jidhka hilibkiisa dhimasho ku maray, si uu idiinku soo bandhigo quduus, aan eed lahayn, oo aan canaan lahayn hortiisa; haddaad rumaysadka ku sii jirtaan, adkaysi ku salaysan oo deggan, oo aan laga fogayn rajada injiilka aad maqasheen, kaas oo lagu wacdiyey makhluuqa kasta oo samada ka hooseeya; kaas oo aniga Bawlos layga dhigay adeege; kaas oo aan hadda ugu farxo xanuunnadayda idinka aawadiin, oo aan jidhkayga ku buuxiyo waxa ka dhiman dhibaatada Masiixa, jidhkiisa aawadiis, kaas oo ah kiniisadda; taas oo layga dhigay adeegeheeda sida maamulka Ilaah ee lay siiyey idinka aawadiin, si aan u buuxiyo ereyga Ilaah. Kolosay 1:18–25.

Masiixu waa madaxa, kaas oo ay tahay inuu wax walba kaga sarreeyo. Kaniisaddiisuna waa jidhka. Wadajir ahaan, madaxa iyo jidhku waxay metelaan isku-darka ilaahnimada iyo dadnimada, waxaana sidoo kale la muujiyey xaqiiqo kale oo muhiim ah. Xidhiidhka ka dhexeeya madaxa iyo jidhka waa in madaxa uu jidhka ka sarreeyo. Dadka, oo lagu abuuray suuradda Ilaah, awoodaha sare (madaxa) waa inay xukumaan awoodaha hoose (jidhka). Wadajir ahaan waxay samaynayaan hal makhluuq, ama ereybixinta macbudka ee Yooxanaa lagu amray inuu qiyaaso, waxay metelaan meesha quduuska ah (dadnimada, jidhka), iyo Quduuska ugu Quduusan (ilaahnimada, madaxa). Sida labadan loogu midaynayo “hal ul”, ama hal jidh, waa shaqada “kafaaro-gudka.” Bawlos wuxuu sii wadaa:

> Waxaan addoon uga noqday sida maamulidda Ilaah ee la ii siiyey idinka aawadiin, inaan dhammaystiro ereyga Ilaah; kaas oo ah qarsoodigii qarsoonaa tan iyo waayihii iyo farcammadii hore, laakiinse haatan loo muujiyey quduusiintiisa; kuwaas oo Ilaah doonay inuu ogeysiiyo waxa ay yihiin hodantinimada ammaanta qarsoodigan ee quruumaha dhexdooda; kaas oo ah Masiixa idinku jira, rajada ammaanta; kaas oo aannu ku wacdinno, annagoo nin kasta waaninayna, oo nin kasta ku barayna xigmadda oo dhan; si aannu nin kasta ugu soo bandhigno isagoo kaamil ku ah Masiix Ciise; taas aawadeed aniguna waan hawshoodaa, anigoo u dadaalaya sida ku cad hawlgalintiisa si xoog leh iigu shaqaynaysa. Kolosay 1:25–29.

Kaamilnimada boqol iyo afar iyo afartan kun, taas oo dhigaysa “nin kasta oo kaamil ku ah Masiixa,” waa “qarsoodiga Ilaah,” kaas oo ah isku-darka ilaahnimada iyo dadnimada, ama sida Bawlos u sheegay, waa “Masiixu ku jira” dadnimada, “rajada ammaanta.” Maalmihii dhawaaqa Buunka Toddobaad qarsoodigaas waa la dhammaystiraa. Marka Yexesqeel aqoonsanayo isku-xidhkaas, wuxuu adeegsadaa laba ul, mid boqortooyada woqooyi u ah iyo mid boqortooyada koonfureed u ah, si uu u muujiyo xidhiidhka astaanta ah, kaas oo macbudka ku metela tirada “afar iyo afartan iyo lix.” Usha xidhiidhka astaanta ah ee “afar iyo afartan iyo lix” waa in lagu daraa xidhiidhka astaanta ah ee “laba boqol iyo labaatan.”

Laba boqol iyo labaatan waa astaanta ilaahnimada oo lala midoobiyey bini-aadannimada. Laga bilaabo daabacaaddii Kitaabka Quduuska ah ee King James sannadkii 1611, ilaa soo-bandhiggii ugu horreeyey ee farriintii Miller sannadkii 1831 iyo ka dibna daabacaaddii farriintaas ee 1833 ee Vermont Telegraph, waa laba boqol iyo labaatan sannadood. Farriintii Miller waxay ahayd habayntii rasmi ahayd ee korodhka aqoonta laga soo dheegtay Kitaabka Quduuska ah, markii kitaabka Daanyeel la furfuray 1798. Taariikhda bilowga ah ee 1611 waxaa la daabacay dukumenti rabbaani ah, taariikhda dhammaadka ah ee 1831 na waxaa jiray daabacaad bini-aadan oo ku dhisnayd runta rabbaaniga ah ee la furfuray 1798.

Saddexdaas taariikhood ma matalaan oo keliya laba boqol iyo labaatan sannadood, balse sidoo kale waxay matalaan qaab-dhismeedka erayga Cibraaniga ah ee “Runta”, kaas oo lagu sameeyo isku darka xarafka koowaad, kan saddex iyo tobnaad, iyo kan ugu dambeeya ee alifbeetada Cibraaniga si loo sameeyo erayga “Runta.” Daabacaad rabbaani ah bilowga iyo daabacaad aadanaha ah dhammaadka, halka 1798 ay matalayso korodhka aqoonta oo muujin lahaa dabaqad dad shar leh ah oo diiday aqoontaas, sidaas darteedna u matalay xarafka saddex iyo tobnaad, kaas oo ah astaan fallaagow. Xidhiidhkaas laba boqol iyo labaatanka sannadood ah waxaa lagu aasaasay dhaqdhaqaaqii malaa’igta kowaad, dhaqdhaqaaqa malaa’igta saddexaadna wuxuu bixiyaa markhaati labaad.

Sanadkii 1776, waxaa la daabacay dukumenti rabbaani ah, oo ah Baaqa Madax-bannaanida, laba boqol iyo labaatan sano ka dibna, sannadkii 1996, waxaa la daabacay dukumenti aadane ah oo ah majaladda The Time of the End. Dukumentiga aadanaha ah wuxuu ka dhashay korodhkii aqoonta ee la soo saaray wakhtiga dhammaadka sannadkii 1989, kaas oo, sida ku dhacday 1798, keenay fallaago ka dhan ah farriinta rabbaaniga ah ee uu matalayay Baaqa Madax-bannaanidu. Korodhkii aqoonta ee 1996 wuxuu aqoonsaday mustaqbalka Ameerika iyada oo luminaysa xorriyaddii iyo madax-bannaanidii ay ku dhawaaqday 1776 marka uu yimaado sharciga Axadda ee dhowaan imanaya. Tani waxay bixisaa markhaati labaad oo muujinaya in tirada laba boqol iyo labaatan ay metesho isu-geynta rabbaaninimada iyo aadanaha, markhaatigaas labaadna waxaa lagu soo bandhigay saxiixa “Truth,” waxaana uu ku matalanaa markhaati kowaad taariikhda malaa’igta kowaad (kii kowaad), iyo markhaatiga labaad taariikhda malaa’igta saddexaad (kii ugu dambeeyey).

1776 waxa ay sidoo kale calaamadisay bilowga xilli ka horreeyey bilowgii dhabta ahaa ee bahalka dhulka oo ahaa boqortooyadii lixaad ee waxsii sheegista Kitaabka Quduuska ah. Xilligaa diyaarinta, saxiixa runta ayaa mar kale lagu aqoonsaday 1776, taasoo calaamadisay bilowga Maraykanka, halka 1798-na ay calaamadisay bilowga Maraykanka sidii boqortooyadii lixaad ee waxsii sheegista Kitaabka Quduuska ah. Bartamaha taariikhdaas bilowga iyo dhammaadka ah, 1789 waxa ay calaamadisay xarafka dhexe markii saddex iyo tobanka gumeysi ay ansixiyeen Dastuurka. Mid kasta oo ka mid ah saddexda taariikhood waxa uu matalaa “hadalka” Maraykanka; iyadoo Baaqa Madax-bannaanida uu yahay 1776, Dastuurkuna yahay 1789, iyo Sharciyadii Shisheeyaha iyo Kicin-Qalalaasaha ay yihiin 1798. Taariikhdaasi waxa ay matalaysaa laba iyo labaatan sano, taas oo ah meeltobnaad ama toban meelood meel ka mid ah laba boqol iyo labaatan, sidaas darteedna waxa ay sidoo kale matalaysaa astaan muujinaysa isku-darka Ilaahnimada iyo dadnimada.

Muuqaalkeedu waa taariikhda bahalka dhulka oo lagu sawiray inuu ku bilaabmayo sidii wan (ilaahnimada), kuna dhammaanayo sidii masduulaagii weynaa (aadannimada). 1776 wuxuu ku bilaabmaa Baaqa Madax-bannaanida oo calaamad u ah ilaahnimada, halka Xeerarka Shisheeyaha iyo Aflagaaddadu ay u taagan yihiin aadannimada; labadaas iyo labaatanka sannadood ee ka horreeyey bilowgii xukunka bahalka dhulka sida boqortooyadii lixaad ee waxsii sheegidda Kitaabka Quduuska ah, waxaa lagu matalay kala-guurka ka yimid wanka una gudbay masduulaagii weynaa.

Bilowgii shanta iyo labaatanka boqol ee sannadaha xukunka lagu qaaday boqortooyadii koonfureed ee Yahuudah, waxa uu ku xidhan yahay bilowgii laba-kun iyo saddexda boqol ee sannadood ee Daanyeel cutubka siddeedaad, aayadda afar iyo tobnaad. Ku tuntidii quduuska iyo ciidanka ee Yahuudah waxay bilaabatay 677 BC, waxsii sheegiddii laba-kun iyo saddexda boqol ee sannadoodna waxay bilaabatay laba boqol iyo labaatan sannadood ka dib, 457 BC. Usha boqortooyada koonfureed ee Yahuudah waxa ay ku xidhan tahay boqortooyada woqooyi iyada oo loo marayo astaanta afartan iyo lix, sidoo kalena waxa ay ku xidhan tahay laba-kun iyo saddexda boqol ee sannadood iyada oo loo marayo xidhiidhka laba boqol iyo labaatan.

Bawlos wuxuu ku dooday inuu yahay adeega maamulkii Ilaah, dabadeedna wuxuu qeexay maamulkii uu adeega u ahaa inuu yahay qarsoodiga Ilaah, kaas oo ah Masiixa idinku jira oo ah rajada ammaanta. Wuxuu sii faahfaahinayaa runtaas markuu u qorayo Timoteyos.

> Oo aan muran lahayn, weynu yahay qarsoodiga cibaado-suubbanaanta: Ilaah waxaa lagu muujiyey jidhka, Ruuxa ayaa xaq ka dhigay, malaa'igahana way arkeen, quruumaha dhexdoodana waa lagu wacdiyey, dunidana waa lagu rumaystay, ammaantana kor ayaa loogu qaaday. 1 Timoteyos 3:16.

Bawlos halkan wuxuu leeyahay sirta cibaadadu waa Ilaah oo jidhka ka muuqday. Ilaah waa Madaxa, jidhkuna waa jidhka. Sirta cibaadadu waa Masiixa ku jira rumaystaha; waa isku biiridda ilaahnimada iyo dadnimada. Bawlos sidoo kale wuxuu adeegsadaa masaalka guurka sida uu Hoosheeca yeelay.

> Waayo, innagu waxaynu nahay xubno ka tirsan jidhkiisa, hilibkiisa, iyo lafihiisa. Sidaas daraaddeed nin wuxuu ka tegi doonaa aabbihiis iyo hooyadiis, oo wuxuu ku midoobi doonaa naagtiisa, oo labadoodu waxay noqon doonaan isku jidh. Tanu waa qarsoodi weyn; laakiin waxaan ka hadlayaa Masiixa iyo kiniisadda. Efesos 5:30–32.

Cutubka toddoba iyo soddonaad, markii Yexesqeel aqoonsanayo axdigii maalmaha ugu dambeeya, kaas oo ah axdiga la cusboonaysiiyey ee lala galay kuwa loo aqoonsaday boqol iyo afartan iyo afarta kun, wuxuu bixiyaa masaalka isku biirinta laba ul. Labadaas ul, sadar ka sarreeya sadar, waxay ka kooban yihiin masaalka guurka ee Hooseeca iyo Bawlos. Markii la isu geeyey, waa inayan mar dambe noqon laba quruumood, balse ay noqdaan hal quruun, weligeed.

> Oo waxaan ka dhigi doonaa quruun keliya dalka, buuraha Israa'iil dushooda; oo boqor keliya ayaa dhammaantood boqor u ahaan doona; oo mar dambe ma ay ahaan doonaan laba quruumood, mar dambena looma kala qaybin doono laba boqortooyo innaba. Mar dambena iskuma ay nijaasayn doonaan sanamyadooda, iyo waxyaalahooda karaahiyada ah, iyo xadgudubyadooda midna; laakiinse waxaan ka badbaadin doonaa meelihii ay degganaayeen oo dhan ee ay ku dembaabeen, waanan daahirin doonaa; sidaas daraaddeed iyagu dadkaygay ahaan doonaan, anna Ilaahoodaan ahaan doonaa. Yexesqeel 37:22, 23.

Isku-xirnaanta uu Ezekiel tilmaamayo waxay muujinaysaa goorta aanay mar dambe kala qaybsanaan doonin, oo aanay dembi dambe samayn doonin, goorta la nadiifin doono, iyo marka Ilaah noqdo Ilaahooda keliya, oo ay yeeshaan boqor keliya. Oktoobar 22, Rasuulkii Axdiga ayaa si kedis ah macbudka ugu yimid inuu “nadiifiyo” dadkiisa. Wuxuu u yimid inuu helo boqortooyo, dadkeeduna sida uu Butros sheegay markaas ay ahaan lahaayeen boqortooyo wadaaddo iyo boqorro ah. Taariikhdaas arooska ayaa arooska u yimid guurka sidoo kale, kaas oo ah qarsoodiga uu Bawlos iyo Hoosheeca tilmaamayaan, kaas oo matala isu-darka ilaahnimada iyo dadnimada. Yooxanaa wuxuu tilmaamayaa in qarsoodigaas, oo Bawlos ku tilmaamay “Masiixu idinku jiro, rajadii ammaanta,” uu dhammaan doono maalmaha dhawaaqa malaa’igta toddobaad.

> Laakiin maalmaha codka malaa’igta toddobaad, markuu bilaabo inuu buunkii afuufo, qarsoodiga Ilaah waa la dhammaystiri doonaa, sida uu ugu sheegay addoommadiisii nebiyada. Muujintii 10:7.

Malaa’igta toddobaad waa hoogga saddexaad, kaas oo yimid 11-ka Sebtembar, 2001. Malaa’igta toddobaad waxay billowday inay buunkeeda dhawaaqdo markii malaa’igta saddexaad ay timid taariikhda 1844, iyo wixii ka dambeeyey, laakiin fallaagadii 1863 ayaa hor istaagtay in shaqadu dhammaato. Malaa’igta saddexaad way timid, oo buunka toddobaadna wuxuu mar kale bilaabay inuu dhawaaqo 11-ka Sebtembar, 2001, markanna “qarsoodiga Ilaah” waa in “la dhammeeyo.” “Qarsoodigaas” waa isu-geynta ilaahnimada iyo dadnimada, taas oo soo saarta boqol iyo afar iyo afartan kun, kuwaas oo markaas noqda calanka iyo ciidanka Ilaah. Sababtaas aawadeed, cutubka soddon iyo toddobaad ee Yexesqeel wuxuu ku bilaabmaa iyadoo Yexesqeel loo qaaday dooxo ay yaallaan lafo engegan oo dhintay. Lafahaasu waxay metelaan Adventisnimada La’odikiya 11-ka Sebtembar, 2001, waxaana sababtaas awgeed Bawlos injiilkiisa ku saabsan qarsoodiga Ilaah ugu jeediyaa dadka La’odikiya.

> Waayo, waxaan jeclaan lahaa inaad ogaataan dagaalka weyn ee aan idiinugu jiro, iyo kuwa La'odikiya jooga, iyo dhammaan inta aan wejigayga jidhka ku arag; si qalbiyadoodu u qalbi-qabowsadaan, iyagoo jacayl ku midoobay, oo ay u gaadhaan hodantinimada oo dhan ee hubsiimada buuxda ee garashada, si loo aqoonsado qarsoodiga Ilaah, iyo kan Aabbaha, iyo kan Masiixa; kaas oo ay ku qarsoon yihiin khasnadaha oo dhan ee xigmadda iyo aqoonta. Kolosay 2:1–3.

Tani sidoo kale waa tilmaanta ay Walaasha White la xiriiriso lafaha engegan ee dhintay ee ku xusan Ezekiel.

> “Laakiin ma aha oo keliya in masalkan lafaha engegan uu quseeyo dunida, ee waxa kale oo uu khuseeyaa kuwa lagu barakeeyey iftiin weyn; waayo iyaguna waxay la mid yihiin qalfoofyada dooxada. Waxay leeyihiin qaabka dadka, dhismaha jidhka; laakiin ma haystaan nolol ruuxi ah. Hase yeeshee masalku kama tagayo lafaha engegan iyagoo keliya isku xiran oo noqday qaababka dadka; waayo kuma filna in ay jirto isu-dheellitirnaan addimada iyo muuqaalka. Neefta noloshu waa inay jidhadka nooleysaa, si ay toos ugu istaagaan oo ay hawl u galaan. Lafahani waxay metelaan reer binu Israa’iil, kiniisadda Ilaah, rajada kiniisadduna waa saamaynta noolaysiisa ee Ruuxa Quduuska ah. Rabbigu waa inuu ku neefsadaa lafaha engegan, si ay u noolaadaan.

> Ruuxa Ilaah, oo leh xooggiisa noolaynaya, waa in ay ku jirtaa wakiil kasta oo bini’aadan ah, si muruq kasta iyo seed kasta oo ruuxi ah ay hawl ugu jiraan. Iyadoo aan Ruuxa Quduuska ah jirin, iyadoo aan neefta Ilaah jirin, waxaa yimaada kabuubyo damiirka ah iyo lumin nolosha ruuxiga ah. Kuwo badan oo aan lahayn nolol ruuxi ah magacyadoodu waxay ku qoran yihiin diiwaannada kaniisadda, hase yeeshee kuma qorna kitaabka nolosha ee Wanka. Waxaa laga yaabaa inay ku biireen kaniisadda, laakiin lama midoobin Rabbiga. Waxaa laga yaabaa inay ku dadaalaan gudashada hawlo cayiman oo go’an, oo loo arko inay yihiin dad nool; laakiin kuwo badan waxay ka mid yihiin kuwa leh “magac baad leedahay inaad nooshahay, laakiin waad dhimatay.”

> “Haddii aanay jirin toobadkeen dhab ah oo naftu Ilaah ugu soo noqoto; haddii neefta nololeed ee Ilaah ayan nafta ku noolayn nolosha ruuxiga ah; haddii kuwa runta sheegta aanay ku dhaqaaqin mabda’ samada ka dhashay, iyagu kama dhalan abuurka aan qudhmin ee nool oo weligiis sii jira. Haddii aanay isku hallayn xaqnimada Masiixa oo keliya inay tahay ammaankooda; haddii aanay ku dayanin dabeecaddiisa oo aanay ku hawshoon ruuxiisa, way qaawan yihiin, mana ay xidhna marada xaqnimadiisa. Kuwii dhintay ayaa badanaa laga dhigaa kuwo nool u eg; waayo, kuwa ka shaqaynaya waxa ay ugu yeedhaan badbaado sida ay fikradahooda u arkaan, Ilaah kuma shaqaynayo gudahooda inuu doonistiisa wanaagsan ku rabo oo ku sameeyo.

> “Kooxdan waxaa si wanaagsan loogu matalay dooxada lafaha engegan ee Ezekiel uu ku arkay riyo.” Review and Herald, January 17, 1893.

Farriintii La’odikiya waxaa markii ugu horraysay loo soo bandhigay Adventism-ka sannadkii 1856, isla sannadkaas oo Rabbigu furay iftiinka sii kordhaya ee “toddobada goor” ee Laawiyiintii cutubka labaatan iyo lix. Farriintii 1856, oo ka koobnayd farriin gudaha ah oo ku baaqaysa toobadkeen, iyo farriin dibadda ah oo wax sii sheegid ah, waxaa la diiday sannadkii 1863. Farriintii La’odikiya ee qarsoodiga ah ee “Masiixa idinku jira, rajada ammaanta”, waxaa mar kale lagu celiyey sannadkii 1888 odayaasha Jones iyo Waggoner, farriintaasna Sister White sidoo kale waxay ku aqoonsatay inay tahay farriinta loo diray La’odikiya.

Tuduc tuduc, Yexesqeel cutubka toddoba iyo soddonaad wuxuu ku bilaabmaa Yexesqeel oo ruux ahaan loo geeyo Sebtembar 11, 2001, halkaas oo loo siiyo aragti ku saabsan Adventisamka La’odikiya, kuwaas oo ku dhintay dembiyo iyo xadgudubyo. Waxaa loo sheegay inuu bixiyo laba farriimood oo nebiyadeed oo kala duwan. Midda kowaad waxay soo saartaa isku biirid, hase ahaatee jidhadkii weli way dhinteen. Nebinimada labaadna waxay ku baaqaysaa in farriinta “afarta dabaylood” ay lafaheeda ku neefsato nolol. Farriinta afarta dabaylood waa farriinta shaabadaynta ee boqolka iyo afartan iyo afarta kun taas oo aqoonsanaysa afar malaa’igood oo haya afarta dabaylood. Sister White waxay afartaas dabaylood ku tilmaamaysaa “faras cadhooday”, oo doonaya inuu iska goosto, maxaa yeelay waa la xannibayaa. Faraska cadhooday ee Islaamku wuxuu doonayaa inuu iska goosto oo uu geeri iyo halaag ku keeno jidkiisa, sidii uu sameeyey Sebtembar 11, 2001, waxaana mar kale la sii dayn doonaa marka sharciga Axadda ee dhawaan imanaya uu yimaado.

Farriintaasu waxay meydadka ka dhigaysaa ciidan mideysan oo cagahooda ku taagan. Ciidankaas mideysan waxaa cagihiisa lagu taagaa jawaab ahaan farriinta malaa’igta toddobaad, waayo, maalmaha buunanka malaa’igta toddobaad la yeedhayo, qarsoodiga guurka boqol iyo afartan iyo afar kun ay Masiixa la leeyihiin waa la dhammaystiri doonaa.

Markaasaa waxaa Yexesqeel la tusay isku biiridda laba ul oo noqda hal quruun. Labadaas ul waa boqortooyadii woqooyi ee Israa’iil, iyo boqortooyadii koonfureed ee Yahuudah, kuwaas oo la isu geeyo iyagoo ah hal quruun dhammaadka xilliyadooda kala firdhinta wadajirka ah ee laba kun iyo shan boqol iyo labaatan sannadood. Dhammaadkooda wadajirka ahi wuxuu soo saaraa macbud ruuxi ah, kaas oo ay astaan u yihiin lix iyo afartan sannadood bilowga iyo dhammaadka wakhtiyada kala firdhinta wadajirka ah.

Waxaannu daraasaddan ku sii wadi doonnaa maqaalka xiga.

> “‘Oo aroortii ayay goor hore kaceen, oo waxay u baxeen cidladii Tekoo'a; oo markay baxayeen ayaa Yehooshaafaad istaagay oo yidhi, I maqla, reer Yahuudahow iyo dadka Yeruusaalem degganow; Rabbiga Ilaahiinna ah rumaysta, oo sidaas ayaad ku taagnaan doontaan; nebiyadiisana rumaysta, oo sidaas ayaad u liibaani doontaan. 2 Taariikhdii 20:20.’

> “Rabbiga Ilaahiinna ah rumaysta, oo sidaas ayaad ku taagnaan doontaan; nebiyadiisana rumaysta, oo sidaas ayaad u liibaani doontaan.”

> “Ishacyaah 8:20. ‘Sharciga iyo maragga ha loo noqdo; haddii aanay u hadlin sida eraygan, waa sababta oo ah iftiin kuma jiro iyaga.’”

> “Laba qodob ayaa halkan la hor dhigay dadka Ilaah: laba xaaladood oo guusha keena. Sharciga uu Rabbiga qudhiisu ku hadlay, iyo ruuxa wax sii sheegidda, waa labada ilood ee xigmadda ah oo dadkiisa ku hanuuniya waayo-aragnimo kasta. Sharciga Kunoqoshadiisa 4:6. ‘Tanu waa xigmaddiinna iyo garashadiinna hortooda quruumaha, kuwaas oo odhan doona, Hubaal quruuntan weyn waa dad xigmad iyo garasho leh.’”

> “Sharciga Ilaah iyo Ruuxa Waxsii sheegiddu waxay gacmaha is qabsadaan si ay u hanuuniyaan oo ay talo u siiyaan kaniisadda, mar kasta oo kaniisaddu taas aqoonsatayna iyadoo addeecaysa sharcigiisa, ruuxa waxsii sheegidda ayaa loo soo diray inuu ku hanuuniyo jidka runta.

> “Muujintii 12:17. ‘Masduulaagiina naagtii buu u cadhooday, wuuna tegey inuu la dagaallamo kuwa hadhay oo farcankeeda ka mid ah, kuwaas oo xajiya amarrada Ilaah oo haysta markhaatifurka Ciise Masiix.’ Waxsii sheegiddan waxay si cad u tilmaamaysaa in kaniisadda hadhay ay Ilaah ku qiran doonto sharcigiisa, ayna lahaan doonto hibada waxsii sheegidda. Addeecidda sharciga Ilaah iyo ruuxa waxsii sheegiddu had iyo goorba waxay kala sooci jireen dadka runta ah ee Ilaah, imtixaankuna badanaa waxaa lagu bixiyaa muujinta wakhtigan la joogo.”

> Wakhtigii Yeremyaah, dadku wax su’aal ah kama ay qabin farriintii Muuse, Eliyaas, ama Eliishaa, laakiin way su’aaleen oo dhinac bay u dhigeen farriintii Ilaah uga timid Yeremyaah ilaa xooggii iyo awooddii ay lahayd ay baabba’een, oo aan wax dawo ahina jirin inay Ilaah maxaabiis ahaan ugu kaxeeyo mooyaane.

> “Sidaas oo kale maalmahii Masiixa, dadku waxay ogaadeen in farriintii Yeremyaah ay run ahayd, oo waxay isku qanciyeen inay rumaystaan in haddii ay ku noolaan lahaayeen maalmahii awowayaashood ay aqbali lahaayeen farriintiisa; hase ahaatee isla waqtigaas waxay diiddanaayeen farriintii Masiixa, kii nebiyadii oo dhammu wax ka qoreen.”

> “Sida farriintii malaa’igta saddexaad uga soo baxday dunida, taas oo ah inay kaniisadda u muujiso sharciga Ilaah buuxnaantiisa iyo xooggiisa, ayaa hibadii wax sii sheegidduna isla markiiba dib loo soo celiyey. Hibadani waxay qayb aad u muuqata uga qaadatay kobcinta iyo hore u qaadista farriintan.

> “Maadaama ay kala duwanaanshooyin fikradeed ka dhasheen fasiraadaha Qorniinka iyo hababka shaqada, kuwaas oo ku habboon in ay wiiqaan rumaysadka kuwa farriinta rumaysan oo ay kala fogaansho ku keenaan hawsha, ruuxa wax sii sheegiddu mar walba wuxuu iftiimiyey xaaladda. Wuxuu mar walba u keenay midnimo fikir iyo iswaafajin hawleed jidhka rumaystayaasha. Dhibaato kasta oo ka dhalatay horumarinta farriinta iyo koboca hawsha, kuwii si adag ugu adkaystay sharciga Ilaah iyo iftiinka Ruuxa wax sii sheegidda way guulaysteen, hawshiina gacmahooda ayay ku barwaaqowday.” Loma Linda Messages, 34.

Back to Articles