Article

# Rooma waxay Dhidibada u Taagtaa Muujintii — Tirada Toban

Murankii Ugu Dambeeyey: Kitaabka Yoo’eel, Dhicitaankii New York, iyo Astaanta Rooma ee Taariikhda Adventiga

Author

Jeff Pippenger

Published

August 26, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Khilaafka ugu dambeeya ee aan doonayo inaan la midoobiyo doodaha kale ee taariikheed ee ku saabsan astaanta Roomaanka gudaha taariikhda Advent waa kitaabka Yoo’eel. Khilaafkaas wuxuu dhacay kaddib Sebtembar 11, 2001, waxaana suurtagal ah in, iyada oo aan la tixgelin duruufihii muddadaas, qodobo xeeldheer qaarkood si weyn loo seego. Si duruufahaas loogu dejiyo macnahooda saxda ah, waxaa loo baahan yahay in la tixgeliyo taariikhda Millerite-ka. Agoosto 11, 1840, wax sii sheegistii waqtiga ee Muujintii cutubka sagaalaad, aayadda shan iyo tobnaad, ayaa rumoowday.

> Oo afartii malaa’igna waa la sii daayay, kuwaas oo loo diyaariyey saacad, iyo maalin, iyo bil, iyo sannad, inay dilaan dadka saddex meelood meel. Muujintii 9:15.

Aayaddu waxay tilmaamaysaa in “saacadda, iyo maalin, iyo bil, iyo sannad,” ay u dhiganto saddex boqol iyo kow iyo sagaashan sannadood iyo shan iyo toban maalmood. Afarta malaa’igood waxay matalayeen markii Islaamku awood yeeshay oo uu dagaal ku soo qaaday Rooma, taas oo bilaabatay Luulyo 27, 1449. Barta bilowga waxaa lagu go’aamiyey iyadoo la adeegsanayo barta dhammaadka ee waxsii-sheegid kale oo waqti ah oo ah boqol iyo konton sannadood. Waxsii-sheegiddii ugu horraysay ee boqol iyo kontonka sannadood ahayd waxaa lagu soo bandhigay taariikhda hooggii kowaad, kaas oo sidoo kale ah buunka shanaad ee Muujintii cutubka sagaalaad. Markii waxsii-sheegiddii boqol iyo kontonka sannadood ahayd ay dhammaatay Luulyo 27, 1449, waxaa bilaabatay waxsii-sheegidda waqtiga ee aynu hadda ka fiirsanayno, oo saddex boqol iyo kow iyo sagaashan sannadood iyo shan iyo toban maalmood dabadeed waxsii-sheegiddu waxay ku dhammaatay Agoosto 11, 1840.

William Miller wuxuu fahmay quwadaha ku xusan Muujintii sagaal inay matalayaan Islaamka, waxaana ka hor taariikhda Ogosto 11, 1840, nin Millerite ah oo la oran jiray Josiah Litch uu soo bandhigay saadaal ku salaysan wax sii sheegidda, isaga oo tilmaamay in sannadka 1840 ay dhammaan doonto sarreyntii Cismaaniyiinta. Toban maalmood ka hor Ogosto 11, 1840, Litch wuxuu si ka sii saxan u habeeyey oo u cusboonaysiiyey saadaashiisii si uu u tilmaamo ma aha oo keliya sannadka ay wax sii sheegiddu rumoobi doonto, balse sannadka, maalinta, iyo bisha qudhooda. Sister White waxay ka hadashaa saamayntii saadaashii Litch ku yeelatay dunida diimeed ee Millerites-ka markii dhacdadu rumoowday.

> “Sannadkii 1840 rumoobid kale oo cajiib ah oo wax sii sheegiddu ku rumoowday ayaa kicisay xiiso baahsan. Laba sano ka hor, Josiah Litch, oo ka mid ahaa adeegayaashii hormuudka u ahaa ee ku wacdiyi jiray imaatinka labaad, ayaa daabacay fasiraad ku saabsan Muujintii 9, isagoo sii sheegay dhicitaankii Boqortooyadii Cismaaniyiinta. Sida ku cad xisaabaadkiisa, quwaddan waxa la afgembin lahaa... 11-ka Agoosto, 1840, markaas oo awoodda Cismaaniyiinta ee Constantinople la filan karo in la jebiyo. Taasna, waxaan rumaysanahay, in la arki doono inay sidaas tahay.”

> “Waqtigii saxda ahaa ee la cayimay, Turkigu, isagoo adeegsanaya safiirradiisa, wuxuu aqbalay ilaalinta quwadihii isbahaysiga ee Yurub, sidaas darteedna wuxuu isu geliyey hoos-tagga xukunka quruumaha Masiixiyiinta ah. Dhacdadu si qumman bay u fulisay waxsii sheegidda. Markii arrintaas la ogaaday, dad tiro badan ayaa ku qancay saxnaanta mabaadi’da fasiraadda waxsii sheegidda ee uu qaatay Miller iyo saaxiibbadiis, waxaana dhaqdhaqaaqii imaatinka la siiyey dhiirrigelin yaab leh. Rag aqoon iyo maqaam leh ayaa ku biiray Miller, labadaba wacdinta iyo daabacaadda aragtiyihiisa, waxaana intii u dhexeysay 1840 ilaa 1844 shaqadu si dhakhso leh u fiday.” The Great Controversy, 334, 335.

Taageeradeeda dhacdadan sannadihii la soo dhaafay marar badan ayaa siyaabo kala duwan loo weeraray by Todobaadka-Maalinleyda Adventist ee La'odikiya. Sida toddobada jeer iyo “kan joogtada ah” ay tahay, runtaan in la weeraro waa in la diido aasaaska sida loogu matalay labada loox ee quduuska ah, iyo weliba amar-maamuleedka Ruuxa Waxsii-sheegidda. Sababta Shaydaanku ugu hawlgalay inuu baabi’iyo kalsoonida taariikhdan waa mid dhinacyo badan leh.

Saadaashii Litch waxa ay adeegsatay “mabaadi’da fasiraadda waxsii-sheegista ee uu qaatay Miller.” Miller waxaa la siiyey garasho ku saabsan curiyaha wakhtiga waxsii-sheegista, oo ku alla kii ka shakiya in farriintii Miller ay ku dhisnayd wakhtiga waxsii-sheegista, waxa keliya oo uu u baahan yahay inuu dib u eego jaantusyadii hormuudka ee 1843 iyo 1850 si uu u xaqiijiyo in arrintaasu run ahayd. Ka hor Agoosto 11, 1840, kuwii ka soo horjeeday saadaashii Miller ee ku saabsanayd soo noqoshada Masiixa waxay ku doodi jireen in wakhtiga waxsii-sheegista aan loo adeegsan karin in lagu garto goorta Masiixu soo noqon doono. Inta badan waxay adeegsan jireen hadalka Kitaabka Quduuska ah ee ku saabsan inaan la garanayn maalinta ama saacadda, si ay uga horyimaaddaan farriintiisa iyo hawshiisa.

> Laakiin maalintaas iyo saacaddaas ninna ma oga, malaa’igaha samaduna ma oga, Aabbahay oo keliya mooyaane. Sida ay ahaayeen wakhtiyadii Nuux, sidaas oo kalena waxay ahaan doontaa imaatinka Wiilka Aadanaha. Waayo, sidii wakhtiyadii daadkii ka horreeyey ay wax u cuni jireen oo u cabbi jireen, u guursan jireen oo guur siin jireen, ilaa maalintii Nuux doonnidii galay, oo ayan garanaynin ilaa daadkii yimid oo wada qaaday dhammaantood; sidaas oo kalena imaatinka Wiilka Aadanaha ayuu ahaan doonaa. Markaas laba ayaa beer joogi doona; mid waa la qaadi doonaa, ka kalena waa laga tegi doonaa. Matayos 24:36–40.

In kasta oo tuducan jiro, haddana kuwa Millerites waxaa u muuqday caddayn badan oo Kitaabka Quduuska ah oo taageeraysa waxsii sheegyadooda, wayna sii wadeen iyaga oo ku dhaqmaya mabda’ ay markii dambe Sister White aqoonsatay.

> “‘Qofna ma garanayo maalinta iyo saacadda’ wuxuu ahaa doodda ugu badan ee ay soo bandhigi jireen kuwa diiday rumaysadka imaatinka. Qorniinku waa kan: ‘Laakiin maalintaas iyo saacaddaas qofna ma oga, malaa’igaha jannadana ma oga, Aabbahay oo keliya mooyaane.’ Matayos 24:36. Faahfaahin cad oo is-waafaqsan oo aayaddan ku saabsan ayaa waxaa bixiyey kuwii Rabbiga sugayey, waxaana si cad loo muujiyey sida khaldan ee ay uga faa’iidaysteen kuwa ka soo horjeeday. Erayadan waxaa Masiixu ku hadlay wada-hadalkiisii xusuusta lahaa ee uu la yeeshay xertiisa Buur Saytuun dusheeda ka dib markii uu markii ugu dambaysay macbudka ka baxay. Xertii waxay weyddiiyeen su’aashan: ‘Calaamadda imaatinkaaga iyo dhammaadka dunidu maxay ahaan doontaa?’ Ciise wuxuu siiyey calaamado, wuxuuna yidhi: ‘Markaad waxyaalahan oo dhan aragtaan, ogaada inuu dhow yahay, oo albaabbada joogo.’ Aayadaha 3, 33. Hadal Badbaadiyaha ka mid ah waa inaan loo adeegsan inuu mid kale baabbi’iyo. In kastoo aanu qofna garanayn maalinta iyo saacadda imaatinkiisa, haddana waxaa nala baray oo nalaga doonayaa inaan garanno goorta uu dhow yahay. Weliba waxaa naloo sii barayaa in haddii digniintiisa la iska indho tiro, oo la diido ama la dayaco in la garto goorta imaatinkiisu dhow yahay, ay taasu innagu noqon doonto sida ay ugu noqotay kuwii noolaa wakhtigii Nuux oo aan garan goortii daadku imanayay. Masaalka isla cutubkaas ku jira oo isbarbardhigaya addoonka aaminka ah iyo kan aan aaminka ahayn, isla markaana sheegaya xukunka kan qalbigiisa ka yidhaahda, ‘Sayidkaygu imaatinkiisa wuu raagay,’ wuxuu muujinayaa aragtida uu Masiixu ka yeelan doono iyo abaalmarinta uu siin doono kuwa uu ka helo iyagoo feejigan oo dadka bara imaatinkiisa, iyo kuwa diida. ‘Haddaba soo jeeda,’ ayuu yidhi. ‘Waxaa barakaysan addoonkaas uu sayidkiisu markuu yimaado ka helo isagoo sidaas samaynaya.’ Aayadaha 42, 46. ‘Haddaba haddaadan soo jeedin, waxaan kuugu iman doonaa sida tuug oo kale, mana ogaan doontid saacadda aan kugu iman doono.’ Muujintii 3:3.” Murankii Weynaa, 370.

Markii saadaashii Litch rumoowday, rag “aqoon iyo maqaam leh ayaa la midoobay Miller, wacdinta iyo daabiciddaba aragtidiisa, shaqaduna si degdeg ah ayay u fidday intii u dhexaysay 1840 ilaa 1844.” Farriintii Miller waxay heshay awood markii xeerarkiisii fasiraadda waxsii sheegyada la xaqiijiyey inay yihiin xeerar ansax ah. Iyada oo laga jawaabayo rumoobiddii waxsii sheegidda wakhtiga, ma ahayn oo keliya in xeerkii Miller la xaqiijiyey, oo kuwo badanna markaas ku biireen dhaqdhaqaaqii Millerite, balse sidoo kale waxa si waxsii sheegid ahaan muhiim u ahayd in xeerka aasaasiga ah ee xeerarka Miller uu ahaa kii la xaqiijiyey. Sidoo kale, xaqiiqada ah in xaqiijintaasi lagu gaadhay ku-dhaqanka waxsii sheegid ka hadlaysa tii labaad ee saddexdii hoog, kuwaas oo sidoo kale ah buunka shanaad, lixaad, iyo toddobaad.

Awood-siinta farriintii Miller waxay noqotay mid ka mid ah calaamadaha-jidka ee ugu muhiimsan ee dhaqdhaqaaqii dib-u-habaynta Millerite. Waxaa hore loogu sii tusaaleeyay baabtiiskii Ciise. Waxay muujisay in geeddi-socodkii ugu dambeeyey ee imtixaanka dadka axdigii hore (Protestant-ka) uu bilaabmay. Waxay noqotay bartilmaameedka weerarka Shayddaanka ee ka dhanka ahaa guud ahaan dhaqdhaqaaqa iyo farriinta Millerite.

> “Su’aal kasta oo Shaydaanku maskaxda ku kicin karo si uu shaki uga abuuro taariikhda weyn ee socdaalladii hore ee dadka Ilaah, waxay ka farxin doontaa haybaddiisa shaydaanimo, waana gef ka dhan ah Ilaah. Warka ku saabsan imaatinka dhow ee Rabbiga ee dunideenna ku imanaya xoog iyo ammaanta weyn waa run, oo sannadkii 1840 codad badan ayaa loo qaaday ku dhawaaqistiisa.” Manuscript Releases, volume 9, 134.

Sebtembar 11, 2001, hoogii saddexaad ayaa soo galay taariikhda waxsii sheegidda. Dhacdadaasi waxay xaqiijisay xeerka aasaasiga ah ee fasiraadda waxsii sheegidda ee ay qaadatay dhaqdhaqaaqii malaa’igta saddexaad ee bilaabmay 1989. Runta ugu horraysay ee loo furay rasuulkii dhaqdhaqaaqaas dibu-habaynta ah waxaa la furay 1989, mana ay ahayn lixda aayadood ee ugu dambeysa ee Daanyeel kow iyo tobnaad. Waxay ahayd runta ah in dhammaan dhaqdhaqaaqyada dibu-habayntu ay is barbar socdaan, oo ay tahay in la isu keeno sadar ka sarreeya sadar si loo aqoonsado astaamaha dhaqdhaqaaqa boqol iyo afar iyo afartan kun, kaas oo ah dhaqdhaqaaqa malaa’igta saddexaad. Bandhiggii ugu horreeyey ee dadweyne ee aan abid jeediyo wuxuu ka dhacay kulan xeroeed sannadkii 1994, ama malaha 1995. Bandhiggu kuma saabsanayn lixda aayadood ee ugu dambeysa ee Daanyeel kow iyo tobnaad; wuxuu ku saabsanaa xariiqyada dibu-habaynta ee is barbar socda.

Markii waxsii Islaamka ee hooggii saddexaad ay rumoowday Sebtembar 11, 2001, waxay la simantay Ogoosto 11, 1840. Sannadkii 1840 wax sii sheegid ku saabsan hooggii kowaad iyo kii labaad ayaa xaqiijisay farriintii Milleriyiinta, Sebtembar 11, 2001-na wax sii sheegid ku saabsan hooggii saddexaad ayaa xaqiijisay farriintii Future for America. Garashada xaqiiqadaas waxay dad aad u badan gelisay dhaqdhaqaaqa, halka markii hore uu inta badan ahaa hal shakhsi. Markaas farriinta dhaqdhaqaaqa iyo farriin-sidihii waxay galeen weerar, sida ay taariikhdii 1840 u noqotay bartilmaameedka weerarka Shaydaanka intii lagu jiray tobannaannadii sano ee xigay.

Kuwii ku biiray dhaqdhaqaaqa Future for America waxay qaateen xeerarkii fasiraadda waxsii sheegyada ee uu ururiyey rasuulkii taariikhdaas. Mid ka mid ah xeerarkaas, oo laga yaabo inuu ahaa uguna yahay kan ugu muhiimsan, wuxuu ahaa welina yahay adeegsiga saddex-geesoodka ah ee waxsii sheegyada. Rasuulku wuxuu u yimid fahamka in xaqiiqooyin waxsii sheeg ah oo gaar ahi lagu muujiyey saddex rumoobid oo cayiman. Iyadoo la rumaysnaa in taariikhdii Millerite lagu soo celiyey taariikhda boqol iyo afartan iyo afarta kun, waxaa la arkay in August 11, 1840 uu tusaale u ahaa September 11, 2001, iyo in khadadka kale ee quduuska ah ee dib-u-habayntuna ay sidoo kale lahaayeen isla calaamaddaas jidka.

Caddaynta ku celcelinta xariiq kasta oo dib-u-habayn quduus ah ee ku jirta xariiqda malaa’igta saddexaad ayaa markaas waxaa furay Libaaxa qabiilka Yahuudah. Waxaa la arkay in sida taariikhdii Millerite ay u dhammaystirtay masaalka tobanka bikradood si waafaqsan xaraf kasta, sidaas oo kale ayay taariikhda Future for America u dhammaystirtay.

> “Badanaa waxaa la ii tilmaamaa masaalkii tobanka bikradood, oo shan ka mid ahi xigmad lahaayeen, shanna nacas bay ahaayeen. Masaalkani wuxuu rumoobay oo wuxuu u rumoobi doonaa ilaa xarafka ugu dambeeya, waayo wuxuu leeyahay adeegsi gaar ah oo wakhtigan ku saabsan, oo sida farriinta malaa’igta saddexaad, wuu rumoobay, wuuna sii ahaan doonaa runta wakhtigan ilaa dhammaadka wakhtiga.” Review and Herald, August 19, 1890.

Todobada onkod ee Muujintii cutubka tobnaad waxaa loo aqoonsaday inay tilmaamayaan waayo-aragnimadii Milleriyiinta laga bilaabo Agoosto 11, 1840 ilaa Oktoobar 22, 1844, iyo sidoo kale taariikhda Sebtembar 11, 2001 ilaa sharciga Axadda ee dhawaan imanaya.

> “Iftiinkii gaarka ahaa ee Yooxanaa la siiyey, oo lagu muujiyey toddobadii onkod, wuxuu ahaa sawirid dhacdooyin dhici lahaa intii lagu jiray farriimaha malaa’igta koowaad iyo tan labaad....”

> “Ka dib markii toddobadan onkod ay codadkoodii ku hadleen, amarku wuxuu u yimaadaa Yooxanaa sida uu ugu yimid Daanyeel oo ku saabsan kitaabka yar: ‘Xir waxyaalihii toddobada onkod ku hadleen.’ Kuwanu waxay khuseeyaan dhacdooyin mustaqbalka ah oo lagu muujin doono sida ay u kala horreeyaan.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, mugga 7, 971.

Waxaa la aqoonsaday in Walaasha White ay si toos ah u tidhi dhaqdhaqaaqa malaa’igta saddexaad uu barbar socdo dhaqdhaqaaqa malaa’igta koowaad iyo tan labaad.

> “Ilaah wuxuu farriimaha Muujintii 14 siiyey meeshooda ku jirta silsiladda waxsii-sheegidda, hawshooduna ma joogsandoonto ilaa dhammaadka taariikhda dhulkan. Farriimaha malaa’igta koowaad iyo tan labaad weli waa runta wakhtigan, waana inay barbar socdaan kan tan ku xigta. Malaa’igta saddexaad digniinteeda waxay ku dhawaaqdaa cod weyn. ‘Waxyaalahaas dabadeed,’ ayuu Yooxanaa yidhi, ‘waxaan arkay malaa’ig kale oo samada ka soo degaysa, iyadoo leh awood weyn, oo dhulkuna wuxuu ku iftiimay ammaanteedii.’ Iftiimintan gudaheeda, iftiinka saddexda farriimood oo dhan waa ku midoobay.” The 1888 Materials, 803, 804.

Socodka malaa’igta kowaad iyo tan labaad wuxuu barbar socdaa socodka malaa’igta saddexaad. Waxsii sheegista awoodda siisay socodka malaa’igta kowaad iyo tan labaad waxaa awooddeeda lahaa rumoobidda waxsii sheegid waqtiyeed oo ah hoogga kowaad iyo kan labaad, halka awoodsiinta socodka malaa’igta saddexaad ay ka timid rumoobidda waxsii sheegid ku saabsan hoogga saddexaad.

Sida 11-kii Agoosto, 1840, markii farriintii Future for America la xaqiijiyey, “dad tiro badan ayaa lagu qanciyey saxnaanta mabaadi’da fasiraadda waxsii sheegidda ee ay qaadatay” Future for America, waxaana “dhaqdhaqaaqii imaanshaha la siiyey dardar yaab leh.” “Rag aqoon iyo maqaam leh ayaa ku midoobay” Future for America, “labadaba wacdinta iyo daabacaadda” farriinta waxsii sheegidda ee Future for America. Xeerka gaarka ah ee Future for America oo si cad u xaqiijiyey Sebtembar 11, 2001 inuu yahay dhammaystir waxsii sheegid ah wuxuu ahaa “adeegsi saddex-laab ah oo waxsii sheegidda ah.”

Markaan aqbalno aragtida aasaasiga ah ee Islaamka ee hoogga kowaad iyo kan labaad, sida loogu matalay labadii shax ee quduuska ahaa, iyadoo lala xiriirinayo markhaatiga qoran ee kuwii farriinta baray, waxaannu garanaynaa astaamo nebiyadeed oo gaar ah oo la xiriira hoogga kowaad iyo hoogga labaad. Baybalku marar badan ayuu, siyaabo kala duwan, ku baraa in runta lagu sugo markhaatiga laba. Astaamaha nebiyadeed ee hoogga kowaad, marka lagu daro astaamaha nebiyadeed ee hoogga labaad, waxay sugayaan astaamaha nebiyadeed ee hoogga saddexaad. Ku-dhaqanka saddex-geesoodka ah ee Islaamku aad buu u gaar yahay marka la aqoonsanayo imaatinka hoogga saddexaad 11ka Sebtembar, 2001, taas oo aanay suurtagal ahayn in aan la arag, inkasta oo intooda badan ay doortaan inay indhahooda ka xiraan caddaynta.

Adeegsiga saddex-geesoodka ah ee wax sii sheegidda ayaa si adag u xaqiijiyey in hooggii saddexaad uu yimid Sebtembar 11, 2001. Markaas ayaa la arkay in qaanuunku si toos ah ula xidhiidhay farriintii malaa’igta labaad, taas oo wakhtigii Milleriyiinta iyo sidoo kale wakhtiga boqolka iyo afartan iyo afarta kun ay tahay xilligii Ruuxa Quduuska ah la shubo. Labada taariikhoodba waa rumoobid masaalka tobanka bikradood, masaalka dhexdiisana farriinta Qaylada Habeenbadhku waa meesha kala soocidda kuwa caqliga leh iyo kuwa nacasyada ahi ku muuqato, waana meesha farriinta malaa’igta labaad lagu xoojiyo.

> “Markii ay ku dhowaatay dhammaadka farriintii malaa’igta labaad, waxaan arkay iftiin weyn oo samada ka imanaya oo ku ifaya dadka Ilaah. Fallaaraha iftiinkaasu waxay u ekaayeen kuwo u dhalaalaya sida qorraxda. Oo waxaan maqlay codadka malaa’igaha oo qaylinaya, ‘Bal eega, Aroosku wuu imanayaa; u baxa si aad ula kulantaan Isaga!’”

> “Tanu wuxuu ahaa qayladii habeenbadhkii, taas oo ahayd inay xoog siiso farriintii malaa’igta labaad. Malaa’ig baa samada laga soo diray si ay u kiciyaan quduusiintii niyad-jabtay oo ay ugu diyaariyaan hawsha weyn ee hortooda taallay. Ragga ugu hibada badnaa ma ahayn kuwii ugu horreeyey ee farriintan hela. Malaa’ig baa loo diray kuwa is-hoosaysiiya oo daacadda ah, waxayna ku qasbeen inay qaylada kor u qaadaan, ‘Bal eega, Aroosku wuu imanayaa; u soo baxa inaad ka hortagtaan!’” Early Writings, 238.

Taariikhda malaa’igtii kowaad iyo tii labaad, daadinta Ruuxa Quduuska ah waxa lagu dhammaystiraa Qayladii Habeenbadhka oo ku biiraysa farriintii malaa’igta labaad. Tan waxaa lagu soo celiyaa taariikhda malaa’igta saddexaad.

> “Malaa’ig ayaa loo diray inay caawiyaan malaa’igta xoogga badan ee samada ka timid, waxaanan maqlay codad u ekaa kuwo meel kasta ka yeedhaya, Ka soo baxa iyada, dadkaygow, si aydaan uga qaybgelin dembiyadeeda, oo aydaan uga helin belaayooyinkeeda; waayo, dembiyadeedu waxay gaadheen ilaa samada, Ilaahna wuxuu xusuustay xumaatooyinkeeda. Farriintani waxay u muuqatay inay tahay wax lagu daray farriintii saddexaad, oo ay ku biirtay, sidii qayladii saqda dhexe ugu biirtay farriintii malaa’igta labaad sannadkii 1844. Ammaanta Ilaahna waxay dul saarnayd quduusiintii samirka badnayd ee sugayay, oo iyagu si aan cabsi lahayn ayay u bixiyeen digniintii ugu dambaysay ee qotada dheer, iyagoo ku dhawaaqaya dhicitaankii Baabuloon, isla markaana ugu yeedhaya dadka Ilaah inay ka soo baxaan iyada; si ay uga baxsadaan halaaggeeda cabsida leh.” Spiritual Gifts, volume 1, 195.

Marka loo eego adeegsiga saddex-geesoodka ah ee waxsii sheegidda, farriinta malaa’igta labaad waxay ka dhigan tahay adeegsiga saddex-geesoodka ah ee waxsii sheegidda; waayo, farriintu taariikh kasta ha ahaatee waa tan: Baabuloon laba jeer bay dhacday.

> Markaasaa waxaa daba socday malaa’ig kale, oo leh, Baabuloon way dhacday, way dhacday, magaaladaas weynayd; maxaa yeelay waxay quruumaha oo dhan ka waraabisay khamriga cadhada sinadeeda. Muujintii 14:8.

Malaa’igii xoogga badnaa ee Muujintii tobnaad ayaa soo degay iyadoo la fulinayo waxsii sheegidii hooggii koowaad iyo kii labaad 11kii Agoosto, 1840, isagoo sidaas yeelayna wuxuu tusaale u noqday soo degidda malaa’igta xoogga badan ee Muujintii cutubka siddeed iyo tobnaad 11kii Sebtembar, 2001. Markaas malaa’igtaas oo dhulka ku iftiimisa ammaantiisa waxay samaysay baaq.

> Markaasuu cod weyn ku qayliyey isagoo leh, Baabuloonkii weynaa wuu dhacay, wuu dhacay, oo wuxuu noqday hoygii jinniyada, iyo qalcaddii ruux kasta oo wasakh ah, iyo qafaskii haad kasta oo nijaas ah oo nacayb leh. Muujintii 18:2.

Farriinta malaa’igta labaad ee cutubka afar iyo tobnaad, iyo tan malaa’igta xoogga badan ee cutubka siddeed iyo tobnaad, waxay caddaynaysaa in Baabuloon laba jeer dhacday, farriintuna waxay aqoonsanaysaa Baabuloonta maalmaha ugu dambeeya. Waxay aqoonsanaysaa Baabuloonta maalmaha ugu dambeeya, waayo labada jeer ee Baabuloon hore u dhacday, wakhtigii Nimrod, iyo wakhtigii Nebukhadnesar ilaa Belshaasar, waxay dhisayaan astaamaha nebiyadeed ee dhicitaanka dhilladii Muujintii toddoba iyo tobnaad oo fooddeeda ku qoran, “Baabuloonkii Weynaa.” In la aqoonsado dhicitaankaas Baabuloon ee maalmaha ugu dambeeya waxay u baahan tahay labada markhaati ee labada dhicitaan ee hore ee Baabuloon, waayo farriinta maalmaha ugu dambeeya waa: Baabuloon waa dhacday, waa dhacday. Markii malaa’igta xoogga badani soo degtay, markii dhismayaashii waaweynaa ee Magaalada New York lagu soo riday taabashada Ilaah, wuxuu ku caddaynayaa ku dhawaaqistiisa xukunka adeegsiga saddex-geesoodka ah ee waxsii sheegidda. Adeegsiga saddex-geesoodka ah ee waxsii sheegidda ee dejiyey Sebtembar 11, 2001 inay tahay rumoobidda erayga nebiyadeed ee Ilaah, wuxuu ahaa adeegsiga saddex-geesoodka ah ee saddexda hoog.

Markii rumoobiddaas ay dhacday, qaar badan ayaa ku biiray dhaqdhaqaaqa Future for America, waxaana ay ku qanceen mabaadi’da fasiraadda waxsii sheegidda ee ay adeegsanaysay Future for America. Agoosto 11, 1840 ayaa ku soo noqotay, oo sidaas ku samaysay, soo noqoshadaasu ma ay xaqiijin xeerkii aasaasiga ahaa ee Miller, kaas oo ahaa in maalin ay ka dhigan tahay sannad waxsii sheegidda Kitaabka Quduuska ah; waayo xeerka aasaasiga ah ee Future for America wuxuu ahaa in taariikhda Milleriyiinta ee farriimaha malaa’igta koowaad iyo tan labaad lagu soo celiyo taariikhda dhaqdhaqaaqa malaa’igta saddexaad.

Waxay u muuqataa wax is-caddeynaya in haddii sannadka 1840 uu noqday weerar gaar ah oo ka yimid sarreyntiisa Shaydaanka, sida ay Walaashii White Shaydaan ugu tilmaamayso, markaas taariikhda Sebtembar 11, 2001 ay iyaduna noqon lahayd mid u nugul weerar la mid ah. Sidaas awgeed, waxaynu helaynaa aragtiyo shirqool oo tilmaamaya doorka caalamiyeyaalka, ama Jesuit-ka, ama CIA-da, ama qoyska Bush, ama isu-geyn ka mid ah awoodahaas. Aragtiyadaas, inkasta oo ay xambaarsan yihiin qaybo run ah, waxaa loo habeeyey in lagu diido fikradda ah in ay ahayd taabasho xagga Ilaah ka timid oo soo dumisay dhismayaashii waaweynaa ee Magaalada New York, sidaasna ku calaamadisay imaatinka hooggii saddexaad ee ku soo galay taariikhda dhaqdhaqaaqa boqol iyo afartan iyo afarta kun.

> “Haddaba ma waxaa soo baxay hadalkii aan ku sheegay in New York lagu xaaqi doono hir-badeed weyn? Tan anigu weligay ma aanan sheegin. Waxaan iri, anigoo eegaya dhismayaasha waaweyn ee halkaas kor u kacaya, dabaqba dabaqa ka sarreeya, ‘Muuqaallo aad u cabsi badan ayaa dhici doona marka Rabbigu u kaco inuu dhulka si daran u gariiriyo! Markaas erayada Muujintii 18:1–3 way rumoobi doonaan.’ Dhammaan cutubka siddeed iyo tobnaad ee Muujintii waa digniin ku saabsan waxa dhulka ku soo socda. Laakiin iftiin gaar ah kama aanan helin waxa ku soo socda New York, marka laga reebo inaan ogahay in maalin uun dhismayaasha waaweyn ee halkaas yaal la dumin doono marka xoogga Ilaah rogayo oo afgembinayo. Iftiinkii la i siiyey ayaan ku ogahay in baabba’u dunida ku jiro. Hal eray oo Rabbiga ka yimaada, hal taabasho oo xooggiisa weyn ah, oo dhismayaashan waaweyn way soo dhici doonaan. Muuqaallo ayaa dhici doona oo cabsi badnidooda aynaan qiyaasi karin.” Review and Herald, Luulyo 5, 1906.

Aragtiyaha shirqoolka, ha ahaadeen kuwo aan wax run ah ku jirin ama kuwo ay ku jiraan runo qayb ahaan ah, dhammaantood waxay wiiqaan runta ah in ay ahayd hawsha qaddarinta Eebbe ee keentay dhacdooyinkii taariikhdaas. Aragtiyahaas kala duwan ee shirqoolku waa weerarka Shaydaanka ee ka imanaya dibadda dhaqdhaqaaqa oo ka dhan ah runta, laakiin sidoo kale wuxuu ka shaqeeyey inuu runta ka wiiqo gudaha dhaqdhaqaaqa dhexdiisa. Mid ka mid ah weerarradaas gudaha ahi wuxuu ku salaysan yahay diidmada Rooma inay tahay mawduuca buugga Yoo’eel.

Waxaannu khilaafkaas ku eegi doonnaa maqaalka xiga.

> Kanu waa eraygii Rabbiga ee u yimid Yoo’eel ina Fetuu’eel. Bal tan maqla, kuwii waayeelka ahaaw; oo dheg jalaq u siiya, dadyowga dalka deggan oo dhammow. Ma wakhtigiinnii baa tan ka dhacday, mise xataa wakhtigii awowayaashiin? Carruurtiinna uga sheega, carruurtiinnuna ha u sheegaan carruurtooda, carruurtooduna qarniga kale. Wixii ay ayaxa guura ka tagtay waxaa cunay ayaxa; wixii ay ayaxu ka tageenna waxaa cunay dirxi baabbi’iya; wixii dirxiga baabbi’iya ka tageenna waxaa cunay diir. Toosa, kuwiinna sakhraamiinta ahow, oo ooya; oo baroorta, dhammaantiin kuwiinna khamriga cabbaow, khamriga cusub aawadiis; waayo, afkiinna waa laga gooyay. Waayo, quruun baa dalkayga ku soo kacday, xoog badan oo aan tiro lahayn, oo ilkahoodu yihiin ilkaha libaaxa, oo wuxuu leeyahay miciyo daan weyn oo libaaxad ah. Yoo’eel 1:1–6.

Back to Articles