Article

# Kitaabka Daanyeel - Boqol iyo Lix

Daah-furka Xukunka: Laga soo bilaabo 9/11 ilaa Sharciga Axadda – Falanqayn Nebiyadeed

Author

Jeff Pippenger

Published

February 29, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Xukunka baarista ee kuwa nool waxay bilaabatay Sebtembar 11, 2001, xukunka fulintuna wuxuu bilaabmaa marka uu dhowaan yimaado sharciga Axadda. Labadaas xilli ee xukunka ahi waxay metelaan hawsha rasuulka jidka u diyaariya Rasuulka saddexaad ee Axdiga, iyo Eliiyaahii saddexaad, taas oo ah dhammaadka rasuulkii Eliiyaah ee ka bilaabmay taariikhdii Millerite-ka.

Masiixa dhexdiisa, isagoo ah dhammaystirka Rasuulka Axdiga, wuxuu laba jeer nadiifiyey macbudka dhulka ee muuqda, kaas oo ahaa astaan u ah jidhkiisa iyo macbudkiisa ruuxiga ah. Macbudkiisa dhulka ee muuqda wuxuu ku bilowday sidii teendhada kulanka ee cidlada, dabadeedna wuxuu noqday macbudkii Sulaymaan, ka dibna macbudkii dib loo dhisay toddobaatankii sannadood ee maxaabiisnimada Baabuloon kaddib, iyo isla macbudkaas ka dib dib-u-habayn socotay lix iyo afartan sannadood oo uu sameeyey Herodos.

Joogitaanka jireed ee Ilaah wuxuu barakeeyey teendhadii taambuugga ahayd iyo macbudkii Sulaymaan, laakiin ma uu barakayn macbudkii dib loo dhisay maxaabiistii ka dib; hase ahaatee, macbudkaas dib loo habeeyey waxaa barakeeyey joogitaanka jireed ee Masiixa. Taariikhda macbudkii Herodos dib u habeeyey gudaheeda, Masiixu laba jeer ayuu macbudka nadiifiyey, taas oo ahayd dhammaystirka Malaakii cutubka saddexaad. Nadiifintii kowaad, Masiixu wuxuu macbudka ku tilmaamay guriga Aabbihiis, laakiin nadiifintii ugu dambaysay ee macbudka ayuu Masiixu ku tilmaamay gurigii Yuhuudda.

Taariikhda Milleriyiinta dhexdeeda Masiixu wuxuu dhisay macbud ruuxi ah muddadii lix iyo afartan sannadood ahayd ee ka bilaabanaysay 1798 ilaa 1844. Oktoobar 22, 1844, isagoo fulinaya Malaakii cutubka saddexaad, ayuu si kedis ah ugu yimid macbudkiisii, sidaasna ku daahiriyey bikradihii nacasyada ahaa. Dabadeedna wuxuu u yimid sidii malaa’igtii saddexaad si uu u dhammaystiro nadiifinta labaad oo ah tan ugu dambaysa; hase ahaatee, sida bilowgii reer binu Israa’iil hore, reer binu Israa’iil casriga ahi ma ay lahayn iimaankii lagama maarmaanka u ahaa in shaqada la dhammaystiro.

Sebtembar 11, 2001, Masiixu wuu soo noqday si uu u dhammaystiro nadiifintii labaad ee macbudka, taas oo la dhammaystiro marka bikradaha nacasyada ah la daahiriyaa sharciga Axadda ee dhowaan imanaya, marka ay ku baraarugaan xaqiiqada ah in aanay fahmin korodhka aqoonta ee la furfuray 1989. Korodhkaas aqooneed wuxuu matalaa farriinta roobka dambe, taas oo ah farriinta Qaylada Habeenbadhka marka lagu dhigo macnaha masaalka tobanka bikradood. Farriinta lixda aayadood ee ugu dambeeya ee Daanyeel kow iyo tobnaad, oo la furfuray wakhtiga dhammaadka sannadkii 1989, waxaa lagu matalaa aayadda afartan iyo afraad ee aayadahaas sida “warar xagga bari ka imanaya iyo xagga woqooyi.”

Farriinta roobka dambe waa farriinta Qaylada Habeenbadhka, waana farriinta bari iyo woqooyi. Bari iyo woqooyi waxay kala metelaan Islaamka iyo baabtiisnimada, siday u kala horreeyaan; farriin ahaanna waxay metelaan farriinta ay been-abuurto Adventism-ka La'odikiya intii u dhexaysay Sebtembar 11, 2001 iyo sharciga Axadda ee soo dhow. Sebtembar 11, 2001, wuxuu metelaa Islaamka (bari), sharciga Axadduna wuxuu metelaa calaamadda bahalka (woqooyi).

Sariirta dhimashada ee Adventism-ka La’odikiya waxaa lagu matalay inta u dhexeysa labadaas calaamadood, sida lagu tusay dhimashadii nebiga caasiga ahaa ee dhex martay dameerka iyo libaaxa. Sariirta dhimashada ee kuwa aqbala summadda bahalka waxaa lagu matalay “wararka ka yimaada bari iyo woqooyi” oo ka cadhaysiiya awoodda baabbanimada isla markaana bilaaba silcinta ugu dambaysa ee dadka Ilaah. Farriintaasu waxay ka bilaabataa sharciga Axadda ee Maraykanka ee dhowaan iman doona, waana meesha iyo weliba goorta Islaamka hooggii saddexaad si kedis ah u dhaco. Weerarkaas lama filaanka ahi wuxuu keenaa burbur qaran, wuxuuna ka cadhaysiiyaa quruumaha; sidaas awgeedna wuxuu bixiyaa dhiirrigelinta dhaqaale iyo siyaasadeed ee lagu mideeyo quruumaha oo dhan si ay uga soo horjeestaan Islaamka, iyagoo ku hoos jira daryeelka midowga saddex-geesoodka ah ee masduulaagga, bahalka, iyo nebiga beenta ah.

Taariikhda uu matalo Eliiyaahii saddexaad, farriinta aqoonsanaysa Hoogga saddexaad waxay masduulaagga, bahalka, iyo nebigii beenta ahaa u sheegaysaa in Islaamku yahay aaladda xukunka ee Ilaah u adeegsado inuu dadka ugu ciqaabo caabudidda astaanta awoodda baabanimada. Sida ay tahay saddexdii Rooma, saddexdii Baabuloon, saddexdii Eliiyaah, iyo saddexdii rasuul ee jidka diyaariya, Hoogga saddexaadna waxaa lagu dhisaa adeegsiga saddex-geesoodka ah ee saddexda Hoog.

> Oo haddana waan fiiriyey, oo waxaan maqlay malaa’ig hawada samada dhexdeeda ku duulaysa, iyadoo cod weyn ku leh, Hoog, hoog, hoog ha ku dhacdo kuwa dhulka deggan, codadka kale ee buunka saddexda malaa’igood aawadood, kuwaas oo weli dhawaaqi doona! Muujintii 8:13.

Walaal White si qoto dheer bay u taageertay buugga Smith, Daniel and Revelation, iyadoo muujisay in qof kasta oo Seventh-day Adventist ahi uu lahaado buuggaas, in kastoo aanay arrintaas u sheegin si toos ah sida aan hadda u qoray, hase ahaatee xaqiiqadaasi waxay ku jirtaa taageeradeeda.

> “Rabbigu wuxuu ugu yeedhayaa shaqaale inay galaan goobta iibinta buugaagta si buugaagta xambaarsan iftiinka runta waqtigan la joogo loo qaybiyo. Dadka dunida ku jira waxay u baahan yihiin inay ogaadaan in calaamooyinka wakhtiyadu ay rumoobayaan. U gee buugaagta iftiimin doonta. Daniel and Revelation, The Great Controversy, Patriarchs and Prophets, iyo The Desire of Ages waa inay hadda dunida gaadhaan. Waxbaridda weyn ee ku jirta Daniel and Revelation ayaa si xiise leh ay u akhriyeen kuwo badan oo Australia jooga. Buuggani wuxuu ahaa aalad ay nafaf badan oo qaali ahi ku gaadheen aqoonta runta. Wax kasta oo la samayn karo waa in la sameeyo si loo qaybiyo Thoughts on Daniel and the Revelation. Ma aqaan buug kale oo geli kara booska kan. Waa gacanta caawinta ee Ilaah.”

> “Kuwa muddada dheer runta ku jiray way hurdaan. Waxay u baahan yihiin in Ruuxa Quduuska ah quduus ka dhigo. Farriinta malaa’igta saddexaad waa in cod weyn lagu naadiyaa. Arrimo aad u waaweyn ayaa horteenna yaal. Ma hayno wakhti aan ku luminno. Ilaah ha inaga dhawro inaan u oggolaanno arrimo yaryar inay madoobeeyaan iftiinka ay tahay in dunida la siiyo.” Manuscript Releases, volume 21, 444.

Buugga, kaas oo kuwii diiday aragtidii Millerite ee “kan maalinlaha ah” ee ku jirta kitaabka Daanyeel ay iyaguna diideen, waxaa lagu aqoonsaday inuu yahay “gacanta caawisa ee Ilaah.” Haddii dadka Ilaah loo dhiibay masuuliyadda ah inay faafiyaan buugaagta lagu sheegay tixraacii hore, taasu waxay ka dhigan tahay in dadka Ilaah ay u baahnaan lahaayeen inay buugga laftooda haystaan. Buuggu wuxuu ahaa bartilmaameedka weerarka kuwa dhiirrigeliyey aragtida “cusub” ee “kan maalinlaha ah” ee ku jirta kitaabka Daanyeel, waayo wuxuu ahaa buuggii ay jeclaayeen inay dib u qoraan oo ay ka saaraan aragtida saxda ah ee “kan maalinlaha ah.”

Markii Walaashii ay tixraacday labada hoggaamiye ee ugu waaweyn ee kacdoonkii ku saabsanaa “allabarigii joogtada ahaa” ee ku qoran kitaabka Daanyeel, marar badan ayay tilmaamtay in iyagu (Prescott iyo Daniells) aanay lahayn kartida ay “sabab uga garan karaan natiijada.” Dib-u-eegayaasha taariikhda ee Adventistada La’odikiyaanka ah waxay u muuqdaan inay isla dhibaatadaas qabaan.

Ragga hormuudka ahaa, kuwaas oo taariikhda fallaagada laga soo bilaabo 1888 iyo wixii ka dambeeyey ku dhex jiray, waxay mar uun waayo‑aragnimadooda shakhsiga ah ku aqbaleen waxbaridda beenta ah ee “the daily.” Fallaagadoodu waxay ahayd “saamaynta,” fahamka qaldan ee “the daily”na wuxuu ahaa “sababta.” Dib‑u‑eegayaasha La’odikiyaanka ee Adventistku waxay kuwa aan waxbaran u horseedaan inay rumaystaan in isla fallaagadii taariikhiga ahayd ee taariikhda Adventka aanay dhab ahaantii ku jirin fallaago, inkastoo markhaatigooda dib loo eegay aan marnaba lagu adkayn markhaatiga Kitaabka Quduuska ah iyo Ruuxa Waxsii‑sheegidda. Maaddaama aanay “saamaynta” u tixgelin fallaago, waxay xidhaan suurtagalnimada in la raadiyo “sababta.”

> Sida shimbirtu u warwareegto, sida liqiduna u duusho, ayaa habaarka aan sabab lahayni uusan iman doonin. Maahmaahyadii 22:6.

Dadka Ilaah waa inay gartaan caasinimada, oo markay gartaan, waa inay raadiyaan sababteeda. Dabadeedna waa inay saxaan sababtaas. Qoraalka soo socda Sister White waxay ka faalloonaysaa qisada Aakhaan.

> “Waxa lay tusay in Ilaah halkan ku muujinayo sida uu dembiga uga arko kuwa sheegta inay yihiin dadkiisa xajiya amarradiisa. Kuwa uu si gaar ah u maamuusay isagoo ka dhigay markhaatiyaal u ah muujinta cajiibka ah ee xooggiisa, sidii reer binu Israa’iil hore, haddana ku dhiirrada inay iska indhatiraan amarradiisa cad, waxay noqon doonaan kuwo cadhadiisu ku dhacdo. Wuxuu doonayaa inuu dadkiisa baro in caasinimada iyo dembigu ay aad iyo aad uga xun yihiin isaga oo aan sinaba loogu qaadan karin si fudud. Wuxuu ina tusayaa in marka dadkiisa lagu helo dembi ay tahay inay isla markiiba qaadaan tallaabooyin adag oo go’aan leh si ay dembigaas isaga fogeeyaan, si aan cara-cadhoobkiisu ugu dul degin dhammaantood. Laakiin haddii dembiyada dadka ay iska dhaafaan kuwa haya xilalka masuuliyadda leh, cara-cadhoobkiisu wuxuu ku dhici doonaa iyaga, oo dadka Ilaah, guud ahaan, waxaa lagu qaban doonaa masuuliyadda dembiyadaas. Habkii uu Rabbigu dadkiisa ula macaamilooday waayihii hore wuxuu muujinayaa baahida loo qabo in kaniisadda laga nadiifiyo xumaanta. Hal dembiile ayaa faafin kara gudcur ka reebi doona nuurka Ilaah ururka oo dhan. Marka dadku gartaan in gudcur ku soo degayo, oo aanay garanayn sababta, waa inay Ilaah si daacad ah u doondoonaan, iyagoo leh is-hoosaysiin weyn iyo is-dullayn, ilaa laga baaro oo laga fogeeyo xumaatooyinka ka nixiya Ruuxiisa.

> “Eexda nagu soo kacday ee nalagu qabo sababta ah innagoo canaanannay xumaatooyinkii Ilaah i tusay inay jireen, iyo qaylada laga kiciyey qallafsanaan iyo ad-adayg, waa caddaalad-darro. Ilaah wuxuu ina amraa inaan hadalno, annaguna aamusi mayno. Haddii xumaatooyin ka muuqdaan dadkiisa dhexdooda, oo addoommada Ilaahna ay iyaga oo aan dan ka lahayn ka sii gudbaan, waxay dhab ahaan taageerayaan oo xaq siinayaan dembilaha, iyaguna si la mid ah bay u eedaysan yihiin, oo sidaas oo kalena hubaal bay u heli doonaan caro Ilaah; waayo, waxaa lagula xisaabtami doonaa dembiyada kuwa eedda leh. Aragti dhexdeeda waxaa laygu fiiqay tusaalooyin badan oo muujinaya meelo caro Ilaah ku timid dayacaad ay addoommadiisu ka sameeyeen wax ka qabashada xumaatooyinka iyo dembiyada dhexdooda ka jiray. Kuwii marmarsiiyo u helay xumaatooyinkan waxaa dadku u haysteen inay yihiin kuwo dabeecad ahaan aad u naxariis badan oo la jeclaan karo, si fudud sababta oo ah waxay ka fogaadeen inay gutaan waajib cad oo Qorniinku dhigayo. Hawshaasi ma ahayn mid dareenkooda ku raalli gelisa; sidaas daraaddeed way ka fogaadeen.” Testimonies, volume 3, 265.

Taariikhaha hoggaamiyayaashii ku kacay kacdoonka gudaha Adventism-ku waxay marag ka yihiin xaqiiqada ah in mid ka mid ah tallaabooyinka ku dhowaad had iyo jeer lagu arko kacdoonkooda uu yahay in mar uun waayo-aragnimadooda shakhsiyadeed ay aqbaleen aragtida beenta ah ee “the daily.” Taas markaa la yidhi, buugga Smith, in kastoo aanu waxyi ku dhisnayn oo uu ka kooban yahay dhibaatooyin caqiido oo qaarkood ah, haddana wuxuu weli bixiyaa dulmar aad u wanaagsan oo ku saabsan fahamkii hormuudka ee Muujintii cutubyada siddeedaad iyo sagaalaad, halkaas oo aynu ku aragno taariikhda nebiyadeed ee lixda buun ee ugu horraysa oo la soo bandhigay. Waxa aynu tixraaci doonnaa faallada Smith ee ku jirta buuggiisa, Daniel and Revelation, annagoo bilaabayna in aynu tixgelinno adeegsiga saddex-laabka ah ee saddexda Hoog.

Walaashii Waxay ina ogeysiisaa in William Miller la siiyey iftiin weyn oo ku saabsan kitaabka Muujintii, hase yeeshee fahamkiisii ku saabsanaa cutubyada saddex iyo tobnaad, iyo lix iyo tobnaad ilaa siddeed iyo tobnaad wuu qaldanaa, waayo wuxuu taagnaa meel taariikheed aan sax ahayn oo aanu ka arki karin in ay jiraan saddex quwadood oo wax baabbiʼiya, ee aanay laba ahayn. Iftiinkiisii weynaa wuxuu ku saabsanaa cutubyada labaad ilaa sagaalaad ee Muujintii.

> “Wacdiyayaal iyo dadkuba waxay u arkeen kitaabka Muujintii inuu yahay mid qarsoon oo aan muhiimad ahaan ka yareyn qaybaha kale ee Qorniinka Quduuska ah. Laakiin waxaan arkay in kitaabkani runtii yahay muujin loo bixiyey faa’iidada gaarka ah ee kuwa noolaan doona maalmaha ugu dambeeya, si loogu hago garashada meeshooda runta ah iyo waajibaadkooda. Ilaah wuxuu maskaxda William Miller u jeediyey waxsii sheegyada, wuxuuna siiyey iftiin weyn oo ku saabsan kitaabka Muujintii.” Early Writings, 231.

Miller wuxuu u soo bandhigay fahamkiisa ku saabsan kaniisadaha, shaabadaha, buunannada, iyo maddiibadaha sida soo socota.

> “Kaniisadaha toddobada ah ee Aasiya waa taariikhda kiniisadda Masiixa ee toddobadeeda qaab, iyada oo ku jirta dhammaan leexleexashadeeda iyo rogrogashadeeda, barwaaqadeeda oo dhan iyo dhibaatadeeda oo dhan, tan iyo maalmaha rasuullada ilaa dhammaadka dunida. Toddobada shaabadoodna waa taariikhda macaamillada awoodaha iyo boqorrada dhulka ay kula kacaan kiniisadda, iyo ilaalinta Ilaah ee dadkiisa isla muddadaas. Toddobada buunanna waa taariikhda toddoba xukun oo gaar ah oo culus oo lagu soo diray dhulka, ama boqortooyadii Roomaanka. Toddobada fijaanina waa toddobadii belaayo ee ugu dambaysay oo lagu soo diray Roomaanka Baabowga. Kuwaasna waxaa la socda dhacdooyin kale oo badan, oo lagu dhex tolay sida durdurro ku soo shubmaya, kuwaas oo buuxinaya webiga weyn ee wax sii sheegidda, ilaa ay wax waliba nagu dhammaadaan badweynta daa’imnimada.”

> “Tan, aniga ahaan, waa qorshaha waxsii‑sheegidda Yooxanaa ee ku qoran kitaabka Muujintii. Ninkii doonaya inuu kitaabkan fahmo waa inuu aqoon dhammaystiran u leeyahay qaybaha kale ee Erayga Ilaah. Tusaalooyinka iyo sarbeebyada lagu adeegsaday waxsii‑sheegiddan dhammaantood laguma fasirin isla kitaabkan, balse waa in laga helaa nebiyo kale, laguna sharxaa meelo kale oo Qorniinka ka mid ah. Sidaa darteed waa muuqata in Ilaah u qasdiyey daraasadda wadajirkeeda oo dhan, xataa si loo helo aqoon cad oo ku saabsan qayb kasta.” William Miller, Miller’s Lectures, volume 2, lecture 12, 178.

Sidaa oo kale, sida farriin-wadihii saddexaad, oo diyaariya jidka Rasuulka Axdiga, uu u matalo taariikhda gudaha ee xukunka kaniisadda, taas oo ka soo horjeedda Eliiyaahii saddexaad, oo matala taariikh dibadeed oo ku jirta xukunka Baabuloon-ta casriga ah, fahamkii hormuudka ahaa ee kaniisadaha iyo shaabaduhuna wuxuu aqoonsaday isla markhaatifurkaas gudaha iyo dibaddaba.

> “Shaabadaha waxaa lagu barayaa dareenkeenna cutubyada 4aad, 5aad, iyo 6aad ee Muujintii. Muuqaallada lagu soo bandhigay shaabadahan hoostooda waxaa lagu muujiyey Muujintii 6, iyo aayadda koowaad ee Muujintii 8. Sida cad waxay daboolayaan dhacdooyinka ay kiniisaddu la xiriirto tan iyo bilowgii maamulkan ilaa imaatinka Masiixa.

> “In kasta oo toddobada kiniisadood ay soo bandhigayaan taariikhda gudaha ee kaniisadda, toddobada shaabadood waxay hortooda keenayaan dhacdooyinka waaweyn ee taariikhdeeda dibadda.” Uriah Smith, The Biblical Institute, 253.

Uriah Smith waxa uu qeexayay fahamkii Millerite ee xidhiidhka gudaha iyo dibadda ee kaniisadaha, James White-na waxa uu soo bandhigayaa dulmar la mid ah isaga oo ka hadlay taariikho isbarbar socda.

> “Hadda waxaynu dabagalnay kiniisadaha, shaabadaha, iyo xayawaannada, ama noolayaasha, ilaa heerka ay isu waafaqayaan iyagoo daboolaya isla wakhtiyada. Shaabaduhu waa toddoba tiro ahaan, xayawaannaduse waa afar oo keliya. Oo waxaa habboon halkan in la ogaado in markii la furay shaabaddii kowaad, labaad, saddexaad, iyo afraad, xayawaankii kowaad, labaad, saddexaad, iyo afraad la maqlay iyagoo leh, ‘Kaalay oo arag;’ laakiin markii la furay shaabaddii shanaad, lixaad, iyo toddobaad, cod noocaas ah lama maqal. Sidoo kale saddexda kiniisadood ee ugu dambeeya, iyo saddexda shaabadood ee ugu dambeeya, isuma waafaqaan iyagoo daboolaya isla wakhtiyada sida ay afarta kiniisadood ee hore iyo afarta shaabadood ee hore isu waafaqaan. Laakiin, sida aynu tusnay, kiniisadaha, shaabadaha, iyo xayawaannadu way isku waafaqaan iyagoo daboolaya isla wakhtiyada muddo ku dhow 1800 sannadood, ilaa aynu ka soo degayno wax yar in ka badan nus qarni ee wakhtigan hadda la joogo.” James White, Review and Herald, February 12, 1857.

Waxaan hadda soo xiganay saddex ka mid ah hormuudkii ugu waaweynaa ee taariikhda Millerite-ka. Saddexdooduba waxay haysteen fahamka saxda ah ee “tan maalinlaha ah,” waxayna dhammaantood qabteen aragtida guud ee kaniisadaha, shaabadaha, iyo buunanka, iyagoo ku jira qaab-dhismeedka runta ee Miller loo horseeday inuu fahmo oo soo bandhigo.

> “Marka ay soo galaan rag doonaya inay dhaqaajiyaan hal biin ama tiir oo ka mid ah aasaaska uu Ilaah ku dhisay Ruuxiisa Quduuska ah, ha hadleen si cad ragga waayeelka ah ee hormuudka u ahaa shaqadeenna, oo kuwa dhintayna ha hadleen iyaguna iyada oo maqaalladoodii dib loogu daabacayo wargeysyadeenna. Soo ururiya fallaadhaha iftiinka rabbaaniga ah ee Ilaah bixiyey intuu dadkiisa tallaabo tallaabo ugu hoggaaminayey jidka runta. Runtaanu way istaagi doontaa imtixaanka wakhtiga iyo kan dhibaatada.” Manuscript Release, 760, 10.

Sebtembar 11, 2001, malaa’igii xoogga badnaa ee Muujintii cutubka siddeed iyo tobnaad ayaa soo degay oo bilaabay hawshii ahayd inuu kuwa aqbali lahaa oo cuni lahaa Kibistii hadda samada ka soo degtay dib ugu hoggaamiyo “jidadkii hore,” ee Yeremyaah cutubka lixaad. Alfa iyo Oomega waxay u baahnaayeen kuwa diyaar u ah inay ku dadaalaan inay ka mid noqdaan boqol iyo afartan iyo afarta kun inay arkaan in wixii Isaga samada uga soo dejiyey Agoosto 11, 1840, aanu ahayn oo keliya dhammaystirka wax sii sheegidda waqtiyeed, balse uu ahaa dhammaystirka wax sii sheegidda waqtiyeed ee Hoogga labaad. Wuxuu u baahnaa in dadkiisu mar kale soo helaan jidadkii hore ee taariikhda uu kaga taagay macbudka Milleriyiinta muddadii lix iyo afartan sannadood ahayd ee u dhexeysay 1798 ilaa 1844.

Taariikhdaas waxaa lagu daboolay qashin iyo lacag been-abuur ah iyo jawharado been ah. Taariikhdaas waxaa qariyey farriin aasaasi ah oo been ah oo lagu dhisay ciid dusheeda, ee aan lagu dhisin Dhagaxii Waaraya. Waxay ku jirtay taariikhda Millerites-ka, taariikhdaas oo, sida Butros u sharraxayo, Millerites-ku ay ahaayeen, “kuwaas oo waagii hore aan dad ahayn, laakiin” dabadeed noqday “dadka Ilaah,” kuwaas oo la sara kiciyey oo loo dhisay sidii “guri ruuxi ah, wadaadnimo quduus ah.” Libaaxa qabiilka Yahuudah wuxuu soo degay Sebtembar 11, 2001, oo wuxuu dadkiisii maalmaha ugu dambeeya ku hoggaamiyey hawsha nadiifinta “macbudka” taariikhda sara kicinta macbudkii Millerite-ka. Shaqadaas waxaa hore loogu tusaaleeyey wax sii sheegid, taas oo saadaalisay in Rabbigu kicin doono nin la yidhaahdo Yoosiyaah, (taas oo macnaheedu yahay aasaaska Ilaah).

Markii Yoosiyaah la soo kiciyey si loo oofiyo waxsii-sheegiddii nebigii caasiga ahaa, wuxuu bilaabay hawshii dayactirka macbudka oo burbursanaa. Intii lagu jiray hawsha dayactirka iyo nadiifinta ayaa la helay “habaarkii Muuse,” oo markii Yoosiyaah hortiisa lagu akhriyey ay keentay dibu-habayntii Yoosiyaah. Waxaannu wax ka qaban doonnaa waxsii-sheegiddaas, iyada oo lala xidhiidhinayo dib-u-heliddii “todobada jeer,” wixii ka dambeeyey Sebtembar 11, 2001.

Waxaan daraasaddaas ku bilaabi doonnaa maqaalka xiga.

> “Ilaa inta kuwa runta qirta ay Shayddaan u adeegayaan, hooskiisa jahannamada ahi wuxuu ka goyn doonaa aragtidooda Ilaah iyo samada. Waxay ahaan doonaan sida kuwii jacaylkoodii hore lumiyey. Ma awoodaan inay arkaan xaqiiqooyinka weligeed ah. Waxa Ilaah inoo diyaariyey waxaa lagu muujiyey Sekaryaah, cutubyada 3 iyo 4, iyo 4:12–14: ‘Markaasaan mar kale u jawaabay oo ku idhi, Kuwanu maxay yihiin labada laamood ee geedka saytuunka oo dhex mara labada dhuumood oo dahab ah, kana soo daadinaya saliidda dahabka ah naftooda? Oo isna wuu ii jawaabay oo igu yidhi, Miyaanad garanayn waxa kuwanu yihiin? Aniguna waxaan idhi, Maya, Sayidkaygiiyow. Markaasuu yidhi, Kuwanu waa labada la subkay oo istaaga Rabbiga dunida oo dhan agtiisa.’”

> “Rabbigu waa hodan xagga kheyraadka. Isagu waxba kama qabin yaraanta qalab ama awood. Waa sababo la xiriira rumaysadkeenna yari, duninimadeenna, hadalladeenna jaban, iyo rumaysad-la’aanteenna, oo ku muuqata wada hadalladeenna, in hoosyo madow ay nagu soo ururaan. Masiixa laguma muujiyo hadal ama dabeecad ahaan sida Kan gebi ahaanba la jeclaado, oo ah kan ugu sarreeya toban kun dhexdood. Marka naftu ku qanacdo inay isu kor qaaddo wax aan micne lahayn, Ruuxa Rabbigu wax yar buu u qaban karaa. Araggeenna gaaban wuxuu arkaa hooska, laakiinse ma arki karo ammaanta ka dambaysa. Malaa’iguhu waxay hayaan afarta dabaylood, kuwaas oo lagu matalay faras cadho leh oo doonaya inuu go’o oo uu ku cararo dusha wejiga dunida oo dhan, isagoo jidkiisa ku sida baabba’ iyo dhimasho.”

> “Miyaan ku seexannaa xadka qudhiisa ee dunida weligeed ah? Miyaan noqonnaa kuwo caajis ah, qabow, oo dhintay? Oh, bal in kaniisadahayaga lagu dhex afuufo Ruuxa iyo neefta Ilaah dadkiisa, si ay cagahooda ugu istaagaan oo ay u noolaadaan. Waa inaan aragnaa in jidku cidhiidhi yahay, oo iridduna ay ciriiri tahay. Laakiin marka aynu ka gudubno iridda ciriiriga ah, ballaadhkeedu waa aan xad lahayn.” Manuscript Releases, volume 20, 216, 217.

Back to Articles