Article

# Kitaabka Daanyeel - Boqol iyo Afartan iyo Saddexaad

Muujinta Habraacyada Nebinimada: Madaxweynihii Ugu Dambeeyey iyo Sawirka Bahalka

Author

Jeff Pippenger

Published

March 18, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Boqortooyadii ugu horraysay ee waxsii-sheegidda Kitaabka Quduuska ahi waxay ahayd Baabuloon, oo markhaatifurka waxsii-sheegga ee Baabuloon dhexdiisa boqorradii ugu horreeyey iyo kuwii ugu dambeeyeyba si gaar ah oo ula kac ah ayaa loogu adeegsaday calaamado waxsii-sheeg ah. Boqortooyadii labaad ee Maadooyiin iyo Faaris, labadii boqor ee ugu horreeyey, midkoodna ahaa boqorkii soo saaray kii ugu horreeyey saddexda amar ee u oggolaaday Israa’iiltii hore inay Yeruusaalem ku soo noqdaan, iyo labadii boqor ee ku xigay ee soo bandhigay amarkii labaad iyo kii saddexaad, si gaar ah ayaa loo aqoonsaday. Sidaas oo kale, boqorkii xoogga weynaa ee uu matalayey Iskandar Weyne, iyo saraakiishii iyo boqorradii ka dambeeyey taariikhda boqortooyadii saddexaad ee Giriigga, ayaa lagu aqoonsaday hadalka waxsii-sheegga. Boqortooyadii afraad ee Roomaankii jaahilka ahaa si gaar ah bay uga hadashaa taliyayaashii iyo boqorradii boqortooyadaas.

Dhammaan boqorradii reer binu Israa’iil, boqortooyooyinkii woqooyi iyo koonfureedba, waa la aqoonsaday; dhammaantoodna waa calaamado ku jira Erayga nebiyadeed ee Ilaah, sida ay sidoo kale yihiin boqorradii Ashuur iyo Fircoonadii Masar. Fikradda ah in Erayga nebiyadeed ee Ilaah uu dhab ahaantii la hadli lahaa madaxweynayaasha Maraykanka waxay u ekaan kartaa wax aad u fog kuwa indho leh laakiin aan wax garan karin, iyo dhego leh laakiin aan wax fahmi karin. Laakiin dhab ahaantii waxaa ka sii macquulsan-darro badan in la maleeyo in Ilaah uusan la hadli doonin madaxweynayaasha bahalka dhulka ee Muujintii saddex iyo tobnaad, maaddaama uu yahay barta tixraaca ugu weyn ee waxsii sheegyada maalmaha ugu dambeeya.

Madaxweynihii ugu dambeeyey ee Maraykanka wuxuu, baahi nebiyadeed awgeed, astaan ahaan ku matalmi lahaa madaxweynihii ugu horreeyey ee Maraykanka. Isaga oo ah madaxweynihii ugu dambeeyey ee Jamhuuriga ah, wuxuu, baahi nebiyadeed awgeed, astaan ahaan ku matalmi lahaa madaxweynihii ugu horreeyey ee Jamhuuriga ah. Isaga oo ah madaxweynihii ugu dambeeyey ee taariikhda dhaqdhaqaaqa dib-u-habaynta ugu dambeeya, waxaa sidoo kale astaan ahaan u matalay madaxweynihii ugu horreeyey ee muddadaas nebiyadeed. Isaga oo ah madaxweynihii xukumi lahaa inta lagu jiro dagaalkii ugu dambeeyey oo ahaa kii saddexaad ee dunida, wuxuu sidoo kale astaan ahaan ugu matalmi lahaa madaxweynayaashii xukumay intii lagu jiray dagaalladii koowaad iyo labaad ee dunida.

Saddexda dagaal ee dunida ee dhammaantood ka dhaca taariikhda Maraykanka waxay metelaan adeegsiga saddex-geesoodka ah ee waxsii sheegidda. Dagaalkii saddexaad ee dunida, kaas oo Joe Biden hadda dhulka meeraha ku hoggaaminayo, waxaa hore u sii tusaaleeyey Dagaalkii Koowaad ee Dunida iyo Dagaalkii Labaad ee Dunida. Isla waqtigaas Biden wuxuu Maraykanka ku hoggaaminayaa Dagaal Sokeeye oo labaad. Bilaha soo socda dhaqdhaqaaqyada waxsii sheegid ee la xidhiidha Dagaalka Sokeeye ee labaad iyo Dagaalka saddexaad ee dunida way sii xoogaysan doonaan oo keliya, sida naag foolanaysa.

Oraahdii caanka ahaa ee ka dhashay sii laba-kacleynta qalalaasihii Dagaalkii Labaad ee Adduunka, oo uu yiri Martin Niemoller, fiqi Jarmal ah iyo wadaad Lutheri ah, wuxuu ahaa: “Marka hore, waxay u yimaadeen hantiwadaagayaashii, aniguna hadal kama aan odhan—waayo, anigu ma aanan ahayn hantiwadaage. Dabadeed waxay u yimaadeen ururradii shaqaalaha, aniguna hadal kama aan odhan—waayo, anigu ma aanan ahayn xubin urur shaqaale. Dabadeed waxay u yimaadeen Yuhuuddii, aniguna hadal kama aan odhan—waayo, anigu ma aanan ahayn Yuhuudi. Dabadeed waxay ii yimaadeen aniga—mana jirin cid ii hadasha oo hadhay.” Sida wakhtigu u sii socdo, dib baynu u eegi doonnaa taariikhdan hadda taagan, oo aynu garan doonnaa in falalka hadda dhacayaa ay dhab ahaantii ahaayeen tillaabooyinkii bilowga u ahaa dagaalladii ugu dambeeyey ee taariikhda nebiyadeed.

Xilligii nebinnimada ee laga matalay 1776 ilaa 1798, halkaas oo Bayaanka Madax-bannaanida, Dastuurka, iyo Xeerarkii Shisheeyaha iyo Kicin-ku ahaayeen calaamooyinka jidka, ayaa lagu matalay taariikhda laga bilaabo Sebtembar 11, 2001 ilaa xilligii Maraykanku u hadlo sida masduulaagii. Sebtembar 11, 2001 wuxuu ahaa meel-rogid, Bayaanka Madax-bannaaniduna wuu la jaanqaadaa taariikhdaas. Bayaanka Madax-bannaanidu sidoo kale wuxuu calaamadeeyaa Dagaalkii Kacaanka, wuxuuna tilmaamayaa in Xeerka Patriot ee 2001 uu bilaabayo ku-celin ruuxi ah oo dagaalkaas ah. Erayga “kacaan” wuxuu ka dhigan yahay in la sameeyo goobo buuxda.

Muddadii u dhexeysay 1776 ilaa 1798, Dagaalkii Kacaanku wuxuu diiday awooddii boqornimo ee Ingiriiska, iyo guud ahaan awoodda boqorrada oo dhan. Dastuurku wuxuu xayiraado saaray ma aha oo keliya awoodda boqornimada, balse si la mid ah oo cad ayuu u xaddiday awoodda baabbanimada. Markii la gaaray 1798, goobadii (kacaankii) way dhammaystirmay, iyadoo la meel mariyey sharciyo siinayay madaxweyne awood boqornimo.

Xeerka Patriot Act wuxuu calaamadeeyaa kacaan (taayir) gaadha bahalka dhulka oo u hadlaya sida masduulaagii, halkaas oo awoodda baabbinimaduna sidoo kale lagu soo celinayo. Taayirka koowaad ee ka bilaabma 1776 ilaa 1798 wuxuu tilmaamayaa kacaan nebiyadeed oo horseeda dib u soo celinta awoodda boqornimada, kacaaanka uu astaan ahaan u metelaana wuxuu tilmaamayaa kacaan horseeda dib u soo celinta awoodda baabbinimada. Dagaalkii Kacaanka ee labaad wuxuu socday tan iyo Sebtembar 11, 2001. Haddii kale maxaa loogu bixin lahaa Patriot Act?

Ka hor intaanan ka hadlin dagaallada ka dhaca taariikhda madaxweynihii ugu dambeeyey, waxaan sii wadi doonnaa ka hadalka astaamaha nebiyadeed ee suuradda bahalka. Waxaa muhiim ah in la garto jawiga ka jira samaysanka suuradda bahalka inta lagu jiro madaxweynihii ugu dambeeyey. Madaxweynahaasu waa inuu noqdaa madaxweyne Jamhuuri ah oo ku jira halgan uu kula jiro xoogag la xidhiidha awoodda masduulaagga. Waa inuu noqdaa kii ugu dambeeyey, sidaas darteedna madaxweynihii siddeedaad ku jira muddo ay jiraan siddeed madaxweyne. Labadii xilli ee bilowga Maraykanka, labadii Shirweyne ee Qaaradda, labadaas xilliba waxaa metelayey siddeed madaxweyne, labadaas xillina mid ka mid ah siddeedda madaxweyne ayaa lagu aqoonsaday inuu ka mid yahay toddobada. Sidaas awgeed, markhaatiyaal laba ah oo bilowgii jira dartood, madaxweynihii ugu dambeeyey waa inuu noqdaa madaxweynihii siddeedaad, kaas oo ka mid ah toddobada.

Donald Trump oo keliya ayaa buuxinaya qodobadan nebiyadeed. Si si buuxda loo fahmo jawiga nebiyadeed ee Donald Trump ku dhow yahay inuu dhaxlo, waxaa lagama maarmaan ah in la fahmo in, xagga nebiyad ahaan, labadii Dagaal ee Adduunka ee ugu horreeyey lagu metelo Dagaalka Saddexaad ee Adduunka, isla markaana astaamaha nebiyadeed ee dagaalladaas ay sidoo kale ka hadlayaan jawiga uu Trump ku dhow yahay inuu dhaxlo. Taas marka la yidhaahdo, weli ma aynaan adeegsanayn dabaqitaanka saddex-geesoodka ah ee saddexda Dagaal ee Adduunka.

Dagaalka sii kordhaya ee Islaamku keenayo iyo dhibaatooyinka dhaqaale ee ka dhasha ayaa ah habka uu Islaamka hoogga saddexaad ku guto kaalinta nebigii beenta ahaa ee samaysanka ekaanta bahalka ee dalka Maraykanka. “Dameerka”, oo ah nebigii beenta ahaa ee Islaamka, wuxuu nebigii beenta ahaa ee Maraykanka u qaadaa “Yeruusaalem”, sida dameerkii Masiixa ugu qaaday Yeruusaalem. Safarkaas gudaheeda waxaa la abuuraa jawi nebinimo oo soo saara rumoobidda waxsii sheegyadii hore. Sannadkii 1798, Xeerarkii Alien and Sedition waxaa “lagu hadlay” bilowgii taariikhda bahalka dhulka oo aad u bilaabmi lahaa sida wan, uguna dambayn u hadli lahaa sida masduulaagii. Waxaa jiray afar xeer oo ku matalnaa Xeerarkii Alien and Sedition.

Xeerka Jinsiyad-siinta: Xeerkani wuxuu kordhiyey muddada deggenaanshaha ee looga baahan yahay jinsiyadda Maraykanka.

Sharciga Saaxiibbada Shisheeyaha: Sharcigani waxa uu madaxweynaha siiyey awood uu ku masaafurin karo dadka aan muwaadiniinta ahayn ee loo arko “khatar ku ah nabadda iyo ammaanka Maraykanka” xilliyada nabadda. Waxa uu dawladda u oggolaaday inay qabato oo masaafuriso ajaanibta iyada oo aan la marin habraaca sharciga ee waajibka ah.

Xeerka Cadawga Ajnabiga ah: Xeerkani wuxuu madaxweynaha u oggolaaday inuu xidho oo masaafuriyo muwaadin kasta oo lab ah oo ka tirsan qaran cadow ah xilliyada dagaalka.

Sharciga Kacdoonka: Kan ugu muranka badnaa afartaas, Sharciga Kacdoonku wuxuu dembi ka dhigay in la daabaco qoraallo been ah, fadeexad ah, ama xumaan-ku-dhisan oo ka dhan ah dawladda Maraykanka ama saraakiisheeda. Sidaas darteed, wuxuu si wax-ku-ool ah dembi uga dhigay dhaleeceynta dawladda.

Ololaha Donald Trump waxay si weyn ugu dhisan tahay ballanqaadkiisii ahaa inuu dhammaystiro “dhismaha derbiga,” oo uu bilaabay muddadiisii hore ee madaxweynenimo. Wuxuu sheegay in masaafurintii ugu weynayd ee taariikhda aadanaha ay dhici doonto marka la doorto sannadka 2024. Trump wuxuu leeyahay sifo shakhsiyeed oo ka duwan siyaasiyiinta kale oo dhan ee ka muuqda masraxa siyaasadda Maraykanka. Wuxuu fuliyaa, ama ugu yaraan wuxuu isku dayaa inuu fuliyo, ballanqaadyadiisa ololaha. Xeerarka Alien and Sedition Acts waxay metelaan sharciyo si qumman ula jaanqaadaya ballanqaadkiisa masaafurinta.

Mid ka mid ah eedeymaha ugu waaweyn ee Trump ee la xidhiidha hay’adda siyaasadeed ee DC ee qotada dheer ee uu ku naanaysi jiray “dhoobada,” iyada oo leh siyaasiyiinheeda musuqmaasuqan, anshax xun, oo tanaasulay, xafiisyadeeda xirfadlayaasha ah, hay’adaha magacyadoodu xarfo uun ka kooban yihiin, iyo maalqabeennada bilyaneerrada ah, waa “wararka been-abuurka ah” ee ay soo saarto muuqaalka casriga ah ee Wasaaradda Iftiiminta Dadweynaha iyo Borobogaandada ee Reich-kii Hitler, taas oo maanta loo yaqaan MSM, Mainstream Media. Xeerarka Alien and Sedition Acts waxay metelaan sharciyo si qumman ula jaanqaadaya nacaybkiisa uu u qabo “wararka been-abuurka ah.” Ciise had iyo jeer wuxuu ku muujiyaa dhammaadka wax bilowga wax.

Madaxweynihii ugu horreeyey ee Jamhuuriga waxa lagu khasbay inuu wax ka qabto Dagaal Sokeeye uu sababay Buchanan, Dimuqraadigii ka horreeyey Lincoln. Isagoo sidaas samaynaya, Lincoln wuxuu hakiyey xaqa habeas corpus. Habeas corpus waa mabda’ sharciyeed oo ilaaliya xaqa qofka ee ah inuu maxkamad ku horyimaaddo si uu uga horyimaaddo xadhiggiisa ama xannibaaddiisa. Waa xuquuq sharciyeed aasaasi ah oo dammaanad qaadda in qof aan lagu hayn karin xabsi ama xannibaad iyada oo aan jirin sabab sharci ah. Marka amar-qoraal habeas corpus ah loo gudbiyo isagoo matalaya qof xiran, waxa uu ku waajibinayaa dawladda inay maxkamad horteed ku caddayso sababta loo xidhay.

Intii lagu jiray Dagaalkii Sokeeye ee Maraykanka, Lincoln waxa uu joojiyey amarka habeas corpus meelo gaar ah oo ka tirsan Maraykanka isaga oo taas u adeegsaday tallaabo dagaal. Markii ugu horraysay waxa uu habeas corpus ku joojiyey Maryland bishii Abriil, 1861, dabadeedna waxa uu joojintaas ku fidiyey qaybo ka mid ah Gobollada Galbeedka Dhexe. Tallaabadan waxa loo qaaday si loo ilaaliyo kala dambaynta loona cabudhiyo mucaaradka ka jiray deegaannada ay xooggan ka ahayd taageerada gooni-u-goosadka ama Konfedereeshinka (Dimuqraadiyiinta), iyo si looga hortago faragelin lagu sameeyo dadaalka dagaal ee Midowga.

Hakintii Lincoln ee habeas corpus waxay ahayd arrin muran badan dhalisay oo kicisay su’aalo dastuuri ah oo culus, maaddaama ay ku lug lahayd hakinta ku-meel-gaadhka ah ee xorriyad madani ah oo aasaasi ah oo uu dammaanad qaadayo Dastuurka Maraykanka. Dastuurku wuxuu oggolaanayaa hakinta amarka habeas corpus “marka ay jiraan xaalado kacdoon ama duullaan ah oo badbaadada guud ay u baahato” (Qodobka I, Qaybta 9).

Lincoln wuxuu difaacay falalkiisii isagoo ku sheegay inay ahaayeen kuwo lagama maarmaan u ah ilaalinta Midowga iyo amniga qaranka intii lagu jiray xilligii dagaalka. Koongarasku wuxuu meel mariyey Xeerka Joojinta Habeas Corpus sannadkii 1863, isagoo si dib-u-noqosho ah u sharciyeeyey joojintii habeas corpus ee Lincoln, isla markaana dejiyey habraacyo gaar ah oo ku saabsan xabsi-ku-haynta milatari. Habeas corpus waxaa si tartiib tartiib ah dib loogu soo celiyey sannadihii ka dambeeyey Dagaalkii Sokeeye iyadoo colaaddii dhammaanaysay, dalkuna uu ku soo noqonayey xaalad nabadeed.

Sannadkii 1871, Madaxweyne Ulysses S. Grant (oo ka tirsanaa Xisbiga Jamhuuriga) ayaa sidoo kale hakiyey habeas corpus sagaal degmo oo ku yaal South Carolina intii uu socday xukunkii argagixisada ee Ku Klux Klan (Dimuqraadiyiinta) xilligii Dib-u-dhiska. Hakintan waxaa loola jeeday in lagula dagaallamo rabshadaha lana ilaaliyo xuquuqda madaniga ah ee dadka Afrikaan-Ameerikaanka ah ee dhawaan la xoreeyey.

Sannadkii 1942, Madaxweyne Franklin D. Roosevelt (oo ka tirsanaa Xisbiga Dimuqraadiga), intii lagu jiray Dagaalkii Labaad ee Adduunka, waxa uu saxiixay Executive Order 9066, kaas oo oggolaaday rarid qasab ah iyo xabsi-gelin lagu sameeyo dadka Maraykanka u dhashay ee asal ahaan Jabaaniis ah ee degganaa Xeebta Galbeed. Inkasta oo tani farsamo ahaan aanay hakinin habeas corpus, haddana waxay keentay in dadka Maraykanka ah ee asal ahaan Jabaaniis ah la xidho iyada oo aan loo marin habraac sharciyeed oo waafaqsan, xuquuqdoodii sharciyeedna si daran ayaa loo wiiqay.

Markaas dabadeed, sannadkii 2001, Bush kii ugu dambeeyey (Jamhuuri caalamiyeyste ah), kaddib weerarradii argagixiso ee Sebtembar 11, wuxuu oggolaaday in lagu hayo xabsi Guantanamo Bay iyo xarumo kale dad looga shakiyey inay yihiin dagaalyahanno cadow ah. Xiritaanka shakhsiyaadkan iyo xaaladdooda sharciyeed waxay noqdeen mawduucyo caqabado sharciyeed oo la xiriira habeas corpus.

Markaas dabadeed sannadkii 2021, maxkamadayntii Pelosi (Dimuqraadi) ee Janaayo 6 waxay sii waday fikradda hakinta habeas corpus, ka qaadista habraaca caddaaladeed ee sharcigu waajibiyo, iyo hirgelinta xabsi-ku-ururin ka soo horjeeda dastuurka. Maxkamadayntii Pelosi ee 2021 waxay leedahay astaanta gaarka ah ee ah in ay ahayd markii ugu horraysay ee xuquuqda sharci ee muwaadiniinta Maraykanka dhinac la iska dhigo ujeeddooyin siyaasadeed oo keliya dartood. Mar kasta oo kale waxaa jiray dagaal ama kacdoon dhab ah oo aqoonsanayay cadow gaar ah. Cadowgii ku jiray maxkamadayntii Pelosi waxay si fudud u ahaayeen cadowga caalamiyiinta masduulaagu dhiirrigeliyey. Waa muhiim in la garto jihada nebiyaysan ee arrimaha la xidhiidha afgembinta Dastuurka, waayo kuwanu waa dhacdooyinka aqoonsanaya samaysanka sawirka bahalka, kaas oo ah imtixaanka weyn ee dadka Ilaah.

Waxba dhib ma laha haddii Pelosi ay tahay halyeyaddaada, ama Trump uu yahay geesigaaga; waxa muhiimka ahi waa inaad garato dhibaatada soo dhowaanaysa oo aad samaysato diyaarinta ku habboon. Kuwa ka adkaada dhibaatada soo socota waa muwaadiniinta Yeruusaalemta samada, oo dhammaan quwadihii ka dhacay sharciga Ilaahna waxay qarka u saaran yihiin inay midoobaan, sida ay Sadducees (Democrats) iyo Farrisiintii (Republicans) uga midoobeen carruurta aaminka ah ee Ilaah marka la samaynayo suuradda bahalka.

Shaqada khiyaanada ee uu sameeyo nebiga beenta ah ee Islaamka ee ku sugan Maraykanka ama Protestantism-ka riddada ah ee dunida ka jira, ayaa ah waxa keena midaynta Kaniisadda iyo Dawladda. Sister White waxay caddeyneysaa in uu jiri doono Dagaal Sokeeye kale, iyo in uu keeni doono bangiyada waaweyn ee caalamiga ah iyo bilyaneerrada, kuwaas oo ah baayacmushtariyaasha Baabuloonta casriga ah, kuwaas oo si nebiyaysan u ah kala badhka wakiillada quwadaha masduulaagga. Kala badhka kale-na waa siyaasiyiinta xirfadlayaasha ah, qareennada, boqorrada, iyo taliyayaasha.

> “Hindiya, Shiinaha, Ruushka, iyo magaalooyinka Ameerika, kumanyaal rag iyo dumar ah ayaa gaajo u dhimanaya. Ragga maalqabeennada ah, maxaa yeelay awoodda iyagaa haysa, ayaa suuqa maamula. Waxay ku iibsadaan qiime jaban wax kasta oo ay heli karaan, dabadeedna waxay ku iibiyaan qiimayaal aad loo kordhiyey. Taasu waxay ka dhigan tahay gaajo ku habsata dabaqadaha saboolka ah, waxayna ku dambayn doontaa dagaal sokeeye.” Manuscript Releases, volume 5, 305.

Dagaalkii Kacaanka wuxuu ahaa dagaal dhab ah, hase yeeshee wuxuu matalayay dagaal siyaasadeed oo la bilaabay Sebtembar 11, 2001. Maraykanku hadda waa qaran u kala qaybsan laba xisbi siyaasadeed, laakiin Erayga Ilaah marnaba ma fashilmo, Eraygiisuna wuxuu caddeynayaa in Trump mar kale loo dooran doono doorashooyinka 2024. Dagaal Sokeeye, oo ujeeddo kasta iyo dhinac kasta marka laga eego durba la bilaabay, ayaa si dhab ah u billaaban doona wax yar kaddib doorashadiisa, sidii ay ku dhacday Lincoln, madaxweynihii ugu horreeyey ee Jamhuuriga ah. Mantiqiga hoose ee Dagaalka Sokeeye ee uu dhaxli doono waxaa soo saari doona bangiyada caalamiga ah iyo baayacmushtariinta bilyaneerrada ah, kuwaas oo, waxyaalaha kale ka mid ah, si aan kala go’ lahayn uga shaqeeyey furitaanka socdaal-ballaaran oo aan la xakamayn oo adduunka oo dhan ka dhaca, si ay u huriyan damacooda faa’iidooyin maaliyadeed oo dheeraad ah, iyo tan ka sii muhiimsan, in la tirtiro dabaqadda dhexe. Baayacmushtariinta Baabuloon waxay doonayaan inay horumariyaan nidaam laba dabaqadood ah oo ka kooban kuwo aad u taajir ah iyo kuwo aad u sabool ah.

Trump wuxuu ahaan doonaa madaxweynihii maamuli doona dhisidda sanamka bahalka, waxaana noqon doona nebiga beenta ah ee Islaamka kan ku khasbi doona in sanamkaas la taago; oo kuwa indhaha leh oo wax arki kara, iyo kuwa dhegaha leh oo wax fahmi kara, weerarkii Islaamka ee hoogga saddexaad ee 7-da Oktoobar, 2023, ee ku dhacay Israa’iilka dhabta ah, Dhulkii Sharafta badnaa ee qadiimiga ahaa, waa rumoobid cad oo shaqada qaddariga ah ee nebiga beenta ah ee Islaamka ah.

Xisbiga Dimuqraadiga, oo isa sarraysiiya sidii xisbiga “Kala-duwanaanshaha, Sinnaanta iyo Ku-darista,” ayaa hadda guranaya midhaha falsafaddii shayaadiinta ahayd ee ay dhiirrigeliyeen. Tan iyo Oktoobar 7, 2023, doodda ka dhaxaysa kuwa ka soo horjeeda Israa’iil iyo kuwa taageersan Israa’iil ayaa kala jebinaysa awoodda siyaasadeed ee xisbigeeda iyagoo ku sii dhowaanaya doorashada 2024. Kala-qaybsanaantu waxay dhalisay iskhilaaf gudaha ah oo ka dhex aloosan taageerayaashooda, ilaa heer mashiinnadooda codbixinta elektaroonigga ah ee musuqmaasuqmay laga yaabo inaanay mar dambe lahayn awood ay ku maareeyaan codad ku filan oo ay kaga adkaadaan codadka dhabta ah ee loo dhiibi doono Trump. Dagaalka nebiga beenta ah ee Islaamka ayaa soo saaraya duruufo lagu doorto Trump inuu noqdo madaxweynihii siddeedaad, kaas oo ka mid ah toddobada, tan iyo wakhtiga dhammaadka ee 1989, sida bahalka dhulka uu u samaynayo suurad bahalka badda.

Falsafadda shayaadinnimada ah ee “Kala-duwanaansho, Sinnaan iyo Ka-mid-noqosho,” waa mid ka mid ah barxadaha lagu labanlaabayo fallaagadii Sodom iyo Gomora iyada oo la riixayo ajendaha LGBTQ+.

> Sidoo kale sidii ay ahayd wakhtigii Luud; way cuni jireen, way cabbi jireen, way iibsan jireen, way iibin jireen, way beeri jireen, way dhisi jireen; laakiinse isla maalintii Luud ka baxay Sodom ayaa samada waxaa ka da’ay dab iyo baaruud, oo wada baabbi’iyey dhammaantood. Sidaas oo kale ayay ahaan doontaa maalinta Wiilka Aadanaha la muujiyo. Luukos 17:28–30.

Ajandaha LGBTQ+, oo sidoo kale lagu muujiyo Gay Pride, sidaas darteedna waxay astaan u tahay dhicitaankii ugu dambeeyey ee akhlaaqeed ee bahalkii dhulka, dabadeedna kan dunida.

> Waddada kuwa qumman waa inay sharka ka fogaadaan; kii jidkiisa ilaashadaana naftiisuu dhawraa. Kibirku wuxuu ka horreeyaa halliggaad, oo ruux isla weynina wuxuu ka horreeyaa dhicid. Waxaa ka wanaagsan in ruux hooseeya lala jiro kuwa is-hoosaysiiya intii boolida lala qaybsan lahaa kuwa kibirka badan. Maahmaahyadii 16:17–19.

Kibirka waxay ka horraysaa dhicitaanka, kibirkuna wuxuu ka horreeyaa halligaadda. Riddo qaran waxay dhalisaa halligaad qaran, calaamadda kibirka caalamiyeysanna waa calaamadda caasinnimadii Sodom iyo Gomorrah. Waxyigu wuxuu waafajinayaa sharciga Axadda ee dhowaan imanaya iyo Luud oo si dirqi ah uga baxsanaya halligaaddii Sodom, Gomorrah, iyo magaalooyinkii bannaanka, waayo waa farcankii Luud (Cammoon iyo Moo’aab) kuwaas oo ah astaanta kuwa ka baxsada gacanta baabtinimada xilligii sharciga Axadda.

> Oo wuxuu geli doonaa weliba dalka sharafta leh, oo dalal badanna waa la afgembiyi doonaa; laakiinse kuwan gacantiisa way ka baxsan doonaan, kuwaas oo ah Edom, iyo Moo'aab, iyo madaxda reer Cammoon. Daanyeel 11:41.

Xisbiga Dimuqraadiga ayaa hadda isu burburinaya gacmihiisa qudhiisa. Anigu dan kama lihi siyaasadda; waxaan si fudud u waafajinayaa taariikhda hadda socota iyo qisada nebiyadeed. Xisbiga Dimuqraadigu wuxuu si aan daal lahayn uga shaqeeyey furidda xuduudaha dunida oo dhan, sidaasna u oggolaaday qulqul dad ah oo aan hore loo arag oo aan la xakameyn. Albaabbadii daadku waxa lagu furay meeraha oo dhan iyada oo ay sidaas horseedeen caalamiyeyaal uu masduulaagu waxyooday.

> Masduulaaggiina afkiisa ayuu ka soo tufay biyo sidii daad oo kale ah oo ku daba socda naagtii, si uu ugu qaado daadkii. Oo dhulkiina naagtii ayuu caawiyey, dhulkiina afkiisii ayuu kala qaaday, oo liqay daadkii uu masduulaaggiinu afkiisa ka soo tuuray. Oo masduulaaggiina naagtii ayuu aad ugu cadhooday, markaasuu tegey inuu la dagaallamo kuwa ka hadhay faraceeda, kuwaas oo xajiya amarrada Ilaah oo haysta markhaatifurka Ciise Masiix. Muujintii 12:15–17.

“Kuwa hadhay” waa boqol iyo afartan iyo afar kun, taariikhda boqol iyo afartan iyo afar kununa waa taariikhda bilaabatay Sebtembar 11, 2001. Tan iyo markaas, xoogga masduulaagii wuxuu “afka ka tuurayay biyo sida daad” jiho kasta. Biyuhu waxay astaan u yihiin dad.

> Oo wuxuu igu yidhi, Biyihii aad aragtay, meesha ay dhilladu ku fadhido, waa dadyow, iyo dad badan, iyo quruumo, iyo afaf. Muujintii 17:15.

Waa wakiillada dhulka jooga ee xoogga masduulaagga ah (kuwa caalamiyeynta wada), kuwaas oo fura marinnada daadadka socdaalka sharci-darrada ah xilliga shaabadaynta ee boqol iyo afartan iyo afarta kun. “Daadadka” masduulaagga ee dunida ku wareegsan waxay muujinayaan in Rabbigu ku dhow yahay inuu kor u qaado calankiisa, marka sharciga Axadda ee dhawaan imanayaa yimaado. Daadadkii masduulaagga ee Muujintii laba iyo tobnaad waxaa liqay bahalkii dhulka bilowgii Maraykanka, laakiin hadda daadadkii masduulaaggu way soo noqdeen, sidaas darteedna waxay bixinayaan digniin ku saabsan dhibaatada soo dhow ee sharciga Axadda; waayo, waa marka cadowgu u soo galo sida daad oo kale in Ilaah kor u qaado astaantiisa.

> In Rabbiga ku xadgudbid iyo ku been abuurid, iyo ka leexasho Ilaaheenna, adigoo ku hadlaya dulmi iyo fallaagow, uuraysanaya oo qalbiga ka soo saaraya erayo been ah. Oo xukunku dib buu u noqday, caddaaladduna meel fog bay istaagtay; waayo, runtii jidka bay ku dhacday, oo toosnaantuna ma geli karto. Hubaal, runtu way baabba'day; kii sharkana ka leexdana wuxuu iska dhigaa ugaadh: Rabbiguna wuu arkay, wayna ka xumaatay in aanu xukun jirin. Oo wuxuu arkay inaan nin jirin, wuuna yaabay inaanu jirin mid shafeeca; sidaas daraaddeed cududdiisii ayaa isaga badbaado u keentay; oo xaqnimadiisiina way tiirsatay. Waayo, wuxuu xaqnimo u gashaday sida laab-gaashaan, oo madaxiisana wuxuu saaray koofiyadda badbaadada; oo wuxuu gashaday dharkii aarsashada, oo qiiro ayuu go’ ahaan isu huwaday. Sida ay shuqulladoodu yihiin, ayuu sidaas ku abaalmarin doonaa, cadho kuwa isaga ka geesta ah, abaalgudna cadaawayaashiisa; jasiiradahana abaalgud buu siin doonaa. Sidaas daraaddeed waxay ka cabsan doonaan magaca Rabbiga xagga galbeed, ammaantiisana xagga qorrax ka soo baxa. Markii cadowgu u soo geli doono sida daad, Ruuxa Rabbigu calan buu ka taagi doonaa isaga geeskiisa. Oo Bixiyuhu wuxuu iman doonaa Siyoon, iyo kuwa Yacquub ku jira oo ka soo noqda xadgudubka, ayaa Rabbigu leeyahay. Aniguse, kanu waa axdigayga aan la leeyahay iyaga, ayaa Rabbigu leeyahay; Ruuxayga kugu dul jooga, iyo erayadayda aan afkaaga geliyey, kama ay tegi doonaan afkaaga, ama afka farcankaaga, ama afka farcanka farcankaaga, ayaa Rabbigu leeyahay, tan iyo imminka iyo weligeedba. Ishacyaah 59:13–21.

Calaamadda kor loo qaado marka cadowgu u yimaado sida daadku waa calanka, kaas oo sidoo kale ah halbeeg ku jira Erayga Ilaah. Wakhtiga ka horreeya sharciga Axadda ee dhowaan imanaya, daadadka socdaalka sharci-darrada ah waa calaamad muujinaysa in xilligii nimcadu uu qarka u saaran yahay inuu xidhmo. Xaaladda uu Ishacyaah tilmaamayo marka uu ka hadlayo kor u qaadista halbeeg waxay qeexaysaa wakhti sharci-la’aan ah, waayo, wuxuu leeyahay, “xukunku dib buu u noqday, caddaaladduna meel fog bay istaagtay; waayo, runtii jidkay ku dhacday, toosnaantuna ma geli karto. Haa, runtii way baabba’day; kii sharkana ka tagaana wuxuu isu dhigaa ugaadh: Rabbiguna wuu arkay taas, wuuna ka xumaaday inaan xukun jirin. Oo wuxuu arkay inaan nin jirin, wuuna la yaabay inaanay jirin cid dhexdhexaadisa.” Fawdada ay maalgelinayeen rag ay ka mid yihiin George Soros, ayna iska indhatireen siyaasiyiinta Dimuqraadiga, waxaa si habboon u qeexday Sister White iyadoo la xidhiidhinaysa tuducan Ishacyaah.

> “Maxkamadaha caddaaladdu way musuqmaasuqeen. Taliyayaashana waxaa dhaqaajiya damac faa’iido doon ah iyo jacaylka raaxada jidhka. Dulqaad‑la’aanta iyo xadgudubka cabbidda iyo raaxaysigu waxay mugdi geliyeen garashada dad badan, si Shayddaanku ugu dhowaado inuu ku yeesho xukun ku dhowaad dhammaystiran. Garsoorayaashu way qalloocmeen, waa la laaluushay, waana la marin habaabiyey. Sakhraannimo iyo dabaaldegyo xad‑dhaaf ah, damac kacsan, xaasidnimo, iyo daacad‑darro nooc kasta leh, ayaa laga dhex helaa kuwa shuruucda maamula. ‘Caddaaladdu meel fog bay istaagtaa; waayo, runtu waxay ku dhacday jidka, toosnaantuna ma geli karto.’ Ishacyaah 59:14.” The Great Controversy, 586.

Socdaalka sharci-darrada ah, dhaqdhaqaaqyada fowdada ku dhisan sida Antifa (kuwa ka soo horjeeda faashiistayaasha), iyo dhaqdhaqaaqyada rabshadaha wata sida Black Lives Matter, kuwaas oo ku dhisan sheeko taariikheed oo sidaas u qalloocan sida Aragtida Jinsiyadda ee Naqdiga ah (Critical Race Theory), waxaa taageeray oo dhiirrigeliyey taliyayaasha siyaasadeed ee masduulaagga, kuwaas oo uu kiciyey jacaylka lacagtu, maxkamadaha iyo garsoorayaasha musuqmaasuqa ahina runta waxay ku tureen isla jidkii lagu dilay labadii markhaati ee ku xusan Muujintii cutubka kow iyo tobnaad. Jidkaasu wuxuu ku yiil magaalada cawaannimada (Masar) iyo anshax-xumada (Sodom), taas oo ah magaalada masduulaagga iyo wakiilladiisa. Deegaanka ay metelaan miraha xisbiga Dimuqraadiga waxaa si nebiyad ahaan ah loogu metelay daad, oo marka Shaydaanku, isagoo ah cadowga Ilaah, furto albaabbadiisa daadadka, taasu waxay caddayn u tahay in calanka Ilaah qarka loo saaran yahay in kor loo qaado.

Waxaannu daraasaddan ku sii wadi doonnaa maqaalka xiga.

> “Xaaladda waxyaalaha dunida ka jirta waxay muujinaysaa in waqtiyo dhib badan ay si toos ah noogu soo fool leeyihiin. Wargeysyada maalinlaha ah waxa ka buuxa calaamado muujinaya isku dhac cabsi leh oo mustaqbalka dhow ka dhici doona. Dhac hubaysan oo geesinnimo leh ayaa si joogto ah u dhaca. Shaqo-joojinno waa caadi. Tuugo iyo dilal ayaa dhinac walba laga geystaa. Rag jinniyo qabaa ayaa nafta ka qaadaya rag, dumar, iyo carruur yaryar. Dadku waxay la dhaceen xumaan, oo nooc kasta oo shar ahna waa uu taliya. Cadowgu wuu ku guulaystay inuu caddaaladda qalloociyo oo uu qalbiyada dadka ka buuxiyo damaca faa’iido nafsi ah. ‘Caddaaladdu meel fog bay taagan tahay; waayo, runtu jidka ayay ku dhacday, oo sinaanna ma geli karto.’ Ishacyaah 59:14. Magaalooyinka waaweyn waxaa ku nool dad aad u fara badan oo saboolnimo iyo silic ku jira, ku dhowaadna aan haysan cunto, hoy, iyo dhar; halka isla magaalooyinkaas ay joogaan kuwo haysta wax ka badan intii qalbi jeclaan lahaa, oo ku nool raaxo, lacagtana ku bixiya guryo si qaali ah loo qalabeeyey, isku qurxin shakhsiyeed, ama taas ka sii daran, qancinta damacyada jidhka, khamri, tubaako, iyo waxyaalo kale oo burburiya awoodaha maskaxda, qaska geliya maanka, oo hoos u dhiga nafta. Qaylada bani’aadannimada gaajaysan waxay kor ugu kacaysaa Ilaah hortiisa, halka nooc kasta oo dulmi iyo dhac sharciyaysan ah ay dadku ku urursanayaan maalqabeenno aad u waaweyn.”

> “Habeenkii ayaa laygu yeedhay inaan arko dhismayaal dabaqba dabaq kor ugu kacaya xagga samada. Dhismayaashan waxaa loo dammaanad qaaday inay dabka ka adkaysanayaan, waxaana loo dhisay in lagu ammaano milkiilayaasha iyo kuwii dhisay. Sii sarreeya oo weli ka sii sarreeya ayay dhismayaashani u kacayeen, waxaana lagu isticmaalay qalabka ugu qaalisan. Kuwii dhismayaashani lahaayeen isma ay weyddiinayn: ‘Sidee baynu ugu wanaagsan ugu ammaani karnaa Ilaah?’ Rabbigu kuma jirin fikirradooda.”

> Markii dhismayaashan dhaadheer la taagayay, milkiilayaashoodu waxay ku farxeen kibir hami leh, iyagoo haysta maal ay ugu adeegtaan raalligelinta naftooda oo ay ku kiciyaan xaasidnimada deriskooda. In badan oo ka mid ah lacagtii ay sidaas ku maalgelinayeen waxaa lagu helay cadaadis, iyada oo saboolka la dulmiyey oo la laalay. Waxay illoobeen in samada lagu hayo xisaabta macaamil kasta oo ganacsi; heshiis kasta oo aan caddaalad ahayn, fal kasta oo khiyaano ah, halkaas ayaa lagu diiwaangeliyaa. Wakhtigu waa imanayaa marka dadku khiyaanohooda iyo isla weynidooda ku gaadhi doonaan heer aanu Rabbigu u oggolaan doonin inay dhaafaan, markaasayna baran doonaan in dulqaadka Yehowah uu leeyahay xad.

> “Muuqaalka xigay ee hortayda ka dhacay wuxuu ahaa digniin dab ah. Dadku waxay eegeen dhismayaasha dhaadheer ee loo haystay inay dabka ka badbaadsan yihiin, oo waxay yidhaahdeen: ‘Aad bay ammaan u yihiin.’ Laakiin dhismayaashaas waa la baabbi’iyey sidii iyagoo daamur laga sameeyey. Mashiinnadii dab-damiska waxba ma ay qaban karin si ay burburka u joojiyaan. Dab-demiyayaashu ma ay awoodin inay mashiinnada ku shaqaysiiyaan.” Testimonies, volume 9, 12, 13.

Back to Articles