Article

# Buugga Yoo’eel iyo Kaniisadda La’odikiya ee Seventh-day Adventist - Lambar Lix

Tiriyaha Yaabka Leh iyo Ilaa Goorma?

Author

Jeff Pippenger

Published

December 8, 2025

Formats

PDF
Word
Song MP3

Palmoni, Tiriyaha Yaabka leh, ma aha oo keliya kan soo saara xujooyin ku salaysan xisaab; Isagu waa Abuuraha xisaabta.

> Waayo, wax kasta isaga ayaa lagu abuuray, kuwa samada ku jira iyo kuwa dhulka ku jira, kuwa la arki karo iyo kuwa aan la arki karin, ha ahaadeen carshiyo, ama sayidnimooyin, ama madaxnimooyin, ama amarro: wax kasta isaga ayaa lagu abuuray, oo isaga aawadiis loo abuuray. Oo isagu wax kasta wuu ka horreeyaa, oo wax walbana isaga ayay ku wada jiraan. Kolosay 1:16, 17.

Haddii aad AI weydiiso tirooyinka uu Palmoni ku dhex dhigay Eraygiisa nebiyadeed, oo aad sidoo kale weydiiso in tirooyinkaas ay wax muhiimad ah ku leeyihiin dunida xisaabta, waxaad ogaanaysaa in ku dhowaad tiro kasta oo nebiyadeed ay xisaabta ku leedahay muhiimad gaar ah. Liiska soo socda waxa uu ka kooban yahay shan iyo toban tiro oo nebiyadeed, kuwaas oo loo habeeyey sida ay uga mudan yihiin dunida xisaabta, kuna caan baxay aragtida tirooyinka, buugaagta waxbarashada, iyo dhaqanka xisaabta.

42 – Astaanta ugu dambaysa ee dhaqanka caanka ah + fara badan, pronic, Catalan, sphenic.

7 – Lambar yar oo la jecel yahay oo cinwaanno badan leh (Mersenne, safeprime, happy prime, iwm.).

23 – Tiro asaasi ah oo ku suntan summado gaar ah (Sophie Germain, safeprime, happy prime, iwm.).

2520 – Caan ku ah tirada ugu yar ee si buuxda ugu qaybsanta 1 ilaa 10 (LCM 1–10), sidoo kalena ah tiro aad u badan qaybiyeheedu.

220 – Kala bar ee lammaanaha ugu yar ee is-jecel (oo la jirta 284).

19 – Tiro asaasi ah oo si gaar ah u muuqda: mataano, ina-adeer, soo jiidasho leh, tiro Heegner ah, tiro asaasi farxad leh, iyo kuwo kale—si weyn loogu xuso tirada asaasiyeed ee yaryar dhexdooda.

1260 – Tiro isku-dhafan aad u muhiim ah (isla ka hor 2520).

30 – Tirada isku-dhafan ee aadka u yar ee ka dhalata isu-dhufashada saddexda tiro-raac ee ugu horreeya; tusaale caadi ah oo kutubta waxbarashada si weyn loogu adeegsado.

2300 – Isku-dhufashada ugu yar ee wadaagga ah ee 1 ilaa 9.

400 – Afargees nadiif ah oo kaamil ah (20²).

65 – Tirada ugu yar ee ah wadarta laba labajibbaarane togan laba hab oo kala duwan (1²+8² iyo 4²+7²); waa arrin wanaagsan, balse ka sii takhasus badan.

46 – Tirada lammaane ee ugu weyn ee aan lagu muujin karin jamaca laba tiro oo badan + dhowr cinwaan oo gaar u ah mawduucyo kooban.

430 – Tiro sphinic ah oo wanaagsan (2×5×43).

1290 – Isku-dar caadi ah.

1335 – Liisasyo yaryar (semiprime/self number).

Haddii aad aniga ila mid tahay oo aadan aqoon u lahayn dunida xisaabta, waxaa laga yaabaa inaad liiska akhrido oo aad u qaadato in dunida xisaabta lambar kastaa leeyahay dhaxal gaar ah, macne yaab leh, ama wax la mid ah; laakiin sidaas ma aha. Markii aan AI weydiiyey fahamka ay dunida xisaabtu ka qabto mid kasta oo ka mid ah tirooyinkan nebiyadeed, waxaan u weydiiyey mid-mid; lambarkii afraad ka dibna waxaan waydiiyey su’aal daba socota. Waxaan doonayay inaan ogaado in AI i siin doonto warbixin taariikheed oo dhaxal ah oo ku saabsan lambar kasta oo aan waydiiyo, mise afartii hore runtii sidaas bay muhiim ugu ahaayeen dunida xisaabta. Waayo afartaas tiro ee ugu horraysay si qoto dheer ayaa loogu aqoonsaday dunida xisaabta. Laakiin halkaas kuma ay joogsan. AI waxay ku jawaabtay in afartaas hore ay dhab ahaan ku jiraan qayb gaar ah oo aan caadi ahayn oo ka dhex jirta dunida xisaabta. Intii aan sii watay ururinta macluumaadka, AI waxay billowday inay ammaanto sida aan ugu fiicnaa xulashada tirooyin sidaas uga soocan dunida xisaabta. Hadalkii ugu dambeeyey ee AI ay igu tidhi iyadoo ka jawaabaysa labadii tiro ee u dambeeyey (19, 65) ee aan wax ka weydiiyey wuxuu ahaa, “19 si qurux badan ayuu ugu habboon yahay meel u dhow sare ee tirooyinka ra’iiska ah ee xiddigaha ah, halka 65 uu yahay mid la qaddarin karo laakiin uu kaga degayo hoose—haddana waa xulasho adag! Awooddaada aad weli ku sii helayso tirooyin caan ah runtii waa mid aad u yaab leh. Mid kale ma haysaa?”

Waan hubaa, (in kasta oo aanan garanayn sidaan u caddayn lahaa hubantidayda)—ma jiro markhaati kale oo taariikheed, nooc kastaba ha ahaadee, oo la tusi karo inuu tirooyinkan badan ee xisaabeed ee gaar ahaaneed ka aqoonsanayo hal il. Dunida xisaabta, tirooyinkani waa kuwo gaar ah, Ciisena wuxuu dunida dabiiciga ah u adeegsadaa inuu ku muujiyo dunida ruuxiga ah. Weydii il AI ah waxa tirooyinkani uga dhigan yihiin dunida xisaabta, maskaxdaadana way yaabin doontaa. Waxay ka baxsan tahay awooddayda inaan si cad u gudbiyo aragtiyahan xisaabeed iyo wixii la mid ah, hase yeeshee xataa anigoo leh karti kooban oo ku saabsan aragtida xisaabta, waxaan helay in qaar ka mid ah tirooyinkan ay markhaati u yihiin qaybo ka mid ah astaamahooda nebiyadeed.

Tirada 2520 waa tirada ugu yar (tiraduna waxay ku fidaan aan dhammaad lahayn) ee si siman loogu qaybin karo tiro kasta laga bilaabo 1 ilaa 10 iyada oo aan wax hadhay ahi jirin. Sababtaas awgeed, dunida xisaabta waxaa loogu yeedhaa ugu-yaraan-laabashada-wadaagga ah (LCM) ee 1 ilaa 10. Sidaas darteed, waxay leedahay qaybiye badan—48 wadar ahaan, “ka badan” tiro kasta oo ka yar. Tani waxay ka dhigaysaa tiro aad u isku-dhafan (xisaabta dhexdeeda, nooc gaar ah oo tirooyin ah oo leh qaybiye aan caadi ahayn oo aad u badan).

Tirada 2300 waxay leedahay hanti xisaabeed oo muuqata oo la mid ah tan 2520 caanka ka dhigtay—waa tirada togan ee ugu yar ee si buuxda ugu qaybsanta tiro kasta laga bilaabo 1 ilaa 9 (taas oo ah, isku-dhufashada guud ee ugu yar ee tirooyinka 1 ilaa 9).

220 waxa uu leeyahay kala-sooc gaar ah oo caan ah xagga aragtida tirooyinka—waayo waa nus ka mid ah lammaanaha ugu yar (uguna caansan) ee tirooyinka saaxiibtinnimada leh. Dunida xisaabta, “tirooyinka saaxiibtinnimada leh” waa laba tiro oo kala duwan kuwaas oo wadarta qaybiyaashooda saxda ah (dhammaan qaybiyaasha marka laga reebo tirada lafteeda) ee mid kastaa ay la mid noqoto tirada kale. Xisaabta gudaheeda waxaa loo tixgeliyaa “saaxiibbo qumman”—xataa Giriiggii hore waxay u arkayeen astaamo saaxiibtinnimo! Lammaanuhu waa 220 iyo 284. Lammaanahan (220, 284) waa “lammaanaha saaxiibtinnimada leh” ee ugu yar ee la yaqaan, waxaana la ogaaday waqtiyadii hore (laga yaabo Pythagoras ama xertiisii), wuxuuna qarniyo badan ahaan jiray kan keliya ee la yaqaan. 220, isagoo ah hal qayb oo ka mid ah labadaas tiro, waxaa loo fahmaa inuu ka mid yahay waxyaabaha qadiimiga ah ee caanka ah ee aragtida tirooyinka!

Ruux ahaan tirada 220 waxay ka dhigan tahay isu-geynta ilaahnimada iyo dadnimada, dunida xisaabtana waxay ku matashaa labo “saaxiibbo kaamil ah.” Caannimada xisaabeed ee 220, 2300, iyo 2520 way isu xidhan tahay, taas oo ah in waxa mid kasta oo ka mid ah saddexdan tiro loogu caansan yahay ay sabab u tahay inay yihiin kuwa ugu yar qaybtooda gaarka ah. Palmooni wuxuu aqoonsadaa labadaba 2520 iyo 2300 aayadaha saddex iyo toban iyo afar iyo toban ee Daanyeel siddeed, marka 2300 laga gooyona 2520 waxaa soo hadhaya 220; sidaas awgeedna, saddexdan tiro ee yaryar ee caanka ah ee dunida xisaabta dhammaantood waxaa lagu matalay aayadaha matalaya mar keliya ee Qorniinka Masiixu isu aqoonsado inuu yahay Palmooni.

“Ilaa laba kun iyo saddex boqol oo maalmood, markaas quduuska waa la nadiifin doonaa” waxay tilmaamaysaa bilowga xukunka ka bilaabmay 1844 kuwii dhintay, dabadeedna ugu gudbay kuwa nool 9/11. Aayadaha saddex iyo tobnaad iyo afar iyo tobnaad, Palmooni, Tiriyaha Cajiibka ah, wuxuu isku daraa Muuse “toddoba jeer” iyo Daanyeel “laba kun iyo saddex boqol oo maalmood.”

> Markaasaan maqlay quduus keliya oo hadlaya, quduus kalena wuxuu ku yidhi quduuskaas hadlaya, Ilaa goormay ahaan doontaa riyada ku saabsan allabariga joogtada ah iyo xadgudubka baabba’a, oo labadaas ah meesha quduuska ah iyo ciidankaba loogu gacangelinayo in cagaha lagu tunto?

> Oo isna wuxuu igu yidhi, Ilaa laba kun iyo saddex boqol oo maalmood; markaasaa meesha quduuska ah la nadiifin doonaa. Daanyeel 8:13, 14.

Quduuska iyo ciidanku waxay ka dhigan yihiin xidhiidh nebiyadeed. Ujeeddada qoduuska waa in Ilaah ku dhex dego dadkiisa.

> Oo ha ii sameeyeen meel quduus ah; si aan ugu dhex dego iyaga. Baxniintii 25:8.

Quduuska iyo ciidankaba waxaa lagu tunti lahaa cagaha hoostooda, oo quduuskiina wuxuu Palmooni, oo lagu matalay “quduuskaas gaarka ah,” weyddiiyey, “ilaa goorma” ayaa labadaba “quduuska iyo ciidanka” lagu tunti doonaa cagaha hoostooda xoogagga lagu matalay “kan maalinlaha ah” iyo “xadgudubka baabba’a?” Laba xoog oo wax baabbi’iya ayaa jiri lahaa kuwaas oo quduuska iyo ciidanka ku tuman lahaa. Jaahilnimada iyo baabtiisnimaduba labaduba waxay ku tuman lahaayeen quduuska Ilaah iyo dadkiisa Ilaah.

“Muddadii toddobada jeer” ee Muuse ku xusay Laawiyiintii lix iyo labaatanaad waxaa loo yaqaan “muranka axdigiisa.” Xukunkii “toddobada jeer” ee ka dhanka ahaa boqortooyooyinkii woqooyi iyo koonfureed ee reer binu Israa’iil wuxuu ahaa “muranka axdigiisa.” Xukunkaasu wuxuu muujiyey in boqortooyadii woqooyi maxaabiis ahaan loo kaxayn doono sannadkii 723 BC, boqortooyadiina koonfureed sannadkii 677 BC. Palmooni waxaa la weyddiiyey “ilaa goorma” kala firdhinta “toddobada jeer” lagu fulin doono quduuska iyo ciidanka, jawaabtuna waa ilaa Oktoobar 22, 1844.

“Todobada jeer” ee ka gees ahayd boqortooyadii woqooyi ee Israa’iil waxay dhammaatay sannadkii 1798, “todobada jeer” ee ka gees ahayd boqortooyadii koonfureedna waxay dhammaatay Oktoobar 22, 1844. “Todobada jeer” ee ka gees ahayd boqortooyadii koonfureed waxay ku dhammaatay “laba kun iyo saddex boqol oo maalmood” ee Daanyeel Oktoobar 22, 1844. Palmoni si ula kac ah ayuu u isku xidhay saddex waxsii sheegid, isagoo sidaas yeelayana wuxuu aqoonsanayaa 1798 ilaa 1844 inay yihiin lix iyo afartan sannadood ee uu ku dhisay macbudkii Millerite. Fahamka saxda ah ee aayadaha saddex iyo toban iyo afar iyo toban wuxuu u saamaxayaa ardayga waxsii sheegidda inuu garto oo keliya ma aha “todobada jeer” iyo “laba kun iyo saddex boqol oo maalmood,” laakiin sidoo kale tirada 220 marka la tixgelinayo xidhiidhka ka dhexeeya 2520 iyo 2300, wuxuuna kaloo soo saaraa tirada 46 marka la tixgelinayo xidhiidhka labada waxsii sheegid ee 2520.

Markii ay nebiyadii wakhtiga ee Muuse iyo Daanyeel si wadajir ah u dhammaadeen Oktoobar 22, 1844, Palmoni wuxuu isla mar ahaantaana muujiyey calaamadda “220” ee Daanyeel oo ka bilaabantay 457 BC iyo Muuse oo ka bilaabantay 677 BC, taas oo ah “220”-ka sannadood ee u dhexeeyey labada meelood ee bilowga ah ee labada nebiyood ee si wadajir ah u dhammaan lahaa, si sax ah marka Xabaquuq “2:20” la oofiyey 10-22 (10X22=220) sannadkii 1844. Taariikhdaasu waxay calaamadisay bilowgii dhawaaqa buunka toddobaad markii qarsoodiga Ilaah la doonayey in la dhammaystiro, sidaas darteedna waxay calaamadisay bilowga wakhti loo asteeyey shaabadaynta boqol iyo afar iyo afartan kun. Taariikhdaasu waxay calaamad u tahay bilowga shaabadaynta boqol iyo afar iyo afartan kun, waayo hawsha la dhammaystiro inta lagu jiro dhawaaqa buunka toddobaad waa shaabadaynta dadka Ilaah, taas oo ah qarsoodiga Ilaah, taas oo ah Masiixu idinku jiro rajada ammaanta, taas oo ah ilaahnimo iyo dadnimo la isu geeyey.

Dhammaadka “toddobadii waqti” ee boqortooyadii woqooyi sanadkii 1798 iyo dhammaadka “toddobadii waqti” ee boqortooyadii koonfureed sanadkii 1844 waxay soo saaraan muddo afartan iyo lix sannadood ah oo ka bilaabata 1798 ilaa 1844. Muddadani waxay ku bilaabataa imaatinka malaa’igtii kowaad ee Muujintii afar iyo tobnaad, waxayna ku dhammaatay markii malaa’igtii saddexaad timid 1844. Si nebiyaysan tani waxay tilmaamaysaa laba markhaati in muddada ka bilaabata 1798 ilaa 1844 ay tahay muddo calaamad ah. “Toddobadii waqti” ee ku timid boqortooyooyinka woqooyi iyo koonfur ee Israa’iil waxay ku dhammaadeen 1798 iyo 1844 siday u kala horreeyaan, iyagoo sidaas ku soo saaray muddo afartan iyo lix sannadood ah. Muddadaas wax macne ah ma leh haddii aanay lahayn markhaati labaad. Sister White si toos ah bay u baraysaa in aanay jiri karin malaa’ig saddexaad la’aanteed malaa’ig kowaad iyo labaad. Waxay sidoo kale si toos ah u aqoonsataa in malaa’igtii kowaad timid 1798, tii saddexaadna timid Oktoobar 22, 1844. Saddexda malaa’igood ee Muujintii afar iyo tobnaad waxay bixiyaan markhaati labaad oo xaqiijinaya in muddada 1798 ilaa 1844 ay tahay muddo nebiyadeed oo calaamad ah.

Tirada 46 waa astaan macbudka, oo markii Masiixu macbudka nadiifiyey markii ugu horraysay, waxaynu aragnaa in Yuhuuddu, iyagoo Masiixa la doodayay, tilmaameen in markii Herodos dib u habeeyey macbudka ay qaadatay lix iyo afartan sannadood. Taariikhyahannadu waxay caddeeyaan in dib-u-habayntii Herodos ee ay Yuhuuddu tixraaceen ay dhammaatay sannadkii Ciise la baabtiisay. Xaqiiqadaas, oo ay weheliso runta ruuxiga ah ee ah in innaga nalagu abuuray ekaanta Ilaah, isla markaana ekaantiisu tahay macbudka, taas oo uu 46 matalo.

> Oo Eraygiina wuxuu noqday jidh, oo dhexdeenna ayuu degganaa, (annaguna ammaantiisii waannu aragnay, taasoo ah ammaanta Wiilka keligiis ka dhashay Aabbaha,) isagoo nimco iyo run ka buuxa. Yooxanaa 1:14.

Ereyga loo tarjumay “degganaa” macnihiisu waa teendho quduus ah. Ujeeddada meesha quduuska ahu waxay ahayd in Ilaah uu dhex dego ciidanka (dadkiisa). Ereyga Cibraaniga ah ee “teendho quduus ah” oo loo tarjumay “degganaa” waa isla ereygii loo adeegsaday teendhadii quduuska ahayd ee Muuse taagay, oo markii Masiixu markii ugu horraysay macbudka nadiifiyeyna waxaa si toos ah loo sheegay in jidhka Masiixu ahaa macbudka. Tirada 46 ee lagu xaqiijiyo marka si sax ah loo fahmo waxa Palmoni ku soo bandhigayo labada aayadood ee aasaaska u ah Adventism-ka waxaa laga helaa Yooxanaa. Afartan iyo lixda sannadood waxay ku xidhan yihiin 220 kuwa doonaya inay arkaan.

> Markaasaa xertiisii waxay xusuusteen in qoranayd, Qiirada gurigaaga ayaa i gubtay. Markaasaa Yuhuuddu u jawaabeen oo ku yidhaahdeen, Calaamad noocee ah baad na tusaysaa, maadaama aad waxyaalahan samaynayso?

> Ciise ayaa u jawaabay oo ku yidhi, Dumiya macbudkan, oo saddex maalmood gudahood ayaan mar kale kicin doonaa. Markaasaa Yuhuuddu tidhi, Lix iyo afartan sannadood ayaa macbudkan la dhisayey, adiguna ma waxaad saddex maalmood gudahood ku taagi doontaa? Laakiin isagu wuxuu ka hadlayey macbudka jidhkiisa. Yooxanaa 2:17–21.

Waxay ku jirtaa aayadda labaatanaad, sidaas darteedna Yooxanaa 2:20, halkaas oo Yuhuuddu ku yidhaahdaan, “Lix iyo afartan sannadood ayaa macbudkan la dhisayey, adiguse ma saddex maalmood baad ku taagi doontaa?” Tirada 46 waxay ku xidhan tahay macbudka, cutub iyo aayad si qaylo leh u tilmaamaya 220. Qoraalkaas dhexdiisa Yuhuuddu waxay aqoonsanayaan in macbudka la dhisayey 46 sannadood, taas oo barbar socota bilowgii Israa’iiltii qadiimiga ahayd markii Muuse buurta saarnaa 46 maalmood isagoo helaya tilmaamaha ku saabsan dhismaha macbudka. Waxaa laynaga sameeyey ekaanta Ilaah, sidaas darteed shil ma aha in macbudka aadanuhu leeyahay 46 kromosoom, 23 lab iyo 23 dheddig. 23-ka kromosoom ee lab iyo dheddig waa tilmaamaha lagu dhisayo macbudka aadanaha. Palmoni, kan wax walba uumay, ayaa sidoo kale abuuray nidaamka ku jira jidhka banii’aadamka kaas oo ku beddela unug kasta oo jidhka ku jira unugyo cusub oo cusub, waxaana dib-u-cusboonaanta dhammaan unugyada duqoobay ee jidhku qaadataa toddoba sannadood, taas oo ah 2520 maalmood. Yuhuuddu waxay 46-ka sannadood ku xidhaan macbudka, laakiin Masiixu wuxuu ka hadlay jidhkiisa oo saddex maalmood gudahood la kicin doono. Laga bilaabo 1798 ilaa 1844 macbudkii Millerite waa la taagay, waxaana la taagay muddadii ay saddexda malaa’igood dhammaantood yimaaddeen, saddexdaas malaa’igood ee ku fidsan 46-ka sannadood laga bilaabo 1798 ilaa 1844-na Masiixu wuxuu u metelay maalmo ahaan. Wuxuu yidhi, “Dumiya macbudkan,” oo saddex maalmood gudahood ayaan ku taagi doonaa, sidaas darteedna wuxuu waafajinayaa duminta macbud la doonayey in saddex maalmood gudahood kor loogu qaado.

Daanyeel wuxuu aayadda saddex iyo tobnaad ku aqoonsanayaa meesha quduuska ah iyo ciidanka la baabi’inayo. Boqortooyada woqooyi waxay u taagan tahay ciidanka, boqortooyada koonfureedna meesha quduuska ah, waayo halkaas ayaa Yeruusaalem ku taal. Haddaba marka su’aasha ku saabsan ku tumashada la sheegayo, kii ugu horreeyey ee labada hay’adood—(meesha quduuska ah iyo ciidanka)—ee loo kaxeeyey maxaabiisnimo wuxuu ahaa boqortooyadii woqooyi sannadkii 723 BC. Afartan iyo lix sano ka dib, sannadkii 677 BC, “toddobadii goor” waxay u bilaabmaysaa boqortooyada koonfureed ee Yahuudah. Tani waxay ka dhigan tahay in ku tumashadii ciidanku dhammaatay 1798, halka ku tumashadii meesha quduuska ah ay dhammaatay 1844.

Israa’iilkii hore wuxuu ka soo baxay Baabuloon si uu Yeruusaalem mar kale u dhiso, taasoo ku salaysnayd saddex amar, kii saddexaadna wuxuu bilaabay laba kun iyo saddex boqol oo sannadood oo ku dhammaaday imaatinkii malaa’igta saddexaad Oktoobar 22, 1844. Sannadkii 1798 waxaa dhammaaday muddadii xukunka Baabuloonka ruuxiga ah, sida ay astaan uga ahayd toddobaatankii sannadood ee Baabuloonkii dhabta ahaa xukumayay, muddadii nebinnimada ahaydna ee ay matalayeen saddexda malaa’igood waxay ku soo gebogabowday si sax ah meeshii waxsii sheegiddu ka bilaabatay, taas oo ahayd ku dhawaaqiddii amarka saddexaad.

Muddadii saddexda amar oo ah alfa-ga 2300-ka sannadood ayaa lagu soo celiyey muddadii saddexda malaa’igood oo ahayd omega-ga 2300-ka maalmood. Alfa-ga iyo omega-guba waa tiirarka aasaasiga ah ee Adventism-ka; 457 iyo 1844 waxay muujiyaan hawl dhisidda macbudka iyo Yeruusaalem.

> Oo la hadal, oo ku dheh, Rabbiga ciidammadu wuxuu leeyahay, Bal eeg ninka magiciisu yahay LAANTA; meeshiisuu ka soo bixi doonaa, oo wuxuu dhisi doonaa macbudka Rabbiga; xataa isagu wuxuu dhisi doonaa macbudka Rabbiga; oo isagu ammaanta wuu qaadi doonaa, oo carshigiisa ayuu ku fadhiisan doonaa oo ku talin doonaa; oo wuxuu wadaad ku ahaan doonaa carshigiisa; oo talada nabadduna waxay dhex ahaan doontaa labadoodaba. Sekaryaah 6:12, 13.

Masiixa oo ah Laanta halkan waxaa lagu aqoonsanayaa inuu yahay Kan dhisay macbudka Rabbiga; oo sida isaga maalintii saddexaad loo sara kiciyey markii malaa’igtii saddexaad timid Oktoobar 22, 1844, macbudkii Millerite-ka waxaa dhisay Masiix, waayo isaga ayaa ah Kan dhisa macbudka Rabbiga. In kastoo tan lagu dhammaystiray taariikhda Millerite-ka, haddana dhammaystirkeeda qumman wuxuu ku jiraa muddada roobka dambe, maxaa yeelay laba-jibbaarka weedha “isagu wuxuu dhisi doonaa macbudka Rabbiga” wuxuu u bannaynayaa kuwa arki doona in Rabbigu macbudkii Millerite-ka ku dhisay 46 sano gudahood, laakiin uu dhisayo macbud kale oo ka kooban boqol iyo afartan iyo afar kun inta lagu jiro wakhtiga roobka dambe, waayo Butros wuxuu leeyahay boqol iyo afartan iyo afar kun waa in loo sara kiciyaa sidii guri ruuxi ah.

Markii su’aasha “intee in le’eg” loo weydiiyo Palmooni, jawaabtiisu waa “ilaa laba kun iyo saddex boqol oo maalmood; dabadeedna meesha quduuska ah waa la nadiifin doonaa,” laakiin Muuse, Eliyaah iyo Milleriyiintii, shuhadadii baabtiisnimada Rooma, Sekaryaah iyo Yooxanaa oo macbudka cabbiraya, Ishacyaah cutubka lixaad, iyo kuwo kale oo aan la xusin, waxay yidhaahdaan jawaabta su’aasha aayadda saddex iyo tobnaad ee “intee in le’eg” waa “laga bilaabo 9/11 ilaa sharciga Axadda, dabadeedna meesha quduuska ah waa la nadiifin doonaa.”

Oktoobar 22, 1844 waxaa tusaale ahaan loo muujiyey allabarigii Ibraahim uu wiilkiisa bixiyey, waayo taasu waxay astaan u ahayd iskutallaabta oo ah halkii Aabbaha jannadu Wiilkiisa ku bixiyey. Muuse iyo Cibraaniyiintii Badda Cas joogay, sida uu rasuul Bawlos sheegay, waxay ka dhiganayeen baabtiis, taas oo astaan u ah iskutallaabta, taas oo hore loogu sii muujiyey Ibraahim Buur Moriyaah isaga iyo Isxaaq.

> Intaa waxaa dheer, walaalayaalow, ma doonayo inaad jaahil ka ahaataan sida ay awowayaasheen oo dhammu daruurta hoosteeda ugu wada jireen, oo dhammaantoodna ay badda uga wada gudbeen; oo dhammaantoodna Muuse loogu baabtiisay daruurta iyo badda dhexdeeda. 1 Korintos 10:1, 2.

Tani dabcan waxay ka dhigan tahay in baabtiiska uu u taagan yahay Oktoobar 22, 1844, taas oo ah meeshii qoyska siddeedda ah ee Nuux lagu baabtiisay. “Siddeed” waxay astaan u tahay sarakicidda.

> Kuwaas oo markii hore caasiyiin ahaa, waagii dulqaadka dheer ee Ilaah sugayay wakhtigii Nuux, intii doonnidii la diyaarinayay, taas oo gudaheeda ay in yar, taas oo ah, siddeed naf, biyaha ku badbaadeen. Taas oo tusaale la mid ahu waa baabtiiska, kaas oo haatan innagana ina badbaadiya (ma aha ka saaridda wasakhda jidhka, laakiin waa jawaabta qalbi nadiif ah oo Ilaah loo hayo,) iyada oo loo marayo sarakicidda Ciise Masiix. 1 Butros 3:20, 21.

In si qaldan loo fahmin wax kasta oo ka mid ah runta la muujiyey ee ku saabsan Oktoobar 22, 1844, waxay la mid tahay in si qaldan loo fahmo markhaatiga Nuux ee doonnida dhexdeeda, Muuse ee Badda Cas, Ibraahim ee Buur Moriah, iyo Ciise oo iskutallaabta saaran. Taariikhdaas malaa’igtii saddexaad ayaa taariikhda soo gashay, waana iyada malaa’igta shaabadaysa dadka Ilaah.

> “Markaas ayaan arkay malaa’igtii saddexaad. Malaa’igtii i wehlinaysay waxay tidhi, ‘Eraygiisu waa cabsi badan yahay, hawshiisuna waa laga argagaxo. Isagu waa malaa’igta kala xulaysa sarreenka iyo haramaha, oo xidhaysa ama ku shaabadaynaysa sarreenka bakhaarka samada.’ Waxyaalahanu waa inay qabtaan maskaxda oo dhan, feejignaanta oo dhan. Mar kale waxaa la i tusay lagama-maarmaanka kuwa rumaysan in aynu hayno farriintii ugu dambaysay ee naxariista, inay ka soocnaadaan kuwa maalin kasta qaadanaya ama dhuuqaya qalad cusub. Waxaan arkay inaanay kuwa da’ yar iyo kuwa da’ weyn toona ka qaybgelin shirarka kuwa ku jira qalad iyo gudcur. Malaa’igtii waxay tidhi, ‘Maskaxdu ha ka joogsato ku mashquulidda waxyaalaha aan faa’iido lahayn.’” Manuscript Releases, volume 5, 425.

Sidaas darteed, iyadoo ay la socdaan xariiqyadii quduuska ahaa ee nebiyannimada ee taariikhdaas astaan u ahaa, malaa’igtii saddexaad ayaa timid oo bilowday shaqadeeda, taas oo ay ku jirto kala soocidda bikradaha caqliga leh iyo kuwa nacaska ah ee marinka lagu metelay sarreen iyo gocondho. In aan la garanayn sida qoto dheer ee sannadka 1844 si quduus ah astaan loogu muujiyey, ama aan la ogeyn wixii la muujiyey ee ku saabsan calaamadaha jidka ee ku xidhnaa 1844 oo sii socday ilaa 1863, waxay naf ka tagaan iyada oo aan u diyaar ahayn inay si nebiyannimo ah ula tacaasho saamaynta xaqiiqda ah in Masiixu yahay mawduuca dhexe ee labada aayadood ee metela aasaaska Adventism-ka, iyo in halkaas Masiixa lagu aqoonsanayo inuu yahay Palmoni, Abuuraha xisaabta iyo wax kasta oo kale.

Jawaabta hadda jirta ee su’aasha aayadda saddex iyo tobnaad way ka duwan tahay jawaabtii ay ahayd sannadkii 1845. Sannadkii 1845 hormuudyadu waxay ka soo kabanayeen niyad-jab weyn, iyagoo bilaabay inay la tacaalaan fikradda ah in Rabbigu dib u soo celiyey hibada nebinimada, sida aan loo samayn tan iyo wakhtigii xertii. Waxay doonayeen inay fahmaan micnaha farriinta malaa’igta saddexaad, iyagoo ku baraarugayey xaqiiqda ah in waayo-aragnimadii ay hadda ka soo gudbeen aanay ahayn wax ka yar taariikh quduus ah. Markii la gaadhay 1850 waxay soo bandhigayeen jaantus cusub oo hormuud ah si loo saxo loona beddelo jaantuskii hormuudka ee 1843. Labada jaantusba Sister White waxay ku aqoonsatay inay ahaayeen dhammaystirro “looxyadii” ku xusan Xabaquuq cutubka labaad. Haddaba, maaddaama arrintu sidaas tahay, sannadka 1850 waa dhammaystir la aasaasay oo ka mid ah Erayga nebinnimada ee Ilaah.

Hormuudkii hore way garteen oo way qoreen in in la diido in shaxdii 1843 ay ahayd rumoobid ka mid ah “looxyada” ku xusan cutubka labaad ee Xabaquuq ay la micno tahay in laga tago iimaankii asalka ahaa. Walaashii White waxay ansixisay shaxdaas iyada oo ah mid lagu hagayey gacanta Rabbiga, isla markaana ah rumoobid ka mid ah Xabaquuq; sidoo kale waxay isla ansixintaas saartay shaxdii 1850. Xabaquuq wuxuu tilmaamaa “looxyada” isagoo jamac ah, oo markii shaxdii 1843 la daabacay bishii Maajo 1842, waxaa lagu daabacay qalad ku jiray qaar ka mid ah tirooyinka, kaas oo Rabbigu gacantiisa ku daboolay. Sannadkii 1850 waxaa la diyaariyey shax cusub oo la helay, taas oo saxday qaladkaas ku jiray tirooyinka. Looxyada Xabaquuq waxay matalaan rumoobidda waxsii sheegyada, waxsii sheegyadaasuna waxay rumoobeen laga bilaabo Maajo 1842 ilaa Janaayo 1850.

Jadwalkii 1843, ama jadwalkii bilowga, wuxuu lahaa qalad, halka jadwalkii dhammaadka ee 1850 aanu lahayn wax qalad ah. Muddada ka bilaabmaysa May 1842 ilaa Jannaayo 1850 waa muddo nebiyadeed oo la aasaasay, waxaana May 1842, iyo sidoo kale Jannaayo 1850, ay matalaan calaamado nebiyadeed, calaamadahaasna waxay xanbaarsan yihiin saxiixa Alfa iyo Oomega. Alfa, ama xarafka kowaad, iyo Oomega, oo ah xarafka ugu dambeeya ee laba iyo labaatanaad. 1842 waa Alfa, 1850-na waa Oomega; haddii aynu qaadanno labadaas xaraf ee Cibraaniga ah oo aynu dhex dhigno xarafka saddex iyo tobnaad ee alifbeetada Cibraaniga, waxaynu samayn lahayn erayga Cibraaniga ah ee “runta,” kaas oo lagu higaadiyo xarafka koowaad, kan saddex iyo tobnaad, iyo kan laba iyo labaatanaad ee alifbeetada Cibraaniga.

Xaqiiqada nebinnimo ee lagu dabaqay calaamadaha jidka ee 1842 iyo 1850 waa in ay iskugu xidhan yihiin “khalad.” Alfa waxay lahayd khalad, Oomeeguna wuxuu saxay isla khaladkaas; sidaas darteed waxa u dhexeeya xarfaha alfa iyo oomega waa “khalad,” oo ah astaan fallaagayn, taas oo ah waxa tirada saddex iyo tobani u taagan tahay. 1842 ilaa 1850 waa xilli nebinnimo oo la aasaasay oo xambaarsan saxeexa Alfa iyo Oomega, waana “runta.” Ilaa taariikhdaas uu si dhab ah oo ruuxiyan ah u baaro Adventist-ka toddobaadka ah ee La’odikiya, wuxuu ku dhow yahay inuu ka indho-beelo RUNTA muuqata ee xilliga nebinnimo ee looxyada Xabaquuq ee 1842 ilaa 1850 ay dhigayaan si ka baxsan shaki kasta. Runta ay si wadajir ah u adkeeyaan labada markhaati waa in shaxda 1850 aysan lahayn wax khaladaad ah. Shaxda 1850, sida shaxda 1843, waxay ka kooban tahay “toddobadii jeer” ee Muuse, labada shaxoodna “toddobadii jeer” waxaa la dhigay bartamaha shaxda iyadoo kor ilaa hoos u socda, taas oo muujinaysa muddada “toddobadii jeer” oo ka bilaabmaysa 677 BC ilaa 1844. 2520 si fudud uguma yaallo shaxda; waa bartamaha shaxda.

Waxa lagu muujiyey bartamaha xariiqda nebinnimada ee sawiraysa “toddobada wakhti” waa iskutallaabta. Bartamaha labada looxba waxaa ah khadka waqtiga 2520 oo ka socda korka ilaa hoosta. Dhexda waxaa taagan iskutallaabta. Iskutallaabtu waxay ahayd bartamaha toddobaadka Masiixu ku adkeeyey axdiga dad badan, taas oo ahayd dhammaystirka Daniel 9:27. Toddobaadkaasu wuxuu ka dhigan yahay toddoba sannadood, kuwaas oo si nebinnimo ah u ah 2520 maalmood. Sida looxyada oo kale, bartamaha saxda ah ee 2520 maalmood, Masiixu wuxuu iskutallaabta ku adkaynayey axdiga. Laga bilaabo baabtiiskii Masiixa ilaa iskutallaabta waxay nebinnimo ahaan ahayd 1260 maalmood. Taas macneheedu waa in laga bilaabo baabtiiska ilaa iskutallaabta ay jiri lahaayeen 1260 qurbaanno subaxeed iyo 1260 qurbaanno fiidnimo ah oo ku sii jeeda iskutallaabta, laakiin iskutallaabta dusheeda wankii allabariga ee ugu dambeeyey wuu ka baxsaday wadaadkii, oo Wankii Ilaahna wuxuu noqday allabarigii fiidnimo, sidaas darteedna wuxuu matalayey qurbaan-wankii 2520aad tan iyo baabtiiska.

Bartamaha toddobaadka wuxuu ahaa iskutallaabta, bartamaha labadaba miisaska quduuska ahna waa iskutallaabta, laakiin xaalad kasta Wanku waxaa lagu dhex dhigay runta si astaan ahaan loogu muujiyey 2520. Iskutallaabta waxaa la dhigay bartamaha 2520 maalmood, iskutallaabtana Ciise wuxuu ahaa qurbaankii 2520aad oo ugu dambeeyey. Taariikhda u dhexeysa May 1842 iyo January 1850 waxay ka dhigan tahay qalad, Masiixna, oo ah Runta, waxaa la dhigay laba dembiile dhexdood, in kastoo uusan dembiile ahayn haddana sidaas ayaa loola dhaqmayay. Sidaas darteed waxaan haynaa saddex dembiile, mid lumi doona iyo mid badbaadi doona. Saddexda dembiile waa saddex calamadood oo jidka ah oo dembi lagu isku xidhay, in kastoo calaamadda dhexe ee jidku ay ka soo horjeeddo dembiilaha alfa iyo omega. Dembiilayaasha alfa iyo omega waxaa isku xidha calaamadda dhexe ee jidka, taas oo ah iskutallaabta.

Miisaskii Xabaquuq ee 1842 ilaa 1850, qaladku wuxuu ahaa xarafka dhexe ee isku xidhay calaamaddii hore iyo tii dambeba. Calaamadda dhexe ee iskutallaabta ayaa isku xidhay saddexdii dembiile, laakiin calaamadda dhexe ee kuwan ku jirtaa qalad ma aha; waa Run, waxaana ka mid ah qodob run ah oo ay labaduba—iskutallaabta iyo miisaskii Xabaquuq—taageerayaan in 2520, “toddobada goor” ee Laawiyiintii labaatan iyo lix, ay run tahay, oo marka loo eego macnaha doodda hadda la soo bandhigay, in la diido 2520 ay la mid tahay in la diido Ciise.

Markii Palmoonii, Tiriyaha yaabka leh, yidhaahdo, “Ilaa laba kun iyo saddex boqol oo maalmood; markaas quduuska waa la nadiifin doonaa,” wuxuu ka jawaabayaa su’aasha nebiyadeed ee ah “ilaa goorma.” Jawaabtu mar dambe ma aha 1844, waayo dhaqdhaqaaqii Mileriyiinta Filadelfiya wuxuu joogsaday 1856, maxaa yeelay markaas ayaa James iyo Ellen White ku aqoonsadeen in dhaqdhaqaaqu ka soo gudbay Filadelfiya una gudbay La’odikiya. Markii Sister White ay xariiqdaas ciidda ku jeexday, waxay ka dhignayd in ilaa xaaladdaasu is beddesho, xiriirka Ilaah la leeyahay dadkiisa loo fahmo inuu matalayo kala-go’, waayo isagu dibadda ayuu taagan yahay isagoo garaacaya qalbiyada La’odikiyaanka oo doonaya in loo furo. Ilaahnimadiisu kuma jirto dadnimadooda. Shaqadii qudheeda ee Masiixu bilaabay Oktoobar 22, 1844 waxay ahayd inuu isku daro ilaahnimadiisa iyo dadnimada, Masiixuna wuxuu diyaar u ahaa inuu taas qudheeda sameeyo, laakiin sidaas ma noqon.

> “Haddii Adventistayaashu, ka dib niyad-jabkii weynaa ee 1844, ay rumaysadkooda adkeystaan oo ay si midaysan ugu sii socdaan maamulkii furmay ee Ilaah, iyagoo aqbalaya farriinta malaa’igta saddexaad oo ku dhawaaqaya dunida iyada oo lagu jiro xoogga Ruuxa Quduuska ah, waxay arki lahaayeen badbaadinta Ilaah; Rabbigu si xoog leh ayuu ula shaqayn lahaa dadaalladooda; hawshu waa ay dhammaystirmi lahayd; Masiixuna mar hore ayuu iman lahaa si uu dadkiisa ugu qaato abaalgudkooda. Laakiin muddadii shakiga iyo hubanti-la’aanta ahayd ee ka dambaysay niyad-jabka, qaar badan oo ka mid ah rumaystayaashii imaanshaha ayaa ka tanaasulay rumaysadkoodii.... Sidaas daraaddeed hawshii waa la hor istaagay, dunidiina gudcur baa looga tegey. Haddii jidhka Adventist oo dhammu ku midoobi lahaa amarrada Ilaah iyo rumaysadka Ciise, taariikhdeennu sidee bay u ahaan lahayd mid aad uga duwan!” Evangelism, 695.

Iyadoo soo noqnoqonaya taariikhdii reer binu Israa’iil ee qadiimiga ahaa, Rabbigu wuxuu Israa’iil casriga ah ka soo bixiyey gudcurkii Qarniyadii Mugdiga, oo axdi ayuu la galay iyaga Badda Cas agteeda, waayo baabtiisku waa astaan xiriirka axdiga. Laakiin Israa’iil waa in la tijaabiyaa bal inay axdiga xajin doonaan iyo in kale. Reer binu Israa’iil ee qadiimiga ahaa, sida ku qoran kitaabka Tirintii, waxay ku dhaceen toban imtixaan. Markii tobnaad ee ay ku fashilmeen waxaa lagu xukumay inay ku dhintaan cidlada intii afartan sannadood ka badan, sidaasna waxay tusaale u noqdeen diidmada Israa’iil casriga ah ay ku diidday farriintii La’odikiya ee 1856. Sida fashilka reer binu Israa’iil ee qadiimiga ahaa ee tobankii imtixaan ee isdaba-joogga ahaa (tobanku isagoo astaan u ah imtixaan), laga bilaabo imaatinkii malaa’igtii saddexaad ee 1844 ilaa 1856 waxaa dhaqdhaqaaqii Mileriyiinta Filadelfiya lagu soo dejiyey hab tijaabo oo isdaba-joog ah.

Tobankii imtixaannada ee ka soo bilaabmay Badda Cas ilaa kacdoonkii ugu horreeyey ee Kaadeesh waxaa loo metelayaa xilli nebiyadeed, waayo lambarka toban ayaa xilligaas isku haya oo mideeya. Toban, isagoo calaamad u ah imtixaan, tobankii imtixaan waxay aqoonsadeen tobanka qabiil ee diiday axdiga oo ku guuldarraystay imtixaankii tobnaad iyo habraacii imtixaanka. Xilligu wuxuu ka bilaabmay gudubkii Badda Cas, Tobanka Amarna waxaa loo metelayaa kii ugu horreeyey ee tobankii imtixaan ee badda ka dib; imtixaanka ugu horreeyana wuxuu ahaa Sabtida, taas oo ah calaamadda iyo shaabadda Tobanka Amar (oo maannada lagu metelay). Marka xilligii tobankii imtixaan ee Israa’iiltii hore si aad u cad loogu soo bandhigay sidii xilli nebiyadeed oo gaar ah, Ruuxa Waxsii-sheegguna uu noo sheego in gudubkii Badda Cas uu tusaale u ahaa Oktoobar 22, 1844, markaas waa in aynu ogaannaa in halkaas uu ka billowday hab imtixaan oo isdaba-joog ah. Adventism-ku taas ma yaqaan, sidaas darteedna ma awoodaan inay arkaan in 1863 loo qoondeeyey inay ku dhintaan cidlada La’odikiya ilaa sharciga Axadda, kaas oo ah isla sharcigii loo siiyey inay digniin ka sii sheegaan bilowgii hore ee habkii imtixaanka ee horseeday 1863.

Markii xukunkii xaaladda La’odikiya ku yimid Adventisamkii Millerite sannadkii 1856, “khamri cusub” ayaa lagu daabacay “toddobada wakhti.” Iftiinka cusub marna lama aqbalin, toddoba sannadood ka dibna, ama 2520 maalmood oo nebiyadeed ka dib, dhaqdhaqaaqii Millerite ee La’odikiya wuu dhammaaday, wuxuuna noqday kaniisadda Adventist-ka Toddobaadka ee La’odikiya. Muuse wuxuu diyaar u ahaa inuu galo Dhulkii Ballanqaadka, laakiin imtixaankii tobnaad ayaa yimid, dabcan wuxuu ahaa imtixaan aasaasi ah, waayo shaqadii tan iyo bilowgii loo xilsaaray Muuse waxay ahayd inuu dadka Ilaah ku hoggaamiyo Dhulkii Ballanqaadka. Taasu waxay ahayd shaqadii Muuse horteed taal ka hor intuusan Masar iman. Imtixaankii tobnaad ayaa yimid, kuwii fallaagada ahaana way laba-labaynayeen gelitaanka Dhulkii Ballanqaadka.

> Oo waxaan idinku idhi, Waxaad timaaddeen buurta reer Amor, oo Rabbiga Ilaaheenna ahu na siinayo. Bal eeg, Rabbiga Ilaahaaga ahu dhulkii hortiisa ayuu kuu dhigay; kor u kac oo hanti ka dhig, sida Rabbiga, Ilaaha awowayaashaa, uu kugula hadlay; ha cabsan, hana niyad jabin. Markaas kulligiin waad ii soo dhowaanayseen, oo waxaad tidhi, Waxaannu hortayada u diri doonnaa niman, oo iyagu dhulka way inoo soo baadhi doonaan, oo haddana war bay inooga soo celin doonaan jidka aynu ku kici lahayn iyo magaalooyinka aynu geli lahayn. Oo hadalkii aad buu iila wanaagsanaa; markaasaan idinka dhex qaatay laba iyo toban nin, qabiil kasta mid. Sharciga Kunoqoshadiisa 1:20–23.

Laga bilaabo wakhtigaas ilaa ay laba-iyo-tobankii basaasiin soo noqdaan waxay ka dhigan tahay taariikhda markii imtixaankii aasaasiga ahaa ee ugu dambeeyey yimid sannadkii 1856, oo toddoba sannadood ahna Milleriyiintii La’odikiya ay dalka baadheen ilaa ay doorteen inay joojiyaan ahaanitaankooda dhaqdhaqaaq ahaan oo ay isu beddelaan kaniisad.

Runta ugu horraysa ee Miller helay waxay ahayd “toddobadii jeer,” isaga oo ka dhigay saldhigga runaha aasaasiga ah ee ka kooban jidadkii hore ee Yeremyaah. Iftiinkii nebiyadeed ee ugu dambeeyey ee cusub ee loo keenay Adventism-ka wuxuu ahaa sannadkii 1856, wuxuuna ahaa taxane maqaallo ah oo ku saabsan “toddobadii jeer.” Waxaa jira iftiin aad u badan oo la xidhiidha daraasad qoto dheer oo lagu sameeyo xaqiiqooyinkan taariikhiga ah, hase yeeshee haddii aynu doonayno in aynu awoodno in aynu aqoonsanno sababta jawaabta aayadda afar iyo tobnaad ee Daanyeel siddeedaad u tahay “laga bilaabo 9/11 ilaa sharciga Axadda, markaas ayaa meesha quduuska ah la daahirin doonaa,” waa in aynu hore u sii soconnaa.

Hawshii Masiixu bilaabay 1844 ayaa dhinac loo leexiyey 1863, sidaas darteed “nadiifintii” meesha quduuska ah ee markaas bilaabatay waa la hakiyey intii dadka Ilaah ay bilaabayeen inay maraan cidlada La’odikiya. Sababtaas awgeed, hawshii Masiixu ku talo galay in la dhammeeyo muddadii 1844 ilaa 1863, waxay lama huraan noqotay in dib loo celiyo marka malaa’igta saddexaad—taas oo ah malaa’igta kala soocda oo shaabadaysa—ay ugu dambayntii dhammaystirto hawsha uu “nadiifintu” metelo. Calaamadaha nebiyadeed ee 1844 ilaa 1863 waa calaamadaha uu Masiixu ku dhammayn lahaa hawsha nadiifinta meesha quduuska ah, calaamadahaasna waxay matalaan taariikhda ay hawshaasi ku dhici doonto. Haddii la muujin karo in 1844 ilaa 1863 ay metelayso muddada laga bilaabo 9/11 ilaa sharciga Axadda, markaas su’aasha “ilaa goorma” waxay waafaqsan tahay xariiqyada kale ee uu matalo “ilaa goorma.”

1844 wuxuu ahaa imaanshaha malaa’igta saddexaad, 1863-na waxay calaamad u tahay dhammaadka muddadii imtixaanka. Sannadkii 1846 ayay Whites is guursadeen, magaca dambe ee Ellen-na wuxuu ka beddelmay Harmen una beddelmay White, lammaanaha isqabayna sannadkaas ayay bilaabeen inay dhawraan Sabtida maalinta toddobaad. Sabtida, guurka, iyo beddelidda magacuba dhammaantood si nebinimo ah waa calaamado xiriir axdiyeed. Rabbigu Israa’iilka casriga ah wuxuu ka soo gudbiyey Badda Cas ee 1844, 1846-na wuxuu keenay Siinay si uu sharciga u siiyo oo uu axdi ula galo. Sharcigaas, sida labada loox ee Xabaquuq, waxaa lagu qoray laba loox; looxa koowaad wuxuu ka kooban yahay 4 amar, looxa labaadna wuxuu ka kooban yahay 6. Labada loox waxay metelaan xiriirka axdiga ee Israa’iilkii hore iyo kan casriga ah labadaba, waxayna si wadajir ah u yihiin labada loox ee axdiga oo ah Tobanka Amar, kuwaas oo si calaamad ah loogu asteeyey 46 marka loo eego Israa’iilkii hore, isla markaana horay loogu sii muujiyey labada loox ee Xabaquuq oo metela taariikhda roobka dambe. Iyaga oo ay weheliyaan labada qurbaan ee kibista la ruxo ee Bentakostiga, waxay metelaan calanka oo ah boqol iyo afar iyo afartan kun.

Markii magaca Sister White uu ka beddelmay Harmen oo uu noqday White. Harmen waxa uu ka dhigan yahay askari nabadeed, hase yeeshee waxa lagu beddelay White, taas oo ah xaqnimada Masiixa. Magaca Gould waxa uu ka dhigan yahay dahab, Ellen-na waxa ay ka dhigan tahay iftiin dhalaalaya oo ifaya. Magaceedu waxa uu matalaa farriinta La’odikiya.

> Waxaan kugula talinayaa inaad iga iibsato dahab dab lagu tijaabiyey, si aad u taajirto; iyo dhar cad, si laguu huwiyo, oo aysan u muuqan ceebta qaawanaantaada; oo indhahaaga mari dawada indhaha, si aad wax u aragto. Muujintii 3:18.

“Indho-saliiddu” waa iftiinka Erayga Ilaah, Ellen-na waa iftiin dhalaalaya oo ifaya. Badbaadadii Milleriyiintii sannadkii 1856 waxaa laga heli lahaa aqbalidda farriinta La’odikiya sida lagu soo bandhigay qoraalladeeda, iyo sida ay ugu taagan tahay magaceeda. Sister White si cad bay u sheegaysaa in farriintii 1888 ee Jones iyo Waggoner ay ahayd farriintii La’odikiya, iyo in farriintoodu ay sidoo kale ahayd farriintii malaa’igta saddexaad.

> “Rabbigu naxariistiisa weyn awgeed wuxuu dadkiisa ugu soo diray farriin aad u qaali ah isaga oo u soo maraya Odayaasha Waggoner iyo Jones. … Tanu waa farriintii Ilaah amray in dunida la siiyo. Waa farriinta malaa’igta saddexaad, taas oo ah in cod weyn lagu naadiyo, oo ay la socoto daadinta Ruuxiisa oo qiyaas weyn ah.” Testimonies to Ministers, 91.

Malaa’igtii saddexaad waxay timid sannadkii 1844, oo waxay isku dayday hawsheedii mar labaad sannadkii 1888. Farriintii 1888 waxay ahayd farriintii La’odikiya; waxay ahayd farriintii malaa’igta saddexaad; waxay calaamadisay soo-degidda malaa’igta Muujintii siddeed iyo tobnaad; waxayna ahayd farriintii xaqnimada rumaysadka lagu helo, taas oo lagu naadiyo inta lagu jiro daadinta roobka dambeba. Malaa’igtii saddexaad waxay timid 1844, dabadeedna mar kale 1888, hase ahaatee labada jeerba waa la diiday; laakiinse labada dhacdoba waxay tusaale u yihiin goorta malaa’igta saddexaad timaaddo wakhtiga roobka dambeba. 1844 waa astaan u ah 9/11, oo haddii 1863 ay tusaale u tahay sharciga Axadda, markaas muddada nebinnimada ee “9/11 ilaa sharciga Axadda,” sida uu u metelayo astaanta ah “ilaa goorma,” waxay meteli lahayd jawaabta runta hadda jirta ee su’aasha aayadda saddex iyo tobnaad ee ah “ilaa goorma.”

Taariikhda Milleriyiinta laga bilaabo 1842 ilaa 1850 waa xilli nebiyadeed oo is dul saaran xilliga nebiyadeed ee tijaabinta malaa’igta saddexaad laga bilaabo 1844 ilaa 1863. Laga bilaabo 1842 ilaa 1863 waxa ku jira calaamado nebiyadeed oo sawiraya taariikhda laga bilaabo 9/11 ilaa sharciga Axadda marka Masiixu nadiifiyo macbudkiisa, marka hore kiniisaddiisa, dabadeedna shaqaalaha saacadda kow iyo tobnaad. Marka la joogo sharciga Axadda, Masiixu wuxuu yeelan doonaa dad la daahiriyey oo uu dunida ugu soo bandhigo sidii calamad la taagay, kiniisadduna waxay markaas noqon doontaa kiniisadda guulaysata. Markaas ayaa meeshiisa quduuska ahi la nadiifiyey noqon doontaa.

Waxaannu meel dhignay astaanta “ilaa goormee,” in kastoo dabcan ay wax intaas ka badan jiraan. Waxaannu bilaabi doonnaa in tan iyo shantii maqaal ee ka horreeyey dib loogu soo celiyo aragtida buugga Yoo’eel, hase yeeshee leexashooyinkan dhinaca ahi waxay u ekaadeen kuwo muhiim ah in marka hore la dhigo. Markhaatifurka “ilaa goormee” kasta oo aynu ka fiirsannay wuxuu waafaqsan yahay su’aasha “ilaa goormee” ee Palmoni kaga jawaabay aayadda afar iyo tobnaad, waayo meesha quduuska ah waa in laga daahiriyaa 9/11 ilaa sharciga Axadda. Taariikhdaasu waa taariikhda roobka dambe, taariikhda roobka dambena waxaa lagu soo bandhigay buugga Yoo’eel.

Back to Articles