Article

# Taariikhda Qarsoon ee Aayadda Afartan - Tirada Laba iyo Toban

Lambarka Laba iyo Toban

Author

Jeff Pippenger

Published

May 23, 2026

Formats

PDF
Word
Song MP3

Waxa si caadi ah loo sheegaa in haddii shan qof ay arkaan isla shil baabuur, shanta markhaatina ay tilmaami lahaayeen shan nooc oo kala duwan oo isla burburkaas ah; hase yeeshee maanta, xilligan uu Ruuxa Quduuska ahi ka sii fogaanayo aadanaha, markhaatiyaashaas waxaa shaki la’aan ku jiri lahaa kuwo samaynaya sheekooyin been ah oo ka warrama wixii ay arkeen si ay u ilaashadaan aragtidooda gaarka ah ee dunida, iyagoo rumaysan inay wanaag samaynayaan marka ay sidaas yeelayaan. Taariikhda qarsoon gudaheeda waxaa ku jira dhowr xariiqo oo kala duwan oo runta nebinnimada ah, kuwaas oo matala markhaatiyo kala duwan oo ku saabsan isla dhacdooyinkaas. Erayga Ilaah been kuma jirto, in kastoo badanaa ay jirto fasiraad bini’aadmiyeed oo qalloocan oo dhacdooyinkaas ku saabsan; hase yeeshee markhaatiyaasha kitaabiga ah ee taariikhdan, marka si sax ah loo kala saaro, kulligood way isku waafaqaan.

Butros wuxuu astaan u yahay boqolka afartan iyo afarta kun taariikhda, markhaatifurkiisuna wuxuu metelaa taariikh horusocod ah oo ka bilaabmaysa niyad-jabkii Luulyo 18, 2020, ilaa baraaruggii Diseembar 31, 2023, dabadeedna isagoo ka mid ah kuwii ku lug lahaa imtixaankii ugu horreeyey ee aragga dibadda, ka dibna imtixaankii labaad ee aragga gudaha, kaas oo ay raaci doonto tijaabadii litmus ee kubbadaha dabka ee Nashville, ilaa kor loo qaadayo calanka quruumaha aan Yuhuudda ahayn.

Donald Trump wuxuu ku jiraa taariikhdaas qarsoon isagoo ah kii kiciya dhammaan kuwa caalamiyeynta ku hawlan, kuwaas oo ka kooban caalamiyeyaasha dunida, xisbiga Dimuqraadiga, iyo RINO-yada xisbiga Jamhuuriga. Wuxuu dhammaystiraa astaamaha nebiyadeed ee la xidhiidha sawirka bahalka, isaga oo laga soo sara kiciyey dhimasho siyaasadeed sidii kii siddeedaad oo ka mid ah toddobadii. Wuxuu ku yaal dhammaan taariikhda qarsoon, isagoo loo qaddaray inuu xukumo marka “kaligii-talisnimo firfircoon” marka hore lagu dhaqan geliyo Maraykanka, dabadeedna dunida. Protestantism-ka riddada ah, isagoo ah dhiggiisa Trump ee labada gees ee bahalka dhulka, wuxuu ku jiraa taariikhda Maccabees. Muuqaaladaha kala duwan ee awoodda masduulaagga ee Qaramada Midoobay iyo Ruushka ayaa taariikhda markhaati ka ah. Baabtiisnimada, iyada oo ah tuugagga dadkaaga, ayaa halkaas ku jirta si ay wax walba isugu xidho oo ay u taagto muujintii.

Butros waa adiga, akhristaha qaaliga ahow. Butros waa musharrax ka mid noqon kara calanka boqol iyo afar iyo afartan kun. Butros wuxuu taagan yahay bartamaha, barta dhexe ee dhowr xariiqood oo nebiyadeed, isagoo rumaysad ku gelaya Meesha Ugu Quduusan oo helaya isbeddelka lagu dhammaystiro aragtida Masiixa. Butros wuxuu saaran yahay Buurta Isbeddelka, halkaas oo uu ku beddelmayo si uu ugu ekaado suuradda Masiixa, halka Maraykankuna samaynayo suuradda bahalka.

> “Walaalayaalow, waa inay innagu yaraataa nafteennu, oo Ilaahna innagu bato. Isagu wuxuu dalbanayaa xoogga Kaniisadda; laakiinse ilaa xad weyn kartida dadkeenna waxaa liqa waxyaalo aan mudnayn. Waqti aad u badan ayaa loo huraa fikrado yaryar iyo dano kooban. Ilaah wuxuu doonayaa inaynu buurta kor ugu soo baxno, oo si ka toosan ugu soo dhowaanno hortiisa. Waxaynu ku soo galeynaa dhibaato weyn, taas oo, in ka badan waqti kasta oo ka horreeyey tan iyo bilowgii dunida, dalban doonta quduus-u-go’naanta buuxda ee mid kasta oo magaca Masiixa ku magacaaban. Shaqada Ilaah waxay dalbanaysaa wax kasta oo innaga jira. Laakiinse dadkeenna weligood ma samayn doonaan go’naantan ilaa qalbiyadoodu beddelmaan. Waxay u baahan yihiin toobadkeenid sida uu Butros ugu baahnaa. Marka sidaas loo nooleeyo, Masiixu wuxuu iyaga ku odhan karaa, ‘Walaalahaa xoogeey,’ ‘Idahayga daaji,’ ‘Wanankayga daaji.’”

> “Marka xoogga Ilaah lagu daro dadaalka aadanaha, shuqushu waxay u fidi doontaa sida dab qoryaha qallalan ku faafa. Ilaah wuxuu adeegsan doonaa qalabyo iyo wakiillo aan dadku garan karin halka ay ka yimaadeen; malaa’igahu waxay qaban doonaan shaqo ay dadku heli kari lahaayeen barakada inay gutaan, haddaanay dayacin inay ka jawaabaan waxyaalaha Ilaah ka doonayo. Haatan shaqadii waxaa loo soo bandhigay dadka. Miyuu qaadan doonaa? Wakhtigan xaadirka ah waxaa jira albaabbo badan oo qufulladoodii laga furay oo shaqaalihii loo banneeyey. Miyey ka geli doonaan albaabbadan? Yaa diyaar u ah, marka Sayidku amro, inuu yidhaahdo, ‘Waa i kan, Rabbiyow, i dir’? Qayladii reer Makedoniya waxay noogu imanaysaa baryo murugo leh oo ka soo yeedhaya qaybaha dunida oo dhan, ‘Soo gudub oo na caawi.’” Review and Herald, December 15, 1885.

Waa inaynu buurta nimaadno oo aynu u soo noqono sida Butros loo soo celiyey, oo marka aynu sidaas yeelnona, waa layna daahirin doonaa, sidii Ishacyaah loo daahiriyey. Daahirinta waxaa loo muujiyey inay rumoobayso marka xoogga Ilaahnimada lagu daro dadaalka aadanaha. Baaqii Makedoniya wuxuu ka dhacaa taariikhda qarsoon ee aayadda afartan.

> “Waxaa la gaadhay wakhtigii dadaallo go’aan leh laga samayn lahaa magaalooyinkeenna. Akhri Luukos 21. Tanu waa farriinta wakhtigan, oo waxaa loo qoray jiilkan dhammaadka. Waa inaynaan u oggolaan wax innaga iyo shaqada Ilaah ina siiyey inaynu qabanno inay wax dhexgalaan. Dadaallo gaar ah waa in la sameeyaa si runta loo hor dhigo kuwa ku jira magaalooyinka.

> “Waqti yaan lagu lumin kala daadihin iyo ceeb-raadin dadka kale. Muranka oo dhan ha joogsado. Waa inaynu isu jeclaanno sida walaalo. Aynu la kacno Ilaah buurta, si aynu ugu soo noqonno annagoo ay inagu dul ifayso milicsiga ammaanta Ilaah. Meesha keliya ee aynu taas ka heli karnaa waa buurta Ilaah la joogo. Waxaa jira shaqo la qabanayo oo ah in la barto Erayga Rabbiga sida uu ugu muujiyey sharcigiisa. Akhris aan qoto dheerayn ayaa badnaa, laakiin intee le’eg baa daraasad dhab ah ahayd? Masiixu wuxuu ku dhex noolaa dadka, wuxuuna dunida ku wacdiyey isla amarradii sharcigaas.”

> “Shaqada dhawaan baa xaqnimo lagu soo gaabin doonaa. Waa inaynu noqonnaa kuwo ka sii adkaysi badan oo ka sii cibaado badan dadaalladeenna ah in aynu hore ugu sii wadno ilaa ay ka dhammaystirmayso. Waxaa la gaadhay wakhtigii ay waajib inagu tahay in aynaan firfircooni oo keliya lahayn, balse ay tahay in aynu firfircoonidaas isu geen-geynno si ay natiijo muuqata u yeelato. Haddii aynu waqti ka badan kula qaadan lahayn Ilaah buurta dusheeda, shaqadeennu waxay ahaan lahayd mid ka sii waxtar badan.”

> “Waa in xoog ka qancin badan soo galaa wacdigeenna. Seefta Ruuxa waa in mar kale af loo yeelaa oo lagu diraa xoog. Miyaynaan isu hawlin doonin sida niman hortooda yaalliin dhammaan xaqiiqooyinka daa’imadda? Waxaannu doonaynaa in xoogga Ruuxa Quduuska ahi hore u socdo oo uu dhammaystiro shuqulka Ilaah ee dunida.” Australian Union Conference Recorder, October 1, 1906.

Waxay ku taal buurta, taas oo sidoo kale ah Meesha Quduuska ugu Quduusan, halkaas oo Ilaahnimada lagu midoobiyo dadnimadeenna, Luukos 21-na waa farriinta jiilka ugu dambeeya, kuwaas oo loo xilsaaray inay digniinta ugu dambaysa gaadhsiiyaan magaalooyinka. Digniinta magaalooyinka waa hawl ay malaa’iguhu fulin doonaan haddii aynu diidno inaan buurta u nimaadno oo aynu isu beddelno suuraddiisa. Hawshu waxay u tahay magaalooyinka, waayo jiilka ugu dambeeya wuxuu ku nool yahay xilli “kumannaan magaalooyin ah” la baabbi’inayo. Muddada nebiyannimo ee baabbi’inta magaalooyinka waxay ka bilaabmaysaa kubbadaha dabka ee Nashville, hawsha digniintuna halkaas ayay ka bilaabmaysaa, hawshaasna waxaa lagu aqoonsaday Luukos 21. Sannadihii la soo dhaafay waxaannu marar badan muujinnay in Luukos 21 uu yahay digniin ku saabsan Islaamka hooggii saddexaad.

Luukos 21 Ciise wuxuu dulmaray taariikhda, isagoo ka bilaabaya diiditaankii Israa’iiltii hore oo ahayd dadka Ilaah doortay, ilaa dhammaadkii Wakhtiyadii Mugdiga ee silicdii baabannimada, dabadeedna u gudbaya calaamadaha soo geliyey taariikhda Millerite-ka. Taariikhda Millerite-ku waxay tusaale u tahay taariikhda boqolka afartan iyo afarta kun.

> Oo waxay ku dhici doonaan afka seefta, oo maxaabiis ahaan baa loo kaxayn doonaa quruumaha oo dhan; Yeruusaalemna waxaa ku tuman doona dadka aan Yuhuudda ahayn, ilaa wakhtiyada dadka aan Yuhuudda ahayn ay ka dhammaadaan. Oo waxaa jiri doona calaamooyin qorraxda, iyo dayaxa, iyo xiddigaha; dhulkana waxaa ka jiri doona cidhiidhi quruumaha haysta oo jahawareer leh; baduna iyo hirarkeeduba way guuxayaan; qalbiyada dadkuna way la itaal beeli doonaan cabsi iyo filashada waxyaalaha dunida ku soo socda aawadood; waayo, xoogagga samadu way gariiri doonaan. Markaasay arki doonaan Wiilka Aadanaha oo daruur ku imanaya isagoo leh xoog iyo ammaanta weyn. Luukos 21:24–27.

Yooxanaa, cutubka kow iyo tobnaad ee Muujintii, wuxuu tilmaamayaa in 1,260-kii sannadood ee xukunka baabbanimada si nebiyad ahaan ah loogu siiyey “quruumaha kale,” Luukosna wuxuu tilmaamayaa in 1798, wakhtigii quruumaha kale uu dhammaaday. Dabadeed Masiixu wuxuu ka hadlay calaamadaha qorraxda, dayaxa, iyo xiddigaha ee astaan u ah dhaqdhaqaaqii Millerite-ka, isagoo ku soo gabagabeeyey: “Quruumuhu way cidhiidhi geli doonaan iyagoo wareersan; badduna iyo hirarkeedu way guuxi doonaan; dadkuna qalbigoodu cabsi buu ku dhacayaa markay ka baqayaan oo sugayaan waxyaalaha dunida ku soo socda.” “Cidhiidhiga quruumaha” ee Luukos ku qoran waa “cadhaysiinta quruumaha” ee Muujintii.

> Quruumihii way cadhoodeen, cadhadaadiina way timid, waxaana yimid wakhtigii kuwii dhintay in la xukumo, iyo in aad abaalmarin siiso addoommadaada nebiyada ah, iyo quduusiinta, iyo kuwa magacaaga ka cabsada, yar iyo weynba; iyo in aad halaagto kuwa dhulka halaaga. Muujintii 11:18.

“Cadhada” Ilaah waxay ka muuqataa toddobada belaayo ee ugu dambaysa, waxayna bilaabataa marka Miikaa’iil istaago oo wakhtiga tijaabada aadanuhu xidhmo. Cadhoobidda quruumuhu waa xilli horseeda xidhitaanka wakhtiga tijaabada. Cadhoobidda quruumuhu waxay bilaabatay 9/11, markii Islaamka hooggii saddexaad yimid, sidaasna lagu calaamadeeyey imaanshaha roobka dambe.

> “Waxaan arkay in cadhada quruumaha, carada Ilaah, iyo wakhtiga lagu xukumi doono kuwii dhintay ay ahaayeen wax kala gaar ah oo kala soocan, midba kan kale ayuu daba socday; sidoo kale waxaan arkay in Miikaa’iil aanu weli istaagin, iyo in wakhtiga dhibaatada, oo aan weligeed oo kale jirin, uusan weli bilaabmin. Quruumuhu hadda way cadhoonayaan; laakiin marka Wadaadkeenna Sare uu dhammaysto shuqulkiisa meesha quduuska ah, wuu istaagi doonaa, dharka aargudashada ayuu xiran doonaa, markaasna toddobada belaayo ee ugu dambaysa waa la soo dejin doonaa.

> “Waxaan arkay in afarta malaa’igood ay hayn doonaan afarta dabaylood ilaa shaqadii Ciise ay ku dhammaato meesha quduuska ah, dabadeedna waxaa iman doona toddobada belaayo ee ugu dambaysa.” Early Writings, 36.

Taariikhda Millerite-ka, ka xanaajinta quruumaha, ama sida Luukos u qoray, “ciriiriga quruumaha,” waxaa fuliyey Islaamka.

> “Sannadkii 1838 Turkigu waxa uu ku lug yeeshay dagaal uu la galay Masar. Masriyiintu waxay u muuqdeen kuwo qarka u saaran inay afgembiyaan awoodda Turkiga. Si taas looga hortago, afartii quwadood ee waaweynaa ee Yurub—Ingiriiska, Ruushka, Awstariya, iyo Buruusiya—ayaa farageliyey si ay u taageeraan dawladda Turkiga.” Uriah Smith, Synopsis of Present Truth, 218.

Sannadkii 1838, waxa loo yaqaan “su’aasha bari” ayaa quruumaha gilgilaysay, “su’aasha bari”na waxay ahayd Islaamka, dabaysha bari ee Kitaabka Quduuska ah. Taariikhda Millerite-ku waxay aragtay quruumaha oo Islaamku gilgilayo, dabadeedna Rabbigu daruuraha ayuu ku yimid Meesha Ugu Quduusan; sidaas awgeedna waxay astaan u noqotay marka Rabbigu ku iman doono daruuraha Imaatinkiisa Labaad. Ka hor imaanshihiisa daruuraha, Islaamku quruumaha ayuu dhibaa, tanina waa farriinta Butros loo siiyey inuu magaalooyinka ku sii dhawaaqo ka hor burburka “kumannaan magaalo.” Muddada burburka magaalooyinku waxay ka bilaabataa kubbadaha dabka ee Nashville.

> “Haddaan dadka Ilaah ay lahaan lahaayeen dareen ku saabsan halaagga dhow ee kunannaan magaalo, kuwaas oo hadda ku dhow in gebi ahaanba sanamcaabudid loo gacan geliyo! Laakiin kuwo badan oo ah kuwa ay ahayd inay runta ku dhawaaqaan ayaa walaalahood eedaynaya oo xukumaya. Marka xoogga beddelidda ee Ilaah ku soo dego maanka, isbeddel cad ayaa dhici doona. Dadku ma yeelan doonaan damac ay wax ku dhaleeceeyaan oo ku dumiyaan. Ma istaagi doonaan meel ka horjoogsata iftiinka inuu dunida u iftiimo. Dhaleeceyntooda iyo eedayntoodu way joogsan doontaa. Awoodaha cadowgu waxay isu abaabulayaan dagaal. Khilaafyo adag ayaa ina hor yaal. Isku soo dhowaada, walaalahayga iyo walaalahayow, isku soo dhowaada. Masiixa ku xidhma. ‘Ha odhanina, Isbahaysi,... hana ka cabsannina cabsidooda, hana naxina. Rabbiga ciidammada qudhiisa quduus ka dhiga; oo isagu ha noqdo cabsidiinna, oo isagu ha noqdo argagixiinna. Oo wuxuu idiin ahaan doonaa meel quduus ah; laakiinse labada guri ee reer binu Israa’iil wuxuu u ahaan doonaa dhagax lagu turunturoodo iyo dhagax gef lagu qaado, iyo dabin iyo qool ay ku dhacaan dadka Yeruusaalem deggan. Oo qaar badan oo iyaga ka mid ahi way ku turunturoon doonaan, oo way dhici doonaan, oo way jajabi doonaan, oo dabinka way ku dhici doonaan, oo waa la qaban doonaa.’

> “Adduunyadu waa masrax. Jilayaasha, oo ah dadka deggan, waxay isu diyaarinayaan inay qaybtooda ka qaataan riwaayadda ugu dambaysa ee weyn. Ilaah waa laga indho beelay. Dadka tirada badan ee aadanaha dhexdooda ma jirto midnimo, marka laga reebo sida dadku isugu bahoobaan si ay u fuliyaan ujeeddooyinkooda danaysiga ah. Ilaah wuu daawanayaa. Ujeeddooyinkiisa ku saabsan kuwa isaga ku caasiyoobay way rumoobi doonaan. Adduunyada laguma darin gacanta dadka, in kastoo Ilaah u oggolaanayo xoogagga jahawareerka iyo nidaam-darradu inay talada hayaan in muddo ah. Awood ka timaadda hoose ayaa shaqaynaysa si ay u keento masraxyada ugu dambaysa ee waaweyn ee riwaayadda,—Shayddaan oo u imanaya sida Masiixa, oo ku shaqaynaya khiyaanada oo dhan ee xaqdarrada dhexdeeda kuwa isku xidhaya ururro qarsoon. Kuwa isu dhiibaya damaca isbahaysiga waxay fulinayaan qorshayaasha cadowga. Sababtu waxaa raaci doonta natiijada.”

> “Xadgudubku wuxuu ku dhowaaday xadkiisii ugu dambeeyey. Jahawareer baa dunida ka buuxa, oo cabsi weyn ayaa dhawaan ku soo degi doonta aadanaha. Dhammaadku aad buu u dhow yahay. Innaga oo runta naqaan waa in aynu isu diyaarinnaa waxa dhawaan dunida ugu soo degi doona si lama filaan ah oo aad u baaxad weyn.” Review and Herald, September 10, 1903.

“Curiyeyaasha jahawareerka iyo nidaam-darrada” waxaa la soo saaraya iyagoo ah midhaha nidaamka ay Sister White ku tilmaamayso “waxbarashada sare,” taas oo ay iyaduna ku aqoonsanayso inay tahay “qarsoodiga xumaanta.” Macbudka Parthenon ee Nashville waa astaanta waxbarashada beenta ah ee hadda soo saaraysa “jahawareerka iyo nidaam-darrada” oo “talisa in muddo ah.” Kubbadaha dabka ee ku soo dhacaya Nashville waxaa keena Islaam, waxayna matalaan xukunka Ilaah ee ku dhacaya “geedka aqoonta wanaagga iyo xumaanta.” Marka Nashville la dhufto waxaa bilaabmaya muddada gaaban ee ku dhawaaqidda qaylada saqda dhexe, taas oo horseedaysa sharciga Axadda, halkaas oo “isbahaysiga” sharka ah ee Ishacyaah uu sameeyo dhaqdhaqaaqiisii ugu dambeeyey iyadoo dunida lagu khasbayo inay aqbasho dawladda hal-aduun ee lagu aqoonsaday inay tahay ekaanta bahalka ee Muujintii saddex iyo tobnaad. Aqoonsiga Ishacyaah ee isbahaysiga sharka ahi wuxuu waafaqsan yahay shaabadaynta boqol iyo afar iyo afartan kun.

> Ha odhan, Isbahaysi, wax kasta oo dadkanu ku yidhaahdaan, Isbahaysi; hana ka cabsanina cabsidooda, hana baqina. Rabbiga ciidammada qudhiisa quduus ka dhiga; oo isaga ha idiin ahaado cabsidiinna, isagaana ha idiin ahaado baqdintiinna. Oo isagu wuxuu ahaan doonaa meel quduus ah; laakiinse labada reer binu Israa'iil wuxuu u ahaan doonaa dhagax lagu turunturoodo iyo dhagax lagu gefsado, dadka Yeruusaalem degganna dabin iyo shabakad buu u ahaan doonaa. Oo kuwo badan oo iyaga ka mid ah way ku turunturoon doonaan, wayna dhici doonaan, wayna jebi doonaan, dabinna waa lagu qaban doonaa, waana la qabsan doonaa.

> Xidh markhaatifurka, sharcigana ku shaabadee xertiimayda dhexdooda. Aniguna Rabbiga waan sugi doonaa, kaas oo wejigiisa ka qariya reer Yacquub, isagana waan dhawri doonaa. Bal eega, aniga iyo carruurta Rabbigu i siiyey waxaannu reer binu Israa’iil ugu nahay calaamooyin iyo yaabab xagga Rabbiga ciidammada ka yimid, kan deggan Buur Siyoon. Oo markay idinku yidhaahdaan, Doondoona kuwa ruuxyada leh, iyo saaxiriinta fiiqda oo gunuunuca; sow dad ma aha inay Ilaahooda doondoonaan? Kuwa nool ma kuwii dhintay bay u doondoonayaan? Xagga sharciga iyo xagga markhaatifurka; haddaanay hadalkan u hadlin, waxaa sababtu tahay inaan iftiin ku jirin. Ishacyaah 8:12–20.

Qoraalka ka yimid Sister White wuxuu tilmaamayaa in xilli ah “jahawareer iyo nidaam-darro” uu horseedo “in Shayddaan u yimaado isagoo Masiixa iska dhigaya.” Shayddaan wuxuu soo muuqdaa isagoo isu ekaysiinaya Masiixa xilliga sharciga Axadda.

> “Go’aanka lagu dhaqan-gelinayo hay’adda Baabtiisnimada isaga oo jebinaya sharciga Ilaah, qarankeenna wuxuu si buuxda isaga goyn doonaa xaqnimada. Marka Protestantism-ku gacanteeda ka gudbiso kala-goynta si ay u qabsato gacanta awoodda Roomaanka, marka ay ka gudubto yaamayska si ay gacmaha isula qabato Ruuxi-yaqaannimada, marka, saamaynta isbahaysigan saddex-geesoodka ah awgeed, dalkeenna uu diido mabda’ kasta oo Dastuurkiisa ah sida dawlad Protestant ah oo jamhuuri ah, oo uu diyaarin u sameeyo faafinta beenaha iyo khiyaanooyinka baabtiisnimada, markaas ayaynu ogaan karnaa in waqtigii uu yimid hawlgalka yaabka leh ee Shaydaanka iyo in dhammaadku dhow yahay.” Testimonies, volume 5, 451.

Xilliga “jahawareerka iyo nidaam-darrada” waxay dhacdaa iyadoo lagu sii dhowaanayo sharciga Axadda. Wax yar ka hor sharciga Axadda, xilligii lagu sii tusaaleeyey shirkii teendhada Exeter iyo tobankii maalmood ee qolka sare ka hor Bentakostiga, boqol iyo afartan iyo afarta kun waa inay “isku soo dhowaadaan, walaalahayga iyo gabdhahayga, … oo ay Masiixa isku xirmaan.” Shaabadayntu waxay dhacdaa ka hor sharciga Axadda, waana taariikhdaas tan isbahaysiga sharka ahi ku bilaabo hawshiisii ugu dambaysay ee lagu dhisayo dawlad hal-aduun ah.

Wakhtiga shaabadaynta Masiixu wuxuu quduus u ahaan doonaa kuwa xaqa ah, laakiin wuxuu dhagax turunturro u ahaan doonaa kuwa sharka leh. Wuxuu ahaan doonaa “dabin iyo shabag degganayaasha Yeruusaalem,” kuwaas oo ah “kuwa badan” ee dhaca, laakiin kuwa yar ee la shaabadeeyey “Isaga” ayuu noqon doonaa “cabsidooda.”

“Cabsida” Ilaah waa wixii Xaawa ka maqnaa, oo kuwa Ilaah ka cabsadaana waxay leeyihiin nooc cabsi ah oo ka duwan cabsida ku dhacda kuwa badan oo turunturooda. Labadan nooc ee cabsi ahi waxay calaamadeeyaan kuwa ka gudba iyo kuwa ku fashilma habka imtixaanka. Kuwa ka gudba waa la shaabadeeyaa; kuwa aan ka gudbinse waxaa metela tirada shan, waayo, iyagu “way turunturoodaan, oo dhacaan, oo jajabaan, oo dabin galaan, oo la qabtaa.” Wakhtiga shaabadaynta oo loo metelo inuu dhaco ka hor sharciga Axadda, marka ay jirto xilli jahawareer iyo nidaamdarro ah, waa marka masaalka tobanka bikradood la oofiyo.

Kuwa tirada yar ee la shaabadeeyey, marka la barbardhigo kuwa badan oo turunturooda, waa kuwa “sugaya” Rabbiga, sidaasna lagu garto bikradaha xigmadda leh ee “sugay.” Waxa kale oo labada kooxood ee bikradaha ku dhex jira sugid nebiyadeed oo quduus laga dhigay iyo mid aan quduus laga dhigin, taas oo u dhiganta labada nooc ee cabsi.

> “‘Intii aroosku dib u dhacay, dhammaantood way lulmadeen oo way seexdeen.’ Dib-u-dhaca arooska waxa uu u taagan yahay gudbidda wakhtigii Rabbiga la filayay, niyad-jabkii, iyo dib-u-dhaca u ekaa. Wakhtigan hubanti-la’aanta ah, xiisihii kuwii dusha sare ahaa oo qalbi-kala-badhka ahaa si dhakhso ah ayuu u bilaabay inuu daciifo, dadaalladoodiina inay debcaan; laakiin kuwii rumaysadkoodu ku dhisnaa aqoon shakhsiyeed oo Kitaabka Quduuska ah, waxa cagahooda hoostooda yiil dhagax ay hirarka niyad-jabku ka qaadi kari waayeen. ‘Dhammaantood way lulmadeen oo way seexdeen;’ koox baa sidaas ku ahayd dan-la’aan iyo ka tagid rumaysadkooda, halka kooxda kale ay samir ku sugaysay ilaa iftiin ka sii cad la bixiyo. Habase yeeshee, habeenkii imtixaanka, kooxda dambe waxay u muuqatay inay heer ahaan wax ka luntay xamaasaddoodii iyo cibaadadoodii. Kuwii qalbi-kala-badhka ahaa iyo kuwii dusha sare ahaa mar dambe kuma tiirsanaan karin rumaysadka walaalahood. Mid kastaa waa inuu isagu istaagaa ama u dhacaa.” The Great Controversy, 395.

Kuwa suga si quduusan waxay ahaanayaan “calaamado iyo yaabab” marka kor loo qaado iyagoo ah calan loo taagay dunida xilligii sharciga Axadda, marka arrinta geedka aqoonta wanaagga iyo xumaantu ay metelayso aqoonta “kuwa leh ruuxyo la yaqaan, iyo saaxiriinta fiqfiqda oo gunuunaca” iyo aqoonta lagu garto “sharciga iyo markhaatifurka.” Waa isla imtixaankii ay Xaawo iyo Aadan u galeen. Ma aqbalnaa waxbarasho ay run ku qasan tahay oo khalad la dhex milmay, mise waxaynu ku taagnaannaa “Rabbigu saas buu leeyahay,” waayo haddii aanay u hadlin sida Eraygan waafaqsan, sababtu waa inaan iftiin ku jirin iyaga. Waxbarashada runta ah iyo tan beenta ahi waa qodob asaasi ah oo runta ka mid ah ee ku jira iska horimaadka weyn ee u dhexeeya Masiixa iyo Shayddaanka. Nashville waa astaanta fallaagowga ka dhanka ah Erayga Ilaah, si la hubo sida Sodom u tahay astaanta fisqiga, iyo sida New York u tahay astaanta awoodda dhaqaale ee Maraykanka iyo Pentagon-ku u yahay astaanta xooggiisa milatari.

Butros waxa uu taagan yahay marinka kubbadaha dabka ee Nashville, ee Paniyum iyo buurta, taas oo ka dhigan imtixaanka macbudka. Wuxuu garanayaa in Adventism-ka Toddobaadka ee La’odikiya uu qarka u saaran yahay in la canaanto oo la ceebeeyo marka kubbadaha dabku soo dhacaan, iyo in Nashville, Maraykanka iyo duniduba ay u baahan yihiin in loo digo. Farriinta Islaamku waxay xaqiijisaa rasuullada, sida dabkii ku soo dhacay Karmel uu u xaqiijiyey in Eliyaah ahaa nebigii runta ahaa. Habase yeeshee digniinta Nashville ma aha si fudud Islaamka hoogga saddexaad, iskaba daa nooca hubka loo adeegsado weerarka kediska ah. Farriinta digniintu waa inay caddayso sababta Islaamka loogu oggolaanayo inuu keeno xukun, xukun bilaabaya xilli kumannaan magaalooyin ah la baabbi’iyo. In horay loo aqoonsado in Islaamku uu Nashville ku soo qaadi doono weerar kedis ah waxay ansixin doontaa rasuullada, laakiin waa digniin aan dhammaystirnayn haddii intaas oo keliya ay samayso.

Kubbadaha dabka ee Nashville waa xukun Ilaah oo bilaabaya muddo gaaban oo ku dhammaanaysa sharciga Axadda, kaas oo, sida bilowgii muddadaas, isaguna yahay xukun Ilaah. Ilaah hore ayuu Aadan iyo Xaawo ugu sheegay waxa imtixaanku yahay, iyo waxa cawaaqibku noqon doono haddii ay ku dhacaan imtixaanka. Walaasha White waxay tilmaamaysaa muhiimadda ay leedahay in la awoodo in laga fikiro “sababta ilaa saamaynta,” Baybalkuna wuxuu caddeynayaa in “habaar” aan lahayn “sabab” uusan iman doonin.

> Sida shimbirtu warwareeg ku socoto, oo liqiina duulid ku dhex marto, sidaas oo kale habaar aan sabab lahayni ma yimaado. Maahmaahyadii 26:2.

Kubbadaha dabka ee Nashville waa “saamaynta,” iyo “habaarka” imanaya. Farriinta digniintu waa inay ku jirtaa “sababta.” Farriintii nebi Yoonis ma ahayn oo keliya aqoonsi burbur imanaya afartan maalmood gudahood, balse waxay dhalisay baraarug iyo dib-u-habayn ka bilaabmay boqorka oo gaadhay dadweynaha oo dhan. Waxa la aqoonsaday waxay ahayd in boqorkii iyo dadkiisii ay ka jeesteen jidadkoodii sharka ahaa. Yoonis wuxuu u sheegay burburka soo socda, wuxuuna u sheegay in uu sabab u ahaa hab-nololeedkooda xumaanta iyo sharta leh.

> Waayo, warkii wuxuu gaadhay boqorkii Nineweh, markaasuu carshigiisii ka kacay, oo maradiisii boqornimada iska siibay, joonyad buuna isku deday, dambasna wuu ku fadhiistay. Oo wuxuu amray in lagu naadiyo oo lagu baahiyo Nineweh oo dhan amarka boqorka iyo amiirradiisa, isagoo leh, Dad iyo duunyo toona, lo’ iyo adhig toona, waxba yaanay dhadhamin; yaanay daaqin, biyo na yaanay cabin; laakiinse dadka iyo duunyaduba joonyad ha isku dedaan, oo Ilaah aad ha ugu qayshadaan; oo weliba mid kastaaba ha ka soo noqdo jidkiisa sharka ah iyo dulmiga gacmihiisa ku jira. Yoonis 3:6–8.

Islaamku waa awood buun ah, toddobada buun ee Muujintii siddeed ilaa kow iyo toban, iyo weliba cutubka lix iyo toban, waxay leeyihiin sifooyin nebiyadeed oo gaar ah. Afarta buun ee ugu horraysa waxay ahaayeen xukuno lagu soo dejiyey Roomaankii boqortooyada ahaa sababta oo ah wuxuu meel mariyey sharcigii ugu horreeyey ee Axadda sannadkii 321. Labada buun ee xigayna waxay ahaayeen xukuno lagu soo dejiyey Roomaankii baadariga ahaa sababta oo ah wuxuu meel mariyey sharci Axadeed sannadkii 538. Toddobada buun ee Muujintii siddeed ilaa kow iyo toban waxay astaan u yihiin toddobada belaayo ee ugu dambaysa ee Muujintii lix iyo toban, kuwaas oo ah xukunka Ilaah ee ka dhanka ah aadanaha sababo la xiriira khasab-ku-dhaqangelinta Axadda.

Farriinta digniinta ee Nashville waa inay aqoonsataa raadadka u horseedaya sharci Axad ah, oo ku salaysan markhaatifurka nebiyadeed, xukunkuna wuu daba yimaadaa, mana ka horreeyo sababta. Xukunku waa natiijada dhaqan-gelinta Axadda. Shanta markhaati ee taariikhda qarsoon ee aayadda afartanka ah ee aynu ka fiirsanaynaa waxay bixiyaan markhaatifuryo kala duwan, laakiin si ka duwan markhaatiyada aadanaha, dhammaan khadadka nebiyadeed way isu milmaan. In la aqoonsado raadadka sharciga Axadda ee ugu dambeeya ee Maraykanka, waxa la fuliyaa marka Butros isku daro markhaatifurka Donald Trump si uu u sharraxo saamaynta kubbadaha dabka ee Nashville.

Digniinta Nashville ee dunida loo dirayaa waa in Ilaah waqtigaas ka bilaabo xukunkiisa ugu dambeeya ee dadka iyo quruumaha. Markaas waxaa bilaabma xilli burburinta magaalooyinka ah, kaas oo si degdeg ah u horseeda sharciga Axadda, halkaas oo riddada qaran ay ku xigto halaag qaran. Markaas Shayddaanku wuu yimaadaa si uu isu ekaysiiyo Masiixa, waxaana la taagaa isbahaysiga sharka ah sida tobanka boqor ay ugu heshiiyaan inay boqortooyadooda siiyaan tuugta dadkaaga, kuwaas oo xaqiijiya aragtida. Digniinta Nashville waxaa lagu matalaa taariikhda ka horraysa Nashville, sida uu Donald Trump u sameynayo suurad bahalka. Farriinta Trump waa buunka digniinta ee ka horreeya kubbadaha dabka ee Nashville.

Waxaan ku sii wadi doonnaa arrimahan maqaalka xiga.

Back to Articles