Article

# Kitabu cha Danieli - Nambari Mia na Tisa

Kufunua Matumizi Matatu ya Unabii: Umuhimu wa Kinabii wa Ufunuo Sura ya Tisa na Harakati ya Kisasa ya Matengenezo

Author

Jeff Pippenger

Published

March 1, 2024

Formats

PDF
Word

Nusu ya kwanza ya sura ya tisa ya Ufunuo inatambua tarumbeta ya tano, ambayo ni ole la kwanza, na nusu ya pili ya sura hiyo inatambua tarumbeta ya sita, ambayo ni ole la pili. Tarumbeta hizo zote mbili zinaonyeshwa kwa vielelezo kwenye chati za waanzilishi za 1843 na 1850. Wakati aya sita za mwisho za Danieli sura ya kumi na moja zilipofunguliwa wakati wa mwisho mnamo 1989, kufuatia kusambaratika kwa Umoja wa Kisovyeti, harakati ya marekebisho ya mia arobaini na nne elfu ilianza.

Miongoni mwa kweli zilizotambuliwa mwaka 1989 zilikuwa harakati kuu za matengenezo katika historia ya Biblia, na kwamba zote zilikwenda sambamba. Manabii wote, na hivyo kila historia takatifu, ikiwemo harakati takatifu za matengenezo, huonyesha harakati kuu ya mwisho ya matengenezo ya mia moja arobaini na nne elfu, ambayo pia ni harakati yenye nguvu ya malaika wa tatu. Wakati mchakato wa kutiwa muhuri unapoanza, vivyo hivyo huanza kunyunyiziwa kwa mvua ya mwisho. Kufunuliwa kwa harakati za matengenezo mwaka 1989, kukafuatwa na kufunuliwa kwa aya sita za mwisho za Danieli sura ya kumi na moja mwaka 1992, kulizalisha mazingira ya upinzani, kama kawaida hutokea wakati ukweli mpya na wa sasa unafunuliwa.

Katika upinzani dhidi ya ukweli wa aya sita za mwisho za Danieli 11, Bwana alifungua ukweli kwamba historia ya kinabii ya Roma ya kipagani, ikiunganishwa na historia ya kinabii ya Roma ya kipapa, kama ilivyothibitishwa na mashahidi wawili, inatambulisha historia ya kinabii ya Roma ya kisasa. Kanuni ya matumizi ya mara tatu ya unabii ilitambuliwa, na baadaye ikatumika kujikinga dhidi ya upotovu na kutambua na kuuthibitisha ukweli. Kanuni zinazodumisha kwamba kila mstari wa matengenezo unakwenda sambamba na mistari mingine ya matengenezo, na kanuni zinazohusishwa na matumizi ya mara tatu ya unabii, zikawa msingi thabiti wa kanuni zilizowekwa katika harakati ya malaika wa tatu, kama ilivyoonyeshwa kwa mfano na kanuni zilizowekwa, zilizotumika na zilizochapishwa katika historia ya Wamilleri.

Matumizi mara tatu ya unabii kama kanuni, yalifunuliwa kwa ajili ya harakati ya mia na arobaini na nne elfu, maana wao ndio harakati ya mvua ya mwisho, na Uislamu wa ole wa tatu ndio ujumbe wa mvua ya mwisho. Kanuni ya matumizi mara tatu ya unabii ilitambuliwa na Simba wa kabila la Yuda, muda mrefu kabla Uislamu wa ole wa tatu haujaingia katika historia tarehe 11 Septemba 2001, kwa kuwa alitamani watu wake wa siku za mwisho watambue kwa urahisi ujumbe uliowakilishwa na ujio wa ole wa tatu alipowarejesha watu wake katika njia za kale za Yeremia.

Sehemu ya Ufunuo sura ya tisa inayohusu tarumbeta ya tano na ya sita, kama ilivyoeleweka na waanzilishi, ilifahamika kuwa ndiyo sehemu katika kitabu cha Ufunuo iliyoungwa mkono kwa uthabiti na kwa uwazi zaidi na historia. Uriah Smith anaanza uwasilishaji wake wa Ufunuo sura ya tisa kwa kutumia maneno ya mwanahistoria Keith ili kusisitiza hoja hiyo.

> Kwa ufafanuzi wa tarumbeta hii, tutarejea tena katika maandishi ya Bwana Keith. Mwandishi huyu anasema kwa ukweli: 'Ni nadra sana kupatikana makubaliano yaliyolingana hivyo miongoni mwa watafsiri kuhusu sehemu nyingine yoyote ya Ufunuo kama ilivyo kuhusu kuhusishwa kwa tarumbeta ya tano na ya sita, au ole wa kwanza na wa pili, na Wasaraceni na Waturuki. Ni wazi mno kiasi kwamba ni vigumu kulielewa vibaya. Badala ya aya moja au mbili kuainisha kila moja, sura yote ya tisa ya Ufunuo, kwa sehemu sawasawa, inahusu maelezo ya zote mbili.' Uriah Smith, Danieli na Ufunuo, 495.

Mgawanyo wa sura wa ole wa kwanza na wa pili unagawanya historia ya ole wa kwanza, unaowakilishwa na Mohammed. Kijiografia, historia hiyo inawekwa katika kile ambacho mwanahistoria Alexander Keith anakiita Wasarazini, ambacho leo tungekiita Uarabuni. Historia ya ole wa pili, unaowakilishwa na Osman 1, iko kijiografia Uturuki, ambao mwanahistoria huyo anawatambua kama Waturuki. Historia ya ole wa kwanza ilipatikana na kutimia Uarabuni, chimbuko la Uislamu na Mohammed. Historia ya ole wa pili ilipatikana na kutimia Uturuki, chimbuko la Dola ya Ottoman.

Historia ya ole wa kwanza inaonesha vita vilivyoelekezwa dhidi ya Roma na wapiganaji huru ambao muungano wao wa pamoja pekee ulikuwa dini ya Uislamu. Historia ya ole wa pili inaonesha vita vilivyoelekezwa dhidi ya Roma na muungano wa dini iliyopangiliwa na mamlaka ya dola, uitwao Kalifati. Katika hali yoyote ile, iwe ni vita huru dhidi ya Roma katika historia inayowakilishwa na Mohammed, au vita vilivyopangwa vinavyowakilishwa na Ottman, au Dola ya Ottoman, mbinu ya vita ilikuwa kushambulia ghafla na kwa kushtukiza. Haikuwa vita vilivyopiganwa kwa kuwavisha askari wote sare za rangi moja, kisha kuwaweka askari katika safu na kuwasogeza mbele wakikabili moto wa risasi kama ilivyokuwa desturi ya kijeshi ya wakati huo. Neno “assassin” linatokana na mbinu ya Kiislamu ya kupiga ghafla na kwa kushtukiza, na mara nyingi husababisha pia kifo cha mshambuliaji.

Neno "assassin" limetokana na neno la Kiarabu "hashshashin," ambalo linatoka kwa "hashish," likimaanisha "hashishi" au "kanabisi." Neno hilo hapo awali lilitumika kurejelea kundi la siri na lenye misimamo mikali la Waislamu wa Ismaili wa Nizari katika Mashariki ya Kati wakati wa Enzi za Kati. Wanachama wa kundi hili walijulikana kwa mbinu zao zisizo za kawaida na ambazo mara nyingi zilikuwa za vurugu, zikiwemo matumizi ya mauaji ya kisiasa ili kufikia malengo yao. Inasemekana kwamba wakati mwingine walitumia hashish kujiandaa kwa misheni zao, jambo lililopelekea matumizi ya neno "hashshashin" au "assassins" katika ulimwengu wa Magharibi. Kundi la Assassins lilikuwa na shughuli wakati wa Enzi za Kati, hasa Uajemi na Syria, na lilicheza jukumu muhimu katika mizozo mbalimbali ya kisiasa na mauaji wakati huo. Hatimaye neno "assassin" liliingia katika lugha za Ulaya, ambapo likaanza kurejelea kwa upana zaidi watu wanaotekeleza mauaji ya kisiasa au ya kulengwa.

Mbinu hii ya kivita ni sifa muhimu ya kinabii ya ole tatu, kwa kuwa jukumu la kinabii la Uislamu ni kuleta vita. Uislamu kama ishara unajikita katika vita, na katika Ufunuo sura ya tisa, Uislamu wa ole ya kwanza na ya pili ni mfano wa vita vyao. Vita vyao vinatambuliwa katika kitabu cha Ufunuo kama kitendo kinachoyakasirisha mataifa, kabla tu ya kipindi cha rehema kufungwa.

> Na mataifa yalikasirika, na ghadhabu yako imekuja, na wakati wa wafu umefika, ili wahukumiwe; na kwamba uwape thawabu watumishi wako manabii, na watakatifu, na waogopao jina lako, wadogo na wakubwa; na uwaangamize wale wanaoiharibu dunia. Ufunuo 11:18.

"Mataifa" yanatiwa "hasira", kabla tu ya kuja kwa ghadhabu ya Mungu, na ghadhabu ya Mungu, kama inavyoonyeshwa katika kitabu cha Ufunuo, ni mapigo saba ya mwisho yanayokuja wakati mlango wa rehema kwa wanadamu unapofungwa. Kuna alama za njia tatu katika aya hiyo; kukasirishwa kwa mataifa, ghadhabu ya Mungu, na wakati wa kuwahukumu wafu. Hukumu ya wafu inayorejelewa hapa ni hukumu ya wafu waovu inayotokea wakati wa kipindi cha miaka elfu moja (milenia), wala si Hukumu ya Upelelezi ya wafu iliyoanza tarehe 22 Oktoba 1844. Dada White anaeleza wazi kwamba alama za njia hizi tatu katika aya hiyo ni tofauti, na zinatokea kwa mpangilio uliomo katika aya hiyo.

> Nikaona kwamba hasira za mataifa, ghadhabu ya Mungu, na wakati wa kuwahukumu wafu yalikuwa mambo tofauti, kimoja kikifuatia kingine; pia kwamba Mikaeli hakuwa amesimama, na kwamba wakati wa taabu, ambao haujawahi kuwako, bado haujaanza. Mataifa sasa yanaghadhibika, lakini Kuhani wetu Mkuu atakapomaliza kazi yake katika patakatifu, atasimama, atavaa mavazi ya kulipiza kisasi, ndipo mapigo saba ya mwisho yatamiminwa.

> Nikaona kwamba wale malaika wanne wangezuia pepo nne hadi kazi ya Yesu itakapokamilika katika patakatifu, na ndipo yatakapokuja mapigo saba ya mwisho. Maandishi ya Mapema, 36.

Jukumu la Uislamu katika kitabu cha mwisho cha Biblia ni kuwakasirisha mataifa, na hilo hutekelezwa kupitia vita. Jukumu la Uislamu katika kitabu cha kwanza cha Biblia ni kuunganisha mikono ya watu wote duniani dhidi ya Uislamu, unaowakilishwa kama Ismaeli.

> Malaika wa Bwana akamwambia, Tazama, u mja mzito, nawe utazaa mwana wa kiume, nawe utamwita jina lake Ishmael; kwa sababu Bwana amesikia mateso yako. Naye atakuwa mtu wa porini; mkono wake utakuwa dhidi ya kila mtu, na mkono wa kila mtu utakuwa dhidi yake; naye atakaa mbele ya ndugu zake wote. Mwanzo 16:11, 12.

Neno "mkono," kama ishara, ni kama ishara zote za kibiblia, na linaweza kuwa na zaidi ya maana moja kutegemea muktadha ambamo linatumiwa. Kwa kiwango kikubwa, "mkono," kama ishara katika unabii wa Biblia, ni ishara ya vita. Neno la Kiebrania linalotafsiriwa kama "mtu mwitu," ni neno linalomaanisha punda mwitu wa Kiarabu, ambalo lina maana kadhaa muhimu za kinabii, mojawapo ikiwa ni kwamba punda mwitu wa Kiarabu ni wa familia ya wanyama ya Equidae, kama ilivyo kwa farasi. Katika Ufunuo sura ya tisa, na katika chati zote mbili takatifu za Habakuki (chati za waasisi za 1843 na 1850), farasi hutumiwa kama ishara ya vita vinavyowakilishwa na Uislamu katika "ole" tatu. Marejeo ya kwanza na ya mwisho ya Uislamu, kama yanavyoonekana katika kitabu cha Mwanzo na kitabu cha Ufunuo, yanauhusianisha Uislamu na ishara ya familia ya Equidae (punda au farasi), na yote mawili yanasisitiza jukumu la Uislamu kuwa ni kuleta vita kwa "kila mtu" (mataifa).

Katika kitabu cha Ufunuo, sura ya TISA, aya ya KUMI NA MOJA, tabia ya Uislamu inatambuliwa, kwani kinabii tabia inawakilishwa na jina. Jina alilopewa mfalme anayetawala Uislamu linaakisi rejeo la kwanza kuhusu Uislamu katika kitabu cha Mwanzo, ambapo imeandikwa kwamba tabia au roho ya Ismaeli “ataishi mbele ya ndugu zake wote.” Mfalme anayetawala Uislamu wote ni roho ya Ismaeli (mfalme wao), ambaye mkono wake uko “dhidi ya kila mtu”.

> Nao walikuwa na mfalme juu yao, ambaye ni malaika wa shimo lisilo na mwisho; jina lake kwa Kiebrania ni Abadoni, bali kwa Kigiriki jina lake ni Apolioni. Ufunuo 9:11.

Katika Agano la Kale, linalowakilishwa na Kiebrania, au Agano Jipya, linalowakilishwa na Kiyunani, mhusika anayetawala juu ya wafuasi wa dini ya Uislamu hutambuliwa kama ama Abadoni au Apolioni, ambayo yote humaanisha “kifo na uharibifu.” Kifo na uharibifu ndizo tabia za Uislamu, iwe zinawakilishwa katika Agano la Kale au Agano Jipya. Sifa mahsusi za roho inayotawala ndani ya kila mfuasi wa Uislamu, pamoja na ishara ya punda au farasi, vyote ni vipengele vya Marejeo ya Kwanza na ya Mwisho kuhusu Uislamu. Sifa hizi mbili za kinabii zinabeba alama ya Alfa na Omega. Wakati Dada White anapotambua ujumbe unaowaleta kuwa hai mia arobaini na nne elfu kama jeshi lenye nguvu la malaika wa tatu, anasema yafuatayo:

> Malaika wanazuia pepo nne, zilizowakilishwa kama farasi mwenye hasira anayetaka kujivunja huru na kukimbia juu ya uso wa dunia yote, akileta uharibifu na mauti katika njia yake.

> “Je, tulale kwenye ukingo wenyewe wa ulimwengu wa milele? Je, tuwe wazito wa kufahamu na baridi na wafu? Laiti tungalikuwa nayo katika makanisa yetu Roho na pumzi ya Mungu vikivutwa ndani ya watu Wake, ili wasimame kwa miguu yao na kuishi. Tunahitaji kuona kwamba njia ni nyembamba, na lango ni jembamba. Lakini tunapopita kupitia lango hilo jembamba, upana wake hauna kikomo.” Manuscript Releases, volume 20, 217.

Pepo nne hushikiliwa wakati wa kutiwa muhuri kwa wale mia moja arobaini na nne elfu, na pepo nne ni “farasi mwenye hasira” anayebeba “kifo na uharibifu katika njia yake.” Mnamo Septemba 11, 2001 ole wa tatu uliwasili katika historia ya kinabii ukileta “kifo na uharibifu,” hivyo “kuwakasirisha mataifa,” ulipoipiga nchi tukufu ya kiroho “ghafla na bila kutarajiwa.” Mnamo Oktoba 7, 2023, ole wa tatu uliendelea katika njia yake ya “kifo na uharibifu” hivyo zaidi “kuwakasirisha mataifa” ulipoishambulia nchi tukufu halisi “ghafla na bila kutarajiwa.” Shambulio la kwanza lisilotarajiwa liliashiria mwanzo wa kipindi cha kutiwa muhuri kwa wale mia moja arobaini na nne elfu, na shambulio la hivi karibuni la Oktoba 7, 2023, linaashiria mwanzo wa kipindi cha kumalizia au “kufunga” cha kutiwa muhuri kwa wale mia moja arobaini na nne elfu. Je, tutalala usingizi hapa ukingoni kabisa mwa ulimwengu wa milele?

Katika chati zote mbili takatifu za waanzilishi, Uislamu wa ole wa kwanza na wa pili umeonyeshwa kwa taswira za wapiganaji Waislamu wakipanda farasi zao za vita. Katika michoro yote miwili, mpanda farasi wa ole wa kwanza anaonekana akiwa juu ya farasi wa vita na amebeba mkuki, na mpanda farasi juu ya farasi anayewakilisha ole wa pili anaonekana akifyatua risasi kwa bunduki. Tofauti hiyo imebainishwa wazi katika Ufunuo sura ya tisa, maana katika historia ya ole wa pili ndiko baruti ilibuniwa na kutumiwa kwa mara ya kwanza vitani. Akitolea maoni juu ya mistari ya kumi na saba hadi kumi na tisa ya Ufunuo sura ya tisa, Uriah Smith anaandika yafuatayo:

> Sehemu ya kwanza ya maelezo haya huenda inarejelea mwonekano wa wapanda farasi hawa. Moto, ukiwakilisha rangi, unamaanisha nyekundu; ‘mwekundu kama moto’ ikiwa ni usemi unaotumiwa mara nyingi; jasinti, au hiasinti, huashiria bluu; na kiberiti huashiria njano. Na rangi hizi zilitawala sana katika mavazi ya wapiganaji hawa; hivyo, kwa mtazamo huu, maelezo hayo yangelingana kwa usahihi na sare za Kituruki, ambazo kwa kiasi kikubwa zilikuwa na nyekundu, au nyekundu iliyokolea, bluu, na njano. Vichwa vya farasi vilionekana kama vichwa vya simba ili kuashiria nguvu zao, ujasiri, na ukali; ilhali sehemu ya mwisho ya aya bila shaka inarejelea matumizi ya baruti na silaha za moto kwa madhumuni ya vita, ambavyo wakati huo vilikuwa vimeanzishwa hivi karibuni tu. Waturuki walipokuwa wakifyatua silaha zao za moto wakiwa wamepanda farasi, kwa mtazamaji aliye mbali ingeonekana kana kwamba moto, moshi, na kiberiti vilitoka katika vinywa vya farasi, kama inavyoonyeshwa na mchoro ulioambatanishwa.

> Kuhusu namna Waturuki walivyotumia silaha za moto katika kampeni yao dhidi ya Konstantinopoli, Elliott (Horae Apocalypticae, Vol. I, pp. 482-484) anasema hivi:- ‘Ilikuwa kwa “moto na moshi na salfa,” yaani kwa mizinga na silaha za moto za Mahomet, ndiko kulikotokana kuuliwa kwa sehemu ya tatu ya watu, yaani kutekwa kwa Konstantinopoli, na, kwa matokeo yake, kuangamizwa kwa Ufalme wa Kigiriki. Miaka elfu moja na mia moja na zaidi ilikuwa sasa imepita tangu kuasisiwa kwake na Konstantino. Katika kipindi hicho, Wagothi, Wahuni, Waavari, Waajemi, Wabulgaria, Wasaraceni, Warusi, na kweli hata Waturuki wa Uthmani wenyewe, walikuwa wamefanya mashambulizi ya uhasama, au kuiwekea mzingiro. Lakini ngome zake zilikuwa zisizoweza kutekwa nao. Konstantinopoli iliendelea kudumu, na pamoja nayo Ufalme wa Kigiriki. Hivyo ikaongezeka shauku ya Sultani Mahomet ya kupata kile kitakachoondoa kikwazo. “Je, waweza kutengeneza mzinga,” ndivyo alivyomuuliza mtengenezaji wa mizinga aliyekimbilia upande wake, “wa ukubwa wa kutosha kubomoa ukuta wa Konstantinopoli?” Kisha kiwanda cha kuyeyusha na kumimina chuma kikaanzishwa huko Adrianopoli, mizinga ikatengenezwa, silaha za mizinga zikaandaliwa, na mzingiro ukaanza.’

> Inastahili sana kuzingatiwa jinsi Gibbon, akiwa daima mfasiri asiyejitambua wa unabii wa Ufunuo, anavyoweka mbinu hii mpya ya kivita mbele kabisa ya taswira yake, katika simulizi yake yenye ufasaha na ya kusisimua ya janga la mwisho la Dola la Kigiriki. Katika kujiandaa kwa hilo, anatoa historia ya uvumbuzi wa hivi karibuni wa baruti, 'ule mchanganyiko wa salpeta, kiberiti, na mkaa;' anasimulia matumizi yake ya awali na Sultani Amurath, na pia, kama ilivyokwisha kusemwa, kuhusu kiwanda cha Mahomet cha kutengeneza mizinga mikubwa huko Adrianople; kisha, katika maendeleo ya mzingiro wenyewe, anaeleza jinsi 'mirindimo ya mikuki na mishale iliandamana na moshi, sauti, na moto wa bunduki na mizinga;' jinsi 'msururu mrefu wa mizinga ya Waturuki ulielekezwa dhidi ya kuta, betri kumi na nne zikitoa ngurumo kwa wakati mmoja kwenye maeneo yaliyo rahisi kufikiwa;' jinsi 'ngome ambazo kwa zama nyingi zilikuwa zimesimama dhidi ya jeuri ya maadui zilibomolewa pande zote na mizinga ya Waothmani, mapengo mengi yakafunguliwa, na karibu na lango la Mt. Romanus, minara minne ikasawazishwa na ardhi:' jinsi, 'kutoka kwenye mistari, majahazi ya makasia, na daraja, mizinga ya Waothmani ilinguruma pande zote, kambi na mji, Wagiriki na Waturuki, walifunikwa na wingu la moshi, ambalo lingeweza kutawanywa tu na ukombozi wa mwisho au maangamizi ya Dola la Roma:' jinsi 'kuta maradufu ziligeuzwa na mizinga kuwa lundo la magofu:' na jinsi Waturuki hatimaye, 'wakipenya kupitia mapengo,' 'Constantinople ilitiishwa, utawala wake ukapinduliwa, na dini yake ikakanyagwa mavumbini na washindi Waislamu.' Nasema inastahili kuzingatiwa jinsi, kwa namna iliyo dhahiri na ya kusisimua, Gibbon anavyohusisha kuitekwa kwa mji, na hivyo maangamizi ya dola, na mizinga ya Waothmani. Maana ni nini hii ila maelezo juu ya maneno ya unabii wetu? 'Kwa vitu hivi vitatu theluthi ya watu waliuawa, kwa moto, na kwa moshi, na kwa kiberiti, vilivyotoka vinywani mwao.'

> 'AYA 18. Kwa hizi tatu theluthi ya watu waliuawa, kwa moto, na kwa moshi, na kwa kiberiti, vilivyotoka katika vinywa vyao. 19. Kwa maana uweza wao umo katika kinywa chao, na katika mikia yao; kwa kuwa mikia yao ilikuwa kama nyoka, nayo ilikuwa na vichwa, na kwa hizo huwadhuru.'

> "Aya hizi zinaonyesha athari ya kufisha ya mbinu mpya ya vita iliyotambulishwa. Ni kwa kutumia haya—baruti, silaha za moto, na mizinga—ndipo Konstantinopoli hatimaye ilishindwa, na ikakabidhiwa mikononi mwa Waturuki." Uriah Smith, Daniel and Revelation, 510-514.

Tutaendelea na uchambuzi wa ole wa tatu katika makala ijayo.

> Nilizinduka kutoka usingizini jana usiku nikiwa na mzigo mzito akilini mwangu. Nilikuwa nikitoa ujumbe kwa ndugu na dada zetu, nao ulikuwa ujumbe wa onyo na mafundisho kuhusu kazi ya baadhi ya wale wanaotetea nadharia potovu kuhusu kupokelewa kwa Roho Mtakatifu, na utendaji wake kupitia vyombo vya kibinadamu.

> Niliagizwa kwamba ufanatiki unaofanana na ule tuliotakiwa kuukabili baada ya kupita kwa muda mnamo 1844 ungeingia tena miongoni mwetu katika siku za mwisho za ujumbe, na kwamba lazima tukabiliane na uovu huu kwa uthabiti uleule sasa kama tulivyoukabili katika uzoefu wetu wa mapema.

> "Tunasimama kwenye kizingiti cha matukio makubwa na yenye uzito. Unabii unatimia. Historia ya ajabu na yenye matukio mengi inaandikwa katika vitabu vya mbinguni—matukio ambayo ilitangazwa kwamba yangepaswa kutangulia hivi karibuni siku kuu ya Mungu. Kila kitu ulimwenguni kiko katika hali isiyo thabiti. Mataifa yamekasirika, na maandalizi makubwa ya vita yanafanywa. Taifa linapanga njama dhidi ya taifa, na ufalme dhidi ya ufalme. Siku kuu ya Mungu inakaribia kwa kasi kubwa. Lakini ingawa mataifa yanakusanya majeshi yao kwa vita na umwagaji damu, amri kwa malaika bado inasimama, kwamba wazuie pepo nne hadi watumishi wa Mungu watakapotiwa muhuri katika vipaji vya nyuso zao." Ujumbe Teule, kitabu cha 1, 221.

Back to Articles