Article

# Roma Yaweka Maono - Namba Tisa

Kukataa Misingi: Utata kuhusu 'The Daily' na Athari za Kukanusha Ukweli katika Unabii wa Waadventista

Author

Jeff Pippenger

Published

August 21, 2024

Formats

PDF
Word

Kwa sasa tunashughulikia mstari wa kinabii wa migogoro katika historia ya Waadventista iliyotokea kuhusu ishara mbalimbali za Roma. Kwa sasa tunashughulikia “kile cha kila siku” katika kitabu cha Danieli. Mzozo huo unawakilisha kukataliwa kwa misingi ya Uadventista, kukataliwa kwa mamlaka ya Roho ya Unabii, na kukataliwa kwa mjumbe aliyechaguliwa na Mungu. Kukataa kazi ya Miller pia kunamaanisha kukataa maelekezo ambayo yalikuwa yametolewa kwa Miller na malaika wa mbinguni, waliomwongoza Miller kufikia uelewa wake wa ujumbe uliotokana na kuongezeka kwa maarifa wakati kitabu cha Danieli kilipoondolewa muhuri mwaka 1798.

Wale wanaokataa ukweli unaotambua nguvu (Roma ya kipagani) iliyozuia mamlaka ya kipapa kufunuliwa katika Wathesalonike wa Pili, huonyesha kwamba hawaupendi ukweli, na kwa kukataa upendo wa ukweli, hupokea uongo. Uongo huo nao huwaletea udanganyifu mkubwa. Uongo ndicho chanzo, na udanganyifu mkubwa wanaoupokea ndicho matokeo. Ukosefu wa upendo kwa ukweli ndio msukumo wao. Uongo huo unawakilisha chaguo la kukubali mafundisho ya Biblia kwa mtazamo wa uwingi wa mitazamo, kinyume na wale wanaoamini katika ukweli kamili. Ndiyo sababu uwakilishi wa Isaya wa udanganyifu mkubwa anaouzungumzia Paulo unaonyeshwa kama madanganyo, si tu danganyo. Kundi lingine ni wale wanaoupenda ukweli, wanaokubali msingi wa ukweli kamili, na wanaotambuliwa na Isaya kama wale wanaotetemeka kwa neno la Mungu.

> Hivi ndivyo asemavyo Bwana, Mbingu ni kiti changu cha enzi, na dunia ni mahali pa kuweka miguu yangu; iko wapi nyumba mnayonijengea? na wapi mahali pa pumziko langu? Maana vitu vyote hivyo mikono yangu imevifanya, na vitu hivyo vyote vimekuwapo, asema Bwana; bali nitamtazama mtu huyu, yeye aliye mnyonge na mwenye roho iliyovunjika, atetemekaye kwa neno langu. Yeye achinjaye ng’ombe ni kana kwamba amemuua mtu; atoaye dhabihu ya mwana-kondoo ni kana kwamba amemvunja shingo mbwa; aletaye sadaka ni kana kwamba ametoa damu ya nguruwe; afukizaye uvumba ni kana kwamba amemsifu sanamu. Naam, wamejichagulia njia zao wenyewe, na nafsi zao zafurahia machukizo yao. Nami nitachagua udanganyifu wao, nami nitaleta juu yao mambo wayaogopayo; kwa kuwa nilipoita, hakuna aliyenjibu; niliposema, hawakusikia; bali walitenda maovu mbele ya macho yangu, wakachagua nisiyoyapenda. Lisikieni neno la Bwana, ninyi mnaotetemeka kwa neno lake; Ndugu zenu waliowachukia, waliowatenga kwa ajili ya jina langu, walisema, Bwana na atukuzwe; lakini atajitokeza kwa furaha yenu, nao wataona aibu. Isaya 66:1-5.

Wale wanaotetemeka kwa Neno la Mungu ni waliofukuzwa wa Israeli, ambao katika siku za mwisho wanawakilishwa kama bendera.

> Naye atainua bendera kwa mataifa, atawakusanya waliofukuzwa wa Israeli, na kuwakusanya waliotawanyika wa Yuda kutoka miisho minne ya dunia. Isaya 11:12.

Mungu anabainisha kwamba ndiye aliyeijenga ile nyumba ambayo kundi linalotoa sadaka zilizoharibika linadai kuwa limeijenga. Ni nyumba hiyo wanayoitegemea wanaposema "Hekalu la Bwana ndiyo haya."

> Simama katika lango la nyumba ya Bwana, utangaze hapo neno hili, useme, Sikieni neno la Bwana, enyi wote wa Yuda, mnaoingia kupitia malango haya kumwabudu Bwana. Hivi asema Bwana wa majeshi, Mungu wa Israeli, Rekebisheni njia zenu na matendo yenu, nami nitawaweka mkai mahali hapa. Msiutumainie maneno ya uongo, mkisema, Hekalu la Bwana, Hekalu la Bwana, Hekalu la Bwana, ndiyo haya. Yeremia 7:2-4.

Wale wanao "kutumaini" maneno ya uongo, ni wale wanaoamini uongo. Nyumba ambayo Bwana aliijenga ilisimamishwa juu ya msingi aliouweka pia. Wale waliokataa kujibu Mungu alipowaita, walichagua njia zao wenyewe na kufurahia machukizo. Walichagua "njia," na "machukizo," katika wingi, wakati Yeremia alisema kwamba kulikuwa na njia moja tu ya kuenenda ndani humo.

> Hivyo asema Bwana: Simameni njiani, mkaone, mkaulizie njia za kale, palipo njia iliyo njema, mkaenende humo; nanyi mtapata pumziko kwa nafsi zenu. Lakini walisema, Hatutaenenda humo. Tena naliwaweka walinzi juu yenu, nikisema, Sikilizeni sauti ya baragumu. Lakini walisema, Hatutasikiliza. Basi sikieni, enyi mataifa, nanyi, ee kusanyiko, jueni kilicho miongoni mwao. Sikieni, ee dunia: tazama, nitaleta uovu juu ya watu hawa, yaani matunda ya mawazo yao, kwa sababu hawakuyasikiliza maneno yangu, wala sheria yangu, bali wameikataa. Kuna faida gani kwangu uvumba utokao Sheba, na miwa tamu kutoka nchi ya mbali? Sadaka zenu za kuteketezwa hazikubaliki, wala dhabihu zenu hazinipendezi. Yeremia 6:16-20.

Katika sura ya kumi na tano, Yeremia analiita kusanyiko ovu ambalo halikutaka kusikiliza, ijapokuwa lilikuwa na masikio, “kusanyiko la wenye dhihaka.” Kusanyiko hili lilipewa “mlinzi” katika historia ya ujumbe wa malaika wa kwanza na wa pili, na tena katika historia ya malaika wa tatu, lakini walikataa kutembea katika njia njema, ambayo ni zile njia za kale. Badala yake, walitembea katika “njia nyingi.” Kwa sababu hiyo, Isaya anaonyesha kwamba Mungu atachagua udanganyifu mwingi, kwa kuwa wao walichagua wingi wa njia za uongo badala ya njia ya hakika ya zile njia za kale. Kama ilivyo kwa ushuhuda wa Isaya, ibada ya kusanyiko la wenye dhihaka inakataliwa na Bwana. Dada White anahusianisha moja kwa moja wingi wa udanganyifu wa Isaya na udanganyifu mkuu wa Paulo, na anaweka jambo hilo katika muktadha wa kukataliwa kwa kweli za msingi, ule msingi ambao Bwana aliouweka na anaendelea kujenga juu yake nyumba Yake.

> Yeye aonae yaliyomo ndani, asomaye mioyo ya watu wote, asema juu ya wale waliopokea nuru kuu: 'Hawahuzuniki wala kustaajabu kwa sababu ya hali yao ya maadili na kiroho.' Naam, wamechagua njia zao wenyewe, na nafsi yao yafurahia machukizo yao. Mimi nami nitachagua udanganyifu wao, nami nitaleta hofu zao juu yao; kwa sababu nilipoita, hakuna aliyenjibu; niliposema, hawakusikia; bali walitenda uovu mbele ya macho Yangu, na wakachagua kile nisichokipendezewa.' 'Mungu atawapelekea upotevu wenye nguvu, ili waamini uongo,' kwa sababu hawakupokea pendo la kweli, ili wapate kuokolewa,' 'bali walipendezwa na udhalimu.' Isaya 66:3, 4; 2 Wathesalonike 2:11, 10, 12.

> "Mwalimu wa mbinguni akauliza: 'Je, kuna udanganyifu mkubwa zaidi wa kuipotosha akili kuliko kujifanya kwamba unajenga juu ya msingi sahihi na kwamba Mungu anakubali matendo yako, ilhali kwa kweli unatekeleza mambo mengi kwa kufuata mbinu za kidunia na unamtendea Yehova dhambi? Ee, huu ni udanganyifu mkubwa, udanganyifu wa kuvutia, unaotwaa akili za watu, wakati watu waliowahi kuijua kweli wakauchukulia mfano wa utauwa kuwa ndio roho na nguvu yake; wanapodhani kwamba ni matajiri na wameongezeka kwa mali na hawahitaji chochote, ilhali kwa kweli wanahitaji kila kitu.'"

> Mungu hajabadilika kuwahusu watumishi wake waaminifu wanaohifadhi mavazi yao bila doa. Lakini wengi wanapaza sauti wakisema, 'Amani na salama,' ilhali maangamizi ya ghafula yanawajia. Isipokuwa toba ya kina ifanyike, isipokuwa watu wanyenyekeze mioyo yao kwa kukiri na kuupokea ukweli kama ulivyo katika Yesu, hawataingia kamwe mbinguni. Utakapofanyika utakaso katika safu zetu, hatutaketi kwa raha tena, tukijisifu kuwa matajiri na tumeongezewa mali, hatuhitaji kitu.

> "Ni nani awezaye kusema kwa kweli: 'Dhahabu yetu imejaribiwa motoni; mavazi yetu hayajatiwa doa na ulimwengu'? Nilimwona Mwalimu wetu akielekeza kwenye mavazi ya kile kinachoitwa haki. Akayavua, akaweka wazi unajisi uliokuwa umefichwa chini ya mavazi hayo. Kisha akaniambia: 'Je, huoni jinsi walivyofunika kwa unafiki unajisi wao na uozo wa tabia yao? "Jinsi gani mji mwaminifu umegeuka kuwa kahaba!" Nyumba ya Baba yangu imefanywa kuwa nyumba ya biashara, mahali ambapo uwepo wa Mungu na utukufu vimeondoka! Kwa sababu hii kuna udhaifu, na nguvu zinakosekana.'" Shuhuda, juzuu ya 8, 249, 250.

Katika kifungu hicho, kusanyiko la Yeremia la wenye dhihaka limetambuliwa kuwa Walaodikia, ambao ni wanawali wapumbavu.

> Hali ya Kanisa inayowakilishwa na wanawali wapumbavu, pia huzungumziwa kama hali ya Laodikia. Review and Herald, Agosti 19, 1890.

Wanawali wapumbavu hudhihirisha ukosefu wao wa mafuta unapowasili mwito wa usiku wa manane, wanapopokea udanganyifu unaolingana na chaguo lao la awali kuhusu njia ya kufuata, huku wakikataa njia za kale alizotaja Yeremia. Njia za kale ndiko kunakopatikana kupumziko na kuburudishwa, na kupumziko na kuburudishwa ni mvua ya masika.

> Nilielekezwa wakati ambapo ujumbe wa malaika wa tatu ulipokuwa ukifungwa. Nguvu ya Mungu ilikuwa imetulia juu ya watu Wake; walikuwa wametimiza kazi yao na walikuwa wamejiandaa kwa saa ya majaribu iliyokuwa mbele yao. Walikuwa wamepokea mvua ya masika, au kuburudishwa kutoka katika uwepo wa Bwana, na ushuhuda ulio hai ulikuwa umehuishwa. Onyo la mwisho kuu lilikuwa limesikika kila mahali, nalo lilikuwa limewachochea na kuwaghadhibisha wakazi wa dunia ambao hawakutaka kupokea ujumbe. Early Writings, 279.

Ni wakati wa kumiminwa kwa Roho Mtakatifu ndipo upotevu wenye nguvu humiminwa juu ya wanawali wapumbavu wa Laodikia wasioipenda kweli, na kwa hiyo wakachagua kuamini uongo badala ya kweli. Kukataa kweli ni sawasawa na kukataa sheria, kwa maana sheria ya Mungu inajidhihirisha katika kanuni zake za kinabii.

> Ufunuo si uumbaji wala uvumbuzi wa kitu kipya, bali ni udhihirisho wa kile ambacho, hadi kilipofunuliwa, kilikuwa hakijulikani kwa binadamu. Kweli kuu na za milele zilizomo katika injili hufunuliwa kupitia kutafuta kwa bidii na kujinyenyekeza mbele za Mungu. Mwalimu wa kiungu huongoza akili ya mtafutaji mnyenyekevu wa ukweli; na kwa mwongozo wa Roho Mtakatifu, kweli za Neno hujulikana kwake. Na hakuna njia iliyo ya hakika na yenye ufanisi zaidi ya kupata maarifa kuliko kuongozwa kwa namna hii. Ahadi ya Mwokozi ilikuwa, 'Atakapokuja Yeye, Roho wa kweli, atawaongoza katika kweli yote.' Ni kupitia kupokezwa kwa Roho Mtakatifu ndipo tunafanywa kuelewa Neno la Mungu.

> Mtunga Zaburi anaandika, 'Kwa njia gani kijana atasafisha njia yake? Kwa kulishika neno lako. Kwa moyo wangu wote nimekutafuta; Ee usiniruhusu nipotee kutoka kwa amri zako. . . . Ufumbue macho yangu, ili nione mambo ya ajabu katika sheria yako.'

> Tunashauriwa kutafuta ukweli kama mtu atafutaye hazina iliyofichwa. Bwana hufungua ufahamu wa mtafutaji wa ukweli kwa dhati; na Roho Mtakatifu humwezesha kuzielewa kweli za ufunuo. Hivi ndivyo mtunga Zaburi anavyomaanisha anapoomba kwamba macho yake yafunguliwe ili ayaone mambo ya ajabu kutoka katika torati. Roho inapotamani kwa shauku ubora wa Yesu Kristo, akili huwezeshwa kushika utukufu wa ulimwengu ulio bora zaidi. Ni kwa msaada tu wa Mwalimu wa Kiungu tunaweza kuelewa kweli za Neno la Mungu. Katika shule ya Kristo tunajifunza kuwa wapole na wanyenyekevu kwa sababu tunapewa ufahamu wa siri za utauwa. Sabbath School Worker, Desemba 1, 1909.

Kukataa ujumbe au mbinu ya mvua ya mwisho ni kukataa sheria ya Mungu. Yeremia aliposema kwamba "hawajasikiliza maneno yangu, wala sheria yangu, bali wameikataa," anakubaliana na Hosea.

> Watu wangu wanaangamizwa kwa kukosa maarifa; kwa kuwa umeyakataa maarifa, mimi nami nitakukataa, hutakuwa kuhani wangu; kwa kuwa umesahau sheria ya Mungu wako, mimi nami nitawasahau watoto wako. Hosea 4:6.

Maarifa ambayo wapumbavu wanayakataa ni ongezeko la maarifa, lililotambuliwa na Danieli kuwa hutokea wakati wa mwisho. Katika wakati wa mwisho mwaka 1798, na kisha tena katika wakati wa mwisho mwaka 1989, kulikuwa na ongezeko la maarifa lililorasimishwa na mjumbe ambaye Mungu alichagua kumtumia alipoweka msingi wa kila moja ya vizazi vile viwili vilivyo sambamba. Kweli hizo za msingi ziliandaliwa kwa mujibu wa kanuni fulani za kibiblia zilizofunuliwa kwa wajumbe walioteuliwa wa historia zao husika, na kweli hizo za msingi ndizo njia za kale za Yeremia, nazo ndizo kweli ambazo hatimaye zinawakilisha mafuta ya ujumbe wa Kilio cha Usiku wa Manane na wa Kilio Kikuu. Mvua ya mwisho huzalisha ujumbe wa Kilio cha Usiku wa Manane katika historia ya kutiwa muhuri kwa wale mia moja arobaini na nne elfu, na kisha huzalisha ujumbe wa Kilio Kikuu katika historia ya kukusanywa kwa kundi jingine la Mungu ambalo bado lipo Babeli. Mvua ya mwisho ni ujumbe na pia mbinu inayozalisha ujumbe huo. Ongezeko la maarifa la Danieli linaanzisha mchakato wa kujaribiwa wa hatua tatu.

> Akasema, Nenda zako, Danieli; kwa maana maneno haya yamefungwa na kutiwa muhuri hadi wakati wa mwisho. Wengi watatakaswa, watakuwa weupe, na watajaribiwa; lakini waovu watafanya uovu; wala hakuna miongoni mwa waovu atakayeelewa; bali wenye hekima wataelewa. Danieli 12:9, 10.

Waovu wa Danieli ni wanawali wapumbavu wa Mathayo wanaochagua kudumisha hali yao ya Laodikia. Hali yao hudhihirika katika hatua ya tatu ya majaribio matatu ya Danieli, wakati wote wenye hekima na waovu wanajaribiwa. Jaribio la mwisho ndilo ambapo hukumu inatekelezwa, na makundi yote mawili huonyesha kama wana mafuta.

> "Tena mifano hii inafundisha kwamba hakutakuwa na kipindi cha rehema baada ya hukumu. Kazi ya Injili itakapokamilika, mara moja hufuata kutenganishwa kati ya wenye haki na waovu, na hatima ya kila kundi huamuliwa milele." Masomo ya Mifano ya Kristo, 123.

Udhihirisho wa tabia katika mtihani wa tatu huwatambulisha waabudu kuwa ama Mlaodikia mpumbavu au Mfiladelfia mwenye hekima. Mtihani wa mwisho hutimizwa ukiambatana na ujumbe wa mvua ya mwisho, ambao umewekwa wazi kupitia mbinu ya mvua ya mwisho. Kukataa mbinu ya mvua ya mwisho humweka mtu katika hali ambayo hawezi kuelewa ujumbe wa mvua ya mwisho. Ujumbe na mbinu vinatambuliwa na Isaya kuwa ni mtihani wa mwisho.

> Ni nani atakayefundishwa maarifa? na ni nani atakayefanywa aelewe mafundisho? Je, si wale walioachishwa maziwa, walioondolewa matitini. Kwa maana amri juu ya amri, amri juu ya amri; mstari juu ya mstari, mstari juu ya mstari; hapa kidogo, na pale kidogo. Kwa kuwa kwa midomo ya kigugumizi na kwa lugha nyingine atanena na watu hawa. Aliowambia, Huu ndio pumziko mnaoweza kuwastarehesha waliochoka; na huu ndio uburudisho; walakini hawakutaka kusikia. Lakini neno la Bwana kwao lilikuwa, amri juu ya amri, amri juu ya amri; mstari juu ya mstari, mstari juu ya mstari; hapa kidogo, na pale kidogo; ili waende, wakaanguka nyuma, wakavunjika, wakanaswa, na wakachukuliwa. Kwa sababu hiyo, sikieni neno la Bwana, enyi watu wenye dhihaka, ninyi mnaotawala watu hawa walioko Yerusalemu. Kwa kuwa mmesema, Tumeweka agano na mauti, na pamoja na Kuzimu tumeingia mapatano; pigo linalofurika litakapopita, halitatujia; kwa maana tumeufanya uongo kuwa kimbilio letu, nasi tumejificha chini ya udanganyifu. Kwa hiyo, Bwana MUNGU asema hivi, Tazama, naweka katika Sayuni jiwe kuwa msingi, jiwe lililojaribiwa, jiwe la pembe lenye thamani, msingi ulio thabiti; aaminiye hatakuwa na haraka. Tena nitaweka hukumu kuwa kamba ya kupimia, na haki kuwa timazi; na mvua ya mawe itaondoa kimbilio la uongo, na maji yatafurika yakafunika mahali pa kujificha. Nalo agano lenu na mauti litabatilishwa, na mapatano yenu na Kuzimu hayatadumu; pigo linalofurika litakapopita, ndipo mtakanyagwa nalo. Isaya 28:9-18.

“Pigo linalofurika” la unabii wa Biblia ni mgogoro wa sheria ya Jumapili unaokua hatua kwa hatua unaoanza na sheria ya Jumapili itakayokuja hivi karibuni nchini Marekani. Wale Walaodikia wapumbavu, waovu wasio na “upendo wa ukweli,” na kwa hiyo hukataa ongezeko la maarifa, wanaamini kwamba “pigo linalofurika” “halitakuja” juu yao, kwa kuwa, miongoni mwa mambo mengine, walichagua kukubali ufafanuzi wa uongo wa ishara ya Roma katika unabii wa Biblia. Kwa kufanya hivyo, walijenga muundo wa kinabii wa uongo juu ya msingi wao wenyewe wa kinabii. Msingi wao umejengwa juu ya mchanga, ambao unawakilisha wingi wa mawe madogo madogo yaliyopondwapondwa. Msingi wa wenye hekima umejengwa juu ya Jiwe moja pekee.

> Kwa kadiri ya neema ya Mungu iliyopewa kwangu, kama mjenzi mwerevu, nimeweka msingi, na mwingine anajenga juu yake. Lakini kila mtu na aangalie jinsi anavyojenga juu yake. Kwa maana hakuna mtu awezaye kuweka msingi mwingine kuliko ule uliokwisha kuwekwa, ambao ni Yesu Kristo. Basi, mtu akijenga juu ya msingi huu dhahabu, fedha, vito vya thamani, mbao, nyasi, mabua; kazi ya kila mtu itadhihirishwa; kwa kuwa siku ile itaiweka wazi, kwa sababu itafunuliwa kwa moto; na moto utaijaribu kazi ya kila mtu, ya namna gani ilivyo. 1 Wakorintho 3:10-13.

Misingi ya uongo inawekwa kinyume na msingi wa kweli, ambao ni Kristo Yesu—Mwamba. Msingi wa kweli au wa uongo hufunuliwa katika la mwisho kati ya majaribu matatu ya Danieli. “Hufunuliwa kwa moto”—moto wa Mjumbe wa Agano, atakayekuja ghafula hekaluni kwake. Kisha kundi hudhihirika lililoweka agano na mauti, na kundi hudhihirika lililoweka agano la uzima.

> Tazama, nitatuma mjumbe wangu, naye ataitengeneza njia mbele yangu; na Bwana mnayemtafuta atakuja ghafula hekalini kwake, hata mjumbe wa agano mnayependezwa naye; tazama, atakuja, asema Bwana wa majeshi. Lakini ni nani atakayestahimili siku ya kuja kwake? na ni nani atakayesimama atakapoonekana? maana yeye ni kama moto wa msafishaji, na kama sabuni ya wafua nguo; naye ataketi kama msafishaji na mtakasaji wa fedha; naye atawatakasa wana wa Lawi, na kuwasafisha kama dhahabu na fedha, ili watoe kwa Bwana sadaka katika haki. Ndipo sadaka ya Yuda na Yerusalemu itampendeza Bwana, kama katika siku za kale, na kama katika miaka ya zamani. Nami nitawakaribia kwa hukumu; nami nitakuwa shahidi wa haraka dhidi ya wachawi, na dhidi ya wazinzi, na dhidi ya waapao uongo, na dhidi ya wawaoneao mfanyakazi aliyeajiriwa katika ujira wake, mjane, na yatima, na wampokonyao mgeni haki yake, wala hawaniogopi mimi, asema Bwana wa majeshi. Malaki 3:1-5.

Mjumbe wa Agano anakaribia kwa hukumu wakati mchakato wa majaribio wa Danieli unafikia jaribio la tatu, na wenye hekima na waovu wanajaribiwa. Mchakato wa majaribio wa hatua tatu wa Danieli unaanza wakati wa mwisho, wakati kitabu cha Danieli kinapofunguliwa na maarifa yanaongezeka. Ongezeko la maarifa linawekwa wazi kupitia kazi ya mjumbe mteule anayepiga baragumu. Mjumbe huyo anatajwa na Malaki kama "mjumbe" "aandaye njia" kabla ya kuwasili kwa Mjumbe wa Agano, ambaye kwa moto hufunua ni nani aliyeingia agano pamoja Naye, au ni nani aliyechagua kufanya agano na mauti. Katika historia ya Wamilerite, Kristo alikuja ghafla hekaluni Mwake tarehe 22 Oktoba 1844, alama ya njia inayotangulia kuashiria sheria ya Jumapili inayokuja hivi karibuni.

> Kuja kwa Kristo kama Kuhani Mkuu wetu hadi Patakatifu pa Patakatifu, kwa ajili ya utakaso wa patakatifu, kama ilivyoletwa wazi katika Danieli 8:14; kuja kwa Mwana wa Adamu kwa yule Mzee wa Siku, kama ilivyoonyeshwa katika Danieli 7:13; na kuja kwa Bwana katika hekalu lake, kulikotabiriwa na Malaki, ni maelezo ya tukio lile lile; na hili pia limewakilishwa na kuja kwa bwana-arusi kwenye arusi, kama lilivyoelezwa na Kristo katika mfano wa wanawali kumi, wa Mathayo 25.

Mtihani wa mwisho kati ya mitihani mitatu ya Danieli hutokea wakati wa sheria ya Jumapili inayokuja hivi karibuni, wakati Mjumbe wa Agano anapowasili ili kufunua kwa moto ni nani aliyefanya agano la uzima au la mauti, jambo lililowekwa katika muktadha wa Walawi. Wakati Malaki anapowaelezea wanawali werevu na wapumbavu wa Mathayo, ambao ni Walaodikia na Wafiladelfia wa Yohana, na wenye hekima na waovu wa Danieli, makundi yote mawili hujaribiwa kwa moto, na kisha hudhihirisha ni nani aliye, au asiye, Mlawi.

Walawi ni ishara ya wale waliosimama kwa uaminifu katika maasi mawili ya ndama wa dhahabu. Uasi wa kwanza ulikuwa wa Haruni, na wa pili ulikuwa uasi wa Yeroboamu. Katika mifano yote miwili, Walawi waliwakilisha waaminifu, na mifano hiyo miwili inatoa mashahidi wawili wa uaminifu wa kundi linalowakilishwa na Walawi wakati wa sheria ya Jumapili inayokuja karibuni. Haruni alitengeneza ndama wa dhahabu. Dhahabu ni ishara ya Babeli, na ndama ni sanamu ya mnyama. Kisha akaamuru sikukuu, na watu wapumbavu wakacheza wakiwa uchi kuzunguka yule ndama. Uasi wao wote ulijengwa juu ya, na ukachochewa na, kumkataa kwao Musa, mjumbe mteule.

> Musa akamwambia Haruni, Watu hawa wamekutendea nini hata ukawaletea dhambi kubwa namna hii? Haruni akasema, Bwana wangu asiwake hasira; wewe wawajua watu hawa, ya kwamba wamekusudia uovu. Kwa maana waliniambia, Tufanyie miungu itakayokwenda mbele yetu; maana kuhusu huyu Musa, yule mtu aliyetutoa katika nchi ya Misri, hatujui yamempata nini. Nikawaambia, Yeyote aliye na dhahabu, na aivunje. Basi wakaniipa; kisha nikaichoma motoni, ndipo akatoka ndama huyu. Musa alipoona ya kwamba watu walikuwa uchi; (kwa maana Haruni alikuwa amewaweka wazi kwa aibu yao mbele ya adui zao:) ndipo Musa akasimama mlangoni pa kambi, akasema, Ni nani aliye upande wa Bwana? Na aje kwangu. Wana wote wa Lawii wakakusanyika kwake. Akawaambia, Hivi ndivyo asemavyo Bwana Mungu wa Israeli, Kila mtu afunge upanga wake ubavuni mwake, na apite ndani na nje kutoka lango hata lango katika kambi yote, na amuue kila mtu ndugu yake, na kila mtu rafiki yake, na kila mtu jirani yake. Nao wana wa Lawii wakafanya sawasawa na neno la Musa; na siku ile wakaanguka miongoni mwa watu, wapata wanaume elfu tatu. Kutoka 32:21-28.

Wale waliocheza walikuwa Walaodikia waliodhihirisha “aibu ya uchi wao,” ambayo ni onyo la pigo la sita, onyo kuhusu ulazima wa kuelewa kwa usahihi muundo wa sehemu tatu wa Roma ya kisasa kama joka, mnyama na nabii wa uongo. Onyo hilo linapingana vikali na tafsiri ya kibinafsi ya Uriah Smith iliyoharibu kweli zilizohusishwa na pigo la sita na Armagedoni.

Wale walioonyesha hali yao ya Laodikia walikuwa wamekataa mamlaka ya mjumbe aliyechaguliwa na wakaonyesha uelewa uleule uliochanganyikiwa kama wa wale wanaochagua kutambua ishara ya kishetani ya "the daily" kama ishara ya kimungu ya huduma ya Kristo katika patakatifu. Walihusisha ukombozi wao na mungu wa mfano, lakini mungu waliyemchagua kumwabudu ulikuwa ishara ya mungu wa Misri, na Misri ni ishara ya joka. Kama ilivyo kwa Uadventista wa Laodikia, walikataa ukweli kwamba "the daily" ni ishara ya Roma ya kipagani, yaani joka, na wakaifanya ile ishara ya kishetani kuwa ishara ya Kristo.

> Mwanadamu, elekeza uso wako dhidi ya Farao mfalme wa Misri, na toa unabii dhidi yake, na dhidi ya Misri yote: Nena, useme, Hivi asema Bwana Mungu; Tazama, mimi niko dhidi yako, Farao mfalme wa Misri, yule joka kuu aliyejilaza katikati ya mito yake, aliyesema, Mto wangu ni wangu mwenyewe, nami nimeufanya kwa ajili yangu mwenyewe. Ezekieli 29:2, 3.

Waasi wa Aroni waliamini uongo kwamba ishara ya joka, iliyowakilishwa na ndama wa dhahabu, ilikuwa mungu aliyewakomboa kutoka utumwa wa Misri. Uadventista wa Laodikia unaamini uongo kwamba ishara ya Roma ya kipagani (joka), inayowakilishwa na "kile cha kila siku," ni ishara ya Kristo ambaye kazi yake ni kuwakomboa wanadamu kutoka utumwa wa dhambi katika huduma yake katika patakatifu pa mbinguni. Nao pia walimkataa mjumbe aliyechaguliwa, kama vile Uadventista wa Laodikia ulivyofanya katika mabishano kuhusu uashiriaji wa "kile cha kila siku."

Katika kizazi cha kwanza (1844 hadi 1888) cha Uadventista wa Laodikia, walikataa kazi ya Miller katika kutambua nyakati saba. Katika kizazi cha pili (1888 hadi 1919) walianza mchakato wa kuukataa ukweli wa 'ya kila siku'. Katika kizazi chao cha tatu (1919 hadi 1957) walikuwa wamerudi katika uelewa wa Uprotestanti ulioasi kwamba wanyang'anyi wa watu wako ni Antioko Epifane. Mnamo Septemba 11, 2001 walikataa nafasi ya Uislamu katika unabii wa Biblia wakati ole wa tatu ulipowasili siku hiyo. Hizo kweli nne zote ziliungwa mkono na Miller na zinawakilishwa juu ya mbao mbili za Habakuku, na zote ni kweli za msingi zinazohusishwa na kazi ya Miller, ambaye Dada White anamwita 'mteule'.

Uasi wa Jeroboam ulianza mwanzoni mwa ufalme wa kaskazini uliokuwa na makabila kumi ambayo yalimfanya Jeroboam kuwa mfalme wao wa kwanza. Jeroboam alitengeneza ndama wawili wa dhahabu na kuweka mmoja Bethel, maana yake nyumba ya Mungu, na mwingine Dan, maana yake hukumu. Kwa pamoja, Bethel na Dan zinawakilisha mchanganyiko wa kanisa (Bethel) na serikali (Dan.) Na kama ilivyokuwa katika uasi wa Aaron, ndama hao walitengenezwa kwa dhahabu, ishara ya Babylon, na vyote viwili vilikuwa taswira ya mnyama. Kama ilivyokuwa kwa Aaron, Jeroboam aliweka sikukuu ya kila mwaka na akawatambulisha ndama hao kuwa miungu waliowatoa watu wa Mungu kutoka Misri.

> Yeroboamu akasema moyoni mwake, Sasa ufalme utarudi kwa nyumba ya Daudi. Ikiwa watu hawa watakwea kwenda kutoa dhabihu katika nyumba ya Bwana huko Yerusalemu, ndipo moyo wa watu hawa utamrudia tena bwana wao, yaani Rehoboamu mfalme wa Yuda; nao wataniua, kisha watamrudia Rehoboamu mfalme wa Yuda. Basi mfalme akafanya shauri, akatengeneza ndama wawili wa dhahabu, akawaambia, Ni taabu sana kwenu kupanda kwenda Yerusalemu; Hawa ndio miungu yenu, Ee Israeli, waliowapandisha kutoka nchi ya Misri. Akaweka mmoja huko Betheli, na mwingine akaweka huko Dani. Na jambo hilo likawa dhambi; kwa maana watu walienda kuabudu mbele ya yule mmoja, hata mpaka Dani. Akaijenga nyumba ya mahali pa juu, akawaweka makuhani kutoka miongoni mwa watu wa daraja la chini, ambao hawakuwa wa wana wa Lawi. Naye Yeroboamu akaweka sikukuu mwezi wa nane, siku ya kumi na tano ya mwezi, mfano wa sikukuu iliyo katika Yuda, naye akatoa dhabihu juu ya madhabahu. Hivyo ndivyo alivyofanya huko Betheli, akitoa dhabihu kwa wale ndama aliowatengeneza; akawaweka huko Betheli makuhani wa mahali pa juu aliyokuwa amefanya. Basi akatoa dhabihu juu ya madhabahu aliyokuwa amefanya Betheli siku ya kumi na tano ya mwezi wa nane, yaani, katika mwezi aliouazimia moyoni mwake; akaweka sikukuu kwa wana wa Israeli; akatoa dhabihu juu ya madhabahu, na akafukiza uvumba. 1 Wafalme 12:26-33.

Yeroboamu “alibuni moyoni mwake,” jambo linalowakilisha kazi ya Uriah Smith ya kuanzisha “tafsiri binafsi” ya kujengea kielelezo chake cha kinabii. Yeroboamu alifuata mfano wa Haruni na hivyo akamwakilisha vibaya mungu wa Misri kuwa ndiye Mungu wa kweli. Mungu yule ambaye Haruni na Yeroboamu walimtoa alitokana na matumizi mabaya ya ishara ya asili ya pande mbili ya Roma—ishara ya siasa za serikali na siasa za kanisa. Haruni na Yeroboamu wote wawili walikuwa wakitambulisha sanamu ya nguvu ya joka kwa kutumia ishara ya sanamu ya mnyama. Hivyo, historia hizo mbili takatifu za uasi zinawakilisha jaribu kuu la watu wa Mungu, ambalo kwa njia yake hatima yao ya milele itaamuliwa. Jaribu hilo, kulingana na uvuvio, ni jaribu la kuundwa kwa sanamu ya mnyama.

Mjadala wa kwanza kuhusu ishara ya Roma kama wanyang’anyi wa watu wako, uliopata kuingizwa kwenye chati ya waanzilishi ya 1843, ulidai kwamba Antiochus Epiphanes ndiye alikuwa mnyang’anyi, badala ya ukweli kwamba wanyang’anyi ni Roma. Mjadala wa kwanza uliwakilisha mjadala wa mwisho kuhusu wanyang’anyi wa watu wako kuwa Roma, ambamo sasa inasemekana kwamba Marekani ndiyo wanyang’anyi, na si Roma. Hata hivyo, Antiochus ni ishara ya Marekani katika mistari ya kumi hadi kumi na tano ya Danieli kumi na moja, hivyo uongo wa mwanzo na uongo wa mwisho kuhusu nani anayewakilishwa ni sawa kabisa.

Giza na mkanganyiko kuhusu kile alichowakilisha Antioko katika siku za mwisho husababisha mkanganyiko kuhusu sanamu ya mnyama, kama vile uasi wa Haruni na Yeroboamu ulivyofanya. Mkanganyiko kuhusu sanamu ya mnyama unatokea wakati uleule ambapo jaribu kuu kwa watu wa Mungu ni uundaji wa sanamu ya mnyama.

> Bwana amenionyesha wazi kwamba sura ya mnyama itaundwa kabla ya mlango wa rehema kufungwa; kwa maana itakuwa jaribu kuu kwa watu wa Mungu, ambalo kupitia hilo hatima yao ya milele itaamuliwa. Msimamo wako ni mseto wa mambo yasiyolingana kiasi kwamba ni wachache tu watakaodanganywa.

> Katika Ufunuo 13 mada hii imewasilishwa kwa uwazi; [Ufunuo 13:11-17, imenukuliwa].

> Hili ndilo jaribio ambalo watu wa Mungu lazima wapitie kabla ya kutiwa muhuri. Wote waliothibitisha uaminifu wao kwa Mungu kwa kuitii sheria yake, na kukataa kukubali sabato bandia, watasimama chini ya bendera ya Bwana Mungu Yehova, nao watapokea muhuri wa Mungu aliye hai. Wale wanaoacha ukweli wa asili ya mbinguni na kukubali sabato ya Jumapili, watapokea alama ya mnyama. Manuscript Releases, juzuu ya 15, 15.

Alipoidhinisha maoni ya Miller kuhusu "ile ya kila siku" inayowakilisha Roma ya kipagani, Dada White alisema kwamba tangu 1844, "maoni mengine", kwa wingi, yamekumbatiwa ambayo yamesababisha "giza na mkanganyiko." Mkanganyiko unaotokana na maoni ya uongo kwamba "ile ya kila siku", ambayo ni ishara ya Roma ya kipagani, ndiyo "wanyang’anyi wa watu wako," husababisha mkanganyiko na giza kuhusu tofauti kati ya Roma na picha ya Roma.

Mijadala ya kwanza na ya mwisho kuhusu ishara ya Roma ilitokea kati ya watu wa agano la zamani waliokuwa wakiachwa kando na watu ambao wakati huo walikuwa wakigeuka kuwa watu wa agano jipya la Mungu. Mjadala huo ulijumuisha ukosefu wa utayari wa kufuata kanuni zilizowekwa za sarufi, kwani neno “pia” katika aya ya kumi na nne lilikataliwa na Waprotestanti, hivyo wakadai kwamba wanyang’anyi lazima wawe ndiyo mamlaka ile ile iliyowakilishwa katika aya zilizotangulia.

Iliwakilisha kupotosha Maandiko wakati Antioko alilazimishwa kufasiriwa kuwa "wanyang'anyi". Ilikuwa tafsiri ya kibinafsi, kwa kuwa mafundisho yoyote ya uongo yanayopingana na kweli ni tafsiri ya kibinafsi. Mjadala wenyewe ukawa kweli ya msingi, kwa kuwa uliandikwa katika chati ya waanzilishi ya 1843. Uthibitishaji wa chati kwa uvuvio ulithibitisha na kuidhinisha "wanyang'anyi" kuwa ishara ya Roma, na ukaongeza uzito wa ile kweli, kwa maana kuikataa fundisho hilo kulikuwa kukataa vyote viwili: misingi na mamlaka ya Roho wa Unabii.

Uelewa sahihi wa waporaji wa watu wako wanaowakilisha Roma, ulipoongezwa kwenye mfano wa kinabii uliotolewa na malaika kwa William Miller, kwa kuwa ulipatana na mfano wa kinabii aliouelewa na aliouwasilisha, yaani kwamba Roma ya kipagani na ya kipapa ndizo zilikuwa msingi wa matumizi yake yote ya kinabii.

Tafsiri binafsi ya Uriah Smith iliyomtambua mfalme wa kaskazini katika mstari wa thelathini na sita wa Danieli kumi na moja kama Ufaransa, na kisha kama Uturuki katika mstari wa arobaini, ilijumuisha utambulisho miwili wa uongo wa mfalme wa kaskazini. Kukataa kwa Smith misingi mnamo 1863 kulizua upofu uliomnyima kuona kanuni ya msingi kabisa ya unabii, nayo ikiwa ni kwamba: takriban wakati wa Kristo, unabii ulionyesha nguvu za kiroho za kisasa zilizotiwa mfano na zile za kale za kihalisia. Paulo alifundisha waziwazi ukweli huu alipoeleza kwamba kilichokuja kwanza kilikuwa cha kihalisia, na baadaye cha kiroho.

> Lakini si cha kiroho kilichotangulia, bali cha asili; kisha cha kiroho. 1 Wakorintho 15:46.

Smith alikuwa miongoni mwa watu wa agano waliokuwa wamechukua nafasi ya Uprotestanti uliokuwa umeasi kama watu wa Mungu, lakini aliitetea uasi wao alikokataa ile “mara saba”, na akatambulisha chati yake ya mwaka 1863. Kutumia tafsiri yake binafsi kulisababisha uelewa potofu kuhusu Armagedoni katika Ufunuo sura ya kumi na sita, jambo ambalo ni jaribio lingine kuhusu ufahamu sahihi wa Roma.

Katika mabishano ya kwanza kuhusu wanyang’anyi, Smith aliwakilisha wale waliokuwa wamehusika katika utimilifu wa kwanza wa mfano wa wanawali kumi. Hivyo, kwa mtazamo wake binafsi kuhusu mfalme wa kaskazini, anawakilisha watu wa agano ambao walikuwa wakiachwa pembeni kati ya 1856 na 1863, walipogeuka kuwa Kanisa la Waadventista Wasabato la Laodikia. Kama ilivyokuwa kwa Waprotestanti katika mabishano kuhusu wanyang’anyi, Smith alipuuza mamlaka ya kisarufi ya kifungu alichokipotosha kwa tafsiri yake binafsi, kwa mujibu wa sarufi mfalme wa kaskazini kuanzia aya ya 31 hadi 45 daima na pekee ni nguvu ya kipapa.

Katika utata kuhusu "the daily," uongo uliingizwa katika historia ya Waadventista na Willie White na A. G. Daniells ili kudumisha mtazamo wa zamani wa Kiprotestanti kwamba "the daily" iliwakilisha huduma ya Kristo katika patakatifu. Historia hiyo mahsusi imetambuliwa katika Meza za Habakuki, lakini ni muhimu kutambua ushuhuda wa uongo uliohusishwa na uenezaji na kuanzishwa kwa mtazamo usio sahihi, kwa kuwa ufahamu sahihi ulitambuliwa na Miller katika Wathesalonike wa Pili, ambapo suala ni mkinzano kati ya wale wanaoipenda kweli na wale wanaoamini uongo.

Mjadala wa “cha kila siku” unaongeza katika ufahamu wa mstari juu ya mstari kwamba mgogoro wa mwisho wa Roma hutokea wakati wa kumiminwa kwa Roho Mtakatifu. Wakati Roho Mtakatifu anapomiminwa kutoka juu, nguvu kutoka chini inainuka na kuwamiliki wale wanaoipokea kama nguvu ya Mungu, ingawa ni udanganyifu mkubwa.

> "Nguvu mbili kuu zilizoko katika mzozo zinafanya kazi, moja kutoka chini, nyingine kutoka juu. Kila mtu yuko chini ya ushawishi wa siri wa mmoja au mwingine, na matendo yake yataonyesha tabia ya uvuvio unaoyachochea. Wale walioungana na Kristo watafanya kazi daima katika njia za Kristo. Wale walio katika muungano na Shetani watafanya kazi chini ya uvuvio wa kiongozi wao, kinyume na nguvu na utendaji wa Roho Mtakatifu. Mapenzi ya mwanadamu yameachwa huru kutenda, na kwa matendo kunadhihirika ni roho gani inayoathiri moyo. 'Mtawatambua kwa matunda yao.'" Nyaraka za 1888, 1508.

Mkinzano wa kinabii katika mzozo kuhusu "kile cha kila siku" ni kulitambulisha ishara ya joka kuwa ishara ya Kristo. Wale wanaokataa ukweli pia wanakataa nafasi ya Miller aliyegundua ukweli huu, na kwa kufanya hivyo wanamkataa Roho Mtakatifu na kutenda dhambi isiyosamehewa.

Tutajadili utata kuhusu Roma uliotokea muda mfupi baada ya Septemba 11, 2001 katika makala ijayo.

> "Tunaishi katika wakati ambapo maisha ni ya thamani sana na ya kuvutia sana. Mwisho wa mambo yote umekaribia. Maendeleo ya kushangaza yataendelea kufunuliwa mbele yetu; kwa maana nguvu zisizoonekana ziko kazini, zikionyesha shughuli kali. Nguvu za giza kutoka chini zinatenda juu ya mawakala wa kibinadamu, na watu waovu wanashirikiana na malaika waovu kupiga vita dhidi ya amri za Mungu na imani ya Yesu; wakati huohuo nguvu itokayo juu inatenda juu ya wale watakaokubali mvuto wa kimungu, na watu wa Mungu wanashirikiana na viumbe wenye akili wa mbinguni. Hakuna kitu isipokuwa imani ya kweli, halisi, kitakachoweza kuhimili shinikizo litakalokuja juu ya kila nafsi ya mwanadamu katika siku hizi za mwisho ili kumtahini na kumjaribu. Mungu lazima awe kimbilio letu; hatuwezi kutumainia desturi, madai, sherehe, au cheo, wala kufikiri kwamba kwa sababu tuna jina la kuishi, tutaweza kusimama siku ya jaribu. Kila kitu kinachoweza kutikiswa kitakikiswa, na yale ambayo hayawezi kutikiswa na udanganyifu na upotoshaji wa siku hizi za mwisho yatabaki. Fungamanisha roho na Mwamba wa milele; kwa maana katika Kristo peke yake kutakuwa na usalama. Yesu alielezea siku tunazoishi kuwa siku za hatari. Alisema, 'Kama ilivyokuwa siku za Nuhu, ndivyo kuja kwa Mwana wa Adamu kutakavyokuwa. Kwa maana kama vile katika siku zile kabla ya gharika walikuwa wakila na kunywa, wakioa na kuolewa, hata siku ile Nuhu alipoingia ndani ya safina, wala hawakujua hata gharika ilipokuja, ikawachukua wote; ndivyo kuja kwa Mwana wa Adamu kutakavyokuwa.' 'Vivyo hivyo kama ilivyokuwa siku za Lutu; walikula, wakanywa, wakanunua, wakiuza, wakapanda, wakajenga; lakini siku ile ile Lutu alipotoka Sodoma, ilinyesha moto na kiberiti kutoka mbinguni, ikawaangamiza wote. Vivyo hivyo ndivyo itakavyokuwa siku ile Mwana wa Adamu atakapofunuliwa.' 'Atakapokuja Mwana wa Adamu katika utukufu wake, na malaika watakatifu wote pamoja naye, ndipo atakapoketi juu ya kiti cha enzi cha utukufu wake; na mbele zake zitakusanyika mataifa yote; naye atawatenga wao, kama vile mchungaji atengavyo kondoo na mbuzi; naye atawaweka kondoo mkono wake wa kuume, bali mbuzi mkono wa kushoto. Kisha Mfalme atawaambia wale walio mkono wake wa kuume, Njoni, mliobarikiwa na Baba yangu, urithini ufalme uliowekwa tayari kwa ajili yenu tangu misingi ya ulimwengu.' Njia yetu katika maisha haya itaamua hatima yetu ya milele kule; ni juu yetu kuamua kama tutakuwa pamoja na wale warithi wa ufalme wa Mungu, au pamoja na wale waendao katika giza la nje. Mungu amefanya maandalizi yote kwa ajili ya wokovu wetu; basi na tuchukue fursa ya kile kilichonunuliwa kwa gharama isiyo na kipimo. 'Kwa maana jinsi hii Mungu aliupenda ulimwengu, hata akamtoa Mwanawe wa pekee, ili kila amwaminiye asipotee, bali awe na uzima wa milele.'" Youth Instructor, Agosti 3, 1893.

Back to Articles