Article

# Laodikia - Nambari Moja

Unabii wa Isaya wa maangamizi juu ya Bonde la Maono

Author

Jeff Pippenger

Published

August 14, 2023

Formats

PDF
Word

> Ufunuo juu ya bonde la maono. Una nini sasa, hata umepanda kabisa juu ya mapaa ya nyumba? Wewe uliyejaa misukosuko, mji wenye ghasia, mji wa furaha; waliouawa kwako hawakuuawa kwa upanga, wala hawakufa vitani. Watawala wako wote wamekimbia pamoja, wamefungwa na wapiga upinde; wote waliopatikana ndani yako wamefungwa pamoja, waliokimbia kutoka mbali. Kwa hiyo nikasema, Acheni kuniangalia; nitalia kwa uchungu mwingi; msijitahidi kunifariji, kwa sababu ya uporaji wa binti ya watu wangu. Kwa maana ni siku ya taabu, na ya kukanyagwa, na ya kuchanganyikiwa, itokayo kwa Bwana, Mungu wa majeshi, katika bonde la maono; ya kubomoa kuta, na ya kilio kwa milima. Isaya 22:1-5.

Katika kitabu cha Isaya, neno "mzigo" linapatikana mara kumi na nane. Marejeo kumi na moja kati ya hayo yanabainisha moja kwa moja unabii wa maangamizi, na yale saba mengine yanarejelea mzigo kama kitu kinachobebwa begani. Rejeo moja tu miongoni mwa yale yaliyotafsiriwa kama "mzigo" linamaanisha kitu kinachobebwa begani na pia ni unabii wa maangamizi. Ninanuia kulishughulikia hilo rejeo moja, ambalo ni neno la Kiebrania linalotaja kitu kinachobebwa lakini pia ni unabii wa maangamizi, kwa hiyo ninaweka wazi tofauti hiyo tangu mwanzo, ingawa hatutarudi kwenye mambo haya hadi baadaye.

Sura hiyo haiachi utata kuhusu ufafanuzi wa "bonde la maono", kwa kuwa limetambuliwa kuwa "Mji wa Daudi" na pia "Yerusalemu." Bonde la maono ni rejea kwa Uadventista wa Laodikia wakati wa historia ya mistari sita ya mwisho ya Danieli kumi na moja. Isaya aliweka muktadha wa hukumu hii kwa historia iliyoonyeshwa katika sura ya ishirini kwa kueleza jinsi mfalme wa Ashuru alivyozidi kuuteka ulimwengu hatua kwa hatua, ambaye alikuwa amemtuma kiongozi wa kijeshi aitwaye Tartani kukamata mji wa Misri uitwao Ashdodi.

Sheria ya Jumapili inatambuliwa katika Danieli sura ya kumi na moja, aya ya arobaini na moja, na inatambua makundi matatu ambayo "hutoroka" mkono wa upapa wakati wa sheria ya Jumapili.

> Katika mwaka ule Tartan alipokuja Ashdodi (Sargoni mfalme wa Ashuru alipomtuma), akapigana na Ashdodi, akautwaa; Wakati huo huo Bwana akanena kwa mkono wa Isaya mwana wa Amozi, akisema, Nenda uvue nguo ya magunia viunoni mwako, na uvue kiatu mguuni pako. Naye akafanya hivyo, akaenda uchi na peku. Bwana akasema, Kama vile mtumishi wangu Isaya alivyokwenda uchi na peku miaka mitatu, awe ishara na ajabu juu ya Misri na juu ya Kushi; ndivyo mfalme wa Ashuru atakavyowachukua Wamisri wakiwa mateka, na Wakushi wakiwa watekwa, vijana na wazee, wakiwa uchi na peku, hata matako yao yakiwa wazi, aibu ya Misri. Nao wataogopa na kuaibika kwa ajili ya Kushi, tumaini lao, na kwa ajili ya Misri, fahari yao. Naye mkaaji wa pwani hii atasema siku ile, Tazama, ndivyo ilivyo tumaini letu, tulikokimbilia kwa msaada ili tukombolewe kutoka kwa mfalme wa Ashuru; nasi tutaokokaje? Isaya 20:1-6.

Swali linaloibuliwa na wakazi wa kisiwa ni jinsi watakavyotoroka kutoka kwa mfalme wa Ashuru, ambaye pia anawakilishwa kama mfalme wa kaskazini katika Danieli sura ya kumi na moja.

> Yeye [mfalme wa kaskazini] ataingia pia katika nchi tukufu, na nchi nyingi zitaangushwa: lakini hawa wataokoka mkononi mwake, yaani Edomu, na Moabu, na wakuu wa wana wa Amoni. Danieli 11:41.

Katika aya hii sheria ya Jumapili nchini Marekani inatambuliwa, na kuna tofauti ndogo ndogo katika kifungu cha Danieli zinazostahili kuzingatiwa. Kuna aya tatu mfululizo katika Danieli sura ya kumi na moja, aya ya arobaini hadi arobaini na tatu, ambazo zote zinataja 'nchi'. Katika aya ya arobaini, nchi zilizowakilisha Umoja wa Kisovyeti wa zamani zilifagiliwa mbali na Upapa na Marekani mnamo 1989. Wanahistoria wa kisasa wanathibitisha ukweli huu.

Kisha katika aya ya arobaini na mbili tunapata neno “nchi” likiwakilisha nchi zote za sayari ya Dunia, wakati mfalme wa kaskazini (upapa) anaiteka Misri, inayowakilisha ulimwengu mzima. Hilo ni mojawapo ya tofauti ndogondogo za maana. Nyingine kati ya hizo tofauti mbili ninazozirejea katika aya hizo tatu inahusisha neno “escape” katika aya ya arobaini na moja na tena katika aya ya arobaini na mbili. Ni maneno mawili tofauti ya Kiebrania, ingawa yote yametafsiriwa kama “escape.” Neno la Kiebrania lililotafsiriwa kama “escape” katika aya ya arobaini na mbili linamaanisha kutopata ukombozi, kwa kuwa “wafalme kumi” wanaowakilisha Umoja wa Mataifa wanapokubali kuikabidhi serikali yao ya dunia moja chini ya udhibiti wa mnyama wa kipapa, hakuna kutoroka—hakuna ukombozi.

> Na zile pembe kumi ulizoziona ni wafalme kumi, ambao bado hawajapokea ufalme; lakini watapokea mamlaka kama wafalme kwa saa moja pamoja na yule mnyama. Hawa wana nia moja, nao watampa yule mnyama mamlaka yao na nguvu zao. Hawa watapigana na Mwanakondoo, na Mwanakondoo atawashinda; kwa maana yeye ni Bwana wa mabwana, na Mfalme wa wafalme; na walio pamoja naye ni walioitwa, na wateule, na waaminifu. Naye akaniambia, maji uliyoyaona, mahali anakoketi yule kahaba, ni watu, na makutano, na mataifa, na lugha. Na zile pembe kumi ulizoziona juu ya yule mnyama, hao watamchukia yule kahaba, watamfanya awe ukiwa na uchi, watakula nyama yake, na kumteketeza kwa moto. Kwa maana Mungu ameweka mioyoni mwao kutimiza mapenzi yake, na kukubaliana, na kuutoa ufalme wao kwa yule mnyama, hata maneno ya Mungu yatimie. Ufunuo 17:12-17.

Hawa “wafalme kumi” wametajwa mara kwa mara katika neno la Mungu na katika kisa cha Eliya. Ahabu, mfalme wa Israeli, alikuwa mkuu wa makabila kumi, na alikuwa ameoa Yezebeli. Yezebeli ni upapa mwishoni mwa ulimwengu, Eliya ni wajumbe wa ujumbe wa malaika wa tatu na Ahabu ni mkuu wa muungano wa wafalme kumi. Ahabu anawakilisha Marekani kama kiongozi wa Umoja wa Mataifa wakati wa historia ya kinabii ya sheria ya Jumapili. Wakati Misri inatekwa na Ashuru, mfalme wa kaskazini katika Danieli 11:42 amewalazimisha hivi punde wale wafalme kumi kukubali kukabidhi ufalme wao kwa mamlaka ya kipapa.

> Tunapokaribia mgogoro wa mwisho, ni jambo la muhimu mno kwamba maelewano na umoja viwepo miongoni mwa vyombo vya Bwana. Ulimwengu umejaa dhoruba na vita na mfarakano. Hata hivyo, chini ya kichwa kimoja—mamlaka ya kipapa—watu wataungana kumpinga Mungu kupitia mashahidi Wake. Umoja huu umeimarishwa na yule mwasi mkuu. Wakati anapojitahidi kuwaunganisha mawakala wake katika kupigana dhidi ya ukweli, atafanya kazi ya kuwagawanya na kuwatawanya watetezi wa ukweli. Wivu, kudhania mabaya, na kusema mabaya, vinachochewa naye ili kuleta mtafaruku na mgawanyiko. Shuhuda, juzuu ya 7, 182.

Katika mstari wa arobaini na moja tunalipata neno "escape" na pia tunalipata neno "escape" katika mstari wa arobaini na mbili, lakini ni maneno mawili tofauti ya Kiebrania. Neno linalotafsiriwa kama "escape" katika mstari wa arobaini na moja linamaanisha kuponyoka kana kwamba kwa utelezi. Hili ndilo neno linalotafsiriwa kama "escape" katika mstari wa sita wa Isaya sura ya ishirini. "Katika siku ile" "mkazi wa kisiwa hiki" anauliza jinsi anavyoweza kuponyoka kutoka kwa Mwashuri ambaye "katika siku ile" anazidi kuuteka ulimwengu hatua kwa hatua kama inavyoonyeshwa katika Danieli kumi na moja na vifungu vingine kadhaa vya Maandiko.

Katika Danieli kumi na moja aya ya arobaini na moja, wakati upapa, au kama Danieli anavyomwita mfalme wa kaskazini, au kama Isaya anavyomwita Mwashuri, anapoiteka “nchi ya uzuri” inayowakilisha Marekani, kuna makundi mawili yanayotambuliwa.

> Naye ataingia pia katika nchi tukufu, na mataifa mengi yataangushwa; lakini hawa wataponyoka mkononi mwake, yaani Edomu, na Moabu, na wakuu wa wana wa Amoni. Danieli 11:41.

Moja ni wale "wengi" wanaoangushwa, na kundi lingine linawakilishwa kama "Edomu, Moabu na mkuu wa wana wa Amoni." Wakati wa sheria ya Jumapili, Ufunuo sura ya kumi na nane aya ya nne, unawaita wale ambao bado wako Babeli "tokeni."

> Kisha nikasikia sauti nyingine kutoka mbinguni ikisema, Tokeni kwake, watu wangu, msishiriki dhambi zake, wala msipokee mapigo yake. Ufunuo 18:4.

Edomu, Moabu na mkuu wa wana wa Amoni ndiyo wale wanaoponyoka kwa hila, kama watu wa kisiwa katika Isaya ishirini wanavyotumaini kufanya.

Katika aya ya arobaini na moja, jambo lingine la kimaana ninalorejelea ni kwamba katika aya ya arobaini, arobaini na moja, na arobaini na mbili tunakuta neno “nchi nyingi,” lakini katika aya ya arobaini na moja ni neno lililoongezwa; halimo katika maneno asilia ya Danieli na halistahili kuwepo hapo. Nchi nyingi ziliangushwa katika utimilifu wa aya ya arobaini wakati wa kusambaratika kwa Umoja wa Kisovyeti, na nchi nyingi hutekwa na Upapa unapotwaa udhibiti wa Umoja wa Mataifa. Lakini wakati wa sheria ya Jumapili nchini Marekani, hao “wengi” wanaoangushwa si nchi nyingi; wanaweza kuwa ni Waadventista Wasabato tu.

> "Ikiwa nuru ya kweli imekuwasilishwa kwako, ikifunua Sabato ya amri ya nne, na kuonyesha kwamba katika Neno la Mungu hakuna msingi wowote wa kushika Jumapili, na bado unashikilia Sabato ya uongo, ukikataa kuishika Sabato ambayo Mungu huiita 'siku yangu takatifu' kwa utakatifu, unapokea alama ya mnyama. Hili hutokea lini? Unapotii amri inayokuamuru uache kufanya kazi siku ya Jumapili na kumwabudu Mungu, ilhali unajua kwamba hakuna neno lolote katika Biblia linaloonyesha kuwa Jumapili si chochote ila siku ya kawaida ya kazi, unakubali kupokea alama ya mnyama, na kuukataa muhuri wa Mungu." Review and Herald, Julai 13, 1897.

Kila mshiriki wa Kanisa la Waadventista Wasabato alikubali fundisho la Sabato alipobatizwa na kuwa mshiriki wa kanisa kwa mara ya kwanza, na anawajibika kwa mujibu wa “nuru ya ukweli” kuhusu Sabato.

> Kubadilishwa kwa Sabato ni ishara au alama ya mamlaka ya kanisa la Kirumi. Wale ambao, wakiyaelewa madai ya amri ya nne, huchagua kuishika Sabato ya uongo badala ya ile ya kweli, kwa kufanya hivyo wanatoa heshima kwa ile nguvu ambayo peke yake imeiamuru. Alama ya mnyama ni Sabato ya kipapa, ambayo imekubaliwa na ulimwengu badala ya siku aliyoiweka Mungu.

> Bado hakuna aliyepokea alama ya mnyama. Wakati wa kujaribiwa bado haujafika. Wapo Wakristo wa kweli katika kila kanisa, hata katika Kanisa Katoliki la Roma. Hakuna anayehukumiwa hadi awe amepokea nuru na ametambua wajibu wa amri ya nne. Lakini amri itakapotolewa ya kulazimisha sabato bandia, na sauti kuu ya malaika wa tatu itakapowaonya watu dhidi ya kuabudu mnyama na sanamu yake, mstari utachorwa wazi kati ya uongo na ukweli. Ndipo wale ambao bado wanaendelea katika uasi watapokea alama ya mnyama.

> Kwa mwendo wa kasi tunakaribia kipindi hiki. Wakati makanisa ya Kiprotestanti yataungana na mamlaka ya kidunia kuidumisha dini ya uongo, ambayo kwa kuipinga mababu zao walistahimili mateso makali kabisa, ndipo Sabato ya kipapa itakapolazimishwa kwa mamlaka ya pamoja ya kanisa na serikali. Kutakuwa na uasi wa kitaifa, ambao utaishia tu katika maangamizi ya taifa. Mswada 51, 1899.

Wakati wa sheria ya Jumapili, watu pekee wanaowajibishwa kwa nuru ya malaika wa tatu ni Waadventista Wasabato, kwa maana ni wakati huo tu ndipo mtihani wa malaika wa tatu utakapowasilishwa kwa wale walio nje ya Uadventista. Wale “wengi” watakaoangushwa wakati wa sheria ya Jumapili ni Waadventista wa Laodikia, kwa kuwa “hukumu huanzia katika nyumba ya Mungu.”

> Hivyo wa mwisho watakuwa wa kwanza, na wa kwanza watakuwa wa mwisho; kwa maana waitwao ni wengi, bali wateule ni wachache. Mathayo 20:16.

Isaya ni "ishara na ajabu" kwa Misri na Kushi kuhusiana na ushindi wa hatua kwa hatua wa upapa juu ya ulimwengu. Misri ni Umoja wa Mataifa; Kushi ni Marekani na Ashuru ni upapa. Katika muktadha wa historia hiyo ya kinabii, Isaya anaanza kutoa mfululizo wa unabii wa maangamizi. Sura ya ishirini na mbili inahusu Walaodikia wanaoangushwa wakati wa sheria ya Jumapili na Wafiladelfia wanaowaita "Edomu, Moabu na mkuu wa wana wa Amoni" watoke Babeli.

Uadventista wa Laodikia hauna tabia inayohitajika ili kuokolewa, na wanatapikwa kutoka katika kinywa cha Bwana wakati wa sheria ya Jumapili. Nalitaja jambo hili ili tu kusisitiza hoja inayofuata. Isaya ishirini na mbili inaonyesha sababu nyingine kwamba Laodikia imepotea, maana unabii wa maangamizi umeelekezwa dhidi ya bonde la “maono.” Kuna maneno mawili makuu ya Kiebrania yanayotafsiriwa kama “maono.” Moja linawakilisha mfululizo wa matukio ya kinabii na jingine linawakilisha maono ya Kristo. Moja ni la nje ya kanisa na jingine ni la ndani ya kanisa. Neno katika sura ya ishirini na mbili ni lile linalowakilisha maono ya matukio ya kinabii, na ndilo neno hilo hilo linalotafsiriwa kama “maono” katika kitabu cha Mithali.

> Pasipo maono, watu huangamia; bali ashikaye sheria, heri yake. Mithali 29:18.

“Mzigo wa bonde la maono” ni unabii unaobainisha makundi mawili ya waabudu katika kanisa la Mungu mwishoni mwa ulimwengu. Kundi moja, linalowakilishwa na Shebna, ni Laodikia, na kundi lingine ni Filadelfia, linalowakilishwa na Eliakimu mwana wa Hilkia. Tofauti kati ya makundi hayo mawili katika sura hiyo bila shaka ni ile ile ya mfano wa wanawali kumi. Kundi moja lina mafuta usiku wa manane, na kundi lingine halina. “Mafuta” kama ishara yanawakilisha kweli mbalimbali kulingana na muktadha yanapopatikana, lakini katika Isaya ishirini na mbili “mafuta” ya wanawali kumi yanawakilishwa na neno “maono.” Kundi moja lina “mafuta” na lingine halina.

> Waliopakwa mafuta wanaosimama karibu na Bwana wa dunia yote wana nafasi ambayo zamani ilipewa Shetani kama kerubi wa kufunika. Kupitia viumbe watakatifu wanaouzunguka kiti chake cha enzi, Bwana hudumisha mawasiliano ya kudumu na wakaaji wa dunia. Mafuta ya dhahabu yanawakilisha neema ambayo kwayo Mungu huendelea kuzijaza taa za waumini, ili zisififie wala kuzimika. Lau si kwamba mafuta haya matakatifu humiminwa kutoka mbinguni kupitia ujumbe wa Roho wa Mungu, mawakala wa uovu wangekuwa na udhibiti kamili juu ya wanadamu.

> Mungu hatukuzwi tunapokosa kupokea ujumbe anaotutumia. Kwa kufanya hivyo tunakataa mafuta ya dhahabu ambayo angeyamimina ndani ya nafsi zetu ili yawasilishwe kwa wale walioko gizani. Mwito utakapokuja, ‘Tazama, bwana arusi anakuja; tokeni kumlaki,’ wale ambao hawajapokea mafuta matakatifu, ambao hawajathamini neema ya Kristo mioyoni mwao, watagundua, kama wale wanawali wapumbavu, kwamba hawako tayari kumlaki Bwana wao. Hawana ndani yao wenyewe uwezo wa kupata yale mafuta, na maisha yao yameharibiwa. Lakini ikiwa Roho Mtakatifu wa Mungu ataombwa, tukisihi, kama alivyofanya Musa, ‘Nionyeshe utukufu wako,’ upendo wa Mungu utamiminwa mioyoni mwetu. Kupitia mirija ya dhahabu, mafuta ya dhahabu yatawasilishwa kwetu. ‘Si kwa nguvu, wala si kwa uwezo, bali kwa Roho yangu, asema Bwana wa majeshi.’ Kwa kupokea miale angavu ya Jua la Haki, watoto wa Mungu hung’aa kama nuru katika ulimwengu. Review and Herald, Julai 20, 1897.

Roho za manabii hukubaliana wao kwa wao, na wale wawili waliotiwa mafuta wa Zekaria pia ndio mashahidi wale wawili wa Ufunuo kumi na moja.

> Kuhusu mashahidi wale wawili, nabii anaendelea kutangaza: ‘Hawa ndio mizeituni miwili, na vinara viwili vya taa, wanaosimama mbele za Mungu wa dunia.’ ‘Neno lako,’ alisema mtunga Zaburi, ‘ni taa ya miguu yangu, na nuru ya njia yangu.’ Ufunuo 11:4; Zaburi 119:105. Mashahidi hao wawili wanawakilisha Maandiko ya Agano la Kale na Agano Jipya. Vyote viwili ni ushuhuda muhimu kuhusu asili na kudumu kwa sheria ya Mungu. Pia vyote viwili ni mashahidi wa mpango wa wokovu. Mifano, dhabihu, na unabii wa Agano la Kale vinaelekeza mbele kwa Mwokozi atakayekuja. Injili na Nyaraka za Agano Jipya zinasimulia juu ya Mwokozi aliyekuja kwa namna ile ile ilivyotabiriwa na mifano na unabii.” The Great Controversy, 267.

Wale wawili waliopakwa mafuta wanaotajwa na Zekaria wanawakilisha mchakato wa mawasiliano uliodhihirishwa katika Ufunuo sura ya kwanza. "Mafuta" ambayo ni "maono" ya kinabii ya matukio ya kihistoria yanawasilishwa kupitia Agano la Kale na Agano Jipya. Katika Ufunuo sura ya kumi na moja, mashahidi hawa wawili wanatambulika kwa muktadha kuwa ni Musa na Eliya. Musa na Eliya wenyewe ni ishara.

Wanapowasilishwa pamoja, kama ilivyokuwa katika Mlima wa Kubadilika Sura au katika Ufunuo sura ya kumi na moja, wao ni alama za kweli mbili tofauti. Kwenye mlima wanawakilisha wafia dini wakati wa mgogoro wa sheria ya Jumapili na wale mia moja arobaini na nne elfu, ilhali katika Ufunuo sura ya kumi na moja wanawakilisha Agano la Kale na Agano Jipya. Lakini kwa Waadventista wanawakilisha hata zaidi. Mashahidi wawili kwa Wayahudi walikuwa “sheria na manabii” waliowakilisha Agano la Kale, na mashahidi wawili kwa Wakristo walikuwa Agano la Kale na Agano Jipya, lakini kwa Waadventista mashahidi hao wawili ni neno la Mungu na ushuhuda wa Yesu. Hii ndiyo sababu Yohana alikuwa katika kisiwa cha Patmo.

> Mimi Yohana, ambaye pia ni ndugu yenu, na mshirika katika dhiki, na katika ufalme na uvumilivu wa Yesu Kristo, nilikuwa katika kisiwa kiitwacho Patmo, kwa ajili ya neno la Mungu, na kwa ajili ya ushuhuda wa Yesu Kristo. Ufunuo 1:9.

Katika Isaya sura ya ishirini na mbili, mashahidi wawili wa Musa na Eliya wamewakilishwa, ingawa inaweza kutambuliwa tu ikiwa utatumia kanuni ya Alfa na Omega katika sura hiyo. Zingatia mahali Yesu alipoanza maelezo Yake ya 'maono' ya matukio ya kinabii kwa wanafunzi Wake njiani kuelekea Emmaus.

> "Akianzia na Musa, mwanzo kabisa wa historia ya Biblia, Kristo alifafanua katika Maandiko yote mambo yaliyomhusu Yeye mwenyewe." Desire of Ages, 796.

Eliya ni nabii anayejitokeza kabla ya siku kuu na ya kutisha ya Bwana, akiwa na ujumbe unaotegemea kanuni ya Alfa na Omega, unaogeuza mioyo ya akina baba (alfa) kuelekea kwa watoto (omega). Musa na Eliya wanawakilisha alfa na omega ya unabii wa Biblia. Ikiwa unaweza kulipokea, Musa alikuwa William Miller. Musa na Miller wote wawili walikufa, na wote walitambuliwa kwa uvuvio kuwa wameokolewa. Musa bila shaka alifufuliwa mara tu baada ya kifo chake, lakini malaika wanasubiri karibu na kaburi la Miller hadi ufufuo wake. Eliya anawakilisha mjumbe wa mwisho kabla ya kuja kwa siku kuu na ya kutisha ya Bwana.

> Wayahudi walijaribu kuzuia kutangazwa kwa ujumbe uliokuwa umetabiriwa katika Neno la Mungu; lakini unabii lazima utimizwe. Bwana asema, ‘Tazama, nitawapelekeeni Eliya nabii kabla ya kuja kwa ile siku kuu na ya kuogofya ya Bwana’ (Malaki 4:5). Yuko atakayekuja katika roho na nguvu za Eliya, na atakapoonekana, huenda watu wakasema, ‘Wewe ni mwenye bidii kupita kiasi, hutafsiri Maandiko ipasavyo. Hebu nikuambie jinsi ya kufundisha ujumbe wako.’

> Kuna wengi wasioweza kutofautisha kati ya kazi ya Mungu na ya mwanadamu. Nitasema ukweli kama Mungu anavyonipa, nami nasema sasa, mkizidi kutafuta makosa, kuwa na roho ya mfarakano, hamtajua kamwe kweli. Yesu aliwaambia wanafunzi wake, ‘Bado ninayo mambo mengi ya kuwaambia, lakini hamwezi kuyastahimili sasa’ (Yohana 16:12). Hawakuwa katika hali ya kuthamini mambo matakatifu na ya milele; lakini Yesu aliahidi kumtuma Mfariji, ambaye angewafundisha mambo yote, na kuwakumbusha yote aliyowaambia. Ndugu, hatupaswi kutegemea mwanadamu. ‘Acheni kumtumainia mwanadamu, ambaye pumzi yake imo puani mwake; kwa maana ni nini yeye hata ahesabiwe?’ (Isaya 2:22). Lazima mziweke roho zenu zisizo na msaada mikononi mwa Yesu. Haistahili kwetu kunywa kutoka chemchemi ya bondeni, wakati kuna chemchemi mlimani. Tuyaache yale mito ya chini; tuje kwenye chemchemi za juu. Ikiwa kuna kipengele cha kweli ambacho hamkielewi, ambacho hamkubaliani nacho, chunguzeni, lingeni andiko kwa andiko, chimbueni kwa kina kweli katika mgodi wa Neno la Mungu. Lazima mjitoe ninyi wenyewe na maoni yenu juu ya madhabahu ya Mungu, muweke kando mawazo yenu ya awali, na muache Roho wa Mbinguni awaongoze katika kweli yote. Ujumbe Uliochaguliwa, kitabu cha 1, 412.

Katika Isaya sura ya ishirini na mbili, Shebna na Eliakimu wanawakilisha wenye hekima na wapumbavu ndani ya Uadventista mwishoni mwa ulimwengu wakati mfalme wa kaskazini anapoelekea Yerusalemu. Eliakimu mwana wa Hilkia alikuwa na "maono", Shebna hakuwa nayo.

> Pasipo maono, watu huangamia; bali ashikaye sheria, heri yake. Mithali 29:18.

Ujumbe wa kinabii, yaani “maono” ya aya hii, unashughulikia mambo mawili. Ukielewa ongezeko la nuru ya kinabii unaishi, na usipofanya hivyo—unakufa. Usipofahamu, basi huwezi kujiandaa kuishika Sabato katika jaribio la Sheria ya Jumapili. Itakuwa “imechelewa sana.” Wakati Waadventista wa Laodikia wanapoangushwa katika Sheria ya Jumapili, wanakataa sheria kwa sababu walikataa “maono ya ukweli.” Hawana mafuta, hawaelewi ongezeko la maarifa linalofunuliwa kabla tu ya kufungwa kwa kipindi cha rehema.

> Kwa sababu unasema, Mimi ni tajiri, nimejitajirisha, wala sina haja ya chochote; wala hujui kwamba wewe ni mnyonge, mwenye taabu, maskini, kipofu, na uchi. Ufunuo 3:17.

Ishara ya Isaya ni kwamba alitembea uchi na bila viatu kwa miaka mitatu. Alifanya hivyo kuwaonya wale watakaoonywa na ujumbe wake wa kinabii, kwamba msipoelewa maono ya matukio ya kinabii, mtakapokutana na sheria ya Jumapili mtakuwa mateka mnaopelekwa katika hali ya mnyonge, wa kuhurumiwa, maskini, kipofu na uchi. Isaya alikuwa ishara na ajabu katika historia ya Isaya, lakini zaidi kwa mwisho wa dunia.

> Sasa mambo haya yote yalitokea kwao kuwa mifano: nayo yameandikwa kwa ajili ya maonyo yetu, ambao miisho ya ulimwengu imetufikia. 1 Wakorintho 10:11.

Katika mistari mitano ya kwanza ya sura ya ishirini na mbili, Yerusalemu, mji wa Daudi, unatambuliwa kuwa “mji wenye ghasia,” “mji wa furaha” uliojaa “makelele.” Tamko maarufu la kibiblia, hata linalotumiwa na watu wa kidunia, linatumika katika sura hii kuwakilisha mji huo wa “furaha” “wenye ghasia” uliojaa “makelele,” wakati wale katika mstari wa kumi na tatu kwa furaha wanasema, “Na tule na tunywe; maana kesho tutakufa.” Hata hivyo, ijapokuwa wanafurahi, wanaume wao wameuawa, lakini si kwa upanga, wala vitani, na kwa hiyo Isaya anauliza, “Ni nini kilichokupata?”

Chochote kinachowasibu, kimewasababisha kwenda juu ya mapaa ya nyumba. Mapaa ya nyumba ni ishara ya kuabudu jua, mwezi na nyota; ni ishara ya uspiritizimu. Uadventista upo chini ya udanganyifu wa kiroho katika kifungu hiki.

> Na wale wanaoabudu jeshi la mbinguni juu ya mapaa ya nyumba; na wale wanaoabudu na kuapa kwa Bwana, na wanaoapa kwa Malkamu; na wale waliogeuka nyuma kutoka kwa Bwana; na wale ambao hawajamtafuta Bwana, wala hawajamwulizia.

> Kaa kimya mbele za Bwana Mungu; kwa maana siku ya Bwana iko karibu; kwa kuwa Bwana ametayarisha dhabihu, amewaalika wageni wake. Na itakuwa kwamba katika siku ya dhabihu ya Bwana nitawaadhibu wakuu, na wana wa mfalme, na wale wote wanaovaa mavazi ya kigeni. Katika siku hiyohiyo pia nitawaadhibu wote warukao juu ya kizingiti, ambao hujaza nyumba za mabwana wao kwa jeuri na udanganyifu. Sefania 1:5-9.

Katika mzozo wa sheria ya Jumapili, Uadventista, unaowakilishwa kama Yerusalemu, uko katika "bonde la maono." Wale wanaokataa ujumbe wa kinabii unaowakilishwa na "mafuta" au "maono" wanajihusisha na ushirikina wa kiroho, jambo ambalo Paulo analishughulikia katika Wathesalonike wa Pili. Huko pia tunakuta wale (Shebna) ambao hawakukubali kuipenda ile kweli.

> Na kwa sababu hiyo Mungu atawapelekea nguvu ya upotevu, ili waamini uongo; ili wahukumiwe wote wasioamini ile kweli, bali walifurahia udhalimu. 2 Wathesalonike 2: 11, 12.

Bila shaka, neno "kweli" analolitumia Paulo ni neno la Kigiriki lililotokana na neno la Kiebrania "kweli", ambalo limeundwa kwa kuunganisha herufi tatu za Kiebrania zinazowakilisha Alfa na Omega. Kukataa "kweli" inayowakilishwa kama kanuni ya Alfa na Omega kunawaletea Walaodikia udanganyifu mkubwa, na udanganyifu huo ni ushirikina.

> “Asema nabii Isaya: ‘Na watakapokuambia, Tafuteni kwa wenye pepo, na kwa wachawi waliao na wanong’ona; je, watu wasimtafute Mungu wao? je, kwa ajili ya walio hai waende kwa wafu? Kwa sheria na ushuhuda; ikiwa hawasemi sawasawa na neno hili, ni kwa sababu hakuna nuru ndani yao.’ Isaya 8:19, 20. Kama watu wangekuwa radhi kupokea ukweli ulioelezwa wazi katika Maandiko kuhusu asili ya mwanadamu na hali ya wafu, wangeona katika madai na maonyesho ya imani za mizimu kazi ya Shetani pamoja na nguvu na ishara na maajabu ya uongo. Lakini badala ya kuacha uhuru unaopendeza moyo wa mwili, na kuacha dhambi wanazozipenda, makutano wengi hufumba macho yao kwa nuru na kuendelea kutembea moja kwa moja, bila kujali maonyo, wakati Shetani anapotandaza mitego yake kuwazunguka, nao wanakuwa mawindo yake. ‘Kwa sababu hawakukubali kuipenda ile kweli, wapate kuokolewa,’ kwa hiyo ‘Mungu atawaletea nguvu ya upotevu, ili wauamini uongo.’ 2 Wathesalonike 2:10, 11.” Pambano Kuu, 559.

Katika Isaya sura ya ishirini na mbili, wanaume wa mji wa furaha wameuawa, lakini si kwa vita wala kwa upanga; wamefungwa pamoja na kuuawa pamoja na wakuu waliokimbia.

> Kanisa likifuata mwenendo unaofanana na wa dunia, litapata hatima ileile. La, bali, kwa kuwa wamepokea nuru kubwa zaidi, adhabu yao itakuwa kubwa kuliko ya wasiotubu.

> Sisi kama watu tunakiri kwamba tuna ukweli uliotangulia mbele ya ule wa watu wengine wote duniani. Basi maisha na tabia zetu yanapaswa kuwa katika upatanifu na imani ya namna hiyo. Siku imekaribia sana wakati ambapo wenye haki watafungwa pamoja kama nafaka ya thamani katika mafungu kwa ajili ya ghala la mbinguni, huku waovu, kama magugu, wakikusanywa kwa ajili ya mioto ya siku ile kuu ya mwisho. Lakini ngano na magugu 'hukua pamoja hata wakati wa mavuno.' Ushuhuda, juzuu ya 5, ukurasa 100.

Uongozi katika Isaya ishirini na mbili umefunganishwa na “wapiga mishale.” Shebna anatajwa kuwa msimamizi wa nyumba, na nafasi yake itapewa Eliakimu, mwana wa Hilkia. Katika Isaya ishirini na mbili, ujumbe wa kinabii unaowakilishwa na “maono” ya matukio ya kinabii umezalisha makundi mawili ya waabudu huko Yerusalemu anapokaribia mfalme wa kaskazini. Kundi moja linafungwa kwa ajili ya ghala la mbinguni na jingine kwa ajili ya moto wa siku za mwisho. Kilichowafunga waovu ni “wapiga mishale,” ambayo ni mojawapo ya alama nyingi za Uislamu katika Neno la Mungu.

> Na mabaki ya idadi ya wapiga upinde, mashujaa wa wana wa Kedari, yatapungua; kwa maana Bwana, Mungu wa Israeli, amelisema hilo. Isaya 21:17.

> Na haya ndiyo majina ya wana wa Ishmaeli, kwa majina yao, sawasawa na vizazi vyao: mzaliwa wa kwanza wa Ishmaeli, Nebajoth; na Kedar, na Adbeel, na Mibsam, na Mishma, na Dumah, na Massa, Hadar, na Tema, Jetur, Naphish, na Kedemah: Hawa ndiyo wana wa Ishmaeli, na haya ndiyo majina yao, kwa miji yao, na kwa ngome zao; wakuu kumi na wawili kwa kadiri ya mataifa yao. Mwanzo 25:13-16.

Uongozi wa Waadventista ulifungwa na wapiga mishale ulipokataa ujumbe kwamba Uislamu uliishambulia Marekani tarehe 11 Septemba, 2001, kama utimilifu wa unabii wa Biblia. Shambulio la 9/11 lilikuwa uthibitisho wa ujumbe uliofumbuliwa mwaka 1989, wakati wa kuanguka kwa Umoja wa Kisovieti. Shambulio la Uislamu la 9/11 lilienda sambamba na tarehe 11 Agosti, 1840, wakati unabii kuhusu Uislamu kuzuiliwa ulitia nguvu ujumbe wa kwanza wa malaika kwa kuthibitisha kanuni kuu ya kinabii ya Miller, kwamba siku iliwakilisha mwaka. Tarehe 11 Agosti, 1840 ilikuwa utimilifu wa tukio lililotabiriwa lililotegemea kanuni ya siku kuwa mwaka. Ilipotimia, ujumbe wa kwanza wa malaika ulipelekwa katika kila kituo cha misheni duniani.

9/11 ilithibitisha kanuni kuu ya “maono” yaliyotolewa kwa Uadventista ili yatangazwe. Kanuni hiyo ni kwamba historia hujirudia. Kanuni ya siku kwa mwaka ilipothibitishwa tarehe 11 Agosti, 1840, malaika mwenye nguvu wa Ufunuo kumi alishuka, akiashiria kutiwa nguvu kwa ujumbe wa saa ya hukumu wa Miller, hivyo kuonyesha kwa mfano wakati malaika wa Ufunuo kumi na nane alishuka tarehe 9/11.

> "Habari zimetoka wapi kwamba nimetangaza kuwa New York itafagiliwa na wimbi kubwa la bahari? Hili sijawahi kulisema. Nimesema, nilipokuwa nikiangalia majengo makubwa yanayojengwa pale, ghorofa baada ya ghorofa, 'Ni matukio ya kutisha kiasi gani yatakayotokea Bwana atakaposimama kuitingisha dunia kwa kutisha! Ndipo maneno ya Ufunuo 18:1-3 yatatimia.' Sura nzima ya kumi na nane ya Ufunuo ni onyo kuhusu yale yanayokuja duniani. Lakini sina nuru maalum kuhusu kile kinachokuja juu ya New York, ila najua kwamba siku moja majengo makubwa yaliyoko huko yataangushwa kwa mageuzo na mapinduo ya nguvu za Mungu. Kwa nuru niliyopewa, najua kwamba uharibifu umo duniani. Neno moja tu kutoka kwa Bwana, mguso mmoja tu wa nguvu zake kuu, na majengo haya makubwa yataanguka. Matukio yatafanyika ambayo hatuwezi hata kuyawaza kwa jinsi yanavyotisha." Review and Herald, Julai 5, 1906.

Bila shaka kuna mengi zaidi ya kusemwa kuhusu Uislamu, lakini Shebna anawakilisha wale wanaokataa "maono" ya historia ya kinabii ambayo yanategemea kurudiwa kwa historia, yakiandamana na ukweli wa msingi wa kurudiwa kwa historia—kwamba mwanzo wa jambo huonyesha mwisho wa jambo. Kuzuiliwa kwa Uislamu mnamo Agosti 11, 1840 kulisababisha kushuka kwa malaika wa Ufunuo kumi, na kuachiliwa kwa Uislamu mnamo 9/11 kulisababisha kushuka kwa malaika wa Ufunuo kumi na nane.

> Nikasema, Sikilizeni, nawasihi, enyi wakuu wa Yakobo, na enyi wakuu wa nyumba ya Israeli; Je, si juu yenu kujua hukumu? Ninyi mnaochukia mema na kupenda mabaya; mnawavua watu ngozi yao, na kuwaondolea nyama iliyo juu ya mifupa yao; tena mnakula nyama ya watu wangu, na kuwachuna ngozi; mnavunja mifupa yao, na kuwakatakata vipande vipande, kama nyama ya sufuriani, na kama nyama iliyo ndani ya chungu. Ndipo mtamlilia Bwana, lakini hatawasikia; hata ataificha uso wake kwenu wakati huo, kwa sababu ya uovu wa matendo yenu. Hivyo asema Bwana kuhusu manabii wanaowapotosha watu wangu, wanaotafuna kwa meno yao, na kusema, Amani; lakini yeye asiyewaweka kitu vinywani mwao, humwandalia vita. Kwa sababu hiyo usiku utakuwa juu yenu, ili msipate maono; na giza litakuwa juu yenu, ili msitabiri; na jua litatua juu ya manabii, na mchana utakuwa giza juu yao. Ndipo waonaji wataona aibu, na wapiga ramli watatahayari; naam, wote watafunika midomo yao; kwa kuwa hakuna jibu kutoka kwa Mungu. Lakini kweli mimi nimejazwa nguvu kwa Roho wa Bwana, na kwa hukumu, na kwa uweza, ili nimfunulie Yakobo uasi wake, na Israeli dhambi yake. Sikilizeni hili, nawasihi, enyi wakuu wa nyumba ya Yakobo, na wakuu wa nyumba ya Israeli, mnaoichukia hukumu, na kupotosha uadilifu wote. Wanajenga Sayuni kwa damu, na Yerusalemu kwa uovu. Wakuu wake huhukumu kwa rushwa, na makuhani wake hufundisha kwa ujira, na manabii wake hutabiri kwa fedha; lakini humtegemea Bwana, na kusema, Je, si Bwana yupo kati yetu? Hakuna uovu utakaokuja juu yetu. Mika 3:1-11.

> Na umati wa mataifa yote wanaopigana dhidi ya Arieli [Yerusalemu], naam, wote wanaopigana dhidi yake na ngome zake, na wanaomletea dhiki, watakuwa kama ndoto ya maono ya usiku. Nao watakuwa kama mtu mwenye njaa aotapo, na tazama, anakula; lakini aamka, na nafsi yake iko tupu; au kama mtu mwenye kiu aotapo, na tazama, anakunywa; lakini aamka, na tazama, amedhoofika, na nafsi yake inatamani; ndivyo umati wa mataifa yote utakuwa, wanaopigana dhidi ya mlima Sayuni. Simameni, mshangae; pigeni mayowe, pigeni kelele; wamelewa, lakini si kwa mvinyo; wanayumba, lakini si kwa kileo. Kwa maana Bwana amemimina juu yenu roho ya usingizi mzito, naye amefumba macho yenu; manabii wenu na watawala wenu, waonaji, amewafunika. Na maono yote yamekuwa kwenu kama maneno ya kitabu kilichotiwa muhuri, ambacho watu humkabidhi mtu aliye na elimu, wakisema, Tafadhali, soma hiki; naye husema, Siwezi; maana kimefungwa kwa muhuri. Na hicho kitabu kinakabidhiwa mtu asiye na elimu, wakisema, Tafadhali, soma hiki; naye husema, Sijui kusoma. Kwa hiyo Bwana akasema, Kwa sababu watu hawa wanakaribia kwangu kwa vinywa vyao, na kwa midomo yao wananiheshimu, bali mioyo yao wameiweka mbali nami, na kumcha kwao kunafundishwa kwa maagizo ya wanadamu; kwa sababu hiyo, tazama, nitaendelea kufanya kazi ya ajabu kati ya watu hawa, kazi ya ajabu na ya kustaajabisha; kwa maana hekima ya wenye hekima miongoni mwao itapotea, na ufahamu wa wenye busara wao utafichwa. Ole wao wanaotafuta kwa kina kuficha shauri lao mbali na Bwana, na matendo yao yako gizani; nao husema, Ni nani atutuona? na ni nani atatutambua? Hakika kupindua kwenu mambo kutahesabiwa kama udongo wa mfinyanzi; je, kazi itamwambia yeye aliyeifanya, Hajanifanya? au kitu kilichoumbwa kitasema juu yake aliyekiumba, Hana ufahamu? Isaya 29:7-16.

Bonde la maono, kulingana na Isaya, ni “siku ya taabu, na ya kukanyagwa, na ya mkanganyiko kwa mkono wa Bwana Mungu wa majeshi katika bonde la maono, kubomolewa kwa kuta, na kulilia milima.” Kwa hiyo Isaya analia kwa uchungu mwingi, kama vile Yesu alivyofanya.

> Machozi ya Yesu hayakutokana na kutarajia mateso yake mwenyewe. Mbele Yake tu palikuwa na Getsemane, ambako hivi karibuni utisho wa giza kuu ungemfunika. Pia lango la kondoo lilikuwa dhahiri machoni, ambalo kwa karne nyingi wanyama wa sadaka za dhabihu walikuwa wamepitishwa. Lango hili hivi karibuni lingefunguliwa kwa ajili Yake, Yule Mfano Halisi mkuu, ambaye kuelekea dhabihu Yake kwa ajili ya dhambi za ulimwengu sadaka hizi zote zilikuwa zikiashiria. Karibu palikuwapo Kalvari, eneo la mateso Yake yaliyokaribia. Hata hivyo haikuwa kwa sababu ya vikumbusho hivi vya kifo Chake cha kikatili kwamba Mkombozi alilia na kuugua kwa uchungu wa roho. Huzuni yake haikuwa ya ubinafsi. Wazo la mateso yake mwenyewe halikuogopesha ile roho tukufu, yenye kujitoa sadaka. Ilikuwa ni mandhari ya Yerusalemu iliyochoma moyo wa Yesu—Yerusalemu iliyomkataa Mwana wa Mungu na kuidharau upendo Wake, iliyokataa kushawishiwa na miujiza Yake yenye nguvu, na iliyokuwa karibu kuchukua uhai Wake. Aliona jinsi alivyokuwa katika hatia ya kumkataa Mkombozi wake, na jinsi angeweza kuwa kama angemkubali Yeye peke yake awezaye kuponya jeraha lake. Alikuwa amekuja kumwokoa; angewezaje kumwacha?

> Waisraeli walikuwa watu waliopendelewa; Mungu alikuwa amefanya hekalu lao kuwa makao Yake; lilikuwa ‘zuri kwa mahali pake, furaha ya dunia yote.’ Zaburi 48:2. Kumbukumbu ya zaidi ya miaka elfu moja ya uangalizi wa Kristo wa kuwalinda na upendo wake mpole, kama vile baba anavyompenda mwanawe wa pekee, ilikuwa hapo. Katika hekalu hilo manabii walikuwa wametoa maonyo yao mazito. Hapo ndipo vyombo vya kufukizia vilivyowaka vilipeperushwa, wakati uvumba, uliouchanganyika na maombi ya waabudu, ulipopaa kwa Mungu. Hapo damu ya wanyama ilikuwa imetiririka, ikiwawakilisha damu ya Kristo. Hapo Yehova alikuwa ameudhihirisha utukufu Wake juu ya kiti cha rehema. Hapo makuhani walikuwa wamehudumu, na adhama ya ishara na sherehe ilikuwa imeendelea kwa enzi nyingi. Lakini haya yote yalipaswa kuwa na mwisho.

> "Yesu alinua mkono Wake—ule ambao mara nyingi ulikuwa umebariki wagonjwa na watesekao—na akiupunga kuelekea mji uliokuwa umehukumiwa kuangamia, akatamka kwa maneno yaliyokatika-katika ya huzuni: 'Laiti ungalijua, naam wewe, angalau katika siku hii yako, mambo yaletayo amani yako!—' Hapa Mwokozi alisitisha maneno, akaacha bila kusemwa jinsi hali ya Yerusalemu ingalivyokuwa lau angalikubali msaada ambao Mungu alitamani kumpa—zawadi ya Mwana Wake mpendwa. Kama Yerusalemu angalijua kile kilichokuwa haki yake kujua, na akazingatia nuru ambayo Mbingu alimletea, angalisimama kwa fahari ya ustawi, malkia wa falme, huru katika nguvu ya uwezo wake aliopewa na Mungu. Kusingalikuwa na askari wenye silaha wamesimama malangoni mwake, wala bendera za Kirumi zikipepea kutoka kuta zake. Hatima tukufu ambayo ingalimbariki Yerusalemu kama angalimkubali Mkombozi wake ilijitokeza mbele ya Mwana wa Mungu. Akaona kwamba kwa njia Yake angaliponywa ugonjwa wake mbaya, akawekwa huru kutoka utumwani, na akaimarishwa kuwa mji mkuu wenye nguvu duniani. Kutoka kuta zake njiwa wa amani angalikwenda kwa mataifa yote. Angalikuwa taji la utukufu la ulimwengu."

> Lakini picha angavu ya kile ambacho Yerusalemu ingeweza kuwa inafifia machoni pa Mwokozi. Anatambua hali yake ilivyo sasa chini ya nira ya Warumi, chini ya hasira ya Mungu, amehukumiwa kukabili hukumu yake ya kulipiza kisasi. Anarudia uzi uliokatika wa maombolezo yake: ‘Lakini sasa yamefichwa machoni pako. Kwa maana siku zitakujia, adui zako watakuzungushia handaki, na watakuzingira, na watakufungia kila upande, nao watakuangusha chini hata kuwa sawa na ardhi, pamoja na watoto wako waliomo ndani yako; wala hawataacha ndani yako jiwe juu ya jiwe; kwa sababu hukuutambua wakati wa kujiliwa kwako.’

> Kristo alikuja kuokoa Yerusalemu pamoja na watoto wake; lakini kiburi cha Kifarisayo, unafiki, wivu, na nia mbaya vilimzuia Yeye kutimiza kusudi Lake. Yesu alijua adhabu ya kutisha ambayo ingemjia mji uliokuwa umehukumiwa. Aliona Yerusalemu imezungukwa na majeshi, wakaazi waliokuwa wamezingirwa wakisukumwa hadi njaa kali na mauti, mama wakila miili ya watoto wao waliokufa, na wazazi na watoto wakinyang’anyiana tonge la mwisho la chakula, pendo la asili likiwa limeangamizwa na makali yanayoung’ata ya njaa. Aliona kwamba ukaidi wa Wayahudi, kama ulivyodhihirishwa katika kukataa kwao Wokovu Wake, ungewaongoza pia kukataa kujitiisha kwa majeshi yaliyokuwa yakiivamia. Aliona Kalvari, ambako Angeinuliwa, ikiwa imejaa misalaba kwa wingi kama miti ya msitu. Aliona wakaazi waliotaabika wakiteswa kwa kuvutwa viungo na kwa kusulubiwa, majumba mazuri yakiharibiwa, hekalu likiwa magofu, na katika kuta zake nzito hakuna jiwe lililobaki juu ya jingine, wakati mji ukilimwa kama shamba. Kwa hakika Mwokozi alikuwa na sababu ya kulia kwa maumivu akitazama mandhari hayo ya kutisha.

> Yerusalemu ilikuwa kama mtoto wa uangalizi Wake, na kama baba mwororo anavyomlilia mwana mpotovu, ndivyo Yesu alivyoililia mji huo mpendwa. Nikuachaje? Ninawezaje kukuona ukiwekwa wakfu kwa maangamizi? Je, nikuruhusu uende ukajaze kikombe cha uovu wako? Roho moja ina thamani kubwa kiasi kwamba, ikilinganishwa nayo, ulimwengu hushuka kuwa si kitu; lakini hapa kulikuwa na taifa zima lililohatarini kupotea. Mara tu jua lililokuwa likizama upesi magharibi lingepotoweka angani, siku ya neema ya Yerusalemu ingekuwa imefikia kikomo. Wakati maandamano yaliposimama kwenye kilele cha Mlima wa Mizeituni, bado haikuwa imechelewa kwa Yerusalemu kutubu. Malaika wa rehema alikuwa wakati huo akikunja mabawa yake kushuka kutoka kwenye kiti cha enzi cha dhahabu ili kumpisha haki na hukumu inayokuja upesi. Lakini moyo mkuu wa upendo wa Kristo bado uliiombea Yerusalemu, iliyodharao rehema Zake, ikadharau maonyo Yake, na ilikuwa karibu kuchovya mikono yake katika Damu Yake. Kama Yerusalemu angalitubu tu, bado haikuwa imechelewa. Wakati miale ya mwisho ya jua lililokuwa likizama ikidumu juu ya hekalu, mnara, na kilele, je, malaika fulani mwema asingemwongoza kwenye upendo wa Mwokozi, na kuiepusha na maangamizi yake? Mji mzuri na usio mtakatifu, uliowapiga mawe manabii, uliomkataa Mwana wa Mungu, uliokuwa ukijifungia kwa kutotubu kwake katika pingu za utumwa - siku yake ya rehema ilikuwa karibu kuisha! Tamaa ya Vizazi, 576-578.

Kama vile vita dhidi ya Yerusalemu vinavyoelezwa na Isaya katika sura ya ishirini na mbili, wanaoshambulia “wanajipanga kwa vita mlangoni.” Elamu na Kiri wako mlangoni wakiwa na silaha tayari, kisha wanagundua kifuniko cha Yerusalemu. Kwa Isaya, “kifuniko” kinachogunduliwa na maadui mlangoni ni kivuli cha Misri.

> Ole kwa watoto waasi, asema Bwana, wafanyao shauri, lakini si kutoka kwangu; na wajifunikao kwa kifuniko, lakini si cha Roho wangu, wapate kuongeza dhambi juu ya dhambi; washukao kwenda Misri, bila kuuliza kinywa changu; ili wajitie nguvu kwa nguvu za Farao, na kutumainia kivuli cha Misri! Isaya 30:1, 2.

Maadui wa Yerusalemu wanatambua kwamba wale wanaowakilishwa na Shebna wameweka tumaini lao katika Misri, wakidhani kuwa Misri ingewalinda, ilhali wale wanaowakilishwa na Eliakim mwana wa Hilkiah hawaweki tumaini katika "kivuli cha Misri" bali wamefunikwa kwa kifuniko cha Roho ya Mungu na wanaweka tumaini lao katika "kivuli cha Aliye Juu Sana."

> Yeye akaaye katika mahali pa siri pa Aliye Juu atakaa chini ya uvuli wa Mwenyezi. Nitasema kuhusu Bwana, Yeye ni kimbilio langu na ngome yangu; Mungu wangu; kwake nitatumaini. Zaburi 91:1, 2.

Wakati wa mgogoro wa sheria ya Jumapili, wanawali wenye hekima wanaowakilishwa na Eliakimu mwana wa Hilkia wanautegemea uvuli wa Aliye Juu Sana, na wanawali wapumbavu wanaowakilishwa na Shebna wanategemea uvuli wa Misri. Neno linalotafsiriwa kama "discovered" linamaanisha kuvuliwa nguo na kuchukuliwa mateka. Maadui walioko mlangoni wanatambua kwamba ulinzi wa Yerusalemu umeondolewa, kisha Shebna na wenzake wanaanza kujaribu kujiokoa, kwa maana wanaona "mianya ya mji wa Daudi" na wanaona kuna mianya mingi itakayomruhusu adui kuingia. Kwa hofu, kama inavyowakilishwa katika mfano wa wanawali kumi, wapumbavu wanaanza kutafuta ulinzi, lakini hawana ulinzi.

Shebna anategemea “silaha za msitu” kumwokoa, lakini imechelewa. Anahesabu nyumba za Yerusalemu na kuanza kuzibomoa ili kuimarisha ukuta, lakini imechelewa. Wanakusanya maji kutoka bwawa la chini na kujaribu kuyaunganisha na maji ya bwawa la zamani, lakini imechelewa. Maji, yakiwa ishara kuu ya Roho Mtakatifu, yanaonyesha kwamba wanatafuta mafuta kwa hali ya kukata tamaa, lakini imechelewa. Katika jitihada zao zote walisahau Muumba wa mabwawa, na kwamba yeye ndiye aliyefanya yale “mabwawa” ya ukweli zamani sana. Walisahau kwamba Mwamba wa Dahari ndiye aliyetoa ujumbe nyakati za kale. Walichagua kutotembea katika njia za kale, zinazowakilishwa na misingi iliyowekwa kupitia kazi ya William Miller.

> Adui anatafuta kugeuza mawazo ya kaka na dada zetu kutoka katika kazi ya kuandaa watu ili wasimame katika siku hizi za mwisho. Ujanja wake wa hoja za uwongo umekusudiwa kuyaongoza mawazo mbali na hatari na wajibu wa wakati huu. Wanauhesabu kuwa si kitu ule mwanga ambao Kristo alikuja kutoka mbinguni kumpa Yohana kwa ajili ya watu Wake. Wanafundisha kwamba matukio yaliyo mbele yetu hayana umuhimu wa kutosha kustahili kupewa uangalizi maalum. Wanabatilisha kweli yenye asili ya mbinguni na kuwanyang’anya watu wa Mungu uzoefu wao wa zamani, wakiwapa badala yake sayansi ya uongo.

> 'Hivi asema Bwana, simameni njiani, tazameni, na ulizeni habari za mapito ya zamani, palipo njia njema, nanyi mtembee humo.' Yeremia 6:16.

> Mtu yeyote asitafute kung’oa misingi ya imani yetu—misingi iliyowekwa mwanzoni mwa kazi yetu kwa kusoma Neno kwa maombi na kwa ufunuo. Juu ya misingi hii tumekuwa tukijenga kwa miaka hamsini iliyopita. Watu wanaweza kudhani kwamba wamepata njia mpya na kwamba wanaweza kuweka msingi imara zaidi kuliko ule uliowekwa. Lakini huu ni udanganyifu mkubwa. Hakuna mtu awezaye kuweka msingi mwingine isipokuwa ule uliokwisha kuwekwa.

> Hapo zamani, wengi walijitosa kujenga imani mpya na kuanzisha kanuni mpya. Lakini jengo lao lilidumu kwa muda gani? Lilianguka upesi, kwa kuwa halikuwa limejengwa juu ya Mwamba.

> Je, wanafunzi wa kwanza hawakulazimika kukabiliana na kauli za wanadamu? Je, hawakulazimika kusikiliza nadharia za uongo, kisha, baada ya kufanya yote, kusimama imara, wakisema: 'Hakuna mtu awezaye kuweka msingi mwingine kuliko ule uliowekwa'? 1 Wakorintho 3:11.

> "Hivyo inatupasa kushikilia kwa uthabiti ule mwanzo wa tumaini letu mpaka mwisho. Maneno yenye nguvu yamepelekwa na Mungu na Kristo kwa watu hawa, yakiwatoa kutoka ulimwenguni, kipengele kwa kipengele, hadi katika nuru iliyo dhahiri ya kweli ya sasa. Kwa midomo iliyoguswa na moto mtakatifu, watumishi wa Mungu wametangaza ujumbe huo. Tamko la kimungu limeweka muhuri wake juu ya uhalisi wa ile kweli iliyotangazwa." Ushuhuda, juzuu ya 8, 296, 297.

"Siku" ambayo yote haya hutokea ni ile "siku" ya kibiblia ambayo Isaya anaibainisha kuwa ndiyo ile ambayo Bwana Mungu wa majeshi aliita kwa "kilio, na maombolezo, na upara, na kujifunga nguo ya magunia."

> Na Bwana akasema na Mose, akisema, Pia siku ya kumi ya mwezi huu wa saba kutakuwa na Siku ya Upatanisho; itakuwa kwenu kusanyiko takatifu; nanyi mtatesa nafsi zenu, na mtamtolea Bwana sadaka itolewayo kwa moto. Wala msifanye kazi yoyote siku iyo hiyo; kwa kuwa ni Siku ya Upatanisho, ili kufanya upatanisho kwa ajili yenu mbele za Bwana Mungu wenu. Maana mtu ye yote ambaye hatatesa nafsi yake siku iyo hiyo atakatiliwa mbali na watu wake. Na mtu ye yote afanyaye kazi yo yote siku iyo hiyo, nafsi hiyo nitaiangamiza kutoka kati ya watu wake. Msifanye kazi ya namna yo yote; litakuwa ni amri ya milele katika vizazi vyenu vyote, katika makao yenu yote. Litakuwa kwenu Sabato ya raha, nanyi mtatesa nafsi zenu; siku ya tisa ya mwezi jioni, tangu jioni hata jioni, mtaishika Sabato yenu. Walawi 23:26-32.

Siku inayoonyeshwa kwa mfano na Shebna na Eliyakimu mwana wa Hilkia ni Siku ya Upatanisho ya mfano wake, inayojumuisha historia ya 1844 hadi wakati Mikaeli atakaposimama. Katika kipindi hicho Uadventista umeitwa “kujitesa” nafsi zao, au kama Isaya anavyolieleza ni mwito “wa kilio, na maombolezo, na upara, na kujifunga magunia.”

> Mnamo mwaka 1844 Kuhani Mkuu wetu mkuu aliingia katika Patakatifu pa Patakatifu pa Hekalu la Mbinguni, kuanza kazi ya hukumu ya upelelezi. Kesi za wafu wenye haki zimekuwa zikiletwa kwa mapitio mbele za Mungu. Kazi hiyo itakapokamilika, hukumu itatangazwa juu ya walio hai. Ni za thamani na muhimu kiasi gani nyakati hizi za taadhima! Kila mmoja wetu ana kesi inayosubiri uamuzi katika mahakama ya mbinguni. Kila mmoja atahukumiwa kwa mujibu wa matendo aliyoyafanya mwilini. Katika huduma ya mfano, wakati kazi ya upatanisho ilipotekelezwa na Kuhani Mkuu katika Patakatifu pa Patakatifu pa Hekalu la duniani, watu walitakiwa kujitesa nafsi zao mbele za Mungu, na kuungama dhambi zao, ili wapatanishwe na dhambi zao zifutwe. Je, itahitajika kidogo kuliko hivyo kwa upande wetu katika siku hii ya upatanisho ya mfano halisi, wakati Kristo katika Patakatifu pa mbinguni anaombea watu Wake, na uamuzi wa mwisho usioweza kubatilishwa utatangazwa juu ya kila kesi?

> Hali yetu ni ipi katika wakati huu wa kutisha na wa adhimu? Ole! Ni kiburi kiasi gani kinatawala kanisani, ni unafiki gani, ni udanganyifu gani, ni upendo wa mavazi, upuuzi na burudani, ni tamaa ya ukuu iliyoje! Dhambi hizi zote zimefifisha akili zetu, hata mambo ya milele hayajatambuliwa. Je, hatutachunguza Maandiko Matakatifu, ili tujue tuko wapi katika historia ya dunia hii? Je, hatupaswi kupata ufahamu kuhusu kazi inayotekelezwa kwa ajili yetu wakati huu, na nafasi ambayo sisi kama wenye dhambi tunapaswa kuchukua wakati kazi hii ya upatanisho ikiendelea? Ikiwa tunajali kuhusu wokovu wa roho zetu kwa namna yoyote, ni lazima tufanye mabadiliko thabiti. Lazima tumtafute Bwana kwa toba ya kweli; lazima, kwa majuto ya kina ya roho, tukiri dhambi zetu, ili zifutwe." Selected Messages, book 1, 124, 125.

> Na katika siku hiyo Bwana Mungu wa majeshi aliita kulia, na kuomboleza, na kunyoa upara, na kuvaa nguo za magunia; na tazama, furaha na shangwe, kuchinja ng'ombe, na kuchinja kondoo, kula nyama, na kunywa mvinyo: tule na tunywe; maana kesho tutakufa. Isaya 22:12, 13.

Bwana alimwita Shebna kutesa nafsi yake, lakini yeye akachagua kula na kunywa na kuendelea kusherehekea. Bwana "alifunua" katika "masikio" yake kwamba dhambi ya Shebna isingesafishwa. Neno lililotafsiriwa kama "kusafishwa" ndilo neno linalotumika katika Walawi kwa "upatanisho." Dhambi hii ya Uadventisti wa Laodikia haitafanyiwa upatanisho. Sasa Isaya anaanza kuzungumzia uhusiano wa Shebna (Waadventista wa Laodikia) na Eliakimu, mwana wa Hilkia (Waadventista wa Filadelfia).

Shebna ndiye “mweka hazina”, kama alivyokuwa Yuda. Na Tobia katika siku za Nehemia alikuwa akiishi katika patakatifu pa Mungu katika chumba (hazina) ambamo sadaka zilipaswa kuwekwa. Nehemia alipotakasa hekalu, alimtupa nje Tobia pamoja na vitu vyake. Shebna naye atatupwa nje. Wote wawili wanaonyesha kutapikwa kwa Uadventista wa Laodikia wakati wa sheria ya Jumapili.

> Kwa sababu ya ukatili na usaliti wa Waamoni na Wamoabu dhidi ya Israeli, Mungu alikuwa ametangaza kupitia Musa kwamba wasikubaliwe kamwe kuingia katika kusanyiko la watu Wake. Tazama Kumbukumbu la Torati 23:3-6. Kwa kupuuza neno hili, kuhani mkuu alikuwa ametupilia nje sadaka zilizohifadhiwa katika chumba cha nyumba ya Mungu, ili kuandaa nafasi kwa mwakilishi huyu wa taifa lililokatazwa. Dharau kubwa zaidi kwa Mungu isingeweza kuonyeshwa kuliko kumpa adui huyu wa Mungu na kweli Yake fadhila kama hiyo.

> Aliporudi kutoka Uajemi, Nehemia akapata habari za kunajisi kwa dharau kubwa na akachukua hatua za haraka kumfukuza huyo mwingiliaji. ‘Jambo hilo liliniumiza sana,’ akatangaza; ‘kwa hiyo nikatupa nje vitu vyote vya nyumbani vya Tobia kutoka katika chumba. Kisha nikaamuru, nao wakavitakasa vyumba; na huko nikaleta tena vyombo vya nyumba ya Mungu, pamoja na sadaka ya unga na uvumba.’

> "Si tu kwamba hekalu lilikuwa limetiwa unajisi, bali pia sadaka zilitumiwa vibaya. Jambo hili lilikuwa limewakatisha tamaa watu katika ukarimu wao. Walikuwa wamepoteza bidii na ari yao, na walikuwa wasitasita kulipa zaka zao. Hazina za nyumba ya Bwana zilikuwa na upungufu mkubwa; waimbaji wengi na wengine waliokuwa wameajiriwa katika huduma ya hekaluni, kwa kuwa hawakupata msaada wa kutosha, walikuwa wameacha kazi ya Mungu ili kufanya kazi kwingineko." Manabii na Wafalme, 670.

Shebna, Yuda na Tobia wote wanawakilisha Waadventista wa Laodikia mwishoni mwa wakati.

> Hivi ndivyo asemavyo Bwana, Mungu wa majeshi: Nenda, mwendee mweka hazina huyu, yaani Shebna, asimamizi wa nyumba, ukamwambie, Una nini hapa? Na nani unaye hapa, hata umejichongea kaburi hapa, kama ajichongeaye kaburi juu, na ajichongeaye makao yake mwambani? Tazama, Bwana atakupeleka uhamishoni kwa nguvu kuu, naye hakika atakufunika. Hakika atakutikisa kwa nguvu na kukutupa kama mpira katika nchi pana; huko utakufa, na huko magari ya utukufu wako yatakuwa aibu ya nyumba ya bwana wako. Nami nitakufukuza kutoka katika nafasi yako, na kutoka katika cheo chako atakushusha. Isaya 22:15-19.

Kadiri mfalme wa kaskazini anapokaribia Yerusalemu, yakumbukwe kwamba ukaribiaji huo ni wa hatua kwa hatua ambao wakazi wa Yerusalemu walijua ulikuwa unakuja. Hili ndilo linaloelezwa katika Isaya sura ya ishirini, wakati Tartan, kamanda wa Waashuri, alipoiteka Ashdodi huko Misri. Walijua kilichokuwa kinakuja, na Shebna alitumia wakati wake kujijengea kaburi la kifahari. Wanaakiolojia walikuta kaburi la Shebna na wakaondoa maandishi yaliyokuwa juu ya ingilio la kaburi hilo, na sasa yako katika jumba la makumbusho moja la Uingereza. Cha kushangaza, Shebna alipoondolewa, na Eliakimu mwana wa Hilkia akachukua nafasi ya uongozi ya Shebna, Eliakimu mwana wa Hilkia alipokea muhuri wa kifalme alioweza kuutumia kutia muhuri na kuidhinisha jina lake kwenye nyaraka rasmi. Muhuri huo pia uligunduliwa na wanaakiolojia na upo katika jumba hilo hilo la makumbusho nchini Uingereza. Shebna yupo kwenye makumbusho akiwakilishwa na kaburi lake, alama ya kifo, na Eliakimu, mwana wa Hilkia, yupo kwenye makumbusho akiwa na uwakilishi wa muhuri wa uhai.

Kwa sababu ya kukataa kwa Shebna ujumbe wa onyo kuhusu mfalme wa kaskazini, alitapikwa nje ya kinywa cha Bwana, na neno lililotafsiriwa kama “spewed” katika onyo la Ufunuo kwa Laodikia kwa kweli humaanisha kutapika kwa nguvu kunakorushwa mbele. Kama ilivyokuwa kwa Nehemia, alimtupa nje Tobia pamoja na vitu vyake, na kuhusu Shebna, alitupwa kwa nguvu kama mpira hadi katika nchi ya mbali. Shebna ni Waadventista wa Laodikia wanaokataa ujumbe wa kinabii uliofunuliwa mwaka 1989 na wanaojiandaa kwa kaburi—alama ya mnyama, na Eliakimu mwana wa Hilkia, ni Uadventista wa Filadelfia unaopokea muhuri wa Mungu.

> Na itakuwa siku ile ya kwamba nitamwita mtumishi wangu Eliakimu mwana wa Hilkia; nami nitamvika joho lako, na nitamtia nguvu kwa mshipi wako, nami nitamkabidhi mamlaka yako mikononi mwake; naye atakuwa baba kwa wenyeji wa Yerusalemu, na kwa nyumba ya Yuda. Isaya 22:20, 21.

Wakati wa sheria ya Jumapili, ngano na magugu miongoni mwa Waadventista yanatenganishwa, na uongozi wa kanisa linaloshinda unakabidhiwa Eliakimu mwana wa Hilkia, na Bwana kisha kuliinua kanisa Lake kama bendera huku ujumbe wa malaika wa tatu ukiongezeka hadi kuwa kilio kikuu. Huenda nimekuwa wa kujirudia kupita kiasi kwa kujumuisha usemi “mwana wa Hilkia,” ilhali ningeweza kusema tu Eliakimu. Lakini kwa pamoja baba na mtoto wake ni ishara ya ujumbe wa Eliya kabla ya mapigo saba ya mwisho. Ujumbe wa Eliya hutumia taswira ya baba na watoto kuwakilisha wa kwanza (baba) na wa mwisho (mwana). Uhusiano huu wa kinabii unachangia mafumbo ya mwisho katika sura ya ishirini na mbili. Ahadi kwa Eliakimu, mwana wa Hilkia, ni kwamba Bwana ataweka begani mwake ufunguo wa nyumba ya Daudi.

‘Nyumba ya Daudi’ ni ujumbe wa baba na mwana ambao Yesu alirejelea katika mazungumzo yake ya mwisho na Wayahudi waasi. Ndiko pia anapofunga kitabu cha Ufunuo. Nyumba ya Daudi ilikuwa na ufunguo, ambao, ikiwa hakuna kingine, unatumika tarehe 22 Oktoba 1844, kwa kuwa mahali pekee katika Maandiko panapotaja ufunguo huu ni katika ujumbe kwa kanisa la Filadelfia.

> Na ufunguo wa nyumba ya Daudi nitautia begani mwake; naye atafungua, wala hapana atakayefunga; naye atafunga, wala hapana atakayefungua. Isaya 22:22.

> Na kwa malaika wa kanisa lililoko Filadelfia andika: Haya ndiyo asemaye yeye aliye mtakatifu, yeye aliye wa kweli, mwenye ufunguo wa Daudi; yeye afunguaye, wala hakuna afungaye; na afungaye, wala hakuna afunguaye. Nayajua matendo yako; tazama, nimeweka mbele yako mlango ulio wazi, wala hakuna awezaye kuufunga; kwa kuwa una nguvu kidogo, nawe umelishika neno langu, wala hujakana jina langu. Tazama, nitawafanya hao wa sinagogi la Shetani, wasemao kwamba ni Wayahudi, nao si, bali wanasema uongo; tazama, nitawafanya waje na kusujudu mbele ya miguu yako, na wajue ya kuwa nimekupenda. Kwa kuwa umelishika neno la uvumilivu wangu, mimi nami nitakulinda na saa ya majaribu, itakayokuja juu ya ulimwengu wote, kujaribu wakaao juu ya nchi. Tazama, naja upesi; shika sana ulichonacho, asije mtu akaitwaa taji yako. Yeye ashindaye nitamfanya kuwa nguzo katika hekalu la Mungu wangu, wala hatatoka humo tena; nami nitaandika juu yake jina la Mungu wangu, na jina la mji wa Mungu wangu, ule Yerusalemu mpya, ushukao kutoka mbinguni kwa Mungu wangu; nami nitaandika juu yake jina langu jipya. Yeye aliye na sikio, na asikie Roho ayaambialo makanisa. Ufunuo 3:7-12.

Eliakimu anawakilisha mtu wa Filadelfia wakati wa vuguvugu la Millerite, anayefungua Patakatifu pa Patakatifu mnamo Oktoba 22, 1844. Najua kwamba alikuwa Kristo, Kuhani Mkuu wetu, ndiye aliyefungua mlango huo wa enzi, lakini Kristo aliweka ufunguo begani mwa Eliakimu mwana wa Hilkia, na asema kwamba "atafungua." Tumefikia hoja niliyotaja mwanzoni mwa makala hii.

Kuna mara kumi na nane katika kitabu cha Isaya tunapokuta neno "mzigo," lakini mara saba kati ya hizo huwakilisha kitu kinachobebwa begani na mara kumi na moja huwakilisha unabii wa maangamizi. Mojawapo ya hizo mara kumi na nane, neno linalomaanisha unabii wa maangamizi pia hutumika wakati huo huo kuwakilisha mzigo unaobebwa begani.

Hadithi ya bonde la maono inahusu ujumbe wa maangamizi unaounda makundi mawili ya waabudu huko Yerusalemu. Ujumbe wa kinabii uliotambulisha ufunguzi wa hukumu uliwasilishwa na Baba Miller, na huo ndio ujumbe wa malaika wa kwanza uliomalizika wakati mlango wa Patakatifu ulipofungwa na Patakatifu pa Patakatifu kufunguliwa tarehe 22 Oktoba 1844. “Mzigo” uliowekwa juu ya bega la William Miller, aliokabidhiwa kuubeba kwa ulimwengu mzima, ulikuwa ujumbe wa malaika wa kwanza, unabii wa maangamizi uliomalizika tarehe 22 Oktoba 1844 kwa kuwasili kwa ujumbe wa malaika wa tatu.

"Ufunguo wa nyumba ya Daudi nitaweka begani mwake," na inasema, "Katika siku ile," "msumari uliopigiliwa katika mahali imara utaondolewa, na utakata, na utaanguka; na mzigo uliokuwa juu yake utakatwa."

Neno lililotafsiriwa kama "mzigo" hapa ni neno linalotambulisha unabii wa maangamizi, bali huu unabii wa maangamizi si lile neno la Kiebrania ambalo Isaiah hutumia kuwakilisha kitu unachobeba begani. Kwa kuwa ni neno la unabii wa maangamizi, inamaanisha kwamba Eliakim, mwana wa Hilkiah atawekewa ufunguo wa David begani mwake, na mzigo ulioko begani mwake ni unabii wa maangamizi. Ni mchezo wa maneno wa kina!

Dada White anasema hivi kuhusu ufunguo ulioambatanishwa kwenye Biblia.

> "Pamoja na Neno la Mungu kuna ufunguo unaofungua kisanduku cha thamani, kwa kuturidhisha na kutufurahisha. Ninashukuru kwa kila mwale wa nuru. Katika siku zijazo, uzoefu ambao sasa ni wa fumbo kwetu utaelezwa. Baadhi ya uzoefu huenda tusije tukauelewa kikamilifu hadi hiki cha kufa kitakapovikwa kutokufa." Manuscript Releases, juzuu ya 17, 261.

Maelezo ya utangulizi ya Miller kuhusu ndoto yake yanasema hivi.

> "Niliota kwamba Mungu, kwa mkono usioonekana, alinitumia kasha lililotengenezwa kwa ustadi wa ajabu, lenye urefu wa takribani inchi kumi na inchi sita mraba, lililofanywa kwa mpingo na lulu zilizopandikizwa kwa ustadi wa ajabu. Kwenye kasha hilo kulikuwa na ufunguo umeambatanishwa. Mara moja nikauchukua ufunguo na nikafungua kasha hilo; na, kwa mshangao na kustaajabu kwangu, nikalikuta limejaa aina na ukubwa mbalimbali wa vito, almasi, mawe ya thamani, na sarafu za dhahabu na fedha za kila ukubwa na thamani, zikiwa zimepangwa kwa uzuri katika sehemu zao mbalimbali ndani ya kasha; na kwa mpangilio huo ziliakisi mwanga na utukufu uliolingana tu na wa jua." Maandiko ya Awali, 81.

Katika maelezo ya chini ya James White kuhusu ndoto hiyo, anasema hivi kuhusu ufunguo huo.

> "‘Ufunguo ulioambatanishwa’ ulikuwa mbinu yake ya kufasiri Neno la kinabii—akilinganisha andiko kwa andiko—Biblia yenyewe ndiyo mfasiri wake. Kwa ufunguo huu Ndugu Miller alifungua ‘kisanduku,’ yaani, kweli kuu ya ujio kwa ulimwengu." James White.

James White alitoa maoni juu ya ndoto hii, na kwa kufanya hivyo akaandika utangulizi. Ni muhimu sana kutambua kwamba Miller aliota ndoto yake na akaichapisha mwaka 1847, angalau miaka miwili baada ya Sikitiko Kuu, wakati Waadventista wa Millerite waliokuwa wameungana hapo awali walikuwa wametawanyika. Miller alikuwa ametenganishwa na harakati hiyo, na "kikundi kidogo" ambacho kilikuwa "kimetawanyika kote" bado kilikuwa kinateseka kutokana na sikitiko hilo. Ndoto ya Miller ilizungumzia hali hiyo na James White alitoa maoni juu yake na Ellen White aliirejelea kwa namna iliyo chanya kabisa. James White aliandika utangulizi wa ndoto yake, akaijumuisha ndoto hiyo kisha akaongeza maelezo ya chini machache. Utangulizi wake, ndoto hiyo na maelezo ya chini yatawekwa mwishoni mwa makala hii kwa wale wanaohitaji kupata taarifa hizi.

Isaya 22 ni mfano unaoonyesha mwanzo na mwisho wa Uadventista. Katika historia zote mbili kulikuwepo, na kutakuwepo, mgawanyiko uliotokea tarehe 22 Oktoba, 1844, na tena wakati wa sheria ya Jumapili. Mgawanyiko katika matukio yote mawili, mwanzo na mwisho, ni utimilifu wa mfano wa wanawali kumi. Dada White anatufahamisha kwamba wanawali wapumbavu ni Walaodikia. Shebna anawakilisha Waadventista wa Laodikia katika mwanzo na mwisho wa Uadventista. Eliakimu, mwana wa Hilkia, anawakilisha Waadventista wa Filadelfia.

Lakini Hilkia pia anawakilisha baba wa Uadventista kwa maana "atakuwa baba kwa wakazi wa Yerusalemu, na kwa nyumba ya Yuda." William Miller aliitwa kwa heshima "Baba Miller." Miller aliwekewa "ufunguo wa Daudi" juu ya bega lake, ambao unawakilisha njia yake ya kujifunza Maandiko, "mstari juu ya mstari."

Sanduku hilo likiwa Biblia, alitumia "ufunguo wa Daudi" unaowakilisha kanuni za tafsiri ya unabii alizotumia kufungua kweli za malaika wa kwanza. Kanuni hizo, (ufunguo wa Daudi) na unabii wake wa maangamizi (mzigo) uliokuwa umeeleweka kwa ufunguo wa Daudi, vilining’inizwa "kama msumari mahali palipo imara" katika patakatifu. "Msumari" ulikuwa tarehe 22 Oktoba 1844. Neno "msumari" humaanisha pini, msumari au kigingi, na linawakilisha alama ya njia. "Mzigo," yaani unabii wa maangamizi uliokuwa umetundikwa juu ya msumari huo, ulikuwa ujumbe wa malaika wa kwanza, nao ujumbe huo ulifikia tamati tarehe 22 Oktoba 1844, wakati unabii wa maangamizi ulipotimizwa na kuondolewa, ukakatwa na ukaanguka. Uliondolewa kwa kuwa ujumbe wa kinabii wa maangamizi ulikuwa umekuwa jambo lililopita, na msumari huo kisha ukalazimika kuhamishwa hadi Patakatifu pa Patakatifu, ambako mzigo mwingine wa maangamizi ungening’inizwa juu yake.

Unabii wa maangamizi wa Miller, uliotambuliwa kwa kanuni za kinabii zilizowakilishwa kama “ufunguo wa Daudi”, ungeweka msumari katika mahali patakatifu ambao ungeshikilia utukufu wote wa nyumba ya baba yake. Neno “utukufu” katika kifungu hiki linamaanisha uzito. Kinachobeba uzito wa nyumba ni msingi wa nyumba hiyo. Kazi ya msingi ya Miller inabeba uzito wa mwanga wote wa ziada wa ujumbe wa malaika wa tatu uliowakilishwa na “wana na wazao.” Inabeba uzito wa vyombo vyote mbalimbali vya hekalu. Na msingi uliwekwa kwa hekalu ili kuweka kiti cha enzi chenye utukufu.

Eliakimu mwana wa Hilkia anawakilisha kanisa la Filadelfia. Eliakimu maana yake ni Mungu wa kuinua, kwa maana Eliakimu, baba wa Yerusalemu, anawakilisha William Miller ambaye Mungu alimtumia kuinua misingi ya watu wa agano la Mungu waliochaguliwa. Yeye ni mwana wa Hilkia, jina linalotokana na maneno mawili, la pili likiwa Mungu na la kwanza likimaanisha “ulaini” kama ulaini wa kunena. Hilkia anawakilisha Neno la Mungu au sauti yake na mwanawe anawakilisha kuinuliwa kwa hekalu.

Mwishoni mwa Uadventista lazima kuwe na unabii wa maangamizi, na unabii huo ni malaika wa tatu wa Ufunuo sura ya kumi na nne. Lazima kuwe na ufunguo mwishoni uliodhihirishwa kwa mfano na ufunguo wa Miller. “Ufunguo” katika siku zetu unategemea kurudiwa kwa historia, na hasa kanuni ya kutajwa kwa mara ya kwanza, ambayo inajumuisha au ndiyo kanuni inayoakilishwa na Kristo Mwenyewe kama Alfa na Omega. Lazima kuwe na mwana wa Miller. Basi Miller kama baba anakuwa Hilkia, Neno la Bwana, na mwana wa Miller ni Eliakimu, akimaanisha Mungu wa kuinua. Baba Miller aliuinua hekalu na mwana wa Miller hutambua ni lini Laodikia na Filadelfia wanapotenganishwa na Wafiladelfia wanapoinuliwa kama bendera. Lazima kuwe na msumari unaopigiliwa imara, lakini si katika Patakatifu kama ilivyokuwa katika historia ya Miller, bali katika Patakatifu pa Patakatifu. Msumari huo na mzigo unaoning’inizwa juu yake utakatiliwa mbali mwisho wa ujumbe wa malaika wa tatu kama ilivyokuwa mwisho wa ujumbe wa malaika wa kwanza. Wakati Mikaeli atasimama na kipindi cha rehema kwa wanadamu kitakapofungwa, unabii wa maangamizi utakuwa wa wakati uliopita, umeondolewa, umekatiliwa mbali na umeanguka.

Utengano au kutawanywa baada ya kupita muda mnamo mwaka 1844 utajirudia wakati wa sheria ya Jumapili. Isaya sura ya ishirini na mbili ni kielelezo cha hali zinazosababisha utengano wa Waadventista wa Laodikia kutoka kwa Waadventista wa Filadelfia unaotokea wakati wa mgogoro wa sheria ya Jumapili.

> Na kwa malaika wa kanisa la Walaodikia andika; Haya ndiyo asemayo Amina, shahidi mwaminifu na wa kweli, mwanzo wa uumbaji wa Mungu; Nayajua matendo yako, ya kuwa si baridi wala si moto; laiti ungekuwa baridi au moto. Basi kwa kuwa u vuguvugu, wala si baridi wala si moto, nitakutapika utoke kinywani mwangu. Kwa kuwa wasema, Mimi ni tajiri, nimejipata mali tele, wala sina haja ya kitu chochote; wala hujui ya kuwa wewe u mnyonge, wa kuhurumiwa, maskini, kipofu, na uchi; Nakupa shauri ununue kwangu dhahabu iliyosafishwa kwa moto, upate kuwa tajiri; na mavazi meupe, upate kuvikwa, na aibu ya uchi wako isionekane; na upake macho yako dawa ya macho, upate kuona. Wote niwapendao, nawakaripia na kuwaadhibu; basi uwe na bidii, ukatubu. Tazama, nimesimama mlangoni, na nabisha; mtu yeyote akisikia sauti yangu, na kuufungua mlango, nitaingia kwake, nami nitakula pamoja naye, na yeye pamoja nami. Yeye ashindaye nitampa kuketi pamoja nami katika kiti changu cha enzi, kama na mimi nilivyoshinda, nikaketi pamoja na Baba yangu katika kiti chake cha enzi. Yeye aliye na sikio, na asikie Roho asemavyo kwa makanisa. Ufunuo 3:7-22.

Baada ya utangulizi wa ndoto, James White kisha anajumuisha ndoto hiyo pamoja na maelezo ya chini ya ukurasa. Sina tatizo na jinsi James White alivyoitumia ndoto ya Miller, licha ya kwamba tumewahi kuchapisha mara nyingi tafsiri ya ndoto yake inayotofautiana kidogo na ile ya James White. Njia ya msingi ya James White inayotofautiana na yale tuliyochapisha ni kwamba yeye huweka “vito” katika muktadha wa watu wa Mungu, na sisi tunaelewa kwamba vito hivyo ni kweli za kinabii. Hakuna utata kwa kuwa mtu huakisi anachoamini, na kutawanyika kwa vito baada ya Kukatishwa Tamaa Kubwa kunaashiria kutawanyika kwa watu wa Mungu KABLA ya sheria ya Jumapili. Lakini jambo hili ni kwa utafiti wa baadaye.

## Utangulizi wa James White kwa Ndoto ya William Miller

> Ndoto ifuatayo ilichapishwa katika Advent Herald, zaidi ya miaka miwili iliyopita. Kisha nikaona kwamba iliainisha waziwazi uzoefu wetu uliopita wa adventi wa pili, na kwamba Mungu alitoa ndoto hiyo kwa manufaa ya kundi lililotawanyika.

> Miongoni mwa ishara za kukaribia kwa siku kuu na ya kutisha ya Bwana, Mungu ameweka ndoto. Tazama Yoeli 2:28-31; Matendo ya Mitume 2:17-20. Ndoto zinaweza kuja kwa njia tatu; kwanza, 'kupitia wingi wa shughuli.' Tazama Mhubiri 5:3. Pili, wale walio chini ya roho mchafu na udanganyifu wa Shetani, wanaweza kuwa na ndoto kupitia ushawishi wake. Tazama Kumbukumbu la Torati 8:1-5; Yeremia 23:25-28; 27:9; 29:8; Zekaria 10:2; Yuda 8. Na la tatu, Mungu siku zote amewafundisha, na bado anawafundisha watu wake kwa kiwango fulani kwa njia ya ndoto, ambazo huja kupitia huduma ya malaika na Roho Mtakatifu. Wale wanaosimama katika nuru iliyo wazi ya kweli watatambua Mungu anapowapa ndoto; na hao hawatadanganywa wala kuongozwa upotoni na ndoto za uongo.

> Akasema, Sikilizeni basi maneno yangu; akiwapo nabii miongoni mwenu, mimi, BWANA, nitajifunua kwake katika maono, nami nitasema naye katika ndoto. Hesabu 12:5.

> Yakobo alisema, ‘Malaika wa Bwana alinena nami katika ndoto.’ Mwanzo 31:2. ‘Na Mungu akamjia Labani, Msiria, katika ndoto usiku.’ Mwanzo 31:24. Soma ndoto za Yusufu, katika Mwanzo 37:5-9, kisha simulizi ya kuvutia ya kutimizwa kwa ndoto hizo huko Misri.

> Katika Gibeoni Bwana alimtokea Solomoni katika ndoto usiku. 1 Wafalme 3:5. Ile sanamu kubwa muhimu ya sura ya pili ya Danieli ilitolewa katika ndoto, vivyo hivyo wale wanyama wanne, n.k., wa sura ya saba. Herode alipotaka kumwangamiza Mtoto Mwokozi, Yusufu alionywa katika ndoto akimbilie Misri. Mathayo 2:13.

> Na itakuwa katika SIKU ZA MWISHO, asema Mungu, nitamimina Roho wangu juu ya wote wenye mwili: na wana wenu na binti zenu watatabiri, na vijana wenu wataona maono, na wazee wenu wataota ndoto. Matendo ya Mitume 2:17.

> Karama ya unabii, kwa njia ya ndoto na maono, hapa ni tunda la Roho Mtakatifu, na katika siku za mwisho itadhihirishwa kwa kiasi cha kutosha ili kuwa ishara. Ni mojawapo ya karama za Kanisa la Injili.

> Naye aliwapa wengine kuwa mitume; na wengine MANABII; na wengine wainjilisti; na wengine wachungaji na waalimu; kwa kuwakamilisha watakatifu, kwa kazi ya huduma, kwa kuujenga mwili wa Kristo. Waefeso 4:11, 12.

> Na Mungu ameweka wengine katika kanisa, kwanza mitume, pili MANABII, na kadhalika. 1 Wakorintho 7:28.

> Msidharau unabii. 1 Wathesalonika 5:20. Tazama pia Matendo ya Mitume 13:1; 21:9; Warumi 12:6; 1 Wakorintho 14:1, 24, 39. Manabii au unabii ni kwa ajili ya kujenga Kanisa la Kristo; wala hakuna ushahidi unaoweza kutolewa kutoka katika Neno la Mungu kwamba vingekoma kabla ya wainjilisti, wachungaji na walimu kukoma. Lakini mpingao husema, ‘Kumekuwa na maono na ndoto nyingi za uongo kiasi kwamba siwezi kuwa na imani katika chochote cha namna hiyo.’ Ni kweli kwamba Shetani anao bandia wake. Daima amekuwa na manabii wa uongo, na bila shaka tunaweza kuwatarajia sasa, katika saa yake ya mwisho ya udanganyifu na ushindi. Wale wanaokataa ufunuo maalum wa namna hii kwa sababu bandia zipo, wanaweza kwa uhalali uleule kusogea hatua moja zaidi na kukana kwamba Mungu amewahi kujifunua kwa mwanadamu katika ndoto au maono, kwa kuwa bandia zimekuwapo daima.

> Ndoto na maono ni njia ambayo Mungu amejifunua kwa mwanadamu. Kupitia njia hii alinena na manabii; ameweka karama ya unabii miongoni mwa karama za kanisa la injili, na amezihesabu ndoto na maono pamoja na ishara nyingine za 'SIKU ZA MWISHO.' Amina.

> "Lengo langu katika maelezo yaliyotangulia limekuwa kuondoa pingamizi kwa msingi wa Maandiko, na kuandaa mawazo ya msomaji kwa ajili ya yanayofuata." James White, Ndoto ya Ndugu Miller, 1-3.

## Ndoto ya pili ya William Miller

> Niloota kwamba Mungu, kwa mkono usioonekana, alinitumia kisanduku kilichotengenezwa kwa ustadi wa ajabu, chenye urefu wa takriban inchi kumi, na pana yake ikiwa mraba wa inchi sita, kikiwa kimefanywa kwa mpingo na lulu zilizochomekwa kwa ustadi wa ajabu. Kwa kisanduku hicho kulikuwa na ufunguo umeambatanishwa. Mara moja nikauchukua ufunguo nikafungua kisanduku, na, kwa mshangao na kustaajabu kwangu, nikakikuta kimejaa kila aina na ukubwa wa vito, almasi, mawe ya thamani, na sarafu za dhahabu na fedha za kila ukubwa na thamani, vikiwa vimepangwa kwa uzuri katika sehemu zao mbalimbali ndani ya kisanduku; na kwa mpangilio huo vikaakisi mwanga na utukufu uliolingana tu na ule wa jua.

> Nilidhani si wajibu wangu kufurahia mandhari hii ya ajabu peke yangu, ingawa moyo wangu ulifurika furaha kwa mng'ao, uzuri na thamani ya yaliyomo. Hivyo nikaweka kitu hicho juu ya meza ya katikati chumbani kwangu na nikatangaza kwamba yeyote aliyetamani angeweza kuja na kuona mandhari yenye utukufu na mng'ao mkubwa kuliko yote kuwahi kuonwa na mwanadamu katika maisha haya.

> Watu walianza kuingia, mwanzoni wakiwa wachache, lakini idadi ikaongezeka hadi kuwa umati. Walipotazama kwa mara ya kwanza ndani ya kisanduku cha vito, walistaajabu na kupiga kelele za furaha. Lakini watazamaji walipozidi, kila mmoja akaanza kuvichezea vito, akivitoa kwenye kisanduku na kuvisambaza juu ya meza. Nikaanza kufikiri kwamba mmiliki angehitaji kisanduku na vito hivyo tena kutoka mikononi mwangu; na ikiwa ningeviacha visambae, nisingeweza kuvirudisha mahali pake ndani ya kisanduku kama hapo awali; nami nikahisi kwamba nisingeweza kamwe kuukabili uwajibikaji huo, maana ungekuwa mkubwa mno. Ndipo nikaanza kuwaomba watu wasiviguse, wala wasivitoe kwenye kisanduku; lakini kadiri nilivyoendelea kuwaomba, ndivyo walivyozidi kuvisambaza; na sasa vilionekana kusambazwa kote chumbani, sakafuni na juu ya kila samani iliyomo chumbani.

> Kisha nikaona kwamba miongoni mwa vito halisi na sarafu halisi walikuwa wametawanya wingi usioweza kuhesabika wa vito bandia na sarafu zilizoghushiwa. Nilikasirishwa sana na mwenendo wao wa aibu na ukosefu wa shukrani, nikawakemea na kuwalaumu kwa hilo; lakini kadiri nilivyozidi kukemea, ndivyo walivyozidi kutawanya vito bandia na sarafu bandia miongoni mwa vile halisi.

> Kisha nikakasirika sana rohoni mwangu na nikaanza kutumia nguvu za mwili kuwafukuza nje ya chumba; lakini nilipokuwa nikimfukuza mmoja, watatu wengine waliingia na kuleta uchafu na vipande vidogo vya mbao na mchanga na kila namna ya takataka, hadi zikafunika vito vyote vya kweli, almasi na sarafu, hivyo vyote vikawa havionekani kabisa. Wakalirarua pia sanduku langu la vito vipande vipande na kulitawanya miongoni mwa takataka. Nilidhani hakuna mtu aliyejali huzuni yangu wala hasira yangu. Nilikata tamaa kabisa na kuvunjika moyo, nikaketi chini nikalia.

> Nilipokuwa nalia na kuomboleza kwa ajili ya hasara yangu kubwa na uwajibikaji wangu, nilimkumbuka Mungu, nikamwomba kwa dhati kwamba anitumie msaada. Papo hapo mlango ukafunguka, na mtu akaingia chumbani, watu wote wakaondoka humo; naye, akiwa na brashi ya vumbi mkononi, akafungua madirisha, akaanza kufagia vumbi na takataka kutoka chumbani.

> Nilipaza sauti nikamwambia ajizuie, kwa kuwa kulikuwa na baadhi ya vito vya thamani vilivyotapakaa miongoni mwa takataka.

> Aliniambia 'usiogope,' maana 'angewatunza.'

> Kisha, alipokuwa akipukuta uchafu na takataka, vito vya bandia na sarafu bandia, vyote vilipaa na kutoka dirishani kama wingu, na upepo ukavipeperusha mbali. Katika msukosuko huo nilifumba macho kwa muda mfupi; nilipofumbua macho, takataka zote zilikuwa zimetoweka. Vito vya thamani, almasi, na sarafu za dhahabu na fedha vilikuwa vimetapakaa kwa wingi kote chumbani.

> Kisha akaweka mezani kisanduku, kikubwa sana na kizuri zaidi kuliko kile cha awali, akakusanya vito, almasi na sarafu kwa makonzi, akavitupa ndani ya kisanduku mpaka hakusalia hata kimoja, ingawa baadhi ya almasi hizo hazikuzidi ukubwa wa ncha ya pini.

> Kisha akaniita na kusema, 'Njoo uone.'

> Niliangalia ndani ya kisanduku, lakini macho yangu yalipofushwa na mwonekano huo. Viling’aa kwa utukufu mara kumi kuliko ule wa zamani. Nilidhani vilikuwa vimesuguliwa kwenye mchanga na miguu ya wale waovu waliokuwa wamevitawanya na kuvikanyaga kwenye vumbi. Vilipangwa kwa mpangilio mzuri ndani ya kisanduku, kila kimoja mahali pake, bila dalili zozote za juhudi za yule mtu aliyekuwa amevitia humo. Nilipiga yowe kwa furaha kuu, na yowe hilo likaniamsha. Maandishi ya Mapema, 81-83.

## Tanbihi za James White

> "'Kisanduku' kinawakilisha kweli kuu za Biblia, zinazohusiana na marejeo ya pili ya Bwana wetu Yesu Kristo, ambazo Ndugu Miller alipewa ili azitangaze ulimwenguni."

> "'Ufunguo ulioambatanishwa' ulikuwa namna yake ya kufasiri Neno la Unabii—akilinganisha andiko na andiko—Biblia ikiwa mfasiri wake yenyewe. Kwa ufunguo huu Ndugu Miller alifungua 'sanduku,' yaani ukweli mkuu wa ujio, na kuufunua kwa ulimwengu."

> 'Watu walianza kuingia, mwanzoni wakiwa wachache kwa idadi, lakini wakazidi kuongezeka hadi kuwa umati.' Wakati fundisho la ujio lilipoanza kuhubiriwa kwa mara ya kwanza na Ndugu Miller, pamoja na wengine wachache sana, lilikuwa na athari ndogo tu, na ni wachache sana walioamshwa nalo; lakini kuanzia mwaka 1840 hadi 1844, popote lilipohubiriwa, jamii nzima iliamshwa.

> "'vito, almasi, n.k.' vya 'kila namna na ukubwa' vilivyokuwa 'vimepangwa kwa uzuri katika mahali pao mbalimbali ndani ya sanduku la vito' vinawakilisha watoto wa Mungu, [Malaki 3:17,] kutoka makanisa yote, na kutoka karibu kila daraja na hali ya maisha, waliopokea imani ya ujio, na walionekana kuchukua msimamo wa ujasiri katika nafasi zao mbalimbali, katika sababu takatifu ya kweli. Walipokuwa wakisonga katika mpangilio huu, kila mmoja akitimiza wajibu wake, na akitembea kwa unyenyekevu mbele za Mungu, 'waliakisi mwanga na utukufu' kwa ulimwengu, ambao ulilinganishwa tu na ule wa kanisa katika siku za mitume. Ujumbe, [Ufunuo 14:6, 7] ulienda kana kwamba juu ya mabawa ya upepo, na mwaliko, 'Njooni, kwa maana vitu vyote sasa viko tayari,' [Luka 14:17.] ukaenea kwa nguvu na athari."

> Alipoanza kwa mara ya kwanza yule malaika arukaye [Ufunuo 14:6, 7.] kuhubiri habari njema ya milele, ‘Mcheni Mungu, na mpeni utukufu; kwa maana saa ya hukumu yake imekuja,’ wengi walipiga kelele kwa furaha kwa kuutazamia kuja kwa Yesu, na marejesho, ambao baadaye walipinga na kudhihaki, na kukebehi ukweli uliokuwa muda mfupi kabla ukawajaza furaha. Walivuruga na kutawanya vito. Hili hutufikisha kwenye vuli ya mwaka 1844, wakati kipindi cha kutawanywa kilipoanza. Tia hili akilini: Ni wale waliowahi ‘kupiga kelele kwa furaha’ ndio waliovuruga na kutawanya vito. Wala hakuna waliolitawanya kundi na kulipotosha kwa ufanisi zaidi tangu 1844 kama wale waliowahi kuhubiri ukweli, na kuufurahia; lakini baadaye wameikana kazi ya Mungu, na utimilifu wa unabii katika uzoefu wetu wa Advent uliopita.

> Ushuhuda wa Ndugu Miller, kwa miezi kadhaa baada ya Mwito wa Usiku wa Manane, katika mwezi wa saba, 1844, ulikuwa kwamba mlango ulikuwa umefungwa, na kwamba harakati ya Adventi ilikuwa utimilifu wa unabii, na kwamba tulikuwa sahihi katika kuhubiri wakati. Kisha akawahimiza ndugu zake, kupitia Advent Herald, kushikilia imara, kuwa na subira, na wasinung’unikiane wao kwa wao; na kwamba Mungu angewatetea hivi karibuni kwa ajili ya kuhubiri wakati. Kwa njia hii alitetea vito, huku akihisi ‘uwajibikaji’ wake kwao, na kwamba ‘ungekuwa mkubwa mno.’

> "'vito bandia na sarafu za kughushi' vilivyotapakazwa miongoni mwa vya halisi, kwa wazi vinawakilisha waongofu bandia, au 'watoto wageni,' [Hosea 5:7.] tangu mlango ulipofungwa mwaka 1844."

> Hilo 'sanduku la pili, kubwa zaidi na zuri kuliko lile la kwanza' ambamo 'vito,' 'almasi,' na 'sarafu' zilizotawanyika zilikusanywa, linawakilisha uwanja mpana wa kweli hai ya sasa ambamo kundi lililotawanyika litakusanywa, yaani 144,000, wote wakiwa na muhuri wa Mungu aliye hai. Hakuna hata moja ya almasi za thamani itakayobaki gizani. Ingawa nyingine 'si kubwa kuliko ncha ya sindano,' hazitapuuziwa, wala kuachwa nje, katika siku hii Mungu anapokusanya vito vyake. [Malaki 3:16-18.] Anaweza kuwatuma malaika wake na kuwatoa kwa haraka kama alivyomtoa Lutu kutoka Sodoma. 'Bwana atafanya kazi ya muda mfupi juu ya nchi.' 'Ataifanya iwe fupi kwa haki.' Tazama Warumi 9:28.

> 'Uchafu na vipande vya kuchonga, mchanga na aina zote za takataka,' huwakilisha makosa mbalimbali na mengi ambayo yameletwa miongoni mwa waumini wa ujio wa pili, tangu vuli ya 1844. Hapa nitataja baadhi yao.

> 1. Msimamo ambao baadhi ya ‘wachungaji’ walichukua kwa jeuri mara tu baada ya Mwito wa Usiku wa Manane kutolewa, ya kwamba ile nguvu ya adhimu ya Roho Mtakatifu iliyolainisha mioyo, iliyokuwa ikiandamana na harakati ya mwezi wa saba, ilikuwa mvuto wa mesmerismu. George Storrs alikuwa miongoni mwa wa kwanza kuchukua msimamo huu. Tazama maandiko yake katika sehemu ya mwisho ya mwaka 1844, katika gazeti la Midnight Cry, ambalo wakati huo lilichapishwa jijini New York. J. V. Himes, katika Mkutano wa Albany katika majira ya kuchipua ya mwaka 1845, alisema kwamba harakati ya mwezi wa saba ilizalisha mesmerismu yenye kina cha futi saba. Haya nimeambiwa na mtu aliyekuwepo na aliyesikia kauli hiyo. Wengine waliochukua sehemu kikamilifu katika mwito wa mwezi wa saba tangu hapo wametangaza harakati hiyo kuwa kazi ya Ibilisi. Kuhusisha kazi ya Kristo na Roho Mtakatifu na Ibilisi, katika siku za Mwokozi wetu, kulikuwa kufuru, na ni kufuru hata sasa.

> 2. Majaribio mengi kuhusu wakati maalum. Tangu zile siku 2300 kumalizika mwaka 1844, nyakati kadhaa zimepangwa, na watu mbalimbali, kwa kumalizika kwao. Kwa kufanya hivyo wameondoa 'alama za mipaka,' na wameleta giza na shaka juu ya harakati nzima ya Adventi.

> 3. Uspiritizimu pamoja na mawazo yake ya ajabuajabu na maonyesho yake ya kupindukia. Hila hii ya Ibilisi, ambayo imefanya kazi ya kutisha ya mauti, inawakilishwa vyema sana na 'makombo ya mbao,' na 'aina zote za takataka.' Wengi wa wale waliomeza sumu ya uspiritizimu walikiri ukweli wa uzoefu wetu wa Adventi uliopita, na kutokana na jambo hili wengi wamesadikishwa kwamba uspiritizimu ulikuwa tunda la asili la kuamini kwamba Mungu ndiye aliyeongoza harakati kubwa za Adventi za mwaka 1843 na 1844. Petro, akisema juu ya wale watakaoleta 'uzushi wa maangamizi, hata kumkana Bwana aliyewanunua,' anasema, 'KWA AJILI YAO NJIA YA KWELI ITATUKANWA.'

> 4. S. S. Snow anayedai kuwa 'Nabii Eliya' Mtu huyu, katika mwenendo wake wa ajabu na wa fujo, pia ametekeleza sehemu yake katika kazi hii ya mauti, na mwendo wake umekuwa na mwelekeo wa kuleta sifa mbaya kwa msimamo wa kweli wa watakatifu wanaosubiri, katika fikra za watu wengi waaminifu.

> Kwenye orodha hii ya makosa ningeweza kuongeza mengine mengi, kama vile ‘miaka elfu’ ya Ufunuo 20:4, 7, zamani, wale 144,000 wa Ufunuo 7:4; 14:1, wale ambao ‘walifufuka na wakatoka makaburini’ baada ya ufufuo wa Kristo, fundisho la bila matendo, fundisho la maangamizo ya watoto wachanga, n.k. n.k.

> Makosa haya yalienezwa kwa bidii sana, na yakasisitizwa kwa nguvu kwa kundi lililokuwa likisubiri kiasi kwamba, wakati Ndugu Miller alipoota ndoto, vito vya kweli vilikuwa ‘vimeondolewa machoni,’ na maneno ya nabii yalihusika—‘Na hukumu imegeuzwa nyuma, na haki imesimama mbali,’ n.k. n.k. Tazama Isaya 59:14. Wakati huo hakukuwa na gazeti la adventi nchini lililotetea kweli ya sasa. The Day-Dawn, lilikuwa la mwisho kutetea msimamo wa kweli wa kundi dogo; lakini likaacha kuchapishwa miezi kadhaa kabla Bwana kumpa Ndugu Miller ndoto hii; na katika mapambano yake ya mwisho kabla ya kufa liliwaelekeza watakatifu waliochoka na kuugua hadi mwaka 1877, ambao wakati huo ulikuwa miaka thelathini mbeleni, kama wakati wa ukombozi wao wa mwisho. Ole! ole! Si ajabu kwamba Ndugu Miller katika ndoto yake, ‘aliketi chini na akalia’ juu ya hali hii ya kusikitisha.

> Ndugu Miller alifumba macho yake katika mauti, tarehe 22 Desemba 1849, jambo ambalo lilitimiza maneno yafuatayo katika ndoto yake, “Katikati ya shughuli nilifumba macho yangu kwa muda mfupi.” Utimizo huu wa ajabu ni wazi kiasi kwamba hakuna atakayeshindwa kuuona.

> Kisanduku kinawakilisha kweli ya ujio wa pili ambayo Ndugu Miller alitangaza kwa ulimwengu, kama ilivyoainishwa na mfano wa mabikira kumi. [Mathayo 25:1-11.] Kwanza, wakati, 1843; pili, kipindi cha kukawia; tatu, mwito wa usiku wa manane, katika mwezi wa saba, 1844; na nne, mlango uliofungwa. Hakuna yeyote aliyesoma majarida ya Ujio wa Pili tangu 1843 atakayekataa kwamba Ndugu Miller ametetea hoja hizi nne muhimu katika historia ya Ujio wa Pili. Mfumo huu wa kweli ulio sawia, au ‘kisanduku,’ umepasuliwa vipande vipande, na kutawanywa miongoni mwa takataka na wale walioukataa uzoefu wao wenyewe, na wamekana zile kweli zilezile walizohubiri bila woga kwa ulimwengu pamoja na Ndugu Miller.

> Kanisa kisha litakuwa safi na ‘lisilo na hatia mbele ya kiti cha enzi cha Mungu,’ baada ya kukiri makosa yao yote, dosari na dhambi zao, na baada ya kuoshwa mbali kwa damu ya Kristo na kufutwa kabisa, watakuwa bila ‘waa wala kunyanzi, wala chochote kama hicho.’ Kisha watang’aa kwa ‘mara kumi ya utukufu wao wa kwanza.’ JAMES WHITE Oswego, Mei, 1850.

Back to Articles