Article

# Elijah - Nambari Sita

Mitihani Kumi

Author

Jeff Pippenger

Published

October 5, 2023

Formats

PDF
Word

Tumekuwa tukishughulikia ishara ya Eliya na sasa tunatumia historia za Mlima Karmeli na Mlima Sinai kuonyesha mchakato wa majaribu wa hatua kwa hatua kwa pembe ya Uprotestanti na maendeleo ya kisiasa ya hatua kwa hatua kwa pembe ya Ujamhuri yanayokwenda sambamba na pembe ya Uprotestanti.

Makala iliyopita ilichunguza uasi uliosimuliwa katika Hesabu sura ya kumi na tatu na kumi na nne, unaotambulisha jaribio la kumi na la mwisho kwa Israeli ya kale baada ya kuvuka Bahari ya Shamu. Historia hiyo inalingana na harakati ya mwanzo katika historia ya Wamileraiti, lakini pia na historia ya harakati ya mwisho ya Mungu. Kazi ya malaika wote watatu wa Ufunuo sura ya kumi na nne hutekelezwa na harakati ya mwanzoni na harakati ya mwishoni.

> "Malaika anayeungana katika kutangaza ujumbe wa malaika wa tatu ataangaza dunia yote kwa utukufu wake. Hapa inatabiriwa kazi itakayoenea duniani kote na yenye nguvu zisizo za kawaida. Harakati ya Adventi ya 1840-44 ilikuwa dhihirisho tukufu la nguvu za Mungu; ujumbe wa malaika wa kwanza ulipelekwa katika kila kituo cha kimisionari duniani, na katika baadhi ya nchi kulikuwa na msisimko wa kidini mkubwa kuliko wote uliowahi kushuhudiwa katika nchi yoyote tangu Matengenezo ya karne ya kumi na sita; lakini haya yatazidiwa na harakati yenye nguvu chini ya onyo la mwisho la malaika wa tatu." Pambano Kuu, 611.

Kati ya historia ya harakati ya mwanzo na ile ya harakati ya mwisho, tunapata historia ya kanisa la Laodikia. Malaika anayeitia nuru dunia kwa utukufu wake anatambulika waziwazi kuwa ni harakati, si kanisa.

> "Kuhusu Babeli, wakati unaoletwa kuonekana katika unabii huu, imetangazwa: ‘Dhambi zake zimefika hata mbinguni, na Mungu amekumbuka maovu yake.’ Ufunuo 18:5. Amejaza kipimo cha hatia yake, na maangamizi yako karibu kumwangukia. Lakini Mungu bado anao watu wake katika Babeli; na kabla ya kutembelewa kwa hukumu Zake hawa waaminifu ni lazima waitwe watoke, ili wasishiriki dhambi zake wala ‘wasipokee mapigo yake.’ Hivyo harakati iliyowakilishwa na malaika anayeshuka kutoka mbinguni, akiangaza dunia kwa utukufu wake na akipaza sauti kuu kwa nguvu, akitangaza dhambi za Babeli. Pamoja na ujumbe wake mwito unasikika: ‘Tokeni kwake, watu wangu.’ Matangazo haya, yakijiunga na ujumbe wa malaika wa tatu, yanaunda onyo la mwisho litakalotolewa kwa wakazi wa dunia." Pambano Kuu, 604.

Manabii wote wanakubaliana wao kwa wao, na wote wanazitaja "siku za mwisho" kwa uwazi zaidi kuliko wanavyotaja siku walizotangaza unabii. Kwa mfano wa jambo hili, malaika wa Ufunuo kumi na nane alifananishwa, na bado anafananishwa, na malaika wa Ufunuo kumi. Wote wawili huutia nuru ulimwengu kwa utukufu wao wanaposhuka. Dada White anamtambulisha malaika wa kwanza katika kitabu Early Writings.

> "Yesu alimuagiza malaika mwenye nguvu kushuka na kuwaonya wakazi wa dunia kujiandaa kwa kuja kwake kwa mara ya pili. Malaika alipoondoka kutoka katika uwepo wa Yesu mbinguni, nuru yenye kung'aa sana na ya utukufu ilitangulia mbele yake. Niliambiwa kwamba utume wake ulikuwa kuuangazia dunia kwa utukufu wake na kumwonya mwanadamu juu ya ghadhabu ya Mungu inayokuja." Maandishi ya Mapema, 245.

Yule malaika wa Ufunuo kumi na nane alishuka tarehe 11 Septemba, 2001. Tukio hilo lilikuwa limewakilishwa kwa mfano na malaika aliyeshuka tarehe 11 Agosti, 1840. Katika Isaya sura ya sita, Isaya anaonyeshwa hekalu lililo mbinguni na utukufu wa Mungu. Katika aya ya tatu ya sura ya sita inabainisha kwamba dunia yote imejaa utukufu wa Mungu. Hilo hutokea wakati malaika wa Ufunuo kumi na nane anaposhuka.

> Na baada ya mambo haya nikaona malaika mwingine akishuka kutoka mbinguni, akiwa na nguvu kuu; na dunia ikaangazwa kwa utukufu wake. Ufunuo 18:1.

Mstari wa tatu wa sura ya sita ya Isaya unaonyesha historia hiyo hiyo.

> Na mmoja akamwita mwingine, akasema, Mtakatifu, mtakatifu, mtakatifu, ni Bwana wa majeshi; dunia yote imejaa utukufu wake. Isaya 6:3.

Dada White analeta pamoja maono ya Isaya kuhusu patakatifu na harakati ya Ufunuo sura ya kumi na nane.

> Maserafi walio mbele ya enzi wamejazwa sana na kicho cha heshima wanapotazama utukufu wa Mungu, kiasi kwamba hata kwa kitambo kidogo hawajiangalii kwa kujiridhisha, wala hawavutiwi na wao wenyewe au na wenzao. Sifa na utukufu wao ni kwa Bwana wa majeshi, aliye juu na ameinuliwa, na utukufu wa pindo la vazi lake unajaza hekalu. Wanapoona yajayo, wakati dunia yote itakapojazwa na utukufu wake, wimbo wa ushindi wa sifa huitikiana kutoka mmoja hadi mwingine kwa uimbaji mtamu: ‘Mtakatifu, mtakatifu, mtakatifu, ni Bwana wa majeshi.’ Wameridhika kabisa kumtukuza Mungu; na mbele zake, chini ya tabasamu lake la ridhaa, hawatamani kitu chochote zaidi. Katika kubeba mfano wake, katika kufanya huduma yake na kumwabudu, shabaha yao ya juu kabisa inatimia kikamilifu.

> "Maono yaliyotolewa kwa Isaya yanawakilisha hali ya watu wa Mungu katika siku za mwisho." Review and Herald, 22 Desemba, 1896.

Yohana katika Ufunuo sura ya kumi na pia katika sura ya kumi na nane, na Isaya katika sura ya sita, pamoja na ufafanuzi wa Dada White, wanaweka taswira zote hizi za dunia kuangaziwa kwa utukufu wa Mungu katika wakati uleule wa historia. Dunia nzima ilishuhudia matukio yaliyotokea tarehe 11 Septemba 2001. Historia ya hatua kwa hatua ya harakati ya Wamileraiti iliyohitimishwa mwaka 1863, ilikuwa kielelezo cha historia wakati malaika hodari wa Ufunuo kumi na nane anaposhuka, pamoja na historia inayohusishwa na malaika aliyeshuka katika Ufunuo sura ya kumi. Kwa misingi hii ya utangulizi ikiwa imewekwa, tutarejea kwenye mchakato wa kujaribiwa unaowakilishwa katika Hesabu sura ya kumi na nne. Baada ya Musa kuombea waasi waliotaka kurudi Misri na kuwapiga kwa mawe Yoshua na Kalebu, Mungu anakubali uombezi wa Musa.

> Naye Bwana akasema, Nimesamehe sawasawa na ulivyosema; lakini hakika, kama niishivyo, dunia yote itajazwa na utukufu wa Bwana. Kwa kuwa wale watu wote ambao wameuona utukufu wangu, na miujiza yangu niliyotenda Misri na jangwani, nao wamenijaribu sasa mara hizi kumi, wala hawajasikiliza sauti yangu; hakika hawataiona nchi niliyowaapia baba zao, wala yeyote kati ya wale walionikasirisha hataiona; lakini mtumishi wangu Kalebu, kwa kuwa alikuwa na roho tofauti ndani yake, naye amenifuata kwa ukamilifu, huyo nitamleta katika nchi aliyoiendea; na uzao wake utaimiliki. Hesabu 14:20-24.

Historia iliyoonyeshwa hapa katika Hesabu kumi na nne ni jaribio la mwisho kwa Israeli wa kale, na kushindwa kwao kuliwahakikishia kifo jangwani katika miaka arobaini iliyofuata. Historia hii ina uhusiano wa moja kwa moja na Ufunuo kumi na nane, kwa kuwa huko Mungu alitangaza kwamba 'kwa hakika kama aishivyo Mungu, dunia yote itajazwa na utukufu wa Bwana.' Ni tamko lenye nguvu sana ambalo Mungu ameweka katika rekodi hii ya kihistoria, na kwa kufanya hivyo anasisitiza kwamba historia iliyoonyeshwa katika Hesabu sura ya kumi na tatu na kumi na nne ilielekeza mbele kwa harakati kuu ya malaika wa Ufunuo kumi na nane. Kwa kuwa Ufunuo kumi na nane ni mwisho wa watu wa Mungu waliosalia, mwanzo wa watu wa Mungu waliosalia pia unaonyeshwa katika kifungu tunachokizingatia katika kitabu cha Hesabu.

Tarehe 11 Agosti 1840, wakati wa kutimizwa kwa unabii wa ole wa pili kuhusu Uislamu, waliokuwa watu wa agano walioteuliwa hapo awali walijaribiwa na ujumbe wa Eliya uliokuwa umethibitishwa hivi punde kuwa wa kweli.

Mnamo tarehe 11 Septemba 2001, wakati wa kutimia kwa unabii wa Uislamu wa ole wa tatu, watu wa agano waliokuwa wateule zamani waliashiria mwanzo wa hukumu ya walio hai, kwa kuwa ujumbe wa Eliya ulikuwa umethibitishwa hivi punde kuwa sahihi.

Ujumbe wa Eliya wa historia ya Wamileraiti uliwekwa katika muktadha wa wakati wa kinabii. Ujumbe wa Eliya mnamo 11 Septemba 2001 uliwekwa katika muktadha wa marudio ya historia. 11 Septemba 2001 ilirudia historia ya 11 Agosti 1840 kwa kuwa tarehe zote mbili zinawakilisha utimizaji wa unabii wa Uislamu, na zote mbili zinaashiria kushuka kwa malaika, ambaye Dada White alisema ni "si mwingine ila Yesu Kristo mwenyewe." Ingawa Dada White hakusema kamwe kwamba malaika wa Ufunuo kumi na nane "alikuwa si mwingine ila Yesu Kristo mwenyewe" kama alivyosema juu ya malaika wa Ufunuo kumi, malaika wa Ufunuo kumi na nane huangaza dunia kwa utukufu "wake," na Maandiko yanaweka wazi kwamba ni utukufu wa Yesu Kristo unaoangaza dunia.

Chombo cha hukumu kilicholeta mtihani wa Waprotestanti mwanzoni kilikuwa harakati ya Wamileraiti, kama ilivyowakilishwa na Eliya. Chombo cha hukumu kinacholeta mtihani wa Uadventista Wasabato mwishoni ni harakati ya Eliya, kama inavyowakilishwa na wale mia na arobaini na nne elfu. Ishara ya Eliya ina maana zaidi ya moja, na ingawa anawakilisha Miller na harakati ya Wamileraiti, pia anawakilisha wale mia na arobaini na nne elfu.

> Musa juu ya mlima wa kubadilika sura alikuwa shahidi wa ushindi wa Kristo juu ya dhambi na mauti. Alimwakilisha wale watakaotoka kaburini katika ufufuo wa wenye haki. Eliya, ambaye alihamishwa mbinguni bila kuona mauti, alimwakilisha wale watakaokuwa hai juu ya dunia wakati wa kuja kwa Kristo mara ya pili, na ambao watabadilishwa, kwa kitambo kidogo, kwa kufumba na kufumbua jicho, katika tarumbeta ya mwisho; wakati 'hii yenye kufa lazima ivae kutokufa,' na 'hii yenye kuharibika lazima ivae kutoharibika.' 1 Wakorintho 15:51-53. Yesu alivikwa nuru ya mbinguni, kama atakavyoonekana atakapokuja 'mara ya pili pasipo dhambi kwa wokovu.' Kwa maana atakuja 'katika utukufu wa Baba yake pamoja na malaika watakatifu.' Waebrania 9:28; Marko 8:38. Ahadi ya Mwokozi kwa wanafunzi ilitimizwa sasa. Juu ya mlima, ufalme ujao wa utukufu uliwakilishwa kwa mfano mdogo - Kristo Mfalme, Musa mwakilishi wa watakatifu waliofufuliwa, na Eliya wa wale waliohamishwa. The Desire of Ages, 412.

Watu wa agano wanaopitwa kando ndio wengi, kwa uwiano wa kumi dhidi ya wawili. Wengi wameitwa, lakini wachache wamechaguliwa. Kushindwa kwa jaribio la kumi kulitegemea iwapo ripoti mbaya au ripoti njema kuhusu Nchi ya Ahadi ilikataliwa au kukubaliwa. Hivyo, historia iliyoonyeshwa hapa inaonyesha kwamba ushindi au kushindwa katika historia ya majaribio yanayoendelea kunategemea uchaguzi wa mbinu mbili zinazotafsiri taarifa zilezile.

Wapelelezi wote kumi na wawili waliona Nchi ya Ahadi, lakini kulikuwa na mahitimisho mawili tofauti kuhusu maana ya Nchi ya Ahadi. Taarifa moja ilichochewa na hofu ya kibinadamu, na nyingine na imani. Moja ilionyesha nia ya kukataa uongozi wa Mungu na kurudi katika utumwa wa Misri, na taarifa nyingine ilionyesha nia ya kuamini uongozi wa Mungu na kusonga mbele kuingia katika Nchi ya Ahadi.

Katika harakati ya Wamileraiti, wengi walichagua pia kurudi katika utumwa wa Babeli na kuwa binti zake, na huu ulikuwa udhihirisho wa uamuzi wao wa kukataa ujumbe wa kinabii wa malaika wa kwanza. Wamileraiti waaminifu walichagua kufuata ujumbe wa kinabii wa malaika wa kwanza, hata baada ya kushindwa kulikoonekana wazi katika kukatishwa tamaa kwa mara ya kwanza katika chemchemi ya mwaka 1844. Historia ya Kitabu cha Hesabu inaweka wazi “ripoti” mbili tofauti za wapelelezi kumi na wawili, zikionyesha uchambuzi miwili tofauti wa ujumbe huo huo wa kinabii. Mwaka 1863, Uadventista wa Laodikia haukukubali ujumbe wa kinabii; walikataa ujumbe wa kinabii uliokuwa umeanzishwa hapo kabla. Mwaka 1863, Uadventista wa Laodikia ulirudi na kukubali mbinu ya kibiblia iliyompinga William Miller katika huduma yake yote. Wale waliokataa ujumbe wa kinabii na kutamani kurudi utumwani walifananishwa na waasi wa Hesabu kumi na nne, ambao hatimaye walikufa jangwani.

Nambari kumi, inapozingatiwa kama ishara, kama zilivyo ishara zote, ina maana zaidi ya moja. Maana yake ya kishara lazima ieleweke kwa muktadha wa kifungu ilipo. “Kumi” kama ishara inaweza kuwakilisha mateso. Inaweza kuwakilisha mtihani. Inaweza kuwakilisha muungano wa kumi wa wafalme wa Ulaya, makabila ya kaskazini ya Israeli na Umoja wa Mataifa. Katika kanisa la Smirna watu wa Mungu walikuwa wapate dhiki kwa siku kumi.

> Usiogope chochote katika mambo utakayoyapata; tazama, ibilisi atawatupa baadhi yenu gerezani, mpate kujaribiwa; nanyi mtakuwa na dhiki siku kumi; uwe mwaminifu hata kufa, nami nitakupa taji ya uzima. Ufunuo 2:10.

Wanahistoria wanataja mateso yaliyofanywa na Diocletian katika historia ya Smirna, kwa kuwa hayo ndiyo mateso makali zaidi katika historia ya Smirna, na yalidumu kwa miaka kumi. Wanahistoria wengine wanatambua mateso kumi tofauti katika historia ya Smirna. Kwa vyovyote vile, yalitekelezwa na Roma ya Kifalme, ambayo katika Danieli sura ya saba inawakilishwa na pembe kumi. Wale wafalme kumi, waliowakilishwa kwa mfano na Ahabu aliyefanya uzinzi na upapa, walikuwa chombo cha mateso ambacho upapa ulitumia kutekeleza mauaji wakati wa Zama za Giza. "Kumi" inawakilisha mamlaka ya dola inayotekeleza mateso kwa niaba ya Yezebeli. Katika Danieli sura ya kwanza, "kumi" huashiria kipindi cha majaribu.

> Utujaribu, nakuomba, siku kumi; ukatupatie mboga tule, na maji tunywe. Kisha nyuso zetu ziangaliwe mbele yako, na nyuso za wale vijana wanaokula sehemu ya chakula cha mfalme; nawe, kama uonavyo, ufanye kwa watumishi wako. Basi akakubali katika jambo hilo, akawajaribu siku kumi. Na mwisho wa siku kumi nyuso zao zilionekana zikinawiri, na miili yao imenenepa zaidi kuliko miili ya wale vijana wote waliokula sehemu ya chakula cha mfalme. Danieli 1:12-15.

Katika Kitabu cha Hesabu sura ya kumi na nne, Waisraeli wa kale walikuwa wamemghadhibisha Mungu mara kumi, ikiashiria majaribu kumi katika kipindi fulani.

> Lakini hakika kama niishivyo, dunia yote itajaa utukufu wa Bwana. Kwa sababu watu wote hao ambao wameuona utukufu wangu na miujiza yangu niliyoyafanya Misri na jangwani, nao wamenijaribu sasa mara kumi, wala hawajaisikiliza sauti yangu. Hesabu 14:21, 22.

Ikiwa ungeutafuta mtandaoni ufahamu wa ni maasi gani mahsusi yanayowakilisha yale maasi tisa au mitihani iliyofeli kuanzia ukombozi katika Bahari ya Shamu hadi jaribio la kumi, utapata tofauti kadhaa kuhusu ni yapi kati ya kushindwa kwa Israeli wa kale yanayopaswa kuhesabiwa kuwa mojawapo ya yale majaribio kumi. Nashikilia kuwa ukombozi wa Bahari ya Shamu, ambao umetambuliwa mahsusi kuwa unalingana na Oktoba 22, 1844, ndiyo mwanzo wa majaribio kumi, na hivyo ndilo mahali pa kuanza kuhesabu majaribio yaliyotokea kuanzia 1844 hadi 1863. Kulikuwa na mchakato wa majaribio wa hatua kwa hatua ulioanza mwaka 1798 wakati kitabu cha Danieli kilipofunguliwa muhuri, na mchakato huo ulihusisha historia ya ujumbe wa malaika wa kwanza na wa pili uliokamilika kwa kuwasili kwa malaika wa tatu mnamo Oktoba 22, 1844.

> Kule Minneapolis Mungu aliwapa watu Wake vito vya thamani vya ukweli katika mazingira mapya. Nuru hii kutoka mbinguni ilikataliwa na baadhi kwa ukaidi wote ambao Wayahudi walionyesha walipomkataa Kristo, na kulikuwa na mazungumzo mengi kuhusu kushikilia alama za kale za mipaka. Lakini kulikuwa na ushahidi kwamba hawakujua alama za kale za mipaka zilikuwa nini. Kulikuwa na ushahidi na kulikuwa na hoja kutoka katika Neno zilizokubalika kwa dhamiri; lakini akili za watu zilikuwa zimefungwa, zimetiwa muhuri dhidi ya kuingia kwa nuru, kwa sababu walikuwa wameamua kwamba ilikuwa kosa hatari kuondoa 'alama za kale za mipaka' ilhali haikuwa kuhamisha hata kigingi cha alama za kale za mipaka, bali walikuwa na mawazo yaliyopotoka kuhusu kile kilichounda alama za kale za mipaka.

> "Kupita kwa wakati mwaka 1844 kulikuwa kipindi cha matukio makuu, kikifungua mbele ya macho yetu yaliyoshangazwa utakaso wa patakatifu unaotukia mbinguni, na wenye uhusiano wa moja kwa moja na watu wa Mungu duniani, [pia] ujumbe wa kwanza na wa pili wa malaika, na wa tatu, ukifunua bendera ambayo juu yake iliyoandikwa, 'Amri za Mungu na imani ya Yesu.' Mojawapo ya alama za mipaka chini ya ujumbe huu ilikuwa hekalu la Mungu, lililoonekana mbinguni na watu wake wapendao ukweli, na sanduku la agano lenye sheria ya Mungu. Nuru ya Sabato ya amri ya nne ilitoa miale yake yenye nguvu katika njia ya wavunjaji wa sheria ya Mungu. Kwamba waovu si wenye kutokufa ni alama ya zamani ya mipaka. Siwezi kukumbuka jingine lolote linaloweza kuingia chini ya kichwa cha alama za zamani za mipaka. Kelele hizi zote kuhusu kubadilisha alama za zamani za mipaka ni za kufikirika tu." Nyaraka za 1888, 518.

Mnamo tarehe 22 Oktoba 1844, malaika wa tatu aliwasili akiwa na ujumbe mkononi mwake.

> Kadiri huduma ya Yesu ilipokamilika katika Mahali Patakatifu, naye akaingia katika Patakatifu pa Patakatifu, akasimama mbele ya sanduku la agano lenye sheria ya Mungu, akamtuma malaika mwingine mwenye nguvu akiwa na ujumbe wa tatu kwa ulimwengu. Gombo liliwekwa mkononi mwa malaika, na aliposhuka duniani kwa uweza na adhama, alitangaza onyo la kutisha, pamoja na tishio kali kuliko lote kuwahi kuletwa kwa wanadamu. Early Writings, 254.

Tarehe 22 Oktoba 1844, malaika mmoja alishuka akiwa na gombo mkononi mwake ambalo watu wa Mungu walitakiwa kulila. Mafundisho ya "alama za mipaka" yanayotambuliwa wakati huo yalipaswa ama kuliwa na kukubaliwa, au kukataliwa na kutokuliwa. Malaika wa tatu alipowasili akiwa na gombo mkononi mwake, ujumbe uliomo ndani ya gombo hilo uliwakilisha kweli sita za mtihani. Mitihani hiyo sita ilitambuliwa kuwa ni "kupita kwa wakati," kukiwakilisha unabii wa miaka elfu mbili na mia tatu; hukumu, iliyoonyeshwa kama "kutakaswa kwa patakatifu"; ujumbe wa malaika watatu; "sheria ya Mungu"; "Sabato"; na hali ya wafu iliyoonyeshwa kama "roho kutokuwa isiyokufa."

Kweli zile sita bila shaka zina uhusiano, lakini kila moja ilitambuliwa kama alama kuu. Wengine huenda hawataki kujumuisha kupita kwa muda katika orodha hii, lakini kwa wazi wengi walikataa ukweli kwamba tarehe 22 Oktoba 1844 ilikuwa utimilifu halisi wa unabii. Walishindwa jaribio hilo, jambo ambalo bila shaka liliwazuia kukabiliana na majaribio yaliyofuata. Mchakato wa Mungu wa kujaribu umethibitishwa mara kwa mara kuwa wa hatua kwa hatua unaohitaji ushindi juu ya jaribio la kwanza unalopewa, kabla ya kushiriki katika jaribio linalofuata.

> Tulipoanza kuwasilisha nuru kuhusu suala la Sabato, hatukuwa na wazo lililobainika wazi kuhusu ujumbe wa malaika wa tatu wa Ufunuo 14:9-12. Kiini cha ushuhuda wetu tulipokuja mbele ya watu kilikuwa kwamba harakati kuu ya ujio wa pili ilitoka kwa Mungu, kwamba ujumbe wa kwanza na wa pili ulikuwa umekwisha kutangazwa, na kwamba wa tatu ulipaswa kutolewa. Tuliona kwamba ujumbe wa tatu ulimalizika kwa maneno: ‘Hapa kuna subira ya watakatifu, hao wazishikao amri za Mungu, na imani ya Yesu.’ Na tuliona kwa uwazi kama tunavyoona sasa kwamba maneno haya ya kinabii yalidokeza mageuzi ya Sabato; lakini kuhusu ibada ya yule mnyama iliyotajwa katika ujumbe huo ilikuwa nini, au sanamu na alama ya yule mnyama vilikuwa nini, hatukuwa na msimamo uliobainika.

> Mungu, kwa Roho Wake Mtakatifu, alifanya nuru iangaze juu ya watumishi Wake, na jambo hilo likafunguka taratibu katika fahamu zao. Ilihitaji utafiti mwingi na uangalifu wenye wasiwasi kulifuatilia, kiungo baada ya kiungo. Kwa uangalifu, wasiwasi, na kazi isiyokoma, kazi hii imeendelea kusonga mbele hadi kweli kuu za ujumbe wetu, jumla iliyo wazi, iliyoungamana, iliyo kamilifu, zimetolewa kwa ulimwengu.

> Nimeshazungumza kuhusu kufahamiana kwangu na Elder Bates. Nilimkuta akiwa Mkristo wa kweli, mwanaungwana, mwenye adabu na mwenye wema. Alinitendea kwa upole kama vile ningekuwa mtoto wake mwenyewe. Mara ya kwanza aliposikia nikizungumza, alionyesha shauku ya kina. Baada ya kumaliza kuzungumza, alisimama akasema: 'Mimi ni Tomasi mwenye shaka. Siamini maono. Lakini kama ningeweza kuamini kwamba ushuhuda ambao dada amesimulia usiku huu kwa kweli ulikuwa sauti ya Mungu kwetu, ningekuwa mtu mwenye furaha zaidi aliye hai. Moyo wangu umeguswa kwa kina. Ninaamini mzungumzaji ni mkweli, lakini siwezi kueleza kuhusu kuonyeshwa kwake yale mambo ya ajabu aliyotuhadithia.'

> Miezi michache baada ya ndoa yangu, nilihudhuria, pamoja na mume wangu, mkutano huko Topsham, Maine, ambapo Mzee Bates alikuwepo. Wakati huo hakuamini kikamilifu kwamba maono yangu yalikuwa kutoka kwa Mungu. Mkutano huo ulikuwa wa mvuto mkubwa. Roho wa Mungu alinitulia; nilifunikwa katika maono ya utukufu wa Mungu, na kwa mara ya kwanza nikaona sayari nyingine. Baada ya kutoka katika maono, nilisimulia yale niliyoyaona. Kisha Mzee B. akauliza kama nilikuwa nimesoma astronomia. Nikamwambia kuwa sikukumbuka kuwahi kusoma astronomia. Akasema: “Hii ni ya Bwana.” Sikumwona kamwe kabla ya hapo akiwa huru na mwenye furaha namna hiyo. Uso wake ulimeremeta kwa nuru ya mbinguni, naye aliwahimiza kanisa kwa nguvu. Testimonies, juzuu ya 1, 78-80.

Bila shaka, mitihani hii yote ya mafundisho ya imani inahusiana, lakini pia ni mitihani inayoweza kutengwa, na ilifunuliwa hatua kwa hatua kwa watumishi wa Mungu. Kuna makanisa mengi yanayoishika Sabato ya siku ya saba, lakini yanayokataa ujumbe wa malaika watatu. Wanakataa ukweli kwamba hukumu ilianza Oktoba 22, 1844, lakini bado wanaishika Sabato. Mitihani hii ya mafundisho inahusiana lakini inawakilisha mitihani sita mahususi.

Kama ilivyoonyeshwa hivi punde na Joseph Bates, nahodha wa bahari aliyeifahamu astronomia kikamilifu alikubali Roho ya Unabii, ambayo hapo awali alikuwa ameikataa. Mnamo Desemba 1844, Ellen White alipokea maono yake ya kwanza, na mtihani wa saba ukaingia katika harakati hiyo.

> "Biblia lazima iwe mshauri wako. Isome pamoja na Ushuhuda ambao Mungu ameutoa; maana Biblia na Ushuhuda havipingani kamwe na Neno lake. Ikiwa yale yanayonenwa katika Ushuhuda si kulingana na Neno la Mungu, yakatae. Kristo na Beliali hawawezi kuungana." Ujumbe Uliochaguliwa, kitabu cha 3, 33.

Muda mfupi baada ya kukatishwa tamaa kuu, Dada White aliidhinisha makala iliyobainisha kwamba Kristo alihamia kutoka Mahali Patakatifu hadi Mahali Patakatifu Zaidi tarehe 22 Oktoba 1844. Alilipendekeza chapisho hilo kwa “kila mtakatifu.”

> "Ninaamini kwamba Patakatifu, litakalotakaswa mwishoni mwa siku 2300, ni Hekalu la Yerusalemu Mpya, ambalo Kristo ni mhudumu wake. Bwana alinionyesha katika maono, zaidi ya mwaka mmoja uliopita, kwamba Ndugu Crosier alikuwa na nuru ya kweli kuhusu utakaso wa Patakatifu, n.k.; na kwamba ilikuwa mapenzi yake, kwamba Ndugu C. aandike mtazamo aliotupatia katika Day-Star, Extra, Februari 7, 1846. Ninajihisi nikiwa nimepewa mamlaka kamili na Bwana, kuipendekeza ile Extra kwa kila mtakatifu." Neno kwa Kundi Dogo, 12.

Uidhinishaji wake ulikuwa wa maelezo ya Crosier kuhusu kuingia kwa Kristo katika Mahali Patakatifu Sana, lakini makala hiyo ilijumuisha mafundisho kadhaa yenye makosa, yakiwemo mafundisho ya Uprotestanti uliopotoka kwamba 'ya kila siku' katika kitabu cha Danieli iliwakilisha huduma ya Kristo. Kwa hiyo akaandika ufafanuzi uliotolewa kwa mara ya kwanza mnamo 1850, kisha baadaye ukaingizwa katika kitabu Early Writings. Huko alibainisha kwamba "wale waliotoa mwito wa saa ya hukumu walikuwa na mtazamo sahihi kuhusu 'ya kila siku'."

> Kisha nikaona kuhusu 'kila siku' (Danieli 8:12) kwamba neno 'sadaka' liliongezwa kwa hekima ya mwanadamu, na halimo katika andiko, na kwamba Bwana aliwapa wale waliotoa mwito wa saa ya hukumu mtazamo sahihi juu yake. Kulipokuwapo umoja, kabla ya 1844, karibu wote walikuwa wameungana katika mtazamo sahihi wa 'kila siku'; lakini katika mkanganyiko tangu 1844, mitazamo mingine imekubaliwa, na giza na mkanganyiko vimefuata. Early Writings, 74.

Somo la "kile cha kila siku" katika kitabu cha Danieli likawa ishara ya kurejea kwa Uadventista kwenye mbinu za Uprotestanti mkengeufu mapema karne ya ishirini, na leo ufahamu sahihi wa Wamileraiti kuhusu "kile cha kila siku" umekataliwa na wanatheolojia wa Uadventista. Umekataliwa, licha ya Dada White kubainisha waziwazi kwamba Wamileraiti walikuwa sahihi walipotambua "kile cha kila siku" kuwa ni nguvu ya kishetani ya upagani. Walikataa ukweli wa "kile cha kila siku" si tu kinyume na uidhinisho wake uliovuviwa kwamba ufahamu wa Wamileraiti ulikuwa sahihi, bali pia kinyume moja kwa moja na kubainisha kwake kwa uwazi kwamba fundisho la uongo linalofundisha kwamba "kile cha kila siku" linawakilisha huduma ya Kristo katika patakatifu lililetwa na "malaika waliofukuzwa kutoka mbinguni!"

> "Na alikuwepo Ndugu Daniells, ambaye adui alikuwa akifanya kazi juu ya akili yake; na akili yako na akili ya Mzee Prescott zilikuwa zikifanyiwa kazi na malaika waliofukuzwa kutoka mbinguni." Manuscript Releases, juzuu ya 20, 17.

Ukataa wake wa kina kwa kile ambacho Uadventista kwa sasa hutumia kama mojawapo ya “sahani za ngano za uongo” zake ulikuwa mkali sana, kwa sababu Daniells na Prescott walichukua ishara ya nguvu za kishetani (upagani) na kuihusisha ishara hiyo na Kristo (huduma Yake ya patakatifu). Hii inafanya idadi ya mitihani ya mafundisho kuwa minane.

Jaribio la tisa katika historia inayoelekea hadi mwaka 1863 ni kutengenezwa kwa bao la pili la Habakuki mnamo 1850. Chati ya waanzilishi ya 1843 ilitengenezwa mwaka 1842, na inaitwa tu chati ya 1843 kwa sababu ilitabiri kurejea kwa Kristo mwaka 1843. Agizo la kutengeneza bao la pili la Habakuki lilitolewa kwa Dada White mwaka 1850. Kutengenezwa kwa mabao mawili ya Habakuki kunaunganisha historia ya ujumbe wa malaika wa kwanza na wa pili na historia ya ujumbe wa malaika wa tatu. Katika wasifu ulioandikwa na mjukuu wake kuhusu maisha na kazi yake, anatoa muhtasari wa matukio yaliyosababisha kutengenezwa kwa chati ya 1850. Anafanya hivyo kwa kuchagua nukuu husika kutoka kwa Dada White na kuongeza maoni yake katika muhtasari.

> Tuliporudi nyumbani kwa Ndugu Nichols, Bwana alinipa maono na kunionyesha kwamba ukweli lazima ufanywe wazi juu ya vibao, na kwamba hilo lingewafanya wengi waamue kwa ajili ya ukweli kupitia ujumbe wa malaika wa tatu, huku zile mbili za kwanza zikiwa zimefanywa wazi juu ya vibao.—Barua 28, 1850.

> Katika maono haya pia alionyeshwa kile ambacho kingempa James White ujasiri wa kuendelea kuchapisha:

> Niliona pia kuwa ilikuwa muhimu vilevile gazeti kuchapishwa kama ilivyokuwa muhimu kwa wajumbe kwenda, kwa kuwa wajumbe wanahitaji gazeti la kubeba pamoja nao, lenye ukweli wa sasa, ili kuliweka mikononi mwa wale wanaosikia, na hapo ukweli usingefifia akilini. Na kwamba gazeti hilo lingeenda mahali ambapo wajumbe wasingeweza kwenda.—Ibid.

> Kazi ya chati mpya ilianza mara moja, na fursa ilitolewa kuwaambia ndugu kuhusu hilo katika toleo la Present Truth ambalo James alilichapisha mwezi uliofuata:

> Chati. Chati ya mpangilio wa nyakati ya maono ya Danieli na Yohana, iliyokusudiwa kuonyesha kwa uwazi ukweli wa sasa, sasa inachapishwa kwa njia ya lithografia chini ya uangalizi wa Ndugu Otis Nichols, wa Dorchester, Massachusetts. Wale wanaofundisha ukweli wa sasa watasaidiwa sana nayo. Taarifa zaidi kuhusu chati hiyo zitatolewa baadaye.-Present Truth, Novemba, 1850.

> Kufikia mwishoni mwa Januari 1851, chati hiyo ilikuwa tayari na ikatangazwa kwa $2. James White alifurahishwa sana nayo na akaitoa bure kwa 'wale ambao Mungu amewaita kutoa ujumbe wa malaika wa tatu' (Review and Herald, Januari, 1851). Baadhi ya michango ya ukarimu ilikuwa imesaidia kukidhi gharama za uchapishaji. Arthur White, Ellen G. White: Miaka ya Mapema, juzuu ya 1, 185.

Akizungumzia chati ya mwaka 1843, Dada White aliandika kwamba ilikuwa imeongozwa na Mungu.

> “Bwana alinionyesha kwamba chati ya 1843 ilielekezwa na mkono wake, na kwamba hakuna sehemu yake inayopaswa kubadilishwa; kwamba tarakimu zake zilikuwa kama alivyotaka ziwe. Kwamba mkono wake ulikuwa juu yake na ukaficha kosa katika baadhi ya tarakimu zake, ili mtu yeyote asiweze kuliona, mpaka mkono wake ulipoondolewa.” Review and Herald, Novemba 1, 1850.

Alipoandika kuhusu nuru iliyoambatana na amri ya kutengeneza chati nyingine mnamo 1850, alitoa idhini ileile ya kimungu kwa chati ya 1850 kama ile iliyokuwa imetolewa kuhusu chati ya 1843, huku pia akibainisha kwamba chati nyingine zilizokuwa zikitengenezwa wakati huo hazikubalika mbele za Bwana. Amri ya kutengeneza chati mpya iliunganishwa na amri ya kuchapisha chapisho jipya.

> Niliona kwamba shughuli ya kutengeneza chati ilikuwa imekosewa kabisa. Ilianzia kwa Ndugu Rhodes na ikaendelezwa na Ndugu Case. Fedha zimetumika katika kutengeneza chati na kutengeneza picha zisizo na staha na za kuchukiza za kuwakilisha malaika na Yesu mtukufu. Niliona kwamba mambo kama hayo hayampendezi Mungu. Niliona kwamba Mungu alihusika katika kuchapishwa kwa chati hiyo na Ndugu Nichols. Niliona kwamba kulikuwa na unabii kuhusu chati hii katika Biblia, na ikiwa chati hii imekusudiwa kwa watu wa Mungu, ikiwa inamtosha mmoja inamtosha mwingine pia, na ikiwa mmoja alihitaji chati mpya iliyochorwa kwa ukubwa mkubwa zaidi, basi wote wanaihitaji vivyo hivyo.

> Niliona kwamba kilikuwa ni hisia ya kutotulia, ya wasiwasi, ya kutotosheka, ya kukosa shukrani ndani ya Ndugu Case iliyotamani mchoro mwingine. Niliona kwamba michoro hii iliyopakwa rangi ilikuwa na athari mbaya kwa kusanyiko. Ilisababisha roho nyepesi ya mzaha na kejeli kuwepo katika mkutano.

> Niliona kwamba michoro iliyoagizwa na Mungu iliigusa akili kwa namna inayopendeza, hata bila maelezo. Kuna kitu chepesi, cha kupendeza na cha kimbinguni katika uwakilishi wa malaika kwenye michoro hiyo. Akili huongozwa karibu bila kutambua kwa Mungu na mbinguni. Lakini michoro mingine iliyotengenezwa huichukiza akili, na husababisha mawazo kujishughulisha zaidi na mambo ya dunia kuliko ya mbinguni. Picha zinazoonyesha malaika zinaonekana zaidi kama mashetani kuliko viumbe wa mbinguni. Niliona kwamba michoro hiyo kwa siku na wiki ilikuwa ikimshikilia mawazo ya Ndugu Case, ilhali alipaswa kuwa akitafuta hekima ya kimbinguni kutoka kwa Mungu, na alipaswa kuwa akikua katika neema za Roho na maarifa ya kweli.

> "Niliona kwamba kama fedha zilizopotezwa katika kuchapisha chati zingetumika kuweka ukweli wazi mbele ya ndugu kwa kuchapisha vijarida, n.k., jambo hilo lingeleta mema mengi na kuokoa roho. Niliona kwamba biashara ya kutengeneza chati imeenea kama homa." Manuscript Releases, nambari 13, 359; 1853.

Anaeleza wazi kwamba "Mungu alihusika katika kuchapishwa kwa chati ya [1850] iliyotayarishwa na Ndugu Nichols," na kwamba kulikuwa na "unabii [Habakuki mbili] wa chati hii katika Biblia." Alibainisha pia kwamba "chati" [wingi; 1843 na 1850] ambazo "ziliamriwa na Mungu ziligusa akili kwa namna ya kupendeza, hata bila maelezo." Habakuki mbili aliwaamuru Wamiller kuyafanya maono yawe wazi juu ya mbao, (kwa wingi), ili yule asomaye chati hizo mbili aweze kukimbia huku na huku katika Neno la Mungu. Chati za kimungu hazikuhitaji maelezo ya ziada, kama ilivyokuwa kwa chati bandia ya 1863 ya Uriah Smith.

> Na Bwana akanijibu, akasema, Andika njozi, ukaifanye iwe wazi juu ya vibao, ili aisomaye aende mbio. Habakuki 2:2.

Jaribio la kumi ndilo kiini cha makala haya. Kwa yale majaribio kumi yaliyotajwa na Musa katika Hesabu sura ya kumi na nne, wanazuoni wa Kiebrania na wanatheolojia wengine hutoa dhana mbalimbali kuhusu ni matukio yapi katika historia kuanzia ukombozi kupitia Bahari ya Shamu hadi uasi wa wapelelezi kumi yanayoweza kuwakilisha majaribio hayo. Uasi wa historia hiyo unatoa uwezekano kadhaa wa kuchagua, lakini ni hakika kuwa jaribio la kumi linaashiria mwanzo wa miaka arobaini ya kufa taratibu jangwani hadi waasi wote waliokuwa wamefikia umri wa kuwajibika walipokufa.

Vivyo hivyo, baadhi ya watu wanaweza kupinga chaguo langu la vipimo hivi kumi vya mafundisho, kwa kuwa huenda kukawa na tofauti zinazoonekana bora kuliko ninachowasilisha hapa. Pamoja na hayo, kipimo la kumi na la mwisho ni wazi kama ulivyokuwa uasi wa wapelelezi kumi. Kilikuwa ni kukataa mara saba za Mambo ya Walawi ishirini na sita. Kuna ushahidi kadhaa wa kinabii wa kuuthibitisha utambulisho huu.

Katika makala ijayo tutaanza kuwatambua wale mashahidi wa kinabii wanaounga mkono utambuzi kwamba nyakati saba za Mambo ya Walawi sura ya ishirini na sita ni ushindwa wa kumi na wa mwisho wa Uadventista wa Laodikia.

> Wakati nguvu za Mungu zinaposhuhudia kuhusu kilicho kweli, ukweli huo unapaswa kusimama milele kama ukweli. Hakuna mawazo ya baadaye yanayopingana na nuru ambayo Mungu ametoa yanayopaswa kuzingatiwa. Watu wataibuka na tafsiri za Maandiko ambazo kwao ni ukweli, lakini ambazo si ukweli. Ukweli wa wakati huu, Mungu ametupatia kama msingi wa imani yetu. Yeye mwenyewe ametufundisha kilicho kweli. Mmoja ataibuka, na mwingine tena, pamoja na nuru mpya inayopingana na nuru ambayo Mungu ametoa kwa uthibitisho wa Roho Wake Mtakatifu.

> Wachache bado wako hai waliopitia ule uzoefu uliopatikana wakati wa kuwekwa msingi wa ukweli huu. Mungu kwa neema ameuhifadhi uhai wao ili warudie tena na tena, hadi mwisho wa maisha yao, ule uzoefu walioupitia, kama vile Yohana mtume alivyofanya hadi mwisho kabisa wa maisha yake. Na wabeba bendera ambao wameanguka katika mauti, wanapaswa kuzungumza kupitia kupigwa chapa upya kwa maandishi yao. Nimeelekezwa kwamba kwa njia hii sauti zao zitasikika. Wanapaswa kutoa ushuhuda wao kuhusu kile kinachounda ukweli wa wakati huu.

> Hatupaswi kupokea maneno ya wale wanaokuja na ujumbe unaopingana na vipengele maalum vya imani yetu. Hukusanya wingi wa Maandiko, na kuyapanga kama ushahidi kuzunguka nadharia wanazodai. Hili limefanywa mara kwa mara katika kipindi cha miaka hamsini iliyopita. Na ijapokuwa Maandiko ni neno la Mungu, na yanapaswa kuheshimiwa, matumizi ya Maandiko, ikiwa matumizi hayo yataiondoa nguzo moja kutoka katika msingi ambao Mungu ameudumisha kwa miaka hamsini hii, ni kosa kubwa. Yeyote anayetumia Maandiko kwa namna hiyo hajui lile dhihirisho la ajabu la Roho Mtakatifu lililotoa nguvu na uzito kwa ujumbe wa nyakati zilizopita uliokuja kwa watu wa Mungu." Selected Messages, book 1, 161.

Back to Articles