Article

# Panium - Nambari Nane

Muhtasari wa Mstari wa Tatu

Author

Jeff Pippenger

Published

March 17, 2025

Formats

PDF
Word

Seleucus III Ceraunus alitawala kwa muda mfupi kama mfalme kuanzia 226 hadi 223 KK, kabla ya kuuawa au kufa katika mazingira ya kutatanisha. Seleucus III alikuwa mtangulizi wa moja kwa moja wa Antiochus III. Ndugu hao wawili wanawakilisha ‘wana’ wa aya ya kumi, na wanawakilisha Reagan na Bush mwaka 1989.

> Lakini wanawe watachochewa, nao watakusanya vikosi vingi vyenye nguvu; na mmoja bila shaka atakuja, atafurika na kupita; kisha atarudi, naye atachochewa, hata kufikia ngome yake. Danieli 11:10.

Mstari wa kumi ndio mstari wa tatu, nao unawakilisha “wakati wa mwisho” mwaka 1989. Unahusishwa na mstari wa arobaini wa sura ya kumi na moja na Isaya sura ya nane mstari wa nane. Uunganisho wa mistari hii mitatu unaonyesha kwamba mstari wa kumi na moja unawakilisha vita vya sasa vya Ukraina, huku Putin na Zelenskyy wakiwa mahasimu wanaowakilishwa katika Vita vya Raphia vilivyoelezwa katika mstari wa kumi na moja. Mstari wa kumi na mbili unaeleza matokeo ya vita vya Ukraina na hatima ya Putin. Mistari ya kumi na tatu hadi kumi na tano ni Vita vya Panium.

Mada ya aya ya kumi ni “wakati wa mwisho,” na kulingana na kanuni zinazohusishwa na kufunguliwa kwa ukweli katika “wakati wa mwisho,” aya hiyo—ingawa ni aya moja tu—inawakilisha mistari mingi ya kinabii. Aya ya kumi inaonyesha mwanzo wa historia iliyofichika ya aya ya arobaini, ambayo inaashiria mwanzo wa harakati ya malaika wa tatu na kutiwa muhuri kwa wale mia moja na arobaini na nne elfu.

Aya hiyo inaunganisha nyakati saba za Mambo ya Walawi 26 kama zilivyotambuliwa katika maono yanayoanza katika Isaya sura ya saba. Muunganiko huo unaashiria kuunganishwa kwa Uungu na ubinadamu, ambao ndio ukamilishaji wa fumbo la utauwa wakati wa kupigwa kwa baragumu la saba, ambalo ndilo ole la tatu la Uislamu.

Aya hiyo inaashiria mwaka 1989 kama wakati wa mwisho, na kupitia uhusiano wa mara saba za Walawi ishirini na sita, inajumuisha ukweli wa msingi wa William Miller, na uasi wa mwaka 1863. Aya hiyo inaanzisha historia iliyofichwa ya aya ya arobaini. Kwa hiyo, ni kipengele muhimu cha ongezeko la maarifa, ambalo linawasili wakati wa mwisho mnamo 1989 na huanza taswira ya kinabii ya matukio ya nje yanayounda historia iliyofichwa ya aya ya arobaini, na kupitia uhusiano wake na mara saba pia hutambua matukio ya ndani katika historia kati ya 1989 na sheria ya Jumapili.

Nambari kumi ni ishara ya mtihani, na uhusiano wa mistari na maono ya Isaya sura ya saba ambayo yanatoa mkazo juu ya kuelewa ukweli.

> Kwa maana kichwa cha Shamu ni Dameski, na kichwa cha Dameski ni Resini; na ndani ya miaka sitini na mitano Efraimu atavunjika, asiwe watu tena. Na kichwa cha Efraimu ni Samaria, na kichwa cha Samaria ni mwana wa Remalia. Msipoamini, kwa hakika hamtathibitika. Isaya 7:8, 9.

Hutathibitika usipoamini kwamba "kichwa" kinawakilisha mji mkuu (Samaria na Damascus) na mfalme (Rezin na Pekah mwana wa Remaliah). Usipoelewa alama hizo tatu zinazobadilishana, katika muktadha wa Isaya sura ya nane, aya ya nane (ambayo ni maono yale yale kama sura ya saba), basi hutaweza kuwatambua Putin na Urusi kuwa mfalme wa kusini katika aya za kumi na moja hadi kumi na tano.

> Basi sasa, tazama, Bwana analeta juu yao maji ya mto, yenye nguvu na mengi, yaani mfalme wa Ashuru, pamoja na utukufu wake wote; naye atafurika juu ya matawi yake yote, na kuvuka kingo zake zote; Naye atapita katika Yuda; atafurika na kupita, atafikia hata shingoni; na kunyoosha kwa mabawa yake kutajaza upana wa nchi yako, Ee Imanueli. Isaya 8:7, 8.

Mada ya aya ya kumi ni mchakato wa majaribio wa hatua tatu unaoanza wakati wa mwisho na kupelekea kufungwa kwa mlango wa rehema wakati wa sheria ya Jumapili.

> Akasema, Enenda zako, Danieli; kwa maana maneno hayo yamefungwa na kutiwa muhuri hata wakati wa mwisho. Wengi watatakaswa, watafanywa weupe, na kujaribiwa; bali waovu watafanya maovu; wala hakuna miongoni mwa waovu atakayeelewa; bali wenye hekima wataelewa. Danieli 12:9, 10.

Katika "wakati wa mwisho" kitabu cha Danieli "kinaondolewa muhuri" na mchakato wa kujaribiwa wa hatua tatu unaowakilishwa na "kutakaswa, na kufanywa weupe, na kujaribiwa" unaanza. "Wenye hekima" wanaelewa, "waovu" hawaelewi. Ukosefu wao wa uelewa, kama vile ukosefu wao wa mafuta katika mfano wa wanawali kumi, huwasababisha waangamizwe.

> Watu wangu wanaangamizwa kwa kukosa maarifa; kwa kuwa umeyakataa maarifa, mimi nami nitakukataa, hutakuwa kuhani wangu; kwa kuwa umesahau sheria ya Mungu wako, mimi nami nitawasahau watoto wako. Hosea 4:6.

Maneno "Watu wangu" yanamaanisha watu wa agano, na hawa watu wa agano watakataliwa na kuangamizwa kwa "ukosefu wa maarifa." Sheria ya Jumapili nchini Marekani ndiyo alama ya njia ambapo mambo husahauliwa au hukumbukwa. "Kumbuka siku ya Sabato" ni ukweli wa sasa katika wakati huo. Ni hapo kahaba wa Tiro anakumbukwa. Ni hapo Mungu anakumbuka dhambi za Babeli katika Ufunuo.

> Nikasikia sauti nyingine kutoka mbinguni ikisema, Tokeni kwake, watu wangu, msishiriki dhambi zake, wala msipokee mapigo yake. Kwa maana dhambi zake zimefika hata mbinguni, na Mungu amekumbuka maovu yake. Mlipeni kama alivyowalipa ninyi, na mwongeze maradufu kwake kwa kadiri ya matendo yake; katika kikombe alichokijaza, mjazeni kwake maradufu. Ufunuo 18:4-6.

Hapo ndipo watoto, au kizazi cha mwisho cha kinabii cha Uadventista wa Laodikia, wanakatiliwa mbali. Hapo ndipo wale ambao Danieli anawaita "waovu" huonyesha kwamba walikuwa "wamesahau" sheria ya Mungu, na sehemu ya sheria ya Mungu waliyosahau ni kanuni au sheria za kinabii za Mungu. Muktadha unaonyesha wazi kwamba wanakosa "maarifa" yanayoongezeka wakati kitabu cha Danieli kinapoondolewa muhuri. Danieli anawaweka "wenye hekima" kinyume na "waovu," na Yesu anawaweka "wanawali wenye hekima" kinyume na "wanawali wapumbavu." Amosi anawatambua kundi hilo hilo kama "wanawali warembo" kuwa wale wasioweza kuupata ujumbe wa kinabii unaowakilishwa na mashariki, kaskazini na bahari.

> Tazama, siku zinakuja, asema Bwana Mungu, kwamba nitatuma njaa katika nchi, si njaa ya mkate, wala kiu ya maji, bali ya kusikia maneno ya Bwana. Nao watatanga kutoka bahari hadi bahari, na kutoka kaskazini hata mashariki; watakimbia huku na huku wakitafuta neno la Bwana, wala hawatalipata. Siku hiyo wanawali warembo na vijana watazimia kwa kiu. Wale waapao kwa dhambi ya Samaria, na kusema, Mungu wako, Ee Dani, yu hai; na, njia ya Beersheba i hai; hao nao wataanguka, wala hawatainuka tena. Amosi 8:11-14.

Ujumbe wanaoushindwa kuupata unawakilishwa na mahali wanapoutafuta, wanapotangatanga “kutoka bahari hadi bahari, na kutoka kaskazini hata mashariki.” Amosi anasema hawa “wanawali warembo” wako katika “njaa” ya kusikia “Neno la Bwana,” na kwamba “siku hiyo watakimbia huku na huko kutafuta neno la Bwana, wala hawatalipata.” Ujumbe uliofunuliwa kutoka katika kitabu cha Danieli wakati wa mwisho mnamo 1989, katika utimilifu wa aya ya arobaini, na pia aya ya kumi, za sura ya kumi na moja, umefupishwa katika aya mbili za mwisho za sura ya kumi na moja.

> Lakini habari kutoka mashariki na kutoka kaskazini zitamtia fadhaa; kwa hiyo atatoka kwa ghadhabu kuu ili kuharibu, na kuwaangamiza kabisa wengi. Naye atasimamisha hema za jumba lake la kifalme kati ya bahari katika mlima mtakatifu wa utukufu; lakini atafikia mwisho wake, wala hakuna atakayemsaidia. Danieli 11:44, 45.

Mungu anakumbuka wanawali wapumbavu, waadilifu na waovu waliokosa mafuta, pamoja na ujumbe wa mashariki, kaskazini na bahari uliokataa maarifa na agano la Mungu na Sheria yake, wakati wa sheria ya Jumapili. Vita vitatu vimewakilishwa katika aya za kumi hadi kumi na tano. Ninatenganisha vita hivi vitatu katika historia tatu, lakini pia huunda mstari mmoja vinapotazamwa pamoja, kwa kuwa aya ya kumi inafungua “wakati wa mwisho” na hivyo inaanzisha mchakato wa mitihani wa hatua tatu.

Aya ya kumi inahusishwa na “mara saba” za Walawi 26, na hivyo pia na misingi ya Uadventista na kazi ya William Miller. Hatua ya pili kati ya zile tatu ni jaribio la kuona ambalo lilianza wakati nuru ya aya ya kumi na moja ilipofunguka na vita vya Ukraine vilipoibuka. Jaribio la pili ni la kuona na linawakilisha jaribio kuhusu uwezo wetu wa kutambua matukio ya sasa katika mwanga wa Neno la kinabii la Mungu. Jaribio la tatu ni Vita vya Panium vya aya ya kumi na tano, ambapo jina la Simoni Bar-Yona lilibadilishwa kuwa Petro, na hivyo likaashiria kutiwa muhuri kwa elfu mia moja arobaini na nne, kabla tu ya mlango wa rehema kufungwa katika sheria ya Jumapili ya aya ya kumi na sita.

Tunapozingatia kujitokeza kwa Antioko Mkuu katika kila moja ya vita vitatu vinavyowakilishwa na aya za kumi, kumi na moja, na kumi na tano, pia tunaona, katika aya za tisa hadi kumi na sita, historia ya kuinuka na kuanguka kwa nabii wa uongo wa unabii wa Kibiblia.

Aya ya kwanza hadi ya nne zinatambua kuinuka na kuanguka kwa nguvu ya joka. Aya ya tisa na ya kumi zinatambua 1798 na 1989, mtawalia, na kwa kufanya hivyo, aya ya tisa hadi ya kumi na sita zinatambua kuinuka na kuanguka kwa nabii wa uongo. Aya ya arobaini hadi ya arobaini na tano zinawakilisha kuinuka na kuanguka kwa mnyama. Aya ya tisa na ya kumi pia zinaendana na "nyakati mbili za mwisho" za aya ya arobaini mnamo 1798 na 1989.

Dada White anatufahamisha waziwazi kwamba kuelewa vibaya “wakati wa mwisho” husababisha mkanganyiko kuhusu ni wapi unabii unapaswa kutumika.

> "Wengi wanafanya jambo lilelile leo, mwaka 1897, kwa sababu hawajapata uzoefu katika ujumbe wa kupima uliojumuishwa katika ujumbe wa malaika wa kwanza, wa pili, na wa tatu. Wapo wanaotafuta katika Maandiko ushahidi kwamba ujumbe huo bado uko katika wakati ujao. Wanakiri ukweli wa ujumbe huo, lakini wanashindwa kuwapa mahali pao panapostahili katika historia ya kinabii. Hivyo, watu wa namna hiyo wako hatarini kuwapotosha watu kuhusu mahali pa ujumbe huo. Hawaoni wala kuelewa wakati wa mwisho, wala hawajui wakati wa kuweka ujumbe wa malaika wa kwanza, wa pili, na wa tatu mahali pao. Siku ya Mungu inakuja kwa hatua za siri, lakini wale wanaodhaniwa kuwa wenye hekima na wakuu wanapiga porojo kuhusu 'elimu ya juu' ambayo wanadhani chanzo chake ni wanadamu wenye mipaka. Hawajui ishara za kuja kwa Kristo, wala za mwisho wa dunia." Mahubiri na Hotuba, juzuu ya 1, 290.

Mada ya aya ya kumi ni “wakati wa mwisho,” na kuna “nyakati za mwisho” kadhaa zilizotambuliwa katika sura ya kumi na moja. Ikiwa “huoni wala huelewi” zile “nyakati za mwisho” katika sura ya kumi na moja, hutajua lini “kuutambua ujumbe.” Anasema, “wapo wanaochunguza Maandiko,” na kama ilivyo kwa manabii wote, maneno yake yanahusu siku za mwisho; hivyo katika siku za mwisho wale anaowatambua ni kundi lisiloelewa wakati wa mwisho, kwa hiyo wao pia ni “wanawali warembo” wa Amosi wanaoanguka wala hawatainuka tena.

Katika sura ya kumi na moja aya ya kwanza, Dario na Koreshi wanasimama pamoja kuashiria wakati wa mwisho mwaka 1989. Wakati Ptolemy alipoenda Babeli na kumchukua mfalme wa kaskazini mateka kwenda Misri mwaka 246 K.K., jambo hilo kwa upande wake liliashiria mwaka 1798 kama inavyowakilishwa katika aya za saba hadi tisa; lilikuwa "wakati wa mwisho." Aya ya kumi ni "wakati wa mwisho" mwaka 1989.

1798 ni mwisho wa miaka 2520 ya kutawanywa kwa Ufalme wa Israeli wa Kaskazini iliyoanza mwaka 723 K.K. Miaka 1260 baadaye, mwaka 538, Upapa ulitawala kwa miaka 1260 hadi 1798. 1798 ni "wakati wa mwisho," kwa kuwa ni mwisho wa nyakati saba, na pia wa miaka 1260, pamoja na miaka 1290 ya Danieli sura ya kumi na mbili. 1798 ni "wakati wa mwisho" na kwa hiyo 538 pia ni "wakati wa mwisho." 538 ni mwisho wa miaka 1260 ambayo upagani ulikanyaga patakatifu pa Mungu na jeshi Lake, ambayo ilitangulia Upapa kufanya kazi ileile kwa muda uleule.

538 inawakilisha kupewa mamlaka kwa upapa, na kwa kufanya hivyo inawakilisha kupewa tena mamlaka kwa upapa wakati wa sheria ya Jumapili. Sheria ya Jumapili inatambulisha “wakati wa mwisho.” Kwa hiyo, aya ya kumi na sita, pamoja na aya ya kwanza, saba hadi tisa, na aya ya kumi zote zinaashiria “wakati wa mwisho.” Kweli hii inapaswa kueleweka na wale wanaojua wakati wa kuweka ujumbe mahali pake. Pompeo alitimiza aya ya kumi na sita alipoiteka Yerusalemu. Alifuatwa na Yulio Kaisari, Augosto Kaisari na Tiberio Kaisari. Kuzaliwa kwa Yesu kulikuwa “wakati wa mwisho” na kulifanyika wakati wa utawala wa Augosto Kaisari.

> Ndipo badala yake atasimama mtu atakayetoza kodi katika utukufu wa ufalme; lakini katika siku chache ataangamizwa, wala si kwa ghadhabu, wala si kwa vita. Danieli 11:20.

Aya ya ishirini inaongeza kwenye orodha ya "wakati wa miisho" katika sura ya kumi na moja, na vivyo hivyo Kaisari Tiberias ambaye alitawala wakati wa kusulubiwa kwa Kristo.

> Na mahali pake atasimama mtu mwenye kudharauliwa, ambaye hawatampa heshima ya ufalme; lakini atakuja kwa amani, na kuupata ufalme kwa kujipendekeza. Na kwa nguvu kama za gharika watasombwa kutoka mbele yake, na kuvunjika; naam, hata mkuu wa agano. Danieli 11:21, 22.

Msalaba unasimama katikati ya juma la kinabii ambalo Kristo alikuja kulithibitisha pamoja na wengi.

> Naye atathibitisha agano na wengi kwa muda wa juma moja; na katikati ya juma atasitisha dhabihu na sadaka, na kwa sababu ya kuenea kwa machukizo ataifanya kuwa ukiwa, hata mpaka utimilifu, na yaliyoamuliwa yatamiminwa juu ya aliye ukiwa. Danieli 9:27.

Katikati ya juma, kuna mwanzo na mwisho: siku 1,260 za kwanza ziliishia pale pale ambako siku 1,260 zilizofuata zilianza. Juma hilo linapatana na mara saba za kutawanywa dhidi ya ufalme wa kaskazini, ambao uliwakilisha upagani na upapa kwa kukanyaga chini mahali patakatifu na jeshi.

> Ndipo nikamsikia mtakatifu mmoja akinena, na mtakatifu mwingine akamwambia yule mtakatifu aliyekuwa akinena, Hata lini yataendelea maono kuhusu sadaka ya kila siku, na maasi ya uharibifu, hata mahali patakatifu na jeshi vitiwe chini ya nyayo? Danieli 8:13.

538 ni "wakati wa mwisho" na inalingana na msalaba, ambao pia ni mwisho wa kipindi cha unabii. 538 na msalaba hutoa mashahidi wawili kwamba mwanzo na mwisho wa unabii huwekwa alama kinabii kama "wakati wa mwisho."

Aya za ishirini na moja na ishirini na mbili, aya ya ishirini, aya ya kumi na sita, aya ya kumi, aya za saba hadi tisa, na aya ya kwanza zote zinaashiria “wakati wa mwisho.” Aya ya ishirini na tatu inabainisha muungano ambao Wayahudi wa Wamakabayo walioufanya na Roma ya kipagani kati ya 161 hadi 158 KK. Historia ya Nasaba ya Hasmonea, kuanzia vita vyao vya kwanza hadi mwisho wao katika uharibifu wa Yerusalemu mwaka 70 BK, inawakilisha Uprotestanti uliopotoka nchini Marekani ukianzia mwaka 1844, ambao ni mwisho wa unabii wa wakati, na hivyo “wakati wa mwisho,” na kuishia katika sheria ya Jumapili kama inavyowakilishwa na mwaka 70 BK.

Aya ya ishirini na tatu inatambua “wakati wa mwisho” mnamo mwaka 167 K.K. katika vita vya Modein, na pia mnamo mwaka 70 B.K., vyote viwili vikiwa mifano ya 1844 na sheria ya Jumapili, mtawalia. Aya ya ishirini na tatu, aya ya ishirini na moja na ya ishirini na mbili, aya ya ishirini, aya ya kumi na sita, aya ya kumi, aya ya saba hadi ya tisa, na aya ya kwanza zote zinaashiria “wakati wa mwisho.”

Mstari wa ishirini na nne unatambua utawala wa miaka mia tatu na sitini wa Roma ya kipagani, hivyo kuashiria mwanzo mnamo 31 KK na mwisho mnamo 330 kama "wakati wa miisho." Mstari wa ishirini na saba na wa ishirini na tisa inatambua mwanzo na mwisho wa kipindi hicho, hivyo mstari wa ishirini na nne, mstari wa ishirini na saba, mstari wa ishirini na tisa, mstari wa ishirini na tatu, mistari ya ishirini na moja na ishirini na mbili, mstari wa ishirini, mstari wa kumi na sita, mstari wa kumi, mistari ya saba hadi tisa na mstari wa kwanza, vyote vinaashiria "wakati wa mwisho."

Aya ya thelathini na moja inatambua mwaka 538, wakati chukizo la uharibifu liletalo ukiwa lilipowekwa, na aya za thelathini na sita na arobaini zinatambua 1798 kama "wakati wa mwisho". Mwaka 538 katika aya ya thelathini na moja na 1798 katika aya za thelathini na sita na arobaini, aya za ishirini na saba na ishirini na tisa, aya ya ishirini na nne, aya ya ishirini na tatu, aya za ishirini na moja na ishirini na mbili, aya ya ishirini, aya ya kumi na sita, aya ya kumi, aya za saba hadi tisa na aya ya kwanza zote zinaashiria "wakati wa mwisho".

“Wakati wa mwisho” umetajwa mara kumi na tatu kabla ya aya ya arobaini na moja, ambayo ni sheria ya Jumapili na “wakati wa mwisho” mwingine, kama ilivyo aya ya arobaini na tano, wakati papa anafikia mwisho wake bila yeyote wa kumsaidia. Mara kumi na tano “wakati wa mwisho” unapatikana katika sura ya kumi na moja. Mada ya aya ya kumi ni “wakati wa mwisho.” Inawakilisha kweli zinazofunguliwa katika wakati wa kutiwa muhuri wa wale mia arobaini na nne elfu.

Tutaendelea katika makala ijayo.

Back to Articles