Article

# Panium - Nambari Kumi na Tisa

Wakuu: Antioko, Konstantino, na Rais wa Mwisho

Author

Jeff Pippenger

Published

March 1, 2026

Formats

PDF
Word

Ufunguo wa kuzigawa kwa usahihi aya ya kumi hadi ya kumi na sita za Danieli sura ya kumi na moja unapatikana katika matumizi ya msingi ya kinabii yaliyotumiwa zaidi ya miaka thelathini iliyopita, mwaka 1996, wakati jarida la The Time of the End lilipochapishwa. Miaka thelathini baadaye, Bwana amefunua kwamba ujumbe mwingine wa kinabii unapaswa kuwekwa katika mfumo rasmi kama vile ujumbe wa Wamileriti ulivyowekwa rasmi mwaka 1831. Katika historia ya omega ya miaka hii thelathini, ujumbe unaopaswa kuwekwa katika mfumo rasmi unaonyeshwa kama marekebisho ya ujumbe wa awali kuhusu Uislamu, kama ulivyowakilishwa na Josiah Litch, na pia kama marekebisho ya ujumbe wa mlango uliofungwa, ishara ya mfano wa mabikira kumi, kama ulivyowakilishwa na Samuel Snow. Ujumbe kuhusu Uislamu, ukiandamana na onyo la kufungwa kwa hatua kwa hatua kwa milango ya rehema wakati Kristo anapokamilisha kazi Yake ya hukumu, utatangazwa. Ujumbe huo ni wa sehemu mbili, ukiwa na mstari wa ndani na wa nje, ambao nao unawakilisha hatua mbili za kwanza za mchakato wa majaribu wa hatua tatu unaotokea daima unabii unapofunuliwa, kama ilivyokuwa katika ufunuo wa Yesu Kristo mnamo Desemba 31, 2023.

Jarida la “The Time of the End” lina muhtasari wa msingi wa mustakabali wa Marekani kama unavyowakilishwa katika aya sita za mwisho za Danieli kumi na moja ambazo zilifunguliwa wakati wa mwisho mnamo 1989. Jarida hilo limekuwapo katika kumbukumbu za umma kwa miaka thelathini, na hakuna aliyegundua kwamba mada kuu ya jarida hilo ilikuwa mapambano ya kidini kati ya ukomunisti na makanisa chini ya ushawishi wa Ukatoliki, hasa nchini Ukraina. Mapambano hayo ya kidini, kuanzia mwaka 1989, yanafafanua muktadha wa anguko la kidini la Putin kama linavyowakilishwa na Ptolemaio na Uzia katika uasi ambao wote wawili waliudhihirisha hekalini Yerusalemu. Hekalu la Yerusalemu lilikuwa hekalu la Uzia, si la Ptolemaio. Wote wawili, Putin na Zelenskyy, wanalinajisi hekalu hilo hilo kwa njia mbili tofauti; mmoja kama Mmisri, na mwingine kama Myahudi.

Kanisa lililokuwa likipambana na mfalme wa kusini mwaka 1989 lilikuwa Kanisa Katoliki. Na kwa nini isiwe hivyo? Ukanamungu wa Ufaransa ulimpa mfalme wa kaskazini jeraha la mauti mwaka 1798, basi kwa nini Upapa usilipize kisasi dhidi ya mateso ya muda mrefu ya ukanamungu dhidi ya Kanisa Katoliki, hasa nchini Ukraina? La muhimu zaidi ni kwamba ushuhuda huu ulio wazi kuhusu Ukraina ulitoka katika chapisho la mwaka 1996, ambalo liliwanukuu wanahistoria wasio wa kidini kuhusu historia ya mwaka 1989. Sasa Bwana anapovunja muhuri wa historia iliyofichwa ya aya ya arobaini, ameashiria mapambano kati ya makanisa mawili ya Kiorthodoksi ili kutoa muktadha wa kinabii na wa kihistoria wa vita vya Rafia na matokeo yake, na tayari alikuwa amejumuisha ufahamu unaohitajika katika jarida la The Time of the End lililochapishwa miaka thelathini iliyopita.

Anguko la Napoleon linaambatana na anguko la hatua kwa hatua la Lenin na Stalin, pamoja na la mfumo wa Umoja wa Kisovieti. Wakati ufalme wa kusini wa kinabii ulipohamisha mji mkuu wake kwenda Urusi, palikuwa na mapinduzi mawili makuu mnamo 1917. La kwanza ndilo linaloitwa Mapinduzi ya Urusi, wakati Tsar alipopinduliwa, kisha katika mwaka huohuo yakafuata Mapinduzi ya Bolshevik, ambayo yalisababisha vita vya wenyewe kwa wenyewe vya 1917 hadi 1922. Mnamo 1922 Umoja wa Kisovieti uliundwa.

Mwanzo wa Urusi kama mfalme wa kusini wa kiroho ulikuwa mapinduzi ya awamu mbili yaliyopelekea vita vya wenyewe kwa wenyewe, kisha kuundwa kwa shirikisho la mataifa. Kusambaratika kwa Umoja wa Kisovyeti nako kulikuwa kwa awamu mbili, kulianza na kubomolewa kwa Ukuta wa Berlin tarehe 9 Novemba 1989, jambo lililopelekea kuvunjwa kwa Umoja wa Kisovyeti tarehe 31 Desemba 1991. Kama mtawala wa mwisho wa Urusi, mfalme wa kusini, Vladimir Putin alitanguliwa kwa mfano na mtawala wa kwanza wa Urusi - Vladimir Lenin.

Jina la Vladimir linamaanisha "kiongozi mkuu" na jina la Putin linamaanisha "njia". Jina la Lenin linamaanisha "mto mkuu", lakini Vladimir Lenin alichagua jina la Lenin ili kuficha jina lake halisi, ambalo lilikuwa Vladimir Ilyich Ulyanov. Jina la Ilyich linamaanisha "mwana wa Eliya", na jina la Ulyanov linamaanisha "mwana kijana wa Eliya".

Kiongozi mkuu wa Urusi katika njia, katika historia inayowakilishwa na vita vya Rafia mnamo 217 KK, alifananishwa na kiongozi wa kwanza wa Urusi, ambaye, kama Vladimir Lenin, alikuwa kiongozi mkuu wa mto wenye nguvu, lakini aliyeficha jina lake. Jina ni ishara ya tabia, na kwa Vladimir kuficha majina yake mawili kunawakilisha tabia iliyochagua mto mkubwa wa fikra za kisiasa, badala ya tabia inayowakilishwa na Eliya, ambayo maana yake ni “Mungu ni Yehova.” Shina la ukanamungu ni kukana Mungu, na ukanamungu ni sifa kuu ya mfalme wa kusini. Majina ya pili na ya tatu aliyopewa Lenin yanasisitiza Eliya na mwanawe, na mwisho wa Urusi kama mfalme wa kusini unawakilishwa na Ptolemy IV, ambaye alikuwa mshindi katika vita vya Rafia, lakini Antioko alipos返回 mnamo 200 KK katika vita vya Panium, mwana wa Ptolemy mwenye umri wa miaka mitano ndiye alikuwa akitawala wakati huo. Majina mawili ya asili ya Lenin yanamtambulisha Eliya na mwanawe, na yanalingana na Ptolemy na mwanawe. Eliya na ujumbe kwa watoto wake hutokea katika siku za mwisho, muda mfupi kabla ya “siku kuu na ya kutisha ya Bwana;” ambapo pia ndiko vita vya Rafia na Panium vinapowekwa.

> Angalieni, nitawatuma kwenu Eliya nabii kabla haijaja siku kuu na ya kutisha ya Bwana; naye atageuza mioyo ya baba iwaelekee watoto wao, na mioyo ya watoto iwaelekee baba zao, nisije nikaipiga dunia kwa laana. Malaki 4:5, 6.

Ushuhuda wa Uzia na Ptolemeo unalingana katika Danieli sura ya kumi na moja, aya ya kumi na moja, na Uzia aliishi miaka kumi na moja baada ya uasi wake na ukoma; ilhali Ptolemeo alitawala jumla ya miaka kumi na saba, ambayo ndiyo idadi ileile ya miaka kati ya vita vya aya ya kumi na moja na aya ya kumi na tano. Unabii wa miaka 250 ulioanza mwaka 457 K.K., uliishia mwaka 207 K.K. katikati ya hivyo vita viwili; miaka kumi baada ya Raphia na saba kabla ya Panium. Utawala wa Ptolemeo IV ulianza mwaka 221 K.K., naye alikufa mwaka 204 K.K.; kwa hiyo miaka kumi na saba ya Ptolemeo si mfululizo uleule wa miaka kumi na saba kutoka Raphia hadi Panium. Wala si miaka ileile kumi na saba inayowakilishwa na hitimisho la unabii wa miaka 250 unaoanza kwa Nero mwaka 64 na kuishia 313. Kuanzia 313 hadi sheria ya kwanza ya Jumapili mwaka 321 ni miaka minane, na miaka tisa baadaye, mwaka 330, Konstantino aligawanya ufalme katika mashariki na magharibi.

Katika wakati ujao wa karibu sana, Putin na Urusi wataishinda Ukraina, na nyayo za Ptolemaio na Uzia zitaanza kujirudia katika historia inayowakilishwa na mstari wa kumi na mbili. Mashahidi wawili wa Biblia wanaweka mgogoro wa mwisho wa Putin katika muktadha wa mgogoro kati ya kanisa na dola. Uasi wao ulidhihirishwa katika hekalu huko Yerusalemu, hivyo kubainisha hekalu na dini ya Uzia kuwa mahali pa rejea ya kinabii.

Zelenskyy, jina lake likimaanisha "kijani", ni kibaraka wa maafisa wa urasimu wafuasi wa utandawazi wa Umoja wa Ulaya na wa Umoja wa Mataifa, ambao ajenda yao ya kiutandawazi inawakilishwa ipasavyo na harakati ya kisiasa ya kijani inayoabudu Mama Dunia. Ni mwafaka kwamba Zelenskyy alikuwa mwigizaji, kwa kuwa ni dhahiri kwamba yeye ni wakala wa nguvu nyingine, na maana ya jina lake "kijani" inabainisha falsafa ya kisiasa inayoongoza hatua zake kwenye ubao wa sataranji wa historia ya binadamu. Shah-mati iko mlangoni kwa Zelenskyy.

Katika historia hii ya mwisho uasi wa Uzia na Ptolemy utajirudia tena, lakini Ptolemy (Putin) alifariki miaka minne kabla ya vita vya Panium, na mtawala wa mwisho wa mfalme wa kusini anawakilishwa na mtoto wa miaka mitano anayesimamiwa na mfululizo wa wasimamizi wa kiti cha enzi mafisadi na wasio na uwezo.

Ptolemy V alikuwa na umri wa takribani miaka 5–6 tu alipopanda kiti cha enzi mnamo mwaka 204 KK (baada ya kifo cha kutatanisha cha baba yake), na Ufalme wa Ptolemaiki ukalemazwa na mfululizo wa utawala wa wasimamizi wasio na uhodari au wa kifisadi katika kipindi cha utawala wake. Utawala wa wasimamizi wa awali ulikuwa kuanzia 204–202 KK, baada ya kifo cha Ptolemy IV kufichwa na mama yake Arsinoe III kuuawa. Vipenzi vya ikulu Sosibius, waziri wa muda mrefu chini ya Ptolemy IV, na Agathocles, kaka wa kimada wa Ptolemy IV, Agathoclea, walijitangaza kuwa wasimamizi wa kiti cha enzi. Walighushi au kuwasilisha wasia uliowateua kuwa walezi, wakaweka mfalme mchanga chini ya uangalizi wa Agathoclea na familia yake, na wakawatokomeza washindani watarajiwa. Sosibius alisimamia sehemu kubwa ya shughuli za utawala za awali.

Mgeuko ulitokea takriban mwaka 202 KK, wakati Agathocles alipokuwa msimamizi mkuu wa kiti cha enzi aliyehodhi mamlaka, lakini akachukiwa sana kwa ufuska na usimamizi mbovu. Uasi wa umma huko Alexandria ulisababisha kunyongwa kwake kwa ukatili na umati bila hukumu, mfalme-mvulana akiidhinisha kwa jina tu. Wasimamizi wa kiti cha enzi waliomfuata walikuwa Tlepolemus, gavana wa Pelusium, kisha Aristomenes. Ifikapo vita vya Panium mnamo mwaka 200 KK, ufalme ulikuwa chini ya mfululizo huu wa wasimamizi wa kiti cha enzi na washauri wa ikulu waliokuwa wakibadilishana.

Katika vita vya Panium majeshi ya Ptolemaio yaliongozwa vitani na Jenerali Scopas wa Aitolia, kamanda wa mamluki aliyeteuliwa katika kipindi cha uwalizi wa kiti cha enzi, bali si kwa amri ya Ptolemaio V mwenyewe. Mfalme kijana hakuwa na udhibiti wa kweli; maamuzi, mkakati wa kijeshi, na udhaifu wa jumla wa ufalme vilitokana na kulemaa kwa walezi wa kiti cha enzi, maasi ya ndani (kama vile maasi ya Wamisri wenyeji), na njama za ikulu. Kutokuwa na uthabiti huku kulimwezesha Antioko III Mkuu kumsambaratisha Scopas kwa ushindi wa dhahiri huko Panium, na kutwaa Koile-Siria, pamoja na Yudea, kwa kudumu kutoka chini ya udhibiti wa Waptolemaio.

Wahistoria wanajadili uwezekano kwamba kifo cha Ptolemy IV kilisababishwa na sumu, jambo ambalo pia ni sehemu ya uvumi wa kihistoria kuhusu Vladimir Lenin, Joseph Stalin, na pia Malkia wa Kusini, Cleopatra. Putin anashinda Vita vya Ukraine, lakini kisha anguko lake huanza kwa nia yake ya kutekeleza uhusiano wa udhibiti ambao Umoja wa Kisovieti uliwahi kuwa nao na kanisa la Kiukreni, uhusiano ambao, ulipoondolewa mwaka 1989, ulikuwa ishara ya ushindi wa mfalme wa kaskazini juu ya mfalme wa kusini.

Ukraina ni chimbuko la Ukristo wa Kiothodoksi miongoni mwa Waslavi wa Mashariki. Ubatizo wa Vladimir Mkuu ulifanyika mnamo mwaka 988 mjini Kyiv. Baada ya kuanguka kwa Konstantinopoli, Moscow ilidai cheo cha "Roma ya Tatu", ikijiweka kuwa mrithi halali na mlezi wa kiroho wa ardhi zote za Kirusi, ikiwemo Ukraina kama "eneo lake la kikanoni".

Patriarkia ya Moscow imeitazama daima Ukraina kuwa haitenganishiki kiroho na Urusi, kwa kauli mbiu ya "Taifa moja, imani moja," ambayo ni kauli ambayo Putin mwenyewe ameirudia mara nyingi. Ukraina, hasa tangu 2014/2022, kwa kadiri inavyozidi, huona usimamizi wa Moscow kuwa utawala wa kikoloni na wa kimperiali badala ya umama wa kweli wa kiroho. Kufikia Februari 2026, zipo taasisi mbili pinzani za Kiorthodoksi. Moja ni Kanisa la Kiorthodoksi la Ukraina, ambalo tangu 2019 limekuwa huru kutoka kwa Patriarka wa Kiekumeni Bartholomew wa Konstantinopoli. Huko Kyiv, Kanisa la Kiorthodoksi la Ukraina huchukuliwa kuwa kanisa la kitaifa halisi.

Angalizo kwa msomaji: Kanisa la Kiorthodoksi la Ukraine ni kanisa tofauti na Kanisa la Kiorthodoksi la Kiukreni. Kanisa la Kiorthodoksi la Kiukreni limeunganishwa na Kanisa la Kiorthodoksi la Urusi, na kwa sababu hiyo Zelenskyy amekuwa akilishambulia. Vatikani inapinga mashambulizi ya Zelenskyy ambayo tayari yanaendelea, lakini uasi wa Putin wa aya ya kumi na mbili unafuata ushindi wake huko Raphia, na bado ni wa wakati ujao.

Kanisa la Kiorthodoksi la Ukraine lilikuwa limefungamana kihistoria na chombo cha Moscow. Kufuatia uvamizi wa 2022, Kanisa la Kiorthodoksi la Ukraine lilitangaza uhuru kamili mnamo Mei 2022, lakini uchunguzi wa dola wa Ukraine (DESS) umetoa hoja mara kwa mara kwamba bado lina uhusiano wa kikanoni na kisheria na Moscow. Ukraine ilipitisha sheria mnamo Agosti 2024 (iliyosainiwa na Zelenskyy) inayopiga marufuku chombo chochote cha kidini kinachohusishwa na Kanisa la Kiorthodoksi la Urusi (“taifa mvamizi”). Kanisa la Kiorthodoksi la Ukraine limeamriwa kukata kabisa uhusiano au kukabiliwa na kuvunjiliwa mbali kwa Metropolis yake ya Kyiv kwa amri ya mahakama. Kufikia mwishoni mwa 2025 na mapema 2026, kuna misako inayoendelea, uhamisho wa parokia kwenda Kanisa la Kiorthodoksi la Ukraine (zaidi ya 1,300 tangu 2022), kesi za mahakamani, na wataalamu wa Umoja wa Mataifa wakionya kuhusu wasiwasi wa uhuru wa kidini kuhusiana na Kanisa la Kiorthodoksi la Ukraine.

Vatikani imepinga hadharani uvunjaji wa lazima wowote wa Kanisa la Kiorthodoksi la Ukraine. Urusi na Putin hulielezea hili kama mateso ya waziwazi dhidi ya Orthodoksi ya kikanoni, na wamefanya ulinzi wa “makanisa ya Kiorthodoksi ya Urusi” kuwa dai la wazi katika mazungumzo yoyote ya amani. Propaganda ya Urusi wakati wote hulitaja Kanisa la Kiorthodoksi la Ukraine, pamoja na mashambulizi ya dola ya Ukraine dhidi yake, kuwa “Ukinazi” na kuyawasilisha kama sehemu ya uhalalishaji wao wa “uondoaji wa Unazi.”

Putin atathubutu kwa majivuno “kuingia hekaluni” na kudai utawala kamili wa kiroho juu ya Kanisa la Kiorthodoksi la Kiukreni, katika jaribio la kuurudisha muundo mzima wa kanisa la Kiukreni chini ya utiifu wa Moscow, akidai kutambuliwa kuwa kichwa halali cha kiroho cha ulimwengu wa Kiorthodoksi wa Urusi.

Huu ndio mfanano halisi wa Ptolemy akiingia katika Patakatifu pa Patakatifu, huku Uzia akiwa Zelenskyy anayekusudia kufukiza uvumba. Uasi wa Ptolemy ulikuwa katika Patakatifu pa Patakatifu na wa Uzia ulikuwa katika Patakatifu. Mfalme wa kusini, akiwa ameleweshwa na ushindi wa 'mpakani,' akiukomesha nguvu ya niaba ya Uanazi, kisha akavuka mipaka akaingia katika eneo linalomhusu dini peke yake. Hapo kutakuja unyenyekezaji wa ghafula ulioratibiwa na uangalizi wa Mungu, na Putin atatoweka kwenye medani (kama vile Ptolemy IV alivyokufa mnamo 204 K.K.). Baada ya ombwe la mamlaka la kipindi cha 'warithi dhaifu,' mfalme wa kaskazini atarejea kwa nguvu kubwa zaidi na atashinda katika vita vya kisasa vya Panium katika mstari wa 15.

## Kumi na saba

Kipindi cha miaka kumi na saba hujitokeza mara tatu katika historia ambamo vita vya Rafia na Panium vinaungana, mstari juu ya mstari. Kimojawapo ni miaka kumi na saba kuanzia Amri ya Milan, ambapo viti vya enzi vya mashariki na magharibi vya dola vililetwa pamoja kwa njia ya ndoa, hadi wakati ufalme ulipogawanywa na kutalikiana mwaka 330. Mwanzo na mwisho wa kipindi hiki cha miaka kumi na saba ni alama za njia za vipindi viwili vingine vya kinabii vinavyohusiana. Kuanzia mwaka 64 chini ya Nero, kipindi cha mateso kinawekewa alama, ambacho kilikoma katika historia ya Konstantino Mkuu. Mpito kutoka kipindi cha mateso cha Nero hadi maridhiano yaliowakilishwa na Konstantino unatambulisha mpito kutoka kanisa la Smirna hadi kanisa la Pergamo. Mwaka 313 na Amri ya Milan vinabainisha mwisho wa kanisa la Smirna, na mwisho wa kipindi cha miaka kumi na saba ni mwaka 330, ambao ulikuwa utimilifu wa unabii wa miaka mia tatu na sitini wa Danieli 11:24.

> Ataingia kwa amani hata katika sehemu za unono zaidi za mkoa; naye atafanya yale ambayo baba zake hawakuyafanya, wala babu zake; atazigawanyia miongoni mwao nyara, ngawira, na mali; naam, atapanga mashauri yake dhidi ya ngome imara, hata kwa muda. Danieli 11:24.

Miaka kumi na saba, kuanzia mwaka 313 na Amri ya Milano, inaanza kwa utimizo wa unabii na kuishia katika utimizo wa unabii mwingine. Utimizo wa kwanza wa unabii unaoashiria mwanzo, unatambulisha mpito kutoka kwa kanisa la Smirna hadi kanisa la Pergamo, na unabii unaoashiria mwisho wa miaka hiyo kumi na saba unatambulisha mgawanyiko wa Roma katika Roma ya Mashariki na Roma ya Magharibi. Miaka hiyo kumi na saba hutambuliwa na historia ya kinabii, si kwa tamko lolote mahsusi la miaka kumi na saba. Alfa ya utengano kati ya kanisa la pili na kanisa la tatu iliambatana na mgawanyiko wa Dola la Roma katika Mashariki na Magharibi, katika utimizo wa unabii wa wakati wa miaka 360. Maneno hayo mawili ya kinabii yanaanzisha kipindi cha miaka kumi na saba, na kipindi hicho kinapaswa kuthibitishwa kuwa kipindi halali cha kinabii kwa msingi wa ushuhuda wa wawili au watatu; ikiwa kumi na saba ni ishara halali ya kinabii.

Mashahidi hao wapo katika kipindi kingine cha miaka 250 kilichoanza mwaka 457 K.K. Katika mwaka huo unabii wa miaka 2,300 wa Danieli 8:14 ulianza. Mwaka 457 K.K. ni mwanzo wa kinabii, tena ni alama ya njia ya kinabii iliyothibitishwa. Ukiuongeza kwa miaka 250 mbele unakufikisha mwaka 207 K.K., kipindi kilicho kati ya vita vya Raphia na Panium. Vita vya Raphia na Panium haviwezi kutenganishwa, kwa kuwa vyote vilipiganwa na Antioko Mkubwa. Kuanzia vita vya Raphia mwaka 217 K.K. hadi vita vya Panium mwaka 200 K.K. ni miaka kumi na saba. Unabii wa miaka 2,300 unatambua mabadiliko ya enzi mwanzoni, wakati amri ya tatu iliporejesha mamlaka ya kitaifa ya Yuda, na mwishoni kulikuwa na mabadiliko ya enzi wakati Kristo alihamia kutoka Patakatifu kwenda Patakatifu pa Patakatifu. Mwaka 207 K.K. unawakilisha mabadiliko ya enzi kutoka utawala wa Misri juu ya Uyahudi kwenda enzi ya Seleukidi ya utawala juu ya nchi ya uzuri. Enzi ya utawala wa Seleukidi juu ya nchi ya uzuri ilisababisha uasi wa Wamakabayo mwaka 167 K.K.

Kipindi cha Nero cha miaka 250 kinaishia katika historia ya Konstantino Mkuu, na ile miaka 250 inayokamilika kati ya vita viwili ndiyo historia ya Antioko Mkuu. Katika vita vya Rafia, Ptolemy IV alimshinda Antioko Mkuu, na Ptolemy alitawala kwa miaka kumi na saba. Vipindi vyote viwili vya miaka 250 vina kipindi mahsusi cha miaka kumi na saba. Vyote vinaishia katika historia ya mtawala anayetambulikana kama Mkuu. Vipindi vyote viwili vya miaka 250 vinaanza katika alama ya njia ya kinabii iliyowekwa, na vyote vinaishia katika alama ya njia ya kinabii iliyowekwa.

Marekani iliundwa tarehe 4 Julai 1776, na miaka 250 baadaye ni tarehe 4 Julai 2026, wakati Donald Trump, ajulikanaye kama anayetafuta kuifanya Amerika “kuwa kuu,” atakaposherehekea miaka hiyo 250. Mwaka 2026, kama ilivyo kwa kipindi cha miaka 250 kuanzia 457 K.K., unahitimia katikati ya historia ya vita vya kisasa vya Raphia na Panium, vinavyojulikana kama vita vya Ukraina na Vita vya Dunia vya Tatu. Utawala wa mfalme wa kusini, kipindi cha sheria ya Jumapili ya kwanza, na kipindi kutoka vita vya Raphia hadi Panium vinatoa vipindi vitatu vya miaka kumi na saba ambavyo vyote vinaunganishwa na historia ileile ya kinabii. Vipindi vitatu vya miaka 250 vyote hukutana pamoja katika historia zilezile za kinabii. Vipindi hivyo vitatu vya miaka 250 vinaweka mistari mitatu ya ukweli wa kinabii pamoja na historia inayohusishwa na Donald Trump, anayewakilishwa kama ama Konstantino Mkuu au Antioko Mkuu.

Mistari mitatu ya miaka 250 hutoa taswira tatu tofauti, lakini zinazokamilishana, za siku za mwisho. Mstari wa Nero unabainisha historia ya miaka kumi na saba ya maelewano inayozungumzia kwa ukamilifu sifa za kinabii za uundaji wa sanamu ya mnyama.

> Bwana amenionyesha wazi kwamba sura ya mnyama itaundwa kabla ya mlango wa rehema kufungwa; kwa maana itakuwa jaribu kuu kwa watu wa Mungu, ambalo kupitia hilo hatima yao ya milele itaamuliwa. Msimamo wako ni mseto wa mambo yasiyolingana kiasi kwamba ni wachache tu watakaodanganywa.

> Katika Ufunuo 13 mada hii imewasilishwa kwa uwazi; [Ufunuo 13:11-17, imenukuliwa].

> Hili ndilo jaribio ambalo watu wa Mungu lazima wapitie kabla ya kutiwa muhuri. Wote waliothibitisha uaminifu wao kwa Mungu kwa kuitii sheria yake, na kukataa kukubali sabato bandia, watasimama chini ya bendera ya Bwana Mungu Yehova, nao watapokea muhuri wa Mungu aliye hai. Wale wanaoacha ukweli wa asili ya mbinguni na kukubali sabato ya Jumapili, watapokea alama ya mnyama. Manuscript Releases, juzuu ya 15, 15.

Sanamu ya mnyama ni muungano wa kanisa na dola, kanisa likiwa ndilo linalodhibiti uhusiano huo. Maridhiano ya Konstantino katika kujaribu kuunganisha upagani na Ukristo ni kielelezo sanifu cha maridhiano ya nyakati za mwisho.

> Katika harakati zinazoendelea sasa Marekani za kuzipatia taasisi na desturi za kanisa uungwaji mkono wa serikali, Waprotestanti wanafuata nyayo za wafuasi wa upapa. Si hivyo tu, bali zaidi ya hapo, wanaufungulia upapa mlango wa kuurejesha, katika Marekani ya Kiprotestanti, ule ukuu ambao aliupoteza katika Dunia ya Kale. Na kinachozipa harakati hizi uzito mkubwa zaidi ni kwamba lengo kuu linalokusudiwa ni kulazimishwa kwa kushika Jumapili, desturi iliyoanzia Roma, na ambayo anadai kuwa ni ishara ya mamlaka yake. Ni roho ya upapa, roho ya kuiga desturi za kidunia, na kuheshimu mapokeo ya kibinadamu kuliko amri za Mungu, ndiyo inayopenya makanisa ya Kiprotestanti na kuyaongoza kutenda kazi ile ile ya kutukuza Jumapili ambayo upapa umeifanya kabla yao.

> Ikiwa msomaji angependa kuelewa vyombo vitakavyotumiwa katika pambano linalokaribia, anahitaji tu kufuatilia historia ya mbinu ambazo Roma ilitumia kwa kusudi hilo hilo katika enzi zilizopita. Ikiwa angependa kujua jinsi wafuasi wa upapa na Waprotestanti walioungana watakavyowatendea wale wanaokataa madogma yao, basi na aone roho ambayo Roma ilidhihirisha kuelekea Sabato na watetezi wake.

> Amri za kifalme, mabaraza makuu, na kanuni za kanisa zilizoungwa mkono na mamlaka za kisekula zilikuwa hatua ambazo sikukuu ya kipagani ilipata nafasi ya heshima katika ulimwengu wa Kikristo. Hatua ya kwanza ya hadharani iliyolazimisha utunzaji wa Jumapili ilikuwa sheria iliyotungwa na Konstantino (mwaka 321 B.K.). Amri hii iliwataka wakazi wa miji wapumzike katika ‘siku tukufu ya jua,’ lakini iliwaruhusu watu wa mashambani kuendeleza shughuli zao za kilimo. Ijapokuwa kimsingi ilikuwa sheria ya kipagani, ilitekelezwa na mfalme baada ya kukubali kwake Ukristo kwa jina tu. The Great Controversy, 574.

Mwendelezo wa kulegeza msimamo ulioleta, na ambao tena utaongoza, kwenye sheria ya Jumapili unawakilishwa na kipindi cha miaka kumi na saba kuanzia mwaka 313 hadi 330, huku sheria ya kwanza ya Jumapili ya mwaka 321 ikiwa alama ya katikati ya historia hiyo. Mwanzo kulikuwa na ndoa kati ya Mashariki na Magharibi, na mwisho kulikuwa na talaka kati ya Mashariki na Magharibi. Sheria ya kwanza ya Jumapili ndiyo alama ya kati inayowakilisha uasi, kama vile herufi ya kumi na tatu ya alfabeti ya Kiebrania, inapowekewa herufi ya kwanza mbele yake na kufuatwa na herufi ya ishirini na mbili na ya mwisho ya alfabeti hiyo, huunda neno la Kiebrania la kweli. Ndoa mwanzoni na talaka mwishoni hutambulisha herufi ya alfa kuwa katika makubaliano na herufi ya omega. Kipindi cha miaka 250 kilichoanza na Nero kina saini ya Kristo, na kinazungumzia suala la kweli ya wakati huu katika siku za mwisho.

Kipindi cha miaka 250 kinachoanzia mwaka 457 K.K. kinatilia mkazo sanaa ya utawala wa dola inayowakilishwa na Antioko Mkuu, kama anavyosimama ndani ya kipindi cha miaka kumi na saba kutoka Raphia hadi Panium. Tunauelewa kuwa ni utawala wa dola, kwa kuwa mwaka 457 K.K. pia ulianza unabii wa miaka 2,300. Miaka 2,300 ndiyo mstari wa ndani wa unabii unaozungumzia kazi ya ukombozi ya Mungu, unaoambatana na ishara ya utawala wa kanisa. Tofauti na kipindi cha miaka 250 kilichoanza na Nero, kipindi kinachoanza mwaka 457 K.K. kinashughulikia jukumu la kisiasa la rais wa mwisho wa Marekani, anayejitahidi kuifanya Marekani, kisha ulimwengu, kuwa kuu, akiendeleza dhana ya Kikatoliki iliyo potofu ya enzi ya dhahabu ya miaka elfu moja ya amani.

Miaka 250 ya Marekani, ambayo ndiye mnyama wa nchi wa Ufunuo kumi na tatu, inaashiria hitimisho la ufalme wa sita katika unabii wa Biblia, unaomalizikia pale ulipoanzia, katikati ya vita. Washindi wa historia huandika kumbukumbu ya historia inayohifadhiwa. Wademokrasia wa utandawazi wanaotiwa nguvu na yule joka, wanaiona anarkia ya sasa kuwa mapinduzi, na Warepublican wa maneno bila matendo wanaona historia hii ya sasa kuwa vita vya wenyewe kwa wenyewe. Wademokrasia ni wawakilishi wa yule joka wa unabii wa Biblia, na Warepublican wanawakilishwa kama Waprotestanti waliopotoka, au kwa istilahi za Yohana katika Ufunuo kumi na sita, wao ni nabii wa uongo. Marekani ilianza kwa vita vya mapinduzi na inamalizika kwa vita vya mapinduzi. Chama cha Republican kilianza katika vita vya wenyewe kwa wenyewe na kinaishia katika vita vya wenyewe kwa wenyewe. Warepublican wanaona vita vya wenyewe kwa wenyewe ambavyo Wademokrasia wanaviita mapinduzi.

Trump, kama rais wa mwisho wa Chama cha Republican, anazo sifa za kinabii za rais wa kwanza wa chama hicho, ambaye alijitokeza katika historia ya nje ya Vita vya wenyewe kwa wenyewe. Upande wa nje wa Vita vya wenyewe kwa wenyewe vya wakati wa Lincoln pia ulikuwa historia ya ndani ya unabii wa Isaya sura ya saba, aya ya nane, uliomalizika mwaka 1863, mwaka uleule wa Tamko la Ukombozi. Tofauti kati ya vyama viwili ni kanuni ya kinabii kuu na ya msingi. Ilianza na Kaini na Abeli, ambao wakati wa Kristo waliwakilishwa na Masadukayo na Mafarisayo, madarasa mawili ya Kaini yaliyokusudiwa kumwua Abeli mmoja.

Mafarisayo na Masadukayo wanawakilisha wale waliokubali kumsulubisha Masihi wao, kwa sababu tofauti, lakini makubaliano yalikuwa yaleyale. Mafarisayo walidai kuishikilia sheria, lakini hawakuitekeleza, kama ilivyo kwa Warepublican. Mafarisayo walidai kushikilia sheria ya asili ya Mungu, lakini waliitafsiri sheria hiyo kwa mantiki yao wenyewe ya kibaguzi. Ile Sheria ya asili kwa Mafarisayo ni sawa na Katiba kwa Warepublican, ileile Katiba wanayodai kuiunga mkono, lakini hawaiungi. Masadukayo walikataa nguvu ya Mungu, na ingawa walikuwa dhehebu dogo kuliko Mafarisayo, Masadukayo walidhibiti mandhari ya kidini na ya kisiasa ya Yudea wakati wa Kristo. Wademocrat ni dhehebu dogo kuliko Warepublican, dogo kiasi kwamba wanalazimika kudanganya ili kubaki mamlakani, lakini wanabaki mamlakani, kwa kuwa wapinzani wao wanaodai kutetea haki sawa kwa wote hawafanyi lolote kutekeleza kanuni za sheria wanazodai kuzishikilia.

Hakuna jipya chini ya jua, na vyama viwili vya siasa nchini Marekani ni sehemu ya mandhari ya kinabii sawasawa kama walivyokuwa Mafarisayo na Masadukayo. Bila shaka kuna mifanano mingine mingi katika mkondo huu wa kinabii, lakini ni pale tu unapouona uhusiano wa kinabii wa zile nguvu mbili zisizo takatifu, ambazo, ingawa ni mahasimu, huungana dhidi ya utakatifu, ndipo unawaona Ptolemai na Uzia katika mwanga ufaao. Wafalme wote wawili wa kusini walijaribu kutoa dhabihu katika hekalu lilelile, lakini Ptolemai, kutoka Misri, anawakilisha nguvu ya joka—Wanademokrasia. Uzia, akiwa mfalme wa Yuda, ndiye kiongozi wa nchi ya utukufu, ambayo ni Uprotestanti ulioasi, yaani nabii wa uongo—Warepublican.

Uhusiano kati ya joka na nabii wa uongo unaakisiwa kwa mfano wa kifani katika Mlima Karmeli. Katika mlima huo, Ahabu alimwakilisha joka, na manabii wa Yezebeli wa Baali na Ashtaroth waliwakilisha manabii wa uongo waliompinga Eliya. Mnyama aliye Yezebeli alikuwa bado nyuma ya pazia katika Samaria. Umoja wa joka na nabii wa uongo pia uliwakilishwa na muungano wa Roma ya kipagani na Wayahudi pale msalabani, na ndivyo utakavyokuwa muungano wa Democrats na Republicans wakati wa sheria ya Jumapili. Vipengele vya mamlaka iliyoungana vinawakilishwa na Democrats na Republicans ndani ya pembe ya Urepubliki ya mnyama wa nchi. Nguvu hizo mbili za kisiasa zisizo takatifu zinawakilishwa na Kaini, na ukoo wa Abeli nao pia una mgawanyiko wa sehemu mbili.

Mstari wa Abeli, ambao kwa uhusiano na mstari wa nje wa Kaini ni mstari wa ndani, unawakilishwa na makundi mawili ya wanawali. Maendeleo ya pembe ya Kiprotestanti ya mnyama wa nchi, ambayo ni Marekani, yanawakilishwa na mfululizo wa matukio ya usafishaji wa kidini yaliyoanza na kanisa la Sardi mwaka 1798, wakati ambapo Marekani ikawa ufalme wa sita wa unabii wa Biblia. Sardi lilikuwa kanisa lenye jina kwamba linaishi, lakini lilikuwa limekufa. Kufikia mwaka 1798, madhehebu ya Kiprotestanti yaliyokuwa yamejitenga na kanisa la kipapa yalikuwa tayari yanarudi Roma. Wakristo waliitwa kwa mara ya kwanza Wakristo huko Antiokia.

> Huko Antiokia ndiko wanafunzi waliitwa Wakristo kwa mara ya kwanza. Jina hilo walipewa kwa kuwa Kristo alikuwa mada kuu ya mahubiri yao, mafundisho yao, na mazungumzo yao. Mara kwa mara walikuwa wakisimulia matukio yaliyotokea katika siku za huduma yake hapa duniani, wakati wanafunzi wake walipobarikiwa kwa uwepo wake binafsi. Bila kuchoka walikazia mafundisho yake na miujiza yake ya uponyaji. Kwa midomo iliyotetemeka na macho yenye machozi walizungumza juu ya maumivu yake bustanini, usaliti aliokumbana nao, kuhukumiwa, na kuuawa; uvumilivu na unyenyekevu aliouonyesha alipostahimili dhihaka na mateso aliyofanyiwa na adui zake; na huruma ya kimungu ambayo kwayo aliwaombea waliomtesa. Kufufuka kwake na kupaa kwake mbinguni, na kazi yake mbinguni kama Mpatanishi kwa mwanadamu aliyeanguka, vilikuwa mada walizofurahia kuzizungumzia. Kwa kweli haikuwa ajabu wapagani kuwaita Wakristo, kwani walimhubiri Kristo na waliwasilisha sala zao kwa Mungu kupitia Yeye.

> "Ilikuwa Mungu aliyewapa jina la Mkristo. Hili ni jina la kifalme, lililopewa wote wanaoungana na Kristo. Ni kuhusu jina hili ndipo Yakobo aliandika baadaye, 'Je, si matajiri ndio wanaowaonea ninyi na kuwapeleka mbele ya viti vya hukumu? Je, si wao hulikufuru lile jina la heshima mliloitwa nalo?' Yakobo 2:6, 7. Naye Petro akasema, 'Mtu akiteseka kama Mkristo, asione haya; bali naamtukuze Mungu kwa jambo hili.' 'Ikiwa mnakashifiwa kwa ajili ya jina la Kristo, heri ninyi; kwa kuwa roho ya utukufu na ya Mungu hukaa juu yenu.' 1 Petro 4:16, 14." Matendo ya Mitume, 157.

Kanisa la Efeso lilipewa jina la Kikristo, na jambo hilo lilipelekea kanisa la Smirna lililoteswa, nalo likafuatwa na kanisa la maridhiano katika historia ya Pergamo. Wakati upapa ulipotwaa kiti cha enzi, mgawanyiko ulilitambulisha kanisa la kweli la Mungu kuwa ndilo kanisa lililo jangwani. Kanisa la Kirumi lilikuwa Thiatira. Mwishoni mwa kipindi cha jangwani cha miaka elfu moja mia mbili na sitini, kanisa la Uprotestanti liliibuka, na kuanzia hapo na kuendelea pembe ya Kiprotestanti inawakilishwa na mfululizo wa kimungu wa majaribu na usafishaji.

Uprotestanti ulianza wakati Martin Luther alipogonga kwa misumari Tesi zake 95 mlangoni mwaka 1517, na miaka "23" baadaye, mwaka 1540, Shirika la Wajesuiti lilianza. Mwaka 2013, uwasilisho wa 95 na wa mwisho wa Mibao ya Habakuki uligongwa kwa misumari mlangoni, na tarehe 13 Machi 2013, papa wa kwanza wa Kijesuiti aliingizwa rasmi. Martin Luther alitengwa na Kanisa katika historia hiyo hiyo na Papa Leo. Hebu fikiria...

Mnamo 1798 kanisa la Sardi lilidai kushikilia jina la “Mprotestanti,” lakini kwa kurudi Roma tayari lilikuwa linashindwa kulitetea jina lake. Uadventismo wa Wamileriti ulipochukua mwenge wa Uprotestanti mnamo 1844, uliwakilisha karipio dhidi ya Yeroboamu, mfalme wa kwanza wa Israeli, taifa lililokuwa ndugu wa damu wa kabila la Yuda, ambako Mungu alikuwa ameweka Hekalu lake. Yeroboamu aliweka ibada bandia, iliyojengwa juu ya dini iliyowakilisha utumwa wa zamani wa taifa lake. Alirudia uasi wa msingi wa Aroni wa kusimamisha sanamu ya mnyama, pamoja na umuhimu wote wa kinabii unaohusishwa na simulizi hilo. Lakini katika ibada yake ya kuweka wakfu, Uadventismo wa Wamileriti ulikemea kutokukubali kwake kuendelea kuelekeza ibada ya kweli kwenye patakatifu anapoishi Mungu. Yeroboamu alitaka kitovu cha ibada kiwe Betheli na Dani, akiwasilisha wale wa Sardi mnamo 1844 waliokataa kumfuata Kristo kuingia katika Patakatifu pa Patakatifu.

Uadventista wa Wamileraiti uliachagua kurejea katika dini ya Roma, na ukakumbatia hoja zilezile za mafundisho za wale ambao, kwa kukataa kwao ujumbe wa Miller, walikuwa hivi punde wamewekwa wazi kuwa manabii wa uongo; ukawafanya hao mabwana wao wa kiteolojia ili kuhalalisha kukataa kwao wenyewe ujumbe wa kinabii wa mara saba. Uadventista wa Wamileraiti, kama yule nabii asiiyetii, ulijichagulia njia yake mwenyewe badala ya kufuata mwongozo wa Mungu. Njia inayochaguliwa na wapumbavu katika majaribu yote na usafishaji wa mabikira wenye hekima na wapumbavu kuanzia Mageuzi ya Kiprotestanti na kuendelea katika historia ya kinabii ni njia inayorudi katika kuabudu nchi ile mliyokombolewa kutoka kwayo, na kama wasemavyo, “njia zote huishia Roma.” Njia zote isipokuwa njia za kale za Yeremia.

Matengenezo ya Kiprotestanti yalikuwa yametolewa kwa mfano na kurejea kwa Musa kwenda Misri ili kuwaongoza watu wa Mungu kuingia katika Nchi ya Ahadi. Mara tu walipotoka katika nchi ya utumwa Mungu alikusudia kuwapa watu wake teule sheria yake. Katika mwendelezo wa mfano wa Musa na wa Matengenezo ya Kiprotestanti, uasi ulidhihirika mara tu baada ya ukombozi. Mungu aliwapima watu wa Sardis, waliodai kuwa na jina lililo hai, lakini walikuwa wafu kufikia wakati wa ujumbe wa William Miller. Matendo mawili ya usafishaji yalifanyika mwaka 1844; wa kwanza ulikuwa usafishaji wa kanisa la Sardis, waliodai kuwa Waprotestanti, lakini wakathibitika kuwa wafu; kisha Wamileraiti wakasafishwa katika mwaka huohuo, kwa utimilifu wa mfano wa wanawali kumi.

Wanademokrasia na Warepublikani wanawakilisha madarasa mawili ya kisiasa ambayo kwa pamoja yanaunda pembe ya Kijamhuri juu ya mnyama wa nchi wa Ufunuo kumi na tatu. Wanawali werevu na wapumbavu ni madarasa mawili ya kidini ambayo kwa pamoja yanaunda pembe ya Kiprotestanti juu ya mnyama wa nchi. Wanawali werevu wanamiliki jina la kwanza lililopewa huko Antiokia. Wanawali werevu ni Wakristo, lakini pia ni Wafiladelfia walio na ahadi ya kupokea jina.

> Yeye ashindaye, nitamfanya kuwa nguzo katika hekalu la Mungu wangu, wala hatatoka humo tena; nami nitaandika juu yake jina la Mungu wangu, na jina la mji wa Mungu wangu, Yerusalemu mpya, ushukao kutoka mbinguni kwa Mungu wangu; nami nitaandika juu yake jina langu jipya. Ufunuo 3:12.

Mara ya kwanza Mungu aliwapa watu wake jina la Wakristo ilikuwa huko Antiokia, na ile historia ambayo harakati ya Laodikia ya wale laki moja na arobaini na nne elfu hubadilika kuwa harakati ya Filadelfia ya wale laki moja na arobaini na nne elfu ndiyo pia historia ya Antioko Mkuu, ambaye jiji la Antiokia limepewa jina lake, na ambaye anawakilishwa mwishoni mwa kipindi cha miaka mia mbili na hamsini kati ya vita vya Rafia na Panio.

Tutaendelea na mambo haya katika makala ijayo.

Back to Articles