Article

# Maonyo Sambamba - Namba Tatu

Uwezeshaji wa ujumbe wa kinabii: mchakato wa majaribio ya malaika wa Ufunuo kwa mfululizo

Author

Jeff Pippenger

Published

August 8, 2023

Formats

PDF
Word

Tulimalizia makala iliyopita tukibainisha kwamba malaika wote watatu wa Ufunuo kumi na nne wana ujumbe mikononi mwao. Malaika wa pili na wa tatu wanaelezwa kuwa na “gombo la ngozi” pamoja nao wanaposhuka na ujumbe wao. Kila malaika anawakilisha ujumbe, na kuwasili kwa kila ujumbe husababisha athari. Malaika wa kwanza aliwasili mwaka 1798. Ujumbe huo ulifunuliwa na kukawa na ongezeko la maarifa kuhusu hukumu inayokaribia. Ongezeko hilo la maarifa lilizalisha makundi mawili ya waabudu. Malaika wa pili alipowasili, ujumbe wa kuanguka kwa Waprotestanti ulifunuliwa, kukawa na ongezeko la maarifa, na makundi mawili yakazalishwa. Ujumbe wa Kilio cha Usiku wa Manane ulipowasili tarehe 22 Oktoba, 1844, ulifunuliwa kwenye mkutano wa kambi wa Exeter na kukawa na ongezeko la maarifa, na makundi mawili ya wanawali yakazalishwa. Malaika wa tatu alipowasili tarehe 22 Oktoba, 1844, ujumbe wa malaika wa tatu na maana zake zote ulifunuliwa, na kukawa na ongezeko la maarifa, na makundi mawili yakazalishwa.

Sifa nyingine inayopatikana miongoni mwa malaika inahusu kutiwa nguvu kwa ujumbe wa malaika. Ujumbe wa malaika wa pili ulitiwa nguvu na ujumbe wa Kilio cha Usiku wa Manane, kama makala iliyotangulia ilivyoonyesha, lakini Kilio cha Usiku wa Manane hakuwakilishwa na malaika mmoja tu, kinawakilishwa na malaika wengi. Historia iliyolingana na malaika wa pili na Kilio cha Usiku wa Manane inaonyesha kwamba ujumbe wa malaika wa pili ulitiwa nguvu wakati Kilio cha Usiku wa Manane kilipoungana nacho. Katika kitabu hicho hicho tunaambiwa:

> Niliwaona malaika wakishughulika kwa haraka huku na kule mbinguni. Walikuwa wakishuka duniani, na tena wakipanda mbinguni, wakijiandaa kwa utimilifu wa tukio fulani muhimu. Kisha nikamwona malaika mwingine mwenye nguvu aliyeagizwa kushuka duniani, na kuunganisha sauti yake na ya malaika wa tatu, na kuupa nguvu na uzito ujumbe wake. Nguvu kuu na utukufu vilitolewa kwa malaika huyo, na aliposhuka, dunia iliangazwa na utukufu wake. Nuru iliyomtangulia na iliyomfuata malaika huyu, ilipenya kila mahali, alipolia kwa nguvu, kwa sauti kuu, akisema, Babeli ile kuu imeanguka, imeanguka, na imekuwa makao ya mashetani, na ngome ya kila roho chafu, na kizimba cha kila ndege mchafu na mwenye kuchukiwa. Ujumbe wa kuanguka kwa Babeli, kama ulivyotolewa na malaika wa pili, unatolewa tena, ukiwa umeongezewa upotovu ambao umekuwa ukiingia makanisani tangu 1844. Kazi ya malaika huyu huja kwa wakati ufaao, na inaungana na kazi kuu ya mwisho ya ujumbe wa malaika wa tatu, inapojaa na kuwa kilio kikuu. Na watu wa Mungu wanaandaliwa kila mahali kusimama katika saa ya majaribu ambayo karibuni watakutana nayo. Nikaona nuru kuu ikikaa juu yao, nao wakaungana katika ujumbe huo, na bila woga wakautangaza kwa nguvu kuu ujumbe wa malaika wa tatu.

> "Malaika walitumwa kumsaidia yule malaika mwenye nguvu kutoka mbinguni, nami nikasikia sauti zilizokuwa kama zinasikika kila mahali, Tokeni kwake, enyi watu wangu, msishiriki dhambi zake, wala msipokee mapigo yake; kwa kuwa dhambi zake zimefika hata mbinguni, na Mungu amekumbuka maovu yake. Ujumbe huu ulionekana kuwa nyongeza ya ujumbe wa tatu, na ukaungana nao, kama vile mwito wa usiku wa manane ulivyoungana na ujumbe wa malaika wa pili mwaka 1844. Utukufu wa Mungu ukakaa juu ya watakatifu wavumilivu waliokuwa wakingoja, nao bila woga wakatoa onyo la mwisho lenye uzito, wakitangaza kuanguka kwa Babeli, na kuwaita watu wa Mungu watoke kwake; ili waepuke maangamizi yake ya kutisha." Karama za Kiroho, juzuu ya 1, 193, 194.

Kilio cha Usiku wa Manane kiliungana na malaika wa pili, na malaika wa Ufunuo kumi na nane anaungana na malaika wa tatu, na anapojiunga na malaika wa tatu, anarudia kuungana kwa Kilio cha Usiku wa Manane na malaika wa pili mwanzoni mwa Uadventista. Kulingana na mashahidi wawili—malaika wa pili na wa tatu—kila ujumbe wa malaika una ujumbe wa pili unaoutia nguvu. Mashahidi hawa wawili wanafundisha kwamba wakati ujumbe wa malaika wa kwanza ulipowasili katika historia, ilibidi ufike wakati baadaye ambapo ujumbe huo ulipewa nguvu na ujumbe wa pili. Hili bila shaka lilikuwa kweli pia kwa malaika wa kwanza. Katika aya ya kwanza ya kifungu kirefu tulichowasilisha hivi punde, Dada White anabainisha sifa zilezile kwa malaika wa kwanza kama zile ambazo Yohana anampa malaika wa Ufunuo kumi na nane anaposema, “Niliambiwa kwamba jukumu lake lilikuwa kuutia dunia nuru kwa utukufu wake, na kumwonya mwanadamu kuhusu hasira ya Mungu inayokuja.” Ni wazi katika kifungu hicho kwamba anarejelea malaika wa kwanza.

Ujumbe wa malaika wa kwanza uliwasili mwaka 1798, na baadaye ukatiwa nguvu tarehe 11 Agosti, 1840, wakati ukuu wa Milki ya Uthmani ulipokoma. Wakati huo malaika mwenye nguvu wa Ufunuo kumi alishuka kutoka mbinguni na kuweka mguu mmoja juu ya nchi na mwingine juu ya bahari. Anawakilisha kutiwa nguvu kwa ujumbe wa malaika wa kwanza, na hii ndiyo inayotambulisha kazi ya malaika wa kwanza kuwa ni kazi ile ile ya malaika wa Ufunuo kumi na nane. Wote wawili walipaswa kuutia nuru ulimwengu kwa utukufu wao, lakini malaika wa Ufunuo kumi na nane anaungana na malaika wa tatu, kama vile Kilio cha Usiku wa Manane kilivyojiunga na malaika wa pili na kama vile malaika aliyeshuka katika Ufunuo kumi alijiunga na malaika wa kwanza.

Kwa hiyo, malaika wa kwanza alipowasili, ujumbe ulifunuliwa uliosababisha makundi mawili ya waabudu. Ujumbe wa malaika wa kwanza ulipopewa nguvu na malaika wa Ufunuo kumi, alikuwa na mkononi mwake kitabu kidogo alichomwamuru Yohana akile, jambo lililoonyesha kwamba alileta ujumbe, aliufunua, nao ukazalisha makundi mawili ya waabudu. Malaika wa pili, Mwito wa Usiku wa Manane, na malaika wa tatu walipowasili, kulikuwa na ujumbe uliofunuliwa uliowajaribu na kuzalisha makundi mawili ya waabudu.

Andiko tunalolishughulikia linasisitiza, kwa kulinganisha historia ya Kristo na historia ya Wamileraiti, kwamba mchakato wa majaribio kwa mfululizo uliotokea katika historia ya Wamileraiti ulitokea pia katika siku za Kristo, ambazo zilikuwa mwisho wa Israeli wa kale. Ikiwa mchakato wa majaribio kwa mfululizo ulitokea mwanzoni mwa Israeli wa kiroho na mwishoni mwa Israeli wa kale, basi kutakuwa na mchakato wa majaribio kwa mfululizo mwishoni mwa Israeli wa kiroho, kama vile ulivyokuwapo mwanzoni mwa Israeli wa kale.

Katika historia ya Wamilleraiti hili lingewakilisha kufunuliwa mara tano kulikojaribu na kuzalisha madaraja mawili ya waabudu kuanzia 1798 hadi tarehe 22 Oktoba 1844. Aya hii inafundisha wazi kwamba ukishindwa jaribio, hutapita jaribio linalofuata, kwani hutajaribu hata. Pia ni wazi kwamba katika wakati wa Kristo mchakato wa majaribio unakamilika kwa watu wa agano waliokuwa wamechaguliwa hapo awali wakiwa katika giza totoro kuhusu mpango wa wokovu. Danieli na Yohana wanawakilisha wale wanaousikiliza sauti iliyo nyuma yao, wale waliopitia mchakato wa majaribio wa hatua kwa hatua ulihitaji uchunguzi wa kibinafsi wa kila kweli mpya iliyofunuliwa.

Vitabu vya Danieli na Ufunuo ni kitabu kimoja, na Danieli na Yohana ni mashahidi wawili wa kitabu hicho kimoja. Shahidi mmoja ni mwanzo wa kitabu, na shahidi mwingine ni mwisho wa kitabu. Mashahidi wote wawili walipitia kifo na ufufuo kwa njia ya ishara; mmoja aliteswa na ufalme wa Umedi na Uajemi (ukiwa mfano wa Marekani) na mwingine aliteswa na Roma (ikiashiria upapa). Yohana anateswa kwa sababu yeye ni mshika Sabato, kwa kupatana na Danieli ambaye aliteswa kwa kukataa kubadili desturi zake za ibada. Pamoja wanawakilisha wale mwishoni mwa dunia wanaoteswa kwa kukataa kukubali ibada ya Jumapili badala ya Sabato ya siku ya saba.

Watu wanaowakilishwa na Danieli na Yohana wamekuwa au watakuwa wale waliotiwa muhuri, kwa maana Danieli alipoekwa katika tundu la simba kwa kutokutii “amri” ya mfalme, mfalme alitia muhuri jiwe, ili kusudi lisibadilishwe. Danieli alikuwa ametiwa muhuri kwa milele, kwa sababu amri ya mfalme na pia mamlaka ya muhuri wake hayangeweza kubadilishwa, kulingana na sheria za Wamedi na Waajemi. Muhuri wa mfalme uliwekwa juu ya jiwe na mlango ukafungwa. Mlango hufungwa wakati wa sheria ya Jumapili, na hakuna mtu anayeweza kufungua mlango huo, kama vile mlango ulivyofungwa Oktoba 22, 1844. Huu ulikuwa mfano rahisi wa umuhimu wa kuzingatia siyo tu matukio ya kinabii yanayoainishwa katika unabii, bali pia umuhimu wa kuhusisha mazingira yanayomzunguka nabii anapoonyeshwa ndani ya simulizi.

Hata hivyo, hili pia ni kielelezo cha nguvu ya kuzingatia mwanzo (kitabu cha Danieli) pamoja na mwisho (kitabu cha Ufunuo) kwa pamoja kama mashahidi wawili wa unabii uleule, kwa maana mashahidi wawili ndiyo wanaohitajika ili kuthibitisha ukweli wa kibiblia. Matukio yaliyotabiriwa na taswira ya shughuli za manabii zinazohusiana na unabii huo yote yamevuviwa.

> Maandiko yote yamevuviwa na Mungu, na yanafaa kwa mafundisho, kwa karipio, kwa kusahihisha, na kwa mafunzo katika haki; ili mtu wa Mungu awe mkamilifu, ametayarishwa kabisa kwa kila tendo jema. 2 Timotheo 3:16, 17.

Ikiwa matukio yaliyotabiriwa katika Biblia yanaonyesha mwisho wa dunia, basi taswira ya nabii na mazingira yake anapopokea na kutoa ushuhuda wa ule utabiri ni taswira ya mwisho wa dunia. Kwa hiyo, mazingira na shughuli za nabii yanapochorwa kinabii—nabii huyo ni kielelezo cha watu wa Mungu mwishoni mwa dunia. Kwa uelewa huo, tunapounganisha mstari wa utabiri wa Eliya wa Malaki na mistari ya Ufunuo kumi na nne na kumi na nane, vyote vinashuhudia historia ya ujumbe wa onyo la mwisho—lakini ushuhuda wao ni maradufu.

Ujumbe unajumuisha matukio yaliyotabiriwa ambayo yako nje ya watu wa Mungu, na ushuhuda wa pili unajumuisha uzoefu wa nabii alipokuwa akipokea na kutangaza ujumbe huo. Dhana ya kinabii ya mistari miwili inayowakilisha vipengele vya nje na vya ndani vya historia ileile ilitambuliwa na kurekodiwa katika kumbukumbu za umma na waanzilishi wa Uadventista. Mfano bainifu wa matumizi haya na hao waanzilishi, kwa maoni yangu, ni pale walipotambua kwamba makanisa saba ya Ufunuo na mihuri saba ya Ufunuo ni historia sambamba zinazobainisha historia ya ndani na ya nje ya kanisa. Mihuri inawakilisha historia ya nje, na makanisa historia ya ndani.

Ujumbe wa Eliya uliotajwa katika Malaki, pamoja na sura ya kumi na nne na ya kumi na nane za Ufunuo, hutambulisha uleule ujumbe wa onyo la mwisho ambao pia unaitwa “Ufunuo wa Yesu Kristo” katika sura ya kwanza ya Ufunuo. Katika sura ya kwanza Mungu Baba alimpa Kristo ujumbe huo, kisha Kristo akamkabidhi Gabrieli, naye akamkabidhi Yohana, ambaye kisha aliutuma kwa makanisa. Ujumbe wa Eliya, pamoja na ule unaowakilishwa katika sura ya kwanza, ya kumi na nne, na ya kumi na nane za Ufunuo, ni ujumbe uleule.

> Na roho za manabii huwatii manabii. Kwa maana Mungu si Mungu wa machafuko, bali wa amani, kama ilivyo katika makanisa yote ya watakatifu. 1 Wakorintho 14:32, 33.

Daima ni ujumbe uleule, kwa kuwa "manabii wako chini ya manabii." Neno linalotafsiriwa kama "subject" katika aya hizo humaanisha, "kutiisha; kwa kujirejea, kutii: - kuwa chini ya utii (mtiifu), kuwekwa chini, kutiisha kwa, (kuwa, kufanya) chini ya mamlaka (kwa), kuwa (kuwekwa) katika utiisho (kwa, chini ya), kujitiisha kwa." Manabii wote wanakubaliana wao kwa wao na wamo katika utiisho wao kwa wao, la sivyo, ujumbe waliotoa ungeleta mkanganyiko.

Mifano yote ya kinabii ya ujumbe wa onyo la mwisho inawakilisha ujumbe uleule. Ni mpango wa Bwana kwamba wale wanaohesabiwa kuwa "wenye hekima" katika mfano wa wanawali kumi, ambao pia huitwa "wenye hekima" wanao "fahamu" "kuongezeka kwa maarifa" wakati kitabu cha Danieli kinapofunguliwa muhuri; ni mapenzi ya Bwana kwamba "wenye hekima" watambue ujumbe maalum huo unapofunguliwa muhuri. Utambuzi huo unapatikana kwa kutumia mbinu ya utafiti wa kibiblia ambayo imetambuliwa mahsusi ndani ya Biblia yenyewe. Mbinu hiyo inatekelezwa kwa kuafikiana na Isaya ishirini na nane kupitia mchakato wa kuleta pamoja mistari mbalimbali ya kinabii inayoshughulikia mada ya kibiblia na kuziweka sambamba ili kuthibitisha matukio sahihi ya kinabii.

Ninaomba subira yenu tunapohitimisha makala haya hapa na tutaendelea na mawazo haya katika makala inayofuata.

Back to Articles