Article

# Panium - Nambari Kumi na Moja Kumi na Moja

Kumi na Moja, Kumi na Moja: Ushuhuda wa Kinabii wa Danieli na Ufunuo

Author

Jeff Pippenger

Published

August 9, 2025

Formats

PDF
Word

Imekuwa mchakato mrefu kwangu kufika hatua hii katika utafiti wa Panium, na kichwa “Kumi na Moja, Kumi na Moja” kinakusudiwa kusisitiza kwamba Simba wa kabila la Yuda aliratibu kitabu cha Danieli na kitabu cha Ufunuo ili kuweka wazi mistari ya ndani na ya nje ya historia ya kutiwa muhuri kwa watu wa Mungu katika sura ya kumi na moja na mstari wa kumi na moja. Karibu tu kabla ya muda wa rehema kufungwa, agizo la kufunua unabii katika Ufunuo ambao ulikuwa umefungwa hadi wakati ambapo historia za kinabii za ndani na za nje zinazoakilishwa na mistari miwili ya kumi na moja—kumi na moja—iliyopatikana katika vitabu vya Danieli na Ufunuo zikawa kweli ya sasa.

> Akaniambia, Usifunge maneno ya unabii wa kitabu hiki; kwa maana wakati umekaribia. Mwenye kudhulumu na azidi kudhulumu; mwenye uchafu na azidi kuwa mchafu; mwenye haki na azidi kufanya haki; mtakatifu na azidi kutakaswa. Ufunuo 22:10, 11.

"Wakati umekaribia" kabla tu ya kufungwa kwa mlango wa rehema, na "wakati umekaribia" wakati "Ufunuo wa Yesu Kristo" unapofunguliwa mihuri.

> Ufunuo wa Yesu Kristo, aliompa Mungu ili awaonyeshe watumishi wake mambo ambayo hayana budi kutukia upesi; naye akalituma na kulijulisha kwa njia ya malaika wake kwa mtumishi wake Yohana; aliyeshuhudia neno la Mungu, na ushuhuda wa Yesu Kristo, na mambo yote aliyoyaona. Heri asomaye, na wanaosikia maneno ya unabii huu, na kuyashika yaliyoandikwa humo; kwa kuwa wakati umekaribia. Ufunuo 1:1-3.

Wakati Simba wa kabila la Yuda anapofungua mihuri ya "Ufunuo wa Yesu Kristo" kama ambavyo amekuwa akifanya tangu kuwasili kwa ujumbe wa Mlio wa Usiku wa Manane mnamo Julai 2023, ufunguaji huo unajumuisha ufunuo kwamba Yeye ni "Palmoni," Mwenye Kuhesabu wa Ajabu, au Mwenye Kuhesabu wa Siri. Kukosa kukubali ukweli huu ni kushindwa katika mchakato wa majaribio unaoweka muhuri juu ya wale elfu mia na arobaini na nne.

> Hakika mimi nawabatiza kwa maji kwa ajili ya toba; lakini anayekuja nyuma yangu ana nguvu zaidi kuliko mimi, ambaye sistahili kubeba viatu vyake; yeye atawabatiza kwa Roho Mtakatifu na kwa moto. Pepeto lake lipo mkononi mwake, naye atautakasa kabisa uwanda wake wa kupuria, na kukusanya ngano yake ghalani; bali makapi atayateketeza kwa moto usiozimika. Mathayo 3:11, 12.

> "Ni lini hasa mchakato huu wa usafishaji utaanza siwezi kusema, lakini hautacheleweshwa kwa muda mrefu. Yeye ambaye pepeto lake lipo mkononi mwake atalitakasa hekalu lake kutokana na unajisi wake wa maadili. Atautakasa kabisa uwanda wake wa kupuria." Testimonies to Ministers, 372, 373.

Mistari ya unabii inayotambua wakati wa kutiwa muhuri kuwa mchakato wa majaribio ya kinabii ni mingi zaidi ya kutosha. Ni wazi kwamba mchakato wa majaribio unategemea uwezo na umahiri wa wanafunzi wa kutumia mbinu sahihi au zisizo sahihi za kujifunza Neno la kinabii la Mungu. Kweli hii pia imewekwa wazi kwa wingi ndani ya kumbukumbu iliyovuviwa.

> Basi, kwa hao vijana wanne, Mungu aliwapa maarifa na ujuzi katika elimu yote na hekima; tena Danieli alikuwa na ufahamu wa maono yote na ndoto. Na ilipofika mwisho wa siku zile ambazo mfalme alikuwa amesema waletwe mbele yake, mkuu wa matowashi akawaleta mbele ya Nebukadneza. Naye mfalme akaongea nao; wala miongoni mwao wote hakupatikana aliyekuwa kama Danieli, Hanania, Mishaeli, na Azaria; kwa hiyo wakasimama mbele ya mfalme. Na katika mambo yote ya hekima na ufahamu aliyowahoji, aliwakuta kuwa bora mara kumi kuliko waganga wote na wanajimu waliokuwako katika ufalme wake wote. Danieli 1:17-20.

Kanuni kuu ya ufafanuzi wa unabii ni kwamba ukweli unathibitishwa kwa ushuhuda wa wawili, na wale wanaokosa kuwa na imani katika kanuni hiyo wanajiwekea mazingira ya kushindwa. Kipengele cha mchakato wa kujaribiwa wakati wa kutiwa muhuri kinahusisha kutambua uhusiano kati ya historia za ndani na za nje, kama zinavyowakilishwa katika sura ya kumi na moja na aya ya kumi na moja za Danieli na Yohana.

> "Ufunuo ni kitabu kilichotiwa muhuri, lakini pia ni kitabu kilichofunguliwa. Kinaandika matukio ya ajabu yatakayofanyika katika siku za mwisho za historia ya dunia hii. Mafundisho ya kitabu hiki ni dhahiri, si ya kifumbo wala yasiyoeleweka. Ndani yake mstari uleule wa unabii umechukuliwa tena kama ilivyo katika kitabu cha Danieli. Baadhi ya unabii Mungu ameurudia, hivyo kuonyesha kwamba unapaswa kupewa umuhimu. Bwana harudii mambo yasiyo na umuhimu mkubwa." Manuscript Releases, juzuu ya 9, uk. 8.

Vitabu vya Danieli na Ufunuo vinawakilisha mashahidi wawili, na mia arobaini na nne elfu wanaonyeshwa kama mashahidi wawili katika Ufunuo sura ya kumi na moja. Katika mstari wa kumi na moja wa sura hiyo, mashahidi wale wawili, wanaowakilishwa na Eliya na Musa, wanafufuliwa, kama ilivyotolewa kwa mfano kwa Yohana katika mafuta yanayochemka na kwa Danieli katika tundu la simba. Mia arobaini na nne elfu wanawakilishwa na Danieli na Yohana, na pia na Eliya na Musa. Ili kufaulu katika mchakato wa kujaribiwa unaowaandaa mia arobaini na nne elfu, mwanafunzi lazima aelewe kwamba kweli inathibitishwa kwa mashahidi wawili, na kwamba vitabu vya Danieli na Ufunuo vinawakilisha mashahidi wawili, na kwamba mia arobaini na nne elfu wametolewa kwa mfano kama Eliya na Musa na pia Danieli na Yohana.

Kweli hizi ni muhtasari mfupi tu wa kweli za kinabii zinazohusishwa na historia ya ndani na ya nje inayowakilishwa na "kumi na moja, kumi na moja" katika vitabu vyote viwili, Danieli na Ufunuo. Kama Palmoni, Kristo aliongoza katika kuoanisha vifungu hivyo viwili, na pia akaonyesha kwamba kumi na moja, pamoja na kumi na moja ni sawa na ishirini na mbili, ambayo nayo ni zaka au sehemu ya kumi ya mia mbili na ishirini, ambayo ni ishara ya muungano wa Uungu na ubinadamu. Palmoni alithibitisha kwa zaidi ya mashahidi wawili kwamba "mia mbili na ishirini" inawakilisha muungano wa Uungu na ubinadamu, jambo ambalo ni maelezo ya umwilisho wa Kristo alipojivika mwili ulioanguka. Kwa kufanya hivyo aliweka mfano kwa wanadamu kwamba wakikubali kutimiza masharti ya injili, Kristo yuko tayari kuunganisha Uungu wake na ubinadamu wetu. Hivyo basi, Uungu na ubinadamu ni mashahidi wawili.

"Ufunuo wa Yesu Kristo" uliofunguliwa kabla tu ya kufungwa kwa mlango wa rehema unajumuisha kwamba Yesu ni "Neno" la Mungu.

> Hapo mwanzo kulikuwako Neno, na Neno alikuwa pamoja na Mungu, na Neno alikuwa Mungu. Huyo alikuwa hapo mwanzo pamoja na Mungu. Vitu vyote vilifanyika kwa njia yake; wala pasipo yeye hakikufanyika chochote kilichofanyika. Ndani yake kulikuwa na uzima; na huo uzima ulikuwa nuru ya watu. Nayo nuru yaangaza gizani; wala giza halikuishinda. Yohana 1:1-5.

Biblia ni "Neno" la Mungu ambalo, kama vile Kristo, linawakilisha muungano wa uungu na ubinadamu. Biblia inawakilisha mashahidi wawili wa Agano la Kale na Agano Jipya, ambao pia ni Musa na Eliya katika Ufunuo sura ya kumi na moja.

> Kuhusu mashahidi wale wawili, nabii anasema zaidi: ‘Hizi ndizo miti miwili ya mizeituni, na vinara viwili vya taa vinavyosimama mbele za Mungu wa nchi.’ ‘Neno lako,’ alisema mtunga zaburi, ‘ni taa ya miguu yangu, na mwanga wa njia yangu.’ Ufunuo 11:4; Zaburi 119:105. Mashahidi hao wawili wanawakilisha Maandiko ya Agano la Kale na Agano Jipya. Pambano Kuu, 267.

Mashahidi wawili ni miti miwili ya mizeituni, vinara viwili vya taa na Agano la Kale na Agano Jipya, ambalo limewakilishwa katika aya kama "Neno lako." "Ufunuo wa Yesu Kristo" ambao umeondolewa muhuri na Simba wa kabila la Yuda kabla tu ya kufungwa kwa mlango wa rehema ni "ongezeko la mwisho la maarifa" linalowapima wale ambao ni wagombea kuwa mmojawapo wa mia arobaini na nne elfu. "Ongezeko la mwisho la maarifa" pia ni ujumbe wa Kilio cha Usiku wa Manane katika mfano wa wanawali kumi.

> 'Ndipo nikajibu, nikamwambia, Ni nini miti hii miwili ya mizeituni upande wa kuume wa kinara cha taa na upande wa kushoto wake? Nami nikajibu tena, nikamwambia, Ni nini matawi haya mawili ya mizeituni ambayo kwa kupitia mirija miwili ya dhahabu yanamimina mafuta ya dhahabu kutoka ndani mwao? Naye akaniambia, akasema, Je, hujui kwamba hizi ni nini? Nami nikasema, La, bwana wangu. Ndipo akasema, Hawa ni wale wawili waliotiwa mafuta, wasimamao karibu na Bwana wa dunia yote. Zakaria 4:11-14. Matawi haya hujimimina ndani ya mabakuli ya dhahabu, ambayo yanawakilisha mioyo ya wajumbe hai wa Mungu, wanaolibeba Neno la Bwana kwa watu kwa maonyo na kusihi. Neno lenyewe lazima liwe kama linavyooneshwa, yale mafuta ya dhahabu, yanayomiminwa kutoka katika miti ile miwili ya mizeituni inayosimama karibu na Bwana wa dunia yote. Huu ndio ubatizo wa Roho Mtakatifu kwa moto. Hii itaufungua moyo wa wasioamini kwa usadikisho wa dhamiri. Mahitaji ya nafsi yanaweza kutimizwa tu kwa kazi ya Roho Mtakatifu wa Mungu. Mwanadamu hawezi kwa nafsi yake kufanya lolote la kutosheleza shauku na kutimiza matarajio ya moyo.' The Seventh-day Adventist Bible Commentary, juzuu ya 4, 1180.

Neno la Mungu ni Biblia na pia ni Kristo, na Biblia na Kristo wanawakilisha mashahidi wawili, kama ilivyo kwa wale mia moja arobaini na nne elfu. Nao hao mashahidi wawili, kwa upande wao, wanawakilisha muunganiko wa uungu na ubinadamu. Pia wanawakilisha historia za kinabii za ndani na za nje. Kama mashahidi, walitoa ushahidi kwamba uungu uliounganishwa na ubinadamu hautendi dhambi. Pia wanawakilisha uhusiano kati ya uungu na ubinadamu. Iwe ni ngazi, mfereji, mabomba, malaika au mojawapo ya ishara nyingine za kiungo cha mawasiliano kati ya Mungu na mwanadamu, ujumbe unaowasilishwa kwa mwanadamu daima ni uzima au mauti.

> Waliopakwa mafuta wanaosimama karibu na Bwana wa dunia yote wana nafasi ambayo zamani ilipewa Shetani kama kerubi wa kufunika. Kupitia viumbe watakatifu wanaouzunguka kiti chake cha enzi, Bwana hudumisha mawasiliano ya kudumu na wakaaji wa dunia. Mafuta ya dhahabu yanawakilisha neema ambayo kwayo Mungu huendelea kuzijaza taa za waumini, ili zisififie wala kuzimika. Lau si kwamba mafuta haya matakatifu humiminwa kutoka mbinguni kupitia ujumbe wa Roho wa Mungu, mawakala wa uovu wangekuwa na udhibiti kamili juu ya wanadamu.

> Mungu hatukuzwi tunapokosa kupokea ujumbe anaotutumia. Kwa kufanya hivyo tunakataa mafuta ya dhahabu ambayo angeyamimina ndani ya nafsi zetu ili yawasilishwe kwa wale walioko gizani. Mwito utakapokuja, ‘Tazama, bwana arusi anakuja; tokeni kumlaki,’ wale ambao hawajapokea mafuta matakatifu, ambao hawajathamini neema ya Kristo mioyoni mwao, watagundua, kama wale wanawali wapumbavu, kwamba hawako tayari kumlaki Bwana wao. Hawana ndani yao wenyewe uwezo wa kupata yale mafuta, na maisha yao yameharibiwa. Lakini ikiwa Roho Mtakatifu wa Mungu ataombwa, tukisihi, kama alivyofanya Musa, ‘Nionyeshe utukufu wako,’ upendo wa Mungu utamiminwa mioyoni mwetu. Kupitia mirija ya dhahabu, mafuta ya dhahabu yatawasilishwa kwetu. ‘Si kwa nguvu, wala si kwa uwezo, bali kwa Roho yangu, asema Bwana wa majeshi.’ Kwa kupokea miale angavu ya Jua la Haki, watoto wa Mungu hung’aa kama nuru katika ulimwengu. Review and Herald, Julai 20, 1897.

Kumiminwa kwa Roho Mtakatifu hutokea katika historia za ndani na za nje zilizoainishwa na Danieli na Ufunuo 11:11. Kuna “angalau” wahusika wanne wa kinabii waliowakilishwa katika mistari ya kumi na moja na kumi na mbili ya sura ya kumi na moja ya Danieli ambao wanahitaji kutambuliwa. Pia kuna wanne wanaohitaji kutambuliwa katika mistari ya kumi na tatu hadi kumi na tano, na wanne katika mstari wa kumi na sita. Tunaishi sasa katika historia hiyo yenyewe, hivyo inatupasa, kama wanafunzi wa unabii, kubainisha ni kina nani wahusika wa mfano wa mistari ya kumi na moja hadi kumi na sita, kwa kuwa wanawakilisha mstari wa unabii unaofunika historia iliyofichwa ya mstari wa arobaini wa sura hiyo hiyo.

Pia inaonekana kuwa muhimu kutambua wahusika wanaowakilishwa katika historia ya aya ya arobaini ambayo imekuwa ikifunuliwa tangu 1989.

> Akasema, Enenda zako, Danieli; kwa maana maneno hayo yamefungwa na kutiwa muhuri hata wakati wa mwisho. Wengi watatakaswa, watafanywa weupe, na kujaribiwa; bali waovu watafanya maovu; wala hakuna miongoni mwa waovu atakayeelewa; bali wenye hekima wataelewa. Danieli 12:9, 10.

Aya ya arobaini inaanza wakati wa mwisho mnamo 1798, wakati Napoleon wa Ufaransa anamchukua Papa mateka. Uhalalisho wa Napoleon ulitegemea Mkataba uliovunjwa wa Tolentino wa 1797. Mapambano ya Napoleon na Papa yalikuwa tayari yamewekewa mfano katika historia iliyotimiza aya ya sita na ya saba za Danieli sura ya kumi na moja. Mkataba wa ndoa uliovunjwa na kushindwa kwa mfalme wa kaskazini mikononi mwa mfalme wa kusini, kama utimilifu wa aya ya sita na ya saba, vilijirudia katika historia ya 1798, na kwa kufanya hivyo vinawakilisha unabii wa Neno la Mungu katika aya ya sita na ya saba, na utimilifu wa aya hizo katika mwanzo wa vita kati ya Ptolemy Philadelphus wa pili, mfalme wa Misri, na Antiochus Theos, mfalme wa tatu wa Siria. Ptolemy alimwakilisha mfalme wa kusini na Antiochus alimwakilisha mfalme wa kaskazini.

Unabii wa mistari hiyo, ukiunganishwa na utimilifu wa unabii huo katika historia ya Ptolemy na Antiochus—ambayo nayo iliwakilisha kwa mfano—na historia ya Napoleon na papa mnamo 1798, hutoa mistari mitatu inayowakilisha kwa mfano historia ya Putin na Zelenskyy katika mistari ya kumi na moja na kumi na mbili. Hivyo, kuelewa kwamba wakati wa mwisho mnamo 1798 unawakilisha historia ya Napoleon na papa hakukamiliki kunapoishia hapo. Lazima tuelewe kile ambacho mistari ya sita na ya saba inatabiri kuhusu Napoleon na papa, na pia kile ambacho historia ya Ptolemy na Antiochus inafundisha kuhusu kipindi hicho hicho. Tukisha kuelewa mistari hiyo ya ukweli, tunaweza kisha kufahamu kwamba yale matimizio ya kihistoria ya awali yanabainisha historia ya mwanzo ya mstari wa arobaini, na kwa kufanya hivyo, pia yanabainisha mwisho wa mstari wa arobaini, wakati Putin, ambaye amekuwa akiwakilishwa kwa mfano na Napoleon na Ptolemy—Putin ambaye ametabiriwa katika mistari ya sita na ya saba—anapotimiza mistari ya kumi na moja na kumi na mbili.

Angalizo muhimu kuhusu uhusiano wa kinabii kati ya joka na mnyama kama Yohana anavyowatambua, au kama "kile cha kila siku na chukizo la uharibifu" kama Danieli anavyoviwakilisha, ni kwamba hivi viwili vinafanana sana kinabii. Yohana anasema hivi.

> Nao wakamsujudu yule joka aliyempa yule mnyama nguvu; nao wakamsujudu yule mnyama, wakisema, Ni nani aliye kama yule mnyama? Ni nani awezae kufanya vita naye? Ufunuo 13:4.

Kumwabudu joka ni kumwabudu mnyama, kwa kuwa vyote viwili vinawakilisha dini ya upagani. Kama alivyofanya Yohana, Danieli anatumia “pembe ndogo” ya Danieli sura ya nane, aya ya tisa hadi kumi na mbili, kuwakilisha Roma ya kipagani na ya kipapa pia, ingawa anazitofautisha wazi kati ya hizo mbili kwa kuieleza pembe ndogo ya Roma ya kipagani kwa jinsia ya kiume, na pembe ndogo ya Roma ya kipapa kwa jinsia ya kike. Katika sura ya saba, Danieli anatambua Roma ya kipagani kuwa “tofauti” na falme zilizotangulia, na zaidi ya hapo Danieli anaonyesha kwamba Roma ya kipapa pia ilikuwa “tofauti.” Roma, iwe ya kipagani au ya kipapa, ni tofauti. Ishara ya kiume ya Roma, inayowakilisha Roma ya kipagani, inaakisiwa na Ahabu na Herode. Wote wawili walikuwa wameoa wanawake waliokuwa ishara za upapa. Mwanamke ni utawala wa kanisa, na mwanamume ni utawala wa dola; hivyo katika ngazi ya kinabii, Neno la Mungu linaposema kuhusu mwanamume na mwanamke kuwa mmoja, linathibitisha uhalisia kwamba Roma ya kipagani na Roma ya kipapa zinafanana sana katika maana ya kinabii, kwa kuwa ni mwili mmoja.

Uhusiano wa Ufaransa na Upapa mnamo 1798 unaonyesha mfano wa uhusiano wa Marekani na Upapa wakati wafalme kumi wanapoteketeza Roma kwa moto na kula mwili wake.

> Na zile pembe kumi ulizoziona juu ya yule mnyama, hao watamchukia yule kahaba, watamharibu na kumwacha uchi; nao watakula nyama yake, nao watamteketeza kwa moto. Ufunuo 17:16.

Uhusiano wa Ufaransa na upapa, wakati Ufaransa iliweka upapa madarakani mnamo mwaka 538, unaakisi kazi ya Marekani ya kuponya jeraha la mauti la upapa wakati wa sheria ya Jumapili inayokuja hivi karibuni.

> Na nikaona mnyama mwingine akitoka katika nchi; naye alikuwa na pembe mbili kama mwana-kondoo, naye akanena kama joka. Naye hutenda mamlaka yote ya yule mnyama wa kwanza mbele yake, naye huifanya nchi na wakaao humo kumwabudu yule mnyama wa kwanza, ambaye jeraha lake la mauti liliponywa. Naye hufanya maajabu makubwa, hata anashusha moto kutoka mbinguni juu ya nchi machoni pa watu; naye huwadanganya wakaao juu ya nchi kwa ile miujiza alizokuwa na uwezo wa kuzifanya machoni pa yule mnyama; akiwaambia wakaao juu ya nchi wafanye sanamu ya yule mnyama, aliyejeruhiwa kwa upanga, naye akaishi. Ufunuo 13:11-14.

“Wakati wa mwisho” mnamo 1798, katika kutimia kwa aya ya arobaini, hutambulisha mfalme wa kaskazini wa kiroho akiondolewa na mfalme wa kusini wa kiroho. Historia hiyo ya kinabii ndiyo historia ya mwisho ya miaka elfu moja mia mbili na sitini ya utawala wa kipapa, na kwa hivyo sifa za kinabii za mwanzo wa historia hiyo ya kinabii zinawakilishwa mwishoni. Mnamo 538, ufalme wa nne wa unabii wa Biblia ulitoa nafasi kwa ufalme wa tano wa unabii wa Biblia, na mnamo 1798, ufalme wa tano wa unabii wa Biblia ulitoa nafasi kwa ufalme wa sita wa unabii wa Biblia.

Mwaka 538 pia ni alama ya kati ya laana ya “mara saba” ya Walawi ishirini na sita dhidi ya ufalme wa kaskazini wa Israeli, iliyoanza mwaka 723 KK, wakati Ashuru alimchukua Efraimu uhamishoni. Kwa hiyo mwaka 1798 una si tu sifa za kinabii za mwaka 538, bali pia za mwaka 723 KK. Mwaka 723 KK makabila kumi ya Israeli yalikuwa yakipinduliwa na Ashuru, na miaka elfu moja mia mbili na sitini baadaye, mwaka 538, Roma ya kipagani ilikuwa ikiangushwa na Roma ya kipapa, ambayo nayo iliangushwa na Ufaransa mwaka 1798 mwishoni mwa “mara saba.”

Mnamo 1798, Ufaransa, mfalme wa kusini, iliondoa upapa kutoka kwenye kiti cha enzi. Mnamo 538, Ufaransa, ishara kuu ya kusambaratika kwa Roma ya kipagani katika falme kumi, iliweka upapa kwenye kiti cha enzi. Wakati wa sheria ya Jumapili, Marekani itarudia jukumu la Ufaransa mnamo 538, na wakati wafalme kumi watakapouteketeza upapa kwa moto na kuila nyama yake, Marekani itarudia jukumu la Ufaransa la mwaka 1798.

Hukumu ya 'mara saba' dhidi ya falme za Israeli za kaskazini na za kusini ililetwa na falme zilizotoka kaskazini.

> Israeli ni kondoo aliyetawanyika; simba wamemfukuza: kwanza mfalme wa Ashuru amemla; na mwisho, huyu Nebukadreza mfalme wa Babeli amevunja mifupa yake. Yeremia 50:17.

Ashuru ilitoka kaskazini na ikayashinda makabila kumi mnamo 723 K.K., na Babeli iliuchukua Yuda utumwani mnamo 677 K.K. Ingawa Israeli ilikuwa ufalme wa kaskazini ikilinganishwa na Yuda, bado falme zote mbili zilishindwa na maadui kutoka kaskazini, hivyo kuifanya Israeli na Yuda kuwa falme za kusini ikilinganishwa na adui aliyewachukua utumwani. 723 K.K. inawakilisha mfalme wa kaskazini akishinda ufalme wa kusini wa sehemu kumi. 538 inawakilisha mpito kutoka upagani hadi upapa na pia ufalme wa kaskazini ukishinda ufalme wa sehemu kumi. 1798 inawakilisha mfalme wa kaskazini akishindwa na mfalme wa kusini ambaye anawakilisha ufalme wa sehemu kumi.

> Na saa ile ile palikuwa na tetemeko kubwa la nchi, na sehemu ya kumi ya mji ikaanguka; wakauawa katika tetemeko hilo watu elfu saba; na waliosalia wakafadhaika, wakampa Mungu wa mbinguni utukufu. Ufunuo 11:13.

Kipindi cha mpito kinachohusishwa na mwaka 538, wakati Roma ilipobadilika kutoka kipagani hadi kipapa, pia ndicho badiliko katika Danieli sura ya nane kutoka ya kiume hadi ya kike, ambacho, kwa namna ya ishara, ni kutoka siasa za dola hadi siasa za kanisa. Unabii wa "mara saba" hubeba saini ya "kweli", kwa maana herufi ya kwanza (723 KK) inaonyesha herufi ya ishirini na mbili na ya mwisho ya alfabeti ya Kiebrania (1798), ilhali herufi ya kumi na tatu, ambayo pia ni ya katikati, inawakilisha uasi (538). Danieli anabainisha kwamba "kosa" kunakoashiriwa na usemi "kosa la ukiwa" kulikuwa ni mchanganyiko wa kanisa na serikali, huku kanisa likiwa ndilo lililodhibiti uhusiano huo. "Kosa" hilo linawakilisha 538, ambalo ndilo la katikati na, kwa sitiari, herufi ya kumi na tatu ya alama tatu kuu za njia katika kipindi cha "mara saba" dhidi ya makabila kumi ya kaskazini ya Israeli.

Mnamo mwaka 1798, katika "wakati wa mwisho" kama ulivyoelezwa katika mstari wa arobaini wa sura ya kumi na moja ya Danieli, Ufaransa usioamini Mungu, mfalme wa kusini, ulileta jeraha la mauti kwa upapa, mfalme wa kaskazini. Mnamo mwaka 1989 upapa ulilipiza kisasi dhidi ya mfalme wa kusini asiyemwamini Mungu, ambaye wakati huo alikuwa Umoja wa Kisovieti. Kisasi hicho kilijumuisha muungano wa siri kati ya Marekani na Vatikani. Kusambaratishwa kwa Umoja wa Kisovieti mwaka 1989 kunamaliza ujumbe wa kinabii ulioandikwa wa mstari wa arobaini, na mstari unaofuata, mstari wa arobaini na moja, unawakilisha sheria ya Jumapili nchini Marekani. Hivyo, tangu kusambaratika kwa Umoja wa Kisovieti mwaka 1989 hadi sheria ya Jumapili katika mstari unaofuata, tumekuwa tukiishi katika historia iliyofichika ya mstari wa arobaini.

Aya ya arobaini inaanza kwa kutambua mfalme wa kusini na mfalme wa kaskazini mnamo 1798, na kisha mnamo 1989 mfalme wa kusini na mfalme wa kaskazini, pamoja na nguvu ya tatu inayowakilishwa na magari ya vita, meli na wapanda farasi.

> Na wakati wa mwisho mfalme wa kusini atamshambulia; na mfalme wa kaskazini atakuja kinyume naye kama kisulisuli, akiwa na magari ya vita, na wapanda farasi, na merikebu nyingi; naye ataingia katika nchi nyingi, naye atafurika na kupita. Danieli 11:40.

Katika “wakati wa mwisho” mwaka 1798, jenerali halisi wa Napoleon aliingia Vatikani na akamkamata Papa na kumtia gerezani. Mwaka 1989 kulifanyika kisasi cha 1798. Kulikuwa na mabadiliko ya kinabii yaliyotokea katika historia kati ya 1798 na 1989 ambayo ni muhimu kutambua. Ufaransa usioamini Mungu, mfalme wa kusini katika kipindi cha 1798, ulikuwa mfalme wa kwanza wa kiroho wa kusini, na Urusi ya Putin imekusudiwa kuwa wa mwisho. Ufaransa umetambuliwa katika Ufunuo sura ya kumi na moja, na Dada White analitambulisha moja kwa moja kama Ufaransa usioamini Mungu. Moja ya vielelezo viwili vinavyoitambulisha Ufaransa katika sura ya kumi na moja ni Misri, ambayo Dada White anaitambua kama ishara ya kutokuamini Mungu. Katika sura hiyo, mnyama anayepanda kutoka kwenye shimo lisilo na mwisho alikuwa ni ishara ya kutokuamini Mungu kulikojitokeza katika historia wakati huo.

Ukanamungu unaingia katika historia ukianzia Ufaransa mnamo mwaka 1798, na kufikia 1989 mfalme wa kiroho wa ukanamungu umekuwa Umoja wa Kisovieti. Kusambaratishwa kwa Umoja wa Kisovieti mwaka 1989, kama utimilifu wa muungano wa siri kati ya Papa Yohane Paulo wa Pili na Ronald Reagan, kulionyeshwa kwa mfano katika Danieli sura ya kumi na moja, mstari wa kumi; na ushahidi wa pili wa mstari huo wa kumi unapatikana katika kifungu cha Isaya kuhusu laana mbili za miaka elfu mbili mia tano na ishirini dhidi ya falme za kaskazini na za kusini za Israeli, kama zinavyoainishwa katika sura ya saba hadi ya kumi na moja.

Kwa hiyo, mwaka 1989 unakuwa nukta ya rejea katika kutatua vitendawili vya kinabii vya siku za mwisho. Ilikuwa wakati huo ndipo aya ya arobaini ilipofunguliwa muhuri. Sasa inaweza kutambuliwa kwamba aya ya arobaini inaanza mwaka 1798 na kuishia katika sheria ya Jumapili ya aya ya arobaini na moja.

Wakati wa sheria ya Jumapili, Marekani itanena kama joka na kumaliza utawala wake kama ufalme wa sita wa unabii wa Biblia. Ilianza muda wake wa kutawala mwaka 1798, wakati ufalme wa tano ulipopata jeraha la mauti. Mwaka 1798 Marekani ilipitisha Sheria za Wageni na Uchochezi, hivyo ikiashiria mwisho wa ufalme wa sita katika mwanzo wake kabisa. Kwa hiyo, aya ya arobaini ni historia ya Marekani kama ufalme wa sita wa unabii wa Biblia.

1798 ni herufi ya kwanza ya alfabeti ya Kiebrania, sheria ya Jumapili ni herufi ya ishirini na mbili na ya mwisho ya alfabeti ya Kiebrania na 1989 ni alama ya njia ya katikati inayoonyesha uasi unaoashiriwa na nambari kumi na tatu na herufi ya kumi na tatu ya alfabeti ya Kiebrania. 1989 inawakilisha uasi wa muungano wa siri wa Reagan na mpinga-Kristo wa unabii wa Biblia. 1989 inamtambulisha wa kwanza kati ya marais wanane wa mwisho wanaotawala katika kipindi cha kuongezeka kwa uasi dhidi ya Katiba. 1989 ilianzisha mchakato wa majaribu miongoni mwa Waadventista Wasabato uliokusudiwa kutoa aina mbili za waabudu. Waaminifu ni wachache, wasio waaminifu ni wengi. 1989 inawakilisha alama ya njia ya katikati ya aya ya arobaini, na inawakilisha uasi unaoashiriwa na herufi ya kumi na tatu. Aya ya arobaini hubeba sahihi ya "kweli".

Mstari wa arobaini una wafalme wa kaskazini na wa kusini ambao ni tofauti katika historia mwishoni mwa mstari huo. Pia una Marekani, ambayo kwa mujibu wa Yohana ni nabii wa uongo anayefanya kazi pamoja na joka na mnyama kuongoza ulimwengu hadi Armagedoni. Mfalme wa kusini katika mstari wa arobaini ni joka, mfalme wa kaskazini ni mnyama; magari ya vita, meli na wapanda farasi ni nabii wa uongo. Utimilifu wa mstari wa arobaini mnamo 1989 unakuwa sifa muhimu ya kinabii kwa kuelewa mistari ya kumi na moja hadi kumi na tano. Ikiwa hauko sahihi kuhusu 1989, huwezi kwa mantiki kuwa sahihi kuhusu historia tuliyo ndani yake leo.

Kuanzia mwaka 1989 hadi sheria ya Jumapili, vita vitatu vya niaba kwa niaba ya upapa vimewakilishwa katika mistari ya kumi hadi kumi na tano. Mistari hii inapaswa kuzingatiwa kama historia moja inayoendelea, kwa kuwa "Antiochus Magnus" yuleyule anapatikana katika vita vitatu vinavyowakilishwa katika utimizaji wa kihistoria wa mistari ya kumi hadi kumi na tano.

Vita vyote vitatu ni msururu mmoja wa kinabii, kwa kuwa Antiochus Magnus alishiriki katika kila moja ya vita hivyo vitatu. Aya ya kumi na Isaya 8:8 zinatoa mashahidi wawili wa utimizwaji wa aya ya arobaini mwaka 1989. Aya ya arobaini ndiyo sehemu ya rejea katika aya ya kumi na Isaya 8:8. "Magari ya vita, merikebu na wapanda farasi" yanawakilisha pembe mbili za mnyama wa nchi katika sura ya kumi na tatu ya Ufunuo. Mwishoni, wakati Marekani "itanena kama joka", pembe hizo mbili hazitakuwa tena Urepublicani na Uprotestanti. Wakati huo wale wanaoitwa Waprotestanti wataungana na Ukatoliki, na Jamhuri ya Kikatiba itageuzwa kuwa udikteta. Katika kipindi hicho pembe mbili za mnyama wa nchi zitakuwa nguvu za kiuchumi na kijeshi. Katika sura ya kumi na tatu ya Ufunuo, Marekani inailazimisha dunia kukubali chapa ya mnyama ili kununua na kuuza, na pia chini ya tishio la kifo. Kwa Danieli, "merikebu" zinawakilisha nguvu za kiuchumi na "wapanda farasi na magari ya vita" zinawakilisha nguvu za kijeshi.

1989 inaweka bayana kwamba, unapotumia utimilifu wa kihistoria wa vita vya Raphia na Panium katika mistari ya kumi na moja hadi kumi na tano, lazima itumike mbinu ileile ya kinabii iliyotumiwa kuelewa 1989 na kuanguka kwa Umoja wa Kisovieti, kwa maana Antiochus Magnus alikuwa katika vita vyote vitatu vilivyowakilishwa katika mistari ya kumi hadi kumi na tano. Antiochus anawakilisha nguvu za magari ya vita, meli na wapanda farasi, ambayo mwaka 1989 ilikuwa Ronald Reagan, wa kwanza kati ya marais wanane, ambao wa mwisho pia alikuwa wa sita na sasa ni wa nane aliye wa wale saba.

Kulingana na Isaya ishirini na tatu, mamlaka ya kipapa, (kahaba anayezini na wafalme wa dunia), ingefichwa wakati wa utawala wa Marekani kama ufalme wa sita wa unabii wa Biblia. Mnamo 1989, Marekani, ambayo ilikuwa imewakilishwa kwa mfano na Antiochus Magnus, ilikuwa mamlaka ya uwakilishi ya upapa katika vita vya upapa dhidi ya mnyama wa ukanamungu aliyoupatia upapa jeraha la mauti mnamo 1798.

Vita vitatu vya aya ya kumi hadi ya kumi na tano vinawakilisha mapigano kati ya mfalme wa kaskazini, ambaye, kama kahaba wa Tiro aliyejificha, hutumia madola ya niaba anapoelekea kurejesha nguvu zake na kumshinda mfalme wa ukanamungu—mfalme wa kusini. Matimizio ya kihistoria ya vita hivyo vitatu vya aya ya kumi hadi ya kumi na tano yanatufundisha kwamba katika vita vya kwanza na vya mwisho Antiochus Magnus alishinda, lakini vita vya katikati alivipoteza. Vipengele vya kinabii vya kipindi cha Ronald Reagan cha mwaka 1989, pamoja na Papa Yohane Paulo wa Pili na kusambaratika kwa Umoja wa Kisovieti, vitakuwa na mlingano katika la mwisho kati ya vita hivyo vitatu, kwa kuwa aya hizi ndizo zinazofunguliwa muhuri muda mfupi kabla ya muda wa rehema kufungwa. Kama vile aya ya arobaini ilifunguliwa muhuri mwaka 1798 na tena mwaka 1989, aya hiyo ilifunuliwa mwishoni, kuanzia Julai 2023.

Ufunuo wa Yesu Kristo unafunuliwa kabla tu ya kufungwa kwa mlango wa rehema na unajumuisha kweli kuu kwamba Yesu ni wa kwanza na wa mwisho, na hivyo siku zote huonyesha mwisho kwa mwanzo. Kwa Uadventista, mlango wa rehema unafungwa katika sheria ya Jumapili, na kabla tu ya kufungwa kwa mlango wa rehema Ufunuo wa Yesu Kristo unafunuliwa. Ujumbe unaomalizikia kwenye mlango uliofungwa wa sheria ya Jumapili ni ujumbe wa Kilio cha Usiku wa Manane, uliosababisha mlango uliofungwa wa Oktoba 22, 1844 katika historia ya Wamileriti. Kufunuliwa kwa mwaka 1798 mwanzoni mwa aya ya arobaini, ambako pia ndiko mwanzo wa Marekani kama ufalme wa sita wa unabii wa Biblia, kulikuwa kielelezo cha kufunuliwa kwa mwaka 1989 katikati ya aya ya arobaini na mwanzo wa mwisho wa hatua kwa hatua wa Marekani. Kufunuliwa kwa 1798 kulikokuwa kielelezo cha 1989 kunawakilisha mashahidi wawili wa kufunuliwa kwa ujumbe wa Kilio cha Usiku wa Manane mwaka 2023. Mstari huo, wenye alama zake tatu za njia: 1798, 1989 na 2023, unabainisha kazi ya ndani ya kutakasa wanawali kumi na mstari wa nje wa ufalme wa sita wa unabii wa Biblia.

Mapigano yaliyoelezwa katika aya ya kumi na moja, ambayo yalitimia katika Vita vya Raphia wakati Antiochus aliposhindwa na Ptolemy, yanawakilisha kushindwa kwa mamlaka ya uwakilishi ya Kipapa, ambayo katika vita vya sasa inawakilishwa na Wanazi wa Ukraine walioungana na mataifa ya Ulaya Magharibi yanayounga mkono utandawazi yanayounda EU na NATO, na ambayo yanasonga sambamba kabisa na wafuasi wa utandawazi wa kisiasa na kiuchumi wa Umoja wa Mataifa. Ikiwa Antiochus Magnus alikuwa kwenye vita vyote vitatu na anawakilisha mamlaka ya uwakilishi ya Kipapa dhidi ya mfalme wa kusini, inawezekanaje iwe Marekani mwaka 1989, kisha Waukraine kama inavyoakisiwa na Vita vya Raphia, kisha tena Marekani katika Vita vya Panium? Aya ya kumi ndiyo ufunguo wa aya ya kumi na moja hadi kumi na tano, kwa kuwa utimilifu wake mwaka 1989 unatoa mfano wa sifa za kinabii za vita vya kwanza kati ya vitatu vya uwakilishi. Je, ni uhalalisho gani wa kinabii wa kumtambulisha Antiochus kama mamlaka ya uwakilishi ya Kipapa, bila kuhusisha Marekani na kila moja ya vita hivyo vitatu?

Katika historia ya vita vya Ukraine, ambavyo vimefananishwa na Vita vya Raphia, Marekani iliwatumia Wanazi wa Ukraine kama nguvu yao ya kiwakala katika historia hiyo hiyo ambamo wanaunda mfano wa upapa, nguvu ambayo daima na pekee hutumia nguvu za kiwakala kufanya kazi yake chafu.

Kujibu swali la mamlaka za niaba katika mistari ya kumi hadi kumi na tano kunahusisha utafiti wa kinabii wa sifa za Antiochus kama ishara. Vita vya Diadochi vilikuwa mfululizo wa vita kuanzia 323 hadi 281 KK miongoni mwa Diadochi (kwa Kigiriki “warithi”), yaani majenerali na warithi wa Aleksanda Mkuu, ambao walipigania udhibiti wa himaya yake kubwa baada ya kifo chake mnamo 323 KK. Antiochus wa kwanza alikuwa Antiochus I Soter, mwana wa Seleucus I Nicator, mmoja wa Diadochi (warithi) wa Aleksanda, ambaye alianzisha Dola la Seleucid.

Jina Antiochus linaweza kufahamika kumaanisha mtu anayesimama mahali pa mwingine ili kuunga mkono. Antiochus ni ishara ya Roma, na Roma ya kipapa ni mpinga Kristo, ambayo ina uashiria unaofanana na ule wa Antiochus. Jina Antiochus liliwakilisha mwana wa mwanzilishi wa Dola la Waseleukidi, na kwa maana hiyo, Antiochus alisimama mahali pa baba yake, alisimama kama mwakilishi wake. Dada White anatambua wote Shetani na Papa kuwa mpinga Kristo, na anasema kwamba Papa ni mwakilishi wa Shetani duniani. Likawa jina mashuhuri la kifalme katika Dola la Waseleukidi, kwa sehemu kutokana na uhusiano wake na Antiochus I Soter na mji wa Antiokia, uliopewa jina la ama baba au mwana wa Seleucus I. Papa ndiye mwakilishi wa Shetani, na kwa njia ya ishara jina Antiochus linawakilisha mwakilishi wa baba yake, mwanzilishi wa ufalme wa kaskazini ambaye aliweka mji mkuu wake katika Babeli.

Baada ya kifo cha Alexander Mkuu mnamo 323 KK, dola yake iligawanyika miongoni mwa Diadochi (warithi). Katika Mgawanyo wa Babeli (323 KK), Seleucus aliteuliwa awali kuwa kamanda wa wapanda farasi wa Companion (wadhifa wa kijeshi wenye heshima kubwa) chini ya Perdiccas, mlezi wa dola ya Alexander. Ifikapo 321 KK, Seleucus aliteuliwa kuwa satrapi (gavana) wa Babilonia wakati wa Mgawanyo wa Triparadisus, kufuatia kifo cha Perdiccas na mazungumzo zaidi miongoni mwa Diadochi. Mnamo 316 KK, Antigonus I Monophthalmus, Diadoch mwingine, alimlazimisha Seleucus kukimbia Babeli kutokana na kuongezeka kwa nguvu za Antigonus. Seleucus alitafuta hifadhi kwa Ptolemy I Soter nchini Misri. Mnamo 312 KK, Seleucus alirejea Babeli akiwa na jeshi dogo lililotolewa na Ptolemy. Aliwashinda majeshi ya Antigonus na kuiteka tena Babeli, na hivyo kuanzisha ngome yake ya mamlaka. Tukio hili mara nyingi huchukuliwa kuwa ndiyo kuanzishwa kwa Dola la Seleukia, ambapo 312 KK huchukuliwa kama mwanzo wa Enzi ya Seleukia katika uhesabu wa kihistoria.

Jina Seluecus limetokana na Kigiriki na hutoka katika mzizi selas (σέλας), lenye maana ya “nuru,” “mng’ao,” au “mwali.” Jina hilo linadokeza uangavu au mwangaza, na linafaa kwa mtu mashuhuri kama Seleucus I Nicator, mwanzilishi wa Milki ya Seleucid na ambaye anamwakilisha baba aliyekuwa mbebaji wa nuru mbinguni.

> Ili kujihakikishia faida na heshima za kidunia, kanisa likaongozwa kutafuta kibali na uungaji mkono wa wakuu wa dunia; na kwa kufanya hivyo, likamkataa Kristo, likashawishiwa kujiweka chini ya utiifu wa mwakilishi wa Shetani-askofu wa Roma. Pambano Kuu, 50.

Antioko Mkuu anawakilisha wakala wa mamlaka ya kipapa, kama vile Papa anavyowakilisha wakala wa Shetani. Uashiriaji wa Antioko unaruhusu mamlaka mbalimbali za uwakilishi, kama vile kumekuwa na mapapa wengi. Reagan alikuwa mwakilishi wa 1989, Ukraina ikawa mwakilishi wa Marekani mnamo 2014 na Trump ni mwakilishi katika Vita vya Panium. Reagan alikuwa wa kwanza, Trump ni wa mwisho na Zelenskyy ndiye uasi katikati.

Back to Articles