Article

# Kitabu cha Danieli - Nambari Sabini na Mbili

Muungano wa Kinabii: Kutoka Mgawanyiko wa Israeli ya Kale hadi Mwisho wa Marekani

Author

Jeff Pippenger

Published

February 5, 2024

Formats

PDF
Word

Ushuhuda wa uasi wa Yeroboamu pia ni historia ya kugawanyika kwa Israeli ya kale katika mataifa mawili. Ufalme wa kaskazini ulioundwa na makabila kumi ulijulikana kama Israeli, au wakati mwingine Efraimu, na ufalme wa kusini ulijulikana kama Yuda. Wakati wa Ezekieli, ufalme huo ulikuwa tayari umegawanyika na kuwa falme mbili kwa miaka mingi, na katika sura ya thelathini na saba, Ezekieli alipewa unabii ulioonyesha kwamba falme hizo mbili zingerejea kuwa taifa moja. Unabii huo ulitimizwa katika mwanzo wa historia ya mnyama wa nchi (Marekani), na unatimizwa kwa mara ya mwisho mwishoni mwa Marekani, kwa maana Yesu daima huonyesha mwisho wa jambo kwa mwanzo wa jambo.

Uasi wa Yeroboamu wakati Israeli ilipogawanywa katika falme mbili, unawakilisha uasi mwanzoni mwa Marekani, na pia mwishoni mwa Marekani. Uasi huo katika mwanzo na mwisho wa Marekani unajumuisha kuunganishwa kwa falme mbili. Ufunuo sura ya kumi na nane, kama ilivyonukuliwa mara kwa mara kutoka katika maandishi ya Dada White katika makala hizi, unawakilisha miito miwili kwa makanisa. Mataifa mawili yanayounganishwa katika saa ya mgogoro wa sheria ya Jumapili ni wale mia arobaini na nne elfu, na kundi lingine la Mungu ambalo bado lipo Babeli.

Mataifa mawili yaliyounganishwa katika historia ya Wamileriti yalikuwa Yuda na Efraimu. Waliunganishwa wakati ghadhabu za Mungu dhidi ya kila moja ya falme hizo mbili zilikoma mtawalia mwaka 1798 kisha mwaka 1844. Neno 'tena' katika Ezekieli sura ya thelathini na saba linatuwezesha kuwa na hakika ya matumizi haya. Neno 'tena' humaanisha kuweka ujumbe unaofuata 'tena' juu ya ujumbe uliotangulia neno 'tena'.

> Neno la Bwana likanijia tena, likisema, Tena, Mwanadamu, twaa fimbo moja, uandike juu yake, Kwa Yuda, na kwa wana wa Israeli wenzake; kisha twaa fimbo nyingine, uandike juu yake, Kwa Yusufu, ile fimbo ya Efraimu, na kwa nyumba yote ya Israeli wenzake; na uziunganishe pamoja, moja kwa nyingine, ziwe fimbo moja; nazo zitakuwa moja mkononi mwako. Ezekieli 37:15-17.

Ezekieli anatumia kanuni ya kinabii ya kurudia na kupanua anaposema, "zaidi ya hayo." Ezekieli anapaswa kuchukua vijiti viwili, kimoja kwa Yuda na kimoja kwa Efraimu, na kuuchukua unabii ulioonyeshwa kwa vijiti hivyo viwili na kuuweka juu ya unabii uliotangulia. Mfano wa kinabii uliotangulia ulianza katika aya ya kwanza wakati Ezekieli alipochukuliwa hadi bonde la mifupa mikavu iliyokufa.

> Mkono wa Bwana ulikuwa juu yangu, akanichukua kwa Roho ya Bwana, akanitia chini katikati ya bonde lililojaa mifupa, akanipitisha kuizunguka pande zote; na tazama, kulikuwa na mifupa mingi sana katika lile bonde wazi; na tazama, ilikuwa mikavu sana. Akaniambia, Mwanadamu, je, mifupa hii yaweza kuishi? Nikajibu, Ee Bwana Mungu, wewe wajua. Akaniambia tena, Tabiri juu ya mifupa hii, uwaambie, Enyi mifupa mikavu, sikieni neno la Bwana. Hivi ndivyo asemavyo Bwana Mungu kwa mifupa hii: Tazama, nitaleta pumzi iwaingie, nanyi mtaishi; nami nitatia kano juu yenu, nitaleta nyama juu yenu, nitawafunika ngozi, nitaweka pumzi ndani yenu, nanyi mtaishi; nanyi mtajua ya kuwa mimi ndimi Bwana. Basi nikatabiri kama nilivyoamriwa; na nilipotabiri, palikuwa na sauti, tena tazama, mtetemeko, na mifupa ikaja pamoja, mfupa kwa mfupa wake. Nami nilipotazama, tazama, kano na nyama vikapanda juu yao, na ngozi ikawafunika juu; lakini hapakuwa na pumzi ndani yao. Kisha akaniambia, Tabiri juu ya upepo, tabiri, mwanadamu, ukaambie upepo, Hivi ndivyo asemavyo Bwana Mungu: Uje kutoka katika pepo nne, ee pumzi, ukavume juu ya hawa waliouawa, wapate kuishi. Basi nikatabiri kama alivyoniamuru, na ile pumzi ikaingia ndani yao, wakaishi, wakasimama kwa miguu yao, jeshi kubwa mno. Kisha akaniambia, Mwanadamu, mifupa hii ni nyumba yote ya Israeli; tazama, wanasema, Mifupa yetu imekauka, na tumaini letu limepotea; tumekatiliwa mbali. Kwa hiyo tabiri, uwaambie, Hivi ndivyo asemavyo Bwana Mungu: Tazama, enyi watu wangu, nitayafungua makaburi yenu, na kuwatoa makaburini mwenu, na kuwaleta katika nchi ya Israeli. Nanyi mtajua ya kuwa mimi ndimi Bwana, nitakapoyafungua makaburi yenu, enyi watu wangu, na kuwaondoa makaburini mwenu, nami nitaweka Roho wangu ndani yenu, nanyi mtaishi, nami nitawaweka katika nchi yenu wenyewe; ndipo mtakapojua ya kuwa mimi, Bwana, nimenena, nami nimetenda, asema Bwana. Ezekieli 37:1-14.

Tangu mwanzo kabisa wa makala hizi, tumeonyesha kwamba bonde la mifupa mikavu linawakilisha watu wa Mungu katika siku za mwisho, na kwamba ujumbe wa pepo nne unaowafanya wasimame juu ya miguu yao kama jeshi lenye nguvu ni ule ujumbe wa Kilio cha Usiku wa Manane unaoutambua Uislamu wa Ole wa tatu. Dada White anatambua kwamba mifupa ni watu wa Mungu.

> "Naweka kalamu yangu chini na kuinua nafsi yangu katika sala, ili Bwana apulize pumzi yake juu ya watu wake waliorejea nyuma, ambao ni kama mifupa mikavu, ili wapate kuishi." Biuleteni la Mkutano Mkuu, 4 Februari 1893.

Tumeonyesha katika makala zilizopita kwamba ujumbe wa kinabii ulioutaja tarehe 18 Julai 2020 ulikuwa si sahihi, na kwamba tangazo la uongo hilo liliashiria kuwasili kwa kuvunjika kwa matarajio kwa mara ya kwanza na wakati wa kukawia katika mfano wa mabikira kumi. Ingawa tangazo la wakati lilikuwa halali katika kipindi cha Wamillerite, baada ya 1844 hakupaswa kuwe na ujumbe mwingine wa kuweka wakati. Future for America walipotangaza tarehe 18 Julai 2020, waliteleza kurudi katika historia ambayo tangazo la wakati lilikuwa linakubalika, na kwa kufanya hivyo walitenda dhambi, nao waliuawa katika barabara ya mji ule mkuu wa Ufunuo sura ya kumi na moja. Wakiwa wafu katika barabara, walihitaji kufufuliwa, kama ilivyokuwa kwa wale mashahidi wawili baada ya siku tatu na nusu.

> “Mifupa mikavu inahitaji kupuliziwa na Roho Mtakatifu wa Mungu, ili iingie katika utendaji, kana kwamba kwa ufufuo kutoka kwa wafu.” Shule ya Mafunzo ya Biblia, 1 Desemba 1903.

Katika makala zilizopita tumeonyesha kwamba ujumbe wa mipepo minne unaofufua wale mashahidi wawili, ni ujumbe wa Uislamu wa Ole wa Tatu, na kwamba ujumbe huo ni ujumbe wa Kilio cha Usiku wa Manane wa siku za mwisho. Ezekieli anasema, "tena," na kwa kufanya hivyo alionyesha kwamba katika historia inayoonyesha kutangazwa kwa Kilio cha Usiku wa Manane, fimbo mbili, moja ikiwakilisha Efraimu na nyingine Yuda, zilipaswa kuunganishwa pamoja na kuwa taifa moja. Mfano wa wanawali kumi unatimizwa katika siku za mwisho, "kwa kila herufi," kama ulivyotimizwa katika historia ya Wamileraiti. Katika kipindi ambacho Kilio cha Usiku wa Manane kilitimia katika historia ya Wamileraiti, na tena katika utimizo wa siku za mwisho, "fimbo mbili" ziliunganishwa na zitaunganishwa.

Fito mbili ziliwakilisha falme za kaskazini (Efraimu) na za kusini (Yuda) za Israeli ya kale. Tumeonyesha pia kwamba William Miller aliwakilishwa kwa mfano na Eliya, na kwamba wakati wa miaka mitatu na nusu ya ukame Eliya alikuwa amekwenda kwa mjane wa Zarephath.

> Ndipo neno la Bwana likamjia, kusema, Inuka, uende Zarefathi, iliyo ya Sidoni, ukae huko; tazama, nimemwamuru mwanamke mjane huko akutunze. Basi akaondoka akaenda Zarefathi. Naye alipofika kwenye lango la mji, tazama, mwanamke mjane alikuwa huko akikusanaya kuni; akamwita, akamwambia, Tafadhali niletee maji kidogo katika chombo, nipate kunywa. Naye alipokuwa akienda kuyachukua, akamwita, akasema, Niletee tafadhali kipande kidogo cha mkate mkononi mwako. Naye akasema, Aishivyo Bwana Mungu wako, sina mkate, ila konzi ya unga katika pipa, na mafuta kidogo katika chupa; na tazama, nakusanya kuni mbili, niende nikapike hilo kwa ajili yangu na mwanangu, tupate kula, kisha tufe. Eliya akamwambia, Usiogope; nenda ukafanye kama ulivyosema; ila unitengenezee kwanza mkate mdogo kutokana na huo, ukaniletee; kisha ujifanyie wewe na mwanao. Kwa maana Bwana Mungu wa Israeli asema hivi, Pipa la unga halitapunguka, wala chupa ya mafuta haitakoma, hata siku ile Bwana atakaponyesha mvua juu ya nchi. Akaenda akafanya sawasawa na neno la Eliya; naye, na Eliya, na nyumba yake, wakala siku nyingi. 1 Wafalme 17:8-15.

"Siku nyingi" katika kifungu hicho ni miaka mitatu na nusu ambayo Ahabu alimtafuta Eliya na ziliwakilisha miaka elfu moja mia mbili na sitini ya mateso ya kipapa. Kuhusu "siku nyingi" za mateso ya kipapa, Yesu alisema:

> Na kama siku hizo zisingalifupizwa, asingeokoka mtu yeyote; lakini kwa ajili ya wateule siku hizo zitafupizwa. Mathayo 24:22.

Dada White anabainisha moja kwa moja tamko la Yesu la "siku zile" kuwa kipindi cha mateso ya kipapa.

> "Mateso ya kanisa hayakuendelea katika kipindi chote cha miaka 1260. Mungu, kwa rehema Zake kwa watu Wake, alifupisha muda wa jaribu lao la moto. Katika kutabiri 'dhiki kuu' itakayolikumba kanisa, Mwokozi alisema: 'Kama siku hizo zisingalifupizwa, hakuna mwenye mwili atakayeokolewa; lakini kwa ajili ya wateule, siku hizo zitafupizwa.' Mathayo 24:22. Kupitia ushawishi wa Matengenezo, mateso hayo yalifikishwa kikomo kabla ya 1798." Pambano Kuu, 266, 267.

"Siku nyingi" ambazo Eliya alidumu akitunzwa na mjane, pia ndizo "siku nyingi" za mateso ya kipapa yaliyotambuliwa na Danieli.

> Na wale wenye ufahamu miongoni mwa watu watafundisha wengi; lakini wataanguka kwa upanga, na kwa moto, kwa kutekwa mateka, na kwa uporaji, siku nyingi. Sasa watakapoanguka, watasaidiwa kwa msaada mdogo; lakini wengi wataambatana nao kwa kujipendekeza. Na baadhi ya wenye ufahamu miongoni mwao wataanguka, ili kuwajaribu, na kuwatakasa, na kuwafanya kuwa weupe, hata wakati wa mwisho; kwa kuwa bado ni kwa wakati uliowekwa. Danieli 11:33-35.

"Wakati wa mwisho," ambao pia ni "wakati uliowekwa" katika aya hizo, ulikuwa mwaka 1798, nao uliashiria mwisho wa mateso ya kipapa, kama ilivyoonyeshwa kwa mfano katika wakati wa Eliya pamoja na mjane wa Zarephath. Katika historia hiyo yule mjane, aliyewakilisha kanisa lisilo katika ndoa, alitambulishwa kama kanisa jangwani katika sura ya kumi na mbili ya kitabu cha Ufunuo. Alikuwa akikusanya vipande viwili vya kuni, si kipande kimoja wala vipande kumi, bali vipande viwili. Ezekieli alipaswa kuchukua fito mbili, moja kwa ufalme wa kaskazini wa Israeli na nyingine kwa ufalme wa kusini wa Israeli, kisha kuziunganisha pamoja ili ziwe fito moja. Falme hizo mbili zote zilikuwa zimetawanywa kwa miaka elfu mbili mia tano na ishirini, lakini ahadi ya Mungu ilikuwa kwamba angewakusanya. Yule mwanamke alikuwa akikusanya vipande hivyo viwili vya kuni vilivyopaswa kuunganishwa, naye alikuwa akifanya hivyo "hata siku ile Bwana atakapoinyesha mvua juu ya nchi."

Siku ambayo Bwana alituma “mvua” ilitambulisha Kilio cha Usiku wa Manane katika historia ya Wamillerite, ambacho kilifikia tamati mnamo Oktoba 22, 1844, wakati Mjumbe wa Agano alikuja ghafla hekaluni alilokuwa amelijenga kuanzia 1798 (mwisho wa ghadhabu ya kwanza) hadi Oktoba 22, 1844 (mwisho wa ghadhabu ya mwisho). Katika kipindi hicho, ujumbe wa Kilio cha Usiku wa Manane, uliowakilishwa katika mfano wa Ezekieli wa bonde la mifupa mikavu, ulitimizwa, wakati fimbo mbili za falme za kaskazini na kusini ziliunganishwa kuunda taifa moja, lenye mfalme mmoja, kwa kuwa mnamo Oktoba 22, 1844, Kristo alikuja mbele za Baba na kupokea ufalme.

> Kuja kwa Kristo kama Kuhani Mkuu wetu hadi Patakatifu pa Patakatifu, kwa ajili ya utakaso wa patakatifu, kama ilivyoletwa wazi katika Danieli 8:14; kuja kwa Mwana wa Adamu kwa yule Mzee wa Siku, kama ilivyoonyeshwa katika Danieli 7:13; na kuja kwa Bwana katika hekalu lake, kulikotabiriwa na Malaki, ni maelezo ya tukio lile lile; na hili pia limewakilishwa na kuja kwa bwana-arusi kwenye arusi, kama lilivyoelezwa na Kristo katika mfano wa wanawali kumi, wa Mathayo 25.

Kristo alipokea ufalme tarehe 22 Oktoba 1844, kama ilivyoainishwa katika Danieli.

> Niliona katika maono ya usiku, na tazama, mmoja aliyefanana na Mwana wa Adamu akaja pamoja na mawingu ya mbinguni; akaja kwa Yule wa Siku za Kale, wakamleta karibu mbele zake. Naye akapewa mamlaka, na utukufu, na ufalme, ili watu wote, mataifa yote, na lugha zote wamtumikie; mamlaka yake ni mamlaka ya milele, isiyopita, na ufalme wake ni ule usioweza kuangamizwa. Danieli 7:13, 14.

Fimbo mbili za Ezekieli zinapounganishwa pamoja, mfalme mmoja atakuwa juu yao.

> Na mtumishi wangu Daudi atakuwa mfalme wao; nao wote watakuwa na mchungaji mmoja; nao wataenenda katika hukumu zangu, na kuyashika maagizo yangu, na kuyatenda. Nao watakaa katika nchi niliyompa Yakobo mtumishi wangu, ambayo baba zenu walikaa; nao watakaa humo, wao, na watoto wao, na watoto wa watoto wao milele; na mtumishi wangu Daudi atakuwa mkuu wao milele. Ezekieli 37:24, 25.

Manabii wote wanakubaliana wao kwa wao, na mfalme Daudi ni Kristo ambaye alikuja mbele za Baba tarehe 22 Oktoba 1844, akapokea ufalme uliokuwa umeunganishwa kutoka kwenye fimbo mbili—ya Israeli (ufalme wa kaskazini) na ya Yuda (ufalme wa kusini). Kutawanyika kwa falme hizo mbili kulikoma katika kipindi cha miaka arobaini na sita, kuanzia 1798 hadi 1844, wakati Kristo alipoliinua hekalu lililokuwa limeachwa ukiwa na kukanyagwa. Alipoliinua hilo hekalu, ndipo akaja ghafula katika hekalu lake kama Mjumbe wa Agano, kwa kutimiza Malaki sura ya tatu. Ezekieli anakubaliana na jambo hilo, kwa kuwa manabii wote wanakubaliana wao kwa wao.

> Na Daudi mtumishi wangu atakuwa mfalme juu yao; nao wote watakuwa na mchungaji mmoja: nao pia wataenenda katika hukumu zangu, na kuyashika maagizo yangu, na kuyatenda. Nao watakaa katika nchi niliyompa Yakobo mtumishi wangu, ambamo baba zenu walikaa; nao watakaa humo, wao, na watoto wao, na watoto wa watoto wao milele; na mtumishi wangu Daudi atakuwa mkuu wao milele. Tena nitafanya agano la amani pamoja nao; litakuwa agano la milele pamoja nao: nami nitawaweka, na kuwazidisha, nami nitaweka patakatifu pangu katikati yao milele. Maskani yangu pia itakuwa pamoja nao: naam, nitakuwa Mungu wao, nao watakuwa watu wangu. Ezekieli 37:24-27.

Ni Kristo anayejenga hekalu.

> Umwambie, ukisema, Hivi asema Bwana wa majeshi: Tazama mtu, jina lake ni Chipukizi; naye atachipuka mahali pake, naye atajenga hekalu la Bwana. Naam, yeye ndiye atakayejenga hekalu la Bwana; naye atachukua utukufu, naye ataketi na kutawala juu ya kiti chake cha enzi; naye atakuwa kuhani juu ya kiti chake cha enzi; na shauri la amani litakuwa kati ya hao wawili. Na mataji hayo yatakuwa kwa Helem, na kwa Tobiya, na kwa Yedaya, na kwa Heni mwana wa Sefania, kuwa ukumbusho katika hekalu la Bwana. Na wale walio mbali watakuja na kujenga katika hekalu la Bwana, nanyi mtajua ya kuwa Bwana wa majeshi amenituma kwenu. Na hili litatimia, kama mkiitii kwa bidii sauti ya Bwana Mungu wenu. Zekaria 6:12-15.

Kristo ndiye CHIPUKIZI, naye akaeleza kwamba ikiwa wangelibomoa hekalu lake, angeliliinua katika siku tatu, nao Wayahudi wakajibu kwamba ilichukua miaka arobaini na sita kulijenga hekalu hilo.

> Ndipo Wayahudi wakamjibu, wakamwambia, Ni ishara gani unayotuonyesha, kwa kuwa unafanya mambo haya? Yesu akawajibu, akawaambia, Vunjeni hekalu hili, nami kwa siku tatu nitaliinua. Ndipo Wayahudi wakasema, Hekalu hili lilijengwa kwa miaka arobaini na sita, nawe utalijenga kwa siku tatu? Yohana 2:18-20.

Kristo alikuwa akizungumza kuhusu mwili wake katika andiko hilo, lakini manabii wote wanasema zaidi juu ya siku za mwisho kuliko kuhusu siku walizoishi wao wenyewe. Ufufuo wa Kristo siku ya tatu uliwakilisha ufufuo wa mifupa iliyokufa wakati wa kumiminwa kwa Roho Mtakatifu katika Kilio cha Usiku wa Manane. Mvua ambayo ndiyo mada ya ushuhuda wa Eliya ilidhihirishwa wakati wa kilele cha makabiliano yake na manabii wa Baali na Ashera. Hapo ndipo ikathibitishwa kwamba Mungu wa Eliya ndiye Mungu wa kweli, na pia kwamba Eliya alikuwa nabii wa kweli.

Ilipofika kukatishwa tamaa la kwanza, ilidhihirika kwamba Waprotestanti walikuwa wamegeuka kuwa manabii wa uongo, kama ilivyodhihirishwa kwa mfano wa manabii wa Baali na Ashtorethi. Kisha kipindi cha kusubiri kilianza, na kikapelekea ujumbe wa Kilio cha Usiku wa Manane, uliosababisha Kristo kuja ghafula hekaluni Mwake. Kilio cha Usiku wa Manane kinawakilishwa na ujumbe wa Ezekieli unaoinua mifupa kuwa jeshi kubwa lenye nguvu. Zaidi ya hayo, katika kipindi hicho (miaka arobaini na sita), zile fimbo mbili zilipaswa kuunganishwa pamoja ili kuunda taifa moja, lenye mfalme mmoja.

> Neno la Bwana likanijia tena likisema, Zaidi ya hayo, wewe mwana wa binadamu, chukua fimbo moja uandike juu yake, Kwa Yuda, na kwa wana wa Israeli wenzake; kisha chukua fimbo nyingine uandike juu yake, Kwa Yosefu, yaani fimbo ya Efraimu, na kwa nyumba yote ya Israeli wenzake. Kisha ziunganishe pamoja ziwe fimbo moja; nazo zitakuwa moja mkononi mwako. Na wana wa watu wako watakaposema nawe wakisema, Je, hutatuonyesha unamaanisha nini kwa hizi? Waambie, Hivi ndivyo asemavyo Bwana Mungu: Tazama, nitachukua fimbo ya Yosefu, iliyo mkononi mwa Efraimu, pamoja na makabila ya Israeli wenzake, nami nitaiunganisha na fimbo ya Yuda, na kuzifanya kuwa fimbo moja, nazo zitakuwa moja mkononi mwangu. Na zile fimbo ulizoziandikia zitakuwa mkononi mwako mbele ya macho yao. Kisha uwaambie, Hivi ndivyo asemavyo Bwana Mungu: Tazama, nitawatoa wana wa Israeli kutoka miongoni mwa mataifa walikoenda, nami nitawakusanya kutoka pande zote, na kuwaleta katika nchi yao wenyewe. Nami nitawafanya kuwa taifa moja katika nchi, juu ya milima ya Israeli; na mfalme mmoja atakuwa mfalme wa wote; wala hawatakuwa tena mataifa mawili, wala hawatagawanyika tena kuwa falme mbili kamwe. Wala hawatajitia tena unajisi kwa sanamu zao, wala kwa machukizo yao, wala kwa maasi yao yote; bali nitawaokoa kutoka katika maeneo yote waliyokaa walimokosa, nami nitawatakasa; nao watakuwa watu wangu, nami nitakuwa Mungu wao. Ezekieli 37:15-23.

Fimbo mbili ambazo yule mjane alikuwa akizikusanya mapema kabla ya mvua ya Eliya wakati wa Kilio cha Usiku wa Manane, zilikuwa falme za kaskazini na kusini za Israeli ambazo zilikuwa zimetawanywa na zilipaswa kukusanywa kuwa taifa moja mnamo Oktoba 22, 1844, wakati Siku ya Upatanisho ya mfano wa kweli ilipoanza, kwa maana ahadi ilikuwa kwamba wakati huo Mungu “atawatakasa.” Kutakasa huko, kukiwakilisha Hukumu ya Uchunguzi, kulianza wakati huo. Kukusanywa huko kwa fimbo hizo mbili kunapaswa kueleweka kwa usahihi, kwa kuwa Mungu siku zote huonyesha mwisho wa jambo kwa mwanzo wake.

Mwaka 1844 ulikuwa mwisho wa falme mbili za Israeli, kwa kuwa wakati huo zilikuwa zimekuwa ufalme mmoja, Israeli wa kiroho, na tangu hapo walitakiwa kuwa taifa moja tu. Historia hiyo ilielezwa kwa mfano wa historia ya mwanzoni walipogeuka kuwa mataifa mawili, ambayo ni historia ya uasi wa Yeroboamu.

Historia ya mfumo bandia wa ibada wa Yeroboamu lazima pia idhihirishwe mwishoni mwa ufalme wake. Uasi wa Haruni mwanzoni mwa Israeli ya kale na uasi wa Yeroboamu mwanzoni mwa ufalme wa kaskazini vinawakilisha uasi wa mwaka 1863, na mwaka 1863 unaeleweka wazi tu pale mwisho wa ufalme wa Yeroboamu, kama unavyowakilishwa na kuunganishwa kwa fito zile mbili, unapowekwa juu ya 1863 pia. Ndipo mwaka 1863 unaonekana wazi kuwa unawakilishwa kama kizazi kilichosimamisha sanamu ya wivu.

Tutaendelea na utafiti huu katika makala ijayo.

> Lakini si kwamba tu mfano huu wa mifupa mikavu unahusu ulimwengu, bali pia wale waliobarikiwa kwa nuru kuu; kwa maana nao ni kama mifupa ya bonde. Wana umbo la wanadamu, mfumo wa mwili; lakini hawana uhai wa kiroho. Lakini mfano huu hauachi mifupa mikavu ikiwa imeunganishwa tu kuunda maumbo ya wanadamu; maana haitoshi tu kuwe na uwiano wa viungo na sura. Pumzi ya uhai lazima ihuisha miili, ili isimame wima, na ianze kutenda. Mifupa hii inawakilisha nyumba ya Israeli, kanisa la Mungu, na tumaini la kanisa ni nguvu ya kuhuisha ya Roho Mtakatifu. Bwana lazima apulize juu ya mifupa mikavu, ili ipate kuishi.

> Roho ya Mungu, pamoja na uwezo wake wa kuhuisha, ni lazima awe ndani ya kila mtu, ili misuli na kano zote za kiroho ziwe zikifanya kazi. Bila Roho Mtakatifu, bila pumzi ya Mungu, kuna kufa ganzi kwa dhamiri, upotevu wa uzima wa kiroho. Wengi wasio na uzima wa kiroho majina yao yamo kwenye kumbukumbu za kanisa, lakini majina yao hayajaandikwa katika Kitabu cha Uzima cha Mwana-Kondoo. Huenda wamejiunga na kanisa, lakini hawajaungana na Bwana. Wanaweza kuwa wenye bidii katika kutekeleza majukumu fulani, na wakaonekana kama watu walio hai; lakini wengi wako miongoni mwa wale walio na 'jina kuwa unaishi, nawe umekufa.'

> Isipokuwa kuwe na uongofu wa kweli wa nafsi kwa Mungu; isipokuwa pumzi ya uzima ya Mungu ihuisha nafsi kwa maisha ya kiroho; isipokuwa wakiri wa ukweli waongozwe na kanuni ya mbinguni, hawajazaliwa kwa ile mbegu isiyoharibika iishiyo na kudumu milele. Isipokuwa wamtegemee haki ya Kristo kuwa usalama wao wa pekee; isipokuwa waiige tabia Yake, wafanye kazi katika roho Yake, wako uchi, hawajavikwa vazi la haki Yake. Wafu mara nyingi hufanywa waonekane kuwa hai; kwa maana wale wanaotekeleza kile wanachokiita wokovu kufuatana na mawazo yao wenyewe, hawana Mungu akifanya kazi ndani yao kutia nia na kutenda kwa mapenzi Yake mema.

> "Kundi hili linawakilishwa vyema na bonde la mifupa mikavu ambalo Ezekieli aliliona katika maono." Review and Herald, Januari 17, 1893.

Back to Articles