Article

# The Book of Daniel - Number One-Hundred and Forty-Eight

Ang Aklat ni Daniel - Bilang Isandaan Apatnapu't Walo

Unveiling the Prophetic Tables: Habakkuk’s Vision and Miller’s Dream

Pagbubunyag ng mga Talahanayang Propetiko: Ang Pangitain ni Habakuk at ang Panaginip ni Miller

Author

Jeff Pippenger

Published

March 20, 2024

Formats

PDF
Word

The increase of knowledge that is represented by the vision of the Ulai River is what ultimately was written upon Habakkuk’s two tables.

Ang paglago ng kaalaman na kinakatawan ng pangitain sa Ilog Ulai ang siyang sa dakong huli ay isinulat sa dalawang tapyas ni Habakuk.

> “Interwoven with prophecies which they had regarded as applying to the time of the second advent was instruction specially adapted to their state of uncertainty and suspense, and encouraging them to wait patiently in the faith that what was now dark to their understanding would in due time be made plain.

> Nakasalikop sa mga propesiyang inakala nilang tumutukoy sa panahon ng Ikalawang Pagparito ang mga tagubiling sadyang inangkop sa kanilang kalagayan ng kawalang-katiyakan at pagkabalisa sa paghihintay, at hinihimok sila na maghintay nang may pagtitiyaga sa pananampalataya na ang ngayo’y madilim sa kanilang pagkaunawa ay sa takdang panahon ay mahahayag nang malinaw.

> “Among these prophecies was that of Habakkuk 2:1–4: ‘I will stand upon my watch, and set me upon the tower, and will watch to see what He will say unto me, and what I shall answer when I am reproved. And the Lord answered me, and said, Write the vision, and make it plain upon tables, that he may run that readeth it. For the vision is yet for an appointed time, but at the end it shall speak, and not lie: though it tarry, wait for it; because it will surely come, it will not tarry. Behold, his soul which is lifted up is not upright in him: but the just shall live by his faith.’

> Ang isa sa mga hulang ito ay yaong nasa Habakkuk 2:1-4: “Ako’y tatayo sa aking bantayan, at ilalagay ko ang aking sarili sa moog, at magbabantay upang makita ko kung ano ang sasabihin Niya sa akin, at kung ano ang aking isasagot kapag ako’y sinaway. At sinagot ako ng Panginoon, at sinabi, Isulat mo ang pangitain, at gawin mong malinaw sa mga tapyas, upang tumakbo ang bumabasa nito. Sapagkat ang pangitain ay para pa sa takdang panahon, ngunit sa wakas ito’y magsasalita at hindi magsisinungaling; bagaman magluluwat, hintayin mo ito; sapagkat tunay na darating ito, hindi magluluwat. Masdan, ang kaluluwa niyang nagmamataas ay hindi matuwid sa loob niya; ngunit ang matuwid ay mabubuhay sa pamamagitan ng kanyang pananampalataya.”

> “As early as 1842 the direction given in this prophecy to ‘write the vision, and make it plain upon tables, that he may run that readeth it,’ had suggested to Charles Fitch the preparation of a prophetic chart to illustrate the visions of Daniel and the Revelation. The publication of this chart was regarded as a fulfillment of the command given by Habakkuk. No one, however, then noticed that an apparent delay in the accomplishment of the vision—a tarrying time—is presented in the same prophecy. After the disappointment, this scripture appeared very significant: ‘The vision is yet for an appointed time, but at the end it shall speak, and not lie: though it tarry, wait for it; because it will surely come, it will not tarry…. The just shall live by his faith.” The Great Controversy, 391, 392.

> Noon pang 1842, ang panutong ibinigay sa hulang ito na “isulat mo ang pangitain, at gawin itong malinaw sa mga tapyas, upang ang bumabasa nito’y tumakbo,” ay nag-udyok kay Charles Fitch na ihanda ang isang tsart na propetiko upang ilarawan ang mga pangitain ni Daniel at ng Apokalipsis. Ang paglalathala ng tsart na ito ay itinuring na katuparan ng utos na ibinigay ni Habakuk. Gayunman, wala noong nakapansin na sa gayunding hula ay inilahad din ang isang waring pagkaantala sa katuparan ng pangitain—isang panahon ng paghihintay. Matapos ang pagkabigo, ang kasulatang ito ay naging lubhang makabuluhan: “Ang pangitain ay ukol pa sa takdang panahon, ngunit sa wakas ito’y magsasalita, at hindi magsisinungaling: bagaman ito’y mag-antala, hintayin mo ito; sapagkat tunay na darating ito, hindi mag-aantala.... Ang matuwid ay mabubuhay sa pamamagitan ng kaniyang pananampalataya.” The Great Controversy, 391, 392.

The two tables of Habakkuk are prophetically two witnesses. Biblically, two witnesses are to be brought together to establish truth.

Ang dalawang tapyas ni Habakuk ay, sa paraang propetiko, dalawang saksi. Ayon sa Banal na Kasulatan, ang dalawang saksi ay dapat ipagsama upang mapagtibay ang katotohanan.

> But if he will not hear thee, then take with thee one or two more, that in the mouth of two or three witnesses every word may be established. Matthew 8:16.

> Ngunit kung hindi ka niya pakikinggan, magsama ka pa ng isa o dalawa, upang sa bibig ng dalawa o tatlong saksi ay mapagtibay ang bawat salita. Mateo 8:16.

When Habakkuk’s two tables (the 1843 and 1850 pioneer charts) are overlaid with each other they confirm the truths that were the “jewels” of Miller’s dream. The mistake of 1843, represented upon the first table, when overlaid with the second table, establishes the “tarrying time” of the vision. Miller (the symbolic watchman of that history) asked what he was to say during the debate of his history.

Kapag ang dalawang tapyas ni Habakuk (ang mga tsart ng mga tagapanguna noong 1843 at 1850) ay isinasapaw sa isa’t isa, pinagtitibay nila ang mga katotohanang siyang “mga hiyas” ng panaginip ni Miller. Ang pagkakamali ng 1843, na kinakatawan sa unang tapyas, kapag isinasapaw sa ikalawang tapyas, ay itinatatag ang “panahon ng paghihintay” ng pangitain. Si Miller (ang makasagisag na bantay ng kasaysayang iyon) ay nagtanong kung ano ang dapat niyang sabihin sa panahon ng pagtatalo hinggil sa kaniyang kasaysayan.

> I will stand upon my watch, and set me upon the tower, and will watch to see what he will say unto me, and what I shall answer when I am reproved. Habakkuk 2:1.

> Ako’y tatayo sa aking bantayan, at magpapakatatag sa moog; magmamatiyag ako upang makita kung ano ang sasalitain niya sa akin, at kung ano ang aking isasagot kapag ako’y sinaway. Habakuk 2:1.

The Lord instructed Miller to write the vision, and in his dream he placed the casket which contained the vision on a table in the center of his room.

Iniutos ng Panginoon kay Miller na isulat ang pangitain, at sa kaniyang panaginip ay inilapag niya ang kahong naglalaman ng pangitain sa ibabaw ng isang mesa sa gitna ng kaniyang silid.

> And the Lord answered me, and said, Write the vision, and make it plain upon tables, that he may run that readeth it. Habakkuk 2:2.

> At sinagot ako ng Panginoon at sinabi, Isulat mo ang pangitain, at gawin mo itong malinaw sa mga tapyas, upang tumakbo ang bumabasa nito. Habakuk 2:2.

The tables then identify the tarrying time and the first disappointment.

Kung gayo’y tinutukoy ng mga talahanayan ang panahon ng pag-antala at ang unang pagkabigo.

> For the vision is yet for an appointed time, but at the end it shall speak, and not lie: though it tarry, wait for it; because it will surely come, it will not tarry. Habakkuk 2:3.

> Sapagkat ang pangitain ay para pa sa isang takdang panahon, ngunit sa wakas ito’y magsasalita at hindi magsisinungaling: bagaman magluluwat ito, hintayin mo ito; sapagkat walang pagsalang darating ito, hindi ito magluluwat. Habakkuk 2:3.

Then the two classes that are manifested based upon the increase of knowledge are represented.

Kung magkagayo’y kinakatawan ang dalawang uri na nahahayag batay sa paglago ng kaalaman.

> Behold, his soul which is lifted up is not upright in him: but the just shall live by his faith. Habakkuk 2:4.

> Narito, ang kaluluwa niyang palalo ay hindi matuwid sa kaniya; ngunit ang matuwid ay mabubuhay sa pamamagitan ng kaniyang pananampalataya. Habakkuk 2:4.

The two classes of worshippers would be manifested by the testing process of Daniel chapter twelve.

Ang dalawang uri ng mga mananamba ay maihahayag sa pamamagitan ng proseso ng pagsubok sa Daniel kabanata labindalawa.

> And he said, Go thy way, Daniel: for the words are closed up and sealed till the time of the end. Many shall be purified, and made white, and tried; but the wicked shall do wickedly: and none of the wicked shall understand; but the wise shall understand. Daniel 12:9, 10.

> At sinabi niya, Humayo ka, Daniel: sapagkat ang mga salita ay nakapinid at tinatakan hanggang sa panahon ng kawakasan. Marami ang dadalisayin, paputiin, at susubukin; ngunit ang masasama ay gagawa ng kasamaan; at walang sinuman sa mga masasama ang makauunawa; ngunit ang marurunong ay makauunawa. Daniel 12:9, 10.

The “wise” of Daniel are the wise virgins of Matthew twenty-five who were justified by faith, and the wicked were the foolish virgins who were lifted up in pride. At the end of Miller’s dream, the jewels represent the oil in the parable of the ten virgins, which was the message.

Ang “marurunong” sa aklat ni Daniel ay ang mga dalagang marurunong sa Mateo 25 na inaring-ganap sa pamamagitan ng pananampalataya, at ang masasama ay ang mga dalagang mangmang na itinaas ang sarili sa kapalaluan. Sa katapusan ng panaginip ni Miller, ang mga hiyas ay kumakatawan sa langis sa talinghaga ng sampung dalaga, na siyang mensahe.

> “God is dishonored when we do not receive the communications which he sends us. Thus we refuse the golden oil which he would pour into our souls to be communicated to those in darkness. When the call shall come, ‘Behold, the bridegroom cometh; go ye out to meet him,’ those who have not received the holy oil, who have not cherished the grace of Christ in their hearts, will find, like the foolish virgins, that they are not ready to meet their Lord. They have not, in themselves, the power to obtain the oil, and their lives are wrecked.” Review and Herald, July 20, 1897.

> Nalalapastangan ang Diyos kapag hindi natin tinatanggap ang mga pahayag na ipinapadala Niya sa atin. Sa gayo’y tinatanggihan natin ang ginintuang langis na nais Niyang ibuhos sa ating mga kaluluwa, upang maibahagi sa mga nasa kadiliman. Kapag dumating ang panawagan, ‘Narito, dumarating ang kasintahang-lalaki; magsilabas kayo upang salubungin Siya,’ yaong hindi tumanggap ng banal na langis, na hindi pinahalagahan ang biyaya ni Cristo sa kanilang mga puso, ay matutuklasan, gaya ng mga mangmang na dalaga, na hindi sila handa upang salubungin ang kanilang Panginoon. Wala sa kanilang sarili ang kapangyarihan upang magtamo ng langis, at ang kanilang mga buhay ay nauuwi sa pagkawasak. Review and Herald, Hulyo 20, 1897.

Miller’s jewels in the last days would shine ten times brighter, and both the number ten is a symbol of a test, as is light. In the last days, represented in the end of Miller’s dream, the light of truth represented upon Habakkuk’s tables produces a testing message, which in the parable of the ten virgins is the testing message of the Midnight Cry. That testing process is a repetition of the testing process of Millerite history, for the parable of the ten virgins is repeated to the very letter in the last days.

Ang mga hiyas ni Miller sa mga huling araw ay magiging sampung ulit na lalong maningning, at kapwa ang bilang na sampu at ang liwanag ay sagisag ng pagsubok. Sa mga huling araw, na kinakatawan sa wakas ng panaginip ni Miller, ang liwanag ng katotohanang inilarawan sa mga tapyas ni Habakuk ay nagbubunga ng mensahe ng pagsubok, na sa talinghaga ng sampung dalaga ay ang mensaheng pagsubok ng Sigaw sa Hatinggabi. Ang prosesong iyon ng pagsubok ay isang pag-uulit ng prosesong pagsubok sa kasaysayan ng mga Milerita, sapagkat ang talinghaga ng sampung dalaga ay inuulit hanggang sa mismong titik sa mga huling araw.

> “I am often referred to the parable of the ten virgins, five of whom were wise, and five foolish. This parable has been and will be fulfilled to the very letter, for it has a special application to this time, and, like the third angel’s message, has been fulfilled and will continue to be present truth till the close of time.” Review and Herald, August 19, 1890.

> “Madalas na itinuturo sa akin ang talinghaga ng sampung dalaga, na lima sa kanila ay matatalino, at lima ay mga mangmang. Ang talinghagang ito ay natupad na at matutupad pa sa bawat titik, sapagkat mayroon itong natatanging paglalapat sa panahong ito; at, gaya ng mensahe ng ikatlong anghel, ay natupad na at patuloy na magiging kasalukuyang katotohanan hanggang sa katapusan ng panahon.” Review and Herald, Agosto 19, 1890.

The experience of the tarrying time would be repeated to the very letter at the end of Miller’s dream, and his jewels would then shine ten times brighter than the sun, thus identifying that the jewels represent the final test in the parable of the ten virgins. Ten is the symbol of a test, and at the end of ten days Daniel and the three worthies were visually fairer and fatter than those who were eating the diet of Babylon. The proud in Habakkuk who lived by presumption, not faith, developed the character of Babylon. In Millerite history they became the daughters of Babylon, and in Habakkuk the papacy is used to identify their character.

Ang karanasan ng panahon ng pag-antala ay mauulit ayon sa mismong titik sa katapusan ng panaginip ni Miller, at pagkatapos ay magniningning ang kaniyang mga hiyas nang sampung ulit na higit kaysa sa araw, na sa gayon ay nagpapakilala na ang mga hiyas ay kumakatawan sa huling pagsubok sa talinghaga ng sampung dalaga. Ang bilang na sampu ay sagisag ng pagsubok, at sa katapusan ng sampung araw si Daniel at ang tatlong lalaking mararangal ay nakitang higit na kaaya-aya sa anyo at mas mataba kaysa sa mga kumakain ng pagkain ng Babilonia. Ang mga palalo sa Habakuk, na nabubuhay sa kapangahasan at hindi sa pananampalataya, ay naglinang ng likas ng Babilonia. Sa kasaysayan ng mga Millerita sila’y naging mga anak na babae ng Babilonia, at sa Habakuk ginagamit ang kapapahan upang kilalanin ang kanilang likas.

> Behold, his soul which is lifted up is not upright in him: but the just shall live by his faith. Yea also, because he transgresseth by wine, he is a proud man, neither keepeth at home, who enlargeth his desire as hell, and is as death, and cannot be satisfied, but gathereth unto him all nations, and heapeth unto him all people: Shall not all these take up a parable against him, and a taunting proverb against him, and say, Woe to him that increaseth that which is not his! how long? and to him that ladeth himself with thick clay! Shall they not rise up suddenly that shall bite thee, and awake that shall vex thee, and thou shalt be for booties unto them? Because thou hast spoiled many nations, all the remnant of the people shall spoil thee; because of men’s blood, and for the violence of the land, of the city, and of all that dwell therein. Habakkuk 2:4–8.

> Masdan, ang kaniyang kaluluwa na nagmamataas ay hindi matuwid sa loob niya; ngunit ang matuwid ay mabubuhay sa pamamagitan ng kaniyang pananampalataya. Oo, sapagkat siya'y nagkakasala dahil sa alak, siya'y isang palalong tao, hindi nananatili sa kaniyang tahanan, na pinalalaki ang kaniyang nasa gaya ng impiyerno, at gaya ng kamatayan, at hindi kailanman nasisiyahan, kundi tinitipon sa kaniya ang lahat ng mga bansa, at ibinubunton sa kaniya ang lahat ng mga bayan: Hindi ba't lahat ng mga ito ay magbabangon ng isang talinghaga laban sa kaniya, at isang mapanuyang kawikaan laban sa kaniya, at magsasabi, Sa aba niya na nagpaparami ng hindi kaniya! hanggang kailan? at sa kaniya na nagpapasan sa kaniyang sarili ng makapal na luwad! Hindi ba biglang magsisibangon yaong mga mangangagat sa iyo, at magigising yaong mga magpapahirap sa iyo, at ikaw ay magiging samsam sa kanila? Sapagkat sinamsam mo ang maraming bansa, lahat ng nalabi sa mga tao ay sasamsam sa iyo; dahil sa dugo ng mga tao, at dahil sa karahasan ng lupain, ng lungsod, at ng lahat ng nananahan doon. Habakuk 2:4-8.

The testing process brought upon the virgins of Matthew twenty-five produces a class of worshippers, who have developed the character of the king of the north (the papacy), who is also the power that “spoiled many nations.”

Ang proseso ng pagsubok na ipinataw sa mga dalaga sa Mateo dalawampu't lima ay nagbubunga ng isang uri ng mga sumasamba, na nahubog sa likas ng Hari sa Hilagaan (ang kapapahan), na siya ring kapangyarihang “sinamsam ang maraming bansa.”

> Thus saith the Lord, Behold, a people cometh from the north country, and a great nation shall be raised from the sides of the earth. They shall lay hold on bow and spear; they are cruel, and have no mercy; their voice roareth like the sea; and they ride upon horses, set in array as men for war against thee, O daughter of Zion. We have heard the fame thereof: our hands wax feeble: anguish hath taken hold of us, and pain, as of a woman in travail. Go not forth into the field, nor walk by the way; for the sword of the enemy and fear is on every side. O daughter of my people, gird thee with sackcloth, and wallow thyself in ashes: make thee mourning, as for an only son, most bitter lamentation: for the spoiler shall suddenly come upon us. Jeremiah 6:22–26.

> Ganito ang sabi ng Panginoon, Narito, may isang bayan na dumarating mula sa hilagang lupain, at isang dakilang bansa ay ibabangon mula sa mga hangganan ng lupa. Sila’y magtatangan ng pana at sibat; mababangis sila at walang awa; ang kanilang tinig ay umuugong na gaya ng dagat; at sila’y nakasakay sa mga kabayo, nakahanay na gaya ng mga lalaking handa sa digmaan laban sa iyo, O anak na babae ng Sion. Narinig namin ang balita niyon; nanghina ang aming mga kamay; dinaklot kami ng dalamhati, at kirot, gaya ng sa babaing nagdaramdam sa panganganak. Huwag kang lumabas sa parang, ni lumakad sa daan; sapagkat ang tabak ng kaaway at takot ay nasa bawat panig. O anak na babae ng aking bayan, magsuot ka ng kayong-sako, at magpagulong-gulong sa abo; gawin mong pagluluksa, na gaya sa kaisa-isang anak, isang lubhang mapait na panaghoy; sapagkat ang mandarambong ay biglang darating sa atin. Jeremias 6:22-26.

Habakkuk’s two classes are those who are justified by faith, and those who ate and drank the doctrines of Babylon. Those in the last days of Miller’s dream that are represented as virgins, either develop the character of Christ, and thus receive the seal of God, or they develop the character of the papacy and receive the mark of the beast.

Ang dalawang uri ni Habakkuk ay yaong mga inaaring-ganap sa pamamagitan ng pananampalataya, at yaong mga kumain at uminom ng mga doktrina ng Babilonia. Yaong, sa panaginip ni Miller, ay nasa mga huling araw at kinakatawan bilang mga dalaga, ay alinman sa naglilinang ng karakter ni Cristo, at sa gayon ay tinatanggap ang selyo ng Diyos, o naglilinang ng karakter ng kapapahan at tinatanggap ang tatak ng hayop.

> “The time has come for the true light to shine amid moral darkness. The third angel’s message has been sent forth to the world, warning men against receiving the mark of the beast or of his image in their foreheads or in their hands. To receive this mark means to come to the same decision as the beast has done, and to advocate the same ideas, in direct opposition to the word of God. Of all who receive this mark, God says, ‘The same shall drink of the wine of the wrath of God, which is poured out without mixture into the cup of his indignation; and he shall be tormented with fire and brimstone in the presence of the holy angels, and in the presence of the Lamb.’” Review and Herald, July 13, 1897.

> Dumating na ang panahon upang magningning ang tunay na liwanag sa gitna ng kadilimang moral. Naipahatid na sa sanlibutan ang mensahe ng ikatlong anghel, na nagbababala sa mga tao laban sa pagtanggap ng tanda ng hayop o ng kaniyang larawan sa kanilang mga noo o sa kanilang mga kamay. Ang pagtanggap sa tandang ito ay nangangahulugang sumang-ayon sa gayunding pasyang pinasya ng hayop, at itaguyod ang gayunding mga kaisipan, na tuwirang sumasalungat sa salita ng Diyos. Tungkol sa lahat ng tatanggap ng tandang ito, sinasabi ng Diyos, ‘Ang gayon ay iinom ng alak ng poot ng Diyos, na ibinubuhos na walang halo sa kopa ng kaniyang galit; at siya’y pahihirapan sa apoy at asupre sa harapan ng mga banal na anghel, at sa harapan ng Kordero.’ Review and Herald, Hulyo 13, 1897.

The virgins that drink the wine of Babylon will ultimately drink the wine of God’s wrath. In Isaiah, the drunkards of Ephraim manifest their blind drunkenness by turning things upside down, and that action is to be esteemed as “potter’s clay.”

Ang mga birheng umiinom ng alak ng Babilonya ay sa huli’y iinom ng alak ng poot ng Diyos. Sa Isaias, ang mga lasing na taga-Efraim ay inilalantad ang kanilang bulag na kalasingan sa pamamagitan ng pagbabaligtad ng mga bagay, at ang gawaing iyon ay marapat ituring na "putik ng magpapalayok."

The identification of “the daily” as a symbol of Christ, turns the truth of “the daily” upside down, for “the daily,” is a satanic symbol. Miller’s identification of “the daily” as paganism is directly represented upon Habakkuk’s tables. Miller’s discovery of the passage in Thessalonians, which allowed him to understand that it was paganism that was “taken away,” in order for the “man of sin” who sits in the temple of God to be revealed, is the primary truth located in 2 Thessalonians, chapter two.

Ang pagtukoy sa "the daily" bilang isang simbolo ni Cristo ay nagbabaligtad sa katotohanan hinggil sa "the daily," sapagkat ang "the daily" ay isang satanikong simbolo. Ang pagtukoy ni Miller sa "the daily" bilang paganismo ay tuwirang kinakatawan sa mga talahanayan ni Habakuk. Ang pagkakatuklas ni Miller sa sipi sa mga Taga-Tesalonica, na nagbigay-daan upang maunawaan niya na ang inalis ay ang paganismo, upang sa gayon ay mabunyag ang "tao ng kasalanan" na nauupo sa templo ng Diyos, ay ang pangunahing katotohanang matatagpuan sa 2 Tesalonica, kabanata dalawa.

> “I read on, and could find no other case in which it [the daily] was found, but in Daniel. I then [by the aid of a concordance] took those words which stood in connection with it, ‘take away;’ he shall take away the daily; ‘from the time the daily shall be taken away,’ etc. I read on, and thought I should find no light on the text; finally I came to 2 Thessalonians 2:7, 8. ‘For the mystery of iniquity doth already work; only he who now letteth will let, until he be taken out of the way, and then shall that wicked be revealed,’ etc. And when I had come to that text, O, how clear and glorious the truth appeared! There it is! That is the daily! Well, now, what does Paul mean by ‘he who now letteth,’ or hindereth? By ‘the man of sin,’ and the ‘wicked,’ Popery is meant. Well, what is it which hinders Popery from being revealed? Why, it is Paganism; well, then, ‘the daily’ must mean Paganism.’—William Miller, Second Advent Manual, page 66.” Advent Review and Sabbath Herald, January 6, 1853.

> Nagpatuloy akong magbasa, at wala akong nasumpungang iba pang pagbanggit nito [the daily], kundi sa aklat ni Daniel. Pagkatapos, [sa tulong ng isang konsordansiya] kinuha ko ang mga salitang kaugnay nito, ‘alisin;’ ‘aalisin niya ang the daily;’ ‘mula sa panahon na ang the daily ay aalisin,’ atbp. Nagpatuloy akong magbasa, at inakala kong wala na akong matatagpuang liwanag sa talata; sa wakas ay naparoon ako sa 2 Tesalonica 2:7, 8. ‘Sapagkat ang hiwaga ng kasamaan ay gumagawa na; tanging siya na ngayo’y pumipigil ang patuloy na pipigil, hanggang sa siya’y maalis sa daan; at kung magkagayo’y mahahayag ang tampalasan,’ atbp. At nang dumating ako sa talatang iyon, O, gaano kaliwanag at maluwalhati ang paglitaw ng katotohanan! Naroon iyon! Iyan ang [the daily]! Ngayon, ano ang ibig sabihin ni Pablo sa ‘siya na ngayo’y pumipigil,’ o humahadlang? Sa ‘tao ng kasalanan,’ at sa ‘tampalasan,’ ang tinutukoy ay ang Papismo. Kung gayon, ano ang humahadlang upang mahayag ang Papismo? Walang iba kundi ang paganismo; kung gayon, ang ‘the daily’ ay dapat mangahulugan ng paganismo.’-William Miller, Second Advent Manual, pahina 66. Advent Review and Sabbath Herald, January 6, 1853.

The meaning of “the daily” in Thessalonians, which Miller discovered, is the primary truth of the passage. When Paul identifies those who do not love the truth, and who will therefore receive strong delusion, he is most certainly identifying the hatred of truth in the general sense, but the truth which is directly referenced in the passage is the truth that “the daily,” represents pagan Rome.

Ang kahulugan ng “the daily” sa Mga Taga-Tesalonica, na natuklasan ni Miller, ay ang pangunahing katotohanan ng sipì. Kapag tinutukoy ni Pablo ang mga hindi umiibig sa katotohanan, at kaya’t tatanggap ng matinding pagkalinlang, tunay ngang tinutukoy niya ang pagkapoot sa katotohanan sa pangkalahatang diwa; ngunit ang katotohanang tuwirang tinutukoy sa sipì ay ang katotohanang ang “the daily,” ay kumakatawan sa paganong Roma.

> The light of the body is the eye: if therefore thine eye be single, thy whole body shall be full of light. But if thine eye be evil, thy whole body shall be full of darkness. If therefore the light that is in thee be darkness, how great is that darkness! No man can serve two masters: for either he will hate the one, and love the other; or else he will hold to the one, and despise the other. Ye cannot serve God and mammon. Matthew 6:22–24.

> Ang ilaw ng katawan ay ang mata; kaya’t kung ang iyong mata ay malinaw, ang iyong buong katawan ay mapupuno ng liwanag. Ngunit kung ang iyong mata ay masama, ang iyong buong katawan ay mapupuno ng kadiliman. Kaya’t kung ang ilaw na nasa iyo ay kadiliman, gaano kalaki ang kadilimang yaon! Walang sinumang makapaglilingkod sa dalawang panginoon; sapagkat pupootan niya ang isa at iibigin ang ikalawa; o kaya’y makikiling siya sa isa at hahamakin ang ikalawa. Hindi kayo makapaglilingkod sa Diyos at sa Mammon. Mateo 6:22-24.

There is only a love for truth, or a hatred of the truth. There is no middle ground. The strong delusion that comes upon the foolish virgins of Matthew twenty-five is based upon their rejection of the light of Miller’s jewels that represent the final test. Ancient Israel’s final test, was their tenth test, and Miller’s jewels shine ten times brighter in the last days. The symbol of the rejection of Miller’s jewels is “the daily,” which the drunkards of Ephraim turned upside down in the third generation of Adventism. “The daily” is a satanic symbol of paganism. The drunkards introduced a counterfeit jewel, which they brought from apostate Protestantism that identifies “the daily,” as a symbol of Christ.

Mayroon lamang pag-ibig sa katotohanan, o pagkamuhi sa katotohanan. Walang gitnang kalagayan. Ang makapangyarihang pagkalinlang na dumarating sa mga mangmang na dalaga sa Mateo 25 ay batay sa kanilang pagtanggi sa liwanag ng mga hiyas ni Miller na kumakatawan sa pangwakas na pagsubok. Ang pangwakas na pagsubok ng sinaunang Israel ay ang kanilang ikasampung pagsubok, at ang mga hiyas ni Miller ay nagniningning nang sampung ulit na higit na maliwanag sa mga huling araw. Ang sagisag ng pagtanggi sa mga hiyas ni Miller ay ang “the daily,” na binaligtad ng mga lasinggero ng Efraim sa ikatlong salinlahi ng Adbentismo. Ang “the daily” ay isang satanikong sagisag ng paganismo. Ipinakilala ng mga lasinggero ang isang huwad na hiyas, na dinala nila mula sa tumalikod na Protestantismo na kinikilala ang “the daily” bilang isang sagisag ni Cristo.

Miller’s understanding of his jewels was limited by the history in which he was raised up. Convinced the Second Coming was the next prophetic event, the deadly wound of the papacy in 1798, could only represent the fourth and final earthly kingdom of Daniel two. Miller was also limited in his understanding of “the daily,” for his testimony is that through revelation he was led to a specific method of study, in which he stated that he used his Bible, Cruden’s Concordance and read some newspapers. His decision to study in that manner had simply come into his mind.

Ang pag-unawa ni Miller sa kaniyang mga hiyas ay nalimitahan ng kasaysayang kinalakhan niya. Yamang lubos siyang naniwala na ang Ikalawang Pagparito ang susunod na pangyayaring propetiko, ang nakamamatay na sugat ng kapapahan noong 1798 ay maaari lamang kumatawan sa ikaapat at panghuling makalupang kaharian ng Daniel 2. Nalimitahan din si Miller sa kaniyang pag-unawa sa “araw-araw,” sapagkat ang kaniyang patotoo ay na sa pamamagitan ng pagbubunyag ay inakay siya tungo sa isang tiyak na pamamaraan ng pag-aaral, kung saan sinabi niyang ginamit niya ang kaniyang Bibliya, ang Cruden’s Concordance, at nagbasa ng ilang pahayagan. Ang kaniyang pasya na mag-aral sa gayong paraan ay simpleng pumasok lamang sa kaniyang isipan.

> “During, the twelve years I was a deist, I read all histories I could find; but now I loved the Bible It taught of Jesus! But still there was a good deal of the Bible that was dark to me. In 1818 or 19, while conversing with a friend! To whom I made a visit, and who had known and [heard] me talk while I was a deist, he inquired, in rather a significant manner, ‘What do you think of this text, and that?’ referring to the old texts I objected to while a deist. I understood what he was about, and replied—If you will give me time, I will tell you what they mean. ‘How long time do you want?’ I don’t know, but I will tell you, I replied, for I could not believe that God had given a revelation that could not be understood. I then resolved to study my Bible, believing I could find out what the Holy Spirit meant. But as soon as I had formed this resolution the thought came to me—‘Suppose you find a passage that you cannot understand, what will you do?’ This mode of studying the Bible then came to my mind:—I will take the words of such passages, and trace them through the Bible, and find out their meaning in this way. I had Cruden’s Concordance, which I think is the best in the world; so I took that and my Bible, and set down to my desk, and read nothing else, except the newspapers a little, for I was determined to know what my Bible meant. Apollos Hale, The Second Advent Manual, 65.

> Sa loob ng labindalawang taon ng pagiging deista ko, binasa ko ang lahat ng aklat ng kasaysayan na aking matagpuan; ngunit ngayo'y iniibig ko ang Bibliya; itinuturo nito si Hesus! Subalit marami pa ring bahagi ng Bibliya ang nananatiling malabo sa akin. Noong 1818 o 19, habang nakikipag-usap ako sa isang kaibigang aking dinalaw, na nakakikilala sa akin at [narinig] akong magsalita noong ako'y deista pa, nagtanong siya, sa isang tila makahulugang paraan, "Ano ang palagay mo sa talatang ito, at doon sa isa?" tumutukoy sa mga dating talatang tinutulan ko noong deista ako. Naunawaan ko ang kanyang pakay, at sumagot ako, "Kung bibigyan mo ako ng panahon, sasabihin ko sa iyo ang kahulugan ng mga iyon." "Gaano kahabang panahon ang kailangan mo?" "Hindi ko alam, ngunit sasabihin ko sa iyo," tugon ko, sapagkat hindi ko mapaniwalaang nagbigay ang Diyos ng isang pagpapahayag na hindi mauunawaan. Kaya't nagpasya akong pag-aralan ang aking Bibliya, naniniwalang matutuklasan ko ang ibig ipahiwatig ng Espiritu Santo. Ngunit pagkabuo ko pa lamang ng pasyang ito, pumasok sa isip ko—"Sakaling makatagpo ka ng isang talatang hindi mo maunawaan, ano ang gagawin mo?" Sumagi sa aking isip ang ganitong paraan ng pag-aaral ng Bibliya: kukunin ko ang mga salita ng gayong mga talata, susundan ko ang mga iyon sa buong Bibliya, at sa ganitong paraan ay aalamin ko ang kanilang kahulugan. Mayroon akong Cruden's Concordance, na inaakala kong pinakamahusay sa buong daigdig; kaya kinuha ko iyon at ang aking Bibliya, naupo ako sa aking mesa, at wala akong binasa kundi iyon, maliban sa kaunting mga pahayagan, sapagkat determinado akong malaman kung ano ang kahulugan ng aking Bibliya. Apollos Hale, The Second Advent Manual, 65.

Miller’s jewels were not simply recognized by his method of study, but also by direct revelation from God.

Ang mga hiyas ni Miller ay hindi lamang napagkilala sa pamamagitan ng kaniyang pamamaraan ng pag-aaral, kundi gayundin sa pamamagitan ng tuwirang paghahayag mula sa Diyos.

> “God sent His angel to move upon the heart of a farmer who had not believed the Bible, to lead him to search the prophecies. Angels of God repeatedly visited that chosen one, to guide his mind and open to his understanding prophecies which had ever been dark to God’s people. The commencement of the chain of truth was given to him, and he was led on to search for link after link, until he looked with wonder and admiration upon the Word of God. He saw there a perfect chain of truth. That Word which he had regarded as uninspired now opened before his vision in its beauty and glory. He saw that one portion of Scripture explains another, and when one passage was closed to his understanding, he found in another part of the Word that which explained it. He regarded the sacred Word of God with joy and with the deepest respect and awe.” Early Writings, 230.

> Sinugo ng Diyos ang Kanyang anghel upang antigin ang puso ng isang magsasakang hindi sumampalataya sa Bibliya, upang akayin siyang saliksikin ang mga propesiya. Paulit-ulit na dinalaw ng mga anghel ng Diyos ang hinirang na yaon, upang patnubayan ang kanyang pag-iisip at buksan sa kanyang pagkaunawa ang mga propesiyang kailanma’y naging madilim sa bayan ng Diyos. Ipinagkaloob sa kanya ang pasimula ng kadena ng katotohanan, at inakay siyang saliksikin ang kawing pagkatapos ng kawing, hanggang sa masdan niya ang Salita ng Diyos na may pagkamangha at paghanga. Nakita niya roon ang isang ganap na kadena ng katotohanan. Ang Salitang yaon na itinuring niyang walang inspirasyon ay ngayo’y nabuksan sa kanyang paningin sa kagandahan at kaluwalhatian nito. Nakita niya na ang isang bahagi ng Kasulatan ay nagpapaliwanag sa iba, at kapag ang isang talata ay nakapinid sa kanyang pagkaunawa, nasumpungan niya sa ibang bahagi ng Salita ang nagpapaliwanag nito. Kanyang iginalang ang banal na Salita ng Diyos nang may kagalakan at may pinakamalalim na paggalang at pagpitagan. Early Writings, 230.

When Sister White states that “God sent His angel” to Miller, it is identifying that Gabriel was the angel sent to Miller, for “His angel,” is a term assigned to Gabriel.

Kapag ipinahayag ni Sister White na “Ipinadala ng Diyos ang Kaniyang anghel” kay Miller, ito’y nagpapakilala na si Gabriel ang anghel na ipinadala kay Miller, sapagkat ang “Kaniyang anghel” ay katawagang iniuukol kay Gabriel.

> “The words of the angel, ‘I am Gabriel, that stand in the presence of God,’ show that he holds a position of high honor in the heavenly courts. When he came with a message to Daniel, he said, ‘There is none that holdeth with me in these things, but Michael [Christ] your Prince.’ Daniel 10:21. Of Gabriel the Saviour speaks in the Revelation, saying that ‘He sent and signified it by His angel unto His servant John.’ Revelation 1:1.” The Desire of Ages, 99.

> Ang mga salita ng anghel, ‘Ako si Gabriel, na nakatayo sa harapan ng Diyos,’ ay nagpapakita na siya’y may hawak na katungkulang lubhang marangal sa mga hukuman ng langit. Nang siya’y dumating na may mensahe para kay Daniel, sinabi niya, ‘Walang sinumang magtataguyod na kasama ko sa mga bagay na ito, kundi si Miguel [Cristo], ang inyong Prinsipe.’ Daniel 10:21. Tungkol kay Gabriel ay nagsasalita ang Tagapagligtas sa Apocalipsis, na nagsasabing, ‘Ipinadala Niya ito at ipinahiwatig sa pamamagitan ng Kaniyang anghel sa Kaniyang lingkod na si Juan.’ Apocalipsis 1:1.” The Desire of Ages, 99.

Gabriel and the other angels guided Miller’s “mind and” opened “to his understanding prophecies which had ever been dark to God’s people.” His message was not simply developed through his method of study, but also by Divine revelation. The very method he employed to study the Bible just came into his mind. When God brings truth to our mind, it is a Divine revelation as opposed to arriving at truth through the process of rightly dividing the Bible. Miller did both, but Divine revelation was a part of how Miller came to understand the subject of “the daily.”

Pinatnubayan nina Gabriel at ng iba pang mga anghel ang “isip at” ni Miller at binuksan “sa kaniyang pagkaunawa ang mga propesiya na mula’t sapul ay naging madilim sa bayan ng Diyos.” Ang kaniyang mensahe ay hindi lamang nabuo sa pamamagitan ng kaniyang pamamaraan ng pag-aaral, kundi sa pamamagitan din ng Banal na kapahayagan. Ang mismong paraan na ginamit niya upang pag-aralan ang Bibliya ay pumasok lamang sa kaniyang isipan. Kapag dinadala ng Diyos ang katotohanan sa ating isip, iyon ay isang Banal na kapahayagan, taliwas sa pagdating sa katotohanan sa pamamagitan ng proseso ng wastong paghahati sa Bibliya. Ginawa ni Miller ang kapwa mga ito, ngunit ang Banal na kapahayagan ay bahagi ng paraan kung paano dumating si Miller sa pagkaunawa sa paksa ng “the daily.”

Miller would not have recognized the gender oscillation of Daniel chapter eight, verses nine through twelve, for all he had was the Bible and a concordance that is void of any information concerning the biblical languages. He would not have seen the distinction between ‘sur’ and ‘rum’ which are both translated as “take away.” He would have not seen the distinction between ‘miqdash’ and ‘qodesh’ which are both translated as “sanctuary.”

Hindi sana napansin ni Miller ang pagpapalit-palit ng kasariang panggramatika sa Daniel kabanata walo, talata siyam hanggang labindalawa, yamang ang tanging taglay niya ay ang Bibliya at isang konkordansiya na salat sa anumang impormasyon hinggil sa mga wikang biblikal. Hindi sana niya nakita ang pagkakaiba sa pagitan ng 'sur' at 'rum' na kapwa isinasalin bilang "alisin." Hindi rin sana niya nakita ang pagkakaiba sa pagitan ng 'miqdash' at 'qodesh' na kapwa isinasalin bilang "santuwaryo."

He would not have seen the truth of the word ‘tamid’ that is found one hundred and four times in the Bible. The truth he could not have seen (which is also the truth that he did see), was that of the one hundred and four times that the Hebrew word ‘tamid’ is used in the Bible, but only in the book of Daniel is the Hebrew word ‘tamid,’ used as a noun. ‘Tamid’ is the Hebrew word that means “continual”, and is translated as “the daily” in the book of Daniel.

Hindi sana niya nakita ang katotohanan hinggil sa salitang “tamid” na matatagpuan nang isang daan at apat na beses sa Biblia. Ang katotohanang hindi niya sana nakita (na siya ring katotohanang nakita niya) ay ito: sa isang daan at apat na beses na ginamit ang salitang Hebreo na “tamid” sa Biblia, tanging sa aklat ni Daniel lamang ginagamit ang salitang Hebreo na “tamid” bilang pangngalan. Ang “tamid” ay ang salitang Hebreo na ang kahulugan ay “palagian,” at isinasalin bilang “the daily” sa aklat ni Daniel.

Only in the book of Daniel is the word used as a noun, and the other ninety-nine times it is used as an adverb. For this reason, when the translators of the King James Bible were confronted with Daniel using the word five times as a noun, when all the other writers of the Bible used the word ninety-nine times as an adverb, they were forced by the weight of evidence to “correct” Daniel’s use of the word as a noun. In order to “correct” Daniel, they added the word “sacrifice” to the word, and thus turned a noun into an adverb. And then in order to correct the translators, Ellen White was inspired to record that she, “saw in relation to the ‘Daily,’ that the word ‘sacrifice’ was supplied by man’s wisdom, and does not belong to the text; and that the Lord gave the correct view of it to those who gave the judgment hour cry.”

Tanging sa aklat ni Daniel ginamit ang salitang iyon bilang pangngalan, at sa iba pang siyamnapu't siyam na pagkakataon ginamit ito bilang pang-abay. Dahil dito, nang naharap ang mga tagapagsalin ng King James Bible sa paggamit ni Daniel ng salita nang limang ulit bilang pangngalan, samantalang ang lahat ng iba pang manunulat ng Biblia ay gumamit ng salita nang siyamnapu't siyam na ulit bilang pang-abay, napilitan sila, dahil sa bigat ng ebidensiya, na "itama" ang paggamit ni Daniel ng salita bilang pangngalan. Upang "itama" si Daniel, idinagdag nila ang salitang "sacrifice" sa salitang iyon, at sa gayon ay ginawang pang-abay ang isang pangngalan. At pagkatapos, upang itama naman ang mga tagapagsalin, si Ellen White ay ininspirang itala na nakita niya, "sa ugnayan sa 'Daily,' na ang salitang 'sacrifice' ay idinagdag ng karunungan ng tao, at hindi kabilang sa teksto; at na ibinigay ng Panginoon ang wastong pananaw tungkol dito sa mga nagbigay ng sigaw ng oras ng paghuhukom."

Miller, by his own testimony, was seeking to understand “the daily,” which he ultimately did in 2 Thessalonians. But also, by his own testimony, when seeking to understand a word, he would consider every place the word was used, and the word is used ninety-nine other times in the Bible. Yet his testimony of “the daily,” is that he found it nowhere but in the book of Daniel, when he stated, “I read on, and could find no other case in which it [the daily] was found, but in Daniel.” Miller was led to the jewels not alone by his method of study, but also by divine revelation that was given to him through the ministry of angels.

Si Miller, ayon sa kaniyang sariling patotoo, ay nagsikap na maunawaan ang “the daily,” na sa bandang huli ay kaniyang naunawaan sa Ikalawang Tesalonica. Ngunit, gayundin ayon sa kaniyang sariling patotoo, kapag naghahangad siyang maunawaan ang isang salita, kaniyang isinaalang-alang ang bawat pagkakataon na ginamit ang salitang iyon, at ang salitang iyon ay ginamit pa sa siyamnapu’t siyam na iba pang pagkakataon sa Bibliya. Gayunman, ang kaniyang patotoo hinggil sa “the daily” ay na wala niya itong nasumpungan saanman maliban sa aklat ni Daniel, nang kaniyang sinabi, “Nagpatuloy akong magbasa, at wala akong nasumpungang ibang pagkakataon na natatagpuan ito [the daily], kundi sa aklat ni Daniel.” Si Miller ay pinatnubayan tungo sa mga hiyas hindi lamang sa pamamagitan ng kaniyang pamamaraan ng pag-aaral, kundi pati ng banal na kapahayagang ipinagkaloob sa kaniya sa pamamagitan ng ministeryo ng mga anghel.

This is why his understanding of “the daily,” was correct, but limited. He could not recognize that of the five times “the daily” is referenced in the book of Daniel, that one of the three times “the daily” is “taken away,” represented a different meaning than the other two times. One time “the daily” is used with the Hebrew word ‘rum’ and the other two times it is used with the Hebrew word ‘sur.’ Both words are translated as take away, but ‘rum’ in Daniel chapter eight, verse eleven means to lift up and exalt, and in chapter eleven, verse thirty-one, and chapter twelve, verse eleven, the word ‘sur’ means to remove.

Ito ang dahilan kung bakit ang kanyang pagkaunawa tungkol sa “the daily” ay tama, ngunit limitado. Hindi niya natukoy na, sa limang beses na binabanggit ang “the daily” sa aklat ni Daniel, ang isa sa tatlong beses na ang “the daily” ay “taken away” ay kumakatawan sa ibang kahulugan kaysa sa dalawa pang beses. Sa isang pagkakataon, ang “the daily” ay ginamit na kaugnay ng salitang Hebreo na “rum,” at sa dalawa pang pagkakataon ay ginamit na kaugnay ng salitang Hebreo na “sur.” Kapwa isinasalin ang dalawang salitang ito bilang “take away,” ngunit sa Daniel kabanata walo, talatang labing-isa, ang “rum” ay nangangahulugang itaas at dakilain; at sa kabanata labing-isa, talatang tatlumpu’t isa, at kabanata labindalawa, talatang labing-isa, ang salitang “sur” ay nangangahulugang alisin.

The theologians that eat and drink the Babylonian diet, argue that whether you remove a thing or whenever you lift up a thing, they both represent a type of removal, so both words are to be understood as possessing the same meaning. They argue that the three times “the daily,” is “taken away” always means to remove, and in doing so, they identify that Daniel was careless in his choice of words. They do not openly say that, but by inference they teach that Daniel should have used the word ‘sur’ in all three occurrences, for according to the theologians he supposedly meant the same thing each time “the daily” was “taken away.”

Ang mga teologong kumakain at umiinom ayon sa diyeta ng Babilonia ay iginigiit na, kung inaalis ang isang bagay o kung kailanman inaangat ang isang bagay, kapwa yaon ay kumakatawan sa isang uri ng pag-aalis; kaya’t ang dalawang salitang ito ay dapat unawain na nagtataglay ng iisang kahulugan. Iginigiit nila na sa tatlong pagkakataong sinabing ang “the daily” ay “taken away,” laging nangangahulugang alisin iyon; at sa gayon, ipinahihiwatig nilang naging pabaya si Daniel sa pagpili ng kaniyang mga salita. Hindi nila ito lantaran sinasabi, subalit sa implikasyon ay itinuturo nilang dapat sanang ginamit ni Daniel ang salitang “sur” sa tatlong pagkakataon, sapagkat, ayon sa mga teologo, iisa ang kaniyang ibig ipakahulugan sa bawat pagkakataong ang “the daily” ay “taken away.”

They do the same thing with the words ‘miqdash’ and ‘qodesh’ which are both translated as “sanctuary,” in verses eleven through fourteen in chapter eight. In each reference of “sanctuary” in those four verses, they insist they all represent God’s sanctuary. By inference again, Daniel should have simply used ‘qodesh’ in all three references, and not used ‘miqdash’ in verse eleven. Miller would not have recognized the distinction between those words, but the modern theologians do, and when they do, they insist that no distinction should be acknowledged. Yet Miller, who did not recognize the distinctions between the words, came to an opposite understanding of the modern theologians.

Ganoon din ang ginagawa nila sa mga salitang ‘miqdash’ at ‘qodesh’ na kapwa isinasalin bilang “sanctuary,” sa mga talatang labing-isa hanggang labing-apat sa kabanata walo. Sa bawat pagbanggit ng “sanctuary” sa apat na talatang iyon, iginigiit nila na ang lahat ay kumakatawan sa Santuwaryo ng Diyos. Muli, sa pamamagitan ng hinuha, dapat sana’y ginamit lamang ni Daniel ang ‘qodesh’ sa tatlong pagbanggit, at hindi ginamit ang ‘miqdash’ sa talatang labing-isa. Hindi kinilala ni Miller ang pagkakaiba sa pagitan ng mga salitang iyon, ngunit kinikilala ito ng mga makabagong teologo, at kapag kinikilala nila ito, iginigiit nilang walang dapat kilalaning kaibhan. Gayunman, si Miller, na hindi kinilala ang mga pagkakaiba sa pagitan ng mga salita, ay dumating sa kabaligtarang pagkaunawa kumpara sa mga makabagong teologo.

The reality is that Daniel was a careful writer, who knew the Hebrew language and was judged as ten times smarter than all the other wise men of Babylon. If anyone knew the proper usage of the Hebrew language, and how it was to be correctly represented in that particular history, it was Daniel. If Daniel employed different words, it was because they were meant to convey different meanings, which he purposely sought to represent. When Daniel’s distinct use of the words that are translated as “sanctuary” or as “take away” are acknowledged, they uphold Miller’s understanding of “the daily,” which was recognized by Miller in the very passage where Paul identifies that those who hate truth are destined to receive strong delusion.

Ang katotohanan ay si Daniel ay isang maingat na manunulat, bihasa sa wikang Hebreo at hinatulang sampung ulit na higit na marunong kaysa sa lahat ng ibang pantas sa Babilonya. Kung may sinumang tunay na nakaaalam ng wastong paggamit ng wikang Hebreo, at kung paano ito dapat wastong maipakakatawan sa nasabing yugto ng kasaysayan, si Daniel iyon. Kung gumamit si Daniel ng magkakaibang mga salita, iyon ay sapagkat nilayon ang mga ito na maghatid ng magkakaibang kahulugan, na sinadya niyang ipahayag. Kapag kinilala ang natatanging paggamit ni Daniel ng mga salitang isinasalin bilang "sanctuary" o "take away," pinagtitibay ng mga iyon ang pagkaunawa ni Miller sa "the daily," na kinilala ni Miller sa mismong talata kung saan tinutukoy ni Pablo na yaong napopoot sa katotohanan ay nakatakdang tumanggap ng makapangyarihang panlilinlang.

Those who hate the truth and believe the lie which produces strong delusion, are also represented as the drunkards of Ephraim, who are represented in two classes. One class is the learned leadership and the other class is the unlearned who will only hear what the learned teach them. They are those who hide beneath lies, and who make a covenant with death. They are the foolish virgins of Matthew twenty-five, and those whose soul is lifted up in Habakkuk two. They are those who reject the foundational truths of Miller’s dream, which shine ten times brighter at the end (representing the tenth and final test for modern Israel), as typified by the tenth and final test for ancient Israel.

Ang mga napopoot sa katotohanan at naniniwala sa kasinungalingang nagdudulot ng makapangyarihang pagkalinlang ay inilalarawan din bilang mga lango ng Efraim, na nahahati sa dalawang uri. Ang isang uri ay ang marurunong na pamunuan, at ang isa pa ay ang mga mangmang na ang tanging maririnig ay yaong itinuturo sa kanila ng marurunong. Sila ang mga nagkukubli sa ilalim ng mga kasinungalingan at nakikipagtipan sa kamatayan. Sila ang mga mangmang na dalaga ng Mateo dalawampu’t lima, at yaong ang kaluluwa ay nagmamataas sa Habakuk dalawa. Sila yaong tumatanggi sa mga saligang katotohanan ng panaginip ni Miller, na sumisinag nang sampung ulit na mas maliwanag sa wakas (na kumakatawan sa ikasampu at pangwakas na pagsubok para sa makabagong Israel), gaya ng inilalarawan sa pamamagitan ng ikasampu at pangwakas na pagsubok para sa sinaunang Israel.

We will continue this study in the next article.

Ipagpapatuloy natin ang pag-aaral na ito sa susunod na artikulo.

> And the Lord said unto Moses, How long will this people provoke me? and how long will it be ere they believe me, for all the signs which I have shewed among them? I will smite them with the pestilence, and disinherit them, and will make of thee a greater nation and mightier than they. And Moses said unto the Lord, Then the Egyptians shall hear it, (for thou broughtest up this people in thy might from among them) And they will tell it to the inhabitants of this land: for they have heard that thou Lord art among this people, that thou Lord art seen face to face, and that thy cloud standeth over them, and that thou goest before them, by day time in a pillar of a cloud, and in a pillar of fire by night. Now if thou shalt kill all this people as one man, then the nations which have heard the fame of thee will speak, saying, Because the Lord was not able to bring this people into the land which he sware unto them, therefore he hath slain them in the wilderness.

> At sinabi ng Panginoon kay Moises, Hanggang kailan hahamakin ako ng bayang ito? at hanggang kailan bago sila sumampalataya sa akin, sa kabila ng lahat ng mga tanda na ipinakita ko sa gitna nila? Pupuksaing ko sila sa pamamagitan ng salot, at aalisin ko sila sa mana, at gagawin kitang isang bansang higit na dakila at lalong makapangyarihan kaysa sa kanila. At sinabi ni Moises sa Panginoon, Kung magkagayo’y maririnig ito ng mga Egipcio (sapagkat sa pamamagitan ng iyong kapangyarihan ay iniahon mo ang bayang ito mula sa gitna nila), At sasabihin nila ito sa mga nananahan sa lupaing ito: sapagkat nabalitaan nila na ikaw, Panginoon, ay nasa gitna ng bayang ito, na ikaw, Panginoon, ay nakikita nang harap-harapan, at na ang iyong ulap ay sumasaibabaw sa kanila, at na ikaw ay nangunguna sa kanila, sa araw sa isang haliging ulap, at sa gabi sa isang haliging apoy. Ngayon, kung iyong papatayin ang buong bayang ito na parang isang tao, kung magkagayo’y ang mga bansa na nakarinig ng katanyagan tungkol sa iyo ay magsasalita, na sinasabi, Sapagkat hindi nakayang dalhin ng Panginoon ang bayang ito sa lupain na kaniyang isinumpa sa kanila, kaya’t pinatay niya sila sa ilang.

> And now, I beseech thee, let the power of my Lord be great, according as thou hast spoken, saying, The Lord is longsuffering, and of great mercy, forgiving iniquity and transgression, and by no means clearing the guilty, visiting the iniquity of the fathers upon the children unto the third and fourth generation. Pardon, I beseech thee, the iniquity of this people according unto the greatness of thy mercy, and as thou hast forgiven this people, from Egypt even until now. And the Lord said, I have pardoned according to thy word: But as truly as I live, all the earth shall be filled with the glory of the Lord. Because all those men which have seen my glory, and my miracles, which I did in Egypt and in the wilderness, and have tempted me now these ten times, and have not hearkened to my voice; Surely they shall not see the land which I sware unto their fathers, neither shall any of them that provoked me see it: But my servant Caleb, because he had another spirit with him, and hath followed me fully, him will I bring into the land whereinto he went; and his seed shall possess it. Numbers 14:11–24.

> At ngayon, isinasamo ko sa iyo, maging dakila nawa ang kapangyarihan ng aking Panginoon, ayon sa iyong sinabi: Ang Panginoon ay mapagpahinuhod at sagana sa kaawaan, nagpapatawad ng kasamaan at pagsalangsang, at sa anumang paraan ay hindi aariing walang sala ang may sala, na dinadalaw ang kasamaan ng mga ama sa mga anak hanggang sa ikatlo at ikaapat na salinlahi. Ipagpatawad mo, isinasamo ko, ang kasamaan ng bayang ito ayon sa kadakilaan ng iyong awa, at gaya ng iyong ipinatawad sa bayang ito, mula sa Egipto hanggang ngayon. At sinabi ng Panginoon, Pinatawad ko ayon sa iyong salita: Ngunit, kung paanong ako'y buhay, ang buong lupa ay mapupuno ng kaluwalhatian ng Panginoon. Sapagkat ang lahat ng mga lalaking nakakita ng aking kaluwalhatian at ng aking mga kababalaghan na aking ginawa sa Egipto at sa ilang, at sampung ulit na sinubok ako ngayon, at hindi nakinig sa aking tinig; tunay na hindi nila makikita ang lupaing aking isinumpa sa kanilang mga ama, ni isa man sa mga nagpukaw ng aking poot ay makakakita niyon: Ngunit ang aking lingkod na si Caleb, sapagkat may iba siyang espiritu at lubos niya akong sinunod, siya'y ipapasok ko sa lupaing pinuntahan niya; at aariin iyon ng kanyang binhi. Mga Bilang 14:11-24.

Back to Articles