Article

# Panium - Bilang Labimpito

Ang Bagay at ang Pangitain: Ang Dalawang Linya ng Propesiya ni Daniel at ang Pag-aalis ng Pagkakaselyo ng Pahayag

Author

Jeff Pippenger

Published

February 22, 2026

Formats

PDF
Word

Noong Hulyo 18, 2020, dumating ang unang pagkabigo ng kilusan ng isandaan at apatnapu't apat na libo. Naganap ito sa loob ng "nakatagong kasaysayan" ng talata apatnapu ng Daniel labing-isa. Ang pagkabigo ay naganap na malalim na sa loob ng naturang "nakatagong kasaysayan"—isang kasaysayang nagsimula sa pagbagsak ng Unyong Sobyet noong 1989. Ang talata apatnapu't isa ay kumakatawan sa batas ng Linggo sa Estados Unidos, na kinakatawan din sa talata labing-anim ng kaparehong kabanata. Ang "pagbubukas ng selyo" noong 2023 ng mga katotohanang bumubuo sa "nakatagong kasaysayan" ng talata apatnapu ay iniharap ni Daniel sa kabanata labindalawa. Ang mga kabanata sampu hanggang labindalawa ay iisang pangitain, at ang pangitaing iyon ay nagsisimula sa pagtukoy na si Daniel ay kumakatawan sa "marurunong" na nakauunawa sa kapwa panloob at panlabas na mga mensahe ng propesiya, na doo'y kinakatawan bilang "ang bagay" at "ang pangitain."

> Sa ikatlong taon ni Cyrus na hari ng Persia, may isang bagay na nahayag kay Daniel, na ang pangalang itinawag sa kaniya ay Belteshazzar; at ang bagay ay totoo, ngunit ang takdang panahon ay mahaba: at naunawaan niya ang bagay, at nagkaroon siya ng pagkaunawa sa pangitain. Daniel 10:1.

## Dalawang Pangitain

Ang "bagay" at ang "pangitain" ay kumakatawan sa mga panloob at panlabas na pangitain ng propesiya, at si Daniel ay kumakatawan sa isang bayang nakauunawa sa kapwa, sapagkat kapwa ang "bagay" at ang "pangitain" ay "inihayag" kay Daniel sa ikasampung kabanata. Sa kabanatang iyon, sa ika-dalawampu't dalawang araw, ang pangitain hinggil kay Cristo sa santuwaryo ay "inihayag" kay Daniel. Ang salitang Hebreo na isinasalin bilang "bagay" ay isinalin namang "usapin" sa ikasiyam na kabanata, at doon ay inilahad din ito na kaugnay ng "pangitain".

> Nang pasimula ng iyong mga pagsusumamo ay lumabas ang utos, at ako’y naparito upang ipatalastas sa iyo; sapagkat ikaw ay lubhang minamahal: kaya’t unawain mo ang bagay, at pagbulay-bulayan mo ang pangitain. Daniel 9:23.

Ang salitang "thing" sa kabanata sampu ay siya ring salitang isinalin bilang "matter" sa talatang dalawampu’t tatlo ng kabanata siyam. Sa pangwakas na pangitain ni Daniel sa mga kabanata sampu hanggang labindalawa, ang "thing" ng kabanata labing-isa o ang "matter" ng kabanata sampu ay kapwa kaugnay ng "pangitain." Ang "pangitain" ay ang salitang Hebreo na "mareh," at ang kahulugan ay "pagpapakita." Tinutukoy ni Daniel ang dalawang "pangitain" sa kanyang aklat, bagaman ang isa sa dalawang "pangitain" na iyon ay inilalahad sa anyong pambabae at muli naman sa anyong panlalaki. Kinakatawan ni Daniel sa talatang isa ng kabanata sampu ang mga nakauunawa sa "pangitain" ng pagpapakita, at gayundin sa "matter" o sa "thing." Sa kabanata walo, tinutukoy ni Daniel ang dalawang "pangitain" na magkakaugnay sa isa’t isa. Sa Ingles, ang salitang "vision" ay masusumpungan nang walong ulit sa kabanatang iyon, at isa sa mga salitang Hebreo na isinalin bilang "vision" ay "mareh," at ang isa pa ay "chazon." Ang mareh ay nangangahulugang "pagpapakita," at ang chazon ay nangangahulugang "isang panaginip, isang pahayag, o isang orakulo." Itinatatag ng konteksto ng kabanata walo na kapag ang salitang "mareh" ay isinalin bilang "vision," ito ay kumakatawan sa "pagpapakita ni Cristo."

Bilang halimbawa, ito ang “mareh” o ang “pangitain ng pagpapakita” sa Daniel 8:14, na ang kahulugan ay na noong Oktubre 22, 1844 ay biglang magpapakita si Cristo sa templo bilang katuparan ng Sugo ng Tipan sa Malakias kabanata tatlo, na sinabi ni Sister White na natupad noong Oktubre 22, 1844. Nang tukuyin ni Sister White na ang anghel ng Apocalipsis kabanata sampu na bumaba at naglagay ng isang paa sa lupa at isang paa sa dagat ay “walang iba kundi si Jesu-Cristo mismo,” tinukoy niya ang isang palatandaan sa propesiya kung saan nagpapakita si Cristo. Isa ito sa marami Niyang pagpapakita. Nagpakita Siya sa pagkabuhay na mag-uli ni Moises ayon kay Judas. Doon Siya nagpakita bilang Miguel na arkanghel, ngunit gayon pa man iyon ay isang propetikong pagpapakita. Ang pangitain na mareh sa ikawalong kabanata ay isinasalin din bilang “pagpapakita,” na umaayon sa kahulugan nito.

> At nangyari, nang ako, si Daniel nga, ay nakakita ng pangitain at hinanap ko ang kahulugan nito, kung magkagayo’y, narito, tumayo sa harap ko ang isa na gaya ng anyo ng isang lalaki. Daniel 8:15.

Ipinakikilala ng konteksto rito na ang anghel na si Gabriel ang may “anyong lalaki,” at ang salitang “anyo” ay tumutukoy sa “mareh,” ang pangitain ng pagpapakita ni Cristo; sapagkat kung paanong si Cristo ay kinakatawan ni Miguel na arkanghel, at ng makapangyarihang anghel ng Apocalipsis sampu, si Cristo ay maaaring ihalili, sa larangan ng propetikong pagsasagisag, sa mga sagisag ng mga anghel, at maging ng mga tao. Maging si Gabriel sa talata, o si Cristo sa Apocalipsis sampu, o si Miguel na arkanghel, bawat isa ay kumakatawan sa isang mensahe; at sa dahilang ito, inihahalintulad ni Sister White ang mga anghel sa Apocalipsis kapwa sa mensaheng kanilang kinakatawan at sa mga taong naghahayag ng mensaheng kinakatawan ng mga anghel. Napakahalaga ng katotohanang ito anupa’t sa unang tatlong talata ng unang kabanata ng Apocalipsis—ang tatlong talatang nagpapahayag ng pag-alis ng pagkakaselyo sa Apocalipsis ni Jesucristo, bago magsara ang panahon ng probasyon, sapagkat “malapit na ang panahon”—ang proseso ng pakikipag-ugnayan ng Diyos sa tao ay tiyak na tinukoy bilang isang mensahe mula sa Ama, na ibinigay sa Anak; at ang Anak ay ibinigay ang mensahe sa isang anghel, na siya namang naghatid nito sa isang tao, na siya namang nagsugo nito sa mga iglesia. Bawat hakbang ng prosesong ito ng pakikipag-ugnayan ay sagrado at banal, at ang kabanalang iyon, na pinabanal, ay inihaharap sa mga palatandaang propetiko kung saan si Cristo ay nagpapakita bilang Siya Mismo, o sa pamamagitan ng isang anghel, tao, o mensahe. Kapag tuwirang iniuugnay Niya ang Kaniyang Sarili sa isang palatandaang propetiko, iyon ang “mareh,” ang “appearance vision.”

> Ang Apocalipsis ni Jesucristo, na ibinigay sa kanya ng Diyos, upang ipakita sa kanyang mga alipin ang mga bagay na kailangang maganap sa di-magtatagal; at isinugo niya at ipinahiwatig ito sa pamamagitan ng kanyang anghel sa kanyang lingkod na si Juan: na siyang nagpatotoo tungkol sa salita ng Diyos, at sa patotoo ni Jesucristo, at sa lahat ng mga bagay na kanyang nakita. Mapalad ang bumabasa, at ang mga nakikinig sa mga salita ng propesiyang ito, at tumutupad sa mga bagay na nakasulat dito; sapagkat malapit na ang panahon. ... At sinabi niya sa akin, Huwag mong tatakan ang mga pananalita ng propesiya ng aklat na ito; sapagkat malapit na ang panahon. Ang di-matuwid, manatiling di-matuwid; at ang marumi, manatiling marumi; at ang matuwid, manatiling matuwid; at ang banal, manatiling banal. Apocalipsis 1:1-3; 22:10, 11.

Sa kabanata walo, ang "chazon" ang isa pang salitang Hebreo na isinasalin bilang "pangitain." Kaugnay ng "anyo," ang pangitaing "marah" ay tumutukoy sa isang panandang-daan, at ang pangitaing "chazon" ay tumutukoy sa isang panahong propetiko. May banal na simetriya sa dalawang salitang isinasalin bilang "pangitain" sa kabanata walo, sa diwa na ang salitang Hebreo na "mareh" ay ginagamit din ni Daniel sa pambabaeng anyo nito na "marah." Ukol naman sa chazon, kinakatawan ito ni Daniel sa dalawang paraan, ngunit hindi sa pamamagitan ng pagkakaibang panlalaki at pambabae, kundi sa pamamagitan ng dalawang salitang tumutukoy sa iisang kahulugan; at sa gayon, sila'y lumalawak nang eksponensiyal.

Ang “chazon” ay nangangahulugang pangitain, o orakulo, o propesiya, at ang salitang isinasalin sa Ingles bilang “matter” o “thing” ay ang Hebreong “dabar,” na nangangahulugang “ang salita.” Kapag nauunawaang ang pangitaing “chazon” ay inihaharap din ni Daniel sa pamamagitan ng salitang “dabar,” kung gayon, kapag pinagsama, kinakatawan nila ang mga mensaheng propetiko ng Salita ng Diyos. Laging itinatambis ni Daniel ang “dabar” o “chazon” sa “mareh.” Kapag tiningnan sa antas-propetiko, ang “mga mensaheng propetiko ng Salita ng Diyos,” gaya ng kinakatawan ng “dabar” at “chazon,” at kapag pinagsama sa pangitaing “marah” ng pagpapakita ni Cristo, ay nagiging mga sagradong pananda sa kasaysayang propetiko ng Salita ng Diyos. Pagkatapos, kung idadagdag ang “marah,” ang anyong pambabae ng salitang “mareh,” sa hanay ng mga kahulugan ng pangitain sa aklat ni Daniel, magkakaroon ka ng pangitaing-salamin ng pagpapawalang-sala sa pamamagitan ng pananampalataya.

Sa huling pangitain ni Daniel, na kinakatawan ng huling tatlong kabanata ng kaniyang aklat, kinakatawan ni Daniel ang isang bayan sa mga huling araw na nakauunawa sa mga ‘pangitaing propetiko’ ng ‘Salita ng Diyos,’ at sa kabanalan ng mga banal na palatandaan na bumubuo sa kilusang repormatibo ng isandaang apatnapu’t apat na libo, sapagkat sila ang sumusunod sa Kordero saanman Siya pumaroon sa Kaniyang banal na salitang propetiko. Habang sinusundan nila ang Kordero, inaakay Niya sila sa pangitaing salamin ng Daniel 10:7, kung saan sila’y alinman ay tumatakas upang magkubli sa ilalim ng kamalian, na doon sila’y ibinabaon magpakailanman, o sila’y ibinababa sa alabok, inaaring-ganap at binibigyan ng kapangyarihan upang ipahayag ang propetikong mensahe ng mga huling araw.

Inuutos ni Gabriel kay Daniel na “unawain” kapwa ang “usapin” at ang “pangitain.” Ang salitang Hebreo na isinalin bilang “unawain” ay nangangahulugang “gumawa ng pagtatanging pangkaisipan.” Si Daniel, na kumakatawan sa iyo at sa akin, mahal na mambabasa, ay inatasang unawain ang pagkakaiba at pagtatangi sa pagitan ng “usapin” at ng “pangitain.” Ang pangitaing chazon ay kumakatawan sa panlabas na linya ng kasaysayang propetiko at ang pangitaing mareh ay kumakatawan sa pagpapakita ni Cristo. Ang “usapin” at ang “bagay” ay ang salitang Hebreo na “dabar,” na nangangahulugang “ang salita.” Si Jesus ang “dabar,” sapagkat Siya ang Salita. Ang “bagay” at ang “usapin,” kapwa ang “dabar,” ay inilalahad na kaugnay ng pangitain ng pagpapakita.

Ang dabar, na siyang usapin at bagay, ay siya ring pangitaing chazon ng kabanata walo, at kinakatawan nito ang pangitain ng kasaysayang propetiko. Bawat isa sa mga representasyong iyon (chazon, dabar, usapin at bagay) ay tumutukoy sa panlabas na linya ng propesiya, at ang mareh, at ang pambabaeng anyo nito na marah, ay kumakatawan sa panloob na linya ng propesiya. Ang bayan ng Diyos sa mga huling araw, na kinakatawan sa talatang isa ng Daniel sampu, ay nauunawaan ang kapwa panloob at panlabas na mga linya ng kasaysayang propetiko. Sa aklat ng Apocalipsis, ang panloob na linya ay kinakatawan ng pitong iglesia, at ang panlabas na linya ay kinakatawan ng pitong tatak.

Nang makita ni Daniel, matapos ang dalawampu’t isang araw na pag-aayuno, ang pangitain tungkol kay Cristo, nakita niya ang pambabaeng anyo ng pangitaing mareh. Ang mareh ay ang “pagpapakita,” at nang makita ni Daniel si Cristo, nasaksihan niya ang pangitaing “marah”; at bagaman ang mareh ay nangangahulugang “pagpapakita,” ang pambabaeng anyo ng gayunding salita ay nangangahulugang “isang salamin.” Ipinabatid sa atin ni Sister White na ang pangitaing nakita ni Daniel ay siya ring pangitain na nakita ni Juan, at nakita ni Juan ang pangitaing iyon nang si Cristo ay nasa makalangit na santuwaryo.

> "Sa panahon ng pagdalaw ni Gabriel, ang propetang si Daniel ay hindi nagawang tumanggap ng karagdagang tagubilin; ngunit pagkalipas ng ilang taon, sa pagnanais na makaalam pa tungkol sa mga paksang hindi pa lubos na naipaliwanag, muli niyang itinalaga ang sarili upang maghanap ng kaliwanagan at karunungan mula sa Diyos. 'Nang mga araw na yaon ako, si Daniel, ay nagdadalamhati sa loob ng tatlong ganap na linggo. Hindi ako kumain ng kaaya-ayang tinapay, ni pumasok sa aking bibig ang karne ni ang alak, ni hindi man ako nagpahid sa aking sarili.... Nang magkagayo'y itinaas ko ang aking mga mata at tumingin, at, narito, may isang lalaking nakadamit ng lino na ang baywang ay binigkisan ng dalisay na ginto ng Uphaz. Ang kanyang katawan ay gaya rin ng berilo, at ang kanyang mukha ay tulad ng anyo ng kidlat, at ang kanyang mga mata ay gaya ng mga ilawang apoy, at ang kanyang mga bisig at ang kanyang mga paa ay tulad sa kulay ng kinintab na tanso, at ang tinig ng kanyang mga salita ay gaya ng tinig ng karamihan.'"

> Walang iba kundi ang Anak ng Diyos ang nagpakita kay Daniel. Ang paglalarawang ito ay kahalintulad ng ibinigay ni Juan nang ipinahayag sa kanya si Cristo sa pulo ng Patmos. Ngayon, ang ating Panginoon ay dumarating kasama ang isa pang sugo mula sa langit upang turuan si Daniel kung ano ang magaganap sa mga huling araw. Ang kaalamang ito ay ipinagkaloob kay Daniel at itinala sa pamamagitan ng inspirasyon para sa atin, na dinatnan ng wakas ng sanlibutan.

> Ang mga dakilang katotohanang inihayag ng Manunubos ng sanlibutan ay para sa mga humahanap ng katotohanan na gaya ng paghahanap sa mga nakatagong kayamanan. Si Daniel ay isa nang matandang lalaki. Lumipas ang kanyang buhay sa gitna ng mga pang-akit at karangyaan ng isang hukuman ng mga pagano, at ang kanyang isipan ay abala sa mga gawain ng isang dakilang imperyo; gayunman, iniwaksi niya ang lahat ng ito upang pighatiin ang kanyang kaluluwa sa harap ng Diyos at hanapin ang kaalaman tungkol sa mga layunin ng Kataas-taasang Diyos. At bilang tugon sa kanyang mga pagsusumamo, ang liwanag mula sa mga hukuman ng Langit ay ipinabatid para sa mga mabubuhay sa mga huling araw. Gaano, kung gayon, dapat tayong maging masigasig sa paghahanap sa Diyos, upang buksan niya ang ating pagkaunawa, upang maunawaan natin ang mga katotohanang ipinarating sa atin mula sa Langit. Review and Herald, Pebrero 8, 1881.

## Ang Isang Daan at Apatnapu't Apat na Libo

Nauunawaan ni Daniel ang "bagay" at ang "pangitain" at siya ay kinikilala bilang Daniel at gayundin bilang Belteshazzar. Ang pagbabago ng pangalan sa propesiya ay kumakatawan sa isang ugnayang tipan, kaya si Daniel ay kumakatawan sa huling bayan ng tipan, ang isang daan at apatnapu't apat na libo, na sinusubok ng pangitain ni Cristo sa templo. Ang pagsubok na iyon ay nagdudulot ng pagkakahiwalay ng dalawang uri ng mga sumasamba.

> At ako, si Daniel, mag-isa, ang nakakita sa pangitain; sapagkat ang mga lalaking kasama ko ay hindi nakakita ng pangitain; ngunit isang matinding panginginig ang sumapit sa kanila, anupa’t nagsitakas sila upang sila’y magkubli. Daniel 10:7.

Tuwirang tinutukoy ni Daniel ang ikalawang pagsubok, ang pagsubok ng templo, na kaugnay ng bayan ng Diyos sa mga huling araw; isang pagsubok na nakasalig sa pagkakita kay Cristo sa makalangit na santuwaryo. Ang pangitain ng talatang pito ay ang anyong pambabae ng pangitaing "mareh," na kinakatawan bilang pangitaing "marah." Kung tutugon ka sa pangitaing pang-templo ni Cristo gaya ng kinakatawan ng tugon ni Daniel, ang propetikong "bagay" at ang propetikong "pangitain" ay "ihahayag" sa iyo.

Kung tumugon ka sa mismong pangitain ng templo ni Cristo sa pamamagitan ng pagtakas upang magkubli, mapapasok ka sa walang-hanggang kadiliman. Ang pagsubok ng templo, na siyang ikalawang pagsubok sa tatlong hakbang ng walang-hanggang ebanghelyo, ay may nauunang pagsubok na siyang una at saligan. Ang katanungang sumusubok sa mga saligan ay inilalarawan sa talatang labing-apat ng Daniel labing-isa, kung saan ang Roma ay inihaharap bilang mga "magnanakaw ng iyong bayan" na siyang nagtatatag ng "pangitain."

## Malapit na ang Panahon

Makalipas ang tatlo’t kalahating araw mula sa pagkabigo noong Hulyo 18, 2020, noong Disyembre 31, 2023 ay nagsimulang matanggalan ng tatak ang Pahayag ni Jesucristo, sapagkat “malapit na ang panahon.”

> Mapalad ang bumabasa, at ang mga nakikinig sa mga salita ng propesiyang ito, at tinutupad ang mga bagay na nasusulat dito; sapagkat malapit na ang panahon. ... At sinabi niya sa akin, Huwag mong tatakan ang mga pananalita ng propesiya ng aklat na ito; sapagkat malapit na ang panahon. Apocalipsis 1:3; 22:10.

Ang “panahon” na nagsasaad ng pag-aalis ng selyo ng Pahayag ni Jesucristo ay tinutukoy sa pasimula ng Aklat ng Pahayag, at sa wakas ng aklat ang gayunding pagbigkas ay nagdaragdag sa pahayag na Alfa ng isang pahayag na Omega.

Ang pahayag ni Jesucristo ay inaalisan ng selyo kaagad bago ang pagsasara ng palugit. Sa ikadalawampu’t dalawang araw, matapos ang ayunong dalawampu’t isang araw, ang “bagay,” na siya ring “usapin,” na siya ring dabar, o ang Salita, na siya ring chazon na pangitain ng panlabas na kasaysayang propetiko, ay nahayag kay Daniel samantalang naranasan niya ang pangitaing salaming-tanaw, marah, ng makalangit na Punong Saserdote sa Kabanal-banalang Dako.

Kinakatawan ni Daniel yaong mga may karanasan ng pangitaing salamin, at nakauunawa rin sa mga propetikong pagpapakita ni Cristo, gayundin sa panlabas na kasaysayan na kinakatawan ng pangitaing chazon. Ang pangitaing marah ay kumakatawan kay Cristo bilang isang propetikong panandang-daan, at ang anyong pambabae ng gayunding salita ay kumakatawan sa karanasang nalilikha sa pamamagitan ng pagmamasid sa kaluwalhatian ng Diyos, gaya ng kinakatawan nina Daniel, Juan, Isaias, Sister White, at iba pang mga propeta.

Sa antas na ito, ang panlabas na pangitaing chazon ay kumakatawan sa saligang pagsubok, at ang pangitaing mareh ng mga pagpapakita ni Cristo sa propetikong pagkakasunod-sunod ng mga pangyayari ay ang pagsubok sa templo. Nagpakita na ba si Cristo sa Kabanal-banalang Dako sa loob ng sarili mong Kabanal-banalang Dako? Doon pinag-uugnay ang Pagka-Diyos at ang pagkatao. Ito ang pagsubok na kailangang malampasan, bago magsara ang probasyon sa pagsubok na litmus. Ang pagsubok na litmus na naghahayag ng karakter ay ang marah na pangitaing salamin.

Noong Disyembre 31, 2023, nagsimula ang panlabas na pagsubok sa pundasyon hinggil sa "mga mandarambong ng iyong bayan" sa talatang labing-apat, at nang nailuklok ang kasalukuyang Santo Papa noong Mayo 8, 2025, naitatag ang "pangitain" ng talatang labing-apat. Lumipat ang pagsubok sa pundasyon tungo sa pagsubok sa templo. Mula noong Mayo 9, 2025, nagaganap na ang pagsubok sa templo. Ang pagkabuhay na mag-uli ng dalawang saksi noong Disyembre 31, 2023, ay inilarawan sa talatang labing-isa ng Apocalipsis labing-isa, at ang pagkabuhay na mag-uli na nagsimula sa petsang iyon ay naganap sa loob ng panahon ng Digmaan sa Ukraine na nagsimula noong 2014, na tumindi noong 2022. Ang panlabas at panloob na mga linya ng propesiya ay nagtagpo sa kasaysayang yaon. Noong Disyembre 31, 2023, isinasagawa na ang gawaing paglalagay ng pundasyon, isang gawaing tinipikal ng kasaysayan mula 1798 hanggang 1840, at gayundin mula 1840 hanggang 1844, at gayundin mula Abril 19, 1844 hanggang Oktubre 22, 1844.

Daniel labing-isa, talatang labing-isa, ay dumating sa kasaysayan bilang panlabas na linya ng propesiya at nakaugnay sa mismong kasaysayan na siyang panloob na linya ng Apocalipsis labing-isa. Noong 2014, nagsimula ang Digmaan sa Ukraina, na inilalarawan bilang tipo ng labanan sa Raphia noong 217 BK. Noong 2015, ang ikaapat at higit na mayamang hari ng talatang dalawa ng Daniel labing-isa ay tumindig at ipinahayag ang kaniyang layuning tumakbo sa pagkapangulo. Ang pahayag na iyon ay nagpagalit sa mga globalistang may kaisipan ng dragon, na kinakatawan bilang kaharian ng Grecia.

Tinukoy ng Apocalipsis labing-isa, talatang labing-isa, ang ika-31 ng Disyembre 2023 bilang ang sandali kung kailan nabuhay na maguli ang dalawang saksi. Ang panahong mula ika-18 ng Hulyo 2020 hanggang ika-31 ng Disyembre 2023 ay pagkatapos naunawaang isang propetikong ‘ilang.’ Sa pagtatapos ng ‘panahon ng ilang’ isang tinig ay nagsimulang sumigaw noong Hulyo 2023, at pagkatapos, eksaktong isang libo’t dalawang daan at animnapung araw mula sa nabigong prediksyon hinggil sa Nashville na naganap noong ika-18 ng Hulyo 2020, ang Leon mula sa liping Juda ay nagsimulang alisin ang selyo sa Kaniyang Propetikong Salita. Ang pag-aalis ng selyo sa Propetikong Salita ng Diyos ay palaging nagbubunga ng tatlong-hakbang na proseso ng pagsubok, gaya ng itinakda sa Daniel labindalawa.

> Marami ang dadalisayin, gagawing maputi, at susubukin; ngunit ang masasama ay gagawa ng kasamaan: at sinuman sa masasama ay hindi makauunawa; ngunit ang marurunong ay makauunawa. Daniel 12:10.

Sa Apocalipsis kabanata labinsiyam, inihahanda ng nobya ang kaniyang sarili, at pagkaraan ay ipinagkakaloob sa kaniya ang isang puting kasuotan. Ang mga puting kasuutang iyon ay sumasagisag na handa na ang nobya, at nagaganap ito sa Apocalipsis kabanata labinsiyam kapag nabubuksan ang mga durungawan ng langit. Bago paputiin ang nobya sa pamamagitan ng kasuutan ng katuwiran ni Cristo, una siyang dinadalisay.

Noong Disyembre 31, 2023, nagsimula ang pagsubok hinggil sa mga saligan upang dalisayin yaong magiging dalisay. Ang pagdalisay na iyon ay natutupad sa pamamagitan ng paglago sa kaalaman, sapagkat ang Leon mula sa lipi ni Juda noon ay nagsimulang alisin ang selyo ng pangwakas na pahayag tungkol sa Kaniyang Sarili. Kinapapalooban ng pahayag na iyon ang katotohanang Siya ang tanging saligan na maaaring ilatag. Ang pagtanggi sa saligang katotohanang nagpapakilalang ang Roma ang “mga mandarambong ng iyong bayan,” ay pagtanggi sa tanging saligan na maaaring ilatag.

Noong Disyembre 31, 2023 ay nagsimula ang isang proseso ng pagsubok na kaagad nagbunga ng paghiwalay ng dalawang uri. Ang Leon ng lipi ni Juda ay ngayo’y binuksan ang tatak at ipinahayag na ang makasaysayang katuparan ng talatang labing-apat ay noong Mayo 8, 2025; at sa paggawa niyon, Kaniyang pinagtibay ang pagtukoy ni Miller sa Roma bilang sagisag na siyang nagtatatag ng panlabas na pangitain ng propesiya. Nang bumalik si Trump noong 2024, tinupad niya ang talatang labintatlo ng Daniel labing-isa, at sa sumusunod na talata ay minamarkahan natin ang 2025 sa pamamagitan ng pagkakahalal kay Papa Leo. Kapwa si Trump at ang kaniyang antikristong katapat ay pormal na iniluklok sa tungkulin noong 2025.

Ang mga petsang kinikilala natin sa kilusang ito ay sa diwa’y pinabanal na pagtanaw sa nakaraan. Tinutukoy natin ang Panahon ng Wakas bilang 1989; pagkatapos, ang pormalisasyon ng mensahe ay noong 1996. Noong 9/11, ang napormalisang mensahe ay binigyang-kapangyarihan. Sa paglalahad ng Mga Talahanayan ni Habakuk noong 2012, na nagtapos noong Enero 2013, nailatag ang mga pundasyon.

Noong Hulyo 18, 2020, sumapit ang unang pagkadismaya; saka noong Hulyo 2023, isang tinig ang nagsimulang sumigaw sa ilang; at noong Disyembre 31, 2023, nagsimula ang pag-aalis ng selyo ng Pahayag ni Jesucristo at nagsimula ang unang panlabas na saligang pagsubok.

Noong ika-8 ng Mayo 2025, nagsimula ang ikalawang panloob na pagsubok ng templo. Malapit na lamang ang ikatlong pagsubok na lakmus. Doon mahahayag kung taglay ng kaluluwa ang langis ng mensahe na kinakatawan ng unang panlabas na pagsubok at ang kalakip na langis ng ikalawang panloob na pagsubok. Ang pagsubok ay kumakatawan sa panlabas, na sinusundan ng panloob, na sinusundan naman ng karanasan.

Ang panloob na linya ng propesiya ay binubuo ng mga naunang palatandaan na aking binanggit. Bawat isa sa mga palatandaan na iyon ay tumutugma sa magkakatulad na mga palatandaan sa kasaysayan ng mga Milerita. Ang 1798, bilang ang panahon ng wakas, ay tumutugma sa 1989, na gayon din ay panahon ng wakas. Doon, inalis ng Leon mula sa lipi ni Juda ang mga selyo sa Kaniyang Salita, sapagkat Siya ang Salita. Nang tinupad ng Adventismo ang gampanin ng suwail na propeta sa saligang paghihimagsik ni Jeroboam sa pamamagitan ng pagbabalik upang makisalo sa bulaang propeta ng Bethel, sila’y bumalik sa mga argumento ng bumagsak na Protestantismo na ginamit laban sa pagtukoy ni William Miller sa pitong panahon. Dahil dito, hindi nila lubos, kung mayroon man, nauunawaan kung bakit ang 1863 ang huling palatandaan para sa kilusang alpa ng una at ikalawang anghel.

Dahil dito, walang kahulugan sa kanila na ito ay 126 na taon, isang sagisag ng 1,260, isang sagisag ng “ilang” na sumasaklaw sa kasaysayan mula 1863 hanggang sa panahon ng wakas noong 1989. Sa pagtatapos ng apatnapung taon, pinangunahan ni Josue ang kilusan papasok sa Lupang Pangako. Noong 1989, sinimulan ng Panginoon ang gawaing pamunuan ang Kaniyang kilusang omega palabas ng “ilang” ng 1863 hanggang 1989, gaya ng Kaniyang ginawa nang ilabas Niya ang kilusang alpha mula sa “ilang” ng 538 hanggang 1798.

Noong 1989, ang pangitain tungkol sa Ilog Hiddekel na kumakatawan sa huling tatlong kabanata ng Daniel ay inalisan ng tatak, gaya rin ng pangitain tungkol sa Ilog Ulai na kumakatawan sa mga kabanata 7, 8, at 9 ng Daniel na inalisan ng tatak noong 1798. Dalawang daan at dalawampung taon matapos ang pagkakalathala ng King James Bible, unang inilathala ni William Miller ang kaniyang mensahe na nakabatay sa pangitain ng Ulai, at sa gayon ay ipinormalisa niya ang kaniyang mensahe noong 1831; gayundin, ang mensahe ng Hiddekel ay unang inilathala noong 1996, dalawang daan at dalawampung taon matapos ang 1776, ang taon ng pagsilang ng maluwalhating lupain ng Estados Unidos.

Ang pagpormalisa ni Miller ng mensahe, dalawang daan at dalawampung taon matapos ang King James version, ay kinikilala si William Miller bilang ang pinakaunang banal na sugo na gumamit ng mga propesiya ng Bibliya, kapwa ng Lumang Tipan at ng Bagong Tipan, upang magbunga ng muling pagsigla at repormasyon. Ang Bibliya ay Banal, at umugnay ito sa tao makalipas ang 220 taon upang maibunga ang mensahe ng Ulai.

Si Jesus ang Alfa at ang Omega, at Siya ang Salita ng Diyos, kaya ang paglalathala ng Bersyong King James ng Biblia noong 1611 ay naglalagay kay Jesus kapwa sa 1611 at sa 1831. Nagpapakita si Cristo sa panahon ng wakas bilang ang Leon ng lipi ni Juda; at kapag ang mensahe ay napormalisa, Siya ang Alfa at ang Omega at ang Salita. Kinikilala ang ugnayan ni Miller sa pasimula, na kapwa ang pasimula at ang wakas ay nagbibigay-diin sa paglathala ng mensahe. Mula 1776 hanggang 1996 ay nagtataglay ng gayunding mga katangian, bagaman may pagkakaiba.

Ang mensahe ng Hiddekel ay ang mensahe ng batas ng Linggo sa Estados Unidos, ayon sa talatang apatnapu’t isa ng Daniel labing-isa. Ang 1776 at ang paglalathala ng Declaration of Independence ay kumakatawan sa panimulang punto ng panahong dalawang daan at dalawampung taon na nagtapos sa paglalathala na, sa paraang providensiyal at hindi sinadya, ay pinamagatang Time of the End. Sa gayunding taon, 1996, isang korporasyong pang-ministeryo na nagngangalang Future for America ang ipinagkaloob sa amin. Ang mensahe ng maluwalhating lupain, ang Estados Unidos, ay napormalisa na may tuwirang ugnayan sa pagitan ng pasimula at wakas ng propesiya. Bawat pangunahing palatandaan sa kasaysayan ng mga Milerita ay naulit ayon sa huwarang gabay ng talinghaga ng sampung dalaga. Ang kapwa panahong tig-dalawang daan at dalawampung taon ay may pasimula at wakas na tinandaan ng isang paglalathala.

Ang mensahe at metodolohiya ni Miller ay pinagtibay at pinalakas sa pamamagitan ng isang katuparang may kinalaman sa Islam sa ikalawang aba. Ang ginamit ng Panginoon upang bigyang-kapangyarihan ang mensahe ay ang prinsipyong araw-para-sa-isang-taon ni Miller, at ang prinsipyong nagbigay-kapangyarihan sa mensahe at metodolohiya noong 9/11, nang ang pagbaba ng anghel ng Apocalipsis labing-walo ay inulit ang pagbaba na Kanyang ginawa noong Agosto 11, 1840, gaya ng inilarawan sa ika-sampung kabanata ng Apocalipsis. Ang dalawang anghel na iyon ay kumakatawan sa isang propetikong pagpapakita ni Cristo bilang isang anghel. Ang prinsipyong kasing-saligan sa kilusan ng 9/11 gaya ng naging prinsipyong araw-para-sa-isang-taon sa kilusan ng Agosto 11, 1840 ay ito: ang kasaysayan ng mga Millerite ay inuulit sa kasaysayan ng isang daan at apatnapu't apat na libo.

Nang dumating, sa kasaysayan ng omega at ng ikatlong anghel, ang isang katuparan ng hula hinggil sa Islam tungkol sa ikatlong sa aba—na umayon sa katuparan ng hula hinggil sa Islam tungkol sa unang at ikalawang sa aba na dumating sa kasaysayan ng alpa, ang una at ikalawang mga anghel—ang prinsipyong ang kasaysayan ng mga Millerita ay inuulit sa kasaysayan ng isang daan at apatnapu’t apat na libo ay napatunayang kasingtatag ng pagkakapagtibay sa prinsipyong araw-taon ni Miller kaugnay ng unang at ikalawang sa aba sa Apocalipsis siyam. May ilan na, bagama’t batid ang hula-tungkol-sa-panahon na tatlong daan at siyamnapu’t isang taon at labing-limang araw na inilalahad sa Apocalipsis 9:15, ay maaaring hindi maunawaan ang nauna kong punto. Ipaliwanag ko.

Ang una at ikalawang sa aba ay kaayon ng kasaysayan ng unang at ikalawang anghel, at ang kasaysayan ng ikatlong sa aba ay kaayon ng kasaysayan ng ikatlong anghel. Ang punto rito ay na ang panimulang punto para sa tatlong daan siyamnapu’t isang taon at labinlimang araw na itinakda sa kasaysayan ng ikalawang sa aba ay matatagpuan sa kasaysayan ng unang sa aba. Mayroong isandaan at limampung taong propesiya sa kasaysayan ng unang sa aba ng Apocalipsis siyam, at sa araw na magwakas ang panahong propetiko na iyon, nagsisimula ang propesiya ng tatlong daan siyamnapu’t isang taon at labinlimang araw. Ang dalawang propesiyang ito ay tuwirang nagdurugtong sa unang at ikalawang sa aba, kaya’t nang isang propesiya hinggil sa Islam ay inihula, batay sa prinsipyong araw-kapalit-isang-taon, ang propesiyang iyon ay propesiya ng unang at ikalawang sa aba ng Islam, na siyang mensaheng nagpatibay sa metodolohiya at mensahe ni Miller sa kasaysayan ng unang at ikalawang anghel.

Nang magwakas ang kasaysayang iyon noong Oktubre 22, 1844, nagsimulang tumunog ang ikapitong trompeta; at ang ikapitong trompeta ay kapwa ang ikatlong kapahamakan at ang hiwaga ng kabanalan, na siyang si Cristo sa inyo, ang pag-asa ng kaluwalhatian. Ang trompetang iyon ay kapwa panlabas na mensaheng babala at panloob na mensaheng babala. Sa dahilang ito, ang hulang 2,520 taon ay iniuugnay sa ikapitong taong pamamahinga para sa lupain, na kinabibilangan ng jubileo. Noong Oktubre 22, 1844, nagsimulang tumunog ang ikapitong trompeta bilang katuparan ng mga hulang 2,520 taon at 2,300 taon.

> Ngunit sa mga araw ng tinig ng ikapitong anghel, kapag pasimulan niyang hipan ang pakakak, matatapos ang hiwaga ng Diyos, gaya ng ipinahayag niya sa kaniyang mga lingkod na propeta. Apocalipsis 10:7.

Ang ika-22 ng Oktubre, 1844 ay ang Araw ng Pagbabayad-sala, at ang pakakak ng Jubileo ay dapat hipan sa Araw ng Pagbabayad-sala. Mula noon, nabubuhay tayo sa kasaysayan ng ikatlong anghel, at gayundin sa kasaysayan ng ikatlong kapighatian, na siyang ikapitong pakakak. Noong ika-11 ng Agosto, 1840, ang makapangyarihang anghel ng Apocalipsis 10 ay bumaba upang liwanagan ang lupa sa pamamagitan ng kanyang kaluwalhatian, gaya rin ng ginawa ng anghel ng Apocalipsis 18 noong 9/11.

Noong 2012 hanggang Enero ng 2013, nilikha ang seryeng pinamagatang Mga Talahanayan ni Habakuk, at iniayon ito sa paglalathala ng tsart ng mga tagapanguna noong 1843, noong Mayo 1842. Noon inilatag ang mga saligan ng kilusan, maging yaong kilusang alpha ng unang at ikalawang anghel, o ang kilusan ng ikatlong anghel. Ang dalawang talahanayan ni Habakuk ay hinabi sa kasaysayan at mensahe. Ang nabigong hula noong Hulyo 18, 2020 ay humalintulad sa Abril 19, 1844, at nagsimula na ang panahon ng pag-antala sa talinhaga.

Ang panahon sa ilang na 1,260 araw ay nagtapos sa pagbubukas ng selyo noong Disyembre 31, 2023. Mabuting alalahanin na makalawang ulit nilinis ni Cristo ang Kaniyang templo mula sa sakrilehiyosong paglapastangan nito, gaya ng tawag dito ni Sister White. Ginawa Niya ito sa pasimula at sa wakas ng Kaniyang ministeryo, at sa gayon, ang dalawang paglilinis ay naging isang paglilinis na Alpha at isang paglilinis na Omega.

Maliwanag na iniuugnay ni Kapatid na White ang unang paglilinis ng templo sa 9/11 at sa unang tinig, na kanyang tinutukoy bilang ang unang tatlong talata ng Apocalipsis kabanata labing-walo. Pagkatapos ay tinutukoy niya ang “ibang tinig” ng talatang ikaapat bilang ang ikalawang paglilinis ng templo, at gayundin ang batas ng Linggo. Noong Abril 19, 1844 ang unang paglilinis ng templo para sa mga Millerita, at noong Oktubre 22, 1844 ang ikalawa. Sa loob ng apatnapu’t anim na taon mula 1798 hanggang 1844, itinayo ang templong Millerita, at may natatagpuang isang fractal ng pagtatayo ng templong Millerita sa kasaysayan ng dalawang pagkabigo na kapwa kumakatawan sa mga paglilinis ng templo. Ang kasaysayang iyon ay tungkol sa templo.

Mula ika-18 ng Hulyo 2020 hanggang ika-31 ng Disyembre 2023, natulog ang mga dalaga sa panahon ng paghihintay. Pagkagising nila, mapupukaw sila sa kanilang pananagutan na ilatag ang pundasyon at itayo ang templo. Mula noon, si Cristo, bilang ang Leon ng lipi ni Juda, ay nag-aalis ng selyo sa liwanag na propetiko, at ang liwanag na propetiko na inaalisan ng selyo ay laging nagbubunga ng tatlong-hakbang na proseso ng pagsubok na nagtatapos sa litmus test, kung saan ang karakter ay nahahayag, ngunit kailanman ay hindi nalilinang. Sa litmus test, ang matatapat na mga dalaga ay tatanggap ng pagbubuhos ng Espiritu Santo na hihigit sa bawat pagpapahayag ng kapangyarihan ng Diyos sa gitna ng Kanyang bayan na naitala kailanman. Magkakaroon ng pag-ibayo ng liwanag na kailanman ay hindi pa nasaksihan. Dahil dito, ilalahad ko ang isa pang linyang pangkasaysayan na nagpapatibay sa paralelismo ng kasaysayang Millerite sa kasaysayan ng isandaan at apatnapu’t apat na libo.

> Ngunit ikaw, O Daniel, sarhan mo ang mga salita, at tatakan mo ang aklat, hanggang sa panahon ng wakas: marami ang magpaparoo’t parito, at lalago ang kaalaman. At sinabi niya, Humayo ka, Daniel; sapagkat ang mga salita ay nasarhan at natatakan hanggang sa panahon ng wakas. Marami ang dadalisayin, papaputiin, at susubukin; ngunit ang masasama ay gagawa ng kasamaan; at wala ni isa sa masasama ang makauunawa; ngunit ang pantas ay makauunawa. Daniel 12:4, 9, 10.

Ipagpapatuloy natin ang mga ito sa susunod na artikulo.

## Singularidad

Noong Pebrero 21, 2026, iginiit ni Elon Musk na "tayo ay nasa 'singularity' na ngayon".

## Teknolohikal na Singularidad

Ang teknolohikal na singularidad (madalas tinatawag lamang na “ang singularidad”) ay isang hipotetikal na sandali sa hinaharap kung kailan ang pag-unlad na teknolohikal—na pangunahing itinutulak ng artipisyal na intelihensiya—ay nagiging lubhang mabilis at makapangyarihan anupa’t pabilis nang pabilis hanggang sa lumampas sa saklaw ng pamamahala at pag-unawa ng tao, na humahantong sa mga hindi mapanghulang at malalalim na transpormasyon sa sibilisasyong pantao. Ang ubod na kaisipan ay isang pagsabog ng intelihensiya: kapag nakalikha tayo ng isang sistemang AI na mas matalino kaysa sa mga pinakamatalinong tao (madalas tawaging Artipisyal na Superintelihensiya o ASI), magagawa ng naturang sistema na muling idisenyo at pahusayin ang sarili nito nang higit na mabilis kaysa sa anumang pangkat ng tao kailanman. Lumilikha ito ng isang rekursibong siklo ng sariling pagpapahusay kung saan muling-muling dumodoble ang kakayahan sa lubhang maiikling yugto ng panahon (mga araw → oras → minuto), na ginagawang eksplosibo ang mga susunod pang pag-unlad at imposibleng mahulaan o patnubayan nang makahulugan ng mga “taong bago ang singularidad.” Ang terminong “singularidad” ay hiniram mula sa pisika at matematika, kung saan, sa isang “black hole,” ang singularidad ang puntong nagiging walang-hanggan ang grabidad at nabibigo ang ating kasalukuyang mga batas ng pisika—hindi natin makita o mahulaan kung ano ang nagaganap lampas sa event horizon.

Sa gayunding paraan, ang teknolohikal na singularidad ay tinitingnan bilang isang “event horizon” sa kasaysayan: maaari nating mahulaan ang mga uso hanggang sa puntong iyon, ngunit lampas doon ay nagiging malabo ang hinaharap para sa mga hindi-pinahusay na isipang pantao.

## Maikling Kasaysayan at mga Pangunahing Palaisip

Dekada 1950—Lumitaw ang mga unang binhi sa mga gawa ng matematikong si John von Neumann (na nagsalita hinggil sa pabilis nang pabilis na pagbabagong teknolohikal) at ng matematikong/kriptolohistang si I.J. Good (na noong 1965 ay naglarawan ng isang "pagsabog ng intelihensiya" sa sandaling ang mga makina ay magdisenyo ng higit na mabubuting mga makina).

1993—Pinalaganap ng dalubhasa sa agham ng kompyuter at may-akda ng agham-kathang-isip na si Vernor Vinge ang makabagong konsepto sa kaniyang sanaysay na “The Coming Technological Singularity.” Hinulaan niyang lilikha tayo ng higit-sa-taong katalinuhan sa pagitan ng 2005 at 2030, pagkaraan nito ay magwawakas ang “the human era” (sa diwang ang mga taong walang tulong ay hindi na ang namamayaning katalinuhan).

2005—Dinala ng imbentor/futurista na si Ray Kurzweil ang ideya sa malawak na pansin sa pamamagitan ng kaniyang aklat, The Singularity Is Near. Ipinangangatuwiran niyang darating ang singularity bandang 2045, na itinutulak ng eksponensyal na paglago sa kapasidad sa pagpoproseso (alinsunod sa kaniyang Law of Accelerating Returns), nanoteknolohiya, biyoteknolohiya, at mga interpeys ng utak at kompyuter. Patuloy niyang pinaninindigan ang takdang-panahong ito, at kamakailan ay muling pinagtibay ang AGI 2029 at ang singularity ~2045.

## Mga Pagtatayang Kronolohikal (hanggang sa unang bahagi ng 2026)

Ang mga pagtataya ay kapansin-pansing naglapit-lapit sa mga nakaraang ilang taon dahil sa lubhang mabilis na pagsulong sa malalaking modelo ng wika, mga sistema ng pangangatwiran, at mga batas ng pag-eskala: Pinakaagresibo/pinakamalapit na mga pananaw (2026–2027): Ilang kilalang pinuno sa larangan ng AI (hal., Dario Amodei ng Anthropic, Elon Musk) ay hayagang nagpahayag na ang superintelihensiya, o isang bagay na sa paggana’y katumbas ng gatilyo ng singularity, ay maaaring dumating kasing aga ng 2026 o sa loob ng 1–3 taon.

Ang mga medyan ng mga sarbey ng mga eksperto ay nananatiling nakapangkat sa paligid ng 2040–2050 para sa ganap na superintelihensiya/singularidad.

## Dalawang kampo ng mga posibleng kahihinatnan

Utopiko / optimistiko → radikal na kasaganaan, paglalaho ng mga karamdaman at ng kahirapan, epektibong kawalang-kamatayan sa pamamagitan ng pag-upload ng isipan o ng nanomedisina, pagsasanib ng sangkatauhan at AI (transhumanismo), paglutas ng dating hindi malulutas na mga suliraning siyentipiko sa loob ng ilang minuto.

Dystopiko / pesimistiko → pagkawala ng sariling-pagpapasya at pagkontrol ng tao, hindi pagkakahanay (tinutugis ng AI ang mga layuning ortogonal o pagalit sa mga pagpapahalagang pantao), pagbagsak ng kaayusang pang-ekonomiya at panlipunan, o maging mga panganib na eksistensyal sa sangkatauhan.

Ang Singularity ay hindi lamang “napakaunlad na AI”; ito ang sandali kung kailan ang ebolusyong teknolohikal ay nakalalaya mula sa mga limitasyong biyolohikal at pantao sa bilis at nagiging isang awtonomong, hindi mapigil na proseso. Kahit mangyari iyon sa 2026, 2030, 2045, o hindi kailanman, nananatili itong isa sa mga bukás na tanong na may pinakamatitinding bunga sa kasaysayan ng sangkatauhan sa kasalukuyan.

## Ang Panahon ng Wakas - 1989

Nagsisimula ang Nagkakaugnay na Daigdig

Ang paglipat mula sa nakabukod na komputasyon tungo sa nakaugnay na komputasyon. Iminungkahi ni Tim Berners-Lee ang World Wide Web sa CERN (1989). Lumawak ang komersiyal na pananaliksik sa mga neural network (paggamit militar + akademiko), inilunsad ang Intel 80486—malaki ang pagtalon sa kakayahan sa pagpoproseso ng mga personal na kompyuter, at ang ARPANET ay lumipat patungo sa magiging makabagong Internet. Bago nito, makapangyarihan ang komputasyon ngunit pangunahin na nakabukod-bukod. Pagkaraan ng 1989, naging nakatuon sa network ang komputasyon. Noong 1989, ang mga neural network ay nasa mga unang yugto pa, may mahigpit na limitasyon sa hardware, at kalimitan ay mga sistemang nakabatay sa mga padron na dinagdagan ng mga tuntunin—ngunit sinisimulan na ng militar at mga laboratoryo sa pananaliksik ang pagsubok sa mga sistemang may kakayahang matuto para sa pagtutukoy ng target, paggabay, at pag-uuri ng mga senyal. Ito ang naging saligang suson ng lahat ng sumunod.

## Ang Mensaheng Pormalisado - 1996

Ang Komersiyal na Pagsabog sa Internet

Ang Web ay naging publiko, komersiyal, at pandaigdigan. Netscape at ang mga digmaan ng browser; pinatutunayan nina Amazon at eBay na gumagana ang kalakalang online. Itinatag ang Google (bilang BackRub sa Stanford, 1996), at ang paglaganap ng paggamit ng Windows 95 ay nagpapabilis sa kompyutasyong pangmamimili. Noong 1996, tumigil ang Internet sa pagiging pang-akademiko at naging pang-ekonomiya. Ang imprastraktura mula 1989 ay umabot na ngayon sa antas na pangmamimili. Ang panahon ng dot-com ay hindi tungkol sa mga website—ito ay tungkol sa pagdidiyital ng negosyo. Binago ng panahong ito ang kalakalan, pag-aanunsiyo, pagtuklas ng impormasyon, at mga padron ng komunikasyon.

## Mensaheng Binigyang-Kapangyarihan - 9/11, 2001

Nagsisimula ang Panahon ng Mobile + Plataporma

Digitisasyon ng midya + maagang imprastruktura ng ulap + palaging nakabukas na broadband. Inilabas ng Apple ang iPod (nagsisimula ang nabibitbit na ekosistemang digital), inilunsad ang Wikipedia (modelo ng plataporma para sa kolektibong kaalaman), mabilis na lumaganap ang paggamit ng broadband, at tahimik na sinimulan ng Amazon ang pagbuo ng magiging AWS. Matapos ang 9/11, napakabilis na sumulong ang teknolohiya ng pagmamanman, at mabilis na lumago ang imprastruktura ng pagsusuri ng datos. Dito inilatag ang pasimula ng komputasyon sa ulap, ng mga ekosistema ng plataporma, ng paghahari ng digital na nilalaman, ng palaging-konektadong imprastruktura, at ang saligan para sa midyang panlipunan at mga smartphone.

## Naitatag ang Saligan - Mga Tapyas ni Habakuk - 2012, 2013

Ang Pambihirang Tagumpay ng Malalim na Pagkatuto

Ang Kapanganakan ng Makabagong Artipisyal na Intelihensiya

Ito ang kritikal na sandali nang tumigil ang mga neural network sa pagiging pang-eksperimento at naging makapangyarihan sa praktika—ang mismong tulay sa pagitan ng panahong "platform/cloud" noong 2001 at ng pagsabog ng "generative AI" noong 2023. Setyembre 2012: Nagwagi ang AlexNet (isang malalim na konbolusyonal na neural network) sa paligsahan ng ImageNet sa napakalaking agwat—nilampaso ang lahat ng naunang mga algoritmo. Ang nag-iisang pangyayaring ito ay pandaigdigang kinikilala sa pananaliksik sa AI bilang ang sandaling isinilang ang makabagong deep learning. 2012: Pinatunayan ng pangkat ni Geoffrey Hinton na ang malalalim na neural network, na sinanay sa mga GPU, ay maaaring awtomatikong matuto ng mga tampok na herarkikal. 2013: Binili ng Google ang kumpanya ni Hinton (DNNresearch). Biglaang ibinuhos ng industriya ang bilyon-bilyong dolyar sa deep learning. Ang mga pagsulong sa GPU ng NVIDIA (CUDA) ay naging pamantayang hardware para sa AI. Kasabay nito, huminog ang mga kasangkapan para sa big data (Spark 1.0 na inilabas noong 2013), na nagbigay-daan sa napakalalaking mga dataset na kailangan para sa deep learning.

## Pag-aalis ng Selyo - 2023

Tumatawid sa Hangganan ang Generatibong Artipisyal na Intelihensiya

Ang AI ay nagiging madaling maabot, magamit, at mapang-abala sa kaayusang pang-ekonomiya. Hindi lamang basta “mas mahuhusay na neural net.” Ito ang sandali na ang AI ay nagsusulat ng kodigo, lumilikha ng mga larawan, nag-aawtomatisa ng gawaing pang-opisina, nagpapalawak ng mga gawaing nangangailangan ng pangangatwiran, at sa kauna-unahang pagkakataon ay tumitigil ang AI sa pagiging espesyalisado at nagiging kasangkapang pangkognisyon na pangkalahatang gamit.

## 2026 - Singularidad?

- Ang 1989 bilang pag-aalis ng selyo sa mismong Panahon ng Wakas (nagsimula ang pagkakaugnayan sa pamamagitan ng mga network, saligan ng pandaigdigang daloy ng kaalaman; nauugnay sa pagbagsak ng USSR bilang palatandaan para sa pangwakas na panahon ng probasyon ng Adbentismo).

- 1996 bilang pormalisasyon ng mensahe (pinalalawak ng komersiyal na web ang saklaw ng ekonomiyang pang-impormasyon, isinasadigital ang kalakalan at pagtuklas).

- 2001 bilang pagbibigay-kapangyarihan sa mensahe (mga plataporma, cloud, at palagiang pag-access ay naglatag ng ekosistemang digital para sa kaalamang kolektibo at mobile).

- 2012/2013 bilang panahon ng paglalatag ng saligan para sa tunay na katalinuhan (ang pambihirang tagumpay sa malalim na pagkatuto ay ginawang praktikal at maaaring palawakin ang pag-unawa ng makina).

- Ang 2023 bilang kasukdulan ng pagbubukas ng mga tatak (ang heneratibong AI ay pumasok sa antas ng pangkalahatang-layuning kognisyon, na ginagawang naaabot at disruptibo ang paglikha ng kaalaman at pangangatuwiran).

Elegante ang pagkakasunod-sunod: bawat yugto ay nagsasapin-saping nagtatayo sa pundasyon ng naunang yugto, lumilipat mula sa pagkakaugnayan → komersyalisasyon → ekosistema → intelihensiya → kognisyon.

Ang 2012/2013 ay ang kritikal na bisagra; ang sandali na napatunayang may kakayahan ang mga neural network sa herarkikal at awtomatikong pagkatuto (pagkapanalo ng AlexNet/ImageNet, napagtibay ang gawain ni Hinton, naging posible ang pag-eskala gamit ang mga GPU), na ginawang hindi maiiwasan ang generatibong pagsabog noong 2023. Kung wala ang pagbabagong arkitektural noong 2012, ang mga modelong transformer (2017) at ang malakihang pag-eskala ay hindi sana nagbunga ng pangkalahatan sa antas ng ChatGPT.

Back to Articles