Article

# Китоби Дониёл — Бисту панҷум

Фошшавии таназзули Бобил: Порчаи нубувватӣ аз Набукаднесар то Белшассар

Author

Jeff Pippenger

Published

December 20, 2023

Formats

PDF
Word
Song MP3

Суқути Белшазар дар боби панҷум пешнамунаи худро дар суқути Набукаднесар дар боби чорум дошт.

> «Барои охирин ҳокими Бобил, чунон ки ба таври рамзӣ барои нахустини он, ҳукми Нозири илоҳӣ омада буд: “Эй подшоҳ, ... ба ту гуфта мешавад: салтанат аз ту дур карда шудааст.” Дониёл 4:31». Пайғамбарон ва Подшоҳон, 533.

Набукаднесар ибтидои подшоҳист ва Белшасар анҷоми он подшоҳиест, ки ҳафтод сол ҳукмронӣ кард; ва бинобар ин, он рамзи ҳукмронии ҳайвони заминии Ваҳй, боби сездаҳум (Иёлоти Муттаҳида), буд, ки мебоист дар замоне ҳукмронӣ намояд, ки фоҳишаи Сур (попият) фаромӯш шуда буд.

> Ва дар он рӯз воқеъ хоҳад шуд, ки Сӯр ҳафтод сол фаромӯш хоҳад шуд, мувофиқи айёми як подшоҳ; баъд аз анҷоми ҳафтод сол Сӯр мисли фоҳиша суруд хоҳад хонд. Ишаъё 23:15.

Пас, Набукаднесар ибтидои Иёлоти Муттаҳидаро ифода мекунад, ва Балшазар анҷоми Иёлоти Муттаҳидаро ифода мекунад. Набукаднесар ибтидои шохи ҷумҳурихоҳ ва ибтидои шохи протестантиро ифода мекунад. Балшазар анҷоми шохи ҷумҳурихоҳ ва протестантиро ифода мекунад.

Доварие, ки бар Набукаднесар оварда шуд, «ҳафт замон» буд. Қиссаи он ки Набукаднесар барои ду ҳазору панҷсаду бист рӯз ҳамчун ҳайвон зиндагӣ кард, аз ҷониби Уилям Миллер ҳангоми татбиқи «ҳафт замон»-и Ибодот бисту шаш истифода шуд, гарчанде ки ӯ ба ду ҳазору панҷсаду бист, ки дар доварии Белшазар рамзгузорӣ шудааст, напардохт.

> Ва ин аст навиштае, ки навишта шуд: МЕНЕ, МЕНЕ, ТЕКЕЛ, УФАРСИН. Ин аст таъбири ин чиз: МЕНЕ; Худо салтанати туро шумурда, онро ба анҷом расондааст. ТЕКЕЛ; Ту дар тарозуҳо баркашида шудаӣ, ва кам ёфт шудаӣ. ПЕРЕС; Салтанати ту тақсим карда шудааст ва ба мадиён ва форсиён дода шудааст. Дониёл 5:25–28.

Илова бар таъбире, ки Дониёл ба он навиштаи асроромез бар девор нисбат дод, вожаҳои «мана» ва «текел» ченаки вазнро ифода мекунанд, ва ин вожаҳо ҳамчунин арзиши муайяни сиккаро ифода менамоянд (Хуруҷ 30:13; Ҳизқиёл 45:12). Як «мана» панҷоҳ шақал, ё як ҳазору гераҳ аст. Пас, «мана, мана» ба ду ҳазор гераҳ баробар мешавад. Як «текел» бист гераҳ аст. Бинобар ин, «мана, мана, текел» ба ду ҳазору бист гераҳ баробар мегардад. «Уфарсин» маънои «тақсим кардан»-ро дорад ва аз ин рӯ нисфи як «мана»-ро ифода мекунад, ва панҷсад гераҳро намояндагӣ менамояд. Якҷо онҳо маҷмӯи ду ҳазору панҷсаду бистро ифода мекунанд.

Иқтибоси охирини Хоҳар Уайт муайян месозад, ки Балшасар бо Навуходоносор ба таври намунавӣ ифода шудааст, аммо ба таври мушаххастар вай доварии муштараки онҳоро таъкид намудааст, ва ҳар ду доварӣ ҳамчун рамзи «ҳафт замон»-и Ибодат 26 тасвир гардидаанд. Чанд истилоҳе ҳастанд, ки Навиштаҳо барои ифода кардани «ҳафт замон»-и Ибодат 26 ба кор мебаранд. Ирмиё онро ҳамчун ғазаби Худо тасвир мекунад.

> Чӣ гуна Худованд дар ғазаби Худ духтари Сионро бо абре пӯшонидааст, ва ҷалоли Исроилро аз осмон бар замин афкандааст, ва дар рӯзи ғазаби Худ поягоҳи пойҳои Худро ба ёд наовардааст! Худованд ҳамаи масканҳои Яъқубро фурӯ бурдааст, ва раҳм накардааст; Ӯ дар хашми Худ қалъаҳои духтари Яҳудоро хароб кардааст; онҳоро ба замин фуруд овардааст; салтанат ва мирони онро нопок гардонидааст. Ӯ дар шиддати ғазаби Худ тамоми шохи Исроилро буридааст; дасти рости Худро аз пеши душман пас кашидааст, ва бар зидди Яъқуб мисли оташи алангазан сӯхтааст, ки гирду атрофро фурӯ мебарад. Ӯ камони Худро мисли душман кашидааст; бо дасти рости Худ чун мухолиф истодааст, ва ҳар чиро, ки барои чашм дилписанд буд, дар хаймаи духтари Сион куштааст; хашми Худро мисли оташ рехтааст. Худованд мисли душман буд; Ӯ Исроилро фурӯ бурдааст, ҳамаи қасрҳои онро фурӯ бурдааст; истеҳкомҳои онро вайрон кардааст, ва дар духтари Яҳудо мотам ва нолафганиро афзун намудааст. Ва Ӯ хаймаи Худро бо зӯр дур кардааст, чунон ки гӯё он хаймаи боғе бошад; ҷойҳои анҷумани Худро хароб кардааст; Худованд боис шудааст, ки идҳои тантанавӣ ва шанбеҳо дар Сион фаромӯш гарданд, ва дар шиддати ғазаби Худ подшоҳ ва коҳинро хор шумурдааст. Худованд қурбонгоҳи Худро рад кардааст, муқаддасгоҳи Худро макрӯҳ доштааст, деворҳои қасрҳои онро ба дасти душман супурдааст; онҳо дар хонаи Худованд овоза бардоштанд, чунон ки дар рӯзи иди тантанавӣ. Худованд қасд намудааст, ки девори духтари Сионро хароб созад; Ӯ ресмонро кашидааст, дасти Худро аз нобуд кардан пас накашидааст; бинобар ин Ӯ ҳисор ва деворро водор кардааст, ки нола кунанд; онҳо якҷоя фано шуданд. Навҳаҳои Ирмиё 2:1–8.

Хашми Худованд ҳамчун «ғазаби хашми Ӯ» тасвир шудааст, ва хашми Ӯ бар ҳар ду — бар подшоҳии шимолӣ ва подшоҳии ҷанубии Исроил — ба иҷро расид. Аз ҳамин сабаб китоби Дониёл «нахустин» ва «охирин» ғазабро муайян мекунад. Ирмиё «хате»-ро зикр мекунад, ки Худованд ҳангоми ба амал овардани хашми Худ бар қавми баргузидаи Худ «кашида буд». Ба он хат ҳамчунин дар Подшоҳон дуюм ишора шудааст.

> Ва Худованд ба воситаи бандагони Худ, яъне анбиё, сухан ронда, гуфт: «Азбаски Менашше, подшоҳи Яҳудо, ин корҳои зиштро ба ҷо овардааст, ва бадкорӣ кардааст бештар аз ҳар он чи амӯриён, ки пеш аз ӯ буданд, карда буданд, ва Яҳудоро низ бо бутҳои худ ба гуноҳ водор кардааст, бинобар ин чунин мегӯяд Худованд Худои Исроил: инак, Ман бар Ерусалим ва Яҳудо чунон бало меоварам, ки ҳар кӣ дар бораи он бишнавад, ҳар ду гӯшаш ҷингила занад. Ва бар Ерусалим ресмони Сомария ва шулӯқи хонаи Аҳъобро мекашам; ва Ерусалимро чунон пок хоҳам кард, ки кас табақеро пок мекунад: онро пок карда, чаппа мегардонад. Ва бақияи мероси Худро тарк хоҳам кард, ва онҳоро ба дасти душманонашон хоҳам супурд; ва онҳо барои ҳамаи душманони худ ғанимат ва тороҷ хоҳанд шуд». 4 Подшоҳон 21:10–14.

«хати»-и ғазаби Худо, ки «ҳафт маротиба»-и Мӯсо мебошад, нахуст бар подшоҳии шимолӣ (хонаи Аҳъоб) кашида шуд, ва сипас бар Яҳудо. Истилоҳи дигари Китоби Муқаддас барои «ҳафт маротиба», ки аз Ибодат бисту шаш бармеояд, истилоҳи «пароканда» аст.

> Ва Ман низ бар шумо бо ғазаб хилоф рафтор хоҳам кард; ва Ман, айнан Ман, шуморо барои гуноҳҳоятон ҳафт бор ҷазо хоҳам дод. Ва шумо гӯшти писарони худро хоҳед хӯрд, ва гӯшти духтарони худро хоҳед хӯрд. Ва Ман баландиҳои шуморо вайрон хоҳам кард, ва бутҳои шуморо фурӯ хоҳам зад, ва ҷасадҳои шуморо бар ҷасадҳои бутҳоятон хоҳам андохт, ва ҷони Ман аз шумо нафрат хоҳад дошт. Ва Ман шаҳрҳои шуморо вайрона хоҳам гардонд, ва муқаддасгоҳҳои шуморо ба харобазор хоҳам овард, ва бӯи атри хуши шуморо нахоҳам бӯид. Ва Ман заминро ба харобӣ хоҳам овард; ва душманонатон, ки дар он сокин хоҳанд шуд, аз он ба ҳайрат хоҳанд афтод. Ва Ман шуморо дар миёни халқҳо пароканда хоҳам кард, ва аз паси шумо шамшер хоҳам кашид; ва замини шумо хароб, ва шаҳрҳои шумо вайрона хоҳанд шуд. Он гоҳ замин аз шанбеҳои худ баҳра хоҳад бурд, тамоми он муддате ки вай хароб хоҳад хобид ва шумо дар замини душманонатон хоҳед буд; ҳамон вақт замин ором хоҳад гирифт ва аз шанбеҳои худ баҳра хоҳад бурд. Тамоми он муддате ки вай хароб хоҳад хобид, ором хоҳад гирифт; зеро дар шанбеҳои шумо, ҳангоме ки бар он сокин будед, он ором намегирифт. Ибодат 26:28–35.

Пароканда шудан дар миёни халқҳои бутпараст барои Дониёл он гоҳ ба амал омад, ки дар асорати Еҳӯёқим ӯ чун ғулом ба Бобил бурда шуд. Пас, ҳангоме ки Дониёл дар «замини душманон» буд, замин ором гирифт ва аз «шанбеҳои» худ баҳра бурд. Китоби Дуюми Вақоеънома ба мо хабар медиҳад, ки ин муддат ҳамон ҳафтод соли Ирмиё буд, ки Дониёл дар боби нуҳум онро дарк кард.

> Ва онҳоеро, ки аз шамшер раҳо ёфта буданд, ӯ ба Бобил бурд; ва онҳо то салтанати подшоҳии Форс барои ӯ ва писаронаш хизматгор буданд, то ки каломи Худованд, ки ба забони Ирмиё гуфта шуда буд, ба амал ояд, то замин аз шанбеҳои худ баҳраманд гардад; зеро тамоми айёме ки вай хароб хобида буд, шанбе нигоҳ медошт, то ҳафтод сол ба анҷом расад. Ва дар соли аввали Куруш, подшоҳи Форс, то ки каломи Худованд, ки ба забони Ирмиё гуфта шуда буд, ба иҷро расад, Худованд рӯҳи Куруш, подшоҳи Форсро, барангехт, ва ӯ дар тамоми подшоҳии худ фармон эълон кард ва онро низ ба навишт даровард, ки мегуфт: «Куруш, подшоҳи Форс, чунин мегӯяд: Худованд Худои осмон ҳамаи подшоҳиҳои заминро ба ман додааст; ва Ӯ маро амр фармудааст, ки барои Ӯ дар Ерусалим, ки дар Яҳудо аст, хонае бино намоям. Кист аз миёни шумо аз тамоми қавми Ӯ? Худованд Худои ӯ бо ӯ бод, ва бигзор ӯ барояд». 2 Вақоеънома 36:20–23.

Истилоҳи «парокандагӣ» рамзи «ҳафт замон» аст. Ҳукми Набукаднесар, яъне «ҳафт замон» зиндагӣ кардан чун ҳайвон, намунаи ҳукми Балшаззар буд, чунон ки онро суханони асроромези бар девор навишташуда, «mene, mene, tekel upharsin», ифода мекарданд. Ҳукми Балшаззар бо хаттоти рӯйи девор нишон дода шуд, ки ба ду ҳазору панҷсаду бист баробар буд, ҳамон шумораи рӯзҳое, ки Набукаднесар мисли ҳайвон зиндагӣ кард, ва ҳамон шумораи солҳое, ки бо «ҳафт замон»-и Ибодат бисту шаш ифода ёфтаанд.

Доварии Белшасар, ки ба воситаи доварии Набукаднесар намунавӣ нишон дода шуда буд, ба таври рамзӣ бо «ҳафт вақт» ифода гардида буд, ва ҳар дуи он довариҳо «суқути Бобил»-ро намояндагӣ мекарданд, ки он рамзи паёми фариштаи дуюм аст. Аввалин суқути Бобил он вақт буд, ки бурҷи Нимруд фурӯ оварда шуд.

> Ва тамоми замин як забон дошт, ва ҳама як гуфтор. Ва чунин воқеъ шуд, ки ҳангоме ки онҳо аз шарқ кӯч мебастанд, дар замини Шинор ҳамворие ёфтанд; ва дар он ҷо маскан гирифтанд. Ва ба якдигар гуфтанд: «Биёед, хишт бисозем ва онро хуб пазем». Ва хишт барои онҳо ба ҷойи санг буд, ва қатрон барои онҳо ба ҷойи маҳлул. Ва гуфтанд: «Биёед, барои худ шаҳре ва бурҷе бино кунем, ки қуллааш ба осмон бирасад; ва барои худ номе созем, мабодо бар рӯи тамоми замин пароканда гардем». Ва Худованд фуруд омад, то шаҳр ва бурҷеро бубинад, ки банӣ-одам месохтанд. Ва Худованд гуфт: «Инак, қавм як аст, ва барои ҳамаи онҳо як забон аст; ва ин аст он чи ба карданаш оғоз намудаанд; ва акнун ҳеҷ чизе аз он чи дар дил гирифтаанд, аз онҳо боздошта нахоҳад шуд. Биёед, фуруд оем ва дар он ҷо забони онҳоро мушавваш созем, то сухани якдигарро нафаҳманд». Пас Худованд онҳоро аз он ҷо бар рӯи тамоми замин пароканда сохт; ва онҳо аз бино кардани шаҳр бозистоданд. Ҳастӣ 11:1–8.

Дар доварии Бобил, ки он доварии Нимрӯд буд, Худованд шӯришгарони Нимрӯдро бар рӯи тамоми замин «пароканда» кард. Нимрӯд ва ҳамроҳонаш медонистанд, ки исёни онҳо боиси пароканда шудани онҳо хоҳад шуд, зеро гуфта буданд, ки ангезаи бино кардани бурҷ ва шаҳр ин буд, ки «барои худ номе бисозем, мабодо бар рӯи тамоми замин пароканда шавем».

«Ном» дар маънои набавӣ рамзи хислат аст. Хислате, ки Намруд ва ҳамдастони ӯ барпо карданд, бо аъмоли онҳо ифода меёбад, зеро аз меваҳо хислатро хоҳед шинохт. Самари исёни Намруд, ва бинобар ин рамзи хислати ӯ, бино кардани бурҷ ва шаҳр буд. «Бурҷ» рамзи калисо аст, ва «шаҳр» рамзи давлат. Номи исёнгарони Намруд, ки хислати онҳоро ифода мекунад, иттиҳоди калисо ва давлат буд, ки он инчунин ба таври рамзӣ ҳамчун сурати ҳайвони ваҳшӣ ифода шудааст.

Порчае, ки суқути Бобилро муайян мекунад, ибораи «биёед» дар он се бор такрор мешавад. Сеюмаш он вақт аст, ки Худо доварии омехта сохтани забони онҳоро ва пароканда кардани онҳоро бар рӯи замин меоварад. «Биёед»-и аввал омодагӣ барои «биёед»-и дуюм буд, вақте ки онҳо шаҳри худ ва бурҷи худро сохтанд. Ҳангоме ки онҳо кори худро дар ҷараёни таърихи баёни дуюми «биёед» ба анҷом расониданд, Худо поён омад, то исёни онҳоро ба таври намоён баррасӣ кунад. «Биёед»-и сеюм доварӣ буд, ва «биёед»-и дуюм озмоиши аёнӣ буд. «Биёед»-и аввал нокомии аввали онҳоро ифода мекунад, ва аз лиҳози нубувватӣ се бор баён шудани «биёед» раванди сеқадамаи озмоиши Инҷили ҷовидониро муайян месозад. Дар шаҳодати исён ва суқути Нимруд маълумоти бисёр бештаре ҳаст, аммо мо фақат муайян месозем, ки бори аввале ки Бобил (Бобел) суқут кард, рамзи «ҳафт бор», чунон ки бо «парокандагӣ» ифода шудааст, муайян мегардад. Доварии Нимруд бо парокандагӣ ифода ёфт, доварии Набукаднесар бо «ҳафт бор», ва доварии Белшасар бо «ду ҳазору панҷсаду бист».

Имзои Алфа ва Омега муайян месозад, ки хати нубуввате, ки бо бобҳои чор ва панҷ ифода шудааст, паёми борони охирини фариштаи дуюм ва Нидои Нимашаб мебошад. Ин хат аз суқути Бобил, ки онро Набукаднесар намояндагӣ мекунад, оғоз меёбад ва соли 1798-ро муайян месозад, ки он замон Бобили рӯҳонӣ (попият) бори аввал суқут кард. Сипас, дар анҷоми ин хат, Бобили Балшасар суқут мекунад ва оғози суқути тадриҷии Бобили рӯҳонӣ (боз ҳам попият)-ро нишон медиҳад, ки аз буҳрони қонуни якшанбе оғоз меёбад. Дар оғози ин хат ду шоҳиди суқути Бобил вуҷуд дорад ва дар анҷоми он низ ду шоҳид ҳаст. Мантиқи нубувват имзои Оғоз ва Анҷоми бузургро эътироф мекунад, дар ҳоле ки мавзӯи суқути Бобилро, ки бо чор шоҳид дар он хат шаҳодат дода шудааст, мебинад; ин хат бо бобҳои чаҳор ва панҷуми Дониёл ифода шудааст.

Дар муносибати навъ ва зиддинавъи Набукаднесар ва Белшацсар, вақте ки он бо рӯзҳои охир мувофиқ гардонда мешавад, мо ҳайвони заминиро дар ҳолати баррамонанди он, ки бо Набукаднесар муаррифӣ шудааст, меёбем; ва сипас, вақте ки он чун аждаҳо сухан мегӯяд, мо Белшацсарро мебинем. Мо дар ин муносибати пешгӯйона мебинем, ки шохи ҷумҳурихоҳ, ки бо Конститутсияи Иёлоти Муттаҳида роҳбарӣ мешавад, бо Набукаднесар муаррифӣ шудааст, ва сарнагун кардани Конститутсия бо Белшацсар муаррифӣ шудааст. Мо ҳамчунин Набукаднесарро ҳамчун бокираи хирадманд ва Белшацсарро ҳамчун бокираи нодон хоҳем дид.

Мо баррасии бобҳои чаҳорум ва панҷуми Дониёлро дар мақолаи навбатӣ идома хоҳем дод.

> «Балшазар барои шинохтан ва ба ҷо овардани иродаи Худо имкониятҳои бисёре дода шуда буд. Ӯ дида буд, ки бобокалонаш Набукаднесар аз ҷомеаи одамон ронда шудааст. Ӯ дида буд, ки ҳамон ақле, ки подшоҳи мағрур аз он фахр мекард, аз ҷониби Он Касе, ки онро дода буд, гирифта шудааст. Ӯ дида буд, ки подшоҳ аз подшоҳии худ ронда шуда, ҳамнишини ҳайвоноти саҳро гардонида шудааст. Аммо муҳаббати Балшазар ба айшу ишрат ва худҷалолдиҳӣ он сабақҳоро, ки ҳеҷ гоҳ набояд фаромӯш мекард, аз хотираш маҳв намуд; ва ӯ гуноҳҳое содир кард, ки монанди ҳамон гуноҳҳое буданд, ки бар Набукаднесар довариҳои ошкорро оварда буданд. Ӯ имкониятҳоеро, ки бо файз ба ӯ ато шуда буданд, барбод дод ва аз истифодаи имкониятҳое, ки дар дастрасаш буданд, барои шиносоӣ бо ҳақиқат ғофил монд. «Чӣ бояд кунам, то наҷот ёбам?» — ин саволе буд, ки он подшоҳи бузург, вале аблаҳ, ба он беэътиноёна рӯй гардонд.»

> «Ин аст хатари ҷавонии имрӯзинаи бепарво ва беандеша. Дасти Худо гуноҳкорро бедор хоҳад кард, чунон ки Белшасарро бедор кард, аммо барои бисёриҳо барои тавба кардан аллакай дер хоҳад шуд.

> «Ҳокими Бобил дороӣ ва иззат дошт, ва дар такаббури худписандонааш худро бар зидди Худои осмон ва замин баланд бардошта буд. Ӯ ба бозӯи худ таваккал мекард ва гумон намебурд, ки касе ҷуръат кунад бигӯяд: “Чаро ин корро мекунӣ?” Аммо ҳангоме ки дасти асроромез ҳарфҳоро бар девори қасраш навишт, Балшасар ба даҳшат афтод ва хомӯш монд. Дар як лаҳза ӯ тамоман аз қуввати худ маҳрум гардид ва мисли кӯдак фурӯтан карда шуд. Ӯ дарк кард, ки дар дасти Қодиртаре аз Балшасар қарор дорад. Ӯ чизҳои муқаддасро ба масхара мегирифт. Акнун виҷдонаш бедор шуд. Ӯ дарк кард, ки имтиёзи донистан ва ба ҷо овардани иродаи Худоро доштааст. Таърихи бобояш дар пеши ӯ ҳамон қадар равшан намудор шуд, ки навиштаҷоти бар девор.» Bible Echo, April 25, 1898.

Back to Articles