Article

# Китоби Дониёл — Шумораи сию чорум

Ошкоршавии Дониёл: Сафари нубувватӣ тавассути таърихи замин ва довариҳои Худо

Author

Jeff Pippenger

Published

December 29, 2023

Formats

PDF
Word
Song MP3

Шаш боби аввали китоби Дониёл таърихи ҳайвони заминии Ваҳй боби сездаҳро ифода мекунанд. Иёлоти Муттаҳидаи Амрико (ҳайвони заминӣ) дар соли 1798, ҳангоме ки папавият (ҳайвони баҳрии Ваҳй боби сездаҳ) захми марговари пешгӯишуда гирифт, ҳамчун подшоҳии шашуми пешгӯии Китоби Муқаддас оғоз ёфт ва ҳукмронии худро ҳамчун подшоҳии панҷуми пешгӯии Китоби Муқаддас ба анҷом расонд.

Таърихи ҳайвони заминӣ таърихи огоҳӣ дар бораи наздик шудани довариҳои Худост. Дар оғози таърихи ҳайвони заминӣ доварии тафтишотии Худо оғоз ёфт, ва дар анҷоми ҳайвони заминӣ доварии иҷроии Худо оғоз меёбад. Огоҳӣ дар бораи наздик шудани доварии тафтишотии Худо, дар оғоз, ба воситаи паёми фариштаи якуми Ваҳй боби чордаҳум ифода шуда буд, ки дар соли 1798 ба «вақти интиҳо» расид. Огоҳӣ дар бораи наздик шудани доварии иҷроии Худо, дар анҷом, ҳамчун паёмҳои се фариштаи Ваҳй боби чордаҳум ифода мешавад, ки дар соли 1989 ба «вақти интиҳо» расиданд.

Дар ҳар як «замони охир» бахше аз китоби Дониёл кушода мешавад. Дар таърихи ибтидоии ҳайвони замин, дар соли 1798, бобҳои ҳафтум, ҳаштум ва нуҳуми Дониёл кушода шуданд. Он бобҳо ҳамчун рӯъёи дарёи Ӯлой тасвир шудаанд. Дар таърихи анҷомии ҳайвони замин, дар соли 1989, бобҳои даҳум, ёздаҳум ва дувоздаҳуми Дониёл кушода шуданд. Он бобҳо ҳамчун рӯъёи дарёи Ҳиддакал тасвир шудаанд. Ҳар гоҳ ки китоби Дониёл кушода мешавад, бар насли он замоне, ки зинда аст, раванди имтиҳони сесоҳила оварда мешавад.

> Ва ӯ гуфт: «Бирав, эй Дониёл; зеро ки ин суханон то вақти интиҳо баста ва мӯҳр зада шудаанд. Бисёре пок карда хоҳанд шуд, ва сафед карда хоҳанд шуд, ва санҷида хоҳанд шуд; вале шарирон ба шарорат амал хоҳанд кард; ва ҳеҷ яке аз шарирон нахоҳад фаҳмид; аммо доноён хоҳанд фаҳмид». Дониёл 12:9, 10.

Раванди санҷиши сесилагӣ бар пояи сохтори калимаи ибронӣ бино шудааст, ки ба сифати «ҳақиқат» тарҷума мегардад ва бо ҳампайвастани ҳарфи аввал, ҳарфи сенздаҳум ва ҳарфи охирини алифбои ибронӣ сохта шудааст. Ин калимаи ибронӣ қудрати офаринандаи Худоро ифода мекунад ва онро дорост. Тамоми ҳақиқати нубувватӣ бар он калима сохтор ёфтааст, чунонки равандҳои санҷиши сесилагӣ дар боби дувоздаҳуми Дониёл низ бар он асос ёфтаанд. Ин калима на танҳо қудрати офаринандаи Худоро ифода мекунад, балки ҳамчунин Исои Масеҳро низ, ки Ҳақиқат аст, ва ки низ Аввал ва Охир мебошад, ончунон ки инро ҳарфҳои аввал ва охирини алифбои ибронӣ ифода менамоянд.

Таърихи оғози ҳайвони заминӣ, вақте ки огоҳӣ аз наздик шудани доварии тафтишотӣ дар замони поён дар соли 1798 расид, тавассути фариштаи якуми Ваҳй боби чордаҳум муаррифӣ шудааст. Паёми фариштаи якуми Ваҳй боби чордаҳум ҳар яке аз он се қадамро, ки ҳақиқат мебошанд, дар бар мегирад ва онҳо раванди озмоиши сесатҳаро ифода мекунанд, ки он наслро рӯ ба рӯ сохт, вақте ки фариштаи аввал дар соли 1798 расид.

> Ва ман фариштаи дигареро дидам, ки дар миёни осмон парвоз мекард ва Инҷили абадиро дошт, то онро ба сокинони замин, ба ҳар миллату қабила ва забону қавм мавъиза намояд, Ва бо овози баланд мегуфт: «Аз Худо битарсед ва Ӯро ҷалол диҳед; зеро соати доварии Ӯ фаро расидааст; ва ба Ӯ, ки осмон ва замин ва баҳр ва чашмаҳои обро офарид, саҷда кунед». Ваҳй 14:6, 7.

Таърихи анҷомёбандаи ҳайвони заминӣ, вақте ки ҳушдор дар бораи наздикшавии доварии иҷроӣ дар замони охир дар соли 1989 расид, бо се фариштаи Ваҳй боби чордаҳум муаррифӣ мешавад. Се фариштаи Ваҳй 14 се қадамро, ки ҳақиқат мебошанд, ифода мекунанд, ва се фаришта раванди имтиҳони сеқадамаро ифода мекунанд, ки ба наслеро, ки дар замоне зиндагӣ мекард, ки фариштаи сеюм дар соли 1989 расид, рӯ ба рӯ гардид.

> Ва дидам фариштаи дигареро, ки дар миёни осмон парвоз мекард ва Инҷили ҷовидониро дошт, то онро ба сокинони замин, ба ҳар миллату қабила ва забону қавм мавъиза намояд. Ӯ бо овози баланд мегуфт: «Аз Худо битарсед ва Ӯро ҷалол диҳед, зеро соати доварии Ӯ фаро расидааст; ва ба Ӯ, ки осмон ва замин ва баҳр ва чашмаҳои обро офаридааст, саҷда кунед». Ва аз паси ӯ фариштаи дигаре омад, ки мегуфт: «Бобили бузург суқут кард, суқут кард, он шаҳри азим, зеро ки ҳамаи халқҳоро аз шароби ғазаби зинои худ нӯшонидааст». Ва фариштаи сеюм аз паси онҳо омада, бо овози баланд мегуфт: «Агар касе ба ҳайвон ва ба сурати он саҷда кунад ва тамғаи онро бар пешонии худ ё бар дасти худ қабул намояд, вай низ аз шароби ғазаби Худо хоҳад нӯшид, ки беомехта ба ҷоми қаҳри Ӯ рехта шудааст; ва ӯ дар ҳузури фариштагони муқаддас ва дар ҳузури Барра ба оташ ва кибрит азоб хоҳад кашид. Ва дуди азоби онҳо то абадолаобод боло хоҳад рафт; ва онҳое ки ба ҳайвон ва ба сурати он саҷда мекунанд ва ҳар кӣ тамғаи номи онро қабул мекунад, шабу рӯз оромӣ надоранд. Дар ин ҷост сабри муқаддасон; дар ин ҷоянд онҳое ки аҳкоми Худо ва имони Исоро риоя мекунанд». Ваҳй 14:6–12.

Китоби Дониёл бар пояи паёмҳои се фаришта сохта шудааст. Ин сохтор ҳамон се қадами калимаи ибронӣ барои «ҳақиқат» аст, ва ҳамчунин раванди мутаносиби озмоиши сеқадамӣ, аммо ин раванди озмоиш бар хати таърихии ҳайвони заминии Ваҳй боби сездаҳум (Иёлоти Муттаҳида), ва низ бар хати таърихии ду шохи ҳайвони заминӣ (ҷумҳурихоҳӣ ва протестантизм) густариш меёбад. Таърихи Иёлоти Муттаҳида, ки аз соли 1798 оғоз ёфта, то қонуни якшанбеи ба зудӣ омадан давом мекунад, ҳамон давраи таърихест, ки дар он калисои Адвентистони рӯзи ҳафтум вуҷуд дорад. Бинобар ин, китоби Дониёл ҳамчунин он сохтореро дар бар мегирад, ки таърихи адвентизмро тасвир мекунад, ки аз соли 1798 оғоз ёфта, то қонуни якшанбеи ба зудӣ омадан идома меёбад. Бо ин роҳ, китоби Дониёл ҳамон таърихҳои нубувватиро муайян месозад, ки дар китоби Ваҳй муаррифӣ шудаанд, ва бо ҳамин он шоҳиди аввалро фароҳам меоварад, ки паёми шоҳиди дуюмро ба камол мерасонад. Камоли ин ду китоб ба воситаи ҳамон падидаи нубувватӣ ба анҷом мерасад, ки дар робитаи Аҳди Қадим ва Аҳди Ҷадид вуҷуд дошт.

> «Таърихи ҳаёт, марг ва эҳёи Исо, ҳамчун таърихи Писари Худо, бе далелҳое, ки дар Аҳди Қадим мавҷуданд, наметавонад ба таври комил исбот гардад. Масеҳ дар Аҳди Қадим ҳамон қадар равшан ошкор шудааст, ки дар Аҳди Ҷадид. Яке дар бораи Наҷотдиҳандае, ки бояд биёяд, шаҳодат медиҳад, дар ҳоле ки дигаре дар бораи Наҷотдиҳандае, ки мувофиқи он гуна ки анбиё пешгӯӣ карда буданд, омадааст, шаҳодат медиҳад. Барои он ки нақшаи наҷот ба дурустӣ дарк карда шавад, Навиштаҳои Аҳди Қадим бояд амиқ фаҳмида шаванд. Ин ҳамон нури ҷалолёфтаест, ки аз гузаштаи нубувватӣ метобад ва ҳаёти Масеҳ ва таълимоти Аҳди Ҷадидро бо равшанӣ ва зебоӣ ошкор месозад. Муъҷизаҳои Исо далели илоҳияти Ӯянд; вале қавитарин далелҳо бар он ки Ӯ Фидиядиҳандаи ҷаҳон аст, дар нубувватҳои Аҳди Қадим, ҳангоми муқоиса бо таърихи Аҳди Ҷадид, ёфта мешаванд. Исо ба яҳудиён гуфт: “Навиштаҳоро таҳқиқ кунед; зеро шумо гумон мекунед, ки дар онҳо ҳаёти ҷовидонӣ доред, ва онҳо ҳамонанд, ки бар Ман шаҳодат медиҳанд.” Дар он замон ғайр аз Навиштаҳои Аҳди Қадим ягон навиштаи дигаре вуҷуд надошт; бинобар ин, амри Наҷотдиҳанда равшан аст.» Рӯҳи Нубувват, ҷилди 3, 211.

«Таърихи ҳаёт, марг ва эҳёи Исо» кори Масеҳро барои инсоният ҷамъбаст мекунад ва бар он се қадам шаҳодат медиҳад, ва он се қадам «ҳақиқат» мебошанд. Калимаи ибрии «ҳақиқат» намояндаи Исо мебошад, ки Аввалин ва Охирин, ибтидо ва анҷом, Алфа ва Омега аст; ва худи ин калима аз ҳарфи аввал ва ҳарфи охир иборат аст, ки ҳамон як чизро ифода мекунанд, зеро Исо, ҳамчун Алфа ва Омега, анҷоми чизеро ҳамроҳ бо оғози он нишон медиҳад. Ҳаёт, марг ва эҳёи Масеҳ ҳақиқат мебошанд, зеро, аз ҷумла, онҳо ба воситаи се қадам намояндагӣ шудаанд, ва қадами аввал ва охир ҳар ду «ҳаёт» мебошанд, зеро «ҳаёт» ва «эҳё» ҳар ду «ҳаёт» мебошанд. Ҳарфи миёна дар калимаи ибрӣ ҳарфи сездаҳуми алифбо аст, ва сездаҳ рамзи исён аст, ва марги Масеҳ дар натиҷаи исёни Шайтон ва писарони Одам, ки ба исёни ӯ ҳамроҳ шуданд, ба вуҷуд оварда шуд.

Фаҳмиши Ваҳйи Исои Масеҳ дар китоби Ваҳй андаке пеш аз анҷоми муҳлати озмоиши инсонӣ мӯҳркушоӣ мегардад, ва як унсури асосии ҳақиқате, ки дар он замон мӯҳркушоӣ мешавад, ин аст, ки Масеҳ «ҳақиқат» аст, Алфо ва Омего, ки имзои Худро ҳамчун Алфо ва Омего бар он ҳақиқатҳое мегузорад, ки Ӯ муқаррар кардааст дар Каломи Ӯ вуҷуд дошта бошанд. Вақте ки хоҳар Уайт навишт: «Таърихи ҳаёт, марг ва эҳёи Исо, ҳамчун таърихи Писари Худо, наметавонад ба таври комил бидуни далелҳои дар Аҳди Қадим мавҷудбуда исбот гардад. Масеҳ дар Аҳди Қадим ҳамон қадар равшан ошкор шудааст, ки дар Аҳди Ҷадид», ӯ барои онҳое, ки хоҳанд дид, тасдиқ мекунад, ки паёми се фаришта дар Ваҳй боби чордаҳум (ки онҳо низ бар ҳамон се қадам, ҳамчун «ҳаёт, марг ва эҳё», сохтор ёфтаанд) «наметавонад ба таври комил исбот гардад бидуни далелҳои дар бар дошта» дар китоби Дониёл.

Ҳамчунин вай нишон медиҳад, ки китоби Дониёл дар бораи Бобиле шаҳодат медиҳад, ки «меояд», дар ҳоле ки китоби Ваҳй дар бораи Бобиле шаҳодат медиҳад, ки «омадааст» ба ҳамон тарзе ки китоби Дониёл пешгӯӣ кардааст. Илова бар ин, ин татбиқ нишон медиҳад, ки «барои дуруст дарк намудан»-и китоби Ваҳй, китоби Дониёл «бояд ба таври амиқ фаҳмида шавад», зеро «маҳз нури пурҷалол»-и китоби Дониёл аст, ки «ҳаёти Масеҳ ва таълимот»-и китоби Ваҳйро «бо равшанӣ ва зебоӣ» ошкор месозад.

Суханони ӯро ҳамчунин метавон чунин фаҳмид, ки «мӯъҷизаҳои Исо», ки дар китоби Ваҳй тасвир шудаанд, «далели илоҳияти Ӯ мебошанд; вале қавитарин далелҳо бар он ки Ӯ Наҷотдиҳандаи ҷаҳон аст, пайдо мешаванд», ҳангоме ки нубувватҳои китоби Дониёл «бо таърихи» китоби Ваҳй муқоиса карда шаванд. Илова бар ин, метавон дарк кард, ки вақте «Исо ба яҳудиён гуфт: “Навиштаҳоро тафтиш кунед; зеро шумо гумон мекунед, ки дар онҳо ҳаёти ҷовидонӣ доред, ва онҳо ҳамонҳоянд, ки дар бораи Ман шаҳодат медиҳанд,”» барои яҳудиёни рӯҳонии имрӯз, китоби Дониёл он чизест, ки дар бораи Ваҳйи Исои Масеҳ шаҳодат медиҳад, ва ҳамон ваҳйе, ки андаке пеш аз анҷоми муҳлати имтиёз кушода мешавад, он ҷост, ки ҳаёти ҷовидонӣ дар он ёфт мешавад.

Китоби Дониёл ҳақоиқи набувватиро баён менамояд, ки дар китоби Ваҳй ба камол расонида мешаванд. Он бар се қадаме бино ёфтааст, ки бо калимаи ибронӣ барои «ҳақиқат» ифода шудаанд; бинобар ин худи ин китоб барои насле, ки ин воқеиятҳо дар он бозкушоӣ ва ошкор мегарданд, озмоише мебошад. Худи Исо, ҳамчун Алфа ва Омега, дар нахустин суханон ва боби аввали китоби Ваҳй ба таври мустақим таъкид шудааст. Ин мақолаҳо ҳамчунин нишон додаанд, ки боби аввали Дониёл дорои ҳамон сохтори набувватӣ ва хусусиятҳои паёми фариштаи якуми Ваҳй боби чордаҳум мебошад.

Паёми фариштаи аввал ва боби якуми Дониёл ҳар ду раванди имтиҳони сеқадамиро муайян месозанд, ки нишонаи хоси Алфа ва Омега мебошад. Боб бо Бобили воқеӣ, ки Яҳудои воқеиро фатҳ мекунад, оғоз меёбад, ва китоб ба ҷанги охирин миёни Бобил ва Яҳудо мерасонад, ки дар шаш ояти охирини боби ёздаҳуми Дониёл тасвир ёфтааст. Дар он оятҳо Бобили рӯҳонӣ аз ҷониби Яҳудои рӯҳонӣ мағлуб мегардад, ҳамон тавре ки Микоил бармехезад ва муҳлати имтиҳони инсонӣ ба поён мерасад. Он оятҳо анҷоми таърихи нубувватии ҷанги байни Бобил ва Яҳудоро ифода мекунанд. Дар он оятҳо шифо ёфтани захми марговар тасвир шудааст.

Оятҳое, ки шифо ёфтани захми марговарро тасвир мекунанд, аз ояти чиҳили боби ёздаҳуми Дониёл оғоз меёбанд, ки бо суханони «Ва дар вақти охир» сар мешавад. «Вақти охир» дар он оят соли 1798-ро ифода мекунад, вақте ки ба папагӣ захми марговараш расонида шуд. Сипас оятҳо қиссаи онро баён мекунанд, ки чӣ гуна он захми марговар шифо меёбад, зеро папагӣ, аввал, душмани худро — подшоҳи ҷануб (Иттиҳоди Шӯравӣ), дувум, ҳампаймони худро — замини пурҷалол (Иёлоти Муттаҳида), ва сеюм, қурбонии худро — Миср (Созмони Милали Муттаҳид) — мағлуб месозад. Дар ояти чиҳилу панҷум папагӣ (подшоҳи шимол) ба анҷоми худ мерасад, ва ҳеҷ касе барои ёрии ӯ нахоҳад буд. Қиссаи шифо ёфтани захми марговари папагӣ дар ин оятҳо аз суқути папагӣ дар соли 1798 оғоз мешавад ва бо қиёми ниҳоӣ ва суқути ниҳоии папагӣ анҷом меёбад. Оятҳое, ки миёни оғози ин порча ва анҷоми он омадаанд, исёнро дар миёна муайян мекунанд.

Калимаи ибронии «ҳақиқат» аз якҷоя шудани ҳарфи аввал, ҳарфи сездаҳум ва ҳарфи охирини алифбои ибронӣ ба вуҷуд омадааст. Сездаҳ рақамест, ки рамзи исён аст, ва таърихи миёни аввал ва охирро ифода мекунад. Дар порчаи ниҳоии нубувват дар китоби Дониёл, ҳамон ҷанге тасвир шудааст, ки дар оятҳои нахустини худи китоб низ тасвир ёфтааст. Он оятҳо боби аввалро муқаддима месозанд, ки дар он ҷо мо раванди сеқадамаи имтиҳонро меёбем, ки ҳамон ҳақиқат аст. Сипас дар порчаи ниҳоӣ мо ҳамон се қадамро мебинем, зеро он аз суқути аввали папосӣ оғоз меёбад ва бо суқути охирини папосӣ анҷом меёбад, ва дар миёна исёни рӯзҳои охир ҷой дода шудааст.

Дар он шаш ояти охирини боби ёздаҳуми Дониёл, шоҳиди дуюми ҳақиқат мавҷуд аст, зеро аввалин қудрати ҷуғрофиёие, ки папагӣ бояд сарнагун созад (подшоҳи ҷануб), рамзи қудрати аждаҳост; ҳамчунон ки охирин аз он се қудрати ҷуғрофиёӣ (Миср) низ чунин аст. Фатҳи сесарҳилае, ки барои шифо ёфтани захми марговар зарур аст, аз подшоҳи ҷануб оғоз меёбад, ки рамзи қудрати аждаҳо — беимонӣ — мебошад, ва охирини он се қудрат, ки бо Миср муаррифӣ шудааст, рамзи аслии Китоби Муқаддас барои он беимониест, ки бо аждаҳо вобаста аст. Дар ҳақиқат, калимае, ки дар ояти чиҳили ин порча ба «ҷануб» тарҷума шудааст, «negeb» аст, ки гоҳе ҳамчун Миср тарҷума мешавад. Он се монеа мӯҳри ҳақиқатро доранд, зеро монеаи аввал монеаи охир аст. Қудрате, ки дар миён қарор дорад, замини ҷалолманд аст (Иёлоти Муттаҳида). Иёлоти Муттаҳида он ҷост, ки дар он исёни қонуни якшанбе ба вуҷуд оварда мешавад, ва рамзи Иёлоти Муттаҳида ҳангоми оғозаш сездаҳ мустамлика буд.

Имзои Алфа ва Омега тамоми китоби Дониёлро фаро гирифтааст ва он шаҳодатеро фароҳам меоварад, ки ҳангоме бо китоби Ваҳй якҷо карда мешавад, илоҳияти Исои Масеҳро собит месозад. Аз нигоҳи боби дувоздаҳуми Дониёл ва раванди озмоиши сесутунае, ки дар наслеро, ки китоб дар он мӯҳркушоӣ мешавад, ба амал меояд, рад кардани ваҳйи сохтори китоби Дониёл маънои дар миёни онҳое буданро дорад, ки ҳамчун шарирон шинохта шудаанд. Аз нигоҳи боби чордаҳуми Ваҳй, рад кардани ваҳйи сохтори китоби Дониёл маънои дар миёни онҳое буданро дорад, ки ҳамчун парастандагони ҳайвон ва сурати он шинохта шудаанд.

Китоби Ваҳй нишон медиҳад, ки андаке пеш аз баста шудани муҳлати имтиҳон, Ваҳйи Исои Масеҳ кушода мегардад, ва Ваҳйи Исои Масеҳ кушода шудани сохтори китоби Дониёлро низ дар бар мегирад.

> «Дониёл, ки аз ҷониби одамон бо масъулиятҳои давлатдорӣ ва бо асрори подшоҳиҳое, ки ҳокимияти умумиҷаҳонӣ доштанд, гиромӣ дошта мешуд, аз ҷониби Худо низ ҳамчун сафири Ӯ гиромӣ дошта шуд ва ба ӯ бисёр ваҳйҳо дар бораи асрори асрҳои оянда дода шуданд. Пешгӯиҳои шигифтангези ӯ, чунон ки аз ҷониби худи ӯ дар бобҳои 7 то 12-и китобе, ки номи ӯро дорад, сабт шудаанд, ҳатто аз ҷониби худи пайғамбар низ комилан дарк карда нашуданд; вале пеш аз он ки заҳматҳои умри ӯ ба поён расанд, ба ӯ он итминони муборак дода шуд, ки «дар охири рӯзҳо» — дар давраи хотимавии таърихи ин ҷаҳон — боз ба ӯ иҷозат дода хоҳад шуд, ки дар қуръа ва мақоми худ биистад. Ба ӯ дода нашуд, ки ҳамаи он чиро, ки Худо дар бораи мақсади илоҳӣ ошкор карда буд, фаҳмад. Дар бораи навиштаҳои пешгӯёнаи худ ба ӯ амр карда шуд: «Суханонро ниҳон дор ва китобро мӯҳр кун»; инҳо бояд «то вақти охир» мӯҳр карда мешуданд. «Роҳи худро пеш гир, эй Дониёл», фаришта бори дигар ба ин паёмовари вафодори Яҳува амр кард; «зеро ки ин суханон то вақти охир баста ва мӯҳршудаанд…. Аммо ту роҳи худро то охир пеш гир; зеро ки ором хоҳӣ гирифт ва дар охири рӯзҳо дар қуръаат хоҳӣ истод». Дониёл 12:4, 9, 13.»

> «Чун мо ба анҷоми таърихи ин ҷаҳон наздик мешавем, нубувватҳое, ки Дониёл сабт кардааст, диққати вижаи моро талаб мекунанд, зеро онҳо ба ҳамон замоне иртибот доранд, ки мо дар он зиндагӣ дорем. Бо онҳо бояд таълимоти китоби охирини Навиштаҳои Аҳди Ҷадид низ пайваст карда шаванд. Шайтон бисёриҳоро ба ин бовар овардааст, ки қисматҳои нубувватии навиштаҳои Дониёл ва Юҳаннои ваҳйбинро фаҳмидан мумкин нест. Аммо ваъда равшан аст, ки баракати махсус ҳамроҳи омӯзиши ин нубувватҳо хоҳад буд. «Хирадмандон хоҳанд фаҳмид» (ояти 10), дар бораи рӯъёҳои Дониёл гуфта шудааст, ки мебоист дар айёми охир кушода шаванд; ва дар бораи ваҳйе, ки Масеҳ ба бандаи Худ — Юҳанно — барои ҳидояти халқи Худо дар тӯли тамоми асрҳо дод, ваъда чунин аст: «Хушо касе ки мехонад, ва онҳое ки суханони ин нубувватро мешунаванд ва он чиро ки дар он навишта шудааст, риоя мекунанд». Ваҳй 1:3». Prophets and Kings, 547.

Эллен Уайт ба рӯзгор ва замони худ дар шакли замони оянда сухан гуфта, изҳор дошт: «Ҳангоме ки мо ба анҷоми таърихи ин ҷаҳон наздик мешавем», «хирадмандон хоҳанд фаҳмид», ки «нубувватҳое, ки Дониёл сабт кардааст, таваҷҷуҳи махсуси моро талаб мекунанд, зеро онҳо ба худи замоне дахл доранд, ки мо дар он зиндагӣ мекунем». «Ваҳйҳои бисёри асрори замонҳои оянда. Нубувватҳои аҷиби ӯ, чунон ки аз ҷониби ӯ дар бобҳои ҳафтум то дувоздаҳуми китобе, ки номи ӯро дорад, сабт шудаанд», «дар айёми охир кушода хоҳанд шуд».

Ҳангоме ки китоби Дониёл муҳркушоӣ мешавад, он раванди сеқадамаи поксозиро ба вуҷуд меоварад, ки наслеро, ки дар замоне зиндагӣ мекунад, ки Шери қабилаи Яҳудо китоби Дониёлро ба қавми Худ медиҳад, меозмояд. Дар Ваҳй боби даҳ, Хоҳар Уайт ба мо хабар медиҳад, ки фариштаи нозилшуда «касе ҷуз Исои Масеҳ набуд». Дар Ваҳй боби даҳ, фаришта дар дасти Худ китоби кучаки кушодае дошт, ки ба Юҳанно амр шуда буд онро бигирад ва бихӯрад. Он китоб аз ҷониби Шери қабилаи Яҳудо, ки касе ҷуз Исои Масеҳ нест, муҳркушоӣ шуда буд; бинобар ин, китобе ки ба Юҳанно амр шуда буд бихӯрад, ҳамон китоби кучаки Дониёл буд.

> «Шери қабилаи Яҳудо буд, ки китобро кушод ва ба Юҳанно ваҳйи он чиро, ки дар ин айёми охир бояд бошад, дод.

> «Дониёл дар қуръаи худ истод, то шаҳодати худро, ки то замони охир мӯҳр зада шуда буд, баён намояд, ҳангоме ки бояд паёми фариштаи аввал ба ҷаҳони мо эълон карда мешуд. Ин масъалаҳо дар ин рӯзҳои охир аҳамияти бепоён доранд; аммо дар ҳоле ки “бисёре пок, сафед ва озмуда хоҳанд шуд”, “бадкирдорон бадӣ хоҳанд кард; ва ҳеҷ яке аз бадкирдорон нахоҳад фаҳмид.” Чӣ қадар ҳақиқист ин! Гуноҳ вайрон кардани шариати Худост; ва онҳое ки нурро оид ба шариати Худо қабул намекунанд, эълони паёмҳои фариштаи якум, дуюм ва сеюмро нахоҳанд фаҳмид. Китоби Дониёл дар ваҳй ба Юҳанно кушода мешавад ва моро ба сӯи манзараҳои охирини таърихи ин замин пеш мебарад.»

> «Оё бародарони мо ба хотир хоҳанд дошт, ки мо дар миёни хатарҳои айёми охир зиндагӣ мекунем? Ваҳйро дар иртибот бо Дониёл бихонед. Ин чизҳоро таълим диҳед». Testimonies to Ministers, 115.

Рад кардани ваҳйи сохтори китоби Дониёл, ки ҳоло мӯҳраш кушода мешавад, маънои дар шумори онҳое буданро дорад, ки ҳамчун шарирон муайян шудаанд. Шаш боби аввали Дониёл сохтори нубувватиро барқарор мекунанд, ки таърихи нубувватии адвентизм, ҳайвони замин, ҳафтод соли рамзии боби бисту сеюми Ишаъё, ду шохи протестантизм ва ҷумҳурихоҳиро, таърихи нубувватии паёмҳои фариштаи якум ва дуюм, ва таърихи паёмҳои се фариштаро намояндагӣ мекунад. Шаш боби охири Дониёл паёмҳои нубувватиро муайян мекунанд, ки дар оғоз ва анҷоми ҳамаи ин таърихҳои пештар зикршуда мӯҳрашон кушода мешавад.

Боби якуми Дониёл таърихи ҳаракати фариштаи аввал аст, дар оғози таърихи ҳайвони заминӣ. Бобҳои якум то сеюм таърихи ҳаракати фариштаи сеюм мебошанд, дар анҷоми таърихи ҳайвони заминӣ. Боби чорум бояд бо боби якум, ҳамчун ибтидо, мутобиқ гардонда шавад; ва бобҳои панҷум ва шашум бояд бо бобҳои якум то сеюм, ҳамчун анҷом, мутобиқ гардонда шаванд. Афзоиши дониш, ки дар бобҳои ҳафтум, ҳаштум ва нуҳум тасвир шудааст, бояд бо боби якум, ҳамчун таърихи ибтидоӣ, мутобиқ гардонда шавад. Афзоиши дониш, ки дар бобҳои даҳум, ёздаҳум ва дувоздаҳум тасвир шудааст, бояд бо бобҳои якум то сеюм, ҳамчун таърихи анҷом, мутобиқ гардонда шавад.

Сатр бар сатр, ин татбиқ таърихи оғози ҳайвони заминро ҳамчун бобҳои як, чор, ҳафт, ҳашт ва нӯҳ муайян мекунад. Ин татбиқ ҳамчунин таърихи анҷоми ҳайвони заминро ҳамчун бобҳои як то се, бобҳои панҷ, шаш ва даҳ то дувоздаҳ муайян мекунад. Пас, китоби Дониёл ҳам оғози ҳайвони замин ва ҳам анҷоми он муаррифӣ мегардад.

Оғози ҳайвони заминӣ пас метавон ҳамчун боби якуми Дониёл муайян карда шавад, зеро боби чорум бояд бар болои боби якум равад (сатр бар сатр). Бобҳои ҳафтум, ҳаштум ва нӯҳум низ бояд бар болои боби якум раванд. Бинобар ин, оғози таърихи ҳайвони заминӣ дар боби якуми Дониёл ифода ёфтааст.

Ҳамин тавр, бо анҷоми ҳайвони заминӣ низ. Анҷоми таърихи ҳайвони заминӣ дар бобҳои якум то сеюм тасвир ёфтааст, ва бобҳои панҷум, шашум, даҳум, ёздаҳум ва дувоздаҳум бояд бар фарози се боби аввал такроран гузаранд (сатр бар сатр); бинобар ин, анҷоми таърихи ҳайвони заминӣ дар се боби аввали Дониёл тасвир шудааст.

Боби якум ибтидоро ифода мекунад, ва сипас бобҳои як то се анҷомро ифода менамоянд, ва сохтори як ва баъд се муайян месозад, ки сохтори набавии китоби Дониёл ба сохтори набавии се фариштаи Ваҳй 14 комилан яксон аст. Дар он ҷо, чунон ки дар Дониёл, фариштаи аввал таърихи ҷудогонаеро ифода мекунад, вале ҳамзамон низ як сеяки таърихи се фариштаро ташкил медиҳад. Ҳамзамон, чунон ки ин шинохт таркиби се ва якро муайян ва таъкид менамояд, он ҳамчунин сохтори калимаи ибрии «ҳақиқат» аст, ки на танҳо Масеҳ ва қудрати офаринандаи Худоро ифода мекунад, балки ҳамчунин раванди сеқадамаи озмоиш ва поксозиро, ки ҳам дар боби якуми Дониёл ва сипас боз дар бобҳои як то сеюми Дониёл ифода ёфтааст.

Исое, ки ҳақиқат аст, ҳамчунин Аввал ва Охир аст, ва аз ин рӯ таърихи ҳаракати фариштаи аввал дар таърихи се фаришта то ба ҳарф такрор мешавад; бинобар ин, аз нигоҳи нубувватӣ қобили қабул аст, ки се боби аввали Дониёл бар болои боби якуми Дониёл ҷой дода шаванд, зеро оғоз ҳамеша анҷомро тасвир мекунад. Пас, китоби Дониёл ҳамон «китобча»-е мегардад, ки дар дасти фаришта аст, зеро «китобча»-и Дониёл метавонад ба таври комил дар боби якуми Дониёл таҷассум ёбад.

Мо омӯзиши китоби Дониёлро дар мақолаи навбатӣ идома хоҳем дод.

> «Дар миёни касоне ки маъмурон, ки барои иҷро кардани муқаррароти фармони подшоҳӣ омодагӣ медиданд, онҳоро меҷустанд, Дониёл ва дӯстонаш низ буданд. Вақте ба ӯ гуфта шуд, ки мувофиқи он фармон онҳо низ бояд бимиранд, Дониёл “бо машварат ва ҳикмат” аз Ариёх, сардори посбонони подшоҳ, пурсид: “Чаро ин фармон аз ҷониби подшоҳ ин қадар шитобкорона содир шудааст?” Ариёх ба ӯ ҳикояи ҳайрати подшоҳро аз рӯъёи аҷиби худ ва нокомии ӯро дар ба даст овардани ёрӣ аз онҳое, ки то он вақт ба онҳо эътимоди комилтарини худро баста буд, баён кард. Чун инро шунид, Дониёл, ҷонашро ба хатар андохта, ҷуръат кард ба ҳузури подшоҳ дарояд ва илтимос намуд, ки ба ӯ вақт дода шавад, то аз Худои худ бихоҳад, ки он рӯъё ва таъбири онро бар ӯ ошкор созад.»

> Ба ин дархост подшоҳ розӣ шуд. «Он гоҳ Дониёл ба хонаи худ рафт ва ин амрро ба Ҳананё, Мишоил ва Азарё, ҳамроҳонаш, маълум кард». Онҳо якҷоя барои ҳикмат аз Сарчашмаи нур ва дониш талош намуданд. Имони онҳо қавӣ буд, зеро медонистанд, ки Худо онҳоро дар ҳамон ҷойе гузоштааст, ки буданд, ва онҳо кори Ӯро ба ҷо меоварданд ва талаботи вазифаро иҷро мекарданд. Дар вақтҳои саргардонӣ ва хатар онҳо ҳамеша барои роҳнамоӣ ва муҳофизат ба Ӯ рӯ меоварданд, ва Ӯ ёрии ҳамеша ҳозирро барои онҳо исбот карда буд. Акнун, бо пушаймонии дил, онҳо худро аз нав ба Довари замин таслим намуда, илтиҷо мекарданд, ки Ӯ дар ҳамин вақти эҳтиёҷи махсусашон ба онҳо раҳоӣ ато намояд. Ва онҳо беҳуда илтиҷо накарданд. Худое ки онҳо Ӯро эҳтиром карда буданд, акнун онҳоро эҳтиром намуд. Рӯҳи Худованд бар онҳо қарор гирифт, ва ба Дониёл «дар рӯъёи шабона» хоби подшоҳ ва маънои он ошкор карда шуд.

> «Аввалин амали Дониёл ин буд, ки Худоро барои ваҳйе, ки ба ӯ дода шуда буд, шукр гуфт. Ӯ нидо кард: “Номи Худо то абадулобод муборак бод; зеро ҳикмат ва қудрат аз они Ӯст: Ӯ вақтҳо ва мавсимҳоро дигаргун месозад; подшоҳонро аз тахт меафканад ва подшоҳонро барпо медорад; ба ҳикматмандон ҳикмат мебахшад, ва ба ононе ки фаҳм доранд, дониш ато мекунад; чизҳои амиқ ва ниҳониро ошкор месозад; медонад, ки дар торикӣ чист, ва нур бо Ӯ сокин аст. Туро сипос мегӯям ва Туро ҳамд менамоям, эй Худои падарони ман, ки ба ман ҳикмат ва қудрат додаӣ, ва ҳоло он чиро, ки аз Ту талаб карда будем, ба ман маълум гардондаӣ; зеро акнун кори подшоҳро ба мо маълум сохтӣ.”» Пайғамбарон ва Подшоҳон, 493, 494.

Back to Articles