Article

# Китоби Дониёл — Яксаду ҳафтоду чорум

Фаҳмҳои нубувватӣ ва ваҳйҳои илоҳӣ: дарки рӯъёи Дониёл ва паёмадҳои он барои рӯзҳои охир

Author

Jeff Pippenger

Published

April 4, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Вақте ки мо ба ҷанги сеюми ниёбатӣ, ки дар оятҳои сездаҳ то понздаҳ тасвир ёфтааст, мепардозем, он чиро, ки то ба ин оятҳо оварда расонидааст, ба худ ёдовар мешавем. Дар боби даҳум, Дониёл рӯъёи ниҳоии худро қабул мекунад ва дар ҳамин ҳол ӯ ҳамчун касе шинохта мешавад, ки ҳам рӯъёҳои нубувватии дохилӣ ва ҳам хориҷиро мефаҳмад. Калимаи ибронии «dabar», ки маънояш «калима» аст, ҳамчун «чиз» тарҷума шудааст. Дар боби нӯҳум, вақте ки Ҷабраил омад, то Дониёлро рӯъёи ду ҳазору сесад рӯзро бифаҳмонад, калимаи ибронии «dabar» ҳамчун «масъала» тарҷума шудааст.

> Оре, ҳанӯз дар дуо сухан мегуфтам, ки ҳамон мард Ҷабраил, ки ӯро дар рӯъё дар оғоз дида будам, бо парвози шитобон омада, назди ман тақрибан дар вақти қурбонии шомгоҳӣ расид. Ва ӯ маро огоҳонид, бо ман сухан гуфт ва гуфт: «Эй Дониёл, акнун берун омадаам, то ба ту хирад ва фаҳмиш бахшам. Дар аввали зориҳои ту фармон содир шуд, ва ман омадаам, то онро ба ту нишон диҳам; зеро ту бисёр маҳбуб ҳастӣ. Пас, ин суханро бифаҳм ва рӯъёро дарк намо». Дониёл 9:21–23.

Вақте ки Ҷабраил ба Дониёл гуфт, ки «суханро бифаҳм ва рӯъёро мулоҳиза намо», вожаи ибрии «biyn» ҳам ба таври «бифаҳм» ва ҳам ба таври «мулоҳиза намо» тарҷума шудааст. Ин вожа маънои аз лиҳози зеҳнӣ ҷудо карданро дорад. Ҷабраил ба Дониёл хабар дод, ки миёни «dabar», ки ба таври «сухан» тарҷума шудааст, ва «mareh», ки ба таври «рӯъё» тарҷума шудааст, дар зеҳни худ ҷудоӣ қоил шавад. То тавонад тафсиреро, ки Ҷабраил ба Дониёл дар бораи пешгӯии ду ҳазору сесад сол ироа мекард, дарк намояд, Дониёл бояд фарқияти миёни рӯъёи нубувватие, ки ҳамчун «сухан» ифода шудааст, ва рӯъёи нубувватии «mareh»-ро бишносад. «Сухан», ки ҳамон «dabar» аст ва маънояш калом мебошад, хатти берунии пешгӯиро намояндагӣ мекунад, ва рӯъёи «mareh» хатти дохилии пешгӯиро намояндагӣ мекунад.

Дар боби даҳуми Дониёл, аввалин ҳақиқате, ки ба донишҷӯи нубувват ошкор мегардад, ин аст, ки Дониёл қавми Худоро дар рӯзҳои охир намояндагӣ мекунад, ки ҳам хатҳои дохилӣ ва ҳам хатҳои берунаи нубувватро дарк мекунанд.

> Дар соли сеюми Куруш, подшоҳи Форс, чизе бар Дониёл, ки номи ӯ Белтшасар хонда мешуд, ошкор гардид; ва он чиз рост буд, вале вақти муқарраршуда дароз буд; ва ӯ он чизро фаҳмид, ва рӯъёрро дарк намуд. Дониёл 10:1.

«Чиз», калимаи ибрии «dabar» аст, ва «рӯъё» — рӯъёи «mareh» мебошад. Ҳамчун пайғамбар, Дониёл қавми Худоро дар айёми охир намояндагӣ мекунад, ки камоли комили он саду чиҳилу чаҳор ҳазор аст. Соли сеюми Куруш Дониёлро дар хатти ислоҳоте ҷой медиҳад, ки дар вақти охир, дар соли 1989, оғоз ёфт. Дар «он айём», ки таърихи аз соли 1989 то қонуни якшанбеи ба зудӣ оянда дар Иёлоти Муттаҳидаро намояндагӣ мекунад, Дониёл се ҳафта мотам дошт. Дар хатти ислоҳоти саду чиҳилу чаҳор ҳазор, давраи мотам он сеюним рӯзро нишон медиҳад, ки дар он ду шоҳиди Ваҳй, боби ёздаҳ, дар кӯча мурдаанд. Кӯчаи он шаҳри бузурги Садӯм ва Миср, ки дар он ҷо низ Худованди мо маслуб шуда буд, ҳамчунин водии устухонҳои хушки мурдаи Ҳизқиёл мебошад.

Дар боби даҳум, Дониёл ба сурати Масеҳ дигаргун карда мешавад ва пеш аз он ки Ҷабраил рӯъёеро, ки Дониёл дида буд, тафсир намояд, се бор ба ӯ даст мерасонад. Он рӯъё боиси ҷудо шудани ду синфи парастандагон гардид. Инҷили ҷовидонӣ ҳамеша ду синфи парастандагонро ба вуҷуд меорад. Дониёл намояндаи он синфи парастандагон буд, ки ба сурати яксаду чилу чаҳор ҳазор нишон дода шудаанд, дар муқоиса бо он сине, ки аз рӯъё ба ҳарос гурехтанд.

То боби даҳум Ҷабраил се бор назди Дониёл омад, то рӯъёро таъбир намояд. Ӯ рӯъёҳои бобҳои ҳафтум ва ҳаштумро таъбир кард, ки салтанатҳоеро, ки дар пешгӯии Китоби Муқаддас омадаанд, ҳам дар зуҳури сиёсии онҳо (боби ҳафтум) ва ҳам дар зуҳури динии онҳо (боби ҳаштум) ба тасвир меоварданд. Сипас, дар боби нуҳум, Ҷабраил пешгӯии ду ҳазору сесадсоларо таъбир кард. Дар боби даҳум Ҷабраил меояд, то таъбиреро, ки дар боби нуҳум нотамом монда буд, ба анҷом расонад ва ба Дониёл таъбири он рӯъёеро бидиҳад, ки ду гурӯҳи парастандагонро ба вуҷуд овард. Ҷабраил нахуст дар ояти чордаҳум ба Дониёл шарҳи умумии он рӯъёро медиҳад.

> Ва алҳол омадаам, то туро бифаҳмонам, ки дар айёми охир бар қавми ту чӣ воқеъ хоҳад шуд; зеро ин рӯъё ҳанӯз барои рӯзҳои бисёр аст. Дониёл 10:14.

Рӯъёи Масеҳ, ки ду табақаи ибодаткунандагонро ба вуҷуд овард, он чиро намояндагӣ мекунад, ки дар айёми охир ба қавми Худо воқеъ хоҳад шуд. Тафсири бобҳои ҳафт ва ҳашт тафсири таърихе буд, ки бо зуҳур ва суқути подшоҳиҳое, ки дар пешгӯии Китоби Муқаддас тасвир шудаанд, намояндагӣ мегардид; инҳо мутаносибан бо ҳайвоноти дарранда ва ҳайвоноти қурбонгоҳ нишон дода шудаанд. Тафсири боби нӯҳум шарҳи муфассали давраҳои гуногуни пешгӯйонае буд, ки дар дохили пешгӯии ду ҳазору сесад сол намояндагӣ шудаанд. Ба гунаи муайян, рӯъёи Масеҳи ҷалолёфта дар боби даҳум он чиро намояндагӣ мекард, ки дар айёми охир ба қавми Худо воқеъ хоҳад шуд. Пеш аз он ки Ҷабраил ба баёни муфассали таърих оғоз намояд, ки он тафсири рӯъёи Масеҳи ҷалолёфта аст, ӯ ба Дониёл ёдрас мекунад, ки ӯ аллакай ба Дониёл гуфта буд, ки ин тафсир чиро намояндагӣ мекунад.

> Пас ӯ гуфт: «Оё медонӣ, ки барои чӣ назди ту омадаам? Ва акнун бозмегардам, то бо мири Форс биҷангам; ва ҳангоме ки ман берун равам, инак, мири Юнон хоҳад омад». Дониёл 10:20.

Ҷабраил ба Дониёл ёдрас мекунад, ки дар ояти чордаҳум ба ӯ гуфта буд, ки омадааст, то ба Дониёл фаҳмонад, ки дар рӯзҳои охир бар сари қавми Худо чӣ хоҳад омад, ва ӯ интизор дошт, ки Дониёл баёни зерини таърихи нубувватиро дар ҳамон замина дарк намояд. Дониёл аз ҳамон рӯзи аввале, ки ба мотам гирифтор шудан гирифт, дар ҷустуҷӯи фаҳмиши мушаххас буд.

> Пас ба ман гуфт: «Эй Дониёл, натарс; зеро аз рӯзи аввале ки дили худро ба фаҳмидан ва ба фурӯтан сохтани худат дар ҳузури Худои худ ниҳодӣ, суханони ту шунида шуданд, ва ман барои суханони ту омадаам. Аммо мири подшоҳии Форс бисту як рӯз ба ман муқовимат кард; вале инак, Микоил, яке аз мирони сарвар, омад, то ба ман ёрӣ расонад; ва ман он ҷо назди подшоҳони Форс мондам». Дониёл 10:12, 13.

Баъд аз се ҳафтаи мотамгирии Дониёл, ӯ рӯъёи Масеҳро дид, ки аз лиҳози нубувват бо он рӯъёи Масеҳ, ки Юҳанно дар Патмос шоҳиди он гардида буд, мувофиқат мекард.

> «Ҳеҷ касе камтар аз Худи Писари Худо ба Дониёл зоҳир нашуд. Ин тавсиф ба он тавсифе монанд аст, ки ба Юҳанно дода шуд, вақте ки Масеҳ бар ӯ дар ҷазираи Патмос ошкор гардид. Ҳоло Худованди мо бо паёмовари дигари осмонӣ меояд, то ба Дониёл биомӯзонад, ки дар рӯзҳои охир чӣ ба вуқӯъ хоҳад пайваст. Ин дониш ба Дониёл дода шуд ва бо илҳом барои мо, ки бар мо анҷомҳои ҷаҳон фаро расидаанд, сабт гардид.»

> «Ҳақиқатҳои бузурге, ки аз ҷониби Наҷотдиҳандаи ҷаҳон ошкор шудаанд, барои касонест, ки ҳақиқатро мисли ганҷҳои ниҳон ҷустуҷӯ мекунанд. Дониёл марди солхӯрдае буд. Ҳаёти ӯ дар миёни ҷозибаҳои дарбори бутпарастон сипарӣ гардида буд, ва зеҳни ӯ бо корҳои як империяи бузург машғул буд; аммо ӯ аз ҳамаи инҳо рӯй мегардонад, то ҷони худро дар ҳузури Худо фурӯтан созад ва дониши мақсадҳои Ҳаққи Таъолоро биҷӯяд. Ва дар ҷавоб ба илтиҷоҳои ӯ, нур аз саҳнҳои осмонӣ барои онҳое ирсол гардид, ки мебоист дар айёми охир зиндагӣ кунанд. Пас, мо бояд бо чӣ гуна ҷиддият Худоро биҷӯем, то Ӯ фаҳми моро бикушояд, то ҳақиқатҳоеро, ки аз Осмон ба мо оварда шудаанд, дарк намоем.

> «Ва ман, Дониёл, танҳо руъёро дидам; ва он мардоне ки бо ман буданд, руъёро надиданд; лекин ларзиши бузурге бар онҳо афтод, ба тавре ки гурехта рафтанд, то худро пинҳон кунанд…. Ва дар ман ҳеҷ қуввате намонд; зеро ҳусни ман дар ман ба фасод табдил ёфт, ва ман ҳеҷ қуввате нигоҳ дошта натавонистам». Чунин хоҳад буд таҷрибаи ҳар касе ки ба ростӣ тақдис ёфтааст. Ҳар қадар ки дидгоҳи онҳо нисбат ба бузургӣ, ҷалол ва камоли Масеҳ равшантар гардад, ҳамон қадар заъф ва нокомилии худро равшантар хоҳанд дид. Онҳо ҳеҷ майле нахоҳанд дошт, ки барои худ хислати бегуноҳиро даъво кунанд; он чизе ки дар худи онҳо дуруст ва зебо менамуд, дар муқоиса бо покӣ ва ҷалоли Масеҳ танҳо ношоиста ва фосидшаванда хоҳад намуд. Вақте ки одамон аз Худо ҷудо мебошанд, вақте ки назари онҳо ба Масеҳ бисёр норавшан аст, ҳамон вақт онҳо мегӯянд: «Ман бегуноҳам; ман тақдис ёфтаам».

> «Сипас Ҷабраил бар пайғамбар зоҳир шуд ва ба ӯ чунин хитоб кард: “Эй Дониёл, эй марди бисёр маҳбуб, суханонеро, ки ба ту мегӯям, бифаҳм ва рост биист; зеро акнун ман назди ту фиристода шудаам”. Ва ҳангоме ки ин суханро ба ман гуфт, ман ларзон бархостам. Он гоҳ ӯ ба ман гуфт: “Натарс, эй Дониёл; зеро аз рӯзи аввале ки дили худро ба фаҳмидан ва ба фурӯтан сохтани худ дар ҳузури Худои худ нигаронидӣ, суханони ту шунида шуданд, ва ман барои суханони ту омадаам”.»

> «Чӣ эҳтироми бузурге ба Дониёл аз ҷониби Ҷалоли Осмон зоҳир гардид! Ӯ бандаи ларзони Худро тасаллӣ медиҳад ва ӯро мутмаин месозад, ки дуояш дар Осмон шунида шудааст, ва дар ҷавоб ба он илтиҷои пурҳарорат, фаришта Ҷабраил фиристода шуд, то ба дили подшоҳи Форс таъсир расонад. Подшоҳ дар тӯли он се ҳафтае ки Дониёл рӯза медошт ва дуо мегуфт, ба таъсироти Рӯҳи Худо муқовимат мекард; аммо Шоҳзодаи Осмон, меъмори фариштагон, Микоил, фиристода шуд, то дили он подшоҳи саркашро бигардонад, то барои посух додан ба дуои Дониёл иқдоми қатъие ба амал оварад.

> «“Ва ҳангоме ки ӯ чунин суханонро ба ман гуфт, рӯйи худро сӯйи замин ниҳодам, ва гунг шудам. Ва инак, касе монанди шабоҳати писарони одам лабонамро ламс кард…. Ва гуфт: эй марди бисёр маҳбуб, матарс; осоиштагӣ бар ту бод; қавӣ бош, оре, қавӣ бош. Ва ҳангоме ки ӯ ба ман сухан гуфт, ман қувват ёфтам, ва гуфтам: бигзор оғоям сухан гӯяд; зеро ту маро қувват бахшидӣ.” Ҷалоли илоҳӣ, ки ба Дониёл ошкор гардида буд, чунон азим буд, ки ӯ натавонист ба он назар тоб оварад. Пас паёмовари Осмон дурахши ҳузури худро пӯшонид ва ба пайғамбар ҳамчун «касе монанди шабоҳати писарони одам» зоҳир шуд. Ӯ ба қудрати илоҳии Худ ин марди ростӣ ва имонро тақвият бахшид, то паёмеро, ки аз ҷониби Худо барояш фиристода шуда буд, бишнавад.»

> «Дониёл бандаи содиқи Ҳаққи Таоло буд. Умри дарози ӯ аз аъмоли наҷиби хизмат барои Парвардигораш пур буд. Покии хислат ва вафодории матини ӯро танҳо фурӯтании дил ва тавбаи ӯ дар ҳузури Худо баробар меоянд. Боз такрор мекунем: ҳаёти Дониёл намунаи илҳомбахши тақдиси ҳақиқӣ аст». Review and Herald, February 8, 1881.

Таҷрибаи Дониёл дар боби даҳум намояндаи қавми Худо дар айёмҳои охир аст, ки онҳо, мисли Дониёл ва Юҳанно, Ваҳйи Исои Масеҳро дарк мекунанд. Калиди ҷой додани Дониёл дар он таърихи набувватист, ки таҷрибаи ӯ дар он қарор дорад, бар он асос меёбад, ки ӯ дар мотам буд ва Микоил дар анҷоми бисту як рӯз фиристода шуд. Дар ояти аввал, Дониёл сабт мекунад, ки ӯ ҳам рӯъёҳои дохилӣ ва ҳам берунии набувватро дарк мекард. Пеш аз он бисту як рӯз, Дониёл фаҳмиши нопурраи он ду рӯъёро дошт, вале бо тафсири Ҷабраил, Дониёл «амр»-ро ва «рӯъё»-ро ҳамчун ваҳйҳои гуногун комилан дармеёбад.

> «Ҳангоме ки вақти анҷоми асорати ҳафтодсола наздик мешуд, зеҳни Дониёл ба пешгӯиҳои Ирмиё сахт машғул гардид. Ӯ дид, ки замоне фаро мерасад, ки Худо ба қавми баргузидаи Худ озмоиши дигаре хоҳад дод; ва бо рӯза, фурӯтанӣ ва дуо, ба хотири Исроил ба Худои Осмон илтиҷо намуд, бо ин суханон: “Эй Худованд, Худои бузург ва маҳиб, ки аҳд ва раҳматро барои онҳое нигоҳ медорӣ, ки Туро дӯст медоранд ва аҳкоми Туро риоят мекунанд”; мо гуноҳ кардаем, бадкорӣ намуда, шарорат варзидаем ва исён кардаем, ҳатто аз аҳкоми Ту ва аз довариҳои Ту рӯй гардондаем; ва ба бандагони Ту — анбиё, ки ба номи Ту ба подшоҳони мо, мирони мо ва падарони мо, ва ба тамоми қавми он замин сухан гуфтанд, гӯш надодаем.»

> «Ба ин суханон диққат диҳед. Дониёл содиқии худро дар пеши Худованд эълон намекунад. Ба ҷои он ки даъво кунад пок ва муқаддас аст, худро бо онони ҳақиқатан гунаҳкори Исроил яксон мешуморад. Ҳикмате ки Худо ба ӯ ато карда буд, ҳамон қадар аз ҳикмати ҳакимони ҷаҳон болотар буд, ки нури офтоби дурахшон дар осмон дар нисфирӯзӣ аз заифтарин ситора равшантар аст. Бо вуҷуди ин, ба дуое ки аз лабони ин марде, ки то ин дараҷа мавриди илтифоти Осмон қарор гирифта буд, бармеояд, тааммул намоед. Бо фурӯтании амиқ, бо ашкҳо ва бо даридагии дил, ӯ барои худ ва барои қавми худ илтиҷо мекунад. Ӯ ҷони худро дар пеши Худо ошкор месозад, пастии худро эътироф намуда, бузургӣ ва ҷалоли Худовандро иқрор мекунад.»

> «Бо чӣ ҷиддият ва сӯзиши рӯҳонӣ дуоҳои ӯ тавсиф меёбанд! Ӯ ҳарчи бештару бештар ба Худо наздик мешавад. Дасти имон ба боло дароз карда мешавад, то ваъдаҳои ҳаргиз нокомнашавандаи Ҳаққи Таолоро бигирад. Ҷони ӯ дар азоб мубориза мебарад. Ва ӯ далеле дорад, ки дуояш шунида шудааст. Ӯ эҳсос мекунад, ки ғалаба аз они ӯст. Агар мо, ҳамчун қавм, чунон дуо мекардем, ки Дониёл дуо кард, ва чунон мубориза мебурдем, ки ӯ мубориза бурд, ҷонҳои худро дар пеши Худо фурӯтан сохта, мо ҷавобҳои ошкоро ба илтиҷоҳои худ медидем, ҳамон гуна ки ба Дониёл ато гардида буданд. Бишнавед, ки чӣ гуна ӯ даъвои худро дар дарбори Осмон пеш мебарад:»

> «Эй Худои ман, гӯши Худро фуруд ор ва бишнав; чашмони Худро бикшо ва вайрониҳои моро ва шаҳреро, ки ба номи Ту хонда шудааст, бубин; зеро мо илтиҷоҳои худро пеши Ту на барои росткориҳои худ пешкаш мекунем, балки барои раҳмдилиҳои бузурги Ту. Эй Худованд, бишнав; эй Худованд, биёмурз; эй Худованд, гӯш андоз ва амал намо; таъхир макун, ба хотири Худат, эй Худои ман; зеро шаҳри Ту ва қавми Ту ба номи Ту хонда шудаанд. Ва ҳангоме ки ман сухан мегуфтам ва дуо мекардaм ва гуноҳи худ ва гуноҳи қавми худро эътироф менамудам, … ҳамон мард Ҷабраил, ки ӯро дар рӯъё дар ибтидо дида будам, бо парвози тез омада, назди вақти қурбонии шом ба ман расид.»

> «Ҳангоме ки дуои Дониёл боло мерафт, фаришта Ҷабраил аз дарборҳои осмонӣ бо шитоб фуруд омада, ба ӯ хабар дод, ки илтиҷоҳояш шунида ва иҷобат гардидаанд. Ба ин фариштаи пурқудрат супориш дода шуда буд, ки ба ӯ маҳорат ва фаҳмиш бахшад, — то асрори асрҳои ояндаро пеши ӯ бикшояд. Пас, дар ҳоле ки Дониёл бо ҷиддият мекӯшид ҳақиқатро бидонад ва дарк кунад, ӯ ба муошират бо фиристодаи ваколатдори Осмон оварда шуд.»

> «Марди Худо дуо мекард на барои як парвози эҳсоси хуш, балки барои шинохти иродаи илоҳӣ. Ва ин шинохтро ӯ на танҳо барои худ, балки барои қавми худ мехост. Бори гарони бузурги ӯ барои Исроил буд, ки ба маънои дақиқи калима шариати Худоро нигоҳ намедоштанд. Ӯ эътироф мекунад, ки ҳамаи мусибатҳои онҳо бар асари таҷовузҳояшон нисбат ба он шариати муқаддас бар сари онҳо омадааст. Ӯ мегӯяд: “Мо гуноҳ кардем, мо бадӣ содир намудем…. Зеро ки барои гуноҳҳои мо ва барои шароратҳои падарони мо, Уршалим ва қавми Ту назди ҳамаи атрофиёни мо мазаммат шудаанд.” Онҳо хусусияти вижа ва муқаддаси худро ҳамчун қавми баргузидаи Худо аз даст дода буданд. “Ва алҳол, эй Худои мо, дуои бандаи Худ ва илтиҷоҳои ӯро бишнав, ва рӯи Худро бар қудсгоҳи Худ, ки хароб гардидааст, тобон гардон.” Дили Дониёл бо иштиёқи шадид сӯи қудсгоҳи вайронаи Худо рӯ меоварад. Ӯ медонад, ки ободии он фақат ҳамон вақт барқарор шуда метавонад, ки Исроил аз таҷовузҳои худ ба шариати Худо тавба кунад ва фурӯтан, содиқ ва фармонбардор гардад.»

> «Дар ҷавоб ба илтиҷои ӯ, Дониёл на танҳо нур ва ростиро, ки худи ӯ ва қавмаш бештар аз ҳама ба он муҳтоҷ буданд, дарёфт кард, балки ҳамчунин манзарае аз воқеаҳои бузурги ояндаро, ҳатто то ба омадани Наҷотдиҳандаи ҷаҳон, гирифт. Онҳое ки даъво мекунанд муқаддас шудаанд, дар ҳоле ки ҳеҷ хоҳише надоранд Навиштаҳоро ҷустуҷӯ кунанд ё дар дуо бо Худо ҷидду ҷаҳд намоянд, то дарки равшантаре аз ҳақиқати Китоби Муқаддас ба даст оваранд, намедонанд ки муқаддасшавии ҳақиқӣ чист.

> Ҳар кӣ бо дил ба каломи Худо имон оварад, барои донистани иродаи Ӯ гурусна ва ташна хоҳад буд. Худо муаллифи ҳақиқат аст. Ӯ фаҳмиши тирагаштаро равшан месозад ва ба зеҳни инсон қудрат мебахшад, то ҳақиқатҳоеро, ки Ӯ ошкор намудааст, дарёбад ва дарк кунад.

> «Дониёл бо Худо сухан мегуфт. Осмон пеши ӯ кушода шуд. Аммо шарафҳои волое, ки ба ӯ ато гардиданд, натиҷаи фурӯтанӣ ва ҷустуҷӯи ҷиддӣ буданд. Ӯ чунин намеандешид, чунон ки бисёре дар замони ҳозира меандешанд, ки муҳим нест мо ба чӣ имон дорем, агар танҳо ростқавл бошем ва Исоро дӯст дорем. Муҳаббати ҳақиқӣ ба Исо ба таҳқиқи ниҳоят дақиқ ва ҷиддии он ки ҳақиқат чист, хоҳад бурд. Масеҳ дуо кард, ки шогирдонаш ба василаи ҳақиқат тақдис карда шаванд. Он ки аз ҳад танбал аст, то барои ҳақиқат бо изтироб ва дуо ҷустуҷӯ кунад, вогузошта хоҳад шуд, то гумроҳиҳоро бипазирад, ки онҳо ҳалокати ҷони ӯро ба бор хоҳанд овард.»

> «Дар вақти ташрифи Ҷабраил, набӣ Дониёл қодир набуд, ки таълими минбаъдаро қабул намояд; аммо пас аз чанд сол, бо хоҳиши он ки дар бораи мавзӯъҳое, ки ҳанӯз пурра шарҳ дода нашуда буданд, бештар бидонад, ӯ боз худро ба ҷустуҷӯи нур ва ҳикмат аз ҷониби Худо вогузошт. “Дар он рӯзҳо ман, Дониёл, се ҳафтаи тамом мотам доштам. Нони лазиз нахӯрдам, ва на гӯшт ва на шароб ба даҳонам даромад, ва тамоман худро равған накардам…. Пас чашмони худро боло бардоштам ва нигаристам, ва инак, марде дар катон либоспӯш, ки миёнаш бо тиллои ноб аз Ӯфоз баста шуда буд. Бадани ӯ низ мисли забарҷад буд, ва рӯяш мисли намуди барқ, ва чашмонаш мисли чароғҳои оташ, ва бозуҳояш ва пойҳояш ба ранг мисли биринҷии сайқалёфта, ва овози суханонаш мисли овози издиҳом.”

> «На касе ҷуз Писари Худо ба Дониёл зоҳир нагардид. Ин тасвир ба он тасвире монанд аст, ки аз ҷониби Юҳанно дода шудааст, вақте ки Масеҳ бар ҷазираи Патмос ба ӯ ошкор карда шуд. Худованди мо акнун бо фиристодаи дигари осмонӣ меояд, то ба Дониёл он чиро таълим диҳад, ки дар рӯзҳои охир ба вуқӯъ хоҳад пайваст. Ин дониш ба Дониёл дода шуд ва бо илҳом барои мо, ки бар онҳо анҷомҳои ҷаҳон фаро расидаанд, сабт гардид». Review and Herald, February 8, 1881.

Тафсире, ки Ҷабраил — «фариштаи вакилшудаи осмон» — ба Дониёл меовард, такмили он тафсире буд, ки ӯ оғоз карда буд дар боби нӯҳум ба Дониёл пешниҳод намояд. Методологияи «сатр бар сатр» тақозо мекунад, ки мо тафсир ва шароити марбут ба ҳар ду боби нӯҳ ва даҳро бо ҳам мувофиқ созем, то тасвири нубувватиро ба дурустӣ тафкик намоем. Маҳз дар ин тафсир аст, ки рӯъёҳои дарёҳои Улай ва Ҳиддекел ба ҳам мепайванданд.

Дониёл аз китобҳои Ирмиё ва Мусо фаҳмида буд, ки наҷоти қавми Худо наздик аст. Бо ин кор, Дониёл қавми Худоро дар айёми охир муаррифӣ мекунад, ки мефаҳманд, наҷоти ниҳоии қавми Худо наздик аст. Он қавми айёми охир дарк хоҳанд кард, ки онҳо аз ҷиҳати рӯҳонӣ пароканда шудаанд, чунон ки инро Дониёл муаррифӣ мекунад, ки ӯ ба асорати ҳафтодсола дар Бобил пароканда гардида буд. Он гоҳ онҳо хоҳанд фаҳмид, ки онҳо, мисли Дониёл, бояд ба ҳолати парокандагии худ он гуна посухе зоҳир намоянд, ки бо давое, ки бо «ҳафт маротиба» дар боби бисту шашуми китоби Левизодагон муаррифӣ шудааст, мувофиқат мекунад.

Вақте ки таҷрибаи фурӯтанӣ, ки аз ҷониби Дониёл рамзгузорӣ шудааст ва аз ҷониби илоҷе, ки дар Ибодот бисту шаш баён гардидааст, талаб карда мешавад, дар рӯзҳои охир зоҳир гардад, қавми Худо дар рӯзҳои охир барои як давраи муайяни вақт мотам дошта хоҳанд буд. Он давраи вақт ҳангоме ба анҷом мерасад, ки Микоил, фариштаи муқаддас, фуруд ояд.

Мо ин омӯзишро дар мақолаи навбатӣ идома хоҳем дод.

> Ва шумо дар миёни халқҳо нобуд хоҳед шуд, ва замини душманонатон шуморо хоҳад фурӯ бурд. Ва онҳое ки аз шумо боқӣ монанд, дар заминҳои душманонашон аз гуноҳи худ пажмурда хоҳанд шуд; ва ҳамчунин аз гуноҳҳои падарони худ бо онҳо пажмурда хоҳанд шуд. Агар ба гуноҳи худ ва ба гуноҳи падарони худ, бо хиёнате ки ба Ман хиёнат карданд, иқрор намоянд, ва ҳамчунин эътироф кунанд, ки ба зидди Ман роҳ рафтаанд; ва ки Ман низ ба зидди онҳо роҳ рафтам, ва онҳоро ба замини душманонашон овардам; агар он гоҳ дилҳои номахтуни онҳо фурӯтан гардад, ва онҳо он гоҳ ҷазои гуноҳи худро бипазиранд: он гоҳ Ман аҳди Худро бо Яъқуб ба ёд хоҳам овард, ва аҳди Худро бо Исҳоқ низ, ва аҳди Худро бо Иброҳим низ ба ёд хоҳам овард; ва заминро ба ёд хоҳам овард. Ва замин аз онҳо холӣ хоҳад монд, ва шанбеиҳои худро баҳравар хоҳад шуд, дар ҳоле ки бе онҳо вайрона хоҳад хобид; ва онҳо ҷазои гуноҳи худро хоҳанд пазируфт; зеро, бале зеро ки аҳкоми Маро хор шумурданд, ва ҷони онҳо аз фароизи Ман нафрат дошт. Ва бо вуҷуди ҳамаи ин, вақте ки онҳо дар замини душманонашон бошанд, Ман онҳоро рад нахоҳам кард, ва аз онҳо нафрат нахоҳам дошт, то онҳоро тамоман ҳалок созам ва аҳди Худро бо онҳо бишканам; зеро Ман Худованд Худои онҳо ҳастам. Аммо Ман ба хотири онҳо аҳди аҷдодонашонро ба ёд хоҳам овард, ки онҳоро аз замини Миср пеши назари халқҳо берун овардам, то Худои онҳо бошам: Ман Худованд ҳастам. Ибодат 26:38–45.

Back to Articles