Article

# Китоби Дониёл — Яксаду шасту нуҳум

Кушодани риштаҳои нубувватӣ: Дарки рамзшиносии «Қалъа» дар Дониёл

Author

Jeff Pippenger

Published

March 31, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Ояти даҳуми боби ёздаҳуми Дониёл паёми дохилӣ ва хориҷиро бо вожаи «қалъа» ба ҳам мепайвандад. Иртиботе ки он бо пешгӯии шасту панҷсолаи Ишаъё барқарор мекунад, «қалъа»-и пешгӯии хориҷиро ҳамчун Русия муайян месозад, ва «қалъа»-и дохилии маъбадро низ, ки Масеҳ дар айни ҳамон таърих барпо мекунад. Қалъаи хориҷӣ, ки дар ояти сию як зикр шудааст ва ҳамчун «мақдиси қувват» муайян гардидааст, подшоҳ ё подшоҳии заминиро ифода менамояд. Қалъаи дохилӣ, ё мақдиси дохилии қувват, ҳамон маъбадест, ки Паёмовари Аҳд онро дар чиҳилу шаш сол барпо мекунад.

Дар Муқаддастарин Ҷои он маъбад (қалъа), Худо дар ҷойҳои осмонӣ нишастааст.

Дар китоби Дониёл ду калимаи ибронӣ ҳар ду ба «мақдас» тарҷума шудаанд. Яке «miqdash» аст, ва дигаре «qodesh». «Miqdash» метавонад мақдаси бутпарастиро, ё мақдаси Худоро, ё ҳатто як қалъаро ифода намояд. «Qodesh» бошад, дар Китоби Муқаддас танҳо барои ифода кардани мақдаси Худо истифода мешавад. «Мақдас» (miqdash)-и қувват (қалъа), дар ояти сию якуми боби ёздаҳуми Дониёл, ҳамчун «мақдаси қувват» тарҷума шудааст, ва калимаи ибронӣ, ки дар он ҷо ба «мақдас» тарҷума шудааст, «miqdash» мебошад, ки он шаҳри Румро ифода мекунад, ки рамзи қудрати Рум дар таърихи ҳам Руми бутпараст ва ҳам Руми папагӣ мебошад. Дониёл ин ду калимаи ибронро бо бисёр эҳтиёткорӣ ба кор бурдааст. Дар оятҳое, ки сутуни марказии Адвентизм мебошанд, мо калимаи «мақдас»-ро меёбем.

> Пас шунидам, ки яке аз муқаддасон сухан мегуфт; ва муқаддаси дигар ба он муқаддасе, ки сухан мегуфт, гуфт: «То кай ин рӯъё дар бораи қурбонии доимӣ ва исёни вайронгар хоҳад буд, то ки ҳам қудсгоҳ ва ҳам лашкар поймол гарданд?» Ва ӯ ба ман гуфт: «То ду ҳазору сесад рӯз; пас аз он қудсгоҳ пок хоҳад шуд». Дониёл 8:13, 14.

Калимаи ибронӣ, ки дар ҳар ду оят ба сурати «мақдасгоҳ» тарҷума шудааст, «qodesh» мебошад ва танҳо барои ифода кардани мақдасгоҳи Худо ба кор меравад. Дар ояти ёздаҳум, ки Руми бутпараст ва ба таври мушаххас маъбади Пантеонро дар Шаҳри Рум муайян мекунад, мо калимаи «мақдасгоҳ»-ро меёбем, аммо дар он оят ин калимаи ибронӣ «miqdash» аст.

> Бале, ӯ худро ҳатто то Сарвари лашкар бузург сохт, ва ба воситаи ӯ қурбонии ҳаррӯза бардошта шуд, ва макони қудсгоҳи ӯ вайрон карда шуд. Дониёл 8:11.

«Мақдис»-и «қувват» дар ояти сию якуми Дониёл ёздаҳон калимаи ибронии «miqdash» аст, ва он дар иртибот бо калимаи иброние меояд, ки дар оятҳои ҳафтум ва даҳуми боби ёздаҳон ба «қалъа» тарҷума шудааст. Дар ояти ҳафтум подшоҳи ҷануб рост ба шаҳри Рум даромада, подшоҳи шимолро асир гирифт, зеро ӯ ба қалъаи вай дохил шуд; аммо дар ояти даҳум подшоҳи шимол танҳо «то» назди «қалъа» меравад, зеро ӯ дар сарҳади миёни подшоҳии худ ва Миср бозистод. Ояти баъдӣ маҳз ба сарҳади Рофиё муроҷиат мекард. «Мақдис»-и «қувват» дар ояти сию якум ҳамон «miqdash»-и «қалъа» мебошад.

Ҷанги сарҳадӣ дар Рафия ҷанги сарҳадиро дар Украина ба таври намунавӣ ифода мекунад. Он таърихи нубувватӣ бо дарки он шинохта мешавад, ки «сар» подшоҳӣ ё подшоҳ аст; он қалъаи қуввати ӯст, аммо нубувват ба ҳақиқати дохилӣ ва хориҷӣ муроҷиат мекунад. «Мақбараи қувват» барои хатти хориҷӣ бо муқаддасгоҳи «miqdash» ифода шудааст, ва муқаддасгоҳи қувват барои хатти дохилӣ бо муқаддасгоҳи «qodesh» ифода шудааст.

Солҳои 1844 то 1863 хатти таърихи пешгӯёнаеро ифода мекунанд, ки муҳргузории саду чилу чор ҳазорро нишон медиҳад. Ду ҳазору панҷсаду бист соли парокандагӣ бар зидди подшоҳии шимолӣ дар соли 1798 ба анҷом расид, ва ҳамон хатти ду ҳазору панҷсаду бистсола бар зидди подшоҳии ҷанубӣ дар соли 1844 ба поён расид. Ин ду хат табиати поёнии инсоният ва табиати олии инсониятро намояндагӣ мекунанд. Табиате, ки поёнӣ аст ва бо подшоҳии шимолӣ ифода мешавад, ҷисм аст, ва табиати олӣ сар аст. Сар пойтахти подшоҳист, ва он подшоҳ аст. Барои ин тасвир Масеҳ Яҳудо, яъне подшоҳии ҷанубиро, баргузид, то Номи Худро дар он ҷо қарор диҳад, ва шаҳри пойтахт Ерусалим аст. Ерусалим ҷоест, ки қудсгоҳи ҳақиқии қувват дар он ҷойгир аст, ва дар он қудсгоҳ толори тахт барои подшоҳе ҳаст, ки сар аст.

«Ҳафт замон»-и Ибодот бисту шаш ҳақиқати ниҳоии мӯҳргузор дар соли 1856 буд, ки мақсад аз он қувват бахшидан ба як парчам буд, то кор ба анҷом расад. Аз соли 1844 то 1863, Масеҳ қасд дошт Илоҳияти Худро бо инсоният барои абадият муттаҳид созад, аммо инсоният исён кард.

Ӯ дар он вақт қодир набуд, ки табиати поёнии инсонро дигаргун созад, зеро ин ҳодиса дар омадани дуюми Ӯ ба вуқӯъ меояд. Пас Ӯ табиати олии инсонро ба сурати Худ табдил хоҳад дод, ба воситаи пайвастани сари инсоният бо сари Илоҳият. Сар пойтахти подшоҳӣ буд. Сар подшоҳ буд, ва ҳангоме ки Масеҳ он дигаргунсозии Илоҳиятро, ки бо инсоният муттаҳид мегардад, ба амал меоварад, Ӯ сари ҳам инсоният ва ҳам Илоҳиятро дар муқаддасгоҳи Уршалим, дар Қудси Қудсҳо, ки дар он ҷо Масеҳ бо Падари Худ нишастааст, ба ҳам мепайвандад.

> Ба ҳар кӣ ғолиб ояд, ато хоҳам кард, ки бо Ман бар тахти Ман бинишинад, чунон ки Ман низ ғолиб омадам ва бо Падари Худ бар тахти Ӯ нишастаам. Ҳар кӣ гӯш дорад, бишнавад, ки Рӯҳ ба калисоҳо чӣ мегӯяд. Ваҳй 3:21, 22.

Масеҳ ваъда медиҳад, ки онҳое (лоудикиён), ки, чунон ки Ӯ ғолиб омад, ғолиб оянд (ва филаделфиён гарданд), бо Ӯ дар ҷойҳои осмонӣ хоҳанд нишаст.

> ки Ӯро дар Масеҳ ба амал овард, ҳангоме ки Ӯро аз мурдагон эҳьё намуд ва дар осмонҳо ба дасти рости Худ нишонд, … ва моро низ бо Ӯ якҷо эҳьё кард ва дар ҷойҳои осмонӣ дар Масеҳ Исо якҷо нишонд. Эфсӯсиён 1:20; 2:6.

Ҳамроҳ шудани ду чӯби Ҳизқиёл (инсоният бо Илоҳият) дар муқаддасгоҳи қуввати Худо (qodesh) анҷом меёбад, маҳз дар ҳамон вақте ки қалъаи қувват (miqdash) ҳамчун калиди набавӣ шинохта мешавад, ки ҳар ду хатти дохилӣ ва хориҷии набувватро ба ҳам мепайвандад, ки Ҷабраил омада буд, то Дониёлро фаҳмонад дар бораи он чи бар сари қавми Худо дар вақти мӯҳргузории яксаду чиҳилу чор ҳазор хоҳад омад. Масеҳ мехост ин корро дар таърихи миллерӣ анҷом диҳад, аммо ин кор бо исёни соли 1863 барҳам дода шуд; вале таърихи аз 1844 то 1863 ҳамоно ҳамчун хатте боқӣ мемонад, ки он кори кӯшишшуда را тасвир мекунад.

Ояти даҳуми боби ёздаҳуми Дониёл калиди дарки паёми дохилӣ ва берунии оятҳои ёздаҳ то понздаҳумро дар бар мегирад, ки дар соли 2014 ба таърихи нубувватии мо ворид гардиданд. Ояти даҳум соли 1989-ро муайян мекунад, ки он замони интиҳо дар ҷунбиши ислоҳоти яксаду чилу чаҳор ҳазор аст, аммо ҳамчунин он калидеро низ дар бар дорад, ки имкон медиҳад соли 2014 ҳамчун нишонаи роҳ дар таърихи мӯҳргузорӣ шинохта шавад.

Дар 22 октябри соли 1844 Пайғомбари Аҳд ногаҳон ба маъбаде омад, ки Худи Ӯ онро барпо карда буд. Ин нишона 11 сентябри соли 2001-ро тимсол мекунад, вақте ки фариштаи сеюм боз омад ва карнайи ҳафтум боз ба садо даромад. Сипас таърихи солҳои 1840 то 1844 низ мебоист такрор мешуд, зеро фариштае, ки 11 августи соли 1840 нозил шуд, ҷуз Исои Масеҳ шахсияти камтаре набуд, ва кори Ӯ ин буд, ки заминро бо ҷалоли Худ равшан созад.

Солҳои 1840 то 1844 ҳамчунин давраи аз 11 сентябри 2001 то қонуни якшанбеи ба зудӣ омадаро ифода мекунад, чунон ки солҳои 1844 то 1863 низ давраи аз 11 сентябри 2001 то қонуни якшанбеи ба зудӣ омадаро ифода менамояд. Хоҳар Уайт таърихи соли 1844-ро бо таърихи салиб мутобиқ месозад, ва салиб тақсимшавии ду таърихи сесолаюнимаро ифода мекунад, ки ҳар ду бо ҳамдигар мутобиқат доранд. Салиб собит месозад, ки таърихи пешин, ки аз соли 1840 оғоз ёфта дар соли 1844 анҷом меёбад, ва таърихи баъдӣ то соли 1863, ду таърихи мувозӣ мебошанд, ки ҳар ду давраи мӯҳргузориро ифода мекунанд.

Хати аввал аз соли 1840 то 1844 пирӯзии адвентистони Филаделфияро ифода мекунад; хати дигар аз соли 1844 то 1863 нокомии адвентистони Лаодикияро ифода менамояд. Ҳар ду табақа дар боби даҳуми китоби Дониёл нишон дода шудаанд, зеро Дониёл, ки бокираҳои донои пирӯзмандро дар вақти муҳргузории яксаду чиҳилу чор ҳазор намояндагӣ мекард, рӯъёро дид, аммо онҳое ки бо ӯ буданд, аз рӯъё гурехтанд.

> Ва дар рӯзи бисту чоруми моҳи аввал, ҳангоме ки ман дар канори дарёи бузург, яъне Ҳиддақал, будам, чашмони худро боло карда, назар андохтам, ва инак, марде муайяне, ки либоси катонӣ дар бар дошт ва камараш бо тиллои ноби Ӯфоз баста шуда буд. Баданаш низ мисли забарҷад буд, ва рӯяш чун намуди барқ, ва чашмонаш мисли чароғҳои оташ, ва бозувону пойҳояш ба ранги мисли мисини сайқалёфта, ва овози суханонаш мисли овози анбӯҳи мардум буд. Ва танҳо ман, Дониёл, ин рӯъёро дидам; зеро мардоне ки бо ман буданд, рӯъёро надиданд; лекин ларзиши азиме бар онҳо афтод, ба тавре ки гурехта рафтанд, то худро пинҳон кунанд. Дониёл 10:4–7.

Дар боби ҳафтуми Дониёл, пас аз он ки Дониёл рӯъёи ваҳшиёни даррандаро дид, Ҷабраил омад, то рӯъёро шарҳ диҳад.

> Ман, Дониёл, дар рӯҳи худ андаруни ҷисмам ғамгин шудам, ва рӯъёҳои сари ман маро музтариб гардониданд. Ба яке аз ҳозирон наздик шудам, ва аз ӯ ҳақиқати ҳамаи инро пурсидам. Пас ӯ ба ман гуфт ва таъбири ин чизҳоро ба ман маълум сохт. Дониёл 7:15, 16.

Дар боби ҳаштуми Дониёл, пас аз он ки Дониёл рӯъёи ҳайвоноти муқаддасгоҳро дида буд, Ҷабраил омад, то он рӯъёро шарҳ диҳад.

> Ва чунин воқеъ шуд: ҳангоме ки ман, яъне ман Дониёл, рӯъёро дидам ва дар талаби маънои он будам, инак, пеши ман касе истод, ки ба намуди одам буд. Ва ман овози одамиро аз миёни соҳилҳои Ӯлой шунидам, ки нидо карда, гуфт: «Эй Ҷабраил, ин шахсро водор намо, то рӯъёро бифаҳмад». Дониёл 8:15, 16.

Дар боби нӯҳуми Дониёл, баъд аз он ки Дониёл шумораи солҳоеро, ки Ирмиё муайян карда буд ва дар навиштаҳои Мусо ҳам ҳамчун лаънат ва ҳам ҳамчун қасами Худо ифода ёфта буданд, дарк намуд, Ҷабраил омад, то рӯъёро шарҳ диҳад.

> Ва ҳангоме ки ман сухан мегуфтам, ва дуо мекардем, ва гуноҳи худро ва гуноҳи қавми худ Исроилро эътироф менамудам, ва илтиҷои худро назди Худованд Худои ман барои кӯҳи муқаддаси Худои худ пешкаш мекардам; оре, ҳангоме ки ман дар дуо сухан мегуфтам, ҳамон мард Ҷабраил, ки ӯро дар рӯъёи аввал дида будам, бо парвози тез расида, тақрибан дар вақти қурбонии шом ба ман расид. Ва ӯ маро огоҳонид, ва бо ман сухан гуфт, ва гуфт: «Эй Дониёл, акнун ман омадаам, то ба ту ҳикмат ва фаҳм бидиҳам». Дониёл 9:20–22.

Аз ин рӯ, бар пояи се шоҳид, ки ҳама аз китоби Дониёланд, ҳангоме ки Ҷабраил дар боби даҳум ба Дониёл мегӯяд, ки омадааст то Дониёлро бифаҳмонад, ки дар айёми охир ба сари қавми Худо чӣ хоҳад омад, Ҷабраил он рӯъёи сабабсози муаннас — «marah»-ро, ки Дониёл дида буд ва синфи дигарион аз он гурехта буданд, тафсир мекунад.

> Ва ҳоло омадаам, то ба ту бифаҳмонам, ки дар айёми охир бар қавми ту чӣ воқеъ хоҳад шуд; зеро ин рӯъё ҳанӯз барои рӯзҳои бисёр аст. Дониёл 10:14.

Рӯъёе ки Дониёл дида буд ва боиси ҷудоии имондорон гардид, ҳамон рӯъёи зуҳури Масеҳ буд, рӯъёи ду ҳазору сесад сол; аммо он ифодаи занонаи он рӯъё буд. Фаҳмиши рӯъёи зуҳури ногаҳонии Масеҳ ҳамчун Паёмбари Аҳд буд, ки Дониёлро (ва онҳоеро, ки Дониёл намояндагӣ мекунад) ба симои Масеҳ дигаргун сохт. Он чи ки «дар айёми охир ба қавми Худо воқеъ мешавад», ба воситаи таърихи миллеритҳо аз соли 1840 то 1844, инчунин ба воситаи миллеритҳо аз соли 1844 то 1863 муаррифӣ мегардад. Як гурӯҳ аз он рӯъё дар исён мегурезад, ва гурӯҳи дигар бо имон аз паси Масеҳ ба Қудси қудсҳо меравад, то ки бо Ӯ дар ҷойҳои осмонӣ нишинад.

Вале ҳангоме ки Ҷабраил рӯъёеро, ки дар он халқи рӯзҳои охири Худо ба сурати Масеҳ дигаргун гардонда мешаванд, тафсир мекунад, ӯ таърихи зоҳирии ҷаҳонро баён месозад. Рӯъёи Дониёл дар бораи Масеҳ аз ҷониби Ҷабраил ҳамчун таърихи зоҳирии замони муҳргузории яксаду чилу чор ҳазор тафсир карда шуд. Ҳангоме ки дар тафсири Ҷабраил ба таърихи 11 сентябри соли 2001 расида мешавад, он таърихе ки ҳамчун пешгузашта ба қонуни рӯзи якшанбеи ояти шонздаҳ таъкид мегардад, танҳо бо калиди фаҳмише шинохта мешавад, ки дар ояти даҳум ҳамчун «қалъа» муаррифӣ шудааст. Дар 11 сентябри соли 2001 таъсири ҳар як рӯъё чун чархҳо дар миёни чархҳо ба зуҳур оғоз кард.

> Ва каломи Худованд бар ман нозил шуда, гуфт: «Эй писари одам, ин чӣ масалест, ки шумо дар замини Исроил доред ва мегӯед: “Рӯзҳо тӯл мекашанд, ва ҳар рӯъё ботил мегардад”? Пас ба онҳо бигӯ: Ҳамин тавр Худованд Худо мегӯяд: “Ман ин масалро аз байн хоҳам бурд, ва дигар онро дар Исроил ҳамчун масал ба кор нахоҳанд бурд; балки ба онҳо бигӯ: ‘Рӯзҳо наздиканд, ва анҷоми ҳар рӯъё низ.’ Зеро дигар дар миёни хонадони Исроил ҳеҷ рӯъёи ботил ва ҳеҷ фолбинии хушомадгӯёна нахоҳад буд. Зеро Ман Худованд ҳастам: сухан хоҳам гуфт, ва каломе ки Ман мегӯям, ба вуқӯъ хоҳад пайваст; дигар ба таъхир нахоҳад афтод. Зеро дар рӯзгори шумо, эй хонадони саркаш, Ман каломро хоҳам гуфт ва онро ба иҷро хоҳам расонд», мегӯяд Худованд Худо». Боз каломи Худованд бар ман нозил шуда, гуфт: «Эй писари одам, инак, аҳли хонадони Исроил мегӯянд: “Рӯъёе ки ӯ мебинад, барои рӯзҳои бисёр баъд аст, ва ӯ дар бораи замонҳои дур нубувват мекунад”. Пас ба онҳо бигӯ: “Ҳамин тавр Худованд Худо мегӯяд: дигар ҳеҷ яке аз суханони Ман ба таъхир нахоҳад афтод, балки каломе ки гуфтаам, ба амал хоҳад омад”, мегӯяд Худованд Худо». Ҳизқиёл 12:21–28.

Аз ҳамаи чархҳои нубувватие, ки дар он таърих дар дохили чархҳои дигари нубувватӣ давр мезананд, як чарх ҳаст, ки Илҳом ба шогирдони нубуввати рӯзҳои охир маълум кардааст, ки ҳамон чархест, ки тақдири абадии онҳо ба воситаи он ҳал хоҳад шуд. Қоида бар қоида, он чарх ҳамчунин бояд ҳамон рӯъёе бошад, ки Дониёл дид ва ӯро ба сурати Масеҳ дигаргун сохт, зеро он рӯъё он чизеро муайян мекунад, ки дар рӯзҳои охир ба сари қавми Худо меояд.

> «Худованд ба ман равшан нишон додааст, ки сурати ҳайвон пеш аз баста шудани вақти имтиҳон ташаккул хоҳад ёфт; зеро он барои қавми Худо озмоиши бузург хоҳад буд, ки тавассути он сарнавишти абадии онҳо ҳал карда мешавад. Мавқеи шумо чунон омехтаи бесарусомони номувофиқист, ки фақат андаке фирефта хоҳанд шуд.

> «Дар Ваҳйи 13 ин мавзӯъ ба таври ошкоро баён шудааст; [Ваҳйи 13:11–17, иқтибос оварда шудааст].»

> «Ин санҷишест, ки халқи Худо бояд пеш аз муҳр зада шуданашон онро дошта бошанд. Ҳамаи онҳое, ки вафодории худро ба Худо бо риоя кардани қонуни Ӯ ва бо саркашӣ аз пазируфтани шанбеи сохтаю қалбакӣ исбот карданд, зери парчами Худованд Худои Яҳува қарор хоҳанд гирифт ва мӯҳри Худои зиндаро хоҳанд гирифт. Аммо онҳое, ки аз ҳақиқати осмонӣ даст мекашанд ва шанбеи якшанберо мепазиранд, нишони ҳайвонро хоҳанд гирифт». Manuscript Releases, volume 15, 15.

Санҷише, ки ҳамчун санҷиши сурати ҳайвон муайян карда мешавад, дуҷониба аст. Он ҳамон санҷишест, ки аз донишҷӯи нубувват талаб мекунад рушди сурати ҳайвонро — ки ҳампайвастагии калисо ва давлат дар Иёлоти Муттаҳида пеш аз қонуни якшанбегӣ мебошад — бишиносад. Он ҳамчунин санҷишест, ки дар даруни онҳое ки аз ҷониби Дониёл ё онҳое ки гурехтанд намояндагӣ мешаванд, ё сурати ҳайвонро ё сурати Масеҳро ба вуҷуд меоварад. Ҷудошавӣ бар он асос меёбад, ки оё он бокирагон, чунон ки Дониёл дид, «ин рӯъёи бузургро мебинанд», ё аз он рӯъё мегурезанд. Калиди дидани рӯъёи бузургро калимаи «қалъа» ифода мекунад.

Мо ин омӯзишро дар мақолаи навбатӣ идома хоҳем дод.

> «Он фариштаи пурқудрате, ки ба Юҳанно таълим медод, ҷуз Исои Масеҳ шахсияти дигаре набуд. Гузоштани пои рости Ӯ бар баҳр ва пои чапи Ӯ бар хушкӣ нишон медиҳад, ки Ӯ дар саҳнаҳои хотимавии ҷидоли бузург бо Шайтон чӣ нақшеро иҷро мекунад. Ин мавқеъ қудрат ва ҳокимияти олии Ӯро бар тамоми замин ифода мекунад. Ин ҷидол аз асре ба аср пурзӯртар ва қатъитар мегардид ва ҳамин тавр идома хоҳад ёфт, то ба саҳнаҳои хотимавӣ, вақте ки амалиёти моҳиронаи қувваҳои зулмот ба авҷи худ хоҳад расид. Шайтон, ки бо одамони шарир муттаҳид шудааст, тамоми ҷаҳон ва калисоҳоеро, ки муҳаббати ҳақро қабул намекунанд, фиреб хоҳад дод. Аммо он фариштаи пурқудрат диққатро талаб мекунад. Ӯ бо овози баланд нидо мекунад. Ӯ бояд қудрат ва ҳокимияти овози Худро ба онҳое нишон диҳад, ки бо Шайтон барои муқобилат бо ҳақ муттаҳид шудаанд.»

> «Пас аз он ки ин ҳафт раъд овозҳои худро бароварданд, ба Юҳанно, ҳамчунон ки ба Дониёл дар бораи китоби хурд, чунин амр дода мешавад: “Он чиро, ки ҳафт раъд гуфтаанд, мӯҳр зан”. Инҳо ба воқеаҳои оянда тааллуқ доранд, ки дар навбати худ ошкор хоҳанд шуд. Дониёл дар қуръаи худ дар охири айём хоҳад истод. Юҳанно китоби хурдро кушоданашударо мебинад. Он гоҳ нубувватҳои Дониёл ҷойи муносиби худро дар паёмҳои фариштаи якум, дуюм ва сеюм, ки бояд ба ҷаҳон дода шаванд, меёбанд. Кушода шудани китоби хурд паёме буд вобаста ба вақт.»

> «Китобҳои Дониёл ва Ваҳй яканд. Яке нубувват аст, дигаре ваҳй; яке китобест мӯҳршуда, дигаре китобест кушодашуда. Юҳанно асрореро, ки раъдҳо баён карданд, шунид, аммо ба ӯ амр шуд, ки онҳоро нанависад.

> «Нуре махсусе, ки ба Юҳанно дода шуда буд ва дар ҳафт раъд баён гардид, тасвири воқеаҳое буд, ки зери паёмҳои фариштаи якум ва дуюм ба вуқӯъ мепайвастанд». The Seventh-day Adventist Bible Commentary, ҷилди 7, 971.

Back to Articles