Article

# Китоби Дониёл — Яксаду шасту якум

Нақши Рум дар пойдор сохтани рӯъёи пешгӯии Китоби Муқаддас: баррасии муфассали боби ёздаҳуми Дониёл

Author

Jeff Pippenger

Published

March 27, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Рӯъёи боби ёздаҳуми Дониёл нуқтаи асосии истинод барои ҳамаи рӯъёҳои пешгӯии Китоби Муқаддас аст, ва рӯъёи боби ёздаҳум бо рамзи Рум устувор гардонда шудааст.

> Ва дар он замонҳо бисёре бар зидди подшоҳи ҷануб бархоста хоҳанд истод; инчунин яғмогарони қавми ту худро боло хоҳанд бардошт, то рӯъёро барқарор созанд; вале онҳо суқут хоҳанд кард. Дониёл 11:14.

Ҷонс ояти қаблиро чунин шарҳ медиҳад:

> «Ҳангоме ки амӯриён миқдори гуноҳи худро пур карданд, ҷойи онҳо ба Исроил, қавми Худо, дода шуд. Вақте ки Исроил низ, аз роҳи халқҳои бутпараст пайравӣ намуда, косаи гуноҳро пур кард, Худо подшоҳии Бобилро бархезонд ва ҳамаро аз онҳо гирифт. Вақте ки Бобил косаи гуноҳи худро пур кард, қудрат ба Форс интиқол дода шуд. Ва ҳангоме ки фаришта ба сабаби бадкирдории форсиён рӯй гардонд, он гоҳ мирзодаи Юнон меояд ва онро несту нобуд месозад».

> «Ва қудрати Юнон то кай бояд давом меёфт? Кай мебоист шикаста гардад? “Вақте ки гуноҳкорон ба ҳадди комил расанд.” Он миллат то он даме боқӣ мемонад, ки паймонаи шарорати худро пур накунад, ва он гоҳ қудрат ба подшоҳии дигаре интиқол дода мешавад. Он қудрате ки ба он интиқол ёфт, қудрати Рум буд, чунон ки мо аз Дониёл 11:14 меомӯзем. “Ва дар он айём бисёре бар зидди подшоҳи ҷануб бархоҳанд хест; ҳамчунин дуздони қавми ту худро боло хоҳанд бурд, то ки рӯъёро устувор созанд; аммо онҳо фурӯ хоҳанд афтод.” Ин миллат ҳамчун миллати дуздон нишон дода шудааст — фарзандони дуздон, чунон ки ҳошияи матн мегӯяд.»

> «Инҳо ҳамонҳоянд, ки акнун подшоҳӣ ба онҳо дода мешавад, ва барои чӣ? — “Фарзандони ғоратгарон худро боло хоҳанд бардошт, то рӯъёро барпо намоянд.” Ҳангоме ки ин миллат ба саҳна меояд, он гоҳ он чи ворид мегардад, ки рӯъёро барпо мекунад, он чи яке аз объектҳои бузурги рӯъёст, ягона нишонаи асосӣ дар хатти рӯъё, ки Худо ба воситаи анбиё барои ҳамаи замонҳо додааст.» A. T. Jones, The Columbian Year and the Meaning of the Four Centuries, 6.

Ҷонс мегӯяд, вақте ки қудрати Рум «ба саҳна меояд, он гоҳ он чизе ворид мешавад, ки» ... «хати назариеро, ки Худо ба воситаи анбиё барои тамоми замон додааст, барқарор месозад». Дар таърихи Миллер протестантҳо таълим медоданд, ҳамон тавре ки адвентизми Лаодикия ҳоло низ мекунад, ки «ғоратгарони қавми ту» Антиохус Эпифанро ифода мекунанд — подшоҳи селевкӣ, ки аз соли 175 то 164 пеш аз милод ҳукмронӣ кардааст. Ӯ узви сулолаи Селевкиён буд, ки яке аз давлатҳои вориси юнонӣ ба шумор мерафт, ки аз пароканда шудани империяи Искандари Мақдунӣ ба вуҷуд омаданд. Ихтилоф дар бораи ин масъала дар таърихи миллерӣ то он андоза мушаххас буд, ки шиносоии Антиохус Эпифан дар ҷадвали пешоҳангони соли 1843 низ тасвир шудааст.

Ишора ба Антиохус дар ҷадвал ягона ишораеро ифода мекунад, ки дар Каломи нубувватии Худо ёфт намешавад. Он дар он ҷо гузошта шудааст, то таълимоти бардурӯғи протестантҳои он давраро рад намояд, ки ҳоло таълимоти бардурӯғи адвентизми Лаодикиёӣ мебошад. Оё Уилям Миллер умқи аҳамияти фаҳмидани он ки Рум ҳамон қудрати заминист, ки «хатти бинишеро, ки Худо ба воситаи анбиё барои тамоми замонҳо додааст,» барқарор месозад, дарк мекард ё не, шубҳаовар аст; аммо ба қадри кофӣ равшан буд, то бо устуворӣ аз ин ҳақиқат дифоъ кунад, ки Рум бинишро барқарор месозад.

> Ҳар куҷо ки рӯъё нест, қавм ҳалок мегардад; аммо касе ки шариатро нигоҳ медорад, хушо ба ҳоли ӯ. Масалҳо 28:14.

Сулаймон навиштааст, ки дар ҷое ки руъё нест, мардум ҳалок мегарданд; ва калимаи ибрии «руъё» дар ояти чордаҳум ҳамон аст, ки дар масали Сулаймон омадааст. Руъё масъалаи ҳаёт ё мамот аст, ва «руъё» бо рамзи Рум муқаррар карда мешавад. Калимаи «руъё» дар ояти чордаҳум ҳамон калимаест барои руъё дар Ҳабаққуқ, боби ду.

> Ман бар посбонии худ меистам, ва худро бар бурҷ қарор медиҳам, ва нигоҳ хоҳам кард, то бубинам, ки Ӯ ба ман чӣ хоҳад гуфт, ва ҳангоме ки сарзаниш шавам, чӣ ҷавоб хоҳам дод. Ва Худованд ба ман ҷавоб дода, гуфт: «Рӯъёро бинавис ва онро бар лавҳаҳо равшан бикун, то ҳар кӣ онро мехонад, битавонад бидавад. Зеро рӯъё ҳанӯз барои вақти муайян аст, аммо дар анҷом он сухан хоҳад гуфт ва дурӯғ нахоҳад буд; гарчанде таъхир кунад, онро интизор бош, зеро ки он ҳатман хоҳад омад, ва дер нахоҳад кард». Ҳабаққуқ 2:1–3.

Калимаи «сарзанишшуда» дар ояти якум маънои «баҳс карда шуд»-ро дорад. Вилям Миллер дар таърихи ҳаракати фариштагони якум ва дуюм он посбоне буд, ки бар бурҷ гузошта шуда буд; ва ҳангоме ки дар рамзшиносии нубувватӣ ӯ пурсид, ки дар баҳси таърихи худ чӣ бояд ҷавоб диҳад, ба ӯ гуфта шуд, ки рӯъёро бинависад, ки он бо рамзи Рум устувор гардонида шудааст. Мувофиқи ин воқеият, вақте ки миллериён дар иҷрои ин се ояти Ҳабаққуқ ҷадвали пешоҳанги соли 1843-ро таҳия карданд, онҳо ба худи маркази баҳсе, ки ба он даромада буданд, ишора намуданд. Бешубҳа, онҳо дарк намекарданд, ки ишораи онҳо ба далели аблаҳонае, ки Антиохус Эпифанес он қудрате будааст, ки рӯъёро устувор гардонидааст, баҳси боби дуюми Ҳабаққуқро таҷассум менамояд; вале Хоҳар Уайт гуфт, ки он ҷадвал «бо дасти Худованд роҳнамоӣ шуда буд ва набояд тағйир дода шавад», бинобар ин, ишора ба он баҳс дар ҷадвал аз дасти Худо буд.

Миллериён дуруст дарк карданд, ки ноумедии аввал дар 19 апрели соли 1844 замони таъхирро оғоз намуд, ки ба он Ҳабаққуқ ва ҳамчунин масали даҳ бокира дар Матто ишора мекунанд. Онҳо ҳамчунин дарк карданд, ки он ду пешгӯйӣ бевосита бо боби дувоздаҳуми Ҳизқиёл вобастаанд, ки дар он Ҳизқиёл давраи замонеро муайян мекунад, ки дар он таъсири ҳар як рӯъё ба амал хоҳад омад. Он калимаи «рӯъё» ҳамон калимаи ибронист, ки мо ҳоло мавриди баррасӣ қарор дода истодаем. Аз ҳамин сабаб Ҷонс дуруст аст, вақте мегӯяд: «Вақте ки» Рум «ба саҳна меояд, он гоҳ он чизе ворид мегардад, ки рӯъёро устувор месозад, он чизе ки як мавзӯи бузурги рӯъёст, ягона нишонаи асосӣ дар хатти рӯъё, ки Худо тавассути анбиё барои ҳамаи замонҳо додааст». Рум тамоми рӯъёи Каломи пешгӯёнаи Худоро устувор месозад, ва ба таври мушаххастар, ҳамин Рум аст, ки тамоми сохтори боби ёздаҳум бар он бино шудааст.

Ҳангоме ки хоҳар Уайт ба иҷрои ниҳоии боби ёздаҳуми Дониёл ишора намуда, мегӯяд, ки «бисёре аз таърихе, ки дар иҷрои ин нубувват ба вуқуъ пайвастааст, такрор хоҳад шуд», ӯ муайян месозад, ки таърихҳои боби ёздаҳум, ки аллакай иҷро шуда буданд, намунаи оятҳои охирини боби ёздаҳуми Дониёл буданд. Мавзӯи оятҳои охирини боби ёздаҳум подшоҳи шимол аст, ки дар он ҷо Руми муосирро намояндагӣ мекунад. Аз ин рӯ, таърихҳои боби ёздаҳуми Дониёл, ки такрор мешаванд, таърихҳое мебошанд, ки Румро намояндагӣ мекунанд.

Дар шаш ояти охирини боби ёздаҳуми Дониёл, Рими муосир (шоҳи шимол) се қудрати ҷуғрофиро тасхир мекунад. Дар ояти чиҳил ӯ шоҳи ҷанубро (Иттиҳоди Шӯравии собиқ дар соли 1989), замини ҷалолро (Иёлоти Муттаҳида ҳангоми қонуни якшанбеи ба қарибӣ фарорасанда) ва Мисрро (тамоми ҷаҳонро, ки аз ҷониби Созмони Милали Муттаҳид намояндагӣ мешавад) мағлуб месозад. Дар Дониёл ёздаҳ Рими бутпараст ҳамчун тасхиркунандаи се қудрати ҷуғрофӣ нишон дода мешавад, то ҷаҳони он замон маъруфро ба даст оварад; ва баъд Рими папавӣ ҳамчун тасхиркунандаи се қудрати ҷуғрофӣ нишон дода мешавад, то заминро ба даст оварад.

Рими бутпарастӣ нахустин бор дар ин боб, дар ояти чордаҳум, ёд мешавад, то он ҳамчун рамзе, ки рӯъёро барқарор мекунад, муайян гардад; аммо бархостани он ба қудрат то ояти шонздаҳум мавриди баррасӣ қарор намегирад. Подшоҳии Искандари Мақдунӣ, дар иҷрошавии Каломи нубувватии Худо, ба чор қисм тақсим гардид, аммо он чор қисм ба зудӣ ба ду мухолифи асосӣ мутамарказ шуданд, ки дар ривояти нубувватие, ки то анҷоми боб идома меёбад, ё ҳамчун подшоҳи ҷануб ё ҳамчун подшоҳи шимол муаррифӣ мешаванд. Дар ояти чордаҳум қудрати рӯ ба зуҳури Рим ҳамчун он қудрате ёд мешавад, ки рӯъёро барқарор хоҳад кард, аммо мавзӯъҳое, ки мавриди баррасӣ қарор доранд, муборизаҳои миёни боқимондаҳои подшоҳии Искандар мебошанд, чунон ки аз ҷониби подшоҳони шимол ва ҷануб намояндагӣ мешаванд.

Дар ояти понздаҳум, он ду подшоҳ ҳанӯз дар муборизаи худ машғуланд, ва подшоҳи шимол ғолиб меояд. Аммо дар ояти шонздаҳум Рум ворид мешавад, ва оят мегӯяд: «Лекин он ки бар зидди ӯ меояд», яъне, вақте ки Рум бар зидди подшоҳи шимол, ки тоза бар подшоҳи ҷануб ғолиб омада буд, меояд, подшоҳи шимол наметавонад пеши Рум истодагӣ кунад. Рум ғолиб меояд, ва дар ояти шонздаҳум Рум ҳамчунин бояд дар замини ҷалолманди Яҳудо биистад. Дар ояти ҳабдаҳум Рум «рӯи худро мениҳад, то бо қуввати тамоми салтанати худ дохил шавад». Ӯ подшоҳи шимолро, ки наметавонист пеши ӯ истодагӣ кунад, тасарруф кард, баъд Яҳудоро гирифт, сипас ба Миср дохил шуд.

> Ва дар он замонҳо бисёре бар зидди подшоҳи ҷануб бархоҳанд хост; ҳамчунин ғоратгарони қавми ту худро баланд хоҳанд кард, то рӯъёро барқарор намоянд; вале онҳо фурӯ хоҳанд афтод. Пас подшоҳи шимол хоҳад омад, ва хандақе бар хоҳад афрошт, ва шаҳрҳои сахт истеҳкомёфтаро хоҳад гирифт; ва лашкарҳои ҷануб истодагӣ нахоҳанд кард, на қавми баргузидаи ӯ; ва ҳеҷ қуввате барои муқовимат нахоҳад буд. Аммо он касе ки бар зидди ӯ меояд, мувофиқи иродаи худ амал хоҳад кард, ва ҳеҷ кас пеши ӯ истода наметавонад; ва ӯ дар замини ҷалол хоҳад истод, ки ба дасти ӯ нобуд хоҳад шуд. Ӯ инчунин қасди онро хоҳад кард, ки бо қуввати тамоми подшоҳии худ ворид шавад, ва росткорон бо ӯ хоҳанд буд; ва чунин хоҳад кард: ва ба ӯ духтари занонро хоҳад дод, то ӯро фосид созад; вале вай бар тарафи ӯ нахоҳад истод, ва барои ӯ нахоҳад буд. Дониёл 11:14–17.

Ғалабае, ки дар ин оятҳо тасвир шудааст, иҷрои боби ҳаштуми китоби Дониёл мебошад.

> Ва аз яке аз онҳо шохчае хурде берун омад, ки бағоят бузург шуд — ба ҷониби ҷануб, ва ба ҷониби шарқ, ва ба сӯи замини зебо. Дониёл 8:9.

Шохчаи хурде, ки дар ояти нӯҳум зикр шудааст, Рими бутпараст аст, ва ояти нӯҳум, дар мувофиқат бо оятҳои чордаҳ то ҳабдаҳи боби ёздаҳум, муайян месозад, ки Рими бутпараст, ҳангоми ба дасти худ гирифтани назорати ҷаҳон, се воҳиди ҷуғрофиро фатҳ хоҳад кард. Он воҳидҳо ҷануб (Миср), шарқ (Сурия, подшоҳи шимол) ва замини дилписанд (Яҳудо) буданд. Таърихи оятҳои шонздаҳ ва ҳабдаҳ намунаи пешакунандаи фатҳи таърихии сесарҳилаи Рими муосир дар оятҳои чил то чилу се мебошад, зеро, чунон ки хоҳар Уайт изҳор доштааст: «Бисёре аз таърихе, ки дар иҷрои ин пешгӯӣ ба амал омадааст, такрор хоҳад шуд».

> «Гарчанде ки Миср наметавонист дар муқобили Антиохус, подшоҳи шимол, истодагӣ намояд, Антиохус низ наметавонист дар муқобили румиён, ки акнун бар зидди ӯ меомаданд, истодагӣ кунад. Ҳеҷ подшоҳӣ дигар қодир набуд, ки ба ин қудрати рӯ ба афзоиш муқовимат намояд. Сурия фатҳ карда шуд ва ба империяи Рум ҳамроҳ гардид, ҳангоме ки Помпей, соли 65 то милод, Антиохуси Осиёиро аз мулкҳояш маҳрум сохт ва Сурияро ба як вилояти Рум табдил дод.»

> «Ҳамин қудрат мебоист дар Замини Муқаддас низ бархезад ва онро фурӯ барад. Рум дар соли 162 то милод бо қавми Худо, яҳудиён, ба воситаи аҳд пайваст гардид, ва аз ҳамин сана дар тақвими нубувватӣ мақоми барҷастаеро соҳиб аст. Аммо он бар Яҳудия то соли 63 то милод ба воситаи истилои воқеӣ соҳибихтиёрӣ пайдо накард; ва он гоҳ ин ба тарзи зерин рӯй дод.»

> «Ҳангоме ки Помпей аз юриши худ бар зидди Митридат, подшоҳи Понт, бозмегашт, ду рақиб — Ҳирқон ва Аристобулус — барои тоҷи Яҳудо мубориза мебурданд. Кори онҳо ба назди Помпей оварда шуд, ва ӯ ба зудӣ беадолатии даъвоҳои Аристобулусро дарк кард, аммо хост ҳалли ин масъаларо то баъд аз юриши деринтизори худ ба Арабистон ба таъхир андозад ва ваъда дод, ки он гоҳ бозгашта, корҳои онҳоро ба тавре ки одилона ва муносиб намояд, ҳал хоҳад кард. Аристобулус, ки эҳсосоти воқеии Помпейро дарёфта буд, шитобон ба Яҳудо баргашт, тобеонашро мусаллаҳ сохт ва барои дифои шадид омодагӣ гирифт, бо азми он ки ба ҳар қимате бошад, тоҷро нигоҳ дорад, ки пешбинӣ мекард он ба дигаре дода хоҳад шуд. Помпей аз паси гурезанда зичона равона шуд. Чун ӯ ба Ерусалим наздик мешуд, Аристобулус, ки аз рафтори худ ба пушаймонӣ сар карда буд, ба пешвози ӯ баромад ва кӯшиш кард корро бо ваъдаи итоати комил ва маблағҳои калони пулӣ ба созиш оварад. Помпей, ин пешниҳодро пазируфта, Габинийро дар сари дастае аз сарбозон фиристод, то пулро қабул намояд. Аммо вақте ки он ноиби сарлашкар ба Ерусалим расид, дарвозаҳоро бар рӯи ӯ баста ёфт, ва аз болои деворҳо ба ӯ гуфта шуд, ки шаҳр ба он созиш пойбанд нахоҳад монд.»

> «Помпей, то ки бо чунин рафтор беҷазо фирефта нашавад, Аристобулусро, ки ӯро назди худ нигоҳ дошта буд, дар занҷирҳо андохт ва дарҳол бо тамоми лашкараш бар зидди Ерусалим ҳаракат кард. Тарафдорони Аристобулус ҷонибдори дифоъ аз он макон буданд; тарафдорони Ҳирканус — ҷонибдори кушодани дарвозаҳо. Азбаски гурӯҳи охирин бештар буданд ва дастболо гаштанд, ба Помпей иҷозати вуруди озод ба шаҳр дода шуд. Пас аз ин, пайравони Аристобулус ба кӯҳи маъбад ақиб нишастанд, бо азми комил, ки он маконро ҳимоят кунанд, ҳамон гуна ки Помпей қасд дошт онро тасхир намояд. Дар поёни се моҳ дар девор рахнае ба андозаи кофӣ барои ҳамла кушода шуд, ва он макон бо нӯги шамшер гирифта шуд. Дар қатли даҳшатноке, ки баъд аз он рух дод, дувоздаҳ ҳазор нафар кушта шуданд. Таърихнигор мегӯяд, манзарае бисёр ҷонсӯз буд дидани коҳиноне, ки дар он айём ба хизмати илоҳӣ машғул буданд ва бо дасти ором ва нияти устувор кори маъмулии худро идома медоданд, гӯё аз ошӯби ваҳшиёна тамоман бехабар бошанд, ҳарчанд гирду атрофашон дӯстонашон ба қатл дода мешуданд, ва ҳарчанд бисёр вақт хуни худи онҳо бо хуни қурбониҳояшон омехта мегашт.»

> «Пас аз ба анҷом расонидани ҷанг, Помпей деворҳои Уршалимро вайрон кард, чанд шаҳрро аз тобеияти Яҳудо ба тобеияти Сурия гузаронд, ва бар яҳудиён хироҷ бор кард. Ҳамин тавр, бори аввал Уршалим бо роҳи фатҳ ба дасти он қудрате супурда шуд, ки мебоист “замини ҷалол”-ро дар чанги оҳанини худ нигоҳ дорад, то он даме ки онро комилан нобуд созад.

> «ОЯТИ 17. Ӯ ҳамчунин қасд хоҳад кард, ки бо қуввати тамоми салтанати худ дохил шавад, ва росткорон бо ӯ; ва чунин хоҳад кард: ва ба ӯ духтари занонро хоҳад дод, то вайро фосид созад; аммо ӯ бар ҷониби вай нахоҳад истод ва аз они ӯ нахоҳад буд.»

> «Ускуп Нютон барои ин оят хониши дигаре пеш меоварад, ки ба назар мерасад маъноро равшантар ифода мекунад, ба ин тарз: “Ӯ низ қасди худро равона хоҳад кард, то бо зӯрӣ ба тамоми салтанат дохил шавад.” Ояти 16 моро то ба фатҳи Сурия ва Яҳудия аз ҷониби румиён расонд. Рум қаблан Мақдуния ва Фракияро фатҳ карда буд. Миср акнун ягона қисми боқимондаи “тамоми салтанати” Искандар буд, ки ҳанӯз ба итоати қудрати Рум дароварда нашуда буд; ва ҳамин қудрат акнун қасди худро равона мекард, то бо зӯрӣ ба он кишвар дохил шавад». Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 258–260.

Мо аллакай, на як бор дар ин мақолаҳо, қайд кардаем, ки оятҳои сиюм ва сию якуми боби ёздаҳуми Дониёл чӣ гуна бо оятҳои чиҳилум ва чиҳилу якум мувофиқат мекунанд, ва таърихи оятҳои сиюм ва сию як низ бо решакан шудани се шох мувофиқат дорад.

> Ман ба шохҳо назар андохтам, ва инак, дар миёни онҳо шохи хурди дигаре баромад, ки пеши он се шох аз шохҳои аввалин аз реша канда шуданд; ва инак, дар ин шох чашмҳое мисли чашмони одам буд, ва даҳоне, ки суханони бузург мегуфт. … Ва дар бораи он даҳ шохе ки бар сари ӯ буданд, ва дар бораи он шохи дигаре ки баромад, ва пеши он се шох афтоданд; яъне дар бораи он шохе ки чашмҳо дошт, ва даҳоне ки суханони бағоят бузург мегуфт, ва намуди зоҳираш аз ёронаш пурҳайбаттар буд. Дониёл 7:8, 20.

Ҳамон тавре ки дар Дониёл боби ҳашт, ояти нӯҳ, се минтақаи ҷуғрофиёии фатҳе тасвир меёбанд, ки Рими бутпарастро бар тахт устувор карданд, ҳамчунин канда шудани шохҳо (ки ба ҳерулҳо, остроготҳо ва вандалҳо ишора мекунанд) се минтақаи ҷуғрофиёии фатҳро ифода менамуд, ки Рими папиро бар тахт устувор карданд. Ҳар дуи ин таърихҳо бо оятҳои чиҳил то чиҳилу сеюми Дониёл ёздаҳ мувофиқат доранд, ва канда шудани се шох бо таърихи оятҳои сиюм ва сию якум мувофиқат дорад.

> «ОЯТИ 8. Ман ба шохҳо назар меандохтам, ва инак, дар миёни онҳо шохи дигари хурде баромад, ки пеши он се шохи аввалин аз реша канда шуданд; ва инак, дар ин шох чашмҳое монанди чашмони одам буд, ва даҳоне, ки суханони бузург мегуфт».

> «Дониёл ба шохҳо назар мекард. Дар миёни онҳо нишонаҳои як ҳаракати аҷиб падид омаданд. Як шохи хурд (дар аввал хурд, аммо баъдтар аз ҳамтоёни худ нерумандтар) аз миёни онҳо боло баромад. Он қонеъ набуд, ки оромона барои худ ҷойе биёбад ва онро ишғол намояд; балки мебоист баъзеи дигаронро канор занад ва ҷойҳои онҳоро ғасб кунад. Се подшоҳӣ пеши он решакан карда шуданд. Ин шохи хурд, чунон ки баъдтар фурсат хоҳад шуд, ки онро ба таври муфассалтар баррасӣ намоем, папагӣ буд. Он се шохе, ки пеши он решакан карда шуданд, Ҳерулҳо, Остготҳо ва Вандалҳо буданд. Ва сабаби он ки онҳо решакан карда шуданд, ин буд, ки онҳо ба таълимот ва даъвоҳои иерархияи папагӣ мухолиф буданд ва аз ин рӯ ба волоияти усқуфи Рум дар калисо низ муқобилат мекарданд.»

> «Ва “дар ин шох чашмҳое мисли чашмони одамӣ буд, ва даҳоне ки суханони бузург мегуфт”, он чашмҳо рамзи муносибе мебошанд барои зиракӣ, нуфузи назар, ҳилагарӣ ва дурбинии иерархияи папавӣ; ва он даҳоне ки суханони бузург мегуфт, рамзи муносибест барои даъвоҳои мутакаббиронаи усқуфони Рум». Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 132–134.

Маҳз Рум аст, ки рӯъёи пешгӯии Китоби Муқаддасро, ва махсусан рӯъёи боби ёздаҳуми Дониёлро, барпо менамояд. Дар он боб қисми зиёди таърихи пешгӯйие, ки пеш аз ҳаракати Миллерӣ иҷро шуда буд, мебоист дар шаш ояти охирини боби ёздаҳуми Дониёл такрор мегардид. Фатҳ шудани се монеаи ҷуғрофиёӣ, ки ҳам Руми бутпараст ва ҳам Руми папавиро бар тахт устувор намуд, дар боби ёздаҳум тасвир ёфтааст, ва ин ду тасвир намунаи он замон мебошанд, ки Руми муосир боз бар тахт устувор мегардад. Маҳз Рум аст, ки рӯъёро барпо менамояд, ва Павлус муайян месозад, ки он Руми папавӣ дар вақти худ ошкор мегардад.

> Бигзор ҳеҷ кас шуморо ба ҳеҷ васила фирефта накунад; зеро он рӯз нахоҳад омад, магар ин ки аввал муртадшавӣ ба вуқӯъ ояд ва он марди гуноҳ зоҳир гардад, яъне писари ҳалокат; ки муқобилат менамояд ва худро болотар аз ҳар он чи Худо хонда мешавад ё мавриди парастиш аст, мебардорад; ба тавре ки ӯ чун Худо дар маъбади Худо менишинад ва худро нишон медиҳад, ки гӯё Худо аст. Оё дар ёд надоред, ки ҳанӯз вақте бо шумо будам, ин чизҳоро ба шумо мегуфтам? Ва акнун медонед, ки чӣ чиз ӯро бозмедорад, то дар вақти худ зоҳир гардад. 2 Таслӯникиён 2:3–6.

Попӣ дар соли 538 ҳамчун подшоҳии панҷуми нубуввати Китоби Муқаддас бар тахт нишаст, ва бисёре аз онҳое ки ояти шашумро баррасӣ мекунанд, бе шак гумон хоҳанд кард, ки Павлус дар назар дорад, ки «Попӣ дар соли 538 ошкор хоҳад шуд». Ин метавонад дуруст бошад, вале дар камтарин ҳолат, ин танҳо ҳақиқати дуюмдараҷаи он чизест, ки Павлус муайян мекард. Павлус, мисли ҳамаи анбиё, бештар дар бораи айёми охир сухан мегӯяд, на дар бораи давраи замони худ. Ӯ ба он ишора мекард, ки чӣ гуна попӣ ба таври нубувватӣ ошкор хоҳад шуд, зеро ӯ ҳамчун набӣ бо ҳамаи анбиёи дигар ҳамфикр буд. Сатр бар сатр, онҳое ки рӯъё надоранд, ҳалок мешаванд, ва онҳое ки рӯъё надоранд, рӯъё надоранд, зеро намедонанд, ки чӣ чиз рӯъёро барқарор месозад. Донистани он ки Рум рӯъёро барқарор месозад, фаҳмише аст миёни ҳаёт ва марг. Павлус, дар ҳамоҳангӣ бо дигар анбиё, муайян мекунад, ки он чизе ки Руми папиро, ки Руми айёми охир аст, ошкор месозад, «вақти ӯ» мебошад. «Вақт»-и нубувватие, ки бо Рум вобаста аст, ҳамон чизест, ки он чиро ва он кӣ будани Румро ошкор месозад.

Мо ин таҳқиқро дар мақолаи навбатӣ идома хоҳем дод.

> «Расул Павлус дар номаи дуюми худ ба аҳли Таслӯникиён аз он иртидоди бузурге пешгӯӣ кард, ки дар натиҷаи он қудрати папагӣ барпо мегардид. Ӯ эълон намуд, ки рӯзи Масеҳ нахоҳад омад, “магар ин ки аввал бозгаштан аз имон ба вуқӯъ ояд, ва он марди гуноҳ ошкор гардад, он писари ҳалокат; ки муқобилат мекунад ва худро болотар аз ҳар он чи Худо хонда мешавад ё мавриди парастиш аст, мебардорад; ба тавре ки ӯ чун Худо дар маъбади Худо менишинад ва худро нишон медиҳад, ки гӯё Худост”. Ва боз, расул бародарони худро ҳушдор медиҳад, ки “сирри шарорат аллакай амал мекунад”. 2 Таслӯникиён 2:3, 4, 7. Ҳатто дар ҳамон давраи барвақт ӯ медид, ки хатогиҳое пинҳон-пинҳон ба калисо роҳ меёбанд, ки барои ташаккули папагарӣ роҳро омода месохтанд.»

> «Оҳиста-оҳиста, нахуст дар пинҳонӣ ва сукут, ва сипас ҳар чи бештар ошкоро, чун қувват мегирифт ва бар ақлҳои мардум тасаллут меёфт, “сири шарорат” кори фиребанда ва куфромези худро пеш мебурд. Қариб ноаён урфу одатҳои бутпарастӣ ба калисои масеҳӣ роҳ ёфтанд. Рӯҳи мусолиҳа ва ҳамрангшавӣ муддате ба сабаби таъқиботи шадиде, ки калисо дар зери бутпарастӣ аз сар мегузаронд, боздошта шуд. Аммо чун таъқибот қатъ гардид ва масеҳият ба дарборҳо ва қасрҳои подшоҳон роҳ ёфт, он содагии фурӯтани Масеҳ ва расулони Ӯро канор гузошта, ба ҷояш дабдаба ва такаббури коҳинон ва ҳокимони бутпарастро пазируфт; ва ба ҷои талаботи Худо, назарияҳо ва анъанаҳои инсониро иваз намуд. Диниву зоҳирии Константин дар аввали қарни чорум боиси хурсандии бузург гардид; ва ҷаҳон, ки бо сурати зоҳирии адолат пӯшида шуда буд, ба калисо ворид гашт. Акнун кори фасод бо суръат пеш мерафт. Бутпарастӣ, гарчанде ба назар мағлуб менамуд, ғолиб гардид. Рӯҳи он бар калисо ҳукмрон шуд. Таълимот, ойинҳо ва хурофоти он ба имон ва ибодати пайравони эътирофии Масеҳ омехта карда шуданд.»

> «Ин созиш миёни бутпарастӣ ва масеҳият ба пайдоиши “марди гуноҳ” оварда расонд, ки дар нубувват пешгӯӣ шудааст, ки ба Худо муқобилат мекунад ва худро болотар аз Худо боло мебардорад. Он низоми азими дини дурӯғин шоҳкори қудрати Шайтон аст — ёдгории кӯшишҳои ӯ барои бар тахт нишастан, то заминро мувофиқи иродаи худ ҳукмронӣ кунад». «Ҷидоли Бузург», 49, 50.

Back to Articles