Article

# Китоби Дониёл — Рақами панҷоҳум

Кушодани асрори нубувватии Дониёл 8: Ваҳйи Палмони

Author

Jeff Pippenger

Published

January 14, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Дар боби ҳаштуми китоби Дониёл, ба Дониёл рӯъёе дар бораи подшоҳиҳое, ки мавзӯи пешгӯии Китоби Муқаддас мебошанд, дода мешавад, ва баъд аз он ӯ муколамаи осмониеро мешунавад, ки ба сурати савол ва ҷавоб ифода ёфтааст.

> Сипас шунидам, ки як муқаддас сухан мегуфт, ва муқаддаси дигар ба он муқаддасе ки сухан мегуфт, гуфт: «То ба кай ин рӯъё дар бораи қурбонии доимӣ ва гуноҳи харобкунанда хоҳад буд, то ки ҳам қудсгоҳ ва ҳам лашкар зери по поймол карда шаванд?» Ва ӯ ба ман гуфт: «То ду ҳазору сесад рӯз; пас аз он қудсгоҳ пок хоҳад шуд». Дониёл 8:13, 14.

Дувоздаҳ ояти аввал ин рӯъёро ифода мекунанд, ва оятҳои сездаҳуму чордаҳум рӯъёи дигареро муайян месозанд. Чунон ки дар боби ҳаштуми китоби Дониёл ду калимаи гуногуни ибронӣ вуҷуд доранд, ки ҳар дуяшон ба «гирифтан» тарҷума шудаанд, ва низ ду калимаи гуногуни ибронӣ, ки ҳар дуяшон ба «мақдис» тарҷума шудаанд, ҳамчунин дар боби ҳаштуми китоби Дониёл ду калимаи гуногуни ибронӣ низ ҳастанд, ки ҳар дуяшон ба «рӯъё» тарҷума шудаанд.

Дар мавриди ду калимае, ки ба «гирифтан» тарҷума шудаанд, илоҳиётшиносони адвентизм баҳс мекунанд, ки ҳарду калима бояд ба маънои «дур кардан» фаҳмида шаванд. Дар мавриди ду калимае, ки ба «мақдис» тарҷума шудаанд, илоҳиётшиносони адвентизм баҳс мекунанд, ки ҳарду калима бояд ба маънои «мақдиси Худо» фаҳмида шаванд, ва дар мавриди ду калимае, ки ба «рӯъё» тарҷума шудаанд, илоҳиётшиносони адвентизм, бори дигар, тафовутҳои миёни ин ду калимаро нодида мегиранд. Ин тафовут барои Дониёл он қадар муҳим буд, ки ӯ қасдан ду калимаи бисёр гуногуни ибронӣ ба кор бурд; бинобар ин, мо бояд ин тафовутро муайян намоем ва онро нигоҳ дорем. Калимаи «рӯъё» дар ояти сенздаҳум калимаи ибрии «chazon» аст, ва он ба маънои хоб, ваҳй, ё пешгӯйӣ — рӯъё — мебошад.

Калимаи «рӯъё» дар боби ҳаштуми Дониёл даҳ бор омадааст, вале он ду вожаи гуногуни ибриро ифода мекунад. «Хазон», ки дар ояти сенздаҳ ҷой дорад, ҳамчунин дар ояти як, сипас ду бор дар ояти ду, албатта дар ояти сенздаҳ, ва як бор дар оятҳои понздаҳ, ҳабдаҳ ва бисту шаш низ омадааст. Дар ҳафт мавриди аз даҳ мавриде ки калимаи «рӯъё» дар боби ҳаштуми Дониёл омадааст, он ҳамон вожаи «хазон» аст, ки ба содагӣ маънои «як рӯъё»-ро дорад.

Се дафъаи дигари калимаи «рӯъё» дар боби ҳаштуми Дониёл, он калимаи ибрии «mareh» аст, ки маънояш манзара ё зоҳиршавӣ мебошад. Дар боби ҳаштум калимаи ибрии «mareh» ҳамчунин як бор на ҳамчун «рӯъё», балки ҳамчун «зоҳиршавӣ» тарҷума шудааст, ва ҳамин тавр маънои ин калимаро дақиқтар муайян месозад. Чаро Дониёл ду калимаи гуногуни ибриро ба кор бурд, ки аз ҷиҳати маъно ба ҳам чунон наздиканд, ки тарҷумонҳо онҳоро ҳамчун як калима баррасӣ мекарданд? Оё ин аҳамият дорад?

> «Ҳар як усул дар каломи Худо ҷойгоҳи худро дорад, ҳар як воқеа аҳамияти худро. Ва тамоми ин сохт, ҳам дар тарҳ ва ҳам дар иҷро, бар Муаллифи худ шаҳодат медиҳад. Чунин сохторро ҳеҷ зеҳне ҷуз зеҳни Зоти Беинтиҳо наметавонист тасаввур кунад ё ба вуҷуд оварад». Education, 123.

Ҷавоб ба саволи дувум «ҳа» аст: воқеан аҳамият дорад, ки чаро Дониёл ин тафриқаро ба амал овард; бинобар ин, барои донишҷӯи нубувват вазифа мегардад, ки дар пайи фаҳмидани саволи аввал бошад, ки мепурсад чаро Дониёл ин тафриқаро ба амал овард. Тафриқаҳое, ки ӯ дар мавриди калимаи тарҷумашуда чун «мақдис» ва калимаи тарҷумашуда чун «дур карда шавад» ба амал овард, паёмадҳои абадӣ доранд; пас чаро касе бояд интизор дошта бошад, ки калимаи тарҷумашуда чун «рӯъё» аҳамияти камтаре дошта бошад? «Ҳар воқеа» «аҳамияти худро» «дар каломи Худо» дорад ва ба «сохтор»-и нубувват ва ба иҷроиши он ҳангоме ки он «ба амал оварда мешавад» таъсир мерасонад.

Ҳангоме ки мо ба баррасии калимаи «рӯъё» дар боби ҳаштум оғоз менамоем, як «воқеият»-е, ки ба шаҳодати Дониёл «иртибот» дорад, ин аст, ки он касе ки ба саволи Дониёл 8:13 бо ин сухан ҷавоб дод: «То ду ҳазору сесад рӯз; он гоҳ қудсгоҳ пок хоҳад шуд», ки буд.

Чаҳор воқеият вуҷуд дорад, ки ба боби ҳаштуми китоби Дониёл бевосита «тааллуқ» доранд ва ман ният дорам онҳоро баррасӣ намоям. Яке ин аст, ки рӯъёи дарёи Ӯлой ҳамчун пешгӯӣ барои рӯзҳои охир муайян шудааст, ва он ҳамчунин рамзи «дониш»-и китоби Дониёл аст, ки дар «замони охир» дар соли 1798 «кушода» шуд.

> «Зарурате ҳаст, ки Каломи Худо бо наздикӣ ва амиқии бисёр бештар омӯхта шавад. Хусусан ба Дониёл ва Ваҳй бояд таваҷҷуҳе дода шавад, ки дар тамоми таърихи кори мо пеш аз ин ҳаргиз чунин набудааст. Шояд дар баъзе ҷиҳатҳо дар бораи қудрати Рум ва папагарӣ камтар сухан гӯем, аммо бояд диққатро ба он чи анбиё ва расулон зери илҳоми Рӯҳи Худо навиштаанд, ҷалб намоем. Рӯҳулқудс ҳам дар атои нубувват ва ҳам дар воқеаҳое, ки тасвир шудаанд, корҳоро чунон шакл додааст, ки таълим диҳад: омили инсонӣ бояд аз назар дур нигоҳ дошта шавад, дар Масеҳ пинҳон гардад, ва Худованд Худои осмон ва шариати Ӯ бояд сарбаланд гардонида шаванд.»

> «Китоби Дониёлро бихонед. Таърихи мамолики дар он ҷо тасвиршударо, нукта ба нукта, ба хотир оваред. Давлатмардон, шӯроҳо, лашкарҳои пурқудратро бубинед ва бингаред, ки чӣ гуна Худо амал кард, то кибри одамонро паст созад ва ҷалоли башариро ба хок афканад. Танҳо Худо ҳамчун Бузург тасвир шудааст. Дар рӯъёи пайғамбар Ӯ дида мешавад, ки як ҳокими тавоноро сарнагун мекунад ва дигареро бармегузорад. Ӯ ҳамчун Подшоҳи коинот ошкор мегардад, ки наздик аст Подшоҳии ҷовидонии Худро барпо намояд,— Қадимулайём, Худои зинда, Сарчашмаи тамоми ҳикмат, Ҳокими замони ҳозир, Ошкоркунандаи оянда. Бихонед ва дарк намоед, ки инсон то чӣ андоза ночиз, то чӣ ҳад заиф, чӣ қадар кӯтоҳумр, чӣ гуна гумроҳ ва чӣ сон гунаҳкор аст, вақте ки ҷони худро ба ботил мебардорад.»

> «Рӯҳулқудс ба воситаи Ишаъё моро ба сӯи Худо, Худои зинда, ҳамчун объекти асосии таваҷҷуҳ равона месозад,—ба Худое, ки дар Масеҳ ошкор гардидааст. “Зеро ки барои мо кӯдаке таваллуд шуд, барои мо писаре дода шуд; ва ҳукумат бар китфи Ӯ хоҳад буд; ва номи Ӯ Аҷоиб, Мушовир, Худои Қодир, Падари Ҷовидонӣ, Шоҳи Сулҳ хонда хоҳад шуд” [Ишаъё 9:6].»

> «Нуре, ки Дониёл бевосита аз Худо қабул кард, махсусан барои ин рӯзҳои охир дода шуда буд. Рӯъёҳое, ки ӯ дар соҳилҳои Ӯлой ва Ҳиддакал, он дарёҳои бузурги Шинор, дид, акнун дар ҷараёни иҷро шудан ҳастанд, ва ҳамаи воқеаҳое, ки пешгӯӣ гардида буданд, ба зудӣ ба амал хоҳанд омад.

> «Ба шароити халқи яҳудӣ дар он замоне, ки пешгӯйиҳои Дониёл дода шуданд, назар андозед. Исроилиён дар асорат буданд, маъбади онҳо вайрон шуда буд, хизмати маъбадии онҳо қатъ гардида буд. Дини онҳо бар маросимҳои низоми қурбонӣ мутамарказ шуда буд. Онҳо шаклҳои зоҳириро ниҳоят муҳим гардонида буданд, дар ҳоле ки рӯҳи ибодати ҳақиқиро аз даст дода буданд. Хизматҳои онҳо бо анъанаҳо ва амалияҳои бутпарастӣ фасод ёфта буданд, ва ҳангоми ба ҷо овардани ойинҳои қурбонӣ онҳо аз соя ба асл назар намекарданд. Онҳо Масеҳро, ки қурбонии ҳақиқӣ барои гуноҳҳои одамон аст, дарк намекарданд. Худованд амал кард, то мардумро ба асорат барад ва хизматҳоро дар маъбад боздорад, то маросимҳои зоҳирӣ маҷмӯи кулли дини онҳо нагарданд. Принсипҳо ва амалияҳои онҳо бояд аз бутпарастӣ пок карда мешуданд. Хизмати расмӣ қатъ гардид, то хизмати дил эҳё гардад. Ҷалоли зоҳирӣ бардошта шуд, то ҷалоли рӯҳонӣ ошкор гардад.»

> «Дар замини асорати худ, ҳангоме ки қавм бо тавба сӯи Худованд баргашт, Ӯ Худро бар онҳо зоҳир намуд. Онҳо аз таҷассумоти зоҳирии ҳузури Ӯ маҳрум буданд; аммо шуоъҳои дурахшони Офтоби Адолат ба ақлҳо ва дилҳои онҳо медурахшид. Вақте ки онҳо дар фурӯтанӣ ва тангдилии худ ба Худо нидо мекарданд, ба пайғамбарони Ӯ рӯъёҳое дода мешуд, ки воқеаҳои ояндаро мекушоданд,—сарнагун шудани ситамгарони қавми Худо, омадани Наҷотдиҳанда ва барқарор гардидани Малакути ҷовидонаро». Manuscript Releases, volume 16, 333–335.

«Воқеият»-и он ки рӯъёи дарёи Ӯлой барои айёми охир дода шудааст, талаб мекунад, ки донишҷӯи нубувват кӯшиш ба харҷ диҳад то бифаҳмад, ки он дар бораи рӯйдодҳое, ки дар рӯъё намояндагӣ шудаанд, чӣ пешгӯӣ кардааст. «Масоили» нубувватие, ки бо рӯъёи дарёи Ӯлой вобастаанд, аз ҷониби «Рӯҳулқудс» «ҳам дар додани нубувват, ва ҳам дар рӯйдодҳои ба тасвир овардашуда» «шакл дода шуданд». Он чи бо як набӣ ҳангоми гирифтани рӯъё рух медод, ҳамчунин рӯйдодҳои нубувватие, ки набӣ муайян мекунад, бояд мавриди омӯзиш қарор гиранд, бо донише ки ҳар ду намояндагии нубувватии он чизе мебошанд, ки дар айёми охир иҷро хоҳад шуд. Порчаи қаблӣ таъкид мекунад, ки мо бояд дарк намоем, ки Дониёл дар асорати «ҳафт замон» буд.

Дониёл намояндаи онҳост, ки дар анҷоми се рӯзу ниме, ки дар Ваҳйи ёздаҳ зикр шудааст, асорати худро дарк мекунанд ва баъд бо тавба ба сӯи Худованд рӯ меоранд, дуои Левизодагон бисту шашро ба ҷо меоранд, гаронбаҳоро аз палид ҷудо месозанд, ва он гоҳ Худованд ваъдаи Худро дар бораи гирд овардани парокандашудагон ба иҷро мерасонад, ҳангоме ки Худро бар онҳо зоҳир месозад. Пас, «мақсади асосии диққати» онҳо «Худо хоҳад буд, чунон ки дар Масеҳ ошкор гардидааст».

«Бардоштан»-и рӯъёи дарёи Улай, ва чӣ гуна он ба «сохтор»-и паёми нубувватие, ки аз ҷониби Масеҳ «тарҳрезӣ» шудааст, саҳм мегузорад, нахустин «воқеият»-ест, ки мо ба таври мухтасар баррасӣ кардаем; ва порчаи иқтибосшуда муайян месозад, ки мақсади асосии мо бояд ваҳйи Худо бошад, чунон ки «дар Масеҳ ошкор гардидааст». Дар боби ҳаштуми Дониёл, Масеҳ ба он сурате пешниҳод намешавад, ки Ишаъё Ӯро пешниҳод кардааст, ҳангоме ки Ишаъё муайян сохт, ки «номи Ӯ Аҷиб, Мушовир, Худои Қодир, Падари Ҷовидонӣ, Мири Сулҳ хонда хоҳад шуд». Дар боби ҳаштуми Дониёл, Худо дар Масеҳ ҳамчун Палмонӣ ошкор мегардад, ки маънояш Шуморандаи Аҷиб, ё Шуморандаи Асрор аст.

Он «далел» талаб мекунад, ки «маъно»‑и номи «Палмонӣ» муайян карда шавад, ҳамчунин ин ки он ном чӣ гуна ба «сохтор» ва «тарҳ»‑и нубувват саҳм мегузорад. «Далели» саввуми дар боби ҳаштуми Дониёл, ки бояд эътироф гардад, ин аст, ки маҳз дар ҳамон боб сутуни марказии таълимотии ҳаракати Миллерӣ баён шудааст. Гаронбаҳотарин ҷавоҳири Миллер дар ояти чордаҳум ёфт шуд, ва мо бояд бикушем, то «маъно»‑е, ки он «далел» бар рӯъёи дарёи Ӯлай дорад, бифаҳмем, яъне рӯъёе, ки ҳоло дар ҷараёни иҷро шудан қарор дорад.

Дар хоби Миллер, вақте ки тобут бар рӯйи миз дар маркази ҳуҷраи ӯ гузошта шуд, он бо дурахшиши офтоб медурахшид; аммо дар рӯзҳои охир тобут бузургтар аст ва даҳ баробар равшантар аз он медурахшад, ки ҳангоми аввалин бор бар мизи Миллер гузошта шуд, медурахшид. Дар бораи рӯъёи дарёи Улай, ки сутуни марказии ҳаракати Миллеритҳоро дар бар мегирад, чӣ чизе ҳаст, ки нури он таълимотро дар рӯзҳои охир даҳ баробар меафзояд? Дар рӯзҳои охир чӣ ошкор мешавад, ки дар вақти анҷом дар соли 1798 ошкор нашуда буд? «Рӯйдодҳо»-и рӯъёи дарёи Улай кадомҳоянд, ки хоҳар Уайт мегӯяд, «ҳоло дар ҷараёни иҷро шудан қарор доранд?»

Агар мо ин се ҳақиқати аввалро самимона ба ҳам орем (рӯйдиди Ӯлой, Масеҳе ки ҳамчун Палмонӣ ошкор шудааст, ва сутуни марказии таълимотӣ), бояд омода бошем, ки як муқаддимаи одиро бипазирем, ки ба омӯзиши мо дар бораи рӯйдиди дарёи Ӯлой таъсир хоҳад расонд. Ин ҳақиқатҳое, ки бо ҳам омехта шудаанд, ба онҳое ки мехоҳанд бубинанд, мефаҳмонанд, ки паёме, ки дар соли 1798 муҳркушоӣ шуд, паёме буд, ки «бар замон овехта шуда буд». Бе унсури нубуввати пешгӯишавандаи замон, паёми Миллер вуҷуд намедошт.

Чаҳорумин «воқеа», ки ба ин боб иртибот дорад, он аст, ки миллериён паёмеро бар асоси замони нубувватӣ пешниҳод карданд. Барои таъкиди ин воқеа, Худо дар Масеҳ, дар оятҳои сездаҳ ва чордаҳ, ҳамчун Шуморакунандаи Аҷоиб (Палмонӣ) ошкор карда шудааст. Андешае, ки рӯъё танҳо аз муайян кардани 22 октябри соли 1844 ҳамчун анҷоми ду ҳазору сесад рӯзи ояти чордаҳ иборат буд, ин аст, ки бар ваҳйи Худо, ки ба воситаи Масеҳ ҳамчун Палмонӣ ошкор мешавад, оби сард рехта шавад.

Илоҳиётшиносони адвентизм бо ҷидду ҷаҳди тамом кӯшиш кардаанд аҳамияти саволи ояти сездаҳуми боби ҳаштуми Дониёлро ба хок супоранд, то ба таоми афсонаҳои худ он маззаеро бахшанд, ки худ муайян кардаанд, то ноомӯзонеро, ки гӯшҳои хоришманд доранд, аз ғамхорӣ нисбат ба ҳақиқатҳое, ки бо сутуни меҳварии адвентизм алоқаманданд, боздоранд.

> «Ояте, ки бештар аз ҳамаи дигарон ҳам поя ва ҳам сутуни марказии имони Адвентистӣ буд, ин эълон буд: “То ду ҳазору сесад рӯз; он гоҳ муқаддасгоҳ пок хоҳад шуд.” [Дониёл 8:14.] Ин суханон барои ҳамаи имондорони омадани наздики Худованд ошно буданд. Аз лабони ҳазорон нафар ин нубувват ҳамчун шиори имони онҳо такрор карда мешуд. Ҳама эҳсос менамуданд, ки бар воқеаҳое, ки дар он пешгӯӣ шудаанд, умедҳои дурахшонтаринон ва орзуҳои аз ҳама азизи онҳо вобаста аст. Нишон дода шуда буд, ки ин рӯзҳои нубувватӣ дар тирамоҳи соли 1844 ба анҷом мерасанд. Адвентистон, ҳамроҳ бо боқии ҷаҳони масеҳӣ, он замон бар он буданд, ки замин, ё қисми муайяне аз он, ҳамон муқаддасгоҳ аст. Онҳо чунин мефаҳмиданд, ки поксозии муқаддасгоҳ пок шудани замин ба воситаи оташҳои он рӯзи охирини бузург аст, ва ин дар вақти омадани дувум ба вуқӯъ хоҳад пайваст. Аз ин ҷо чунин хулоса бармеомад, ки Масеҳ дар соли 1844 ба замин боз хоҳад гашт.

> «Аммо вақти таъйиншуда гузашта буд, ва Худованд зоҳир нашуда буд. Имондорон медонистанд, ки Каломи Худо наметавонад ботил гардад; пас, иштибоҳ бояд дар тафсири онҳо аз нубувват бошад; аммо хато дар куҷо буд? Бисёре бо шитоб гиреҳи ин душвориро чунин буриданд, ки инкор карданд, ки 2300 рӯз дар соли 1844 ба анҷом расидааст. Барои ин ҳеҷ далеле оварда намешуд, магар он ки Масеҳ дар он вақте ки онҳо Ӯро интизор буданд, наомада буд. Онҳо истидлол мекарданд, ки агар рӯзҳои нубувватӣ дар соли 1844 ба анҷом расида бошанд, пас Масеҳ он вақт барои пок кардани муқаддасгоҳ, яъне ба василаи поксозии замин бо оташ, бозмегашт; ва азбаски Ӯ наомада буд, пас он рӯзҳо наметавонистанд ба анҷом расида бошанд.»

> «Қабул кардани ин хулоса маънои даст кашидан аз ҳисобкунии пешини давраҳои нубувватиро дошт. Муайян гардида буд, ки 2300 рӯз аз замоне оғоз меёбанд, ки фармони Артаксеркс дар бораи барқарорсозӣ ва бино кардани Ерусалим, дар тирамоҳи соли 457 то милод, ба иҷро даромад. Агар инро нуқтаи оғоз шуморем, дар татбиқи ҳамаи воқеаҳое, ки дар шарҳи он давра дар Дониёл 9:25–27 пешгӯӣ шудаанд, ҳамоҳангии комил вуҷуд дошт. Шасту нуҳ ҳафта, яъне 483 соли аввали 2300 сол, бояд то ба Масеҳ, Тадҳиншуда, мерасиданд; ва таъмиди Масеҳ ва тадҳин шудани Ӯ ба воситаи Рӯҳулқудс, дар соли 27 мелодӣ, ин таъйинотро дақиқан иҷро намуд. Дар миёнаи ҳафтаи ҳафтодум Масеҳ бояд қатл карда мешуд. Сеюним сол пас аз таъмиди Ӯ, Масеҳ дар баҳори соли 31 мелодӣ маслуб карда шуд. Ҳафтод ҳафта, ё 490 сол, мебоист махсусан ба яҳудиён тааллуқ медошт. Бо анҷоми ин давра, он миллат бо таъқиби шогирдони Ӯ радди Масеҳро аз ҷониби худ муҳр зад, ва ҳаввориён дар соли 34 мелодӣ ба сӯи ғайрияҳудиён рӯй оварданд. Азбаски 490 соли аввали 2300 сол дар он вақт ба анҷом расид, 1810 соли дигар боқӣ мемонд. Аз соли 34 мелодӣ, 1810 сол то соли 1844 мерасад. «Он гоҳ, — гуфт фаришта, — муқаддасгоҳ пок хоҳад шуд». Ҳамаи таъйинотҳои пешини ин нубувват, бидуни шак, дар вақти муқарраршуда иҷро гардида буданд. Бо ин ҳисоб, ҳама чиз равшан ва ҳамоҳанг буд, магар ин ки дида намешуд, ки дар соли 1844 ягон воқеае, ки ба пок шудани муқаддасгоҳ мувофиқат кунад, ба вуқӯъ пайваста бошад. Инкор кардани он ки рӯзҳо дар он вақт ба охир расидаанд, маънои дар ошуфтагӣ андохтани тамоми масъала ва даст кашидан аз мавқеъҳое буд, ки бо иҷроҳои бечунучарои нубувват собит гардида буданд.»

> «Аммо Худо қавми Худро дар ҳаракати бузурги Адвент роҳбарӣ карда буд; қудрат ва ҷалоли Ӯ ҳамроҳи он кор буд, ва Ӯ намегузошт, ки он дар торикӣ ва ноумедӣ анҷом ёбад, то ҳамчун ҳаяҷони бардурӯғ ва таассубомез мазаммат карда шавад. Ӯ намегузошт, ки каломи Ӯ дар шакку номуайянӣ бимонад. Ҳарчанд бисёре аз ҳисоби пешинаи худ дар бораи давраҳои нубувватӣ даст кашиданд ва дурустии ҳаракатеро, ки бар он асос ёфта буд, инкор карданд, дигарон намехостанд аз нуқтаҳои имон ва таҷрибае, ки аз ҷониби Навиштаҳо ва шаҳодати Рӯҳи Худо дастгирӣ меёфтанд, рӯй гардонанд. Онҳо бовар доштанд, ки дар омӯзиши нубувватҳо усулҳои дурусти тафсирро пазируфтаанд ва вазифаи онҳост, ки ҳақиқатҳоеро, ки аллакай ба даст оварда буданд, маҳкам нигоҳ доранд ва ҳамон роҳи таҳқиқи Китоби Муқаддасро идома диҳанд. Бо дуои ҷиддӣ онҳо мавқеи худро аз нав баррасӣ карданд ва Навиштаҳоро омӯхтанд, то хатои худро ошкор созанд. Чун дар ҳисоби худ оид ба давраҳои нубувватӣ ҳеҷ иштибоҳе дида натавонистанд, онҳоро водор карданд, ки мавзӯи муқаддасгоҳро бо диққати бештар биомӯзанд». «Муборизаи Бузург», 409, 410.

Моро дар ҳамон порчае, ки дар он рӯъёи дарёи Ӯлой муайян карда мешавад, Хоҳар Уайт огоҳ сохтааст, ки «ниёз ба омӯзиши бисёр наздиктари Каломи Худо вуҷуд дорад». Илоҳиётшиносон мавзӯи «давраҳои нубувватӣ»-ро дар порчаи қаблии The Great Controversy чунин пеш мегузоранд, гӯё «давраҳои нубувватӣ», ки Хоҳар Уайт шарҳи худро ба онҳо маҳдуд месозад, ҳамон панҷ пешгӯие бошанд, ки дар дохили пешгӯии ду ҳазору сесадсола муаррифӣ шудаанд. Зеро, ба гуфтаи онҳо, чортои он пешгӯиҳо дар он порча ба таври мушаххас мавриди баррасӣ қарор гирифтаанд. Аммо «омӯзиши бисёр наздиктар»-и ин мавзӯъ нишон медиҳад, ки истилоҳи «давраҳои нубувватӣ» ба шакли ҷамъ, дар навиштаҳои Хоҳар Уайт, дақиқтар ба он ду пешгӯие ишора мекунад, ки мебоист 22 октябри 1844 иҷро мешуданд.

Панҷ пешгӯии мушаххаси замонӣ ҳастанд, ки Ҷабраил барои Дониёл муайян кард ва онҳо қисми ду ҳазору сесад сол мебошанд. Нахустин аз чиҳилу нӯҳ сол ёд мекунад, вақте ки «кӯчаҳо ва деворҳо дар замонҳои пурошӯб бино карда мешуданд». Дуюмин таъмиди Масеҳ буд баъд аз чорсаду ҳаштоду се сол аз нуқтаи оғоз, яъне соли 457 то милод. Севум маслубшавии Ӯ буд; чаҳорум муайян мекард, ки кай Инҷил дар анҷоми чорсаду навад соле, ки махсусан барои халқи яҳудӣ ҷудо карда шуда буданд, ба сӯи ғайрияҳудиён хоҳад рафт; ва панҷум, ва танҳо панҷумин, пешгӯии замонӣ, 22 октябри соли 1844 ба поён расид. Чор пешгӯии замонии пешин хеле пеш аз соли 1844 ба анҷом расида буданд. Пас, вақте Хоҳар Уайт ибораи «давраҳои пешгӯёна»-ро ба шакли ҷамъ ба кор мебарад, ки мебоист соли 1844 ба поён расанд, вай дар асл чиро дар назар дорад?

Вай ҷавоби он суолро дар шарҳи ноумедии аввали миллерчиён муайян мекунад:

> «Ман дидам, ки қавми Худо аз интизорӣ шодмон буда, Худованди худро мунтазир буданд. Аммо Худо қасд дошт, ки онҳоро имтиҳон намояд. Дасти Ӯ хаторо дар ҳисоби давраҳои нубувватӣ пинҳон кард. Онҳое ки Худованди худро мунтазир буданд, ин хатогиро дарнаёфтанд, ва донишмандтарин мардоне низ, ки ба он вақт мухолифат мекарданд, аз дидани он оҷиз монданд. Худо ирода карда буд, ки қавми Ӯ ба ноумедӣ дучор шаванд. Вақт гузашт, ва онҳое ки Наҷотдиҳандаи худро бо интизории шодмон мунтазир буданд, ғамгин ва рӯҳафтода шуданд, дар ҳоле ки онҳое ки зуҳури Исоро дӯст намедоштанд, балки паёмро аз рӯи тарс пазируфта буданд, шод гаштанд, ки Ӯ дар вақти интизорӣ наомад. Эътирофи онҳо ба дил таъсир накарда буд ва зиндагиро пок нагардонида буд. Гузаштани он вақт ба хубӣ ҳисоб шуда буд, то чунин дилҳоро ошкор созад. Онҳо аввалин касоне буданд, ки баргашта, он ғамзадагон ва ноумедшудагонеро, ки воқеан зуҳури Наҷотдиҳандаи худро дӯст медоштанд, масхара карданд. Ман ҳикмати Худоро дар имтиҳон кардани қавми Худ ва додани озмоиши амиқ ба онҳо дидам, то онҳое ошкор шаванд, ки дар соати озмоиш ақибнишинӣ намуда, бозмегарданд.»

> «Исо ва тамоми лашкари осмонӣ бо ҳамдардӣ ва муҳаббат ба онҳое менигаристанд, ки бо интизориҳои ширин орзуи дидани Ӯро доштанд, Ӯеро, ки ҷонҳошон дӯст медошт. Фариштагон дар гирди онҳо парвонавор ҳозир буданд, то онҳоро дар соати озмоишашон қувват бахшанд. Онҳое, ки қабул кардани паёми осмониро сарфи назар карда буданд, дар торикӣ вомонданд, ва хашми Худо бар онҳо аланга зад, зеро онҳо намехостанд нуреро, ки Ӯ аз осмон ба онҳо фиристода буд, қабул намоянд. Он мӯъминони вафодору ноумедшуда, ки наметавонистанд дарк кунанд, чаро Худовандашон наомад, дар торикӣ гузошта нашуданд. Боз онҳо ба Китобҳои Муқаддаси худ роҳнамоӣ карда шуданд, то давраҳои нубувватиро ҷустуҷӯ кунанд. Дасти Худованд аз рақамҳо бардошта шуд, ва иштибоҳ шарҳ дода шуд. Онҳо диданд, ки давраҳои нубувватӣ то соли 1844 мерасанд, ва ҳамон далеле, ки онҳо барои нишон додани он пеш оварда буданд, ки давраҳои нубувватӣ дар соли 1843 ба поён мерасанд, исбот мекард, ки онҳо дар соли 1844 ба анҷом хоҳанд расид». Навиштаҳои Аввалин, 235–237.

«давраҳои нубувватӣ» ҳамон «давраҳои нубувватӣ» буданд, ки «то соли 1844 мерасиданд», ва миллеритҳо дар оғоз бовар доштанд, ки онҳо то соли 1843 мерасанд. «Давраҳои нубувватӣ», ки то соли 1844 мерасиданд, се давраи нубувватӣ буданд, ва ҳамаи онҳо бар ҷадвалҳои Ҳабаққуқ муаррифӣ шудаанд. Яке аз ин се давра танҳо соли 1844-ро «ламс мекунад», ва дуи дигараш то 22 октябри соли 1844 мерасанд. Ҳазору сесаду сию панҷ рӯз то худи рӯзи аввали соли 1844 мерасид, вақте ки ноумедии аввалини миллеритҳо фаро расид, ва вақти таъхир ҳам дар боби дуюми Ҳабаққуқ ва ҳам дар масали даҳ бокира дар Матто бисту панҷ оғоз ёфт.

Ду ҳазору сесад рӯзи боби ҳаштуми китоби Дониёл, ояти чордаҳум, то 22 октябри соли 1844 расиданд, ва ду ҳазору панҷсаду бист соли «ҳафт замон», ки бар зидди салтанати ҷанубии Яҳудо эълон шуда буд, низ дар ҳамон ҷо ба анҷом расид. Палмонӣ дар ояти сездаҳуми Дониёли ҳашт худро ҳамчун Шуморкунандаи Аҷоиб муаррифӣ мекунад, ва «сохтор» ва «тарҳ»-и нубувватие, ки ӯ он гоҳ баён намуд, ҳадди ақал даҳ пешгӯии замонии бо ҳам вобастаро дар бар мегирифт.

Мо дар мақолаи навбатӣ ба баррасии минбаъдаи ин ҳақиқатҳо оғоз хоҳем кард.

> «Масеҳ ба ҷаҳон дарсе дод, ки бояд бар ақл ва ҷон нақш гардад. Ӯ гуфт: “Ва ҳаёти ҷовидонӣ ин аст, ки Туро, Худои ягонаи ҳақиқӣ, ва Исои Масеҳро, ки фиристодаӣ, бишносанд.” Аммо Шайтон бар зеҳни одамон амал карда, мегӯяд: Ин ё он амалро ба ҷо оваред, ва шумо мисли худоён хоҳед шуд. Ӯ бо далеловарии фиребанда Одаму Ҳавворо водошт, ки ба каломи Худо шубҳа кунанд ва ба ҷойи он назарияе бипазиранд, ки ба таҷовуз ва нофармонӣ мебурд. Ва софистии ӯ имрӯз ҳам ҳамон кореро мекунад, ки дар Адан кард. Вақте ки Масеҳ ба ҷаҳони мо омад, Ӯ моҳигирони фурӯтанро ҳамчун таҳкурсии калисои Худ баргузид. Ба ин шогирдон Ӯ кӯшиш мекард, ки табиати подшоҳӣ ва рисолати Худро фаҳмонад. Аммо фаҳмиши маҳдуди онҳо бар Ӯ маҳдудият меовард. Онҳо суханони китобдонон ва фарисиёнро қабул мекарданд, ва аз ин рӯ бисёре аз он чи бовар доштанд, нодуруст буд. Ва ҳарчанд Масеҳ барои гуфтан ба онҳо чизҳои бисёре дошт, онҳо қодир набуданд қисми зиёди он чиро, ки Ӯ сахт орзу дошт ба онҳо бирасонад, бишнаванд.»

> «Масеҳ аҳли дини ин замонро то ба ҳадде аз ақидаҳои иштибоҳомез пур меёбад, ки дар зеҳни онҳо барои ҳақиқат ҳеҷ ҷой намемонад. Бо таълиме, ки дода мешавад, муаллимон андешаҳои муаллифони бединро даромехта месозанд. Ҳамин тавр онҳо дар зеҳни ҷавонон кукнор коштаанд. Онҳо андешаҳоеро баён мекунанд, ки набояд ба ҷавон ё пир пешниҳод шаванд, ҳеҷ гоҳ дар бораи он фикр намекунанд, ки чӣ гуна тухм мекоранд, ё чӣ гуна ҳосилеро, ки дар натиҷа бояд дарав кунанд, ҷамъ хоҳанд овард». Review and Herald, July 3, 1900.

Back to Articles