Article

# Ýowel kitaby we Laodikýa ýedinji gün adventist buthanasy — Otuz dokuzynjy

Otuz Dokuzunji San

Author

Jeff Pippenger

Published

February 2, 2026

Formats

PDF
Word
Song MP3

2024-nji ýylyň daşarky alfa binýat synagyndan soň gelýän içerki omega jemleýji synagy, “ammaryň” hem-de ammarda saklanýan “azugyň” kesgitlemesini talap edýär. Bu synag pygamberlik häsiýetlidir we onuň hakykatyň içerki hem-de daşarky ugry bar. Gymmatbaha daşlar Jeýms Waýtyň galyndysymy, ýa-da olar Hudaýyň Sözüniň hakykatlarymy? Olar ikisidir.

9/11-de Hudaýyň halky kiçi kitaby iýmäge we binýatlaryň şol ýerde goýlan Ýeremiýanyň gadymy ýollaryna dolanmaga çagyryldy. 9/11-de Ylham kitabyň on birinji babynda Ýahýa ölçemek buýrugyny alanda, oňa iki zady ölçemek buýrulandygy göründi. Oňa hem ybadathanany, hem-de onuň içindäki sežde edýänleri ölçemek buýruldy. Oňa milletleriň mukaddes ýeri we goşuny 1,260 ýyl depeläp geçen howlusyny bir gapdala goýmak buýruldy. Mukaddes ýer we goşun — ybadathana we onuň içindäki sežde edýänlerdir.

2023-nji ýylda 9/11-de inen şol bir perişde gaýtadan indi, Gijeki Nalyşyň habaryny möhürsizledi, soňra bolsa 2024-nji ýylda Rim nyşanynyň heniz-de Milleritler üçin bolşy ýaly bu görüni berkarar edýändigini ýa-da etmeýändigini görkezýän daşarky binýat synagy boldy.

Asmanyň “açyk penjireleri” ybadathananyň içerki omega synagynyň gelip ýetendigini we “yzyna dolanmak” çagyryşyny görkezýär. Bu synag iki nyşany anyklamagy talap edýär. Üçünji perişde 1844-nji ýylda, soňra bolsa 9/11-de gelende, Ýahýa ybadathanany we onuň içindäki ybadat edýänleri ölçmäge görkezme alýar; şeýlelikde, 2023-nji ýylda ybadathanany we ybadat edýänleri ölçemek baradaky pygamberlik işini anyklaýar. Malaky “ammaryň” nämedigini we “azugyň” nämedigini sorag astyna alýar. Milleriň düýşündäki şol bir soraglar bolsa: “sandykça” näme, we “gymmatbaha daşlar” näme?

Milleriň düýşi asmandaky açyk penjireleri Reb Hudaýyň goşunynyň ak atlaryna münüp gitmek üçin, Ylham kitabynyň on dokuzynjy babynda agzalýan ýeňiş gazanan ýygnagyň ak zygyrlara geýdirilip ýokary galdyrylýan nokady hökmünde görkezýär. Açyk penjireler Malakynyň bereketiniň ýa-da näletiniň dökülýän ýeridir. Milleriň açyk penjiresi hapalaryň aýrylyp taşlanýan we gymmatbahaly daşlaryň gutujyga ýygnalýan ýeridir.

Asmanyň penjireleri baradaky ilkinji ýatlama Nuhyň kyssasynda duş gelýär, we şol penjireler açylanda, kyrk gije-gündizläp ýagyş ýagdy. Penjireler açylanda, gämide sekiz jan bardy. Gyzyl deňizdäki çokundyrylma Iordandan geçilýänçä kyrk ýyllyk sergezdanlygy başlatdy. Soňra Mesih hut şol ýerde çokundyrylanda, kyrk günläp çöle sürüldi. Ol direlende, çokundyrylmasy arkaly öňden nyşan edilişi ýaly, asmana göterilmezinden öň şägirtlere kyrk günläp taglym berdi.

Ybadathana göreşiji ýygnakdan ýeňiji ýygnaga öwrülende, otuz ýaşly patyşa Dawut kyrk ýyl höküm sürer. Ýeňiji ýygnak pygamber, ruhany we patyşa bilen şekillendirilýär. Ýigrimi iki ýyllyk gullugyna başlanda otuz ýaşynda bolan pygamber Ýezekieldi, we ol şol gulluga asmanlar açylanda başlady.

> Otuzynjy ýylda, dördünji aýda, aýyň bäşinji gününde, men Kebar derýasynyň boýunda ýesirleriň arasynda wagtym, asmanlar açyldy, we men Hudaýyň görnüşlerini gördüm. Ezekiel 1:1.

Ýusup otuz ýaşynda ruhany hökmünde höküm sürmäge başlady we oňa Yslamyň gündogar şemaly garşy geldi; bu bolsa deňizde ýatan aždarha bolan Müsüriň dünýäniň ýeke-täk hökümetini amala aşyrmagyna mümkinçilik beren barha güýçlenýän bir krizisi getirdi. Şol krizisde Ýusup azyk önümlerini ambarlara ýygnady.

2023-nji ýylyň iýul aýynda çölde bir ses eşidildi; soňra Ýahuda taýpasynyň Arslany Ýarygijeki Pidanyň habaryny açyp görkezmäge başlady. 2024-nji ýylda binýatlyk daşarky alfa synagy iki synpy aýyrdy, we açylma prosesi dowam etdi. Indi bolsa 2026-njy ýylda ýene-de iki synpy aýyrjak ybadathana içki omega synagy ýetip geldi.

Mesih Ähtiň Habarçysy hökmünde köpler bilen ähti tassyklan mukaddes hepdesi howludyr we Mukaddes Ýerdir. 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabryndan başlap, Mikaýyl ýerinden galýança (mukaddes hepde tamamlananda Stefan daşlanan wagty edişi ýaly) Iň Mukaddes Ýerdir. Bahar baýramlary şol mukaddes hepdede berjaý edildi we olar baýramlaryň alfasyndyr; surnaýlar baýramy birinji günde, Günäleriň geçilmegi güni onunjy günde, soňra bolsa çadyrlar baýramy on bäşinji günden ýigrimi ikinji güne çenli baýramlaryň omegasydyr.

> Şonuň ýaly-da, ikinji ösüşe degişli nusgalar nyşanly gullukda görkezilen wagtda ýerine ýetmelidir. Musanyň kanuny ulgamynda mukaddes ýeriň tämizlenişi, ýa-da Beýik Ýaraşdyryş güni, ýedinji ýahudy aýynyň onunjy gününde bolup geçýärdi (Leviticus 16:29–34); şol gün baş ruhany bütin Ysraýyl üçin ýaraşdyryş edenden soň, şeýlelikde olaryň günälerini mukaddes ýerden aýryp, daşary çykýar-da, halka ak pata berýärdi. Şeýlelikde, biziň beýik Baş Ruhanymyz bolan Mesihiň günäni we günäkärleri ýok etmek arkaly ýeri tämizlemek hem-de Özüne garaşýan halkyna ölmez-ýitmezligi peşgeş bermek üçin peýda boljakdygyna ynanylýardy. Ýedinji aýyň onunjy güni, Beýik Ýaraşdyryş güni, mukaddes ýeriň tämizleniş wagty, 1844-nji ýylda 22-nji oktýabra gabat gelipdi we Rebbiň geljek wagty hökmünde kabul edilýärdi. Bu, eýýäm getirilen subutnamalar bilen, ýagny 2300 günüň güýzde tamamlanjakdygy bilen sazlaşýardy, we bu netije öňüni alyp bolmajak ýaly görünýärdi.

> Matta 25-däki tymsalda garaşmak we uka gitmek döwründen soňra öýlenjek ýigidiň gelişi gelýär. Bu, ýaňy beýan edilen delillere, pygamberlikden hem-de nusgalardan getirilen subutnamalara doly laýyk gelýärdi. Olar öz hakykatyna berk ynam döredýärdi; we “ýarygije jary” müňlerçe imanly tarapyndan yglan edildi.

> “Hereket gelgit tolkuny ýaly ýurdy gurşap aldy. Ol şäherden şähere, obadan oba we uzakdaky oba ýerlerine çenli ýaýrady, tä Hudaýyň garaşýan halky doly oýanylýança. Bu yglan öňünde fanatizm, edil çykýan Günüň öňünde irki aýaz eräp gidişi ýaly, ýok boldy. Iman edenler öz şübheleriniň we başagaýlyklarynyň aýrylandygyny gördüler, hem-de olaryň ýüreklerini umyt we gaýrat janlandyrdy. Bu iş, Hudaýyň Sözüniň we Ruhunyň dolandyryjy täsiri bolmazdan ýüze çykýan ynsan joşguny bilen hemişe görünýän çendenaşa ýagdaýlardan azatdy. Ol häsiýeti boýunça gadymy Ysraýylda, Onuň hyzmatkärleriniň ýazgaryjy habarlaryndan soň, kemsinme we Rebbe gaýdyp geliş döwürlerine meňzeşdi. Ol her döwürde Hudaýyň işini alamatlandyrýan häsiýetleri göterýärdi. Onda joşgunly şatlyk azdy, gaýtam ýüregi çuňňur barlamak, günäni boýun almak we dünýäni terk etmek bardy. Rebb bilen duşuşmaga taýýarlyk çekýän ruhlaryň agyr ýüki şudy. Onda tutanýerli doga we Hudaýa bütinleý, hiç zady gizlemezden bagyşlanmak bardy.” Uly göreş, 400.

Bahar baýramlary mukaddes hepdede ýerine ýetirildi, irki ýa-da alfa ýagmyry bolsa Pentikost gününde döküldi; şeýlelik bilen ol güýz baýramlarynda soňky ýagmyryň dökülmegini nusgalap görkezdi. Şol bahar baýramlary Lewiler 23-nji bapda, birinji aýatdan ýigrimi ikinji aýada çenli beýan edilendir. Güýz baýramlary bolsa 23-nji aýatdan 44-nji aýa çenli ýerleşýär. 2300 ýyl sizi 1844-nji ýyla getirýär. Bahar baýramlary üçin ýigrimi iki aýat we güýz baýramlary üçin hem ýigrimi iki aýat bar. Ýigrimi üçünji bapda iki toplumy ýigrimi iki aýatdan ybaratdyr.

Surnaýlar baýramy höküm çykarşynyň on günden soň boljakdygy barada duýduryşdy, çadyrlar baýramy bolsa Kafaret gününde bagyşlanan günäler üçin şatlygyň baýram edilmegidi. Baýramdan soňky Sabat güni we sekizinji gün ýeriň müňýyllyk Sabat dynçlygyny aňladýar.

> Emma, söýgüliler, şu bir zady bilmezlik etmämäň: Rebbiň nazarynda bir gün müň ýyl ýalydyr, müň ýyl hem bir gün ýalydyr. 2 Petrus 3:8.

Birinji perişde hökümüň açylyşyny yglan etdi, we şol pygamberlik derejesinde, Danieliň “ahyryzaman wagty” bolan 1798 ýyl surnaýlar baýramynyň berjaý bolmagydyr; emma 1840-njy ýylyň 11-nji awgustynda 1798-nji ýylyň birinji perişdesiniň möhürsiz habary ikinji waý pygamberliginiň berjaý bolmagy bilen güýçlendirildi. Yslam höküm gününiň golaýlaýandygyny yglan edýän surnaýlar baýramynyň duýduryşynyň bir bölegidir.

Görmäge taýýar bolanlar üçin, güýz baýramlary bolan surnaýlar baýramy bilen çadyrlarda ýaşamak baýramy alfa we omega baýramlaryny aňladýar, olaryň arasynda bolsa höküm bar. Bu baýramlaryň Lewiler 23-de görkezilmegi tötänden däldir. Ýigrimi üç saplanmagyň nyşanydyr. Birinji baýramyň ýedinji aýyň birinji gününde bolmagy we soňky baýramyň ýigrimi ikinji günde tamamlanmagy hem tötänden däldir. Surnaýlar baýramy ýewreý elipbiýiniň birinji harpydyr, Saplanma güni ortaky harp bolup, çadyrlarda ýaşamak baýramy bolsa ýewreý elipbiýiniň ýigrimi ikinji harpydyr.

Lewiler kitabyň ýigrimi üçünji baby, 23-den 44-e çenli aýatlary “hakykatyň çarçuwasynyň” içinde ýerleşdirilen ýigrimi iki aýatdan ybaratdyr. Ortadaky onunjy gün synagy kesgitleýär, çünki on synagyň nyşanydyr, hem-de Ýaraşdyryş güni ýitirenleriň pitnesiniň hasaba alnyp, çözülen ýeridir, şol pitne bolsa ýewreý elipbiýiniň on üçünji harpy bilen görkezilýär. Ýewreýçedäki “hakykat” sözüniň ortaky harpy on üçünjidir, ol hem ýedinji aýyň onunjy güni bilen gabat gelýär, hem-de ýol belgisi hökmünde ýewreý elipbiýiniň we degişli günüň pygamberlik häsiýetlerini özünde saklaýar. On bilen on üçüň jemi ýigrimi üçdür. Ýetmiş 10 bilen 7-niň köpeldilmeginiň jemidir, we ýedinji aýyň onunjy güni hem ýetmişe deň gelýär; bu bolsa synag möhletiniň soňunyň nyşanydyr.

> Şondan soň Petrus Onuň ýanyna gelip diýdi: “Ýa Reb, doganym maňa garşy günä etse, men ony näçe gezek bagyşlamaly? Ýedi gezege çenli-mi?” Isa oňa diýýär: “Men saňa, ýedi gezege çenli, diýemok; eýsem ýetmiş gezek ýedi gezege çenli.” Matta 18:21, 22.

Gadymy Ysraýyl üçin dört ýüz togsan ýyl kesilip aýryldy. Ol ýyllar iki müň üç ýüz ýyldan kesilip aýryldy we ýetmiş hepde hökmünde görkezildi; şeýlelik bilen, Isa synag möhletiniň çäginiň dört ýüz togsan ýyl bolandygyny, ýagny Danyýel 9-da “ýetmiş” hepde hökmünde görkezilendigini kesgitledi.

> Seniň halkyňyň we mukaddes şäheriňiň üstüne ýetmiş hepde bellenendir: ýazygyny tamamlamak, günäleriň soňuna çykmak, etmiş üçin ýaraşyk getirmek, baky dogrulygy ornaşdyrmak, görnüşi we pygamberligi möhürlemek hem-de iň Mukaddesi mesh etmek üçin. Daniel 9:24.

«Kesilip taşlanar» diýlip terjime edilen ýewreý sözi Köne Ähtde diňe şu aýatda ulanylýar we onuň manysy «kesgitlenen» ýa-da «buýrulan» diýmekdir. Ol adatça «kesilip taşlanar» diýip terjime edilýän, Gelip çykyş on bäşinji bapda Äbramyň ähtiň ilkinji ädiminde gurbanlyklary kesmegine esaslanýan sözden tapawutlanýar. Ysraýyla dört ýüz togsan ýyllyk synag möhletiniň berilmegi, soňra bolsa olaryň Hudaýyň äht halky hökmünde kesilip taşlanmagy «kesgitlenipdi» we «buýrulypdy». Iki dürli «kesilip taşlanma» bar: biri, döwrüň ýetmiş san arkaly has uly bir sandan «kesilip aýrylan» synag döwri bolandygyny görkezýär; beýlekisi bolsa, Ýoýeliň «täze şeraby» olaryň agzalaryndan «kesilip aýrylanda», synag möhleti ýapylýar. Ýetmiş synag möhletiniň tamamlanmagyny aňladýar.

Güýz baýramlary ýewreý dilindäki “hakykat” sözüniň üç basgançagyna eýedir. Güýz baýramlary Levililer 23:23-den başlanýar, Ylalaşyş gününiň orta ýolgörkezijisi onunjy gündür we on üçünji harpdyr, bu bolsa 23-e deň gelýär, hem-de Çadyrlar baýramy ýigrimi ikinji günde tamamlanýar, soňra baýramdan soň gelýän beýik Sabat bolýar, we parça 23:44-de tamamlanýar.

Lewiler kitaby Lewi ruhanylygynyň manysyny berýär. Bahar baýramlary 23:1–22-de beýan edilýär, soňra güýz baýramlary 23:23–44-de beýan edilýär. Bahar baýramlary ýigrimi iki aýat bilen görkezilýär, ýewreý elipbiýi hem ýigrimi iki harpdan ybaratdyr. Güýz baýramlary hem ýigrimi iki aýatda beýan edilýär. Surnaýlar baýramy Ýaraşyk Gününiň hökümine golaýlaşylýandygyny yglan edýär. Soňra Çadyrlar baýramy ýedi gün dowam edýär we ol ýedinji aýyň ýigrimi ikinji gününde tamamlanýar. Ýedi günüň birinjisi dessur Sabatydy, edil şonuň ýaly sekizinji gün hem şeýle bolup, ol ýedi günlük baýramdan soňky gün idi. Birinji we sekizinji gün sekizinji güni ýediniň içindäki sekizinjiniň nyşany edýär.

> Ysraýyl ogullaryna şeýle diýiň: şu ýedinji aýyň on bäşinji güni Reb üçin ýedi günläp Çadyr baýramy bolar. Birinji günde mukaddes ýygnak bolsun; şol günde hiç hili gulluk işi etmersiňiz. Ýedi günläp Rebbe ot arkaly hödür getiriň; sekizinji günde size mukaddes ýygnak bolsun, siz hem Rebbe ot arkaly hödür getiriň. Bu dabaraly ýygnakdyr; şol günde hiç hili gulluk işi etmersiňiz. … Şeýle hem ýedinji aýyň on bäşinji gününde, ýurduň hasylyny ýygnanyňyzdan soň, Rebbe ýedi günläp baýram edersiňiz: birinji gün dynç günüdir, sekizinji gün hem dynç günüdir. Lewiler 23:34–36, 39.

Sekizinji günüň dessurlaýyn Sabaty, Çadyr baýramynyň yzysüre gelýän müňýyllygyň Sabatyny aňladýar. Gadymy Ysraýylyň kyrk ýyl çölde azaşyp gezmegi, Çadyr baýramynyň günlerinde çadyrlarda ýaşamak arkaly ýatlanýar, we ol diňe bir soňky ýagmyryň inmegini däl, eýsem Perişdeleriň Hudaýyň sadyk halkyny gorag üçin depelere we daglara alyp giden Ýakubyň kynçylyk döwrüni hem aňladýar.

> “Jebir döwründe biz hemmämiz şäherlerden we obalardan gaçypdyk, emma mukaddeslere degişli öýlere gylyç bilen giren erbetler tarapyndan yzarlandyk. Olar bizi öldürmek üçin gylyjy galdyrdylar, emma ol döwlüp, saman ýaly güýçsüz halda ýere gaçdy. Şondan soň hemmämiz halas edilmegimiz üçin gije-gündiz perýat etdik, we şol perýat Hudaýyň huzuryna ýetdi. Gün çykdy, aý bolsa ýerinde durdy. Derýajyklar akmagyny bes etdi. Gara, goýy bulutlar galyp, biri-birine çaknyşdy. Emma berk şöhratdan doly bir açyk ýer bardy; şol ýerden köp suwlaryň sesine meňzeş Hudaýyň owazy çykdy, ol asmanlary hem ýeri sarsdyrdy. Gök açylyp ýapylýardy we tolgunyşyk içindedi. Daglar şemalda çaýkanýan gamyş ýaly sandyrap, töwerege pytraňňy gaýalary zyňyp çykardy. Deňiz gazan ýaly gaýnady we gury ýere daşlary zyňyp çykardy. Hudaý Isanyň gelişiniň gününi we sagadyny aýdyp, Öz halkyna baky ähti gowşuranda, bir sözlem aýtdy-da, soňra sözler ýer ýüzüne ýaýrap barýarka, säginip durdy. Hudaýyň Ysraýyly gözlerini ýokary dikip durup, Ýehowanyň agzyndan çykýan we ýer ýüzüne iň güýçli gürrüldiniň tolkunlary ýaly ýaýraýan sözleri diňleýärdi. Bu gorkuly derejede dabaralydy. Her bir sözlemiň soňunda mukaddesler: “Şöhrat! Alleluýa!” diýip gygyryşýardylar. Olaryň ýüzleri Hudaýyň şöhraty bilen ýagtyldy; olar Musa Sinaýdan aşak inende onuň ýüzi nähili şöhrat saçan bolsa, şonuň ýaly şöhrat bilen lowurdaýardylar. Erbetler şol şöhrat sebäpli olara seredip bilmeýärdiler. Hudaýy hormatlap, Onuň Sabatyny mukaddes saklanlar barada soňsuz bereket yglan edilende bolsa, Haýwan üstünden we onuň Şekili üstünden beýik ýeňiş gykylygy ýaňlandy.”

> “Soňra ýubileý başlandy, şonda ýer dynç almalydy.” Review and Herald, July 21, 1851.

Isa gaýdyp gelýär we ýer, ýeriň ýedinji ýyllyk Sabaty hem-de ýubileý arkaly öňden nusgalanan görnüşde, müň ýyl dynç alýar. Lewiler kitaby 23-nji babyň 3-nji aýatynda adam üçin ýedinji günüň Sabaty, ýediň sekizinjisi bilen tamamlanýan şol babyň giriş bölegi hökmünde görkezilýär; bu bolsa dynç alýan ýer üçin ýedinji ýyllyk Sabaty aňladýar.

> Reb Musa şeýle diýdi: «Ysraýyl ogullaryna sözläp, olara diý: “Rebbiň baýramlary hakda, ýagny mukaddes ýygnaklar diýip yglan etjek baýramlaryňyz—ine, meniň baýramlarym şulardyr. Alty gün iş ediler, emma ýedinji gün dynç alyş Sabatydyr, mukaddes ýygnakdyr; şol gün hiç hili iş etmersiňiz. Ol ýaşaýan ähli ýerleriňizde Rebbiň Sabatydyr.”» Lewiler 23:1–3.

Ýigrimi üçünji babyň alfas y ýedinji günüň Sabatydyr, babyň omegas y bolsa, ýer ýüzüniň boş galýan müň ýylydyr; bu ýagdaý ýer üçin ýedinji ýylyň Sabaty we ýubileý arkaly nusgalandyrylypdyr. Babyň alfas y ýedinji günüň Sabaty bilen başlanýan we ýigrimi ikinji aýata çenli dowam edýän ýazky baýramlardyr; emma babyň omegas y ýedinji aýyň ýigrimi ikinji gününde tamamlanýar, onuň yzyndan bolsa ýer üçin ýedinji ýylyň Sabatyny aňladýan sekizinji gün dabaraly Sabaty gelýär.

Birden ýigrimi ikiye çenli aýatlar Mesihiň mukaddes ýerde Asman Baş Ruhanysy hökmünde alyp barýan gullugyny aňladýar; ýigrimi üçden kyrk dörde çenli aýatlar bolsa Onuň Iň Mukaddes Ýerdäki gullugyny aňladýar. Lewiler kitaby ruhanylaryň nyşanydyr, we ol Mesihiň Baş Ruhanylyk gullugyny görkezýär. Ýedinji günüň alfa Sabaty ýaradylyşa çenli uzaýar, we ýedinji ýylyň omega Sabaty täzeden täzelenen Ýere çenli uzaýar. Lewiler kitabynyň ýigrimi üçünji baby taryhy taýdan ýaradylyşdan täzeden ýaradylýança bolan döwri gurşap alýar.

Pygamberlik habarynyň şatlygy ýa-da utanjy, Ýarymgeje gykylygynyň habaryna ýa-da onuň galp nusgasyna eýe bolanlaryň nyşanydyr. Bu hakykat beýanata goşulýança, utanjy ýüze çykarýan mesele gözden salynýar. Hakyky ýaga eýe bolanlar bu nokady sypdyrmazlar. Şatlyk günäleri aýrylanlar arkaly beýan edilýär, olar Çadyrlar baýramyny belläp geçýänler bilen görkezilýär.

> Söz beden bolup, aramyzda ýaşady; (biz Onuň şöhratyny, Atadan bolan ýeketäk Ogluňa mahsus şöhraty gördük,) Ol merhemetden we hakykatdan doludy. Ýahýa 1:14.

“Mesgen tutdy” diýip terjime edilen grek sözi “çadyr gurmak” manysyny berýär. Isa ten boldy hem-de biziň bilen çadyr gurup ýaşady. Ol biziň ynsan tebigatymyzy, biziň çadyrymyzy, biziň telärimizi, biziň kepbämizi, biziň tenimizi öz üstüne aldy. Petr muny şeýle beýan etdi:

> Hawa, özüm şu çadyryň içinde bolýarkam, sizi ýatlatmak arkaly oýarmagy ýerlikli hasap edýärin; çünki Rebbimiz Isa Mesihiň maňa görkezşi ýaly, meniň bu çadyrymy tizden goýup gitmelidigimi bilýärin. 2 Petrus 1:13, 14.

Pawlus muny şeýle diýdi:

> Çünki biz bilýäris: eger bu çadyryň ýerdäki öýi ýykylsa, onda bize Hudaýdan bir bina, el bilen gurulmadyk, asmanlarda ebedi bolan bir öý bardyr. Çünki biz şu ýagdaýda iňňildeýäris, asmandan bolan öýümiz bilen geýinmegi yhlas bilen arzuw edýäris; eger geýnen ýagdaýymyzda ýalaňaç tapylmasak. Çünki bu çadyrda ýaşaýan bizler ýüke batyp iňňildeýäris; sebäbi biz geýimsiz bolmagy däl-de, geýnen bolmagy isleýäris, şeýdip ölümli zat ýaşaýyş tarapyndan ýuwduylsyn. 2 Korinflilere 5:1–4.

Çadyr baýramy ýüz kyrk dört müňüň möhürlenmeginiň nyşanydyr; bu bolsa asman penjireleri açylanda amala aşýar. Ýüz kyrk dört müňüň günäleri aýrylanda, Mukaddes Ruh ýeňiji ýygnaga ölçegsiz döküler. Ýüz kyrk dört müň üçin höküm tamamlanar, möhürlenenler bolsa Çadyr baýramy bilen şekillendirilişi ýaly, Mukaddes Ruhuň güýji astynda üçünji perişdäniň güýçli nidasyny yglan etmek üçin öňe çykarlar.

Bedenimiz ybadathana, çadyrdyr, ýagny mukaddes çadyrdyr. Çadyr baýramyny belläp geçmek üçin Ýerusalime ýygnananlar günäleriniň öçürilip aýrylandygyny baýram edýärdiler. Musa çölde mukaddes çadyry dikeltmek üçin ulanyldy, ahyrda bellenýän Çadyr baýramy bolsa çölde çadyrlarda ýaşamak arkaly bellenýärdi, sebäbi Isa soňuny hemişe başlangyç bilen suratlandyrýar.

> Şonuň üçin, eý mukaddes doganlar, asmandaky çagyryşa şärik bolanlar, ynanýan ykrar etmegimiziň Resuly we Baş Ruhanysy bolan Mesih Isany göz öňünde tutuň; Ol hem özüni bellän Oňa, edil Musa öz öýüniň bütin işlerinde wepaly bolşy ýaly, wepaly boldy. Çünki bu Kişi, öýi guran öýüň özünden nähili has uly hormata eýe bolsa, Musa garanyňda şonça-da has beýik şöhrata mynasyp saýyldy. Sebäbi her bir öý kimdir biri tarapyndan gurulýar; emma ähli zady guran Hudadyr. Musa dogrudan-da öz öýüniň bütin işlerinde hyzmatkär hökmünde, soňra aýdylyp beýan ediljek zatlara şaýatlyk etmek üçin, wepaly boldy; emma Mesih Öz öýüniň üstünde Ogluň hökmünde durandyr; eger biz batyrgaýlygy we umydyň şatlygyny ahyra çenli berk saklasak, Onuň öýi bizdiris. Ýewreýler 3:1–6.

Musa Hudaý tarapyndan çadyr ybadathanasyny gurmak üçin ulanylan wepaly hyzmatkärdi, emma Baş Ruhany we Resul hökmünde Mesih hyzmatkär Musa garanyňda has uly hormata eýedir. Musanyň çadyr ybadathanasyndan başlap, Süleýmanyň ybadathanasyna, Hirodesiň kyrk alty ýyllyk täzeden abadanlaşdyrylan ybadathanasyna, 46 hromosomly ynsan ybadathanasyna we 1798-den 1844-e çenli bolan Millerit ybadathanasyna çenli her bir öýüň bary Hudaý tarapyndan guruldy. Ybadathanalaryň dürli görnüşlerde ýüze çykyşlarynyň pygamberlik hatarynda — ol Erem bagyndan başlap, soň günäden soň Bagyň derwezesinde, soň bolsa sil suwundan soň gurbanlyk sypalary arkaly Musa çenli dowam edýän hatarda — üç esasy bellik Musa, Mesih we ýüz kyrk dört müňdür.

Musa bilen Mesih gadymy Ysraýylyň alfasy bilen omegasyny aňladýar, we olar bilelikde ýüz kyrk dört müň tarapyndan hem aňladylýan ynsanlyk bilen Ylahylygyň birleşigini görkezýärler. Üçünji perişdäniň gelişi wagtynda, Ylham kitabynyň on birinji babynda, Ýahýa ybadathanany ölçemek tabşyrylýar, we şol bir perişdäniň 9/11-de gelen wagtynda hem Ýahýa ýene-de ybadathanany ölçemek tabşyrylýar. Iki ýagdaýda-da oňa 1,260 günüň howlusyny goýup geçmek buýurylýar. 2023-nji ýylda şol bir perişde geldi, we indi Hudaýyň halky ybadathanany ölçemäge çagyrylýar. 1,260 gün, ýa-da üç ýarym gün 2023-nji ýylda tamamlandy, we şol pursatdan başlap ýekşenbe kanunynyň öň ýanyna çenli ybadathana galdyrylmalydyr. 2024-nji ýyl düýpleriň goýulmagyny alamatlandyrdy, we ol Milliriň görnüşi berkidýän nyşany kesgitlemegine garşy çykyp, “ownuk zatlaryň gününi ýigrenen” bir topar hökmünde ýüze çykan pitnäni görkezdi.

> Mundan başga-da, Rebbiň sözi maňa gelip şeýle diýdi: «Bu öýüň binýadyny Zerubbabeliň elleri goýdy; ony onuň öz elleri hem tamamlar; şonda Hoşunlaryň Rebbi meni size iberendigini bilersiňiz. Çünki kiçi başlanýan zatlaryň gününi kim äsgermezlik etdi? Çünki olar şatlanarlar we şol ýedi bilen Zerubbabeliň elindäki gurşun ölçeýjini görerler; olar Rebbiň bütin ýer ýüzünde o ýan-bu ýana aýlanyp ýören gözleridir». Zekerýa 4:8–10.

Milleriň görgini berkarar edýän güýjüň Rimdigini kesgitlemesini ret etmek, binýatlary ret etmekdir, hem-de bu “kiçi zatlaryň gününi ýigrenmekdir.” Millerit hereketi birinji we ikinji perişdeleriň alfa hereketi boldy, ýüz kyrk dört müňleriň hereketi bolsa üçünji perişdäniň omega hereketidir. Ol alfadan ýigrimi iki esse has kuwwatlydyr. Bu pygamberlik manysynda, Millerit hereketiniň binýatlary “kiçi zatlaryň günüdir.” Habakkugyň iki tagtasynda görkezilen haýsydyr bir binýat hakykatyny ýigrenmek, ölümdir; sebäbi Daniýel on biriň on dördünji aýatynda berkarar edilýän görgü, Süleýmanyň kesgitlän şol bir görgüsidir.

> Görüş bolmadyk ýerde halk heläk bolýar; emma kanuny berjaý edýän bagtlydyr. Süleyman tymsallary 29:18.

Baş daşy baradaky görnüş ajaýypdyr, çünki ol binýatlaýyn burç daşyň hem baş daşydygyny görkezýär, ýöne ýigrimi iki esse uly kuwwat bilen. 2024-nji ýylyň alfa binýat synagy daşarky akyl taýdan möhürleniş habarydy, 2026-njy ýylyň omega ybadathana synagy bolsa içerki ruhy möhürleniş habarydyr. Biri haýwanyň keşbini we nyşanyny, beýlekisi bolsa Hudaýyň keşbini we nyşanyny kesgitleýär. Şol omega içerki synagy Milleriň düýşündäki iki nyşan arkaly şekillendirilýär, we olar ahyrky günleriň wakalarynyň çäginde kesgitlenmelidir. Ammar näme? we et näme?

Biz bu zatlary indiki makalada dowam etdireris.

İsanyň döwründäki ýewreý nikasy üç esasy tapgyrda amala aşyrylýardy we köplenç birnäçe aýa ýa-da bir ýyla çenli dowam edýärdi. Birinji ädim kanuny nika bolup, oňa nişanlanma diýilýärdi; şol pursatda nika kanuny taýdan berkidilýärdi, emma gelin bilen ýigit aýry ýaşaýardylar, şol aralykda bolsa ýigit gelni üçin orun taýýarlamak maksady bilen atasynyň öýüne dolanýardy. Şonuň üçin Merýem bilen Ýusup bile ýaşamanka-da, Merýem Ýusubyň aýaly diýlip atlandyrylýardy. Bu döwürde dönüklik zyna hasap edilýärdi.

Garaşmak döwri näbellidi we ol birnäçe gün, birnäçe hepde ýa-da birnäçe aý bolup bilýärdi. Bu näbellilik tymsalyň aýrylmaz bir bölegidir. Ata gelniň päkligini tassyklamak üçin bir ýyla çenli garaşyp bilýärdi. Ýigit gaýdyp geljek takyk gününi ýa-da sagadyny yglan etmeýärdi, çünki haçan gelmelidigini kesgitlemek onuň atasynyň ygtyýaryndady; şonuň üçin gelin toýuň boljakdygyny bilýärdi, emma haçandygyny bilmeýärdi. Bu näbellilik bilkastlaýyn edilýärdi, we ata ýigide gidip, gelnini alyp gelmegi buýurýança, muňa degişli zatlaryň bary gijikdirilýärdi.

Ata: «Bar-da, gelniňi alyp gaýt» diýende, ýigit gijäniň dowamynda dostlary bilen, gygyryşyp we surnaý çalyp gelýärdi. Bu hemişe gije bolup geçýärdi, çünki Ysraýyl ýurdunda gündiziň yssysynda uzak aralyklary geçmek örän agyr bolup bilýärdi. Fakellar we ýag zerur bolupdy, sebäbi köçe çyralary ýokdy, üstesine-de ýöriş birnäçe sagatlap dowam edip bilýärdi. Gadymy ýewreý nikalarynda ýörişleriň dowamynda jar edilýän hakyky dessur jümlesi şuydy: «Ine, ýigit gelýär!»

Tymsaldaky gyzlar (gelin ýoldaşlary) tötänden seçilen aýallar däldi; olar gelniň ýanyndaky hyzmatkärlerdi, onuň bilen bile garaşýardylar, ýörişe goşulmaga garaşylýardylar we islendik sagatda taýýar bolmaga hem-de ýigidiň öýüne barýan ýoly ýagtyltmak üçin öz ýaglaryny alyp ýöremäge jogapkärdiler. Çyralar tiz sönýärdi, şonuň üçin ýol uzaga çekäýen ýagdaýynda artykmaç ýag alyp gelmek zerurlykdy. Ýagyň umumy paýlaşygy ýokdy.

Gadymy ýörişde we nikada gijikme adaty ýagdaýdy we medeni taýdan mesele hasap edilmeýärdi. Gijikmeler garaşylýan zatdy, uklap galmak hem adaty ýagdaýdy. Tapawut uklamakda däl, eýsem taýýarlykda; oýalykda däl. Akylsyz gyzlar, paýhaslylaryň edişi ýaly, gijikmä taýynlyk görmediler. Kanuny nikalaşmadan nika doly amala aşýança çenli döwür bir ýyla çekip bilýändigi sebäpli, hemmeler uklardy.

Ýöriş ýigidiň öýüne ýetenden soň, toý saçagy başlanyp, gapy hemişelik ýapylar we giç gelenler içeri goýberilmezdi. Bu rehimsizlik däldi — bu däpdi, çünki gapy ýapylandan soň soňra kakýan her bir adam olaryň şol ýörişiň bir bölegi däldigini aňladýardy.

Isa täze şekillendiriş oýlap tapmaýardy, hem-de Ol, köplenç edişi ýaly, bu tymsala hiç bir düşündiriş bermedi. Oňa düşündiriş bermek zerur däldi, çünki bu medeni aýratynlyklaryň hemmesi Onuň diňleýjileri tarapyndan doly düşünilýärdi. Isa abstraksiýany däl-de, hakyky Gündogar nikasyny göz öňünde tutýardy.

Jikme-jiklikler Ýewreý şaýatlygyndan, şeýle hem Rim we Grek döwürleriniň taryhçylaryndan doly tassyk edilýär.

Mişna (miladydan soňky II asyr, emma miladydan soňky 70-nji ýyla çenli bolan Ybadathana döwrüniň däp-dessurlaryny saklap galýan)

Talmud (soňky döwürde düzülen ýygyndy, emma has irki tejribä salgylanýar)

Ýosif Flawiý (I asyr ýewreý taryhçysy)

Rabbiny nikalaş dabaralarynyň liturgiýasy we hukuk ara alyp maslahatlaşmalary

Ýahudyýanyň grek-rim synçylary

Ýosefus tertipli “toý gollanmasyny” bermeýär, ýöne onuň göz öňünde tutýan kanuny we medeni jikme-jiklikleri Mişnanyň/Talmudyň beýany bilen doly gabat gelýär. Mişna esasy çeşmedir.

Tymsal I asyryň ýewreý diňleýjisine bu tymsal örän güýçli täsir edýärdi, çünki Matta 25-däki hiç zat düşündiriş talap etmeýärdi. Ýary gije gelinmegi adaty zatdy, çyra bilen ýag öz-özünden aýdyň zerurlykdy, kanuny nikalaşmak boýunça guda düşüş bilen ýary gijeki ýörişiň arasynda gijikmäniň bolmagyna garaşylýardy, hem-de ýapylan gapy adaty tertipdi! Daşda galdyrylan gyzlar utanja galýardy, we Isanyň döwrüniň ýewreý diňleýjisi üçin akylsyz gyzlaryň utanjy doly derejede mynasypdy. Dessury doly bilýänligi sebäpli, Isanyň diňleýjisinde akylsyz gyzlara hiç hili duýgudaşlyk bolmazdy, çünki bu ýörişe gatnaşmaga çagyrylan islendik gyz üçin taýýarlygyň mutlak borçdugyny hemmeler bilýärdi. Bu hakykatlar ýewreý diňleýjisi üçin şeýle bir aýdyňdy welin, Isa tymsalyň hiç bir düşündirişini bermäge mätäç bolmady.

Back to Articles