Article

# Yoýel Kitaby we Laodikiýadaky Ýedinji gün Adventist Buthanasy — Otuz Ýedinji San

Otuz ýedinji san

Author

Jeff Pippenger

Published

January 29, 2026

Formats

PDF
Word
Song MP3

William Milleriň düýşünde, halkyň zergärlik daşlaryna el gatyp başlanda ýüze çykan başdaky “tolgunyşyk”, Milleriň şol daşlary ýygnap, “geliň we görüň” diýip çagyrmagyndan öň bolup geçmändi. Hapa süpüriji adam hökmünde Mesih sübäni ulanyp, zir-zibilleri süpürip çykarýar, zergärlik daşlaryny has uly sandykda jemleýär, soňra bolsa Milleri “geliň we görüň” diýip çagyrýar. Mesih Öz sübä işi başlanda, otag boşdur, çünki Miller şeýle ýazypdyr: “bir gapy açyldy, we bir adam otaga girdi, şonda adamlaryň bary ony terk etdiler; ol bolsa elinde hapa süpüriji tutup, penjireleri açdy-da, otagyň içindäki tozany we zir-zibilleri süpürip çykaryp başlady.”

Hemmeler çykyp gidenden soň, hapa süpüriji adam otaga girýär. 2023-nji ýylda hapa süpüriji adam boş otaga girdi, çünki ýüz kyrk dört müňüň hereketi dargadylyp, pytraňňy edilipdi. 2012-nji ýylyň Habakkugyň Tablisalarda aňladylan hakykatlary zir-zibiliň astynda gömülipdi, we otag boşdy. Hapa süpüriji adam, Ýahýa Çomdurijiden soň gelen Şoldur; Ýahýa Onuň elinde ýelejiriň bardygyny, we şol ýelejir arkaly Öz harmanyny doly arassalajakdygyny aýtdy.

> Men sizi dogrudan hem toba üçin suw bilen çokundurýaryn; emma menden soň Gelýän menden gudratlydyr, Onuň aýakgabyny götermäge men mynasyp däl; Ol sizi Mukaddes Ruh bilen we ot bilen çokundyrar. Onuň harmany ýelemek üçin guraly elindedir, Ol öz harman ýerini bütinleý arassalap, bugdaýyny ambara ýygnar; emma samany söndürip bolmaýan ot bilen ýakar. Şondan soň Isa Ýahýa tarapyndan çokundyrylmak üçin Jelileden Iordana, Ýahýanyň ýanyna geldi. Matta 3:11–13.

Jelile öwrülişik nokadynyň nyşanydyr, Isanyň çokundyrylmak üçin gelen Ýordandaky ýerine bolsa Betabara diýilýär; bu “gämi geçelgesi” diýmegi aňladýar hem-de gadymy Ysraýylyň Wada Berlen Ýurda geçip giden ýerini görkezýär. Isa çokundyrylanda, Ondan soň Isa Mesih boldy. Jelile, Ýordan, Betabara we Isanyň Mesihe öwrülmegi — bularyň ählisi hem bir dispensiýanyň üýtgemegine aýratyn ünsi çekýär; bu bolsa, esasan-da açylýan we ýapylýan gapynyň açaryny alan Filadelfiýalylar üçin, gapynyň hem aňladýan zadydyr.

> Filadelfiýadaky ýygnagyň perişdesine ýaz: Mukaddes bolan, hak bolan, Dawudyň açaryny elinde tutýan, açanda hiç kimiň ýapyp bilmeýän, ýapanda hem hiç kimiň açyp bilmeýän zady şuny diýýär: Men seniň işleriňi bilýärin; ine, men seniň öňüňde açyk bir gapy goýdum, ony hiç kim ýapyp bilmez; çünki seniň güýjüň az bolsa-da, sen Meniň sözümi sakladyň we Meniň adymy inkär etmediň. Ylham 3:7, 8.

Mesih «gapyny» «açyp», «otaga girende», ol otag «Onuň otagydy», çünki Ol «Öz harmanyny» düýpli arassalaýar. Eger ol Onuň harmany bolsa, onda ol Onuň otagydyr.

> “Kapernahumda Isa Öz gezip-öwrülmeleriniň aralyklarynda ýaşady, we ol ýer ‘Özüniň şäheri’ diýlip tanalyp başlandy.” Ol Galileýa deňziniň kenarynda, we Gennesaretiň gözel düzlüginiň araçäkleriniň golaýynda, hatda gönüden-göni onuň üstünde bolmasa-da ýerleşýärdi. The Desire of Ages, 252.

Ol Öz otagyna Öz bugdaýyny ýygnamak hem-de haşal otlary ýygnap ýakmak üçin girýär. Galileýa, Iordan, Bethabara, çokundyrylma, Ýahýadan Isaga geçiş arkaly şekillendirilýän döwür paýlanyşynyň üýtgemegi Laodikýanyň söweşiji ybadathanasyndan Filadelfiýanyň ýeňiji ybadathanasyna geçiş bilen sazlaşýar. Ol 2023-nji ýylyň iýulynda Öz otagyna girdi. Miller 2020-nji ýylyň 18-nji iýulynyň gaýnagynda gözlerini ýumupdy, we gözlerini açanda, otag adamlardan boşdy; hakykat ýalňyşyň astynda gömülipdi, soňra tozan süpüriji adam penjireleri açdy we hapalary süpürip çykarmaga başlady.

> “‘Onuň elinde elegi bardyr, ol harmanyny düýpli arassalap, bugdaýyny ambara ýygnar.’ Matta 3:12. Bu arassalanma döwrüniň pursatlarynyň biri boldy. Hakykatyň sözleri arkaly samanyň bugdaýdan aýrylyşy bolup geçýärdi. Köpüsi käýinji kabul etmek üçin aşa boş we özüni dogry hasaplaýandyklary, pesgöwünlilikde ýaşamagy kabul etmek üçin dünýäni aşa söýýändikleri sebäpli Isadan ýüz öwürdiler. Häzirem köp adam şol bir zady edýär. Janlar şu gün Kapernahumdaky sinagogada bolan şol şägirtler ýaly synagdan geçirilýär. Hakykat ýüregine ýetirilende, öz durmuşlarynyň Hudaýyň erkine laýyk gelmeýändigini görýärler. Olar özlerinde düýpli özgerişligiň zerurdygyny görýärler; emma özüňden ýüz öwürmegi talap edýän işe girişmäge meýilli däldirler. Şonuň üçin günäleri açylyp görkezilende gaharlanýarlar. Olar, edil şol şägirtleriň Isany terk edişleri ýaly, närazy bolup gidýärler we: ‘Bu agyr sözdür; muny kim diňläp biler?’ diýip hüňürdäp aýdýarlar.” The Desire of Ages, 392.

2023-nji ýylyň soňky gününde, 2024-nji ýylyň ilkinji gününe sepleşýän şol pursatda, Ýahuda taýpasynyň Arslany Öz-özi baradaky aýanlygyny kem-kemden möhürsüzläp açyp başlady. Danyýel on ikidäki möhürleriň açylmagynyň üç basgançakly synag işine laýyklykda, şonda «päklenmek, agarmak we synalmak» diýlip görkezilen üç synag bolmalydy.

> Ol şeýle diýdi: Git öz ýoluň bilen, eý Danyýel; çünki bu sözler ahyrzamanyň wagtyna çenli ýapyk we möhürli durar. Köpler päklener, agardarlar we synalarl; emma erbetler erbetlik ederler; erbetleriň hiç biri düşünmez; ýöne paýhaslylar düşünerler. Danyýel 12:9, 10.

Birinji perişde päklendirmäni aňladýar, çünki günäsi açylyp görkezilen günäkär howlyda öz günälerini gurbanlygyň üstüne goýýar, şol ýerde hem ol gan arkaly aklanýar.

Soňra gan mukaddes ýere alnyp girilýär; ol ýerde mukaddesligiň mukaddesleşdiriliş prosesi howlydan gelen ganyň ýuwuşy arkaly ak edilmek hökmünde beýan edilýär. Ol ýerde dogrulyk gan hem-de öz şaýatlyklarynyň sözi arkaly ýeňýänlerde aýan edilýär.

Ondan soň olar synalýar, we soňky günlerde olar Wawilonyň beýleki ähli dana adamlaryndan on esse gowy diýlip tapylýar. Üçünji synag — olaryň Iň Mukaddes Ýerde şöhratlandyrylyp, özlerini dana hasap edýän beýleki toparlardan tapawutlandyrylýan ýeridir. Şol üçünji synag ýekşenbe kanunydyr, birinji synag bolsa binýatlara dolanyp gelmek baradaky birinji perişdäniň çagyryşydyr, çünki indiki ädimde ybadathana dikeldilýär. Şol indiki ädim ikinji perişdäniň aýrylyş habarydyr; ondan soň üçünji perişdäniň litmus synagy gelýär.

2023-nji ýylda birinji perişde 1840-njy ýylyň 11-nji awgustynda gelşi ýaly geldi, şol wagtda ol ikinji hasratyň Yslamy baradaky habar bilen iniş etdi. Ol 11-nji sentýabrdaky ýaly iniş etdi, üçünji hasratyň Yslamy baradaky habar we gadymy ýollara dolanmak baradaky çagyryş bilen geldi. Millerit taryhynyň esaslary 1840-njy ýylyň 11-nji awgustynda ikinji hasrat baradaky habar amala aşanda goýuldy. Soňra Ylham kitabynyň onunjy babyndaky perişde iniş etdi; şeýlelikde bu Ylham kitabynyň on sekizinji babyndaky perişdäniň inişini we üçünji hasratyň gelşini öňden alamatlandyrdy.

Ýoşiýa Liç 1840-njy ýylyň 11-nji awgustynda binýatlaryň goýulmagy bilen baglanyşykly taryhy şahsyýetdir. “Ýoşiýa” ady “Hudaýyň binýady” diýmegi aňladýar, we mukaddes taryhda patyşa Ýoşiýa Ýoşiýanyň özgertmesini aňladýar; bu özgertme, Musa degişli näletiň ybadathanadaky harabalaryň arasynda gömülip ýatan ýerinden tapylmagyny öz içine alýardy, edil Milleriň gymmatly zatlarynyň otagda gömülip ýatşy ýaly.

Ýaşyýa patyşa Megiddoda öldi; bu bolsa Ylham kitabynyň on altynjy babyndaky Armageddondyr. Ýaşyýanyň özgerdiş işi, Ýerobogam Betelde we Danda iki gurbanlyk sypasyny gurduranda, boýun egmedik pygamber tarapyndan öňe sürlen pygamberligiň ýerine ýetmesi boldy. Ol boýun egmedik pygamber eşek bilen ýolbarsyň arasynda öldi. Ýaşyýa patyşa atma-at öňünden aýan edilipdi, we onuň özgerdiş işi hem şol öňünden aýdylyşyň bir bölegi bolupdy; bu öňünden aýdylyş geljekde Ýaşyýa atly patyşanyň hut şol gurbanlyk sypasyny ýykyp-dargatjakdygyny hem öz içine alýardy, ýagny boýun egmedik pygamberiň erbet patyşa Ýerobogam bilen ýüzbe-ýüz bolan şol sypasyny.

Ýoşiýa „Hudaýyň binýady“ diýmegi aňladýar, we patyşa Ýoşiýa öz patyşalyk döwründen takmynan 340 ýyl öň berlen pygamberligi ýerine ýetirdi. Ol oýanışa we özgertmä ýolbaşçylyk etdi, bu bolsa ahyrynda Ýahudadan bolan pygamberiň patyşa Ýerobogamyň garşysyna çykan gurbanlyk sypasyna gelip ýetdi. Şol ýerde Ýoşiýa gurbanlyk sypasyny ýumrup ýykdy, edil pygamberlikde onuň şeýle etjekdigi aýdylyşy ýaly. Ýerobogamyň şol iki gurbanlyk sypasy Iýerusalimdäki ybadathananyň bilkastlaýyn galplaşdyrylan meňzetmeleri bolupdy, hatda Ýerobogam galp baýramçylyk günlerini hem ýola goýupdy. Şeýle etmek bilen, ol diňe Harunyň altyn göle bilen eden işini gaýtalapdy. Harunyň pitnesi gadymy Ysraýylyň mukaddes taryhynyň binýadynda durýardy. Bu waka Musa Hudaýyň hökümetiniň binýady bolan Kanuny kabul edip durka bolup geçipdi.

Harunyň pitnesi düýpli pitne bolupdy, we ol Ýerobogam on demirgazyk taýpany Ysraýyl hökmünde esaslandyranda gaýtalandy. Musa Haruny ýazgardy, we Musa Mesih Omega bilen baglanyşykda Alfa, ýagny esasdyr. Harun bilen Musa düýpli pitnede iki synpy aňladýar, üçünji synp bolsa Musa bilen bir hatarda duran gahrymanlar — lewilerdir. Patyşa Ýerobogam bilen Ýahudadan gelen pygamber demirgazyk patyşalygynyň düýpli pitnesinde iki synpdyr, we ýene-de gahrymanlar lewilerdir.

Ýerobogamyň esas goýujy pitnesi wagtynda Ýahudadan gelen pygamber ony ýazgarýar we adyna “Hudaýyň binýady” diýiljek bir patyşa — Ýoşiýa hakynda pygamberlik edýär. Öňden aýdylyp berlen özgertmäniň amala aşmagy, Ýoşiýa öz janlandyryşyny we özgertmesini başlan mahaly, Musanyň näleti tapylyp, Musanyň mukaddes sözleriniň okalmagynyň eýýäm başlan janlandyryşy we özgertmäni güýçlendirmegini hem öz içine alýardy. Ýoşiýa, aç-açan pygamberlik nyşany hökmünde, Musanyň ýazgylaryndan bir pygamberlik tapylanda güýçlendirilýän bir janlandyryşy we özgertmäni aňladýar.

Ýarobogam patyşanyň hekaýasynda düýpli pitne Ysraýylyň patyşasy tarapyndan, şeýle hem Ýarobogamyň düýpli pitnesine garşy ylahy hökümi hem-de pygambere Ýahuda dolananda haýsy ýoldan gaça durmalydygyny görkezýän görkezmeleri alyp iberilen Ýahudaly pygamber tarapyndan aňladylýar. Ýahudaly pygamber Ýarobogamyň galmak baradaky haýyşyny ret edýär, emma şondan soň Beýteliň ýalançy pygamberiniň çakylygyny kabul edýär we öz ykbalyny möhürleýär. Bu boýun egmedik pygamber eşek bilen ýolbarsyň arasynda ölerdi, soňra bolsa ýalançy pygamberiň mazarynda jaýlanardy.

1840-njy ýylyň 11-nji awgustynda ikinji waýyň pygamberligi berjaý boldy we Adventizmiň binýady goýuldy. Josaýa Liç bu pygamberligi 1838-nji ýylda öňe sürdi, soňra bolsa 1840-njy ýylyň 11-nji awgustyndan on gün öň öz hasaplamalaryny takyklap, 1840-njy ýylyň 11-nji awgustyny ikinji waýyň Yslam baradaky pygamberliginiň berjaý bolmagy esasynda Osmanly agalygynyň soňlanjak güni hökmünde öňünden aýtdy.

Patyşa Ýoşiýa ahyrky janlanmany we reforma nyşanlaýar, çünki her bir pygamber öňki günlerden has-da göni görnüşde soňky günler hakda söz açýar. Patyşa Ýoşiýa ahyrky janlanmany we reforma nyşanlaýar, we şol reforma Mukaddes Kitapda öňünden aýdylan pygamberlik arkaly beýan edilendir. Ýoel kitaby bir ýüz kyrk dört müňüň hatarynda boljaklaryň arasynda bolup geçjek ahyrky janlanmany we reforma ny kesgitleýär. Ýoşiýanyň janlanmasy iki basgançaklydy: ol başlandy, soňra bolsa işe goşmaça itergi beren bir pygamberlik möhürden açyldy. Şol iki basgançak Ýoel kitabynda beýan edilişi ýaly irki we soňky ýagmyrdyr; olar Ilçileriň Işleri kitabynda berjaý edildi, soň bolsa Millerit taryhynda ýene-de berjaý edildi.

Harunyň, patyşa Ýerebogamyň we Ýahudadan bolan pygamberiň patyşa Ýoşiýa çenli, soňra bolsa Ýoşiýa Litçe çenli uzanýan düýpli pitneleriň dowamynda, ol düýpli synag barada şaýatlygyň bir hataryny kesgitleýär. Düýpli synag ilkinji synagdyr; onuň yzysüre tamamlanyş daşy ýerleşdirilende ybadathana synagy gelýär. Ondan soň üçünji synag, ýagny litmus synagy gelýär.

Altyn göläkden başlap, Ýerobogamyň Beýtelde we Dandaky gurban ojaklaryna, patyşa Ýoşiýa çenli, hatda Josiah Litch-e çenli uzap gidýän bu hatar pygamberlik ädimleriniň bir yzygiderliligini aňladýar; ol 9/11-iň esas goýujy synagyna eltýär. Nýu-Ýorkuň beýik binalary 9/11-de ýykylanynda, üçünji waýyň bir pygamberligi köne esas goýujy ýollara dolanmagy talap edýän şol synagy kesgitledi; çünki 1840-njy ýylyň 11-nji awgusty bilen 9/11-iň arasyndaky deňeşdirme görmegi saýlan islendik Laodikeýaly Ýedinji gün Adventisti tarapyndan görlüp bilinjekdi. Al Kaýdanyň 9/11-däki gatnaşygy, adatça dogry bolýan dildüwşük nazaryýetleriniň şu günlerinde köplenç sorag astyna alynýar; emma Al Kaýda “esas” diýmegi aňladýar, we olar ahyrzaman wagtyndan bir ýyl öň, 1989-njy ýylda, has takygy 1988-nji ýylyň 11-nji awgustynda bir gurama hökmünde başladylar.

Binýatlaryň pygamberlik nyşanlylygy baradaky bu jikme-jikliklere üns berilmese, köp zat ýitirilýär. 11-nji sentýabrda ilkinji ädimde binýatlar goýuldy. Ikinji ädimde, depedaşy ýerleşdirilende ybadathana tamamlanylýar. Üçünji ädim bolsa, Ýekşenbe kanunynyň ýapyk gapysydyr. 11-nji sentýabrdan Ýekşenbe kanunyna çenli habar esasan Laodikeýadaky Ýedinji Gün Adventistlerine gönükdirilendir, çünki höküm Hudaýyň öýünden başlanýar, we ol Hudaýyň öýi üçin Ýekşenbe kanunynda tamamlanýar. Hut şol ýerde we şol wagtda Laodikeýadaky Ýedinji Gün Adventizmi sowlup geçilýär; edil Millerçi taryhda protestantlaryň, Mesihiň taryhynda ýehudylaryň, hem-de Musanyň taryhynda kyrk ýyldan gowrak wagtyň dowamynda ölenleriň sowlup geçilişi ýaly.

9/11-iň üçünji hasraty 1840-njy ýylyň 11-nji awgustyndaky ikinji hasrat bilen nusgalandyryldy, we şol derejede iki ýol belgisi hem Mukaddes Kitap pygamberliginde Yslamyň ilkinji nyşany bolan eşek bilen görkezilýär. Ýekşenbe kanuny ýyrtyjynyň belligidir, we şol ýyrtyjy köplenç Ýahuda taýpasynyň Arslanyny galplaşdyrmak bilen arslan hökmünde görkezilýär. Ýekşenbe kanuny arslandyr, we Ýahudadan bolan boýun egmedik pygamber eşek bilen arslanyň arasynda öldi, hem-de Beýtelniň ýalançy pygamberi bilen şol bir gabrda jaýlandy. Ol 9/11-den Ýekşenbe kanunyna çenli bolan pygamberlik döwründe öldi; bu hem eşekden arslana çenli bolan pygamberlik döwrüdir. Şol synag döwri Beýtelniň ýalançy pygamberiniň gabrydyr; ol Ýahudadan bolan boýun egmedik pygamberi hut öz gabrynda jaýlatdy.

Iýerobogamyň patyşalygy, Iýerusalim bilen ybadathananyň ýerleşýän ýeri bolan Ýahuda patyşalygynyň galpy bir nusgasy hökmünde görkezilip, Millerit taryhynyň protestantlaryny, ýagny indi Hudaýyň halky bolmadyk adamlary aňladýardy. Olar özleriniň äht boýunça berlen derejesini 1840-njy ýylyň 11-nji awgusty bilen 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabryndaky ýapyk gapynyň arasynda ýitirdiler. Şol taryh 11-nji sentýabrdan başlap Ýekşenbe kanunyna çenli döwür bilen gabat gelýär, we şu sebäpli Ýahudanyň boýun egmedik pygamberi, Beteliň ýalançy pygamberi arkaly görkezilen dinden çykan protestantlar bilen bir mazarda jaýlanypdyr.

Umuman alanyňda, şa Ýosiýa gowy şa bolupdy, emma ol hakykatdan-da Megiddoda öldi; bu bolsa Armageddona aç-açan we gönüden-göni degişli bir ulanylyşdyr. Ol Nehoň duýduryş habaryny kabul etmekden ýüz öwrüp, azaşdy. Müsüriň şasy Neho, şonuň üçin-de günortanyň şasy, demirgazygyň şasy bolan Babil bilen söweşmäge barýardy. Ýosiýa Armageddonda ölýän ýehudalary aňladýar, çünki olar Daniel 11:40–45-de beýan edilen günortanyň şasy bilen demirgazygyň şasynyň arasyndaky söweş baradaky duýduryş habaryny ret etdiler. Şol habar 9/11-de binýat boldy.

Ilkinji synag — birinji perişdäniň esaslara dolanmak baradaky çagyryşydyr.

Ikinji synag — ikinji perişdäniň aýralyşmaga we ybadathanany tamamlamaga eden çagyryşydyr.

Üçünji synag üçünji perişdäniň möhüriň ýa-da belginiň bardygyny aýan edýän synagydyr.

Ilkinji synag binýatlar boýunça synagdyr, we 2024-nji ýylda Sabat güni Zoom ýygnaklaryna gatnaşanlaryň takmynan ýarysy diňe 1843-nji ýylyň çyzgysynda görkezilen ýeke-täk taglymat jedeli sebäpli aýryldy. Şol jedel soňky günlerde Hudaýyň halkynyň görnüşini berkidýän nyşan barada boldy. Millerit jedelinde Protestantlar Daniel 11-iň on dördünji aýatynda görnüşi berkitmek üçin özüni beýgeldýän we soňra ýykylýan güýjüň Antioh Epifanesdigini ýa-da Yslamdygyny öňe sürüpdirler.

> Şol döwürlerde günorta patyşasyna garşy köpler gozgalaň turzarlar; seniň halkyňyň garakçylary hem görgini berkitmek üçin özlerini ýokary galdyrarlar; emma olar ýykylarlar. Daniel 11:14.

Yslam ýa-da Antiýoh Epifan seniň halkyňyň talaňçylary boldumy, ýogsa Milleriň kesgitlişi ýaly Rimdimi? Miller butparazlygyň we papalygyň weýran ediji güýçleriniň ikisiniň hem özlerini beýgelden, ýykylyp giden hem-de Hudaýyň halkynyň talaňçylary bolan şol bir güýçdigine düşünipdi. Bu delil “Hudaýyň eli bilen gönükdirilen we üýtgedilmeli däl” bolan çyzgyda görkezilendir we Habakukyň iki tagtasynda-da pygamberlik Sözünde göni salgysy bolmadyk bir wakany kesgitleýän ýeke-täk beýanydyr. Çyzgydaky salgy, Hudaýyň pygamberlik Sözüniň bölüji güýjüniň nyşany hökmünde şol düýpli delili nygtamak üçin berlipdi.

2024-nji ýylda Zoom toparynyň takmynan ýarysy, görnüşi Milleritleriň örän ýerlikli gorap çykyş edişleri ýaly, ony Rim däl-de, hut Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň amala aşyrýandygy baradaky ýalan düşünje sebäpli çykyp gitdi.

2023-nji ýylda başlanan arassalama, Mesihiň öz eleýjisi bilen otaga giren wagty başlandy, şol eleýji bolsa Onuň hakykat sözleridir. Ol Öz otagyna girende, ol adamdan boşdy; şonuň üçin Ol Rebbiň ýoluny taýýarlamak üçin çölde bir sesi galdyrdy. Ol ses Ähtiň Habarçysynyň Öz ybadathanasyna, ýagny ýüz kyrk dört müňüň ybadathanasyna, duýdansyz gelmegi üçin ýoly taýýarlamalydy.

Soňra 2024-nji ýylda ilkinji synag — esaslaryň synagy, görnüşi kimiň berkarar edýändiginiň synagy — galyndylary möhürleýän şol görnüşiň synagy boldy. Galyndylary möhürleýän içki görnüş onunjy bapdaky Mesihiň görnüşidir, daşky görnüş bolsa antimesih tarapyndan berkarar edilýän görnüşdir; antimesih bolsa Rimdir. Mesihiň içki görnüşi we antimesihiň daşky görnüşi. Möhürlenmek hakykatda, ruhy taýdan hem-de akyl taýdan, berk ornaşmakdyr; onunjy bapdaky içki görnüş ruhydyr, on birinji bapdaky daşky görnüş bolsa akyldyr. Möhürlenjek her bir adam üçin iki görnüşiň hem düşünilişi we oňa laýyk gelýän tejribesi zerur ölçegdir; muny Danyýel kitabynyň onunjy babynyň birinji aýatynda Danyýel görkezýär.

> Pars şasy Kirusiň üçünji ýylynda, adyna Beltşaşar diýilýän Danyýele bir zat aýan edildi; bu zat hakykatdy, ýöne bellenen wagt uzyn boldy; ol zada düşündi we görnüşe akyl ýetirdi. Danyýel 10:1.

Binýatlaryň alfa synagy Daniýeliň on birinji babynyň on dördünji aýaty babatynda boldy we ol Milleritleriň şol bir binýatlaýyn synagyna paraleldi; Habakkugyň garawulyna ýazmak we düşnükli etmek buýrulan tablisa-da görkezilen Millerit taryhyndaky ýeke-täk çekişme-de şol synagdy. 2024-nji ýylyň binýatlaýyn synagy bolsa 1840-njy ýylyň 11-nji awgusty, 1888-nji ýyl we 11-nji sentýabr arkaly şekillendirilişi ýaly, birinji perişdäniň inişi boldy.

Şol perişde hem Mikail hökmünde inipdi, çünki Musany direlden Mikaildir; ol hem 2023-nji ýylyň soňky gününde direlen Ylýas bilen bilelikde direldi. Şol direliş Hezekiel tarapyndan dört ýeliň pygamberligi arkaly amala aşyrylýan hökmünde şekillendirilýär; Oňa Waýta uýamyz gazaply, saklanyp duran at diýip at berýär, ol hem 1840-njy ýylyň 11-nji awgustynyň we 11-nji sentýabryň Yslamy bolup durýar. Alfa synagy esas goýujy daşarky görüş synagy boldy. Omega synagy bolsa içki jemleýji görüş bolar.

Näme üçin alfa we omegadan soň üçünji synag bolmaly? Ine, meniň görkezýän meseläm hut şudur. 2024-nji ýylyň alfa daşarky synag görnüşindäki görnüşi üç synagyň birinjisidir. Şol binýatlaýyn synagdan geçilmeli, şonda adam jemleýji omega synagyna gatnaşyp biler. Ol iki synag üçünji synagdan pygamberlik häsiýeti taýdan tapawutlydyr. Üçünji synag bolsa, kandidatyň öňki iki ädimden hakykatdan-da geçendigini görkezýän litmus synagydyr.

Ilkinji synag binýatdyr, ikinji synag bolsa tamamlanan ybadathanadyr. Ybadathananyň binýady Wawilondan çykmak barada birinji permanyň taryhynda goýuldy. Ikinji permanyň taryhynda ybadathana tamamlandy. Üçünji perma tapawutlydy, çünki şol permada Ýahudanyň milli özygtyýarlylygy dikeldildi we olara raýat hem-de dini jenaýatlary kazyýete bermäge ygtyýar berildi. Höküm üçünji permada dikeldilýär. 2024-nji ýylda binýat goýujy alfa synagy kirli çotgaly adamyň tas boş otagyndaky adamlary aýyrdy.

Omega synagy ybadathananyň tamamlanýan ýeridir, bu baş daşyň goýulmagy bilen nyşanlanýar. Ybadathananyň tamamlanmagy — haçan-da haşal otlar aýrylanda berkarar edilýän ýeňişli ybadathanadyr. Milleriň düýşünde ybadathananyň tamamlanmagy, gymmatbaha daşlaryň “olary içine salan adamyň hiç hili göze görünýän zähmetisiz” uly sandyga gaýtadan taşlanan wagty bolupdy. Miller hapa çotgaly adamyň gymmatbaha daşlary uly sandyga taşlaýandygyny kesgitläninden soň, öz şaýatlygyny şu sözler bilen jemleýär: “Men şatlykdan gygyryp goýberdim, we şol gygyryş meni oýatdy.”

Milleriň oýaryjy beýik nidasynyň “şatlyk” bilen güýçlendirilendigini belläň. Şatlyk, Ýowelde “täze şeraba” eýe bolanlaryň nyşanydyr, “masgaraçylyk” bolsa täze şerapdan mahrum edilen beýleki şerap içýänleriň üstündedir. Milleri oýarýan Ýarygije Nidası, hapany süpüriji adamyň gymmatbaha daşlary has uly sandyga taşlamagyndan soň gelýär. Has uly sandyk hapadan aýrylyp, sandyga taşlanan gymmatbaha daşlardan doludur; şol sandyk hem ýüz kyrk dört müňüň ybadathanasydyr, hem-de Ýarygije Nidasynyň habarydyr. Ybadathana ikinji perman arkaly, ýa-da ikinji perişde arkaly, ýa-da ikinji we omega synagy arkaly tamamlanýar. Milleriň düýşünde omega synagy asmanyň penjireleri açylanda şekillendirilýär.

> Men beýik bir mähelläniň sesine meňzeş, köp suwlaryň sesine meňzeş we kuwwatly gök gürleýişleriniň sesine meňzeş bir sesi eşitdim; olar şeýle diýýärdiler: «Alleluýa! Çünki Gudratygüýçli Reb Hudaý höküm sürýändir. Şatlanalyň we şatlyk edeliň, Oňa hormat-sarpa bereliň; çünki Guzynyň toýy gelip ýetdi, Onuň gelni bolsa özüni taýyn etdi». Oňa arassa we ak nepis zygyra geýinmek rugsat edildi; çünki nepis zygyr mukaddesleriň dogrulygydyr. Soňra ol maňa şeýle diýdi: «Ýaz: Guzynyň toý saçagyna çagyrylanlar bagtlydyrlar». Ol ýene maňa şeýle diýdi: «Bular Hudaýyň hakyky sözleridir». Ylham 19:6–9.

1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda “Mesihiň dört gelişi” ýerine ýetdi, we şol dört gelişiň hersi ýakynda güýje girjek ýekşenbe güni baradaky kanunda has kämil görnüşde ýerine ýetýär. Ol Malakiýanyň üçünji babyndaky lewileriň arassalanmagy we päklenmegi baradaky pygamberligiň amala aşmagy hökmünde Ähtiň Habarçysy bolup geldi. Ol Daniel 7:13-iň amala aşmagy hökmünde patyşalygy kabul etmäge geldi. Ol Daniel 8:14-iň amala aşmagy hökmünde mukaddes ýeri arassalamaga geldi, şeýle hem toýa geldi. Toý gelniň özüni taýýar eden wagtynda bolýar.

> “‘Miwe hasyl berlen badyna, derrew oragy işe goýýar, çünki orak wagty gelip ýetdi.’ Mesih Öz keşbiniň Öz ybadathanasynda ýüze çykmagyna çuň arzuw bilen garaşýar. Mesihiň häsiýeti Onuň halkynda kämil derejede gaýtadan görkezilende, şonda Ol olary Özünikiler hökmünde kabul etmek üçin geler.” Christ’s Object Lessons, 69.

Ylhamyň görkezmesine görä, “dünýä diňe” ýekşenbe kanuny krizisi wagtynda Hudaýyň möhri bilen belliklenen “erkekleri we aýallary görmek” arkaly duýdurylyp bilner.

> “Mukaddes Ruhuň işi dünýäni günä, dogrulyk we höküm hakda ynandyrmakdyr. Dünýä diňe hakykata ynanýanlaryň hakykat arkaly mukaddeslenendigini, beýik hem mukaddes ýörelgeler boýunça hereket edýändigini, Hudaýyň tabşyryklaryny ýerine ýetirýänler bilen olary aýak astyna salýanlaryň arasyndaky bölünişik çyzygyny beýik, ýokary manyda görkezýändigini görmek arkaly duýdurylyp bilner. Ruhuň mukaddesleýşi Hudaýyň möhürine eýe bolanlar bilen galp dynç güni tutýanlaryň arasyndaky tapawudy aýdyň görkezýär. Synag gelende, haýwanyň nyşanynyň nämedigi aç-açan görkeziler. Ol ýekşenbe gününi tutmakdyr. Hakykaty eşidendiklerinden soň hem bu güni mukaddes hasaplamagyny dowam etdirýänler, wagtlary we kanunlary üýtgetmegi niýet eden günäniň adamsynyň gol belgisini göterýärler.” Bible Training School, December 1, 1903.

Gelniň özüni taýýar eden mahaly orak döwrü gelendir. Orak ilkinji miwe hökmünde hödürlenýän bugdaý sadakasynyň, tolkun sadakasy nyşany hökmünde ýokary galdyrylýan sadakanyň bir ýere ýygnalmagy bilen başlanýar. Ilki Ylham kitabyndaky ýüz kyrk dört müň bolan ilkinji miweler ýygnalýar, soň bolsa beýik köpçülik bolan beýleki sürü ýygnalýar. Nyşan Onuň gudratly goşunydyr, Onuň gudratly goşuny bolsa inçe ak zygyr matadan geýindir. Nika wagtynda ýüz kyrk dört müňüň ybadathanasy Ýekşenbe kanunynyň höküminden öň tamamlanylýar, ol ybadathana bolsa diňe bir Milleriň has uly sandygy bolman, eýsem pygamberlik ruhy hem-de ähli peşgeşleri özünde jemleýän ýeňiji ýygnakdyr.

> Men oňa sežde etmek üçin onuň aýaklaryna ýykyldym. Ol maňa: «Beýtme! Men seniň bilen hem-de Isanyň şaýatlygyna eýe bolan doganlaryň bilen birlikde hyzmatkärin. Hudaýa sežde et, çünki Isanyň şaýatlygy pygamberlik ruhudyr» diýdi. Ylham 19:10.

Ýüz kyrk dört müň, Isanyň şaýatlygyna eýe bolanlardyr, hem-de Isanyň şaýatlygy Mukaddes Kitapda-da, pygamberlik Ruhunda-da “setir üstüne setir” görnüşinde beýan edilýär. Ýüz kyrk dört müňüň Laodikeýa hereketi Filadelfiýa hereketine öwrülende, olaryň hemmesi öz şaýatlyklaryny beýan etmek üçin setir üstüne setir usulyny ulanarlar. Ol şaýatlyk Ylahy ganyň we ynsan şaýatlygynyň utgaşmasydyr.

> Olar Guzynyň gany arkaly we öz şaýatlyklarynyň sözi arkaly ony ýeňdiler; olar hatda ölüme çenli öz janlaryny hem söýmediler. Ylham 12:11.

Ynsanlygyň şaýatlygy bilen Hudaýlygyň gany birleşdirilende, bu Musa bilen Guzynyň şaýatlygydyr. Musa ynsanlykdy; ol omega Guzusynyň Hudaýlygynyň ganyna görä alfady. Ähli peşgeşler gelin özüni taýýar eden dessine dikeldilýär, we ol ak nepis zygyr geýnen gudratly bir goşun hökmünde Rebbiň öňe barýan goşunynyň baýdagy bolup öz ornuny eýeleýär. Şol söweş ýörişi gelin taýýar edilip, ak geýdirilen wagty başlanýar; bu bolsa asman penjireleriniň açylan wagtydyr, edil Milleriň düýşünde bolşy ýaly.

> Soňra men asmanyň açylandygyny gördüm; ine, ak at. Onuň üstünde oturan «Ynamdar we Hakyky» diýlip atlandyrylýardy; Ol adalat bilen höküm edýär we uruşýar. Onuň gözleri ot ýalnynyň kimin idi, kellesinde bolsa köp täç bardy; Ol bir at ýazylan eýe edipdi, ony Özünden başga hiç kim bilmeýärdi. Ol gana boýalan bir geýim geýnipdi; Onuň ady «Hudaýyň Sözi» diýlip atlandyrylýar. Asmandaky goşunlar ak atlara münüp, ak we päk nepis zygyr geýimlere geýnen halda Ony yzarlaýardylar. Onuň agzyndan ýiti bir gylyç çykýar; Ol onuň bilen milletleri urar; Ol olary demir hasa bilen dolandyrar; Gudratygüýçli Hudaýyň gazabynyň we gaharynyň üzüm sykylýan çeleğini Ol basýar. Onuň geýiminde we buduň üstünde şeýle bir at ýazylgydyr: PATYŞALARYŇ PATYŞASY, WE REBLERIŇ REBBI. Ylham 19:11–16.

Tozan çotgasy bolan adam boş otaga girip, penjireleri açanda, ol gymmatbaha daşlary ýygnap, olary has uly omega sandyga taşlaýar. Jeýms Waýt şol gymmatbaha daşlary Hudaýyň halky diýip kesgitlärdi, emma Uilýam Miller size nyşanlaryň birden köp manysynyň bardygyny aýdardy, we şol gymmatbaha daşlar diňe bir dargadylan düýpli hakykatlary däl, eýsem ýokary galdyrylan täçdäki dargadylan gymmatbaha daşlary hem aňladýar; ol täç bolsa Mesihiň şöhratly Patyşalygyny wekilçilik edýär.

> Şol gün olaryň Hudaýy Reb olary Öz halkynyň sürüsi hökmünde halas eder; çünki olar täjiň daşlary ýaly bolup, Onuň ýurdunyň üstünde baýdak kimin ýokary galdyrylar. Zakarýa 9:16.

Rimiň görnüşi berkidýän esas goýujy alfa synagyndan soňky omega we ikinji synag — iň soňky daş bolan omega synagydyr. Bu, höküm çykarylyşynyň üçünji litmus synagyndan öň gelýän, ybadathanany tamamlama synagydyr. Bu synag, ýagny habar bolan ýag esasynda, ýa-da Aýal dogan Waýtyň Kapernaumdaky sinagoga baradaky düşündirişinde belleýşi ýaly — “hakykat sözleri” esasynda, paýhaslylar bilen akmaklary aýryp, ybadat edýänleriň iki toparyny biri-birinden arassalap bölýär.

Kapernaum Ýahýa 6:66-da Isanyň bir wagtda iň köp şägirdini ýitiren ýeridir, we şol şägirtler hiç haçan yzlaryna dolanmandyrlar. Mesihiň döwründäki şägirtlik synagynyň iň ulusy hökmünde Kapernaum Mesihiň döwründäki şägirtligiň omega synagynyň nyşanydyr, bu bolsa öz gezeginde 2023-nji ýylda başlanan üç basgançakly synag işindäki şägirtligiň omega synagyny öňünden görkezýär. Kapernaumda bu synag Gökden inen Çörek arkaly şekillendirilipdi, we ol ýehudylaryň şowsuzlygyny olaryň pygamberligi düşünmek ukypsyzlygynyň çäginde ýüze çykardy, sebäbi olar Isanyň tebigy zatlar barada gürläninde munuň ruhy manyda düşünilmelidigini kabul etmäge taýýardylar.

Bu zatlary indiki makalada dowam etdireris.

> Mesihiň durmuş çöregi hakdaky sinagogadaky söhbeti Ýahudanyň taryhynda öwrülişik nokady boldy. Ol şeýle sözleri eşitdi: «Ynsan Oglunyň tenini iýip, Onuň ganyny içmeseňiz, sizde ýaşaýyş ýokdur». Ýahýa 6:53. Ol Mesihiň dünýäwi däl-de, ruhy ýagşylygy hödürleýändigini gördi. Ol özüni öňdengörüji hasap etdi we Isanyň hormata eýe bolmajakdygyny, Onuň Öz yzyna eýerijilerine hem hiç bir ýokary orun berip bilmejekdigini görýärin öýtdi. Ol özüni Mesih bilen şeýle bir berk birleşdirmezlige, zerur bolsa ondan çekilip gidip biljek derejede saklamaga karar berdi. Ol syn ederdi. We ol hakykatdan-da syn etdi.

> “Şol wagtdan başlap, ol şägirtleri geň galdyrýan şübheleri beýan etdi. …” The Desire of Ages, 719.

## Ilkinji Synag

> Isanyň açgöz Ýahuda sereden nazary onuň üstüni basylan ikiýüzliliginiň Mugallym tarapyndan aňly-alynandygyny, onuň pes, nejis häsiýetiniň doly okunandygyny oňa ynandyrdy. Bu Ýahudanyň mundan ozal alan käýinjinden has gönüden-göni ýazgaryş boldy. Ol şondan gaharlanyp, şeýlelik bilen Şeýtanyň onuň pikirlerini dolandyrmak üçin girmegine gapy açyldy. Toba etmegiň deregine, ol ar almak maksadyny düzdi. Günäsiniň ýüze çykarylandygyny bilmegiň azaby bilen sanjylýandygy we günäsiniň mälim bolandygy üçin dälihana getirilen ýaly öjükdirilendigi sebäpli, ol saçak başyndan turup, baş ruhanynyň köşgüne gitdi; ol ýerde ýygnanyşan geňeşi tapdy. Ol Şeýtanyň ruhuna beslenipdi we akylyndan jyda düşen biri ýaly hereket etdi. Öz Mugallymyna dönüklik etmek üçin wada berlen sylag otuz kümüş teňňe boldy; hem-de ol halasgäri ýagly gutynyň bahasyndan has-da az pula satdy.

> “Ruhy we amaly taýdan köpler Ýahuda meňzeýär. Olaryň häsiýetindäki kesel tegmiline degişli meselede dymylýança, açyk duşmançylyk görünmeýär; emma olar ýazgarylanda, ýürekleri ajylykdan dolýar.” Youth Instructor, 1900-njy ýylyň 12-nji iýuly.

## Ikinji Synag

> “Pasha baýramyndan öň Ýahuda ruhanylar we kanun öwredijiler bilen ikinji gezek duşuşyp, Isany olaryň eline tabşyrmak baradaky şertnamany baglaşypdy.... Indi Ýahuda Mesihiň Öz şägirtleriniň aýagyny ýuwmak hereketinden göwnüne degdi. Eger Isa Özüni şeýle peseldip bilýän bolsa, diýip ol oýlandy, onda Ol Ysraýylyň patyşasy bolup bilmezdi. Wagtlaýyn bir patyşalykda dünýä hormatyna bolan ähli umyt ýok boldy. Ýahuda Mesihiň yzyndan gitmekden gazanyljak hiç zadyň ýokdugyna kanagat etdi. Öz pikirine görä, Onuň Özüni peseldişini göreninden soň, ol Ondan ýüz döndermek we özüni aldanylan diýip boýun almak niýetinde has-da berkedi. Ony jyn eýeledi, we ol öz Rebbini satmak üçin etmegi boýun alan işini ahyryna çenli ýerine ýetirmegi ýüregine düwdi.” The Desire of Ages, 645.

## Soňky Çözgüt

> Maksadynyň paş edilendigine geň galyp we aljyran Ýahuda otagdan çykyp gitmek üçin howlukmaç ýerinden turdy. «Şonda Isa oňa: Näme edýän bolsaň, tiz et» diýdi.... «Ol hem şol bölegi alyp, dessine daşary çykdy; gijedi.» Mesihden ýüz öwrüp, daşky garaňkylyga tarap gidende, bu dönük üçin hakykatdan hem gije bolupdy.

> “Bu ädim edilýänçä, Ýahuda toba gelmek mümkinçiliginiň çäginden heniz geçmändi. Emma ol Rebiniň we öz şägirtdeşleriniň huzuryndan çykyp gidende, iň soňky karar eýýäm kabul edilipdi. Ol araçäge geçipdi.

> Isa Mesihiň synaga sezewar edilen bu jany bilen iş salyşmagyndaky sabyrlylygy ajaýypdy. Ýahudany halas etmek üçin edilip bilinjek hiç bir zat edilmedik ýagdaýda galdyrylmady. Ol öz Rebbini satmaga iki gezek äht edeninden soň hem, Isa oňa toba etmäge heniz mümkinçilik berdi. Hyýanatkäriň ýüregindäki gizlin maksady aýan etmek bilen, Mesih Öz ilahydygyny tassyklaýan iň soňky, ynandyryjy delili Ýahuda görkezdi. Bu galp şägirt üçin toba etmäge edilen iň soňky çagyryşdy. Mesihiň ilahy-ynsan ýüreginiň edip biljek hiç bir ýüzlenmesi aýap goýulmady. Rehmet tolkunlary, gaýduwsyz tekepbirlik tarapyndan yzyna serpikdirilen hem bolsa, boýun egdiriji söýginiň has güýçli joşguny bilen täzeden dolanyp geldi. Emma Ýahuda öz günäsiniň paş edilmegine haýran galyp, gorky duýan hem bolsa, diňe has-da berk karar etdi. Ol mukaddes agşamlyk naharyndan çykyp, hyýanat işini ahyryna ýetirmäge gitdi.

> Ýahuda degişli näleti aýdanda, Mesih Öz şägirtlerine tarap hem rehim maksadyny göz öňünde tutýardy. Şeýlelik bilen Ol olara Öz Mesihdiginiň iň beýik subutnamasyny berdi. «Bolmazyndan öň size aýdýaryn,» diýip Ol aýtdy, «şeýle bolanda, MENIŇ ŞOLDUGYMA ynanaýarsyňyz.» Eger Isa dymyp galsa we Öz üstüne geljek zatdan bihabar ýaly görünse, onda şägirtler öz Mugallymynyň ylahy öňden görüşe eýe däldigini, ganhor märekäniň eline geň galyp hem-de dönüklige sezewar edilip tabşyrylandygyny pikir edip bilerdiler. Bir ýyl öň Isa şägirtlerine On iki kişini saýlap alandygyny, olaryň biriniň bolsa iblisdigini aýdypdy. Indi bolsa Onuň Ýahuda aýdan sözleri, ýagny onuň dönükliginiň Mugallymy tarapyndan doly bilinýändigini görkezýän sözleri, Mesihiň harlyk döwründe Onuň hakyky yzyna eýerijileriniň imanyny berkitjekdi. Ýahuda öz elhenç soňuna ýetende-de, olar Isanyň dönüge garşy aýdan näletini ýatlaryna salarlar. The Desire of Ages, 653–655.

Back to Articles