Article

# Ýoel kitaby we Laodikiýadaky Ýedinji gün adventist buthanasy — Kyrk birinji san

Kyrk Birinji Sany

Author

Jeff Pippenger

Published

February 5, 2026

Formats

PDF
Word
Song MP3

Lewiler kitabyň ýigrimi üçünji baby bahar baýramlaryny we güýzki baýramlary görkezýär, we baýramlaryň beýany gurluşynda, şeýle hem umumy gurluşyň içinde başlangyç we jemleýji gurluşlaryň kämil sazlaşygynda, Hudaý tarapyndan berlen çuňluk bilen tapawutlanýar. Bahar baýramlary bilen güýzki baýramlar özara gabat gelýär. Bu bap gaýta-gaýta ajaýyp Sanaýjy bolan Palmoni barada şaýatlyk edýär. Bu bap ýüz kyrk dört müň baradaky ahyrzaman habary bilen berk we ajaýyp baglanyşýar.

“23” sanyy Hudaýlygy we adamzadyň birleşmesini aňladýan günäleriň ýuwulmagyny aňladýar. “Lewiler” ady ýüz kyrk dört müňüň ruhanylygyny aňladýar, çünki ähli pygamberler ahyrky günler barada gepleýärler, we ahyrky günleriň ruhanylary Petrusyñ mukaddes ruhanylyk diýip kesgitleýänleridir. Petrusyñ mukaddes ruhanylygy, Ýarygijeki Çagyryş habaryny emele getirýän bilimiň artmagyna düşünýän dana adamlardyr. Danieliň olary kesgitleýşi ýaly akmaklar, ýa-da erbetler, bilimiň artmagyny ret edýärler, we Hoşeýa bize şu sebäpli olaryň ruhanylar hökmünde ret edilýändigini habar berýär.

> Halkym bilim ýetmezçiligi sebäpli heläk bolýar; sen bilimi ret edeniň üçin, Men hem seni ret ederin, şeýdip sen Maňa ruhany bolmarsyň; sen öz Hudaýyňyň kanunyny unudanyň üçin, Men hem seniň çagalaryňy unudaryn. Olar köpelip artdygyça, Maňa garşy günä etdiler; şonuň üçin olaryň şöhratyny masgaraçylyga öwürerin. Hoşea 4:6, 7.

Işaýa tarapyndan hem “şan-şöhratyň täji” diýlip atlandyrylan Efraýymyň serhoşlarynyň şan-şöhraty “utanja” öwrülýär. Hoşeýa soňky günleriň bilimiň artmagyny ret edýänleriň Laodikiýadaky Ýedinji gün Adventist ybadathanasydygyny anyk görkezýär, çünki ol: “Meniň halkym” diýip ýazdy. Onuň halky ruhanylar hökmünde ret ediler, we bu ahyrky, dördünji nesilde bolup geçýär, çünki Ol olaryň çagalaryny unutmalydyr, çagalar bolsa iň soňky nesli aňladýar.

## Ylalaşyk

«Levililer 23» diýen at, «ýüz kyrk dört müňüň ruhanylygynyň ýaraşdyrylmagy» diýmegi aňladýar. Bu hakykat diňe kitabyň adynyň bap belgisi bilen baglanyşygy arkaly hem çykarylyp bilner. Levililer ýigrimi üçünji bapda garalýan ýaraşdyrylma «bir edilme» manysyny berýär we Hudaýlyk bilen ynsanlygyň utgaşmasyny görkezýär. Şol utgaşma Hudaýyň Sözünde köp sanly nyşanlar arkaly beýan edilýär; olaryň biri hem ynsan ybadathanasynyň Ylahy ybadathana bilen birleşdirilmelidigidir.

Ynsan ybadathanasynyň gurluşy “23” erkek we “23” aýal hromosomdan durýar. Petrus ýüz kyrk dört müňüň ruhanylygynyň “ruhy öý”digini görkezýär. Şol hromosomlar erkek bilen aýalyň birleşişi ýaly birleşýärler; Hudaýyň birikdiren zadyny hiç bir adam aýyrmasyn. Nikah at-one-mentiň ýene bir nyşanydyr. Levitikus “23”, Asman Baş Ruhanysynyň ybadathanasynyň, ýüz kyrk dört müň bolan ruhanylaryň ybadathanasy bilen birleşmegini aňladýar.

## Ýigrimi iki aýat

Lewiler kitabyň ýigrimi üçünji babyndaky ýaz baýramlary şol babyň ilkinji ýigrimi iki aýatynda, güýzki baýramlar bolsa şol babyň soňky ýigrimi iki aýatynda görkezilýär. Soňky aýat kyrk dördünji aýatdyr; bu bolsa 1844-nji ýylyň nyşany bolup, onda Lewiler 23-iň ýerine ýetmeginde ýedinji aýyň onunjy gününde nusgalyk bolmadyk Günäden Päkleniş güni başlandy. Ýigrimi üçünji bap ýigrimi iki aýatdan ybarat iki döwre bölünýär; bu iki ýigrimi iki aýatly döwür ikisi hem baýramlar bolmaklary bilen mantyk taýdan baglanyşyklydyr, emma şol bir wagtda-da ýaz möwsümi bilen görkezilen Mesihiň howludaky we mukaddes ýerdäki gullugy hem-de güýz bilen görkezilen Onuň Iň Mukaddes Ýerdäki gullugy arkaly mantyk taýdan aýratynlaşdyrylýar.

## 22

Hem ýazky, hem-de güýzki baýramlar ýigrimi iki aýat bilen görkezilýär, we bu aýatlar ýigrimi iki harpdan ybarat bolan ýewreý elipbiýiniň şaýatlygy bilen gabat gelýär. “22”, Hudaýlyk bilen ynsanlygyň birleşmesiniň nyşany bolan “220-niň” ondan bir bölegidir. “220”, Ýahudanyň pytradylmagynyň 2,520 ýylynyň hem-de Gündeler Gününe çenli bolan 2,300 ýylyň ikisiniň-de başlanmagyny aňladýar. 2,520-niň başlangyç nokady miladydan öňki 677-nji ýyl, 2,300-niň başlangyç nokady bolsa miladydan öňki 457-nji ýyl bolup, şeýlelikde iki ýüz ýigrimi ýyl Hudaýyň goşunynyň depelenmegi baradaky pygamberlik bilen Hudaýyň mukaddes ýeriniň depelenmegi baradaky pygamberligiň arasyndaky baglanyşyk hökmünde kesgitlenýär. Şol iki pygamberligiň hem ikisi 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda antitipiki Gündeler Gününiň gelmegi bilen tamamlandy.

Şol senede Mesihiň ynsan ybadathanasyny Ylahy ybadathana bilen birleşdirmek işi başlandy, we şol wagtda hem Habakkuk 2:20, hem-de Ýahýa 2:20 ýerine ýetirildi. Habakkuk şol wagt Ylahynyň Iň Mukaddes Ýerde bolandygyny görkezdi, Ýahýa bolsa imany arkaly şol Iň Mukaddes Ýere girmeli bolan Millerçi ybadathananyň 1798-den 1844-e çenli Millerçi ynsan ybadathanasynyň galdyrylmagyny alamatlandyran kyrk alty ýyllyk döwri tamamlandygyny ýazga geçirdi. “46” ýylyň taryhy, “23” we “23”-den ybarat bolup, bu taryh baradaky habary ilkinji gezek 1831-nji ýylda yglan etmäge başlan William Milleriň işi arkaly görkezilýär; bu bolsa King James Mukaddes Kitabynyň neşir edilmeginden “220” ýyl soňdy. 1611-nji ýylda neşir edilen Ylahy Söz “220” ýyl soň, 1831-nji ýylda, ynsan bir habarçy bilen birleşdirildi. Hem ýazky, hem-de güýzki baýramlar “22” aýat arkaly görkezilýär.

Birmeňzeş mazmunly iki setirden ybarat ýigrimi iki aýat pygamberlik taýdan ilkinji ýigrimi iki aýadyň indiki ýigrimi iki aýadyň üstüne goýulmalydygyny talap edýär. Bu iki setiri şu görnüşde deňeşdireniňizde, ýazky baýramlar arkaly şekillendirilen howlynyň we mukaddes ýeriň hyzmatyny Mesihiň Iň Mukaddes Ýerdäki hyzmaty bilen birleşdirýärsiňiz. Bu pygamberlik derejesinde ol iki ybadathananyň birleşmegini aňladýar; bu bolsa Mesihiň ýaraşdyrma işini görkezýär.

Birden ýigrimi iki arasundakı aýatlar bilen ýigrimi üçden kyrk dörde çenli aýatlar özara deňeşdirilende, ýewreý elipbiýiniň ýigrimi iki harpynyň hem-de “22” sanynyň aňladýan nyşanly manysynyň, şeýle-de baýramlaryň we şol baýramlaryň mukaddes taryhda amal bolşunyň aňladýan nyşanly manysynyň şaýatlyk edýän pygamberlik çyzygy ýüze çykýar.

Bahar baýramlarynyň başlangyjy ilki bilen ýedinji günüň Sabatyny görkezýär, güýzki baýramlaryň tamamlanmagy bolsa ýedinji ýylyň Sabatyny görkezýär. Mesih, Alfa we Omega hökmünde, ýüz kyrk dört müňüň ruhanylyk hataryndaky “22” iki şaýadynyň başynda we ahyrynda Sabaty goýdy.

1844-nji ýylda başlanan garşylykly Ýaraşyk Gününiň başyndaky aýratyn nur ýedinji günüň Sabatydy, ahyryndaky nur bolsa ýedinji ýylyň Sabatynyň nurudyr. Ýedinji günüň Sabaty, Leýewiler «23»-däki ilkinji mukaddes ýygnak bolşy ýaly, ýedinji ýylyň Sabaty hem şol bapdaky iň soňky mukaddes ýygnakdyr. Sabat «23»-nji bapdaky ruhany hatarynyň alfasy we omegasydyr. Ilkinji, ýagny ýedinji günüň Sabaty, ýüz kyrk dört müňüň ruhanylygynyň alfasy bolup, soňky, ýagny ýedinji ýylyň Sabaty bolsa ýüz kyrk dört müňüň ruhanylygynyň omegasydyr.

> “Huday bilen gatnaşýanlar Dogrulygyň Güni bolan Nuryň ýagtysında gezýärler. Olar Hudaýyň öňünde öz ýollaryny zaýalap, Öz Halasgärlerini biabraý etmeýärler. Gökden gelen yşyk olaryň üstüne düşýär. Bu dünýä taryhynyň ahyryna ýakynlaşdyklaryça, olaryň Mesih hakdaky, hem-de Oňa degişli pygamberlikler hakdaky bilimleri örän artýar. Olar Hudaýyň nazarynda çäksiz gymmatlydyr; çünki olar Onuň Oglunyň birligindedirler. Olar üçin Hudaýyň Sözi iň ýokary derejede gözel we mähirli bolup görünýär. Olar onuň ähmiýetini görýärler. Hakykat olara açylýar. Ten almagyň taglymaty mylaýym bir nur bilen örtülýär. Olar Mukaddes Ýazgynyň ähli syrlary açýan hem-de ähli kynçylyklary çözýän açar bolandygyny görýärler. Ýagtylygy kabul etmäge we ýagtylykda gezmäge islegsiz bolanlar takwalygyň syryna düşünip bilmezler, ýöne haçy alyp, Isanyň yzyndan gitmäge ikirjiňlenmedikler Hudaýyň ýagtylygynda ýagtylygy görerler.” The Southern Watchman, 4-nji aprel, 1905.

Bu ýerde, “bu ýeriň taryhynyň soňlaryna golaý,” prototipik däl Ýaraşyk Gününiň ahyrynda, “bedene inmek baradaky taglymat” prototipik däl Ýaraşyk Gününiň başynda ýedinji günüň Şenbe güni baradaky taglymat nähili “mylaýym” bir şöhle bilen gurşalan bolsa, edil şonuň ýaly bir “mylaýym” nur bilen gurşalýar.

> “Isa sandygyň gapagyny galdyrdy, men bolsa üstünde On Buýruk ýazylan daş tagtalary gördüm. On nesihatlaryň edil ortasynda duran dördünji buýrugy görüp haýran galdym; onuň daş-töweregini mylaýym bir ýagtylyk nury gurşap alýardy. Perişde şeýle diýdi: ‘Bu on buýrugyň içinde diňe şu buýruk asmanlary, ýeri we olaryň içindäki ähli zatlary ýaradan diri Hudaýy kesgitleýär. Ýeriň binýatlary goýlanda, Sabadyň binýady hem şol wagt goýuldy.’” Testimonies, 1-nji tom, 75.

“Binýat” bolan ýedinji gün Sabady Levililer “23”-i başlaýar, ýedinji ýyl Sabady bolsa ýaz we güýz baýramlary arkaly beýan edilen ruhanylaryň şaýatlygyny tamamlaýar. Ýedinji ýyl Sabady binýadyň üstünde gurlan ybadathanany aňladýar. Ahyrdaky ýedinji ýyl Sabady, edil ýedinji gün Sabadynyň 2,300 arkaly görkezilişi ýaly, 2,520 arkaly görkezilýär. Ýedinji ýyl Sabady “tene gelme taglymatyny” aňladýar. Ýedinji gün Sabady Ýaradanyň alamatydyr, ýedinji ýyl Sabady bolsa Hudaýlygyň ynsanlyk bilen birleşmeginiň alamatydyr.

## Çyzyklary Gabat Getirmek

Lewileriň ýigrimi üçünji babyndaky ýaz baýramlaryny güýz baýramlary bilen deňeşdirenimizde, Pasha baýramynyň ertesi güni ýedi günlük Hamyrsyz çörek baýramy başlanýar, ilkinji miweler baýramy bolsa ýedi günlük Hamyrsyz çörek baýramynyň başlanmagynyň ertesi güni gelýär. Üç günde üç ýol belgisi.

Petirsiz çörek baýramyny düzýän ýedi günlük döwür mukaddes ýygnak bilen başlanýar we şol bir zat bilen tamamlanýar. Petirsiz çörek baýramy başlanandan soňky gün ilkinji miweler baýramy gelýär, we ol ýazky arpa ilkinji miwe sadakasyny öz içine alýar. Pentikost, ýagny hepdelik baýram hem diýlip atlandyrylýar, ilkinji miweler baýramyndan elli gün soň bolýar; bu bolsa kyrk dokuzynjy günde tamamlanýan ýedi hepdelik döwriň başlangyjyny belleýär, onuň yzysüre bolsa Pentikost, ýagny elli gelýär.

Pasha baýramy on dördünji güni agşam başlanýar. Pasha baýramy mukaddes ýygnak däldir.

Soňra on bäşinji gün, hamyrsyz çöregiň ýedi günlük baýramy başlanýar. Ýedi günlük baýramyň birinji güni hem-de soňky güni mukaddes ýygnaklardyr.

Ertesi gün, on altynjy gün — ilkinji hasylyň güni — gelip ýetýär. Soňra Pentikost baýramy bilen bellenilýän ýedi hepde başlanýar, we Pentikost ýazky we güýzki baýramlarda şekillendirilýän ýedi mukaddes ýygnanyşygyň biridir. Ilkinji hasyl baýramy mukaddes ýygnanyşyk däldir.

Soňra ýedinji aýyň birinji güni surnaýlar baýramy bolup, mukaddes ýygnakdyr.

Ýedinji aýyň onunjy günündäki Ýaraşyk Günü mukaddes ýygnakdyr, emma baýram däldir.

Çadirler baýramynyň birinji güni mukaddes ýygnakdyr. Ýedi günlük baýramdan soň, Çadirleriň sekizinji güni bolýar, emma sekizinji gün baýramlar arkaly şekillendirilýän döwürleriň daşynda hasap edilýär. Ol sekizinji gün mukaddes ýygnakdyr.

Bu, baýramlary tanyşdyrýan ýedinji gün Sabatyny hem goşanyňda, ýedi mukaddes ýygnaga deň gelýär. Şeýle-de, mukaddes ýygnaklar bilen gabatlaşyş tertibi başgaça bolsa-da, ýedi mukaddes ýygnak we ýedi baýram bar. Birinji we soňky ýol görkeziji bellikler Sabatlardyr: ilki gün üçin, soňra ýyl üçin. Alfa we omega Sabatlarynyň arasynda kesgitlenen baýramlaryň içinde ýedi baýram we bäş mukaddes ýygnak bar. Alfa bolan ýedinji gün Sabatyny we omega bolan ýedinji ýyl Sabatyny goşsaň, onda ýedi mukaddes ýygnak we ýedi baýram bolýar. Çadyrlaryň sekizinji gününiň baýramlaryň bir bölegi däldigine düşünilýär we ol sekizinjiniň ýediniň içinden bolmagy baradaky syry döredýär. Bu ýerde meniň görkezýän esasy pikirim şudur: Isa, Palmoni hökmünde, “23” bapdaky sanlaryň dürli görnüşlerini diýseň haýran galdyryjy bir usulda tertipleşdiripdir.

## Bahar

Bahar baýramlary hamyrsyz çörek baýramynyň ýedi günlük baýramçylyk döwrüni öz içine alýar; onuň başynda alfa mukaddes ýygnanyşygy, ahyrynda bolsa omega mukaddes ýygnanyşygy bar. Pentikost bahar baýramlaryndaky üçünji mukaddes ýygnanyşykdyr. Pentikost ýedi hepdelik döwürden soň gelýär; şol döwür ellinji günde baýram bilen tamamlanýar. Bahar baýramlary dört baýram güni we üç döwür bilen tapawutlanýar. Pasha, Hamyrsyz çörek, Ilkinji miweler we Pentikost şol dört baýram günüdür; üç döwür bolsa hamyrsyz çöregiň ýedi güni, Pentikostyň ellinji gününiň öňünden gelýän we ony hem öz içine alýan kyrk dokuz gün, hem-de üç ädimden ybarat döwür bolan ilkinji üç gündür.

Pesah döwrüniň ilkinji hasyl sadakasy Pentikost günündäki ilkinji hasyl sadakasy bilen gabat gelýär; Pesahyň üç günlük döwründäki arpanyň ilkinji hasyl sadakalry hem-de kyrk dokuz, ýagny elli günlük Pentikost möwsüminiň ahyrynda Pentikostda bugdaýyň ilkinji hasyl sadakasy.

## Ýykylma

Güýz baýramlary, hökme alyp barýan on günlük döwri başlanýan belli bir baýram güni bilen başlanýar. Hökmüň üstünden bäş gün geçenden soň, ýedi günlük bir baýram bolýar; şol ýedi günüň ilkinji we soňky güni mukaddes ýygnaklar hökmünde bellenýär. On bäşinji günden ýigrimi ikinji güne çenli Çadyrlar baýramy bellenilýär, soňra bolsa ýigrimi üçünji gün ýurduň Sabaty bellenýär.

Güýz baýramlaryny ýazky baýramlaryň üstüne ýerleşdirenimizde, ikisi hem ýigrimi iki aýat bilen görkezilen iki çyzyk emele gelýär; şeýlelikde olar ýewreý elipbiýiniň ýigrimi iki harpy bilen aňladylýar. Şeýle edilende, birinji ýol belgisi ýedinji günüň Sabatynyň mukaddes ýygnanyşygydyr, iň soňky ýol belgisi bolsa ýedinji ýylyň Sabatynyň mukaddes ýygnanyşygydyr.

> Ýedinji aýyň on bäşinji güni-de, ýurduň hasylyny ýygnap bolanyňyzda, Reb üçin ýedi günläp baýram edersiňiz; birinji gün dynç güni bolar, sekizinji gün hem dynç güni bolar. Levililer 23:39.

Pentikost irki ýagyndy, Çatyrlar bolsa soňky ýagyndyr. Pentikostda Mukaddes Ruhyň dökülip berlişi bir gün bilen şekillendirilipdir, Çatyrlar bilen şekillendirilen dökülip berliş bolsa tamamlanýan bir döwürdir, onuň yzyndan bolsa bir Sabat gelýär, ýagny ýedi günden soňky sekizinji gün. Mukaddes Ruhyň dökülip berlişiniň ahyrky ýüze çykyşyndan soň gelýän şol Sabat, ýeriň müň ýyllap dynç alýan Sabatyny alamatlandyrýar.

> “Jebir-zorluk wagtynda hemmämiz şäherlerden we obalardan gaçyp çykdyk, emma mukaddesleriň öýlerine gylyç bilen giren erbetler tarapyndan yzarlanyldy. Olar bizi öldürmek üçin gylyjy galdyrdylar, ýöne ol döwlüp, samanyň çöpüsi dek güýjüsiz bolup ýere gaçdy. Şonda hemmämiz halas edilmegimiz üçin gije-gündiz perýat etdik, we şol perýat Hudaýyň huzuryna çykdy. Gün çykdy, aý bolsa ýerinde durdy. Derýajyklar akmagyny bes etdi. Gara, agyr bulutlar göterilip, biri-birine çakyşdy. Emma berkarar şöhratyň bir aýdyň mekany bardy; ol ýerden köp suwlaryň sesine meňzeş Hudaýyň sesi gelip, asmanlary we ýeri sarsdyrdy. Asman açylyp-ýapyldy we tolgunyşyk içindedi. Daglar ýeldeki gamyş dek sandyrap, daş-töweregine bölek-büçek gaýalary saçdy. Deňiz gazan ýaly gaýnap, gury ýere daşlary zyňdy. Hudaý Isanyň geljek gününi we sagadyny aýdyp, Öz halkyna ebedi ähti tabşyran wagtynda, Ol bir sözlem aýtdy, soň bolsa sözler ýer ýüzüne ýaýrap barýarka säginip durdy. Hudaýyň Ysraýyly gözlerini ýokary dikip, Ýehowanyň agzyndan çykyp, iň gaty ýyldyrymyň gümmürdisi ýaly ýer ýüzüne ýaýraýan sözleri diňläp durdy. Bu örän gorkuly dabaraly pursatdy. Her sözlemiň ahyrynda mukaddesler: ‘Şöhrat! Alleluýa!’ diýip gygyrýardylar. Olaryň ýüzleri Hudaýyň şöhraty bilen ýagtyldy; we olar şöhrat bilen şöhle saçýardylar, edil Sinaýdan düşüp gelen Musanyň ýüzi ýaly. Erbetler şol şöhrat sebäpli olaryň ýüzüne seredip bilmeýärdiler. Hudaýyň Şenbe gününi mukaddes saklamak bilen Ony hormatlanlaryň üstünde soňsuz bereket yglan edilende bolsa, haýwanyň we onuň keşbiniň üstünden beýik ýeňiş nidası turdy.”

> “Şondan soň ýer dynç almaly bolan ýubileý başlandy.” Ilkinji Ýazgylar, 34.

Ýubileý — ellinji ýyldyr; ol ýedi ýyldan ybarat ýedi aýlawdan soň gelýär, bu bolsa Pentekostyň ellinji gününe alyp barýan kyrk dokuz güne laýyk gelýär. Güýz baýramlarynyň hatary ýaz baýramlary bilen birleşdirilende, Pentekosta alyp barýan kyrk dokuz gün emele gelýär; Pentekost bolsa Çatyrlar baýramynyň ýedi günlük döwrüniň başlangyjyny belleýär. Pentekost bilen Çatyrlar baýramy özara gabat gelýär, we olar bilelikde tizden güýje girjek ýekşenbe kanunynda başlanýan hem-de synag möhleti ýapylýança, Rebbiň dolanyp gelşine çenli dowam edýän, soňra bolsa ýeriň ýedinji ýyl Şenbesi bilen şekillendirilişi ýaly dynç alýan soňky ýagşyň döwrüni görkezýär; bu hem Çatyrlar baýramyndaky ýediligiň sekizinjisidir.

Biz ýigrimi iki aýatdan ybarat bolan iki setiri bir ýere getirýäris, munuň üçin birnäçe sebäp bar. Iki setir hem ýigrimi iki aýatdan ybaratdyr; ýigrimi iki bolsa 220-niň ondan bir bölegi bolup, Ylahylygyň we adamzadyň utgaşmasynyň nyşanydyr.

Iki setir hem ýigrimi iki harpdan ybarat bolan ýewreý elipbiýini aňladýar.

Iki çyzyk hem baýramlary aňladýar.

Iki setiriň ikisi hem ýylyň iki orak möwsümini aňladýar.

Iki setir hem howlyda, hem mukaddes ýerde, hem-de Iň Mukaddes Ýerde Mesihe degişli işi aňladýar. Lewiler kitaby ruhanylary aňladýar, Isa bolsa Asman Baş Ruhanysydyr. Şu sebäplere görä, Lewileriň ýigrimi üçünji babyndaky kyrk dört aýata “setir üstüne setir” usulyny ulanmakda özümizi esasly hasap edýäris.

Pentikost hristiançylyk üçin irki ýagşydy, Çadyrlar baýramy bolsa hristiançylyk üçin soňky ýagyşdyr. Şonuň üçin biz ýazdaky “Pentikost gününi” güýzdäki Çadyrlar baýramynyň ýedi güni bilen laýyklaşdyrýarys. Uýam Waýt: “Bela-zorluk wagtynda biz hemmämiz şäherlerden we obalardan gaçdyk” diýip aýdanda, ol Hudaýyň halkynyň yzarlanma zerarly çöl ýerde ýaşaýan wagtyny görkezýär. Çadyrlar möwsüminde çadyrlarda ýaşamak, ýeriň Sabat ýubileý dynç alyşyna gönüden-göni alyp barýan taryhyň nyşanydyr.

Pentikost güni Çadyrlaryň ýedi gününiň başlangyjyny alamatlandyrýar. Soňra ýubileý Çadyrlaryň şol ýedi gününiň sekizinji güni bilen şekillendirilýär. Çadyrlar baýramyndan bäş gün öň Günäleriň Ýuwulma güni bolup geçýärdi. Şeýlelikde, Çadyrlaryň başlangyjyny alamatlandyrýan Pentikostdan bäş gün öň — höküm alamatlandyrylýar. Günäleriň Ýuwulma günündäki hökümden on gün öň Surnaýlar baýramy bolýar. Bu çyzyklar birleşdirilende, Pentikost bilen şekillendirilýän ýekşenbe kanunyndan bäş gün öň höküm alamatlandyrylýar. Ondan on gün öň bolsa, Surnaýlar baýramy alamatlandyrylýar.

Mesihiň çokundyrylmagy Onuň ölümini, jaýlanyşyny we direlmegini aňladýardy. Şol üç ädim Onuň Pasha güni ölmegi, Şenbe güni jaýlanyp dynç alşy we Ýekşenbe güni direlşi arkaly görkezilýär. Onuň ölüm, jaýlanyş we direliş bilen baglanyşykly üç güni üç ädimden ybarat bir ýolgörkeziji bellikdir. Şonuň üçin biz ýaz we güýz baýramçylyk hatarlarynyň iki setiriniň utgaşygyny direlişden başlaýarys. Üçünji günüň direlişi Pentikosta alyp barýan kyrk dokuz günlük döwri başlaýar; ol Ýekşenbe kanunydyr. Şol kyrk dokuz günlük döwür bir gün öň başlanýan we ilkinji hasylyň gününden bäş gün soňuna çenli dowam edýän hamyrsyz çörek baýramçylygy bilen öňünden gelýär.

Ilkinji hasylyň direlişinden başlap Ýekşenbe kanunyna çenli kyrk dokuz gün bar; Ýekşenbe kanuny bolsa ellinji gündür. Ýekşenbe kanunyndan bäş gün öň höküm görkezilýär, şol hökümden on gün öň bolsa surnaýlaryň duýduryşy bellenýär. Direliş ilkinji ýolbelligidir; soňra, bäş gün geçenden soň, hamyrsyz çörek döwri tamamlanýar. Hamyrsyz çörek tamamlanandan otuz gün soň surnaýlaryň duýduryşy ýüze çykýar. Ondan on gün soň Ýaraşyk gününiň hökümi bellenýär, ondan bäş gün soň bolsa Pentikostyň Ýekşenbe kanuny gelýär.

Bu ýaz baýramlary bilen güýz baýramlarynyň «setir üstüne setir» ulanylyşynda ýedi alamaty kesgitleýär: hamyrsyz çöregiň başlangyjy, direliş, hamyrsyz çöregiň soňy, surnaýlaryň duýduryşy, höküm, Pentikost we ahyrky ýagyş. Şol ýedi alamat bir alfa ýedinji gün Sabatynyň we bir omega ýedinji ýyl Sabatynyň çäginde ýerleşdirilendir. Iki Sabatyň arasynda beýan edilen şol ýedi alamat bäş günlük döwri, onuň yzyndan otuz günlük döwri, on günlük döwri, bäş günlük döwri we ýedi günlük döwri aýratynlaşdyrýar hem-de kesgitleýär.

Soňra biz Mesihiň direlişini deňleşdirenimizde, Onuň şägirtleri «ýüzbe-ýüz» öwreden we şondan soň ýokary göterilen kyrk günlük döwrüni görýäris. Soňra şägirtler on günläp ýokarky otagda boldular. Şol on gün Pentekost güni bilen tamamlandy, bu bolsa Ýekşenbe kanunydyr. Şeýlelikde, bu Lewiler «23» bilen aňladylan ruhanylar çyzygyna kyrk günlük döwri we on günlük döwri goşýar.

Direlişden hamyrsyz çöregiň tamamlanmagyna çenli bäş gün bar, soň surnaý duýduryşyna çenli otuz gün, soň Mesihiň göge galmagyna çenli bäş gün, soň höküm gününe çenli bäş gün, soň bolsa soňky ýagşyň Pentikostyň ýedi gününe çenli bäş gün bar.

Hamyrsyz çörekleriň ýedi gününiň başlanmagyndan soňky gün ilkinji miweleriň direlişi bolýar. Direliş hamyrsyz çörekleriň ýedi gününiň dowamynda bolup geçýär, hem-de direlişden bäş gün soň hamyrsyz çörekleriň döwri tamamlanýar.

Hamyrsyz çöregiň tamamlanmagyndan otuz gün geçenden soň, surnaýlar duýduryşy alamatlandyrýar.

Surnaglaryň duýduryşyndan bäş gün soň, Mesih kyrk günläp öwredenden soň asmana göterildi. Onuň asmana göterilmegi ýokarky otagdaky on günüň başlangyjyny alamatlandyrdy.

Soňra Onuň ýokary göterilişinden bäş gün soň höküm bellenýär.

Bäş gün soňra Pentikostyň ýekşenbe güni baradaky kanuny soňky ýagmyryň ýedi günlük döwrüni açýar.

Ýüz kyrk dört müň guzy nirä barsa, onuň yzyna düşýänlerdir. Ylýas bilen Musa 2020-nji ýylyň 18-nji iýulynda öldürüldiler. Olar Rebbimiz hem haçda çüýlenen ýerde öldürüldiler. Mesihiň direlişi 2023-nji ýylyň 31-nji dekabryndaky direlişiň nyşanasydy. Şol seneden öň, 2023-nji ýylyň iýulynda, çölde bir ses hamyrmaýasyz çörek hökmünde şekillendirilýän habary ýaňlandyrmaga başlady. Hamyrmaýa ýalňyşlygy, ikiýüzlüligi we günäni aňladýar, çölden gelen habar bolsa hamyrmaýasyzdy. 2023-nji ýylyň 31-nji dekabryndan başlap, ýekşenbe kanunyna çenli, Lewiler “23” ýüz kyrk dört müňüň kapparasynyň bir gurluşyny tasarlady. Şol gurluş Milleriň düýşi, Malaky üçünji bap we Ylham kitabyň on dokuzynjy babynyň asmanyň penjireleri bilen gabat gelýär. Ol miladydan soňky 27-nji ýyldan 34-nji ýyla çenli mukaddes hepdedäki üçünji we dokuzynjy sagat bilen gabat gelýär.

Bu meseleleri indiki makalada dowam etdireris.

> “«Bilim arkaly otaglar ähli gymmatly we göwnejaý baýlyklar bilen doldurylar.»”

> Akyl we jan üçin, beden üçin bolşy ýaly, güýjüň tagalla arkaly gazanylmagy Hudaýyň kanunydyr. Ösüşi üpjün edýän zat maşkdyr. Şu kanuna laýyklykda, Hudaý Öz sözüniň içinde akyl we ruhy ösüşiň serişdelerini beripdir.

> „Mukaddes Kitap, adamlaryň bu durmuş üçin hem, geljek durmuş üçin hem taýýarlanylmagy üçin düşünmeli bolan ähli ýörelgeleri özünde jemleýär. Bu ýörelgelere bolsa hemmeler düşünip biler. Onuň taglymatyna gadyryny bilýän ruh bilen hiç kim Mukaddes Kitapdan ýekeje bir parçany okap, ondan haýsydyr bir peýdaly pikir alman galmaz. Emma Mukaddes Kitabyň iň gymmatly öwredişi wagtal-wagtal ýa-da üzlem-saplam gözleg arkaly alynmaýar. Onuň beýik hakykatlar ulgamy howlukmaç ýa-da biparh okaýjy tarapyndan aňşarylar ýaly görnüşde beýan edilmedikdir. Onuň hazynalarynyň köpüsi ýüzüň astynda juda çuňda ýatyr we olara diňe yhlasly gözleg hem-de üznüksiz tagalla arkaly ýetip bolýar. Beýik bitewüligi düzýän hakykatlar agtarylyp tapylmaly we ‘bu ýerde biraz, ol ýerde biraz’ diýlip ýygnalmalydyr.” Işaýa 28:10.

> Olar şeýle gözden geçirilip we bir ýere jemlenende, biri-birine doly laýyk gelýändigi aýan bolar. Her bir Hoş Habar beýlekilerine goşmaça bolup durýar, her bir pygamberlik başga biriniň düşündirişi, her bir hakykat bolsa başga bir hakykatyň ösüşidir. Ýahudy tertip-düzgüniniň nyşanlary Hoş Habar arkaly aýdyňlaşdyrylýar. Hudaýyň Sözüindäki her bir ýörelgäniň öz orny, her bir wakanyň bolsa öz ähmiýeti bardyr. Şeýle hem, niýetde-de, ýerine ýetirilişde-de doly bolan bu gurluş öz Müellimine şaýatlyk edýär. Şeýle bir gurluşy Tükeniksiziňkiden başga hiç bir aň ne göz öňüne getirip biler, ne-de emele getirip biler.

> Munuň dürli böleklerini içgin öwrenip, olaryň özara gatnaşygyny seljerende, adam aňynyň iň ýokary ukyplary güýçli işjeňlige çekilýär. Şeýle okuw bilen meşgullanýan hiç kim akyl güýjüni ösdürmän galyp bilmez.

> “Hakykaty agtaryp tapmakda we ony bir ýere jemlemekde Mukaddes Kitaby öwrenmegiň akyl gymmaty diňe şundan ybarat däldir. Ol, şeýle hem, beýan edilen temalara düşünmek üçin talap edilýän tagallada hem ybaratdyr. Diňe adaty zatlar bilen meşgullanýan akyl köräp, ejizläp gidýär. Eger ol beýik we giň gerimli hakykatlara düşünmäge hiç wagt mejbur edilmedik bolsa, onda wagtyň geçmegi bilen ösüş güýjüni ýitirýär. Şeýle pese gaçyşdan gorag we ösüşe höweslendiriji hökmünde, hiç zat Hudaýyň Sözüni öwrenmek bilen deňleşip bilmez. Akyl taýdan terbiýelemegiň serişdesi hökmünde Mukaddes Kitap islendik başga kitapdan, ýa-da beýleki kitaplaryň hemmesiniň birleşiginden has täsirlidir. Onuň temalarynyň beýikligi, beýanlarynyň mertebeli sadalygy, şekillendirişiniň gözelligi, pikirleri başga hiç zat edip bilmejek derejede janlandyrýar we beýgeldýär. Hiç bir başga öwreniş, Ylhamyň haýran galdyryjy hakykatlaryna düşünmek üçin edilýän tagalla ýaly, şeýle akyl güýjüni berip bilmez. Şeýlelikde Çäksiziň pikirleri bilen gatnaşyga getirilen akyl giňelmän we güýçlenmän bilmez.”

> «Ruhy tebigatyň ösüşinde Mukaddes Kitabyň güýji has-da beýikdir. Hudaý bilen gatnaşyk üçin ýaradylan ynsan diňe şeýle gatnaşygyň içinde öz hakyky ýaşaýşyny we ösüşini tapyp biler. Iň beýik şatlygyny Hudaýda tapmak üçin ýaradylan adam ýüregiň teşneligini köşeşdirip biljek, janyň açlygyny we suwsuzlygyny kanagatlandyryp biljek zady başga hiç ýerde tapyp bilmez. Hudaýyň Sözüni ak ýürekden we öwrenmäge taýyn ruh bilen, onuň hakykatlaryna düşünmäge çalyşyp öwrenýän adam, onuň Müellifi bilen gatnaşykda bolar; we öz isleginiň özi muňa päsgel bermese, onuň ösüş mümkinçilikleriniň çägi ýokdur.»

> Stiliniň we temalarynyň giň geriminde Mukaddes Kitap her bir akyly gyzyklandyrjak we her bir ýüregine täsir etjek bir zady özünde jemleýär. Onuň sahypalarynda iň gadymy taryh; ýaşaýşa iň laýyk gelýän terjimehal; döwleti dolandyrmak, öý hojalygyny tertibe salmak üçin dolandyryş ýörelgeleri — ynsan paýhasynyň hiç wagt deňleşdirip bilmedik ýörelgeleri bar. Onda iň çuňňur pelsepe, iň näzik we iň belent şygryýet, iň joşgunly we iň gynandyryjy beýanlar bar. Şeýle hem, diňe şu nukdaýnazardan seredilende-de, Mukaddes Kitabyň ýazgylary gymmaty boýunça islendik ynsan ýazyjysynyň eserlerinden deňeşdirip bolmajak derejede ýokarydyr; emma beýik merkezi pikire gatnaşygy taýdan seredilende, olaryň gerimi çäksiz giň we gymmaty çäksiz beýikdir. Şol pikiriň nurunda seredilende, her bir mowzuk täze many-mazmuna eýe bolýar. Iň sada görnüşde beýan edilen hakykatlaryň içinde asman kimin belent we bakyýeti gurşap alýan ýörelgeler jemlenendir.

> Mukaddes Kitabyň esasy temasy, tutuş kitapdaky beýleki ähli temalaryň jemlenýän temasy, gutulyş meýilnamasy, ynsan kalbynda Hudaýyň keşbiniň gaýtadan dikeldilmegidir. Edende yglan edilen hökümde berlen umydyň ilkinji yşaratyndan başlap, Ylham kitabynyň şol iň soňky şöhratly wadasyna çenli, “Olar Onuň ýüzüni görerler; Onuň ady olaryň maňlaýlarynda bolar” (Ylham 22:4), Mukaddes Kitabyň her bir kitabynyň we her bir böleginiň esasy mazmuny şu ajaýyp temanyň açylyp görkezilmegidir,—ynsanyň beýgeldilmegi,—“bize Rebbimiz Isa Mesih arkaly ýeňşi berýän” Hudaýyň gudraty. 1 Korinfliler 15:57.

> “Bu pikiri özleşdiren adamyň öňünde öwrenmek üçin çäksiz bir meýdan açylýar. Ol Hudaýyň Sözüniň ähli hazynalar öýüni onuň üçin açjak açary eýedir.

> Gutulmagyň ylmy ähli ylymlaryň ylmydyr; perişdeleriň hem-de günä düşmedik dünýäleriň ähli akyl eýeleriniň öwrenýän ylmydyr; Rebbimiz we Halasgärimiziň ünsüni özüne çekýän ylmydyr; Çäksiziň aňynda göterilen maksada aralaşýan—“ebedi döwürler boýy dymmaklykda saklanan” (Rimliler 16:25, R.V.)—ylmydyr; Hudaýyň gutulanlarynyň tükeniksiz asyrlaryň dowamynda öwrenjek ylmydyr. Bu, adamyň meşgullanyp biljek iň beýik öwrenişidir. Başga hiç bir okuwyň edip bilmeýşi ýaly, ol aňy janlandyrar we jany ýokary galdyrar.

> “‘Bilimiň artykmaçlygy şondadyr: paýhas oňa eýe bolanlara ýaşaýyş berýär.’ Isa: ‘Size aýdýan sözlerim ruhdur we ýaşaýyşdyr’ diýdi. ‘Ebedi ýaşaýyş bolsa şudur: ýeke-täk hakykat Hudaý bolan Seni we Seniň ibereniňi tanasynlar.’ Wagyzçy 7:12; Ýahýa 6:63; 17:3, R.V.

> Älemleri barlyga çagyran döredijilik güýji Hudaýyň sözündedir. Bu söz güýç berýär; ol ýaşaýşy döredýär. Her bir buýruk wada bolup durýar; erk tarapyndan kabul edilip, jana siňdirilende, ol özü bilen Çäksiz Olananyň ýaşaýşyny getirýär. Ol tebigaty özgertýär we jany Hudaýyň keşbinde täzeden döredýär.

> Şeýle berlen ýaşaýyş hem edil şonuň ýaly saklanyp dur. “Adam diňe çörek bilen däl, eýsem Hudaýyň agzyndan çykýan her bir söz bilen ýaşar” (Matta 4:4).

> “Akyl, ýagny jan, näme bilen iýmitlenýän bolsa, şonuň bilen kemala gelýär; onuň nämä bilen iýmitlendiriljekdigini kesgitlemek bolsa biziň öz elimizdedir. Pikirleri eýeläp, häsiýeti kemala getirjek temalary saýlamak her bir adamyň ygtyýaryndadyr. Mukaddes Ýazgylara ýüz tutmak artykmaçlygyna eýe bolan her bir ynsan barada Hudaý şeýle diýýär: ‘Men oňa Öz kanunymyň beýik zatlaryny ýazdym’. ‘Maňa ýüzlen, Men saňa jogap bereýin we saňa özüň bilmeýän beýik hem gudratly zatlary görkezjek’. Hoşea 8:12; Ýeremiýa 33:3.”

> “Hudaýyň sözi elinde bolan her bir adam, ýaşaýşyň paýynyň nirede ýazylan bolmagyna garamazdan, öz isleýşi ýaly hemraçylyga eýe bolup biler. Onuň sahypalarynda ol adamzat nesliniň iň asylly hem iň ýagşylary bilen söhbetdeş bolup biler we Baky Olan Ýeriň adamlar bilen gepleýän sesini diňläp biler. Ol ‘perişdeleriň nazar salmagy arzuw edýän’ (1 Petrus 1:12) temalaryny öwrenip, olar hakda oýlanyp durka, olaryň hemraçylygyna eýe bolup biler. Ol asman Mugallymynyň yzlary bilen gidip biler hem-de Onuň dagda, düzde we deňziň kenarynda öwredişi ýaly, sözlerini diňläp biler. Ol bu dünýäde asmanyň howasynda ýaşap, ýerdäki gamgyn hem synag astyndaky adamlara umyt pikirlerini we mukaddeslige ymtylyşlary berip biler; özi bolsa görünmeýän Zat bilen gatnaşyga has-da ýakynlaşyp, barha ýakynlaşyp biler; gadymda Hudaý bilen ýöreýşi ýaly, baky dünýäniň bosagasyna barha golaýlap, ahyrsoňy derwezeler açylar-da, ol şol ýere girer. Ol özüni ol ýerde keseki saýmaz. Ony garşylajak sesler mukaddesleriň sesleri bolar; olar görünmänkä, ýer ýüzünde onuň hemralarydylar — bu ýerde bolsa ol şol sesleri tanamagy we söýmegi öwrenipdi. Hudaýyň Sözi arkaly asman bilen gatnaşygynda ýaşan adam, özüni asmanyň hemraçylygynda öýündäki ýaly duýar.” Education, 123–127.

Back to Articles