Article

# Danyýel kitaby — Elli birinji san

Palmoni: Danyýel we Ylham kitabynda Wagtyň we Diliň Hökümdaryny açyp görkezmek

Author

Jeff Pippenger

Published

January 15, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Daniel kitabynyň sekizinji babyndaky on üçünji we on dördünji aýatlarda «gürlän belli bir mukaddes» diýilýäni, Palmoni hökmünde Mesihdir. Ylham kitabynda Mesih Alfa we Omega hökmünde tanadylýar; bu bolsa, başga-da köp ajaýyp hakykatlaryň hatarynda, Mesihi Ajaýyp Dilçi hökmünde görkezýär, şeýlelikde Daniel we Ylham kitaplary bilelikde Mesihi wagtyň we diliň Hökümdary hökmünde beýan edýär. Mesihiň, Palmoni (Syrlary Sanaýan) hökmünde, Adventizmiň merkezi sütünini esaslandyrýan şol iki aýatda Öz häsiýetiniň şol sypatyny öňe çykarmagynyň manysynyň hem çuňlugynyň ähmiýetine düşünmek ynsan ukybynyň çäginden aňyrdadır; emma Syrlary Sanaýanyň açmagy makul bilýän syrlaryny tanamak we goramak biziň jogapkärçiligimizdir.

> Gizlin zatlar Hudaýymyz Rebbiňe degişlidir; emma açylan zatlar bolsa, bu kanunyň ähli sözlerini ýerine ýetirer ýaly, ebedilik bize we çagalarymyza degişlidir. Kanun Taglymaty 29:29.

Aýan edilen bir syr şudur: Syrlary Sanaýjy (Palmoni) — “geplän şol mukaddesdir”; Onuň Özüni aýan edýän şol iki aýatda bolsa Adventizmiň merkezi sütüni kesgitlenýär. Şol iki aýatda Ajaýyp Sanaýjy, Öziniň, Ýahuda taýpasynyň Arslany hökmünde, 1798-nji ýylda açan “bilimiň artmagyny” kesgitleýär. Şol iki aýatda, “bilimiň artmagyny” aňladýan Milleriň düýşündäki gymmatbaha daşlar, Palmoniniň eliniň ugrukdyrmagy bilen, Habakkugyň iki tagtasynyň üstünde neşir edildi.

> Soňra men bir mukaddesiň gepleýändigini eşitdim, we gepleýän şol belli mukaddese başga bir mukaddes şeýle diýdi: “Gündelik gurbanlyk, harap ediji ýazyklyk hakdaky görnüş näçe wagt dowam eder? Mukaddes ýer hem-de goşun aýak astyna salynmaga çenli näçe wagt berler?” Ol maňa şeýle diýdi: “Iki müň üç ýüz güne çenli; şondan soň mukaddes ýer arassalanar.” Daniel 8:13, 14.

Danyýel Mukaddes Kitabyň pygamberlikdäki patyşalyklary baradaky pygamberlik görnüşini kabul edenden soň, on üçünji we on dördünji aýatlardaky asman söhbetini hem eşidip, şol “görüşe” düşünmäge çalyşdy.

> Şeýle boldy: men, ýagny men Danyýel, bu görnüşi görüp, onuň manysyny gözlän wagtym, ine, meniň öňümde adam keşbinde biri durdy. Men Ulaýyň iki kenarynyň arasyndan bir adamyň sesini eşitdim; ol çagyryp şeýle diýdi: «Jebraýyl, bu adama görnüşe düşünmegi üpjün et». Danyýel 8:15, 16.

Danielyň düşünmäge çalyşýan “görümi” “chazon” görümidir, emma Gabriýele Daniele düşündirmek tabşyrylan görüm bolsa “mareh” görümidir. Her bir hakykatyň öz degişli orny bar, we eger bu hakykat gözden salynsa, bu parçanyň gurluşy we meýilnamasy düýp manysynda weýran bolýar. On bäşinji aýatda, Daniel “chazon” görümine düşünmäge çalyşanda, “mareh” gizlenendir, ýöne şonda-da görkezilýär; çünki “adamyň keşbi” (Gabriýel) diýen ýerde ýewreýçe “mareh” sözi “keşp” diýip terjime edilýär. On bäşinji aýatda “görüm” diýip terjime edilen iki sözüň ikisi hem görkezilýär. Daniel on bäşinji aýatda “chazon”a düşünmäge çalyşýar, emma Palmoni on altynjy aýatda Gabriýele Daniela “mareh”i düşündirmegi buýurýar. Bu iki aýadyň gurluşy maksatlydyr we bu iki sözüň arasyndaky baglanyşygy hem-de tapawudy nygtaýar.

Gabriýele Danyýele “mareh”y düşündürmegi buýurýan Palmonidyr; çünki Gabriýele buýurýan Şol Birisi suwuň üstünde duran Şol Biri bolup, Gabriýel Onuň sesini — “Ulaiyň kenarlarynyň arasyndan gelen ynsan sesini” — eşitdi. Kenarlaryň arasy bilen akýan Ulai derýasydyr, Mukaddes Ýazgylarda bolsa suwuň üstünde duran Mesihe degişlidir. Bu hakykat bilen birlikde, baş perişde hökmünde Mesihiň perişdelere buýruk berýän Şol Biridiginiň hakykaty hem bardyr. Kenarlaryň arasyndaky ses, on üçünji aýatdaky “ol belli mukaddesiň” sesidir, we Danyýele “mareh” görnüşine düşündiriş bermegi Gabriýele buýurýan hem Onuň sözüdir. Danyýeliň on ikinji babynda Mesih ýene-de derýanyň kenarlarynyň arasynda görünýär. On ikinji bapda Ol zygyr geýimlidir we baky ýaşaýan Şol Biriniň adyndan ant edýär.

> Emma sen, eý Daniýel, bu sözleri gizlin sakla we kitaby ahyrzamanyň wagtyna çenli möhürle; köp adam o ýana-bu ýana ylgap gezer, we bilim artar. Soňra men, Daniýel, seretdim, ine, başga-da iki kişi durdy: biri derýanyň kenarynyň bu tarapynda, beýlekisi bolsa derýanyň kenarynyň ol tarapynda. Olaryň biri derýanyň suwlarynyň üstünde duran, zygyr matadan geýnen adama: “Bu täsin zatlaryň soňuna çenli näçe wagt bolar?” diýdi. Men derýanyň suwlarynyň üstünde duran, zygyr matadan geýnen adamy eşitdim; ol sag elini hem çep elini göge galdyryp, ebedilik ýaşaýan Hudaýyň adyndan ant içip diýdi ki, bu bir wagt, wagtlar we ýarym wagt bolar; mukaddes halkyň güýjüni dargatmak işi tamamlananda, bu zatlaryň hemmesi hem tamam bolar. Daniýel 12:4–7.

“Zygyrdan geýnen, derýanyň suwlarynyň üstünde bolan” Şol Adam “sag elini hem çep elini asmana galdyryp, ebediy ýaşaýan bilen ant içdi”, we Ol sekizinji bapda Gabriýele buýruk beren şol bir Adamdyr. Ylham kitabynyň onunjy babynda hem Mesih elini galdyryp, ebediy ýaşaýan bilen ant içdi, emma ol ýerde Ol suwuň hem ýeriň üstünde durandyr.

> Deňziň we ýeriň üstünde duran ýagdaýynda gören perişdäm elini göge galdyrdy, hem gögi we onuň içindäkileri, ýeri we onuň içindäkileri, deňzi we onuň içindäkileri ýaradan, bakylar bakysy ýaşaýan Zat bilen ant içip şeýle diýdi: indi wagt bolmaz. Ylham 10:5, 6.

Ylham kitabyň onunjy babyndaky kuwwatly Perişde, sekizinji bapda derýanyň iki kenarynyň arasyndan Jebraýyla gepleýän we on ikinji bapda “ajaýyp zatlaryň” “ahyrynyň” haçan boljakdygyny kesgitleýän Palmonidir. Ylhamyň onunjy babynda Ol “arslan” ýaly arlady, çünki Ol ol ýerde Ýahuda taýpasynyň Arslany hökmünde şekillendirilýär.

> Şonda ýaşulularyň biri maňa şeýle diýdi: “Agylama; ine, Ýahuda taýpasynyň Arslany, Dawudyň Kökü, kitaby açmaga we onuň ýedi möhürini çözmäge ýeňiji boldy”. Men seretdim, we ine, tagtyň ortasynda, dört janly mahlugyň arasynda we ýaşulularyň arasynda soýlan ýaly duran bir Guzyny gördüm; Onuň ýedi şahy we ýedi gözi bardy; bular bütin ýere iberilen Hudaýyň ýedi Ruhudyr. Ol gelip, tagtda Oturanyň sag elinden kitaby aldy. Ylham 5:5–7.

Ýahuda taýpasynyň Arslany hökmünde, Mesih ýedi möhür bilen möhürlenen kitaby açmaga üstün gelen Guzudyr. Ol Danyýel kitabynda suwuň üstünde gezip ýör bolsun, ýa-da Ylham kitabynda bir aýagy deňziň, beýlekisi ýeriň üstünde dursun, pygamberlik şekillendirmeleriniň her biri pygamberlik wagty bilen baglanyşyklydyr. Şeýle hem, Ýahuda taýpasynyň Arslany hökmünde, Mesih Öz Sözüni hem möhürleýär, hem-de açýar. Ol Danyýel kitabyny möhürlän ýaly, Ylham kitabynyň onunjy babynda ýedi gök gürlemesini hem möhürledi.

> Ýahýa görkezme beren gudratly perişde Isa Mesihiň Özüden başga hiç kim däldi. Onuň sag aýagyny deňziň, çep aýagyny bolsa gury ýeriň üstüne goýmagy, Şeýtan bilen bolan beýik göreşiň soňky sahnalarynda Onuň ýerine ýetirýän ornuny görkezýär. Bu ýagdaý Onuň bütin ýer ýüzüniň üstündäki iň ýokary güýjüni we ygtyýaryny aňladýar. Bu göreş asyrdan asyra barha güýçlenip, has aýgytly häsiýete eýe bolup geldi we garaňkylyk güýçleriniň ussatlyk bilen alyp barýan işiniň iň ýokary derejesine ýetjek jemleýji sahnalara çenli şeýle dowam eder. Şeýtan, erbet adamlar bilen birleşip, hakykatyň söýgüsini kabul etmeýän tutuş dünýäni we ýygnaklary aldar. Emma gudratly perişde üns talap edýär. Ol gaty ses bilen gygyrýar. Ol hakykata garşy durmak üçin Şeýtan bilen birleşenlere Öz sesiniň güýjüni we ygtyýaryny görkezmelidir.

> “Bu ýedi gök gürlemeleri seslerini çykarandan soň, kiçijik kitap babatda Daniele berlişi ýaly, Ýuhanna hem şeýle buýruk berilýär: ‘Ýedi gök gürlemeleriniň aýdýan zatlaryny möhürle.’ Bular geljekde bolup geçjek wakalara degişlidir, olar öz tertibi boýunça aýan ediler. Daniel günleriň ahyrynda öz paýynda durar. Ýuhanna kiçijik kitabyň möhüriniň açylandygyny görýär. Şonda Danieliň pygamberlikleri dünýä berilmeli birinji, ikinji we üçünji perişdäniň habarlarynda öz degişli ornuny tapýar. Kiçijik kitabyň möhüriniň açylmagy wagt bilen baglanyşykly habar boldy.

> Danyýl kitaby bilen Ylham bir bütündür. Birisi pygamberlik, beýlekisi ylhamdyr; birisi möhürlenen kitap, beýlekisi bolsa açylan kitapdyr. Ýahýa gök gürlemeleriniň aýdýan syrlaryny eşitdi, ýöne olary ýazmazlyga buýruldy.

> “Ýuhanna berlen we ol aýratyn nur, ýedi gök gürrüldisi arkaly beýan edilen nur, birinji we ikinji perişdeleriň habarlarynyň astynda bolup geçjek wakalaryň beýan edilmesidi.” “The Seventh-day Adventist Bible Commentary”, 7-nji tom, 971.

Sekizinji we on ikinji baplardaky suwuň üstünde duran Adam hökmünde Palmoni bolup görkezilen Mesih, elinde kiçi kitap bolan gudratly perişde hem şoldur. Ol Ýahuda taýpasynyň Öz Sözüni möhürleýän we möhürini açýan Arslanydyr, we Ol Gabriýle buýruk berýändir, çünki Ol baş perişde Mikaýyldyr.

> Emma baş perişde Mikhail Musanyň jesedi hakda Iblis bilen jedelleşip çekişende, oňa garşy söwüji aýyplama getirmäge het edip bilmedi-de: “Reb seni käýesin” diýdi. Ýahuda 1:9.

Mikaýyl Mesihiň adydyr, we bu ad diňe bir perişdeleriň serkerdesidigini däl, eýsem direltmäge güýji bolan Şoldugyny-da aňladýar. Mikaýyl adynyň manysy: “Hudaýa kim meňzeşdir?” Nebukadnesar ojakda üç wepaly kişi bilen bilelikde Hudaýyň Ogluna meňzeş Birini görende, ol Mikaýyly gördi. Baş perişde Mikaýyl, şeýle hem, Daniýel kitabynyň sekizinji bap, on birinji aýatynyň ýerine ýetmeginde, haçda butparaz Rimiň kiçi şahy özüni garşy ulaldan Hudaý halkynyň Şazadasydyr.

> Ýöne men saňa hakykat ýazgysynda bellenen zady görkezerin; bu zatlarda meniň bilen berk duran hiç kim ýokdur, diňe siziň şazadaňyz Mikaýyl bardyr. Daniel 10:21.

Bu Maýkeldir: perişdelere buýruk berýär, ölülere direlmek berýär we synag möhletiniň haçan tamamlanýandygyny kesgitleýär.

> “‘Şol wagt seniň halkyň ogullary üçin duran uly serdar Mikaýyl aýaga galar; we şol wagtda millet döräli bäri şu wagta çenli hiç haçan bolmadyk ýaly bir muşakgatly wagt bolar; we şol wagtda kitaba ýazylanlaryň her biri bolan seniň halkyň halas ediler.’ Bu muşakgatly wagt gelende, her iş çözülendir; indi synag möhleti ýokdur, toba etmediklere indi rehim ýokdur. Diri Hudaýyň möhri Onuň halkynyň üstündedir. Özüni gorap bilmeýän bu kiçi galyndy, aždarha goşuny tarapyndan hatara düzülen ýer ýüzüniň güýçleri bilen bolan öldüriji çaknyşykda Hudaýy özleriniň goragy edýär. Ýokary dünýewi häkimiýet tarapyndan, yzarlama we ölüm howpy astynda olaryň haýwana sežde etmelidigi we onuň nyşanyny kabul etmelidigi baradaky perman çykarylandyr. Hudaý şu wagt Öz halkyna kömek etsin, çünki şeýle gorkunç çaknyşykda olar Onuň kömegi bolmazdan şol wagtda näme edip bilerler!” Testimonies, 5-nji tom, 212.

Ýahuda taýpasynyň Arslanynyň açýan iň soňky syrsy Isa Mesihiň Ylhamydyr, we bu Onuň pygamberlik Sözüniň her bir böleginiň meýilnamasyna hem gurluşyna gözegçilik edýändigini öz içine alýar. Suwlaryň üstünde duran, elini göterip ebedilik ýaşaýan Zata ant edýän, hem-de Arslan kimin gygyrýan, munuň netijesinde ýedi gök gürlüdisiniň öz seslerini eşitdirýän Zygyr eşikli Adam — Daniel kitabyny möhürleýän we Ylhamdaky ýedi gök gürlüdisini möhürleýän şol Özüdür. Ýedi möhür bilen möhürlenen kitaby açýan, direltmäge ygtyýary bolan we synag möhletiniň tamam bolandygyny yglan edip ayağa galýan beýik Hökümdar-da şol Özüdür. Palmoni Jebraýyla Daniele “mareh” görnüşine düşündirmegi buýran wagty, Ol munuň bilen takyk şony nazarda tutýardy.

Ol Gabriýele Daniýle “çazon” görnüşine düşündirmegi buýurmady. “Çazon” görnüşi, Daniýel kitabynyň sekizinji babynda, birinji aýatdan on ikinji aýada çenli beýan edilen Mukaddes Kitap pygamberligindäki patyşalyklaryň görnüşidir; şeýle hem ol, dowamlylyk hakdaky soragyň içinde, on üçünji aýatda agzalýan “görnüşdir”: “Görnüş näçe wagt dowam eder?” “Çazon” görnüşi mukaddes ýeri we goşuny depelemek bilen haraba öwürýän gündelik (butparazlyk) we ýazykly hyýanat (papalyk) güýçlerine degişlidir.

> Soňra men bir mukaddesiň gepleýändigini eşitdim, we başga bir mukaddes şol gepleýän belli mukaddese şeýle diýdi: «Gündelik gurbanlyk, weýran ediji günä, mukaddes ýeri hem-de goşuny aýak astyna salmaga berilmegi baradaky bu görnüş näçe wagt dowam eder?» Daniel 8:13.

Mesih, Palmoni (Ajaýyp Sanawçy) hökmünde “çazon” görnüşi barada “näçe wagta çenli?” diýip soralýar, we Ol şeýle jogap berýär: “iki müň üç ýüz güne çenli; şondan soň mukaddes ýer tämizlener.” Soňra Daniel “gündelik gurbanlyk, we harabaçylygyň ýazykly baş galdyrmasy, şeýlelikde hem mukaddes ýeri, hem-de goşuny aýak astyna salmak üçin” degişli bolan “çazon” görnüşine düşünmegi isleýär. Emma Gabriýele Danieli “mareh” görnüşine düşündirmek buýrulýar. Her bir hakykatyň Hudaýyň Sözünde öz degişli manysy bar. “Mareh” görnüşi bolsa, ýigrimi altynjy aýatda görkezilişi ýaly, agşamlaryň we ertirleriň görnüşidir.

> Agşam we ertir hakda aýdylan görnüş hakykatdyr; şonuň üçin bu görnüşi möhürle, çünki ol köp günler üçin bolar. Daniel 8:26.

“Aýan” sözi bu aýatda iki gezek agzalýar. Birinji ýüzlenme “mareh” aýanyna, ikinjisi bolsa “chazon” aýanyna degişlidir. “Mareh” aýany “agşamlaryň we säherleriň” aýanydyr. “Agşamlar we säherler” diýen ýewreýçe beýan Mukaddes Kitapda köplenç duş gelýär we ol hemişe, ýigrimi altynjy aýatda bolşy ýaly, “agşamlar we säherler” diýip terjime edilýär. Mukaddes Kitapda onuň “agşamlar we säherler” däl-de başgaça terjime edilen ýeke-täk ýeri, on dördünji aýatdyr; ol ýerde ol diňe “günler” diýip terjime edilýär. On dördünji aýadyň hakyky ýewreýçesi şeýle okalardy: “Iki müň üç ýüz agşam we säherlere çenli.”

Adwentizmiň merkezi daýanjy bolan bu aýat, Hudaýyň Sözüniň içinde “agşamlar we ertirler” diýlişiniň diňe “günler” görnüşinde beýan edilen ýeke-täk aýatdyr. Her bir hakykatyň öz degişli manysy bardyr, we başga hiç zat bolmasa-da, Palmoniniň bu aýaty bilkastlaýyn aýratyn nygtandygy aýdyňdyr. Ol muny, King James Mukaddes Kitabyny terjime edenleriň aňlaryny ugrukdyryp, şol jümläni Onuň Sözüniň içinde hemişe ýazylşyndan başgaça ýazdyrmak arkaly etdi. Bu hakykatdan çykarylmagy gerek bolan netije şudur: Gabrieliň Daniýele “mareh” görnüşine düşündirmegi buýrulanda, oňa Daniýele mukaddes ýeriň we goşunyň depelenmegi baradaky “chazon” görnüşini däl-de, 1844-nji ýylyň peýda boluşynyň görnüşini düşündirmek buýurylýar.

“agşamlar we ertirler” baradaky görnüş, 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda mukaddes ýeriniň arassalanylmagy başlananda ýüze çykan bir peýda bolma hakyndadyr. 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabryndaky peýda bolma baradaky görnüş mukaddes ýeriň depelenip basylmagy hakynda däl-de, eýsem mukaddes ýeriň arassalanylmagy hakyndadyr. Şol senede pygamberlik taýdan bir peýda bolma boldumy?

> Mesihiň mukaddes ýeriň arassalanylmagy üçin beýik ruhanymyz hökmünde iň mukaddes ýere gelişi — Daniel 8:14-de görkezilişi ýaly; Ynsan Oglunyň Gadymy Günleriň huzuryna gelişi — Daniel 7:13-de beýan edilişi ýaly; we Rebbiň Öz ybadathanasyna gelişi — Malaky tarapyndan öňünden aýdylan ýaly — bularyň ählisi bir wakanyň beýanydyr; hem-de bu waka, Mesihiň Matta 25-de on gyz baradaky tymsalynda beýan edişi ýaly, giýewiň nikaha gelişi arkaly hem şekillendirilendir. Beýik Jedel, 426.

Jebraýyla 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda Mesihiň Öz ybadathanasynda pygamberlik taýdan görünmegini Danyýele düşündirmek tabşyryldy. Şonuň üçin hem Jebraýyl Danyýele 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabry senesine degişli ikinji şaýatlygy berdi, çünki Jebraýyl şol hakykatyň iki şaýadyň güwäligi bilen berkarar edilýändigini kesgitleýän Mukaddes Kitap ýörelgesiniň haýsydyr bir görnüşini ýazga geçiren her bir Mukaddes Kitap ýazyjysyna ýol görkezdi. Eger Jebraýyl Danyýele 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabryna düşünmegi üpjün etmeli bolan bolsa, onda ol “görünmegiň görnüşini” berkarar etmek üçin ikinji şaýada mätäç bolardy.

Jebraýyl öz işine ilki bilen Danyýeliň “çazon” görnüşine düşünmek islegine ýüzlenmek bilen başlaýar, we muny “çazon” görnüşiniň 1798-nji ýylda “ahyryň wagtynda” tamamlanýan görnüşdigini görkezmek arkaly edýär.

> Şonda Ýulaýyň iki kenarynyň arasyndan bir adamyň sesini eşitdim; ol ses gygyrdy-da: «Gabriýel, bu adama bu görnüşe düşünmegi üpjün et» diýdi. Şeýdip ol meniň duran ýerime golaý geldi; ol gelende men gorkdum-da, ýüzin ýere gaçdym. Emma ol maňa: «Düşün, eý adam ogly; çünki bu görnüş ahyrzamanyň wagtyna degişlidir» diýdi. Daniel 8:16, 17.

Öňki aýatdaky “görünüş”, ýagny “ahyrzamanyň wagtynda” bolan, “çazon” görnüşindäki görnüşdir, we Daniel kitabyndaky “ahyrzamanyň wagty” 1798-nji ýyldyr. Bu Danieliň düşünmäge çalyşan “görünüşi” bolupdy, emma bu Gabriýele Daniele düşündirmek buýurylan “görünüş” däldi. Çünki muňa Gabriýel ikinji bir şaýatlyk berjekdir.

> Şeýlelik bilen ol meniň duran ýerime golaý geldi; ol gelende, men gorkdum-da, ýüzüme ýykyldym. Emma ol maňa şeýle diýdi: «Düşün, eý adam ogly; çünki ahyrzamanyň wagtynda bu görnüş berjaý bolar». Ol meniň bilen gepleýärkä, men ýüzüm ýere bakyp çuň uka batdym; emma ol maňa degdi-de, meni dik ýagdaýda duruzdy. Soňra ol aýtdy: «Ine, gahar-gazabyň soňky döwründe näme boljakdygyny saňa bildirerin; çünki bellenilen wagtda ahyrýeti bolar». Daniel 8:17–19.

Jebraýyl özüne ýüklenen hyzmaty ýerine ýetirip, Daniýele: «seret» diýip habar berýär; bu bolsa Daniýele indiki hakykaty nazara almagy bildirýär. Indiki hakykat şudur: Lewiler 26-daky iki «ýedi wagtyň» «soňky gazaby» 1844-nji ýylda tamam bolýar. «Soňky gazap» gönüden-göni wagt pygamberligi hökmünde kesgitlenýär, çünki onuň tamam boljak «bellenen wagty» bar. «Gazap» hökmany suratda bir wagt döwrüni aňlatmalydyr, sebäbi onuň tamamlanmagy üçin «bellenen wagty» bar. Eger «gazap» diňe wagt içindäki bir pursat bolan bolsady, onda onuň soňy bolmazdy; ol diňe bolup geçen pursadyň özi bolardy.

“Gahar-gazap” üçin bellenen bir ahyrky nokat bardy, şonuň üçin ol wagt döwrüniň soňuny aňladýar. Bu wagt döwri “soňky gahar-gazap” hökmünde görkezilýär. Eger soňkysy bar bolsa, onda ilkinjisi hem bolmalydyr. “Ilkinji gahar-gazap” Daniýel kitabynyň on birinji babynda görkezilýär, we ol ýerde hem ol wagt döwri bolup durýar, çünki papalyk “gahar-gazabyň” ahyryna çenli “iş alyp barar we rowaçlanar” diýlip görkezilipdi.

> Aň-düşünjeli adamlaryň käbiri synalmak, arassalanmak we ak edilmek üçin, hatda ahyrzaman wagtyna çenli ýykyljakdyr; çünki ol heniz bellenen wagta degişlidir. Patyşa hem öz islegine görä hereket eder; ol özüni beýgeldip, özüni her bir hudaýdan ýokary ulaldar we hudaýlaryň Hudaýyna garşy haýran galdyryjy sözler aýdar; hem-de gazap tamamlanýança rowaç bolar; çünki kesgitlenilen zat amala aşar. Daniýel 11:35, 36.

Bu iki aýatda öz islegine görä hereket edýän we özüni beýgeldýän patyşa gürrüňiň esasy temasydyr. Otuz altynjy aýat Pawlusyň mazmunlaýyn beýan edýän aýatydyr, sebäbi ol özüni Hudaý diýip görkezmek bilen Hudaýyň ybadathanasynda oturan “günä adamy”ny tanadýar. 538-nji ýyldan 1798-nji ýyla çenli dowam eden Garaňky Asyrlardaky yzarlama otuz bäşinji aýatda görkezilýär, we ol “ahyryň wagtyna” çenli, ýagny “bellenen wagt” bolan 1798-nji ýyla çenli dowam edýär. Soňra otuz altynjy aýat papalygyň “gaharyň tamamlanýança” “ösüp-üstäp dowam etjekdigini” görkezýär. Aýat papalygyň 1798-nji ýyla çenli ösüp-üstäp dowam edendigini görkezýär; şol pursatda ilkinji “gahar” “tamamlanan”dy. Hudaýyň pygamberlik Sözi papalygyň 1260 ýyl, 1798-nji ýyla çenli, ýagny “ahyryň wagtyna” çenli dowam etmegini “bellenen” edipdi.

Ilkinji “gaharlanma” 1798-nji ýylda tamamlandy, we “soňky gaharlanma” 1844-nji ýylda tamamlandy. Bu iki gaharlanma hem belli bir tamamlanma nokatlary bolan wagt döwürleri hökmünde görkezilýär, şeýlelikde olaryň ikisini hem wagt pygamberlikleri hökmünde kesgitleýär. Gabriýele Palmoni tarapyndan Daniýele 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabryny görkezýän “agşamlar we säherler” (günler) baradaky görnüşli röýany (“mareh”) düşündirmek buýruldy, we ol şol sene üçin ikinji bir şaýady bermek arkaly muny ýerine ýetirdi.

Danieliň düşünmäge höwes eden on üçünji aýatdaky “çazon” görnüşi, 1798-nji ýylda “ahyryň wagty”nda tamamlanan depeleniş görnüşidi. On dördünji aýatdaky “mareh” görnüşi bolsa, iki müň üç ýüz ýyllyk wagt pygamberliginiň ýerine ýetmegi, şeýle hem iki müň bäş ýüz ýigrimi ýyllyk wagt pygamberliginiň hem ýerine ýetmegi hökmünde, 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda Mesihiň Iň Mukaddes Ýerde peýda bolmagy bilen tamamlandy. Bu wagt pygamberlikleriniň ikisi-de Habakugyň mukaddes tablisalarynda görkezilendir; Waýt uýa olaryň Rebbiň eli bilen gönükdirilendigini we üýtgedilmeli däldigini kesgitleýär.

Bu barlagy indiki makalada dowam etdireris.

> “Biz öwrenmeli bolan köp sapaklara eýediris, we ýene-de köp, örän köp zady unutmalydyrys. Diňe Hudaý we asman ýalňyşsyzdygy mälimdir. Özleriniň söýüp-gadyrlaýan garaýşyndan hiç haçan ýüz öwürmeli bolmaz diýip, hiç haçan pikrini üýtgetmäge zerurlyk ýüze çykmaz diýip oýlaýanlar lapykeç bolarlar. Biz öz pikirlerimize we garaýyşlarymyza berk tutanýerlilik bilen ýapyşyp durşumyzça, Mesihiň doga eden agzybirligine eýe bolup bilmeris.” Review and Herald, July 26, 1892.

Back to Articles