Article

# Kyrkynjy Aýatyň Gizlin Taryhy — On Üçünji San

On Üç

Author

Jeff Pippenger

Published

May 28, 2026

Formats

PDF
Word
Song MP3

Bir ýüz kyrk dört müňüň esasy nyşany hökmünde Petrus 2026-njy ýylda Paniumda durup, 2020-nji ýylyň 18-nji iýuly baradaky ýalan öňünden aýdylan çaklamany düzetmek işi bilen meşgullanýar. Bu babatda onuň işi Joşaýa Litçiň 1840-njy ýylyň 11-nji awgusty bilen baglanyşykly düzedişine we Samuel Snounyň 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabryny kesgitlemegine laýyk gelýär. Litçiň düzedişi birinji perişdäniň habaryny güýçlendirdi, Snounyňky bolsa ikinji perişdäniň habaryny güýçlendirdi. Birinji we ikinji perişdeleriň habarlarynyň güýçlendirilmegi üçünji perişdäniň habarynyň güýçlendirilmeginiň nusgasydyr. Birinji bilen ikinjiniň häsiýetleri üçünjide daşarky hasrat habary bilen on gyz hakyndaky tymsalyň ýarygijeki nidasynyň içerki habarynyň utgaşmasy hökmünde beýan edilýär.

Pygamberligiň üç esse ulanylyşynda, başyndaky we soňundaky ulanylyşlar bolan birinjisi hem-de üçünjisi özara meňzeş häsiýetlere eýe bolar. Ýakynda bir dogan Ylham kitaby dokuzynjy bapdaky ilkinji betbagtçylyk bilen baglanyşykly birnäçe hakykaty ýüze çykardy; olar Alfa we Omege ýörelgesi esasynda ulanylanda, Ylham kitaby on birinji bapdaky “ýer titremesiniň” ýene bir çuň tassyknamasyny görkezýär. Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda ýekşenbe kanuny — “ýer titremesidir”; bu hadysa ilkinji gezek Fransuz ynkylabynda ýerine ýetdi, çünki Fransiýa Danyýel kitabyndaky butparaz Riminiň pygamberlik gurluşyny emele getiren on milletiň bir bölegi bolup, ýykyp gaçyryldy. Şonuň üçin on birinji bap şäheriň ondan bir böleginiň ýykylandygyny aýdýar.

> Şol sagatda uly ýer titreme boldy, şäheriň ondan bir bölegi ýykyldy, ýer titremede ýedi müň adam heläk boldy; galanlar gorky basyp, asmanyň Hudaýyna şöhrat berdiler. Ylham 11:13.

Şu aýatdan dessine soň üçünji hasrata degişli Yslam gelip ýetýär.

> Ikinji hasrat geçdi; we ine, üçünji hasrat tiz gelýär. Ylham 11:14.

Ilkinji ýöredijiler “üçünji hasratyň” ikinji hasratdan dessine soň gelmegine garaşýardylar, emma “tiz” diýip terjime edilen söz birdenkä we garaşylmadyk ýagdaýda diýmegi aňladýar, bu bolsa yslamyň duýdansyz hüjümleriniň häsiýetidir. Üçünji hasrat, ilkinjileriň çak edişleri ýaly, 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda gelmeli däldi; emma ol gelende, 9/11-de bolşy ýaly, “birdenkä we garaşylmadyk ýagdaýda” bolup geçmelidi; şeýlelikde bu, ýüz kyrk dört müňüň möhürlenmeginiň başlanandygyny görkezdi, bu möhürleniş hem Ýekşenbe kanunynyň ýer titremesinden az salym öň tamamlanýar.

Sunday kanunynyň “ýer titremesi” “ýer” haýwanynyň sarsdyrylmagydyr, we 9/11 gelip ýetende, Uýam Waýt Rebbiň “ýeri gorkunç derejede sarsdyrmak” üçin galandygyny kesgitledi. Möhürlenmäniň başynda hem, ahyrynda hem, ýer haýwany sarsdyrylýar; şonuň üçin bu “uly ýer titremesidir.”

> “Men muny hiç haçan aýtmadym. Men ol ýerde gat-gat bolup ýokary galýan uly binalara seredip durkam şeýle diýdim: ‘Reb ýer ýüzüni gaty sarsdyrmak üçin turanda, nähili aýylganç wakalar bolar! Şonda Ylham 18:1–3 aýatlarynyň sözleri ýerine ýetiriler.’” Review and Herald, 1906-njy ýylyň 5-nji iýuly.

Reb, Öz paýlaýyş işinde üýtgeşme bolanda “örňe turýar”; edil şeýle bolşy ýaly, 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda Stefan daşlanan mahaly, ölülere höküm başlanda. Dirileriň hökmi 9/11-de başlanda hem Reb ýene örňe turdy, şonda Ol ýer ýüzüniň wagşy haýwanyny sarsdyrdy; muny Ol ýüz kyrk dört müňüň möhürlenişiniň ahyrynda-da eder, ýagny Öz paýlaýyş işini Öz ybadathanasyndan heniz hem Babilonda bolan beýleki sürüsine geçirende.

Dogan Danieliň ýüze çykaran zady — birinji “waýyň” aýratynlyklarydyr; olar taryh bilen hem-de birinji waýy ýerine ýetiren taryha degişli pionerleriň düşünjesi bilen sazlaşyklylykda on birinji bapdaky “uly ýer titremäniň” şaýatlygy bilen gabat gelýär.

> Soň bäşinji perişde surnaý çaldy, men bolsa gökden ýere gaçan bir ýyldyzy gördüm; we oňa düýpsüz çuňlugyň guýusynyň açary berildi. Ol düýpsüz çuňlugyň guýusyny açdy; şonda guýudan uly pejiň tüssesi ýaly tüsse çykdy; guýynyň tüssesi sebäpli gün hem howa garaldy. Tüsseden ýeriň üstüne çekirtgeler çykdy; olara ýeriň içýanlarynyň güýji ýaly güýç berildi. Olara ýeriň otuna-da, hiç bir ýaşyl zada-da, hiç bir agaja-da zyýan ýetirmezlik buýruldy; diňe maňlaýlarynda Hudaýyň möhri bolmadyk adamlara zyýan ýetirsinler diýildi. Ylham 9:1–4.

Öňdebaryjylar bu aýatlary dogry görnüşde Muhammediň peýda bolmagyna getirip ýeten taryha uýguladylar; ol 570-nji ýylda doguldy, 606-njy ýylda taýpalary birleşdirdi, 610-njy ýylda ilkinji ylhamyny aldy, 622-nji ýylda Medinä göçdi, 624-nji ýylda uruşlaryna başlady we 632-nji ýylda aradan çykdy. Pygamberlik taýdan “tüpsüz çukur” Şeýtanyň täze bir ýüze çykmasyny aňladýar, emma Muhammet Arabystanda başlady; ol ýer hem giň çölleri sebäpli “tüpsüz çukur” diýlip tanalýar.

Muhammet 606-njy ýylda pygamberlik patyşasy boldy, ýa-da oňa berlen at bilen aýdanyňda, “ynamdar adam” boldy; çünki ol dürli taýpalaryň arasynda ýüze çykan dawany çözüpdi, olar bolsa Kybanyň “gara gaýa” burç daşyny kimiň öz ýerine gaýtaryp goýmagyna rugsat berilmelidigi barada çykgynsyz ýagdaýa düşüpdi. Kyba kub şekilli bir binadyr (şonuň üçinem “Kyba” ady arapça “kub” diýen manyny berýär) we ol Saud Arabystanyndaky Mekgäniň Uly metjidiniň merkezinde ýerleşýär. Onuň beýikligi takmynan 43 fut, ini on bir fut we uzynlygy 10 fut bolup, granitden we mermerden gurlandyr; onuň üstüni gara ýüpek we pagta mata örtýär. Kyba Muhammetden has öňden bäri bardy we yslam däbine görä, ol ilkibaşda Ybraýym bilen onuň ogly Ysmagyl tarapyndan Bir Hudaýa (Alla) ybadat edilýän öý hökmünde gurlupdyr. Asyrlaryň dowamynda ol butlardan dolduryldy we arap taýpalary tarapyndan butparaz ybadathana hökmünde ulanyldy.

Käbe Yslam dünýäsiniň ruhy merkezidir — töwhidi, jebisligi hem-de Ybraýym dininiň Yslam bilen baglanyşygyny alamatlandyrýan sada, gadymy bina. Musulmanlar ony göni manyda “Hudaýyň öýi” diýip hasaplamaýarlar; tersine, oňa ybadat üçin Hudaý tarapyndan bellenen merkezi ugur hökmünde garaýarlar. Käbe ýykylyp, soňra täzeden gurlan döwürde Muhammediň eden işleri onuň ýolbaşçylygynyň başlanýan ýeridir.

Bir duýdansyz güýçli sil Kaabany zeperlendirdi, şonda Kureýş taýpasy ony täzeden gurdy. Gara Daşyňy (Hajar al-Aswad) öz burçuna gaýtadan ýerleşdirmegiň wagty gelende, dürli uruglar bu mertebä kimiň eýe bolmalydygy barada jedelleşdiler. Olar bu ýere indiki bolup girjek adamyň karar etmegine ylalaşdylar. Muhammet içeri girdi-de, dawany paýhaslylykda çözdü: ol Gara Daşy bir mata goýdy, her urugdan bir wekile ony bilelikde galdyrtdy, bilelikde götertdi, soňra bolsa ony özi şahsyýetde öz ýerine goýdy. Bu waka oňa uly hormat getirdi hem-de Mekgäniň halkynyň arasynda Al-Amin (“Ynamdar”) diýen lakamy gazandyrdy. Bu, köp sanly hronologiýalarda aýratyn görkezilýän pygamberlikden öňki esasy wakalaryň biridir. “Gara Daş” yslamyň üstünden pygamberlik şasy bolan Mohammed tarapyndan ýerleşdirilen burç daşy boldy. Gara burç daşy Mesihiň (hakyky burç daşyň) aç-açan galplygydyr, hem-de ýyllaryň dowamynda butlaryň girizilmegi netijesinde Kaabanyň öýüniň bozulmagy hem Mohammed tarapyndan düzedildi.

Kureýş Hudaybiýa şertnamasyny bozandan soň, Muhammet takmynan 10 000 musulmandan ybarat goşun bilen Mekgä ýöriş etdi. Şäher örän az söweş bilen boýun egdi. Soňra Muhammet Kägbä girdi, onuň içindäki 360 buty ýumurdy we bu mukaddes ýeri ýeke-täk Hudaýa (Allaha) ybadat etmek üçin gaýtadan bagyşlady. Şeýlelikde, Yslamyň patyşasy Muhammet düýp daşyny goýdy hem-de ybadathanany butparazlykdan arassalady.

Ylham kitabynda düýpsüz guýudan çykýan üç güýç bar, we şolaryň her biri galp Mesihi aňladýar. Şeýtan — aagondarha — Özüniň tagtynda we Öz ybadathanasynda oturan Beýikleriň Beýigi ýaly bolmaga çalyşýar.

> Eý säher ogly, eý Lucifer, sen asmanyňdan nähili ýykyldyň! Milletleri ejizleden sen, nähili ýere serildiň! Çünki sen ýüregiňde şeýle diýdiň: «Men asmana çykararyn, tagtymy Hudaýyň ýyldyzlarynyň üstünden beýgeldärin; ýygnak dagynda hem, demirgazygyň çetlerinde oturaryn; bulutlaryň belentlikleriniň üstüne çykararyn; men Äň-Ýokary ýaly bolaryn». Emma sen dowzaha, çuňlugyň çetlerine çenli inderilersiň. Işaýa 14:12–15.

Ateizmiň aždarhasy Ylhamyň on birinji babynda düýpsüz çukurdan çykdy, katolitsizmiň haýwany bolsa onuň ölüm howply ýarasy bejerilende düýpsüz çukurdan ýokary galýar.

> Seniň gören ýyrtyjy haýwanyň bardy, emma indi ýokdur; ol düýpsüz çuňlukdan ýokary çykyp, heläkçilige gider. Ýerde ýaşaýanlar — dünýäniň düýbi tutulaly bäri atlary ýaşaýyş kitabynda ýazylmadyklar — bardy, emma indi ýokdur, şeýle-de bolsa bardyr diýlen şol ýyrtyjy haýwany görenlerinde haýran galarlar. Ylham 17:8.

Katolisizmiň wagşy jandary, üç taraplaýyn birleşik ýola goýlanda, ýekşenbe kanuny arkaly ýeriň tagtyna çykýar. Aždaha meňzeş bolşy ýaly, Pawlusyň örän ýerlikli belleýşi ýaly, Katolisizm özüni Hudaý diýip yglan edýär.

> Hiç kimse sizi hiçbir suretle aldatmasın; çünkü önce bir sapma meydana gelmedikçe ve günah adamı, helâk oğlu açığa çıkmadıkça o gün gelmeyecektir. O, Tanrı denilen yahut tapınılan her şeyin karşısına dikilir ve kendisini onların üstüne yükseltir; öyle ki, Tanrı imiş gibi Tanrı’nın mabedinde oturup kendisinin Tanrı olduğunu gösterir. 2 Selanikliler 2:3, 4.

Aždarha ýaly, katolisizmiň jandary-da antihristdir; ikisi-de özlerini Hudaý diýip yglan edýärler, we ikisiniň hem soňky heläkçiligi olaryň Mukaddes Kitapdaky şaýatlygy bilen baglanyşyklydyr; çünki aždarha dowzaha taşlanýar, jandar bolsa heläkçiligiň ogludyr. Heläkçilik bolsa iň soňky ýok edilmekdir.

> “Asmanda başlan pitnäni dowam etdirmek üçin antrihistiň berk karary boýun bolmazlygyň perzentlerinde hem işläp durar.” Testimonies, volume 9, 230.

> “Rim papasy arkaly asmanyň köşklerinde garaňkylygyň şazadasy kowulmazdan öň alnyp barylan şol bir iş şu ýerde, ýerde hem dowam etdirildi. Şeýtan asmanyň özünde Hudaýyň kanunyny düzetmäge we oňa öz tarapyndan bir üýtgetme girizmäge synanyşdy. Ol öz hökümüni Ýaradanynyňkydan ýokary galdyrdy, öz erkini Ýehowanyň erkinden ýokarda goýdy, we şeýlelik bilen Hudaýy ýalňyşyp bilýän hökmünde diýen ýaly yglan etdi. Papa hem şol bir ýoly tutýar hem-de özüne ýalňyşmazlyk häsiýetini degişli edip, Hudaýyň kanunyny öz pikirlerine laýyk getirmäge çalyşýar; özüni asman bilen ýeriň Rebbiniň düzgünlerinde we buýruklarynda görýändigini hasap edýän ýalňyşlaryny düzetmäge ukyply saýýar. Ol dünýä diýen ýaly şeýle diýýär: Men size Ýehowanyňkydan has gowy kanunlary bererin. Bu asmanlaryň Hudaýyna nähili masgaraçylykdyr!” Signs of the Times, November 19, 1894.

Yslam, ýedinji asyryň taryhynda Muhammet arkaly wekilçilik edilip, Muhammede berlen açar öwrülende, düýpsüz çukurdan hem çykdy. Çukur açylanda, Güni we howany garaldan “tüsse” çykdy. Irki öňbaşçylar çukury açan “açaryň” Ninowa söweşidigini dogry kesgitlediler.

Pygamberçiligiň üç gezekli ulanylyşy nukdaýnazaryndan pionerleriň düşünjesi esasynda Ylham kitabynyň dokuzynjy babynyň ilkinji üç aýatyna ýakynlaşanymyzda, birinji hasraty aňladýan şol aýatlaryň pygamberçilik häsiýetleriniň beýik ýer titremesinde “tiz” gelýän üçünji hasratyň pygamberçilik häsiýetlerini nusgalaýandygyny görýäris. Ýekşenbe güni baradaky kanun Ninewäniň söweşi bilen şekillendirilýär.

Petr Naşwiliň od toplary baradaky ýalan çaklamany düzetmek üçin jogapkärdir, we ol Ellen Waýtyň Naşwiliň üstüne od toplary baradaky duýduryşynyň dogry ulanylyşynyň «butparazlyga tas bütinleý berlen müňlerçe şäheriň weýran edilmeginiň» başlangyjyny belleýändigini ykrar edýär.

Neşwiliň ot toplary şäherleriň üstüne geljek weýrançylyk döwrüniň başlangyjyny alamatlandyrýar, şeýle hem gysga ýarygijäniň nidasynyň habarynyň yglan edilmeginiň başlangyjyny hem alamatlandyrýar. Ol habar Yslam tarapyndan garaşylmadyk bir hüjüm bilen başlanýar, we şol döwür beýik ýer titremesinde Yslam tarapyndan garaşylmadyk bir hüjüm bilen tamamlanýar. Ýarygijäniň nidasynyň yglan edilýän döwri, 9/11-de Yslamyň garaşylmadyk hüjümi bilen başlanan ýüz kyrk dört müňüň möhürleniş wagtynyň soňuny alamatlandyrýar.

Şonda ýüz kyrk dört müňüň möhürlenmegi Bilgam bilen eşegiň çyzygyna laýyklykda başlandy; ol ýerde üç urgy bar bolup, olar Ýekşenbe kanunynda jemlenýär, emma garaşylmadyk ikinji hüjüm 2023-nji ýylyň 7-nji oktýabrynda gadymy şöhratly ýere edilen hüjümi, soňra bolsa Neşwiliň ot toplarynda bolan wakalary hem öz içine alýar. Ähli çyzyklar ylalaşýar, we Petrus bu hakykatlaryň açylmagynyň — ýagny dargadylan gymmat bahaly daşlary ýygnap, olary sandyga taşlaýan toprak çotgaçy adam hökmünde beýan edilýän bu işiň — Ýahuda taýpasynyň Arslanynyň işi bolandygyna düşünýär.

Ýahudanyň Arslany, Peteriň Naşwildäki düzedilen habaryny Daniýel on birinji babyň kyrkynjy aýatynyň gizlin taryhynda şekillendirilen ýüz kyrk dört müňüň möhürlenişiniň soňky döwründe bolup geçýän hadysa hökmünde kesgitleýär, has takygy bolsa, şol babyň on birinji aýatyndan on bäşinji aýatyna çenli şekillendirilen şol gizlin taryhyň böleginde. Şol aýatlarda Rafia söweşi we Panium söweşi on altynjy aýatyň Ýekşenbe kanunyna alyp barýar, ol bolsa Aktium söweşi arkaly şekillendirilýär. Panium söweşi Ýekşenbe kanunynda Aktium söweşi bilen birleşende, Ninewa söweşi hem gaýtalanýar.

Yslamyň patyşasy Muhammede berlen “açar”; onuň ady diňe bir Yslamyň häsiýetini däl, eýsem Ninewiýa söweşi bilen bellik edilen heläkçiligiň ornuny hem görkezýär. Patyşanyň ady “ýewreý dilinde Abaddon,” “grek dilinde bolsa onuň ady Apollyon” diýilýär. Grekçe we ýewreýçe Köne we Täze Ähtleri nygtaýar hem-de bize Abaddonyň “heläkçilik ýeri,” Apollyonyň bolsa “heläk ediji” diýmegi aňladýandygyny öwredýär. Ylham kitaby 9-njy babyň 11-nji aýatynda Yslamyň üstünden höküm sürýän patyşa Muhammetdir, emma ol şol bir wagtda “düýpsüz çukuryň perişdesi” hem bolup, bu Şeýtandyr. Papanyň ýer ýüzünde Şeýtanyň sag goly hökmünde antihrist bolşy ýaly, Muhammet hem düýpsüz çukuryň perişdesi bolan Şeýtan tarapyndan göni dolandyrylýar.

Ýekşenbe kanuny wagtynda üç taraplaýyn birleşik dünýä zor bilen kabul etdirilýär we 1798-nji ýylda papalyga ýetirilen, şeýlelikde Garaňky Asyrlaryň soňuny bellän ölüm howply ýara sapýar. Ölüm howply ýara sapanda, Garaňky Asyrlaryň ikinji döwri gelýär; Ýekşenbe kanuny bolan beýik ýer titremesinde bolsa, Yslam açary öwürýär we peçden çykan tüsse ýaly tüsse Gününi we ýyldyzlary garaňkylyk gaýtadan dolanyp gelşi ýaly örtýär. Ninewanyň söweşi Ýekşenbe kanuny wagtynda gaýtalanýar, çünki ol garaňkylygyň ikinji döwrüni getirýän açardyr. Ol ýerde milli dönüklik milli heläkçilik bilen yzarlanýar. Ol ýerde “işjeň despotizm” doly höküm sürýär, çünki Ninewanyň söweşinde Gününi we ýyldyzlary garaňkyladýan Yslamyň tüssesi ýanyp duran peç ýalydyr. “Ýanyp duran peç” Hudaýyň Ybraýym bilen baglaşan ähtiniň bir düzüm bölegi bolupdy.

> Gün ýaşanda we garaňky düşende, ine, tüsse çykýan peç hem-de ýanyp duran çyra şol bölekleriň arasından geçdi. Gelip çykyş 15:17.

Ylalaşygyň gurbanlyklarynyň arasyndan geçen tüsseli peç on üçünji aýatda beýan edilen Müsürdäki gulçulygyň nyşanydy.

> Ol Abrama şeýle diýdi: «Şuny anyk bilgin: seniň nesliň özlerine degişli bolmadyk bir ýurtda gelmişek bolar, olara gulluk ederler; olar hem olary dört ýüz ýyl ezýet ederler». Gelip çykyş 15:13.

Daniel kitabynyň üçünji babyndaky Nebukadnessaryň peji ýaly “ýanýan peç”, Şadrak, Meşak we Abednegonyň ýagdaýy bolşy ýaly, gulçulygy we bendeligi aňladýar.

> “Ýöne bellenilen ýolunyň giň aýlawynda hereket edýän ýyldyzlar ýaly, Hudaýyň maksatlarynda ne howlukmaçlyk bardyr, ne-de gijä galmak. Uly garaňkylygyň we tüsse çykarýan pejiň nyşanlary arkaly Hudaý Ybraýyma Ysraýylyň Müsürde gulçulykda boljakdygyny açyp görkezdi hem-de olaryň şol ýerde ýaşajak möhletiniň dört ýüz ýyl boljakdygyny yglan etdi. “Ondan soň,” diýdi Ol, “olar uly baýlyk bilen çykarlar.” Gelip çykyş 15:14.” Isa Mesihiň islegi, 33.

> Ýöne Reb sizi demir ojagyndan, ýagny Müsürden çykaryp aldy, Özüne miras halky bolmagyňyz üçin; şu günki ýaly. Kanun taglymaty 4:20.

Ninowanyň söweşiniň açary öwrülende, Güni we Aýy garaldýan tüsse, Ýekşenbe kanuny bilen çynlakaý başlanýan yzarlamany görkezýär. Şeýlelikde, Garaňky Asyrlar döwrüniň yzarlanmasy gaýtadan gaýtalanýar. Ilkinji imanlylar Ninowanyň söweşiniň 627-nji ýylda yslamy pygamberlik taryhyna birinji bela hökmünde girizen “açar” bolandygyny dogry kesgitlediler. Bu söweş Rim bilen Parsyň arasynda bolupdy we ol Rim üçin ýeňşi aňladýardy, emma bu “Pirr ýeňşi” diýlip atlandyrylýan ýeňişdi. Ýeňijiniň özi üçin hakykatda zyýanly bolan ýeňiş. Bu söz düzümi Epirosyň şasy Pirrhusyň bir ýeňşinden gelip çykýar. Ol rimlilere garşy iki söweşden soň (e.ö. 280-nji ýylda Herakleýa we e.ö. 279-njy ýylda Askulum), Rim goşunyny ýeňdi, ýöne öz esgerleriniň örän uly bölegini ýitirdi. Rowaýata görä, şondan soň ol şeýle diýipdir: “Şunuň ýaly ýene bir ýeňiş bolsa, biz heläk bolarys.”

Ninewanyň söweşi Rim üçin strategik ýeňiş boldy, emma ol tamamlanandan soň ne Rimde, ne-de Parsda mundan beýläk Yslamyň hüjümine netijeli garşy durmaga güýç galmady. Ninewanyň söweşiniň häzirki zaman amal boluşynda Pars Amerika Birleşen Ştatlarydyr, Rim bolsa papalykdyr. Iki şahly güýç hökmünde Medýa-Pars Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň iki şahly güýjüni aňladýar. Ýekşenbe kanuny wagtynda Amerika Birleşen Ştatlary diňe bir şahdyr, çünki Ýekşenbe kanunyna alyp barýan döwürde janawaryň keşbi emele getirildi, we şol emele geliş iki şahy bir şaha birleşdirmekden ybaratdyr. Daniýel sekizde Medýa-Pars imperiýasyny aňladýan iki şah bar, we pars şahy iň soňunda göterilip çykdy.

> Soňra men gözlerimi ýokary galdyryp gördüm, ine, derýanyň öňünde iki şahly bir goç durdy; onuň iki şahy hem beýikdi, emma olaryň biri beýlekisinden beýikdi, iň beýigi bolsa soňra çykypdy. Daniel 8:3.

Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Respublikançylyk we Protestantlyk diýen iki şahasy, ýyrtjanyň keşbini döretmek üçin ybadathana bilen döwlet birleşende, bire öwrülýär. Bu emele geliş Ýekşenbe kanunynda ýyrtjanyň belgisi mejbury edilende doly tamamlanýar. Bu bolsa Amerikanyň Birleşen Ştatlaryny Ýekşenbe kanunynda ýönekeýje Pars hökmünde kesgitleýär. Pars Ninowa söweşinde Rim tarapyndan ýeňildi. Rimiň Parşy nähili ýeňendiginiň taryhy ähmiýeti bardyr, sebäbi bu Rim imperatory Gerakliýiň alyp baran harby tilsimleri bilen baglanyşyklydyr.

Ýönekeý aýdanyňda, Gerakliý göni öňe ilerleýän hüjüm däl-de, duýdansyz hüjümi amala aşyrdy. Onuň bu duýdansyzlygy gazanmak ugrunda eden tagallalary taryhda bellidir. Bu duýdansyzlygyň düzümine onuň gyş paslynda hüjüm etmek karary hem girýärdi; şol taryhy döwürlerde beýle ýagdaý adaty däldi, emma mesele diňe şonuň bilen çäklenmedi. Gerakliý 627-nji ýylyň sentýabr aýynyň ortalarynda demirgazykdan (Ermeniýa belentliklerinden) çozuşyna başlady. Günorta, gönüden-göni Parslaryň paýtagty Ktesifona tarap garaşylýan ugruň ýerine, ol giň egri ýol bilen serhet sebitleriniň ugrunda günorta-gündogara tarap süýşdi (takmynan häzirki Türkiýe–Eýran serhedi). Soňra ol günorta we günbatara öwrülip, 627-nji ýylyň 1-nji dekabrynda Uly Zab derýasyndan geçdi. Bu onuň goşunyny gadymy Ninowanyň harabalyklarynyň golaýynda, Tigr derýasynyň gündogar kenaryndaky Ninowa belentligine çykardy. Bu hereket Pars goşunlaryna görä günortadan demirgazyga tarap boldy — Parslaryň garaşýan ýagdaýynyň tersine. Olar onuň Ktesifona tarap günorta itilmegini dowam etdirer diýip garaşýardylar. Bu ýagdaý pars serkerdesi Rhahzadhy duýdansyz ýagdaýda galdyrdy we ony Gerakliýi oňa amatsyz ýerlere çenli yzarlamaga mejbur etdi. Bu rimlilere Ninowanyň golaýyndaky düzlüklerde söweş meýdanyny saýlamaga mümkinçilik berdi. Bu manewr rimlileri Pars goşunlarynyň arasynda gabaw astynda galmakdan gorady hem-de zerur bolan ýagdaýynda olara gaçyş ýoluny üpjün etdi. Söweş bolan güni dumanly howa we söweşiň dowamynda ulanylan galp yza çekilme taktikasy bilen utgaşyp, duýdansyzlygyň birnäçe gatlagy emele geldi. Gyş paslyndaky bu gaýduwsyz çozuş hem-de Pars topraklarynyň jümmüşine çenli uzanýan gapdaldan aýlanyp geçiş ugry Gerakliýiň iň beýik harby üstünlikleriniň biri hasap edilýär. Bu Parslaryň özüne bolan ynamyny sarsdyrmaga ýardam etdi we uzak uruşdaky Rim ýeňşine ahyrsoňy uly derejede goşant goşdy.

> “Ninewa söweşinde, daňdan başlap on birinji sagada çenli gazaply alnyp barlan şol çaknyşykda, döwlüp ýa-da ýyrtylyp bilinjeklerinden başga, parslylardan ýigrimi sekiz baýdak ele salyndy; olaryň goşunynyň aglaba bölegi gyrylyp ýok edildi, ýeňijiler bolsa (Rimliler), öz ýitgilerini gizläp, gijäni söweş meýdanynda geçirdiler. Assiriýanyň şäherleri we köşkleri ilkinji gezek Rimlilere açyldy.

> Rim imperatory gazanan basybalyşlary bilen berkedilmedi; şol bir wagtyň özünde, şol bir serişdeler arkaly, Arabystandan çykan köp sanly sarrasynlara-da ýol taýýarlanyldy; olar şol sebitden gelen çekirtgeler ýaly bolup, öz ýörişleriniň dowamynda garaňky we aldawçy muhammedan ynanjyny ýaýradyp, tiz wagtda hem Pars, hem-de Rim imperiýasyny gurşap aldylar.

> Bu hakykaty has doly we aýdyň görkezýän mysal hökmünde, öňdäki parçalaryň alnan Gibbondan getirilen şol babyň jemleýji sözlerinden has artygyny arzuw edip bolmaz. “Herakliýiň baýdagy astynda ýeňiji goşun döredilen hem bolsa, bu tebigata ters tagalla olaryň güýjüni türgenleşdirmekden beter tükeden ýaly bolup görünýär. Imperator Konstantinopolda ýa-da Iýerusalimde ýeňiş gazanýarka, Siriýanyň araçäklerindäki näbelli bir şäher Sarasenler tarapyndan talaň edildi, we onuň kömegine öňe çykan birnäçe goşuny bölek-bölek edip gyrdylar,—eger beýik bir ynkylabyň başlangyjy bolmadyk bolsa, adaty hem ujypsyz bir waka. Bu talaňçylar Muhammediň resullarydy; olaryň jylawsyz batyrlygy çölden çykyp geldi; we onuň hökümranlygynyň soňky sekiz ýylynda Herakliý Perslerden halas eden şol bir welaýatlaryny Araplara ýitirdi.

> “‘Asmanda mekany bolmadyk aldawçylyk we joşgun ruhy’ ýerde boşadyldy. Tüpsüz çukury açmak üçin diňe bir açar gerekdi, we şol açar Hysrowyň ýykylmagy boldy. Ol Mekgäniň näbelli bir raýatynyň hatyny äsgermezçilik bilen ýyrtypdy. Emma ol özüniň ‘şöhrat alawyndan’ hiç bir gözüň aralaşyp bilmejek ‘garaňkylyk diňine’ çümende, Hysrowyň ady birden Muhammediň adynyň öňünde unudylmaga ýüz tutmalydy; we ýarymaý ýyldyzyň gaçmagyna çenli diňe öz dogmagyna garaşýan ýaly göründi. Hysrow doly derbi-dagyn edilip, imperiýasyny ýitirenden soň, 628-nji ýylda öldürildi; we 629-njy ýyl ‘Arabystanyň basylyp alynmagy’ hem-de ‘Muhammedanlaryň Rim imperiýasyna garşy ilkinji urşy’ bilen bellenýär. ‘Bäşinji perişde surnaý çaldy, men asmandan ýere gaçan bir ýyldyzy gördüm; oňa tüpsüz çukuryň açary berildi. Ol tüpsüz çukury açdy.’ Ol ýere gaçdy. Rim imperiýasynyň güýji tükenende, we Gündogaryň beýik patyşasy özüniň garaňkylyk diňinde öli ýatyrka, Siriýanyň serhetlerindäki näbelli bir şäheriň talaň edilmegi ‘beýik bir öwrülişigiň başlangyjy’ boldy. ‘Ol talaňçylar Muhammediň resullarydy, we olaryň däli-gaçan edermenligi çölden ýüze çykdy.’” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 495–497.

Ninewä söweşi häzirki zamandaky Rimiň ýekşenbe güni baradaky kanun arkaly Amerikanyň Birleşen Ştatlaryny basyp almagyny aňladýar, emma bu pirus ýeňşidir, çünki Rimiň üstünden gidip barýan höküm ýekşenbe güni baradaky kanundan başlanýar.

Hosrow Pars imperiýasynyň baştutanydy; şonuň üçin Parsyň Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň ýekşenbe kanunynda ýykylmagyny aňlatmagy, Mukaddes Ýazgylaryň pygamberligindäki altynjy patyşalygyň ýykylýan wagtynda düýpsüz çukury açýan açardyr. Bu, Danyýel 11-nji bapdaky on altynjy, otuz birinji we kyrk birinji aýatlaryň, şeýle hem Ylham 13:11-iň ýekşenbe kanunyny aňladýar.

Şol birmeňzeş aýatlar we taryh barada önjeýli Stiwen Haskelliň belliklerine üns beriň:

> Araplar, ýa-da sarasenler, ýer ýüzünde ozal hiç haçan hiç bir täsir amala aşyrmandylar. Milletleriň taryhynda çöliň bu erkin adamlary tas hiç hili üns berilmezden geçip gidipdiler. Muhammetçilik dargan taýpalary birleşdirdi-de, olary milletleriň basybalyjylary hökmünde öňe çykardy. Sarasen goşunlarynyň çalt öňe gitmegi uly ölçegde rimliler bilen häzirki pars imperiýasynyň başy bolan Hosrowyň arasyndaky dawala bagly boldy. Bu dawa soňkusynyň ýykylmagy bilen tamamlandy. Häzirki Pars döwleti Muhammediň güýjüni saklap duran böwet diwar hökmünde durýardy; emma şol güýç ýykylanda, böwet aýryldy, “düýpsüz çukur” açyldy, we sarasenler dünýäni sil ýaly gurşap aldylar. Haçan-da “düýpsüz çukur açylanda, günüň ýüzüni gizlän bir tüsse ýokarlyp çykdy.” Bu şekil örän güýçlüdir; ol Muhammetçiligiň ýer ýüzüne ýaýraýşy bilen onuň garaňkylaşdyryjy täsirini beýan edýär.” Stephen Haskell, The Story of the Seer of Patmos, 164, 165.

Rimiň taryhyndaky şol päsgelçilik diwary, Ýekşenbe kanuny wagtynda aýrylýan buthana bilen döwletiň aýralyk diwarydyr. Ninowa söweşinde Rimiň Parsyň üstünden gazanan pirus ýeňşiniň ýene bir gatlagy bar, sebäbi Ninowa bilen bagly öňki bir söweş hem bolupdy; ol Alfa nyşanlandyrýar, 627-nji ýyldaky söweş bolsa Omega nyşanlandyrýar. Ol söweş biziň eramyzdan öň 612-nji ýylda bolupdy; olaryň arasynda takmynan müň iki ýüz ýyl bar. Şol söweşde Aşur üç taraplaýyn birleşik tarapyndan ýeňildi we bu Aşur imperiýasynyň soňuny alamatlandyrdy.

A. T. Jones Ninewäniň alfa söweşi barada şeýle diýýär:

> Aşur hökümetindäki işler ýaramazdan has ýaramaza tarap gitdi, şeýlelikde miladydan öň 612-nji ýylda şol bir üç ýurduň tarapyndan, bu gezek Nabopolassaryň hut özüniň ýolbaşçylygynda, ýene bir beýik gozgalaň boldy. Bu gozgalaň doly üstünlige eýe boldy: Ninewiýa harabalyklaryň üýşmegine öwrüldi; hem-de Aşur imperiýasy üç uly bölege bölündi,—demirgazyk-gündogary we iň çetki demirgazygy elinde tutan Midiýa, Elamy hem-de Ýewfrat bilen Tigriň ähli düzlüklerini we derýalyk jülgelerini elinde tutan Wawilon, hem-de Ýewfratyň günbataryndaky ähli ýurdy elinde tutan Müsür. Wawilon bilen Midiýanyň arasyndaky bu bileleşigiň möhri Midiýa patyşasynyň gyzynyň Nabopolassaryň ogly Nebukadnesara durmuşa çykarylmagy boldy. Müsür patyşasy faraon Nehonyň Aşura garşy edilen bu bileleşikdäki öz paýyny ýerine ýetirmek üçin Aşur patyşasynyň garşysyna, Ýewfratyň boýundaky Karkemişde söweşmek maksady bilen çykandygy mahalynda, Ýahudanyň patyşasy Ýoşýa oňa garşy söweşmek üçin çykyp, Megiddoda öldürüldi. Soňra bu günbatar sebitleriň ählisi Müsür patyşasyna degişlidigi sebäpli, onuň Ýahudanyň patyşasy bolmakdan Ýoşýanyň ogly Şallumy aýryp, onuň ýerine Ýahudanyň patyşasy edip Eliýakimi bellemekde, adyny Ýehoýakim diýip üýtgetmekde hem-de ýurda salgyt goýmakda, basyp almak arkaly gazanylan kanuny hökmürowanlygyny amala aşyrýardy. 1 Chronicles 3:15; 2 Kings 23:31–35.” A. T. Jones, Review and Herald, March 15, 1898.

Miladydan öňki 612-nji ýylda bolan Ninewäniň alfa söweşinde Assiriýa imperiýasy soňlandy; edil şonuň ýaly-da, Mukaddes Kitabyň pygamberliklerinde görkezilen altynjy patyşalyk hem ýekşenbe kanunynda soňuna çykýar. Şol söweşde ýeňiji Babil, Müsür we Midiýa birleşen üç taraplaýyn bileleşik boldy. Şol döwrüň uruşlarynda Patyşa Ýoşiýa Megiddoda ölýär, şeýlelikde Armageddonyň nyşany bolýar. 627-nji ýyldaky Ninewäniň omega söweşinde, Haskelliň belläp geçişi ýaly, Parsyň ýeňlişe sezewar edilmegi bilen goragyň “päsgelçilik diwary” aýrylyp taşlanşy ýaly nusgalanýan görnüşde, Konstitusiýadaky gorag diwary aýrylyp taşlananda, üçünji waýyň yslamy boşadylýar. Patyşa Ýoşiýanyň Megiddodaky ölümi Ninewäniň birinji söweşiniň ahyrky günlerde ikinji söweşdigini görkezýär. 627-nji ýylda bolan, açaryň öwrülip, düýbüň açylan Ninewäniň şol iki söweşiniň soňkusy ahyrky günlerde birinjidir, çünki birinji soňky bolar. Assiriýa bilen üç taraplaýyn bileleşigiň arasyndaky Ninewäniň ilkinji söweşi Armageddona alyp barýar. Ikinji Garaňky Asyrlar döwri Ninewäniň söweşi bilen başlanýar we Ninewäniň söweşi bilen tamamlanýar.

Ylham kitabynyň dokuzynjy bapdaky birinji hasraty bolan bäşinji surnaýyň wakalaryny ilki gelen önbaşçylar Ylham kitabynyň islendik böleginden iň aýdyň taryhy şaýatlyk diýip düşünipdiler. Urýa Smit bu hakykaty şeýle beýan edýär:

> “‘1-AYAT. Bäşinji perişde surnaý çaldy, men bolsa gökden ýere gaçan bir ýyldyzy gördüm; oňa düýpsüz guýynyň açary berildi.’”

> “Bu surna barada düşündiriş bermek üçin, biz ýene-de jenap Keithiň ýazgylaryna ýüz tutarys. Bu ýazyjy hakykata laýyklykda şeýle diýýär: ‘Apokalipsisiň başga hiç bir bölegi babatda düşündirijileriň arasynda bäşinji we altynjy surnalaryň, ýa-da birinji we ikinji hasratlaryň, sarasenler we türkler bilen baglanyşdyrylmagy meselesindäki ýaly birmeňzeş ylalaşyk tas ýokdur. Bu şeýle bir aýdyňdyr welin, ony nädogry düşünmek tas mümkin däldir. Olaryň her birini alamatlandyrýan bir-iki aýatyň deregine, Ylhamyň dokuzynjy baby tutuşlygyna, deň iki bölege bölünip, olaryň ikisiniň hem beýanyna bagyşlanandyr.’ Uriah Smith, Daniel we Ylham, 495.

Petr, Neşwiliň ot toplarynyň habaryny düzetmek jogapkärçiligi bilen Paniýumdadyr, we ilkinji derdiň elementleriniň ýakyn wagtda geljek Ýekşenbe kanunynyň elementleri bilen kämil sazlaşýandygy ilkinji gezek görlüpdir. Ýahuda taýpasynyň Arslany bu düşünjäni Özi öňden ornaşdyran beýleki pygamberlik ugurlary bilen ylalaşykda açdy. Taryhçylar 627-nji ýylda Rimiň Parslara garşy amala aşyran garaşylmadyk hüjüminiň ähmiýeti barada şaýatlyk ederler, we muny edenlerinde, hüjümiň wagtyna çenli gizlin galmak üçin gyş paslynda Gerakliýiň Parsyň daşyndan we yzy tarapyndan eden hereketlerini bir hile hökmünde belläp geçdiler.

Uýamyz Waýt bize Rim şäheriniň diňe “amatly ýagdaýyň” garaşýandygyny, soň bolsa onuň hüjüme geçjekdigini habar berýär.

> “Hudaýyň sözi golaýlaşýan howp barada duýduryş berdi; eger bu äsgerilmez bolsa, onda protestant dünýäsi Rimiň maksatlarynyň hakykatda nämedigini diňe duzakdan gutulmak üçin eýýäm giç bolanda biler. Ol sessiz-üýnsüz güýje eýe bolup barýar. Onuň taglymatlary kanun çykaryjy mejlislerde, ybadathanalarda we adamlaryň ýüreklerinde öz täsirini ýetirýär. Ol öz öňki yzarlamalarynyň gaýtalanjak gizlin künjeklerinde belent hem ägirt uly gurluşlaryny dikeldýär. Ol urmak wagty gelende öz maksatlaryny ilerletmek üçin öz güýjüni gizlin we şübhesiz ýagdaýda pugtalandyrýar. Onuň isleýäni diňe amatly orun bolup, bu hem eýýäm oňa berilýär. Biz tiz wagtdan Rim unsurynyň maksadynyň nämedigini göreris we duýarys. Kim Hudaýyň sözüne iman edip, oňa boýun bolsa, şol arkaly ýazgarmalara we yzarlamalara sezewar bolar.” The Great Controversy, 581.

Imperator Irakliý bilen baglylykda bolşy ýaly, papalyk hem Işaýa pygamberiň ýigrimi üçünji babyndaky Tyryň zynahorynyň Mukaddes Kitabyň pygamberligindäki altynjy patyşalygyň taryhy üçin unudylýandygynyň ýerine ýetmeginde öz maksadyna “gizlin we garaşylmadyk ýagdaýda” tarap hereket edip gelýär. Irakliýiň gizlin, duýdansyz hüjümi — 1798-nji ýyldan başlap Ýekşenbe kanunyna çenli dünýäniň papalygy unutmagydyr. Setir üstüne setir, birinji bela üçünji we soňky belany aňladýar. Birinji belada şeýle hem yslamyň taryhy we ýüz kyrk dört müňüň möhürleniş döwri bilen gabat gelýän bir yglan edilýär.

> Olara ýeriň otuna, hiç bir ýaşyl zada, hiç bir agaja zyýan ýetirmezlik buýruldy; eýsem diňe maňlaýlarynda Hudaýyň möhri bolmadyk adamlara degmek rugsat edildi. Olara şol adamlary öldürmek däl-de, bäş aýlap jebir bermegi tabşyryldy; olaryň jebri adama çakýan içýanyň jebri ýalydyr. Şol günlerde adamlar ölümi gözlärler, ýöne ony tapmazlar; ölmegi arzuw ederler, ýöne ölüm olardan gaçar. Ylham 9:4–6.

Ninowa söweşindäki açar öwrülmezden öň — ýakyn wagtda geljek Ýekşenbe kanuny bolan şol pursatdan öň — ýüz kyrk dört müň eýýäm möhürlenendir. Ýekşenbe kanuny döwründe, Naşwiliň ot şarlary bilen başlanýan şäherleriň weýran edilmegi “bäş aý” dowam edýän bir döwür hökmünde beýan edilýär; şol döwürde uruş gazap bilen dowam edýär we bäşinji möhürdäki Garaňky asyrlaryň şehitlerine berlen jogabyň amala aşmagy hökmünde papalygyň ikinji ganly gyrgynçylygy başlanýar.

> Ol bäşinji möhüri açanda, men gurbanlyk sypasynyň astynda Hudaýyň sözi hem-de olaryň berk tutan şaýatlygy üçin öldürilenleriň janlaryny gördüm. Olar uly ses bilen şeýle diýip gygyrdylar: «Eý Reb, mukaddes we hakykatçy bolan Sen, ýerde ýaşaýanlaryň üstünden biziň ganymyz üçin haçana çenli höküm çykarman we ar alman durarsyň?» Olaryň her birine ak don berildi; we olara, özleri ýaly öldüriljek hyzmatdaşlary bilen doganlarynyň sany dolýança, ýene az wagt dynç almaklary aýdyldy. Ylham 6:9–11.

Garaňky asyrlaryň şehitleri Ýekşenbe kanuny krizisi döwründe Häzirki Rimiň şehitlerini nusgalaýan ilkinji topar bolup durýar. Şol krizis ýetip gelmezden öň ýüz kyrk dört müň möhürlenýär, we şol möhürleniş prosesi üçünji waýyň Yslamy gelmegi hem-de soňky ýagşyň sepilişi bilen 9/11-de başlandy. Ilkinji Garaňky asyrlaryň şehitleri haçan papalygyň höküm ediljekdigini soranlarynda, olara Garaňky asyrlar gaýtalananda şehitleriň ikinji toparynyň boljakdygy aýdyldy; bu bolsa Ýakynda geljek Ýekşenbe kanunynda Ninewäniň söweşiniň açarynyň amala aşýan wagtydyr. Şehitleriň ikinji topary dolmazdan öň ýüz kyrk dört müň möhürlenýär, we 9/11-de başlanan möhürleniş döwri bäşinji möhürde kesgitlenýär; çünki ol ýerde öňe sürlen söhbet Ylham kitabynyň altynjy babynyň DOKUZYNDAN ON BIRINJI aýatlaryna çenli duş gelýär, şeýlelikde möhürlenişiň başlangyjyny we soňuny 9/11 bilen belläp görkezýär. Soňky nokat Ylham NINE, ELEVEN-de beýan edilişi ýaly Yslamyň weýran edilmegini girizýär, we möhürlenenler Daniýel NINE, ELEVEN-de şekillendirilişi ýaly Daniýeliň tejribesini berjaý eden bolarlar.

Biz bu meseleleri indiki makalada dowam etdireris.

Back to Articles