Article

# Ýowel kitaby we Laodikiýadaky Ýedinji Gün Adventist Ybadathanasy - Otuz Altynjy San

Otuz Altynjalam

Author

Jeff Pippenger

Published

January 27, 2026

Formats

PDF
Word
Song MP3

Jeýms Waýtyň 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabryndan soňky Millerçileriň dargamagy hökmünde kesgitleýän “başagaýlykda” Uilýam Miller 1847-nji ýylda bir düýş gördi, iki ýyldan soň bolsa ol baky aram tapdy.

> Eger William Miller üçünji habaryň nuruny görüp bilen bolsady, oňa garaňky we syrly bolup görünýän köp zatlar oňa düşündirilerdi. Emma onuň doganlary oňa şeýle çuňňur söýgi we gyzyklanma bildirýärdiler welin, ol özüni olardan üzülip aýrylyp bilmez diýip pikir etdi. Onuň ýüregi hakykata tarap ymtylardy, ýöne soň ol öz doganlaryna seredýärdi; olar muňa garşy çykýardylar. Isa Mesihiň gelşini wagyz etmekde onuň bilen egin-egne durup gelenlerden ol üzülip aýrylyp bilermidi? Ol, elbetde, olaryň özüni azdyrmajakdyklaryny pikir etdi.

> “Hudaý oňa Şeýtanyň güýji, ölümiň häkimiýeti astyna düşmäge ýol berdi we ony hakykatdan hemişe sowup duranlardan gizläp, gabrda saklady. Musa Wada Berlen Ýere girmekçi bolýarka ýalňyşdy. Şonuň ýaly hem, men William Milleriň gökdäki Kengan ýurduna tizden girjek wagty, öz täsiriniň hakykata garşy ugrukmagyna ýol bermekde ýalňyşandygyny gördüm. Ony muňa başgalar getirdi; munuň hasabyny-da başgalar bermelidir. Emma perişdeler Hudaýyň bu hyzmatkäriniň gymmatly tozanyna gözegçilik edýärler, we ol soňky kereniň sesine çykyp geler.

> “Berk Binýat”

> “Men berk goralanan we berk duran, bedeniň berkarar edilen imanyny sarsdyrjak bolýanlara hiç hili ýol bermeýän bir topary gördüm. Hudaý olara razylyk bilen nazar saldy. Maňa üç ädim — birinji, ikinji we üçünji perişdäniň habarlary görkezildi. Meniň bilen bolan perişde şeýle diýdi: ‘Bu habarlaryň bir bölegini ýerinden gozgaýan ýa-da bir çüýjüni gymyldadýan adama waý bolsun. Bu habarlara dogry düşünmek ýaşaýyş derejede möhümdir. Janlaryň ykbaly olaryň nähili kabul edilýändigine baglydyr.’ Men ýene-de bu habarlar arkaly aşak eltilip, Hudaýyň halkynyň öz tejribesini nähili gymmat bahadan satyn alandygyny gördüm. Ol köp ejir we agyr göreş arkaly gazanylypdy. Hudaý olary ädimme-ädim alyp baryp, ahyrsoňy olary berk, gymyldamaz bir binýadyň üstünde goýupdy. Men adamlaryň şol meýdança golaýlap, onuň binýadyny barlaýandyklaryny gördüm. Käbirleri şatlyk bilen derrew onuň üstüne çykdylar. Başgalar bolsa binýadda kemçilik gözläp başladylar. Olar käbir gowulandyrmalar edilmegini islediler; şonda meýdança has kämil, halk bolsa has bagtly bolardy. Käbirleri ony barlamak üçin meýdançadan aşak düşüp, onuň nädogry tutulandygyny yglan etdiler. Emma men olaryň tas hemmesiniň şol meýdançada berk durup, aşak düşenleri nägileliklerini bes etmäge çagyrýandyklaryny gördüm; çünki Ussat Gurluşykçy Hudaýdy, olar bolsa Oňa garşy göreşýärdiler. Olar özlerini şol berk meýdança getirip ýetiren Hudaýyň ajaýyp işini ýatlap berdiler we agzybirlikde gözlerini asmana galdyryp, belent ses bilen Hudaýy şöhratlandyrdylar. Bu, nägilelik bildirip meýdançadan düşenleriň käbirlerine täsir etdi, we olar pespäl keşp bilen ýene-de onuň üstüne çykdylar.” Early Writings, 258.

## Milleriň Ajaýyp Işleri

William Milleriň “ajaýyp işi” “berk binýady” emele getirdi; ol hem “gaty, gymyldadylmaz platforma” bolupdy. “Gymyldadylmaz platformanyň” “binýady” we Milleriň 1849-njy ýylda aradan çykmagyndan soň girizilen “platforma” bilen “binýada” garşy soňraky hüjüm onuň düýşünde görkezilip tanadylýar.

William Miller Adventizmiň binýatlarynyň nyşanydyr.

Ol hem 1798-dan 1863-e çenli Millerit taryhynyň hem nyşanydyr.

Ol hem Millerit taryhynyň 1798-den 1844-e çenli döwri hem alamatlandyrýar.

Ol hem 1798-nji ýyldan başlap Ýekşenbe güni baradaky kanuna çenli üç perişdäniň taryhynyň hem nyşanydyr.

Ol 1798-nji ýyldan 1844-nji ýyla çenli bolan kyrk alty ýyl bilen nyşanlanýar.

Ol 2,520 we 2,300 bilen baglanyşykda “220” sany bilen şekillendirilýär.

Ol “ýedi wagt” — 2,520 bilen görkezilýär.

Ol 2,300 bilen aňladylýar.

Milleriň iki düýşi Daniýeliň kitabyndaky ikinji we dördünji baplarda Nebukadnesaryň gören iki düýşi arkaly nusgalaşdyryldy.

1798-nji döwür Nebukadnesar bilen başlap, 1863-nji ýylda Belsazar bilen tamamlanýar.

1798-nji ýyldan başlap, ýekşenbe kanuny güýje girýänçä dowam edýän döwür Nebukadnesar bilen başlanýar we Belşazar bilen tamamlanýar.

Milleritleriň taryhynyň nyşany hökmünde ol binýatlaryň nyşanydyr; bu binýatlar 2,520-niň alfa açylyşy bilen 2,300-niň omega açylyşynyň arasynda ýüze çykarylan hakykatlary aňladýar. William Milleriň düýşüne teswir edip, James White “açaryň” Milleriň Mukaddes Kitaby öwreniş usulydygyny kesgitledi. Bu usulyýet, Milleriň egni üstünde goýlan Dawudyň açarydyr, çünki ol 2300 ýyllyk pygamberligi hödürledi, we ol pygamberlik Işaýa 22:22-niň 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda ýerine ýetirilmegi bilen tamamlandy.

2023-nji ýyldan başlap möhri açylyp başlanan hakykatlar, eýýäm Habakkugyň Tablisalary 95 tanyşdyrylyşlarynda kesgitlenen hakykatlardyr, we şol hakykatlar indi “Hakykat” diýen täze çarçuwanyň içinde ýerleşdirilýär.

2023-nji ýylyň iýul aýynda çöldäki sesiň çagyryşy, 2020-nji ýylyň 18-nji iýulyndaky yglan sebäpli toba etmeli bolanlar üçin aglamagyň we ýas tutmagyň zerurdygyny görkezdi. Akylly gyzlaryň arasynda boljaklar, özleriniň dargadylandygyny ykrar edýän Levililer 26-daky adamlaryň dogasy bolan Danieliň dokuzynjy babyndaky doga bilen ylalaşykda toba etmelidiler.

Miller şeýle diýende: “Men öz beýik ýitgim we jogapkärçiligim sebäpli şeýle aglap, matam tutup durkam, Hudaýy ýatladym-da, Ol maňa kömek ibersin diýip yhlas bilen doga etdim. Şol bada gapy açyldy, bir adam otaga girdi; şonda adamlaryň hemmesi ondan çykyp gitdiler. Ol bolsa elinde tozan süpüriji bilen penjireleri açdy-da, otagdan tozany we hapany süpürip çykarmaga başlady.”

Açylan gapy, Milleriň “kömek” üçin “yhlas bilen doga edende” açylan ýüregidi. Laodikýä ýüzlenýän Hakyky Şaýat hökmünde Isa girmek isleýändigini bildirip, ýürekleriň gapysyny kakýar. Gapy açylanda, aýralyk prosesi başlandy. Gapy açylanda, “penjireler” hem açyldy, we ol “penjireler” asmanyň penjireleridir.

Yhyýnyň on dokuzynjy babynda gelniň özüni taýýarlanyndan dessine soň, Reb Öz ak atlarynyň goşunyny galdyranda, Ýahýa gökdäki penjireleriň açylandygyny gördi. Ol goşun, gündogar tarapyndan öwüsýän ýowuz şemalyň habaryna jogap hökmünde aýaga galýan Ezekieliň goşunydyr. Ol goşun, bugdaý bilen haşal otuň aýrylyşy ýerine ýetirilende göreşiji ýygnakdan ýeňiji ýygnaga öwrülýän ýeňiji ýygnakdyr. Bu aýrylyş, Laodikiýa tejribesinden Filadelfiýa tejribesine geçiş hökmünde hem şekillendirilýär. Miller ýüregini açdy we Hakyky Şaýadyň içeri girmegine ýol berdi; Ol bugdaý bilen haşal otu aýranda, şeýlelikde Öz ak atly goşunyny ýaşaýşa galdyrdy.

2023-nji ýylyň 31-nji dekabrynda, adamlar çykyp gidenden soň, Tozan Süpürgiçli adam otaga girdi we Habakkugyň Tablisalarynyň köne hakykatlaryny hakykatyň täze çarçuwasyna ýerleşdirýän wagtynda, ýalňyşlygyň hapalaryny aýyrmagyň işine başlady.

> “Halasgär Pygamberler bilen pygamberleriň aýdyp gidenlerini ýatyrmak üçin gelmändi; çünki Özi şol wekilli adamlar arkaly gepleipdi. Hudaýyň Sözüniň ähli hakykatlary Ondan gelip çykýardy. Emma bu bahasyna ýetip bolmajak gymmatbaha daşlar ýalan galyplyklara ýerleşdirilipdi. Olaryň gymmatly nury ýalňyşlyga hyzmat etdirilipdi. Hudaý olaryň ýalňyşlygyň çarçuwalaryndan çykarylyp, hakykatyň çarçuwasyna gaýtadan ýerleşdirilmegini isledi. Bu işi diňe ylahy bir el ýerine ýetirip biljekdi. Ýalňyşlyk bilen baglanyşygy sebäpli hakykat Hudaýyň we adamyň duşmanynyň işine hyzmat edipdi. Mesih ony Hudaýy şöhratlandyrjak we adamzadyň gutulyşy ugrunda iş etjek ýerine goýmak üçin gelipdi.” The Desire of Ages, 287.

2024-nji ýylda öwredilen ilkinji hakykatlaryň biri 2020-nji ýylyň 18-nji iýulyndaky lapykeçligiň düşündirilmegi boldy. Setir üstüne setir arkaly, her bir reforma çyzygynyň ilkinji lapykeçlikleriniň on gyzyň tymsalynda 2020-nji ýylyň 18-nji iýulyny esasy ýol belgisi hökmünde kesgitländigi ykrar edildi. Lapykeçlik baradaky tema mukaddes ýeriň hakykatyny açmagyň “açary” boldy; emma 1844-nji ýyldaky beýik lapykeçlikde, mukaddes ýer lapykeçligi açan “açar” bolupdy.

Ýahuda taýpasynyň Arslany hem bolan kir-çotgaly adam 2023-nji ýylda Gijeki Ýarym Çagyryşyň habaryny açyp başlady. Indi biz Milleriň düýşünde Onuň has uly sandygy stoluň üstünde goýup, gün şöhlesinden on esse ýagty saçmaly hakykatlary onuň içine atýan ýerine ýetdik. Şol gymmatbaha daşlaryň biri-de Onuň pygamberlik rowaýatyndaky kimdiginiň aýan bolmagydyr.

Pygamberçilik açylanda, Ol Ýahuda taýpasynyň Arslanydyr; köne hakykatlary alyp, olary “hakykatyň” üç ädimli täze gurluşynyň içine ýerleşdirýär. Şol gurluşy Alfa we Omege, ilkinji we soňky bolan Mesih bir bitewilige getirýär. Hudaýyň Sözi hökmünde, Ol Öz Sözüniň her bir bölegini sazlaşyk bilen tertipleşdirdi. Palmoni hökmünde bolsa, Ol her bir tarapyny matematiki tertipde tasarlady.

Petr Kaýsariýa Filipide üçünji sagatda bolanda, Ol Özüni Palmoni hökmünde, “pygamberlik fraktallaryna” aýratyn ünsi çekip tanyşdyrýar. Mesihiň pygamberligiň Rebbi hökmünde berýän iň soňky ylhamlarynyň biri, Matta 16:18-de Petr arkaly görkezilen pygamberlik fraktallaryna edilýän aýratyn ünsdür; bu tebigy dünýäde altyn gatnaşygy diýlip atlandyrylýan 1.618-iň nyşanydyr, emma Palmoni tarapyndan “pygamberlik fraktallary” diýlip atlandyrylýar.

Biz diňe 27-den 34-e çenli bolan mukaddes hepdäniň içinde ýerleşen pygamberlik fraktallaryny ýüze çykarmaga ýaňy başladyk. Ýoýel kitabyna barýan ýolumyzda şol ýere gaýdyp barmazdan öň, Milleriň düýşüne garalyşymyza pygamberlik fraktallaryna berilýän ähmiýet goşulmalydy.

Milleriň adamlary “gelip görüň” diýip çagyran döwründen başlap, hem-de Kristusyň, tozan çotgaly adam hökmünde, Milleri “gelip görüň” diýip çagyran wagtyndan, 1798-den Ýekşenbe kanunyna çenli bolan döwürdir; emma ol umumy taryhyň içinde 1798-den 1863-e çenli döwri öz içine alýan bir fraktaly saklaýar. Ol 11-nji sentýabrdan Ýekşenbe kanunyna çenli başga bir fraktaly, hem-de 2023-den Ýekşenbe kanunyna çenli ýene birini öz içine alýar.

Miller galagoplylygyň içinde gözlerini ýumanda, ol Rebbiň işi tamamlamağa synanyşan, ýöne netije çykmadyk 1849-njy ýylyň taryhyny wekilçilik edýärdi. Ol 2023-nji ýylda direldilýär, çünki ol Musabilen köçede öldürilen Ylýasdyr. Ol 1849-njy ýylda öldi, soňra bolsa 2020-nji ýylyň 18-nji iýulynda ýene-de öldi.

Onuň düýşi 1847-nji ýylda berildi, soňra Reb elini ikinji gezek uzadyp, 1850-nji ýylyň çyzgysyny neşir etdi. Reb ýüz kyrk dört müňüň taryhynda elini ikinji gezek uzadanda, Miller direldilýär.

Ysraýylyň hem-de Ýahudanyň dargadylmagynyň başlangyç nokady Işaýa pygamberde beýan edilýär.

> Çünki Siriýanyň başy Damaskdyr, Damaskyň başy bolsa Rezindir; ýene altmyş bäş ýylyň içinde Efraýym halk bolmaz ýaly döwüler. Efraýymyň başy Samariýadyr, Samariýanyň başy bolsa Remalyýanyň ogludyr. Eger siz iman etmeseňiz, hakykatdan-da berk durup bilmersiňiz. Işaýa 7:8, 9.

Pygamberlik 742-nji ýylda, ýagny biziň eramyzdan öň berildi, ondan on dokuz ýyl soň, 723-nji ýylda, Ysraýyl assiriýalylar tarapyndan dargadyldy; ondan soň bolsa kyrk alty ýyl geçenden soň, Ýahuda Wawilon tarapyndan dargadyldy. Bu üç sene on dokuz ýyllyk döwri, onuň yzysüre-de kyrk alty ýyllyk döwri aňladýar. Şol iki pygamberlik degişlilikde 1798-nji ýylda we 1844-nji ýylda tamam bolanda, başdaky 742-nji ýyldan 723-nji ýyla çenli bolan on dokuz ýyllyk döwür alfa on dokuz ýyly bolup, ol 1844-nji ýyldan 1863-nji ýyla çenli bolan omega on dokuz ýylyny aňladýardy.

Miller omega döwrüniň on dokuz ýylynyň bäşinji ýylynda aradan çykdy, ýedi ýyl geçenden soň bolsa Hiram Edsonyň “ýedi wagt” baradaky makalalary neşir edildi. Ýene ýedi ýyldan soň “ýedi wagt” ret edildi. 1856-njy ýyl 1863-nji ýyldaky Ýekşenbe güni baradaky kanundan öň gelmeli bolan möhürleme bolmalydy, ýöne beýle bolmady.

Üçünji perişde 1844-nji ýylda, 1888-nji ýylda we 11-nji sentýabrda geldi. Uayt uýa Nýu-Ýork şäheriniň beýik binalary ýykylanda, Ylham kitaby 18-nji babyň ilkinji üç aýadynyň ýerine ýetjekdigini belläpdi.

## Ylham 18

BIRINJI aýat — Şondan soň men asmanyňdan inip gelýän başga bir perişdäni gördüm; onuň beýik häkimiýeti bardy, ýer ýüzi bolsa onuň şöhraty bilen nurlandy.

IKIŇJI aýat — Ol güýçli ses bilen gaty gygyryp şeýle diýdi: Beýik Wawilon ýykyldy, ýykyldy, ol jynlaryň mesgenine, her bir haram ruhuň mekanyna we her bir haram hem ýigrenji guşuň kapasasyna öwrüldi.

ÜÇÜNJI Aýat — Çünki ähli milletler onuň zynasynyň gazabynyň şerabyndan içdiler, ýeriň patyşalary onuň bilen zyna etdiler, ýeriň täjirleri bolsa onuň nepis ýaşaýşynyň bollugy arkaly baýadylar.

Gudratly birinji perişde elinde bir habar bilen aşak indi, we Ýahýa gidip şol kiçi kitaby alyp iýmäge buýruldy. Şol birinji perişde, Ýer ýüzüni öz şöhraty bilen ýagtyldýan Ylham kitabynyň on sekizinji babyndaky perişdäniň amala aşyrýan şol bir işini ýerine ýetirýär. Munuň sebäbi, birinji perişdäniň alfadygy we üçünji perişdäniň omegadygy, başyň bolsa hemişe ahyry şekillendirýändigidir.

> “Isa ýer ýüzünde ýaşaýanlary Öz ikinji gezek gelşine taýyn bolmak üçin duýdurmak maksady bilen kuwwatly bir perişdäni inmegi üçin iberdi. Perişde gökde Isanyň huzuryndan aýrylanda, onuň öňünden örän ýagty we şöhratly bir nur gidýärdi. Maňa onuň wezipesiniň ýer ýüzüni öz şöhraty bilen ýagtyltmakdan hem-de adamy Hudaýyň geljekki gahar-gazaby barada duýdurmakdan ybaratdygy aýdyldy.” Early Writings, 245.

Birinji perişde Ylhamyň on sekizinji babyndaky birinji aýatdyr.

Şondan soň men asmanyň özünden inip gelýän başga bir perişdäni gördüm; onuň uly gudraty bardy, ýer ýüzi bolsa onuň şöhraty bilen ýagtyldy.

Ikinji perişde Ylhamyň on sekizinji babyndaky ikinji aýatdyr.

Soňra ol güýçli ses bilen gaty batly gygyrdy we şeýle diýdi: «Beýik Wawilon ýykyldy, ýykyldy; ol jynlaryň mesgenine, her bir haram ruhuň penahanasyna we her bir haram hem ýigrenji guşuň kapasyna öwrüldi.»

Üçünji perişde Ylham kitaby on sekizinji babyň üçünji aýatydyr.

Çünki ähli milletler onuň zynasynyň gazabynyň şerabyndan içdiler, ýeriň patyşalary onuň bilen zyna etdiler, ýeriň söwdagärleri bolsa onuň kaşaň nepislikleriniň köplügi arkaly baýadylar.

Ähli patyşalaryň hemmesi, üçünji aýatda nyşanlanyşy ýaly, Ýekşenbe kanuny wagtynda jelep bilen zyna edýärler. Ikinji perişdäniň habary Bawiliň ýykylandygydyr, bu bolsa ikinji aýatdyr. Birinji perişdäniň wezipesi ýeri öz şöhraty bilen ýagtyltmakdy, bu hem birinji aýatdyr. Birinji aýat 9/11-dir. Ikinji aýat 9/11-den bäri adamzadyň arasynda dowam edip gelýän aýralyk işidir, üçünji aýat bolsa Ýekşenbe kanunydyr. Şonuň üçin 9/11 üçünji perişdäniň habarydyr, Ýekşenbe kanuny hem şeýledir. 9/11 ilkinji üç aýatda görkezilişi ýaly, ýakynlaşýan Ýekşenbe kanunynyň duýduryşydyr, dördünji aýatyň beýleki sesi bolsa Ýekşenbe kanunydyr. Ylham kitaby on sekizinji bapdaky ilkinji ses ýakynlaşýan Ýekşenbe kanunynyň duýduryşydyr, şol duýduryş bolsa Ýekşenbe kanuny wagtynda ýaşaýan hakykata öwrülýär.

9/11-den Ýekşenbe kanunyna çenli bolan döwür, Milleriň düýşündäki alfa “gel-de gör” bilen omega “gel-de gör” arasyndaky döwür arkaly tipologik taýdan görkezilýär. 9/11 bilen Ýekşenbe kanunynyň arasynda gymmatbahaly daşlar Milleriň stolyň üstüne, otagyň ortasyna ýerleşdirilýär, dargadylýar we gömülýär, soňra bolsa kir-tozan çotgaly adam tarapyndan öňki ýagdaýyna getirilýär. 1840-njy ýylda kiçijik kitap bilen inen perişde, 9/11-de inen perişdäni aňladýan ilkinji we alfa perişde bolupdy. Ol perişde onunjy bapda kesgitlenýär; şol ýerde Ýahýa kitabyň süýji boljakdygy, emma ajylaşaýjakdygy barada habardar edilýär.

Ýahýa Millerçileriň üsti bilen görkezilen birinji perişdäniň hereketini wekilçilik edýärdi, şeýle hem ýüz kyrk dört müňüň hereketini hem şekillendirýärdi. Ilki bilen we hemme zatdan öň, ol pygamberleriň hemişe edişi ýaly, ahyrky günleri wekilçilik edýärdi. Şonuň üçin oňa kitabyň ilki süýji, soňra bolsa ajy boljakdygy öňünden aýdyllypdy. Millerçiler muny öňünden bilmeýärdiler, emma ýüz kyrk dört müň munuň şeýledigini bilmäge borçludyrlar.

Miller, birinji perişdäniň habarçysy hökmünde kiçi kitaby iýen adamyň iň baş nyşanydyr. Degirmençi hökmünde ol bugdaýy samandan aýyrmalydy, soňra dänäni una öwürmelidi we iýilmeli çöregi taýýarlamalydy. Ol çöregi otagynyň ortasyna goýup, gelmek isleýänleriň hemmesini: “gelip görüň” diýip çagyrmak bilen paýlaşdy. Emma perişdäniň elinden kitaby alan adamyň nyşany hökmünde, Miller Ýahýa meňzeş bolup, birinji perişdäniň irki günlerinden has köp üçünji perişdäniň ahyrky günlerine ýüzlenýär. Ol öz düýşünde ilki bilen habaryny görünmeýän bir el arkaly alandygyny bize habar berýär. Ylhamyň onunjy babyndaky birinji perişdäniň elinde kiçi kitap bardyr, ýöne 1840-njy ýylyň alfasy üçin omega bolan Ylhamyň on sekizinji babynyň perişdesiniň elinde görkezilen kitap ýokdur, we Milleriň alan kitaby-da şoldy — görünmeýän bir elden gelen kitap. Milleriň “gelip görüň” diýşi 9/11-dir, hapa süpürgiçli adamyň “gelip görüň” diýşi bolsa Ýekşenbe kanunydyr.

Alfa bilen omeganyň arasyndaky “gel-de gör” çagyryşynyň içinde ikinji perişdäniň habary bar, çünki alfa 9/11-dir; bu bolsa on sekizinji bölümiň birinji aýatydyr, ikinji aýat bolsa üçünji aýata çenli dowam edýän ikinji perişdedir; bu hem ýekşenbe kanuny we omegadaky “gel-de gör” çagyryşydyr. Milleriň düýşünde ikinji perişde hem-de Wawilonyň ýykylyşy “scatter” sözüniň ýedi gezek ulanylmagy bilen şekillendirilýär, şol bir wagtyň özünde umumy beýany hakykatyň ýalňyşlyk tarapyndan ýeňilýändigini görkezýär.

Birinji we üçünji perişdeler 1840-njy ýylyň 11-nji awgustynda we degişlilikde 11-nji sentýabrda kabul edilip, siňdirilmegi degişli bolan habar bilen inip geldiler. Bu iki sene Ylhamyň on sekizinji babyndaky birinji aýata gabat gelýär.

Esasy hakykatlar 1842-nji ýylyň maý aýynda neşir edildi, 1843-nji ýyldaky başlangyç çyzgy bolsa Habakkugyň iki tagtasynyň alfasy boldy. 2012-nji ýylda Habakkugyň Tagtalary neşir edildi, bu bolsa 1842-nji ýylyň maý aýy bilen gabat gelýär.

Milleritler 1844-nji ýylyň 19-njy aprelinde özleriniň ilkinji lapykeçligini başdan geçirdiler; bu bolsa 2020-nji ýylyň 18-nji iýulynyň nyşanydyr. Şol pursatda ikinji perişde geldi, we onuň gelişi Ylham kitaby 18-nji babyň ikinji aýaty bilen gabat gelýärdi. Şol lapykeçlik birinji perişdäniň ahyryny alamatlandyrdy. Şol ýerde ikinji perişde geldi, bakja gyzlar baradaky tymsalda gijä galma wagty başlandy. Birinji perişdäniň taryhy ikinjiniň taryhy bilen ugurdaş gitmelidir, we bu görnüşde ulanylanda, ikinji perişdäniň gelişi 1840-njy ýyldaky we 11-nji sentýabrdaky birinji perişdäniň gelişi bilen gabatlaşdyrylýar.

Gijä galmak döwri 9/11-de gelip ýetdi; bu döwür 1844-nji ýylyň 19-njy apreli bilen öňden nusgalandyrylyp görkezilipdi. 9/11-de Yslamyň dört ýeli boşadyldy, soňra bolsa saklanyp, gözegçilik astynda tutuldy. Ýahýanyň şol dört ýeli Işaýanyň gazaply ýelleridir, şeýle hem pygamberligiň gündogar ýelidir; möhürleýji perişde bolsa gündogardan çykýar. Ol çykanda, Waýtyň aýdyşy ýaly, dört gezek “sakla, sakla, sakla, sakla” diýip gygyryp aýdýar. Ikinji perişdäniň gelmegi bilen başlanýan gijä galmak döwri, ýüz kyrk dört müň möhürlenýänçä dört ýeliň saklanyp, gözegçilik astynda tutulmagy hökmünde görkezilýär.

Ilkinji lapykeçlikden soň, Samuel Snow 2023-nji ýylyň iýul aýynda çölde ýaňlanan sesi nyşanlaýyn görkezip, Gijeki çagyryş habaryny bir ýere jemlemäge gönükdirildi.

Ekseter lager ýygnagynda synag ýagyna görä gyzlaryň bölünip aýrylmagy, Ähtiň Habarçysynyň işi bilen ylalaşykda bolup, Milleritleri hem arassalady we saplady. Ekseter lager ýygnagy möhürlenmäni aňladýardy, çünki iş şol wagt tolkun kimin, ýa-da güýçli bir goşun deýin öňe ilerledi, üçünji perişde 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda gelýänçä. Taryhyň açary — bölünip aýrylmakdyr.

Ikinji perişde gelende bölmek işini amala aşyrýar, edil birinji lapykeçlikde bolşy ýaly, we ol 22-nji oktýabrdaky bölünişik bilen tamamlandy. Iki bölünişigiň arasynda ikinji perişdäniň habary yglan edildi. Ikinji perişde ýagyň soňky synagyna çenli dowam edýän tapgyrlaýyn bölünişikdir. Ýagyň soňky synagy üçünji perişdäniň lakmus synagyna alyp barýar. Şol lakmus synagy Isa üçin haçdy, we Getsemani bagy, ýagny “ýag sykylýan bag”, haçyň lakmus synagyndan öň geldi, hem-de päk gyzlaryň ýag synagy 1844-nji ýylyň ýapyk gapysyndan öň geldi.

Höküm bilen dowam eden iň soňky synag gadymy Ysraýyl üçin onunjy synag boldy. Şondan soň olara çölde ölmek bellenildi. Kadeş bolsun, Getsemani bolsun ýa-da Exeter; hökümden öňki, iki toparyň bölünýän iň soňky synagy, 2023-den soňky, Ýekşenbe kanunynyň ýapyk gapyly höküminden öň gelýän iň soňky synagy görkezýär. Şol iň soňky synag möhürlenmedir. Iň soňky ýa-da ahyrky synag ilkinji synagyň bardygyny aňladýar.

2023-nji ýylda, Ýahuda taýpasynyň Arslany Öz elini aýyrmak bilen, gijä galmaly bolan görnüşiň möhürini açanda, gijä galma döwri tamamlandy. Şonda Samuel Snowyň işi başlandy.

Birinji we ikinji perişdeleriň döwrüni biri-birine parallel ýagdaýda deňeşdirsek, olar Hudaýyň halkyny habary alıp iýmek baradaky buýruga bolan jogaby arkaly synaýan bir habarly perişdäniň inişini görkezýär. Soňra düýpli habar halka öňe sürülýär, tä şol düýpli habar şowsuzlyga uçraýança. Ondan soň üçünji perişde gelýär. Üçünji perişdäniň döwri miladydan öňki 742-nji ýyldan 723-nji ýyla çenli dowam eden, omeganyň on dokuz ýyly bolan şol on dokuz ýyldyr.

1844-nji ýyldan 1863-nji ýyla çenli bolan döwür hem-de b.e. öň 742-nji ýyldan b.e. öň 723-nji ýyla çenli bolan döwür biri-birine paralel bolup, şeýle hem birinji we ikinji perişdeleriň döwürleri bilen paralellik edýär. Şol dört pygamberlik taryhynyň çyzyklary 11-nji sentýabrdan ýekşenbe kanunyna çenli bolan döwür bilen sazlaşýar. Şol bäş çyzyk Milleriň alfasy bolan “gel-de gör” hem-de Mesihiň omegasy bolan “gel-de gör” taryhydyr.

## Dört gezek Ýedi

Dogry düşünilende, Lewiler 26-daky “ýedi gezek” dört gezek agzalýar, we “ýedi gezek” Milleri hem-de onuň habaryny alamatlandyrýan nyşandyr. 1842-nji ýylda Milleriň “ýedi gezek” baradaky düşünjesi 1843-nji ýylyň çyzgysynda berkidildi; şol çyzgy barada Waýtyň uýasy şeýle diýýär: “Rebbiň eli tarapyndan ugrukdyryldy” we “üýtgedilmeli däldir.” Ýedi ýyl soň, 1849-njy ýylda Miller aradan çykdy; ýene ýedi ýyl soň “ýedi gezek” habary Hiram Edson tarapyndan ýazma beýana girizildi; ýene ýedi ýyl soň bolsa ol ret edildi.

1842-nji ýylda Habakkugyň ilkinji tagtasy neşir edildi.

1849-njy ýylda 1843-nji ýylyň çyzgysyndaky “ýedi wagt” baradaky alfa habarçy aradan çykýar.

1856-njy ýylda 1850-nji ýylyň çyzgysyndaky “ýedi wagt” baradaky omega habarçy äsgerilmeýär.

1863-nji ýylda Habakgugyň iki tagtasy ret edildi we 1863-nji ýylyň çyzgysy neşir edildi.

Başynda neşir edilen bir ylahy çyzgy, ahyrynda bolsa neşir edilen adam çyzgysy. Ortada iki habarçy görkezilýär, çünki ikinji habar hemişe iki esse bolýar.

## Birinji perişde

1842-nji ýylda Habakgugyň ilkinji tablisası neşir edildi.

## Ikinji perişde

1849-njy ýylda 1843-nji ýylyň çyzgysynyň garry habarçysy aradan çykýar.

1856-njy ýylda 1850-nji ýylyň çyzgysynyň täze habarchysy äsgerilmeýär.

## Üçünji perişde

1863-nji ýylda habar ret edildi we 1863-nji ýylyň çyzgysy neşir edildi.

“Ýedi wagtyň” dört nyşanyny aňladýan, özara ýedi ýyldan deň aralykda ýerleşen ýigrimi bir ýyllyk döwür. Alfa habary neşir edilýär (1842), alfa habary getiriji aradan çykýar (1849), omega habary getirijä üns berilmeýär (1856) we omega habary ret edilýär (1863); bular 2012-nji ýyly; 2020-nji ýylyň 18-nji iýulyny; 2023-nji ýyly; hem-de tizden güýje girjek Ýekşenbe kanunyny typlaýar. Milleriň 1849-njy ýylda aradan çykmagy 2020-nji ýylyň 18-nji iýulyna gabat gelýär. Habarçy hem-de habar 2023-nji ýylda direldildi. Omega habary indi möhürinden açylýar, onuň yz ýanyndan bolsa 1863-nji ýylyň Ýekşenbe kanuny gelýär.

Millerit hereketinde habar berkarar edildi, soňra bolsa habarçy öldi. Oňa parallelli hereketde habar berkarar edildi, soňra bolsa habaryň özi öldi. Habar 1856-njy ýylda we 2023-nji ýylda direldildi. Dinden dönüklük 1863-iň belligidir, ýeňiş bolsa ýekşenbe kanunyndaky onuň garşydaşynyň belligidir. Ýekşenbe kanunynyň we 1863-iň dinden dönüklüginden hem-de ýeňşinden öň, 1856-njy ýylyň “ýedi gezek” diýen baş daşyň omega nurunyň açylmagy, 2023-nji ýyldan bäri bolşy ýaly, öňe sürülýär.

Munu indiki makalada dowam etdireris.

## Uilýam Miller: 1782–1849

> William: “will” we “helmet” — “aýgytly goragçy”, “tutananýetli howandarlyk ediji” ýa-da “erkli söweşiji.”

> Degirmençi: degirmeni işleten kişi; aýratyn hem dänäni una üweýän degirmeni işleten kişi.

## Erki berk söweşiji

> Mukaddes Ýazgylaryň ylahy ygtyýaryna şübhe etmäge getirilen, emma hakykaty tanamagy tüýs ýürekden arzuw eden dogruçyl, akýürekli bir daýhan Mesihiň ikinji gelişiniň jar edilmeginde öňe çykyp ýolbaşçylyk etmek üçin Hudaý tarapyndan aýratyn saýlanyp alnan adamdy. Beýleki köp reformaçylaryňky ýaly, William Miller hem ýaşlygynyň ilkinji döwründe garyplyk bilen göreşipdi we şeýlelikde gujur-gaýratyň hem-de özüňden geçmegiň beýik sapaklaryny öwrenipdi. Ol gelip çykan maşgalanyň agzalary garaşsyzlyga, azatlygy söýýän ruha, çydamlylyga ukyplylyga we joşgunly watançylyga mahsus häsiýetlendirilýärdi; bu sypatlar onuň häsiýetinde-de aýdyň görünýärdi. Onuň kakasy Rewolýusiýa goşunynda kapitan bolupdy, we şol bulam-bujar döwrüň göreşleri hem-de jebir-jepalary içinde onuň eden pida-gurbanlyklaryna Milleriň ýaşlyk ýyllaryndaky gysgaç ýaşaýyş ýagdaýlaryny yzarlap bolýar.

> “Ol sagdyn beden gurluşyna eýe bolup, hatda çagalygynda-da adaty ýagdaýdan has ýokary akyl güýjüni görkezýärdi. Ulaldygyça bu has-da aýdyň boldy. Onuň aňy işjeň hem-de oňat kämilleşen bolup, bilim almaga çuň teşneligi bardy. Ol ýokary okuw jaýynda bilim almagyň artykmaçlyklaryndan peýdalanmadyk bolsa-da, okaýşa bolan söýgüsi, oýlanyşykly pikirlenmäge hem-de çuňňur tankydy seljermäge endik etmegi ony berk hökümli we giň gözýetimli adam edip ýetişdirdi. Ol kemsiz ahlak häsiýetine we göze ilýän abraýa eýe bolup, dogruçyllygy, tygşytlylygy we haýyr-sahawatlylygy üçin, umuman, ýokary hormatlanylýardy. Gaýratynyň we yhlasly zähmetiniň netijesinde ol ir döwürde ýeterlik maddy üpjünçiligi gazandy, emma onuň okaýyş endikleri henizem dowam etdirilýärdi. Ol dürli raýat hem-de harby wezipeleri abraý bilen ýerine ýetirdi, baýlyga we hormata alyp barýan ýollar onuň öňünde giňden açyk ýaly görünýärdi.” Beýik Daýza, 317.

> Hudaý baradaky bilim akyl zähmetisiz, hakykatyň sap dänesini adamlar we Şeýtan tarapyndan hakykat taglymatlary barada ýoýulyp görkezilen saman-sowrundan aýryp bilmegiňiz üçin paýhas sorap edilýän dogasız gazanylmaýar. Şeýtan we onuň adam wekillerinden ybarat birleşigi ýalňyşlygyň saman-sowruny hakykatyň bugdaýyna garyşdyrmaga çalşypdyrlar. Biz gizlin hazynany yhlas bilen gözlemelidiris we adam oýlap tapyşlaryny ylahy buýruklardan aýryp bilmek üçin gökden paýhas dilemelidiris. Mukaddes Ruh gutulyş meýilnamasyna degişli beýik we gymmatly hakykatlary gözleýäne kömek eder. Men Mukaddes Ýazgylary ýüzleý okamagyň ýeterlik däldigini hemmeleriň aňyna berk salmak isleýärin. Biz gözlemelidiris, bu bolsa sözüň aňladýan ähli manysyny amal etmegi aňladýar. Magdançy altyn damarlaryny tapmak üçin ýeri hyjuw bilen agtaryp çykşy ýaly, siz hem Şeýtanyň uzak wagt bäri adamdan gizlemäge çalşan gizlin hazynasy üçin Hudaýyň Sözüni içgin öwrenmelisiňiz. Reb şeýle diýýär: “Kim Onuň erkini ýerine ýetirmek islese, ol bu taglymatyň kimdendigini biler.” Ýahýa 7:17, Revised Version.

> “Hudaýyň sözi hakykatdyr we nurdur, ol aýaklaryň üçin çyra bolup, seni ýoluň her ädiminde Hudaý şäheriniň derwezelerine çenli ugrukdyrmalydyr. Şonuň üçin hem Şeýtan Rebbiň halas edenleriniň ýöremegi üçin galdyrylan ýoly böwetlemek maksady bilen şeýle janhowluna tagallalary etdi. Sen öz pikirleriňi Mukaddes Kitaba getirmeli dälsiň we öz garaýyşlaryňy hakykatyň olaryň daşynda aýlanmaly merkezi etmemelisiň. Sen öz pikirleriňi derňewiň gapysynda bir gapdala goýmaly, pesgöwünli, ýuwaşan ýürek bilen, özüniň Mesihde gizlenmegi bilen, yhlasly doga arkaly, Hudaýdan paýhas gözlemelisiň. Sen Hudaýyň aýan edilen erkini hökman bilmelidigiňi duýmaly, sebäbi bu seniň şahsy, ebedi abadançylygyň bilen baglydyr. Mukaddes Kitap ebedi ýaşaýşa barýan ýoly bilmegiň üçin görkezgüçdir. Sen ähli zatdan ýokary Rebbiň erkini we ýollaryny bilmegi arzuw etmelisiň. Sen öz nazaryýetleriňi subut etmek üçin düşündirip boljak Mukaddes Ýazgydaky ýerleri tapmak maksady bilen gözleg etmeli dälsiň; çünki Hudaýyň sözi munuň Ýazgylary öz ýok bolşuňa ýetirjek derejede ýoýmakdygyny yglan edýär. Sen özüňi her bir öňden gelýän garaýyşdan boşatmaly we doga ruhy bilen Hudaýyň sözüni derňemäge gelmelisiň.” Review and Herald, September 11, 1894.

> Uilýam Miller Massaçusets ştatynyň Pittsfild şäherinde dünýä indi. Onuň resmi mekdep bilimi bary-ýogy 18 aýdan ybaratdy, emma ol okamak endigi örän güýçli bolandygy sebäpli özbaşdak bilim aldy. Şeýle hem ol ir döwürlerde ýazmaga başlap, şygyrlar düzdi we gündelik ýazdy. Onuň okaýan zatlary ony deizme tarap ugrukdyran imansyz awtorlar bilen tanyşdyrdy. Ol ýigrimileriniň ahyrynda ýaraşyk kazy boldy we 1812-nji ýylyň urşunda söweşdi. Bu çaknyşygyň dowamynda başdan geçiren birnäçe wakasy onuň pikirini şahsy Hudaýa gönükdirdi. 1816-njy ýyla çenli ol iman etdi we Mukaddes Kitaby çynlakaý öwrenip başlady. Ol şeýle ýazdy: „Ýazgylar... meniň lezzetim boldy, Isada bolsa men bir dost tapdym.“

> 1818-nji ýyla çenli ol pygamberlikler baradaky barlaglarynda Isanyň “takmynan 1843-nji ýylda” gaýdyp geljekdigi diýen netijä geldi. 1831-nji ýylda, şeýle etmäge bolan güýçli ynamdan we Hudaýyň providensial ýolbaşçylygyndan soň, ol öz barlaglarynyň netijelerini il öňünde kiçi ýygnaklarda paýlaşyp başlady. 1839-njy ýylda görnükli redaktor J. V. Himes bilen duşuşandan soň, uly şäherlerde köpçülikleýin ýygnanan toparlara wagyz etmegiň ýoly açyldy. Köp adamlar tarapyndan garşy çykylsa-da, onuň wagzy, şeýle hem Advent habaryny kabul eden beýlekileriň wagyzlary, uly täsir ýetirdi; hatda 100,000-e çenli adam Mesihiň ýakyn wagtda geljekdigine ynandy. Ellen Harmon 1840-njy ýylyň mart aýynda, Maine ştatynyň Portland şäherinde, 12 ýaşyndaka, ony diňledi. Ol şeýle diýip gürrüň berýär: “Jenap Miller pygamberlikleri diňleýjileriniň ýüreklerine ynam salýan takyklyk bilen yzarlap çykdy. Ol pygamberlik döwürleri barada giňişleýin durup geçdi we öz garaýşyny berkidýän köp subutnamalar getirdi. Soňra bolsa, taýýar bolmadyk adamlara gönükdirilen onuň çynlakaý we güýçli çagyryşlary hem-de duýduryşlary mähelläni jady astyndakysy ýaly erkinde saklady.” Life Sketches, 20.

Back to Articles