Article

# Panium — Ýigrimi birinji san

Şanly ýurtda ýekşenbe kanunyna tarap hereket

Author

Jeff Pippenger

Published

March 5, 2026

Formats

PDF
Word
Song MP3

Danyýl on biriň on altynjy aýatyndan ýigrimi ikinji aýatyna çenli bolan taryh, ýekşenbe kanunynyň nusgalaşdyrylmagy bilen başlap, şol bilen hem tamamlanýar. Hatyň başlangyjynyň we soňunyň bir bolmagy, Mesihiň Alpa we Omega hökmünde goluny aýan edýär. Pygamberlik taýdan bu, on altynjy aýatyň ýigrimi ikinji aýat bilen deňeşdirilmegini talap edýär. Şeýle edilende, Makkabeýleriň çyzygy arkaly görkezilen şöhratly ýurduň taryhy, onunjy aýatdan on bäşinji aýata çenli bolan taryhyň içine geçirilýär.

## Makkabeýler

Makkabeýleriň gozgalaňy 1776-njy ýylda başlap, Amerikanyň Birleşen Ştatlary 1798-nji ýylda Mukaddes Kitap pygamberliginiň altynjy patyşalygy bolanda tamamlanan ýigrimi iki ýyly aňladýar. Bu bolsa ýigrimi iki sanynyň 1798-nji ýyldaky ahyrzaman bilen gönüden-göni bagly bir taryhdygyny görkezýär; hut şol ýerde Daniel 11-nji babyň kyrkynjy aýaty başlanýar.

1798-nji ýyl bilen baglylykda ýigrimi iki sanynyň gatnaşyklaryny kesgitlemek möhümdir. Makkabeý gozgalaňy, Amerikanyň ynkylabynyň bir nusgasy hökmünde, şöhratly ýurduň (göni manydaky we ruhy manydaky) iki ynkylabyny hem Selewkiler bilen Ýewropa patyşalarynyň döwlet dolandyryşyny, şeýle hem Gresiýanyň we Rimiň kilise häkimiýetini ret eden ynkylaplar hökmünde sazlaşdyrýar. Taryhy güwälikleriň ikisinde-de Gresiýa bilen Rim demirgazygyň patyşasyny aňladýardy.

Makkabeýleriň nesli ýigrimi üçünji aýatda görkezilýär, emma ol on bäşinji aýatdaky Paniýumdan 33 ýyl soň başlanan taryhy we on altynjy aýatdaky Pompeýden ýüz ýyldan biraz gowrak öňki döwri aňladýar. Bu nesil haç höküminde tamamlanýar; şol höküm biziň eýýamymyzyň 70-nji ýylyna çenli uzandy, ýogsa-da şol höküm döwri ýigrimi ikinji aýatda diňe haç hökmünde kesgitlenýär. Pygamberlik taýdan, Makkabeý nesli, şöhratly ýurdy 1776-njy ýyldan, soňra Haşmoneýler nesli bilen 1798-nji ýyldan, soňra bolsa Herodlar nesli arkaly haça we biziň eýýamymyzyň 70-nji ýylyna çenli aňladyp, ýigrimi ikinji aýatda tamamlanýar; onuň başlangyjy bolsa 1776-njy ýyldan 1798-nji ýyla çenli dowam eden ýigrimi iki ýyl bilen bolýar. 1776-njy ýyldan 1798-nji ýyla çenli bolan şol ýigrimi iki ýyl, Danyýel onunjy bapda ýigrimi iki gün hökmünde nusgalaşdyrylan 11-nji sentýabrdan 2023-nji ýyla çenli bolan ýigrimi iki ýyly hem tip taýdan öňden görkezýär. Makkabeý nesli “ýigrimi iki” bilen başlanýar hem-de “ýigrimi iki” bilen tamamlanýar.

## Dört Rim Häkimi

On altynjydan ýigrimi ikinji aýata çenli aýatlar dört sany Rim hökümdaryny gönüden-göni kesgitleýär we aýatlaryň içinde başga bir ugry görkezýär. Makkabeýler ugry “gaýtalamak we giňeltmek” ýörelgesine görä sazlaşdyrylýar, Rim ugry bolsa aýatlarda gönüden-göni beýan edilýär. Rim Injil pygamberliginiň dördünji şalygy hökmünde miladydan öňki 31-nji ýylda Aktsiýum söweşinde tagta çykanda, Pompeý üç päsgelçiligiň ilkinjisini we ikinjisini basyp aldy. Ondan soň Ýuliý Sezar, Awgust Sezar we Tiberiý Sezar geldi. Pompeý serkerde bolupdy, soňky üç nyşan bolsa imperatorlar hökmünde biri-biri bilen baglanyşyklydyr.

Dört hükümdarın sonuncusu, Mesih’in çarmıha gerildiği yirmi ikinci ayette ölür; bu nedenle Roma’nın dört hükümdarından sonuncusunu on altıncı ayetteki Pazar yasasına kadar geri götürmemiz gerekir. Bunu yaptığımızda Pompei, dört dönüm noktasının birincisini temsil eder; dördüncü ve son dönüm noktası ise on altıncı ayetteki Pazar yasasıyla örtüşür. On altıncı ayet Tiberius Sezar tarafından temsil edilir; on beşinci ayetteki Panium savaşı Augustus Sezar tarafından temsil edilir; on birinci ayetteki Raphia savaşı Julius Sezar olur; böylece General Pompei onuncu ayet ve 1989 olarak işaretlenmiş olur.

Bu, Danieliň on birinji babyndaky kyrkynjy aýatyň “gizlin taryhynyň”, ýagny 1989-njy ýylda Sowet Soýuzynyň dargamagyndan kyrk birinji aýatyň Ýekşenbe kanunyna çenli bolan taryhyň, onunjy aýatdan ýigrimi üçünji aýata çenli beýan edilen taryhda duş gelýän üç pygamberlik çyzygy arkaly görkezilýändigini anyk edýär. Makkabeýler, Rim hökümdarlary we Rimiň wekili güýçleriniň üç söweşi.

> Bu siziň ýanyňyza gelmegimiň üçünji gezekdir. Her bir söz iki ýa-da üç şaýadyň dili bilen tassyklanar. 2 Korinfliler 13:1.

## Üç Vekâlet Savaşy

Onunjy aýat, miladydan öňki 219-dan 217-nji ýyla çenli bolan dördünji Siriýa urşunyň soňuny belleýär; şol wagtda Antiochus III Magnus (Beýik), on birinji aýatda beýan edilen söweşiň, ýagny Ýuliý Sezar tarapyndan şekillendiriljek Rafiýa söweşiniň öňüsyrasynda täzeden toparlandy. Onunjy aýat, kyrkynjy aýatda görkezilişi ýaly, 1989-njy ýylda Sowet Soýuzynyň dargamagyny görkezýär, we Pompeý şol taryh bilen sazlaşýar. On altynjy aýat, Ýehuda diýarynyň şöhratly ýurdunyň basylyp alynmagyny görkezýär; bu bolsa Amerikanyň Birleşen Ştatlarynda ýekşenbe kanunynyň nusgasydyr. Emma Pompeý 1989 bilen hem sazlaşýar, we 1989-njy ýylda häzirki zaman Rim ilkinji päsgelçiligini ýeňip geçdi, ýöne muny etmek bilen, ol şol bir wagtda Ronald Reýgany şöhratly ýurt bilen gizlin bir bileleşigi döretmäge aldap, protestant Amerikany ruhy taýdan basyp aldy. Bir patyşa tarapyndan Rim jelepçigi bilen edilen bileleşik, ruhy zynaýylygy aňladýar.

1989-njy ýyl Rimiň jelep aýalynyň ýer ýüzüniň ähli patyşalary bilen zyna etmek üçin ýetmiş ýyllyk döwründen çykyp başlamagynyň ýylydy. Ilkinji patyşa 1989-njy ýylda Amerikanyň Birleşen Ştatlarydyr, çünki Amerikanyň Birleşen Ştatlary hem Ahap arkaly şekillendirilýär; Ahap bolsa Işaýa ýigrimi üçünji bapda Tireň jelep aýaly bolan Ýezebele öýlenipdi.

> Şol günde şeýle bolar: Tir ýetmiş ýyl ýatdan çykarylar, bir patyşanyň günleriniň ölçegine görä; ýetmiş ýylyň soňunda Tir jelep ýaly aýdym aýdyp başlar. Arfaňy al, şäheriň içinde aýlan, eý ýatdan çykarylan jelep; ýatda saklanylmagyň üçin hoş owazlar çykar, köp aýdymlar aýt. Şeýle hem bolar: ýetmiş ýylyň soňunda Reb Tir bilen gyzyklanar, ol öz muzdyňa gaýdyp geler we ýeriň ýüzündäki dünýäniň ähli patyşalyklary bilen jelepçilik eder. Işaýa 23:15–17.

Zyna edýän aýal Daniel on birinji babyň kyrkynjy aýatynda şekillendirilişi ýaly, 1798-nji ýylda özüniň ölüm getiriji ýarasyny alanda, “ahyryzamanyň wagtynda” unudyldy. “Ahyryzamanyň wagtynda”, 1989-njy ýylda, ol özüniň ölüm getiriji ýarasynyň sagalmak döwrüne, öz ygtyýarynyň nyşanyny ilkinji bolup mejbury etjek patyşalyk bilen zyna etmek arkaly başlaýar. Şol patyşalyk Ahap bilen, hem-de 538-nji ýylda papalygy ýeriň tagtyna çykaran we papalyk häkimiýetiniň ýokarlanmagyny goldan ilkinji derejeli patyşalyk bolan Fransiýa bilen şekillendirilipdi. Şol sebäpli olar “Katolik buthanasynyň ilkinji doglany”, şeýle hem “Katolik buthanasynyň uly gyzy” diýlip atlandyrylýarlar. Fransiýa bilen Ahap ikisi-de 1989-njy ýyldan başlap Ýekşenbe kanunyna çenli Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň ornuna şaýatlyk edýärler.

Işaýa ýigrimi üçünji bapda Tiriň jelep zenany bar; ol şeýle hem Ylham on ýedinji bapdaky jelep zenandyr, onuň maňlaýynda “Beýik Wawilon” diýip ýazylgandyr. Ol “unudylýar”; munuň manysy Birleşen Ştatlaryň taryhyna degişlidir, ýagny 1798-nji ýyldan başlap, papalyk Mukaddes Kitap pygamberliginiň bäşinji patyşalygy, Ylham on üçünji bapdaky deňizden çykan haýwan bolmagyny bes eden döwründen bäri. Şondan soň Birleşen Ştatlar Mukaddes Kitap pygamberliginiň altynjy patyşalygy hökmünde, Ylham on üçünji bapdaky ýerden çykan haýwan hökmünde öz ornuny tutup başlady. Ahyrsoňunda Birleşen Ştatlar Ylham on ýedinji bapdaky on patyşanyň içinde baş patyşa bolýar. “Ýetmiş ýyl” diýlip beýan edilen bir döwrüň nyşanly taryhy, “bir patyşanyň günleri” Mukaddes Kitap pygamberliginiň birinji patyşalygy hökmünde Wawilonyň höküm süren ýetmiş ýylyny aňladýar. Bu bolsa Birleşen Ştatlaryň 1798-nji ýyldan Ýekşenbe kanunyna çenli bolan taryhynyň nusgasydyr; bu ýerde Amerikanyň taryhynyň daşky çyzygy Respublika şahasy bilen, içki çyzygy bolsa Protestant şahasy bilen görkezilýär. Döwlet dolandyryşy bilen ybadat işleriniň bölünmegini üpjün edýän Konstitusiýanyň ýüregini aňladýan şol iki şah hem Amerikanyň geljeginiň temasydyr.

Sur şäheri Tiriň jelepçesi üçin ýatdan çykarylmagy bellenen ýetmiş ýyl bardyr; soňra bolsa, 1989-njy ýylda ahyrzamanyň wagtyndan başlap, Ýekşenbe kanunyna çenli ol aýdym aýtmaga başlaýar. Ol gizlin bir ylalaşyk bilen başlady; şeýlelikde ol Protestant Amerikanyň dinini öz eline geçirdi we Sowet Soýuzynyň dargamagy bilen günortanyň patyşasynyň syýasy gurluşyny ýykdy. “Ýetmişe” deň bolýan on we ýedi diýip bölünen on ýedi ýyllyk döwrüň ortasynda Beýik Antiohusyň durýan bir taryhy bilen jemlenýän ýetmiş ýyllyk döwür. Rafiýa bilen Paniumyň arasynda tamamlanan daşarky iki ýüz elli ýylyň başynda, Danieliň halky üçin “ýetmiş” hepdäniň kesgitlenmegi bilen iki müň üç ýüz ýyllyk içki wagt pygamberligi başlanýar. Şol ýetmiş hepdäniň ahyrynda, biziň eramyz 34-nji ýylynda, gadymy Ysraýyl Hudaýyň saýlanan äht halky hökmünde ebedilik aýrylyşdy, we şondan soň Hudaý Öz hristian gelni bilen nikalaşyp, beýleki milletlere ýüzlenýärdi.

B.e. öň 207-nji ýylda Antiohus “ýetmişiň” ortasynda durup, häzirki Ysraýyly galdyrmak üçin Özüniň saýlan “şöhratly ýurt” hökmünde onuň patyşalygynyň aýratyn ileri tutulýan halk hökmündäki ýagdaýynyň tamamlanýandygyny görkezýär. Birleşen Ştatlaryň ýekşenbe kanuny döwründe altynjy patyşalyk hökmünde tamamlanmagy Işaýanyň “ýetmiş ýylynyň” soňudyr. Antiohusyň iki ýüz elli ýyllyk çyzygy, on altynjy aýatyň ýekşenbe kanunynyň öň ýanynda, Birleşen Ştatlaryň respublika şahy üçin merhemet möhletiniň tamamlanýandygyny görkezýär. 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda höküm başlananda tamamlanan iki müň üç ýüz ýyl, ýekşenbe kanunynda hökümüň tamamlanýan wagtynyň nusgasydyr. Iki müň üç ýüz ýyl, hakyky Ysraýylyň Hudaýyň saýlanan halky hökmündäki soňuny görkezýän ýetmiş hepde bilen başlanýar. Iki müň üç ýüz ýylyň tutuş döwri tamamlananda, advent hereketi ýekşenbe kanunyna çenli dowam edişi ýaly, protestant hereketiniň hem soňy gelýär. 1844-nji ýylyň ýapyk gapysy gaýtalanylanda, gapylar respublika şahy, protestant şahy we hökümet haýwany üçin ýapylar.

Antiohusyň on bilen ýediniň arasyndaky döwürde durmagy, onuň synag möhletiniň ahyrynda durýandygyny aňladýar. Ýerden çykan haýwan bolan Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň hökümeti üçin synag möhleti Ýekşenbe kanunynda tamamlanýar, emma Respublikan şahyzyň synag möhleti Ýekşenbe kanunyndan öň tamamlanýar.

> Isa oňa şeýle diýýär: “Saňa ýedi gezege çenli diýemok; tersine, ýetmiş gezek ýedi gezege çenli.” Matta 18:22.

“ýetmiş gezek ýedi” diýen aňlatma, Mukaddes Kitapda sanlaryň şu hili köpeltme görnüşinde beýan edilýän ýeke-täk ýeridir. “Ýetmiş gezek ýedi” — Danyýeliň halky üçin “kesgitlenen” dört ýüz togsan ýyldyr. Bu, iki müň üç ýüz ýylyň başlanýan ýerinden başlanýan ýetmiş hepdedir, we şol bir başlangyç nokatdan iki ýüz elli ýylyň ahyrynda Antiýohus on bilen ýediniň ortasyna gelýär. Beýik Antiýohus şol ýerde uly dawanyň mukaddes dramasyndaky öz hekaýasynyň soňky hereketlerinde ornuny eýeleýär.

1844-nji ýylyň ýapyk gapysy Ýekşenbe kanunynyň ýapyk gapysyny aňladýar, hem-de on altynjy aýatyň Ýekşenbe kanunyndan öň ýedi ýyllyk döwür başlanýar; bu döwür Antýohusyň öz patyşalygynyň soňuny belläp başlamagy bilen açylýar, soňra bolsa onuň patyşalygy şol ýedi ýylyň ahyrynda tamam bolýar. Ýedi ýyllyk döwür haýwanyň şekiliniň synag wagtyny aňladýar, we bu döwür 321-nji ýylyň ilkinji Ýekşenbe kanuny bilen başlanýar. Soňky Ýekşenbe kanunynyň nusgasy bolan ilkinji Ýekşenbe kanunyndan öň, bir perman bilen başlanýan on ýyllyk döwür bar. 313-nji ýylyň “permanynda” on ýyl bilen görkezilen synag başlanýar; soňra Antýohus ilkinji Ýekşenbe kanunyny geçirýär we Respublika şahynyň synag möhleti tamam bolýar. Ýedi ýylyň ahyrynda Paniýum we Ýekşenbe kanuny gelip ýetýär, netijede 330-njy ýylda gündogaryň we günbataryň bölünmegini emele getirýär.

## Pompeý

Pompey on altynjy aýatda şöhratly ýurdy basyp aldy, emma b.e. öň 65-nji ýyldan 63-nji ýyla çenli bolan iki ýyllyk döwrüň içinde, Pompey Daniel 8:9-yň ýerine ýetirilmeginde hakykatdan-da “gündogary” we “[şöhratly] ýurdy” basyp aldy; bu bolsa kyrkynjy aýatda we 1989-njy ýylda bolup geçen goşa basyp alşyň nusgasydyr.

Butparaz Rim üçin üçünji päsgelçilik Awgust Sezaryň üsti bilen amala aşyrylar; ol Rimde ilkinji resmi üçlük bileleşigini emele getiren, Rimdäki ilkinji resmi üç esse birleşigi aňladýan şahs hökmünde bellidir. Rim ýolbaşçylarynyň üçünji ýolbelgisinde şol üç esse birleşik Rim taryhynda resmi taýdan bellige alynýar. On altynjy aýatda agzalan ýekşenbe kanunynda aždarhanyň, haýwanyň we ýalan pygamberiň üç esse birleşigi döredilýär, soňra bolsa Zekerýanyň beýan edişi ýaly, pisligiň guşy Şinarda öz ýerine gaýtadan goýulýar.

Awgust Sezar ilkinji resmi Rim Triumwiratyny döretdi, ýöne taryhçylar tarapyndan oňa Ikinji Triumwirat diýilýär, çünki Ýuliý Sezar hem bir Triumwirat döretdi, emma ol Rim hökümetiniň resmi Triumwiraty däldi. Ýuliý we Awgust Sezaryň ýakyn wagtda geljek ýekşenbe kanunyndaky aždarha, haýwan we ýalan pygamberden ybarat üç taraply birleşigiň nyşanlary hökmünde özara gatnaşygy, ýekşenbe kanunçylygyny mejbury etmek hereketiniň başynda Ýuliý, soňunda bolsa Awgust arkaly öňden görkezilýär. Bu pygamberlik gatnaşygy 67-nji ýyldaky Sestiýiň gabawy arkaly hem şekillendirilýär, ondan soň bolsa Titusiň gabawy gelýär. Ýuliý — Sestiýdir, Awgust bolsa Titusdyr. Ýuliý bilen Awgust üç taraply birleşigi, Sestiý bilen Titus bolsa gabawy aňladýar.

Ýekşenbe baradaky kanun ugrunda hereketiň pygamberlik taýdan 313-nji ýylda başlanýan döwri Milan permany bilen baglanyşyklydyr. Soňra, on ýedi ýyllyk döwrüň ortasynda, 321-nji ýylda ilkinji Ýekşenbe kanuny peýda bolýar. Patyşalygyň gündogar we günbatar bolup bölünmeginiň üçünji ädimi, ýagny Birleşen Ştatlarda haýwanyň nyşanyny ýa-da Hudaýyň möhürini kabul edýänler bilen ony kabul etmeýänleriň arasyndaky bölünişigi aňladýan waka, 330-njy ýylda boldy. Ýekşenbe baradaky kanunlaryň bir tapgyry bar we olar bir Ýekşenbe kanunyna alyp barýar; 321 ilkinji Ýekşenbe kanunyny aňladýar we ol 330-njy ýylyň iň soňky Ýekşenbe kanunyna eltýär.

Antiochusyň iki ýüz elli ýylyndan tapawutlylykda, Neronyň iki ýüz elli ýyly sekiz ýyllyk döwri, soňra birinji ýekşenbe kanunynyň orta nokadyny we ondan soň dokuz ýyly kesgitleýär. Setir üstüne setir, Antiochus bilen Nero üç ýolbellege arkaly görkezilen iki döwri kesgitleýärler. Iki setirde hem birinji we soňky ýolbellekler deňdir: başynda nikä bilen alamatlanan we ahyrynda aýrylyşyk bilen tamamlanan bir perman, şeýle hem başynda we ahyrynda demirgazygyň patyşasy bilen günortanyň patyşasynyň arasyndaky söweş. Ortadaky 321-nji ýylyň birinji ýekşenbe kanuny Antiochusyň duran ýeri bolmalydyr. Ol on ýyl bilen görkezilen synag işiniň tamamlanýan ýerinde durandyr, we bu synag işi Antiochusy ýediden bolan sekizinji hökmünde ýüze çykarýar, çünki ol ýyrtyjaňyň suratyny emele getirýär, ol hem ýediden bolan sekizinjidir. Şol bir wagtyň özünde ýüz kyrk dört müň hem bir synag işinden geçýärler we ýedinji Laodikiýa ybadathanasyndan sekizinji we Filadelfiýa ybadathanasyna öwrülýärler.

Ilkinji ýekşenbe kanunynda şekiliň dikeldilmegi başlanýar we Ylhamyň on üçünji bap, on birinji aýatyndaky ýekşenbe kanunynda tamamlanýar; bu aýat Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň guzujyk hökmünde başlangyjy bilen, onuň aždarha hökmünde soňuny garşy goýýar. On üç gozgalaňyň nyşanydyr, we on birinji aýatyň mazmunynda gozgalaňyň nyşany, şeýle hem Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň aždarha ýaly geplemegi, haýwanyň nyşanydyr; emma Hudaýyň möhürine eýe bolanlaryň nyşany on bir sanydyr. Ylham 13:11 Amerikanyň Birleşen Ştatlary ажdarha ýaly geplän wagty, ýekşenbe kanunynda haýwanyň nyşanyny alýanlar bilen Hudaýyň möhürini alýanlaryň arasyndaky bölünişigi kesgitleýär.

Haýwanyň şekiliniň synag wagty onuň gelşini alamatlandyrýan anyk nyşanlara eýedir, şol bir wagtda hem onuň soňuny nusgalandyrýar. Nuhdan başlap surnaýlar baýramyna çenli Hudaý hiç haçan üýtgemeýär; Ol synag döwrüniň gelmeginden öň ony hemişe yglan edýär. Onuň yglanlary pygamberlik sözünde tapylýar. Adwentistleriň köpüsi (meniň çak etmegime görä) Iýerusalimiň weýran edilmeginde iki gabawyň bolandygyny, ýa-da ahyrky weýrançylygyň gününiň Nebukadnesaryň Iýerusalimi we ybadathanany ilkinji gezek — alfa wagtynda — weýran eden ýylyň şol bir günüdigini bilenoklar. Şeýle hem olar gabawlaryň mukaddes baýramlarda başlanandygyny we mukaddes baýramda tamamlanandygyny, ýa-da gabaw döwrüniň üç ýarym ýyl bolandygyny bilmeýän bolup bilerler. Eger olar şol hakykatlary bilmeýän bolsalar, onda haýwanyň şekiliniň synag wagtynyň iň kämil beýanynda başlangyjyny Ýuliý Sezaryň alamatlandyrýandygyny görmeleri ähtimal görünmeýär. “Kämil beýany” diýmek bilen, men onuň soňky amal bolşuny göz öňünde tutýaryn.

Şol döwür 1888-den Ýekşenbe kanunyna çenli, soňra bolsa 11-nji sentýabrdan Ýekşenbe kanunyna çenli täzeden görkezilýär; emma Beýik Konstantin tarapyndan 313-den 330-a çenli döwürde şekillendirilişi ýaly, haýwanyň şekiliniň dikeldilişine degişli pygamberlik döwrüniň kämil ýerine ýetmesi 1989-daky ahyrzamanyň başlanmagyndan bäri sekizinji prezidentiň prezidentliginde başlanýar.

Ilkinji ýekşenbe kanunyndan başlap, Şenbe we ýekşenbe baradaky synag döwri Antiohusyň ýedi ýyly bilen şekillendirilen döwürde açylyp gidýär. Antiohusyň setiriniň ýedi ýyly Nero-nyň setiriniň dokuz ýylyna köpeldilende altmyş üç bolýar, we miladydan öňki 63-nji ýylda Pompeý Daniýel on birinji bapdaky on altynjy aýatyň ýerine ýetmeginde şöhratly ýurdy basyp aldy. Ýekşenbe kanunynda dokuz patyşa on patyşanyň baş patyşasy hökmünde Birleşen Ştatlary ykrar ederler; şol on patyşa öz patyşalygyny soňra ýer ýüzüniň ähli patyşalary bilen zyna etjek Tir jelep aýalyna bermäge razy bolýarlar.

On gyzyň tymsalynyň pygamberlik gurluşyna laýyklykda, haýwan bilen galp pygamberiň nikasy 1989-njy ýylda amala aşyryldy, emma Ýekşenbe kanunynda bu nika tamamlanýar. Şol taryhyň bir fraktaly 2001-nji ýylda, 11-nji sentýabrda başlanan dirileriň hökümi döwrüdir. Şol pursatdan Ýekşenbe kanunyna çenli, ýagny haýwanyň keşbiniň synag wagty bolup, şol bir wagtda ýüz kyrk dört müňüň möhürleniş wagty bolan döwürde, höküm Hudaýyň äht halkynyň we olaryň Ybraýymyň äht pygamberliginiň ýerine ýetmeginde ýaşan ýurdunyň üstünden amala aşyrylýar. Şol döwürde Laodikiýadaky Ýedinji gün Adventist buthanasy höküm edilýär, soňra bolsa özlerini gyzlar diýip ykrar edýänler höküm edilýär. Şeýlelikde, protestant şahy höküm edilýär, we ol ilkinji bolup Respublikan şahyň Demokratik partiýasynyň 2024-nji ýyla çenli höküm edilýän döwründe höküm edilýär; indi bolsa respublikan şahyň respublikanlarynyň hökümi bolup geçýär. Konstitusion hökümet iki şahly göterýän haýwandyr we ol Ýekşenbe kanunynda höküm edilýär.

1989-njy ýyldan başlap Ýekşenbe kanunyna çenli bolan döwür, 11-nji sentýabrdan Ýekşenbe kanunyna çenli uzalýan fraktalda şekillendirilýär, emma haýwanyň keşbiniň dikeldilmeginiň kämil ýerine ýetirilşi, ýediniň içinden bolan sekizinji prezidentde görünýär. Neronyň on ýedi ýyly, 11-nji sentýabrdan Ýekşenbe kanunyna çenli bolan taryhyň bir fraktalydyr. Antíohusyň on ýedi ýyly hem şonuň ýalydyr. Reýganyň nikasy we gizlin bileleşigi, sekizinji prezidentiň möhletinde açyk bileleşik bilen tamamlanýar. Alfa bilen omeganyň nikalarynyň ilkinjisi, 2001-nji ýylda iňlis kanunynyň rim kanunyna üýtgedilen wagtyndaky Patriot Act bilen nyşanlandyryldy. Milan permanynyň nikasy, haýwanyň keşbiniň dikeldilmeginiň kämil ýerine ýetirilmeginiň başlangyjyny belleýär. Onuň gurluşy on gyzyň nikasynyň gurluşyna esaslanýar we hakyky nikanyň dowamynda bolup geçýän galp nikany aňladýar.

Haýwanyň keşbiniň synag döwri, “möhürlenmezden” öň geçmeli bolýan “synagy” aňladýar. Ilki bilen Hudaýyň öýi höküm edilýär, soňra bolsa Ýekşenbe kanuny wagtynda Hudaýyň öýüniň daşyndakylara höküm çykarylýar. Ahyrky höküm döwri, ilki Hudaýyň öýünde, ondan soň bolsa uly mähellede, ilkinji Ýekşenbe kanuny bilen başlanýar. Birleşen Ştatlarda ilkinji Ýekşenbe kanuny bolar we ol haýwanyň keşbiniň synag döwrüniň kämil hem-de ahyrky berjaý edilişiniň başlangyjyny bellär; şol döwür soňra Ylham 13:11-i amala aşyrýan Ýekşenbe kanuny bilen tamamlanar. Şol Ýekşenbe kanuny şöhratly ýurtdaky iň soňky Ýekşenbe kanunydyr. Şöhratly ýurtdaky iň soňky Ýekşenbe kanuny dünýädäki ilkinji Ýekşenbe kanunydyr we ol dünýä üçin haýwanyň keşbiniň synag döwrüni belleýär. Dünýäniň synag döwri on üçünji babyň on birinji aýatyndaky Birleşen Ştatlardaky Ýekşenbe kanuny bilen başlanýar. Birleşen Ştatlar ýakyn wagtda geljek Ýekşenbe kanunynda aždaha ýaly “geplände”, babyň on ikinji aýatyndan başlap dowamyndaky aýatlar dünýä boýunça haýwanyň keşbiniň synag döwrüni aňladýar.

Şol sebäpli, 313-nji ýyldaky permanyň bilen başlanýan on ýedi ýyl bilen tamamlanýan, onuň yzyndan 321-nji ýylda ilkinji ýekşenbe kanunynyň çykarylmagy, soňra bolsa 330-njy ýylda gündogar bilen günbataryň bölünmegi bilen dowam edýän Neronyň iki ýüz elli ýyllyk pygamberligi möhüm bolup görünýär. Neronyň çyzygynyň üç ädimi yzarlama hakyndadyr; Nero yzarlamanyň nyşany bolup, iki ýüz elli ýyllyk döwür bolsa 313-nji ýylda, ylalaşyga giden ybadathananyň peýda bolmagy bilen tamamlanan Smirna ýygnagyny aňladýar. Üçünji ädim bir patyşalygyň soňuny belleýär; şonuň üçin ol Amerikanyň Birleşen Ştatlaryna ulanylanda, ýekşenbe kanunyny hem-de altynjy patyşalykdan ýedinji we sekizinji patyşalyklara geçişi aňladýar. Ol dünýä ulanylanda bolsa, üçünji ýolbellenme adamzat synag möhletiniň tamamlanmagydyr; bu bolsa, haýwanyň keşbiniň dünýä synag döwrüniň başynda Amerikanyň Birleşen Ştatlary üçin synag möhletiniň tamamlanmagy bilen nusgalandyrylypdy.

Şonuň üçin haça arkaly şekillendirilýän, ýekşenbe kanunyna alyp barýan dört Rim hökümdarynyň üçünjisi bolan Awgust Sezar, ýigrimi ikinji aýatda beýan edilişi ýaly, haçy aňladyp biler, hernäçe-de onuň yzyna haçy hem aňladýan Tiberiýas gelmeli bolsa-da. Haýwanyň keşbiniň synag döwri iki gatly synagdyr; ol ilki ýeri, soňra bolsa deňzi synag edýär. Ýer Amerikanyň Birleşen Ştatlarydyr, deňiz bolsa dünýädir.

Haýwanyň keşbiniň synagy alamatlaryň iki esse artmagyna sebäp bolýar; bu ýerde ikinji döwrüň alfasy birinji döwrüň hem omegasydyr. 321 pygamberlik taryhynyň ilkinji ýekşenbe kanunydy, we haýwanyň keşbiniň synag wagtyny kesgitleýän on ýedi ýylyň içinde 321 Birleşen Ştatlardaky ilkinji ýekşenbe kanunydyr; ol şöhratly ýurtdaky haýwanyň keşbiniň synag wagtynyň omega ýekşenbe kanunyna alyp barýar. Şeýle-de bolsa, 321 dünýä üçin hem ilkinji ýekşenbe kanunydyr, şonuň üçin 321-nji ýyl haýwanyň keşbiniň synag wagtynyň hem başlangyjynyň, hem-de ahyrynyň ortasyny belleýär. 313 başlangyçdyr, we başlangyç permandyr; bu bolsa ýekşenbe kanunynyň nusgasydyr. Neronyň on ýedi ýyly ynsan synag möhletiniň ýapylşyna çenli gitdigiçe güýçlenýän ýekşenbe kanunlarynyň bir döwrüni görkezýär.

Permana synag möhletiniň tamamlanmagyna alyp barýan ilkinji ýekşenbe kanunyny alamatlandyrýar. Pompei on altynjy aýatda Ýahudany eýeledi, bu bolsa ýekşenbe kanunyny alamatlandyrýar; hem-de Ýuliý Sezar ilkinji Triumwiraty döretdi, ol resmi däl üçtaraplaýyn birleşme bolsa-da, taryhçylar muňa şonda-da ilkinji hökmünde bellik edýärler. Ýuliý Sezaryň ýekşenbe kanunynyň üçtaraplaýyn birleşmesini alamatlandyrmagy, haçdaky Tiberiýden öň gelen Awgust Sezaryň resmi Triumwiratyny alamatlandyrdy. Rimdäki bu dört hökümdaryň hemmesi ýekşenbe kanunyny alamatlandyrýar, edil Neronyň on ýedi ýylynyň üç ädiminiň hem şony alamatlandyrşy ýaly.

Pompey 1989-njy ýyla laýyk gelýär; Julius on birinji aýata laýyk gelýär; Augustus on bäşinji aýata, Tiberias bolsa on altynjy aýata laýyk gelýär. Aýatlardaky Julius baradaky wakalar onuň Müsüre ýörişini we Kleopatrany öz içine alýar. Bu taryh Mark Antoniý tarapyndan gaýtalanýar. Mark Antoniý, Juliusy ýigrimi üç pyçak urgusy bilen öldüren wagtlarynda, Julius Sezaryň esasy generalydy. Ýigrimi üç Ýekşenbe kanunyny aňladýar, we Juliusyň 23 yara bilen ölmegi, Ýekşenbe kanunynda tamamlanýan bir patyşalygy aňladýar. Mark Antoniý, Awgust Sezar we Markus Lepidas soňra onuň ölüminiň aryny almak üçin ilkinji resmi Triumwiraty döretdiler. Şol üç esse güýjüň biri bolan Mark Antoniý Juliusyň Müsür we Kleopatra bilen bolan duşuşygyny gaýtalamalydy.

Julius bolsun ýa-da Mark Antoniý bolsun, olaryň ikisi-de Rimiň nyşanlarydyr, Kleopatra bolsa Müsüriň we Gresiýanyň nyşanydy. Ol Müsürde grek hökümdarlygyny aňladýardy; olaryň ikisi-de aždarhanyň nyşanlary bolsa-da, Julius bilen Mark Antoniý haýwanyň nyşanlarydyr. Aýal hökmünde bu gatnaşyklarda Kleopatra ybadathanadyr, şeýlelikde Julius bilen Mark Antoniý döwleti emele getirýärler. Kleopatra öz patyşa häsiýetli rimli aşyklaryndan iki gezek aýrylan aýaly aňladýar: ilki 1798-nji ýylda, soňra-da synag möhletiniň ahyrynda, hiç kimiň kömek etmezden onuň soňuna geljek wagtynda. Onuň iň soňky heläkçiligi biziň eramyzdan öň 31-nji ýylda Aktium söweşinde boldy. Aktium söweşiniň ýeňijisi Awgust Sezar bolupdy; şeýlelikde biz Pompeýiň Müsürde ölendigini, Juliusyñ Müsürde Kleopatra bilen duşuşygynyň bolandygyny, munuň Mark Antoniýiň taryhynda gaýtalanandygyny, soňra bolsa Awgust Sezaryň şol gatnaşygy Aktiumda soňlandyrandygyny görýäris. Aktium Ýekşenbe kanunyny alamatlandyrýar, çünki hut Aktium söweşinde Rim üçin üçünji päsgelçilik aýryldy we imperiýa butparaz Rimi Daniel 11:24-iň ýerine ýetmeginde üç ýüz altmyş ýyl höküm sürüp başlady.

Pompeý ilkinji iki päsgelçiligi, Awgustus bolsa üçünjisini aýyrdy.

> Olaryň birinden günorta, gündogara we ajaýyp ýurda tarap diýseň ulalan bir kiçijik şah çykdy. Daniel 8:9.

Pompeý 1989-njy ýyldyr, häzirki Rimiň ölümli ýarasy sagaldylýarka ýeňlip geçilmeli üç syýasy güýjüň ilkinji ýol görkeziji belligidir. Olar Sowet Soýuzy, onuň yzyndan Amerikanyň Birleşen Ştatlary, şeýle hem Daniýel 11-iň kyrk birinji aýatyndaky Birleşen Milletler Guramasydyr. Papalyk güýjüň alyp barýan söweşi syýasy hem dini häsiýetlidir, pygamberlik taýdan bolsa Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň dini güýji Reagan bilen papa Ioann Pawel II-niň gizlin ylalaşygy amala aşyrylanda boýun egdirildi. Papalygyň nyşanasynda üç syýasy päsgelçilik hem-de üç dini güýç bar. 1989-njy ýylda şol üç syýasy güýjüň biri syrylyp aýryldy; Protestantlyk hem, ýagny hakyky manysynda Rime garşy protest etmek diýmegi aňladýan düşünje, şol bir taryhda Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň prezidenti tarapyndan hem syrylyp aýryldy. Üç syýasy güýç Sowet Soýuzy, Amerikanyň Birleşen Ştatlary we Birleşen Milletler Guramasydyr; dini nyşanalar bolsa Protestantlyk, şeýle hem aždarhanyň dürli dinleri bolup, olaryň ählisi spiritizm hasap edilýär. Dünýäni Armageddona alyp barýan üç din mürtät Protestantlyk, Katoliklik we spiritizmdir; papalyk güýjüň öz ybadathanasynyň içindäki konserwatiw we liberal ideologiýanyň arasyndaky içki göreşleri, şeýle hem prawoslaw katoliklikdäki bölünişikler dini bir päsgelçilikdir, Katolikligiň ýeňip geçmeli galan beýleki iki dini päsgelçiligi bolsa mürtät Protestantlyk we spiritizmdir. Protestantlyk 1989-njy ýylda syrylyp aýryldy.

Eger Fatimanyň habarlaryndan gelip çykýan dürli Katolik pygamberliklerinde görkezilişi ýaly, Katolisizmiň içerki göreşleri onuň öz dininden daşardaky dini güýçleri ýeňip geçmek ugrunda edýän tagallalaryndan aýratynlykda seredilse, onda onuň Protestantizme garşy alfa ýeňşi Reýganyň gizlin bileleşigi, omega ýeňşi bolsa 2025-nji ýyldaky açyk bileleşik boldy. Onuň prawoslaw buthanalary bilen alyp baran göreşleri hem 1989-njy ýyldaky başlangyç ýeňişden başlap, Paniumdaky ahyrky ýeňşe çenli suratlandyrylýar.

Pompeý 1989-njy ýyl bilen gabat gelýär, we onuň «gündogar» hem-de «gözel ýurt» üstünden gazanan iki ýeňşi, Danyýeliň sekizinji bap, dokuzynjy aýatda olary atlandyryşy ýaly, papalygyň öňki Sowet Soýuzy üstünden ruhy we syýasy ýeňşini, hem-de muňa ýoldaş bolan ykrar edilen protestantizmiň şöhratly ýurdy üstünden ruhy ýeňşi aňladýar. Ýuliý Sezar, Antioh III-niň bolşy ýaly, hem-de Zelenskiniň bolşy ýaly, Rafýada ýeňler. On ýedinji aýatdan on dokuzynjy aýada çenli gürrüň Ýuliý barada gidýär, soňra bolsa salgyt ýygnaýjy hökmünde Awgust Sezar orta çykýar. Tiberiý Sezar haç döwründe höküm sürýär, şonuň üçin Tiberiý on altynjy aýadyň ýekşenbe kanunydyr.

Bu, Augusty on bäşinji aýatyň Paniumy bilen, on birinji aýatyň Rafia söweşini bolsa Ýuliý bilen utgaşdyrýar. Panium söweşi on altynjy aýatyň Ýekşenbe kanunyndan az salym öň başlanýan üçünji dünýä urşudyr, emma soňra Aktium söweşine öwrülýär. Panium gury ýer söweşi (Amerikanyň Birleşen Ştatlary), Aktium bolsa deňiz söweşi (dünýä) bolupdy. Augusty dört rim hökümdarynyň hatarynda Paniumda görkezilýär, Aktiumda bolsa ol hakyky ýolbaşçydy. Paniumda Antiok Müsür bilen iş salyşdy; Müsür Rim bilen ýaranlykdady, Aktiumda bolsa Augusty Rim (Mark Antoniý) bilen ýaran bolan Müsür (Kleopatra) bilen iş salyşdy. Munuň manysy, Pompeý kyrkynjy aýaty 1989-njy ýyla çenli görkezýär, Tiberias bolsa kyrk birinji aýatyň Ýekşenbe kanunyny görkezýär. Ýuliý Sezar biziň eýýamymyzdan öňki 217-nji ýylda bolan Rafia söweşi arkaly nusgalanan Ukraina urşy başlanda, ýagny 2014-nji ýylda peýda boldy.

Bu, on ýetiden ýigrimi ikä çenli aýatlaryň 1989-njy ýylda başlanýandygyny we Ýekşenbe kanunynda tamamlanýandygyny, şonuň üçinem olaryň kyrkynjy aýatyň “gizlin taryhy” bilen gabat gelýän taryhdygyny görkezýär. Makkabeýleriň pygamberlik çyzygy hem şol bir “gizlin taryh” bilen gabat gelýär. Rim hökümdarlarynyň çyzygy häzirki Rimi, Ylham 16-daky haýwany görkezýär, Makkabeýleriň çyzygy bolsa şöhratly ýurdy, Ylham 16-daky ýalan pygamberi beýan edýär. Üç söweşiň çyzygy günortanyň patyşasynyň üstünden gazanylan ýeňşi, Ylham 16-daky aždarhany görkezýär.

Şol üç çyzyk dünýäni Armageddona alyp barýan üç güýji aňladýar, we olar kyrkynjy aýatda günorta patyşasy, aždarha, demirgazyk patyşasy, ýyrtyjy haýwan hökmünde görkezilýär; arabalar, atlylar we gämiler bolsa ýalan pygamberdir. Onunjy aýatdan ýigrimi üçünji aýada çenli bolan şol üç çyzyk kyrkynjy aýadyň gizlin taryhyndaky üç güýji aňladýar; olar kyrkynjy aýadyň açyk taryhynda görkezilen şol üç temanyň dowam edýän bir şekillendirmesinden başga zat däldir.

## Birinji aýat

Birinjiden dördünjä çenli aýatlar “ahyry zamanyň” 1989-njy ýylda başlanýandygyny, şeýle hem şol başlangyç nokatdan başlap Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň sekiz prezidentini, hem-de ahyrsoňy iň soňky we has-da baý sekizinji prezidenti görkezýär. Dördünji aýatda şol patyşa, Beýik Isgender, Ahap patyşa, Ylham on ýedinjidäki on patyşa, Zebur segsen üçünjidäki on taýpa we Gelip çykyş 15:18–21-de Hudaýyň Abram bilen eden ähtiniň hut ilkinji ädiminde dünýäniň nyşany hökmünde öňe sürlen on millet arkaly şekillendirilişi ýaly, dünýäniň patyşasy bolýar.

Birinji aýatdan dördünji aýada çenli bolan aýatlar 1989-njy ýylyň taryhyndan başlap, kyrk birinji aýatda görkezilen Ýekşenbe kanunyndaky üçtaraplaýyn birleşige çenli bolan taryhy aňladýar; şonuň üçin olar dört Rim hökümdary, Makkabeýleriň ugry hem-de onunjy aýatdan on bäşinji aýada çenli bolan üç söweş bilen gabat gelýär; bularyň hemmesi bilelikde kyrkynjy aýadyň gizlin taryhyny emele getirýär.

Bäşinji aýatdan dokuzynjy aýada çenli bolan aýatlar 538-den 1798-e çenli taryhy kämil suratda görkezýän pygamberlik çyzygyny öňe sürýär hem-de kyrkynjy aýatda ahyrzaman döwrüniň ähmiýetine düşünmek üçin taryhy we pygamberlik mantygyny üpjün edýär. Şol mantyk bäşinji aýatdan dokuzynjy aýada çenli bolan taryha garşy görülýän jogap hökmünde onunjy aýady düşündirýär we şeýle etmek bilen 1989-njy ýylyň mantygyny kesgitleýär. Munuň manysy, Daniýel on birinji bapdaky birinji aýatdan ýigrimi üçünji aýada çenli bolan aýatlaryň kyrkynjy aýadyň gizlin taryhy bilen deňleşdirilen bäş pygamberlik çyzygyny aňladýandygydyr. Ilkinji dört aýat, Vahý on ýedinji bapdaky ýedinji patyşalykda on patyşanyň patyşasy bolmak üçin takdyr edilen, ýediniň içinden bolan sekizinji prezident — Tramp barada gürrüň berýär.

Bäşinjiden onunjy aýatlara çenli 1798-nji ýyla eltýän hem-de 1989-njy ýyla çenli dowam edýän taryh görkezilýär; bu bolsa kyrkynjy aýadyň taryhydyr. Onunjy aýatdan on bäşinji aýada çenli 1989-njy ýylda başlanan üç sany wekilli urşuň taryhy görkezilýär; olaryň ikinjisi 2014-nji ýylda başlandy, soňra 2015-nji ýylda iň baý prezident ýüze çykdy. Şol iň baý prezident 2020-nji ýylda öldürildi, 2022-nji ýylda bolsa Rafýa urşy güýjedi; soňra 2024-nji ýylda iň baý prezident gaýdyp geldi, 2025-nji ýylda bolsa hem haýwanyň kellesi, hem-de haýwanyň şekiliniň kellesi ikisi-de wezipesine girişdirildi.

Bu zatlary indiki makalada dowam etdireris.

Back to Articles