Article

# Qirqinchi Oyatning Yashirin Tarixi — Sakkizinchi Raqam

Tog‘

Author

Jeff Pippenger

Published

April 5, 2026

Formats

PDF
Word
Song MP3

Butrus uchun O‘zgartirilish tog‘i Panium bilan xoch orasida sodir bo‘ldi, va boshqa bir chiziqda, Butrus Masihning xizmatining boshidagi suvga cho‘mish bilan xizmatining oxiridagi tantanali kirishdan sal keyingi voqea orasidadir. Suvga cho‘mish, tog‘ va tantanali kirishning yakunlanishi bo‘lgan o‘sha uchta yo‘l belgisi samoviy Ota gapirgan uch marta bilan belgilangan. Yuhanno 12 dagi uchinchi safar yunonlar Isoni izlayotgan paytdir. Suvga cho‘mish 9/11 dir, tog‘ esa Panium tarixida bo‘lib, o‘n oltinchi oyatdagi yakshanba qonunigachadir. Butrus uchun bu Panium edi, so‘ngra tog‘dan tantanali kirishning yakunigacha bo‘ldi; bu esa Masih ikkinchi marta ulug‘lanishidan sal oldin edi.

> Endi jonim bezovtadir; va Men nima deyman? Ey Ota, Meni bu soatdan qutqar: ammo Men ayni shu sabab uchun bu soatga keldim. Ey Ota, O‘z nomingni ulug‘la. Shunda osmondan bir ovoz kelib dedi: Men uni ham ulug‘ladim, yana ulug‘layman ham. Shuning uchun u yerda turgan va uni eshitgan xalq, momaqaldiroq bo‘ldi, dedi; boshqalar esa: Unga bir farishta so‘zladi, dedilar. Iso javob berib dedi: Bu ovoz Men uchun emas, balki sizlar uchun keldi. Endi bu dunyoning hukmi kelgandir; endi bu dunyoning hokimi tashqariga quviladi. Va Men, agar yerdan ko‘tarilsam, hamma odamlarni O‘zimga tortaman. U buni qanday o‘lim bilan o‘lishini bildirish uchun aytdi. Yuhanno 12:27–33.

Levilar yigirma uchinchi bob va Hosil bayrami mavsumi bilan chegaralangan chiziqning boshlanish yo‘l-belgisi uch qadamdan iborat bo‘lib, undan keyin besh kun keladi; uning yakuniy yo‘l-belgisi ham aynan shu xususiyatlarga egadir. Bu yo‘l-belgilar orasidagi o‘ttiz kun ruhoniylar davrini ifodalaydi, bu davr karnaylar bayramida tugaydi. Karnaylar bayrami, Masihning tirilganidan keyin qirq kun davomida O‘z shogirdlariga yuzma-yuz ta’lim bergach osmonga ko‘tarilishi va Poklanish kuni Levilar yigirma uchinchi bobdagi chiziqning tugashidagi uch qadamni ifodalaydi. Bu uch qadamdan keyin Hosil bayramigacha ham, Chaylalar bayramigacha ham besh kun keladi. Samoviy Ota uchinchi marta, Bobil ichidan Yakshanba qonuni vaqtida chaqirib chiqariladiganlarni ifodalovchi yunonlar Iso bilan uchrashuv izlayotganlaridan sal oldin gapirdi. Yakshanba qonunidan sal oldin Iso xochda nishonning ko‘tarilishini aniqlab beradi. Yer 9/11 da Uning ulug‘vorligi bilan yoritildi va Yakshanba qonunida yana yoritiladi.

Panium bo‘lgan Kesariya Filippi uchinchi soatdir, Kesariya Maritima esa xochning to‘qqizinchi soatidir; o‘shanda Bobildan chiqish haqidagi da’vat yangraydi. Xochdan oldin, Paniumning bashoratli tarixida ekan, Butrus tog‘da turadi, biroq hali tantanali kirishning yakunidan oldindadir. Panium o‘n oltinchi oyatning xochigacha davom etadi. Paniumdagi Butrus Levilar kitobining yigirma uchinchi bobidagi Karnaylar bayrami, osmonga ko‘tarilish va kafforatning uch bosqichli tarixidan sal oldindir. Butrus ruhoniyning maxsus ko‘rsatmasining o‘ttiz kunida turibdi.

Simun Paniumda Butrusga aylanadi va tantanali kirishdan oldin tog‘da bir qadamga ega bo‘ladi. Tantanali kirish o‘n bokira haqidagi masalni tasvirlaydi. Faqat beshtasi nikohga kiradi, va uch karra yo‘l belgisi bilan Hosil bayrami orasidagi besh kun tantanali kirishning boshlanishidir. U Karnaylar bayramida boshlanadi, ammo o‘sha yo‘l belgisi uch yo‘l belgisining birikmasidan iboratdir. Yagona bir yo‘l belgisi sifatida ular Nashvillega bo‘ladigan hujumni Karnaylar bayrami bilan aniqlaydilar. Yarim tun faryodining xabari endigina tasdiqlangan bo‘ladi va besh dono bokiraning yurishi xochning o‘limi, dafn etilishi va tirilishiga olib boradigan jarayonni boshlaydi; bu esa Yakshanba qonunidir.

Butrus Nashvillening olov sharlariga oid bashoratni tuzatgan paytda Paniumdadir va bashoratning amalga oshishida karnaylar bayrami sado berishidan oldindir. U, bashoratli zaruratga ko‘ra, avval toqqa borishi kerak, chunki tantanali kirishdan oldin tog‘ bo‘lgan edi. Ibrohim toqqa chiqishidan oldin uning ismi o‘zgartirilgan edi, xuddi shuningdek Butrusning ham ismi toqqa borishidan oldin Paniumda o‘zgartirildi. Tog‘ — Nashvillening olov sharlariga oid bashorat amalga oshishidan oldingi Butrusning sinovidir. Amalga oshish esa uchinchi va lakmus sinovi bo‘lib, unda fe’l-atvor yo quvonch, yo sharmandalik sifatida namoyon bo‘ladi.

Miloddan avvalgi 457-yilning chizig‘i Raphia bilan Panium orasida yakunlanadi; Ibtidoning o‘n yettinchi bobidagi ahd Raphia bilan mos tushadi, Matto o‘n oltinchi bobidagi ahd esa Panium bilan mos tushadi. Paniumdan Butrus toqqa chiqadi, xuddi Ibrohim Ishoqni qurbonlik qilish uchun borganidek. Butrusning chizig‘idagi tog‘ Ibrohim zamonidagi tog‘ bilan mos tushadi.

Ibrohimning yo‘l belgisi uch kundan iborat edi. Tantanali kirishda Masihni ko‘tarib borishi uchun bir eshakni olib kelishga ikki shogird yuborilgan edi; Ibrohimning qatorida esa uning uch kunlik safari Ishoqni qurbon qilish uchun kerak bo‘ladigan o‘tinlarni ko‘tarib boradigan bir eshak hamda ikki xizmatkorni tanlashi bilan boshlanadi. Butrusning toqqa bo‘lgan sakkiz yoki olti kunlik safari Ibrohim uchun uch kun edi. Paniumdagi Butrus tog‘dan oldin ham, Quddusga kirishning boshlanishi bo‘lgan eshakning yechilishidan ham oldindir; Ibrohimning uch kuni aynan o‘sha yerda boshlangan edi. Tantanalı kirishda Masih Zaytun tog‘i ustida to‘xtab, Quddus uchun yig‘ladi; shu tariqa Xudo bilan qadimgi so‘zma-so‘z Isroil o‘rtasidagi ahdiy munosabatning yakunini belgiladi. Butrusning tog‘i tantanali kirishdan oldin; Masihning tog‘i tantanali kirish davomida; Ibrohimning tog‘i esa kirishning yakunida joylashgandir.

2026 yil — Muqaddas Kitob bashoratidagi oltinchi shohlik o‘zining ulug‘vor hukmronligining ikki yuz elliginchi yilini nishonlaydigan oraliq saylovlar yilidir. Bashoriy o‘rta nuqta sifatidagi o‘sha nishonlanish miloddan avvalgi 207 yildagi Buyuk Antiox bilan, ya’ni miloddan avvalgi 457 yildan boshlangan ikki yuz ellik yilning yakunini belgilaydigan Rafiya bilan Paniyum orasidagi o‘rta nuqtaga mos keladi.

Hozirgacha muhridan ochilgan o‘n birinchi bobdan yigirma ikkinchi bobgacha bo‘lgan to‘rtta qatorni ko‘rib chiqar ekanmiz, (ehtimol, boshqa misollar ham bordir) endi biz *The Desire of Ages* asaridagi o‘sha boblarni ko‘rib chiqamiz. O‘n birinchi bob — “Cho‘qinish”, yigirma ikkinchi bob esa — “Yuhannoning qamoqqa olinishi va o‘limi”dir. Yuhanno boshlanishda ham, yakunda ham turadi, o‘rtadagi bob bo‘lgan o‘n yettinchi bob esa — Nikodimdir.

> “Nikodim Rabbimizning huzuriga U bilan munozaraga kirishish niyatida kelgan edi, ammo Iso haqiqatning asosiy tamoyillarini ochib tashladi. U Nikodimga dedi: senga eng avvalo nazariy bilim emas, balki ruhiy qayta tug‘ilish kerak. Senga qiziquvchanligingning qondirilishi emas, balki yangi yurak kerak. Samoviy narsalarni qadrlay olishingdan oldin, yuqoridan yangi hayotni qabul qilishing lozim. Hamma narsani yangi qiladigan bu o‘zgarish yuz bermaguncha, Men bilan O‘z hokimiyatim yoki O‘z missiyam haqida bahs yuritishing senga najot keltiruvchi hech qanday foyda bermaydi.”

> “Niqodim Yahyo Cho‘mdiruvchining tavba va cho‘mish haqidagi va’zini, hamda xalqni Muqaddas Ruh bilan cho‘mdiradigan Zotga yo‘naltirganini eshitgan edi. Uning o‘zi ham yahudiylar orasida ruhoniylik yetishmayotganini, ular katta darajada mutaassiblik va dunyoviy shuhratparastlik tomonidan boshqarilayotganini his qilgan edi. U Masih kelganida ahvol yaxshiroq bo‘lishiga umid qilgan edi. Biroq Cho‘mdiruvchining qalbni tekshiruvchi xabari unda gunoh borasida ichki ishonch hosil qildira olmadi. U qat’iy bir farziy edi va o‘zining yaxshi ishlari bilan faxrlanardi. U o‘z saxovati va ma’bad xizmatini qo‘llab-quvvatlashdagi muruvvati uchun keng e’zozlangan edi va u Xudoning marhamatiga sazovor ekaniga o‘zini ishonchda his qilardi. U hozirgi holatida o‘zi ko‘ra olmaydigan darajada pok bo‘lgan shohlik haqidagi fikrdan larzaga tushdi.” The Desire of Ages, 171.

“Masihning orzusi” asarining markaziy nuqtasi, bir yuz qirq to‘rt mingning muhrlanishi qatorida adventizmga qaratilgan oxirgi da’vatni ifoda etuvchi Nikodim timsolida topiladi. U Masihning peshqadami xabarini eshitgan, biroq o‘zlarining Laodikeya holatidan bexabar bo‘lgan bir toifani ifodalaydi.

> “Nikodim bilan bo‘lgan suhbatda Iso najot rejasini va O‘zining dunyoga bo‘lgan missiyasini ochib berdi. Keyingi nutqlarining hech birida U osmon shohligini meros qilib oladigan barcha kishilarning qalbida amalga oshirilishi zarur bo‘lgan ishni bu qadar to‘liq, bosqichma-bosqich tushuntirmagan edi. O‘z xizmatining eng boshidayoq U haqiqatni Oliy Kengash a’zosiga, qabul qilishga eng tayyor bo‘lgan ongga va xalqqa tayinlangan muallimga ochdi. Ammo Isroilning yo‘lboshchilari nurni qabul qilmadilar. Nikodim haqiqatni yuragida yashirdi, va uch yil davomida ko‘zga ko‘rinarli samara juda oz bo‘ldi.” The Desire of Ages, 176.

Yuhannoning xabari va uning Masihni suvga cho‘mdirgani Xudodan qo‘rqish haqidagi birinchi farishtaning xabarini ifoda etgan. Yuhannoning xabari imon orqali oqlanish haqidagi Laodikiya xabari edi va bu xabar Masihning suvga cho‘mishida qudrat bilan ta’minlandi; xuddi shuningdek, 1888-yilda Jones va Waggonerning xabari ham Laodikiyaga qaratilgan xabar edi. Masihning suvga cho‘milishi va 1888-yil Laodikiyaga qaratilgan xabarning 9/11 da yetib kelishini oldindan ifodalagan bo‘lib, bu Raphia bilan Panium o‘rtasidagi o‘rta nuqtada yakun topadi.

Nikodim “xalqning g‘alabasi” degan ma’noni anglatadi, va imon orqali oqlanish — Yuhannoning xabari bilan yetib kelgan, suvga cho‘mish paytida quvvatlangan va Nikodimning Masih bilan tungi uchrashuvi orqali belgilab berilgan muhrlovchi xabardir. Yigirma ikkinchi bob Yuhannoning o‘limini tasvirlaydi; bu esa uning shogirdlari tomonidan ko‘tariladigan va barcha odamlarni O‘ziga tortadigan bayroq-alomatning tan olinishiga sabab bo‘ladi. Suvga cho‘mish ham 9/11, ham 2020-yil 18-iyuldan 2023-yil 31-dekabrgacha bo‘lgan davr edi, chunki suvga cho‘mish o‘limni (2020), dafnni (uch yarim kun) va tirilishni (2023-yil 31-dekabr) tasvirlaydi. So‘ng, xalqning g‘alabasi Laodikiyaning ko‘rligidan Filadelfiyalikning yigirma-yigirma ko‘rish qobiliyatigacha qaytadan tug‘ilish sifatida tasvirlanadigan tungi uchrashuv keladi. Shundan keyin Masihning ishlari bayroq-alomatning ko‘tarilishi sifatida bayon etiladi.

Ibrohim uchun Yuhanno yo‘nalishidagi Masihning ishlari Ishoqning qurbon qilinishi bilan uyg‘unlashadi. Butrus uchun bu yo‘nalish dengiz bo‘yidagi Qaysariyada, to‘qqizinchi soatda, ya’ni Caesarea Maritimada nihoyasiga yetadi; u yerda xoch barcha insonlarni imon orqali oqlanish g‘alabasiga chorlaydi, va bu uchinchi farishtaning xabaridir. Uchinchi farishtaning xabari Islomning uchinchi voyining xabaridir; u 9/11 da, Balomning Islom eshagi bilan birinchi uchrashuvida yetib keldi, so‘ng 2023-yil 7-oktabrda zohiriy ulug‘vor yurtga qarshi zarbalarning ikki karra bo‘lishi bilan, undan keyin esa Balom Islom eshagini qadimgi zohiriy va zamonaviy ruhiy ulug‘vor yurt uzumzorlari orasidan olib o‘tayotganida Nashvildagi ikkinchi zarba bilan davom etdi. Uchinchi zarba yaqin orada keladigan Yakshanba qonunining zilzilasidir. O‘sha yerda Ishoq qurbon qilinadi, o‘sha yerda shahidlikning oq liboslari berilgan buyuk olomonning ramzi bo‘lgan Yuhannoning shogirdlari nishonning ishlarini eshitdilar va ko‘rdilar. Ibtido, Matto va Asrlar orzusi kitoblarining o‘rta nuqtalari bir yuz qirq to‘rt mingning muhrlanishini va G‘ayriyahudiylarning chaqirilishini ko‘rsatadi.

Masihning Nikodemga bergan izohi shamolning ishiga oid edi, garchi uning ishi ko‘rinmas bo‘lsa-da.

> “Nicodim hanuz taajjubda edi, Iso esa O‘z ma’nosini tushuntirish uchun shamoldan misol keltirdi: ‘Shamol istagan joyida esadi, sen esa uning shovqinini eshitasan, ammo uning qayerdan kelishini ham, qayerga ketishini ham bilmaysan: Ruhdan tug‘ilgan har bir kishi ham shundaydir.”

> “Shamol daraxt shoxlari orasida eshitilib, barglar va gullarni shitirlatadi; biroq u ko‘rinmasdir, va hech kim uning qayerdan kelishini ham, qayerga ketishini ham bilmaydi. Muqaddas Ruhning qalb ustidagi amali ham xuddi shundaydir. Uni shamolning harakatlaridan ko‘ra ko‘proq izohlab bo‘lmaydi. Inson aniq vaqtni yoki joyni ayta olmasligi, yoxud tavba va imonga kelish jarayonidagi barcha holatlarni kuzatib bera olmasligi mumkin; ammo bu uning tavba qilmaganini isbot etmaydi. Shamol kabi ko‘rinmas bir vosita orqali Masih qalb ustida tinimsiz ishlamoqda. Oz-ozdan, ehtimol qabul qiluvchining o‘ziga ham sezilmagan holda, jonni Masihga tortishga moyil etuvchi taassurotlar hosil qilinadi. Bular U haqda tafakkur qilish, Muqaddas Bitiklarni o‘qish yoki tirik voizning og‘zidan Kalomni eshitish orqali qabul qilinishi mumkin. To‘satdan, Ruh yanada bevosita da’vat bilan kelganida, jon o‘zini mamnuniyat bilan Isoga topshiradi. Ko‘pchilik buni to‘satdan yuz bergan tavba va imonga kelish deb ataydi; ammo bu Xudoning Ruhi tomonidan uzoq vaqt davom etgan da’vatning — sabrli, cho‘zilgan bir jarayonning natijasidir.

> “Shamolning o‘zi ko‘rinmas bo‘lsa-da, u ko‘rinadigan va seziladigan ta’sirlarni yuzaga keltiradi. Xuddi shuningdek, Ruhning qalb ustidagi ishi Uning najot baxsh etuvchi qudratini his etgan har bir insonning har bir amalida o‘zini namoyon qiladi. Xudoning Ruhi yurakni egallaganida, u hayotni o‘zgartiradi. Gunohkorona fikrlar chetga suriladi, yovuz ishlar tark etiladi; g‘azab, hasad va nizoning o‘rnini sevgi, kamtarlik va tinchlik egallaydi. Qayg‘uning o‘rnini quvonch egallaydi, va chehra osmon nurini aks ettiradi. Hech kim yukni ko‘tarayotgan qo‘lni ko‘rmaydi, yoki yuqoridagi samoviy saroylardan tushayotgan nurni kuzatmaydi. Ne’mat, qalb imon orqali o‘zini Xudoga topshirganida keladi. Shunda inson ko‘zi ko‘ra olmaydigan o‘sha qudrat Xudoning suratida yangi mavjudotni yaratadi.” The Desire of Ages, 172, 173.

9/11 da so‘nggi yomg‘ir tomchilab tusha boshladi. 9/11 da, Muqaddas Kitob bashoratida “sharq shamoli” sifatida ifodalangan Islom, bir yuz qirq to‘rt mingning muhrlanishi boshlanayotgan paytda yetib keldi. Zakariyoning ikki oltin quvuridan oqib tushadigan “oltin moy” bilan ifodalangan xabar bo‘lmish so‘nggi yomg‘ir, Laodikiyadagi Yettinchi kun adventchilarini tavbaga da’vat etishni boshladi. Muqaddas Ruhning shamoli yozilgan barcha narsalarni o‘rgatish ishini boshladi hamda Yeremiyoning qadimiy yo‘llari haqidagi xabardan foydalanib, ko‘r Laodikiyaliklarning yuraklariga so‘zladi. Nikodimga ifodalangan Muqaddas Ruhning ishi yanada to‘liqroq tushuntirilgan bo‘lib, u “bosqichma-bosqich”, “osmon shohligini meros qilib oladiganlarning barchasi yuragida bajarilishi zarur bo‘lgan ish”dir. Bu jarayon Masih tomonidan shamolning ishiga qiyoslangan edi va bu jarayon 9/11 da kelgan “sharq shamoli” davrida sodir bo‘ladi. Ishayo ayni shu davrni qattiq shamol iboralari bilan tilga oladi.

> U otilib chiqqanida, Sen uni o‘lchov bilan jazolarsan; sharq shamoli kunida U O‘zining qattiq shamolini tiyib qo‘yar. Shuning uchun Yoqubning gunohi shu bilan poklanur; va uning gunohini olib tashlashning butun mevasi shudir: u qurbongohning barcha toshlarini chilparchin qilingan bo‘r toshlaridek qilganida, ashera ustunlari va butlar tik turmas. Ishayo 27:8, 9.

Barcha payg‘ambarlar oxirgi kunlarda bir-biriga uyg‘un bo‘ladi, va Ishayoning “shiddatli shamoli” Yuhannoning bir yuz qirq to‘rt ming kishining muhrlanishi davomida tiyib turiladigan nizolar shamollaridir. Ishayoning shiddatli shamoli — Ishayoning guvohligida “to‘xtatib turilgan” sharq shamolidir, Yuhannoning guvohligida esa tiyib turilgandir. Yuhannoning nizolar shamollari Xudoning xalqi muhrlanayotgan paytda ushlab turiladi, va Ishayoning sharq shamoli “Yoqubning gunohi” “poklangan” davr sifatida ko‘rsatiladi. Ibroniycha “poklangan” so‘zi kafforat qilingan degan ma’noni bildiradi. Yuhannoning muhrlash hodisasi Hizqiyolning to‘qqizinchi bobidagi voqea bilan aynan bir xil bo‘lib, Yoqubning gunohining poklanishi bilan ham aynandir. Quddus bo‘ylab yurib, xo‘rsinib faryod qiluvchilarning peshonasiga belgi qo‘yadigan farishta “sharq”dan ko‘tariladigan o‘sha farishtadir.

> Shundan keyin men yerning to‘rt burchagida turgan to‘rt farishtani ko‘rdim; ular yerning to‘rt shamolini ushlab turar edilar, toki shamol na yerga, na dengizga, na biror daraxtga esmasin. Va men sharqdan ko‘tarilib kelayotgan boshqa bir farishtani ko‘rdim; unda tirik Xudoning muhri bor edi. U yerga va dengizga zarar yetkazish vakolati berilgan to‘rt farishtaga baland ovoz bilan xitob qilib dedi: “Biz Xudoyimizning qullarining peshonalariga muhr bosib bo‘lmagunimizcha, yerga ham, dengizga ham, daraxtlarga ham zarar yetkazmanglar.” Vahiy 7:1–3.

Farishta — Masihdir va U Hosil bayrami mavsumida shogirdlarga qirq kun davomida yuzma-yuz ta’lim berganining oxirida osmonga ko‘tarildi; shuningdek, U Levilar 23-bobdagi Karnaylar bayramida, o‘ttiz soni bilan ifodalangan ruhoniylarga yuzma-yuz o‘ttiz kunlik ta’lim berishning oxirida osmonga ko‘tariladi.

2026 yil — oraliq saylovlar yilidir, va bu saylovlar allaqachon bashoratli yo‘l-ko‘rsatkichlar sifatida tasdiqlangan. Demokratlar 2020 yilgi saylovni o‘g‘irlamaganlarida, Tramp Rimning jumboğini bajo keltirmagan bo‘lur edi. Rimning o‘sha jumboği shuki, u sakkizinchidir va yettidandir. Bu jumboq Trampni yirtqichning suratining vakili sifatida aniqlaydi; u doimo sakkizinchi bo‘lib chiqadi, biroq yettidandir. Daniel yettinchi bobda butparast Rimning o‘nta shoxidan uchtasi kichik shox ko‘tarilishi uchun olib tashlanishi kerak edi. U yerda papalik Rimi boshqa yetti shox orasidan sakkizinchi bo‘lib chiqdi, biroq u butparast Rimdan kelib chiqqan edi, chunki u yettidan bo‘lishi kerak edi. Daniel sakkizinchi bobda Midiya-Fors imperiyasi ikki shox bilan ifodalangan, so‘ng Yunoniston bitta shox edi; u sindirilgach, to‘rtta shoxni hosil qildi, demak, Rim kelishidan oldin yettita shox bo‘lgan, va Rimning kichik shoxi sakkizinchidir. Rimning doimo sakkizinchi bo‘lib chiqishi va yettidan bo‘lishi haqiqatiga boshqa guvohlar ham bor, biroq bu jumboqning asosiy murojaat nuqtasi Vahiy kitobining o‘n yettinchi bobidir.

> Va mana hikmatga ega bo‘lsin. Yetti bosh — ayol o‘tirgan yetti tog‘dir. Yana yetti shoh bor: beshtasi qulagan, bittasi bor, boshqasi esa hali kelmagan; u kelgach, qisqa bir muddat turmog‘i lozim. Va bo‘lgan-u hozir yo‘q bo‘lgan mahluqotning o‘zi sakkizinchidir va yettilikdandir; u halokatga ketadi. Vahiy 17:9–11.

2020-yildagi o‘g‘irlangan saylov saylovni bashoratli yo‘lbelgi sifatida belgilab berdi. Bu haqiqatning ikkinchi guvohi Prezident Karter bilan bog‘liq. Reygan — Rimning suratini hosil qilayotgan, yettitadan bo‘lgan sakkizinchi bo‘lmish Trampga olib boradigan prezidentlar ichida birinchisi edi. Reygan 1989-yildagi oxirzamon davridan buyon bo‘lgan sakkiz prezident qatorining birinchisi edi. 1989-yil Doniyor o‘n birinchi bobning birinchi-to‘rtinchi oyatlarida bajo keltirilgan bo‘lib, u eng boy prezident haqidagi guvohlikni bayon etadi. Reygandan oldin, o‘sha paytgacha tarixdagi eng yomon Prezident kelgan edi. Karter Islom inqirozini hal qilinmagan holda lavozimini tark etdi. Qirq yetti yil o‘tib, Tramp ayni paytda Demokrat Karter tomonidan Reyganga qoldirilgan muammoni hal qilmoqda. Birinchi va alfa bo‘lgan Reygan yakun va omega paytida bir Respublikachini timsollagan Respublikachi bo‘lgani uchun, Tramp ham avvalgi Demokrat prezident yaratgan Islom inqirozini meros qilib olishi kerak edi; u bashoratli zaruratga ko‘ra o‘sha paytgacha tarixdagi eng yomon prezident bo‘lishi lozim edi. Albatta, Obama ana shu bashoratli xususiyatlarning barchasini bajo keltirdi, Biden ham shunday qildi. Reygan oxirgisini timsollashi uchun, u nafaqat sakkizinchini, balki oltinchini ham timsollashi kerak edi. Buni amalga oshirishda Yahudo qabilasining Arsloni Trampdan oldin kelgan muvaffaqiyatsiz prezidentliklarning har ikkala holatda ham davomiyligini ta’minlash uchun saylovlarni nazorat qilishi kerak edi. Saylovlar bashoratli yo‘lbelgidir, va 2026 yil — yettitadan bo‘lgan sakkizinchi bo‘lmish prezident uchun oraliq saylovlar yilidir.

Amerika Qo‘shma Shtatlarining ikki yuz ellik yillik chizig‘i 1776-yilda boshlangan va 2026-yilda yakuniga yetadi. Miloddan avvalgi 457-yilning ikki yuz ellik yillik chizig‘i miloddan avvalgi 207-yilda, o‘n birinchi va o‘n beshinchi oyatlar oralig‘ida — Rafiya va Paniy janglari orasida — yakuniga yetgan. Rafiya, bashoratli ma’noda, Ibtido o‘n yettidagi sunnat ahdi bilan uyg‘unlashadi, Paniy esa bashoratli ma’noda Matto o‘n oltinchidagi bir yuz qirq to‘rt minglik ahd bilan uyg‘unlashadi. 2026-yil miloddan avvalgi 207-yil bilan, o‘n birinchi va o‘n beshinchi oyatlar oralig‘ida — Rafiya bilan Paniy orasida — mos tushadi; bu esa, shuningdek, Xudoning tanlangan xalq bilan tuzgan birinchi ahdi bilan Xudoning tanlangan xalq bilan tuzgan so‘nggi ahdi orasidadir.

Miloddan avvalgi 207-yilning o‘rtasida va 2026-yilda tugaydigan ikki yuz ellik yillik chiziqlar, 64-yilda Rim shahri yongan paytda boshlangan ta’qibning ikki yuz ellik yillik chizig‘i bilan uyg‘unlashadi. O‘sha vaqtdan boshlab, g‘alati bir kishi tomonidan yaqinlashib kelayotgan vayronagarchilik haqida yetti yillik ogohlantirish Quddus aholisiga e’lon qilindi. Yetmishinchi yil kelib, Quddus vayron qilinganda, Xudoning jamoati tarqalib ketdi va ular butun dunyoga xushxabarni yoydilar. Efes jamoati tirilishning Hosil bayrami xabarini e’lon qilayotgan ayni paytda, Smirna jamoati bilan ifodalangan ta’qib boshlandi, chunki bashoratli zaruratga ko‘ra bu ikki jamoat bir muddat davomida parallel ravishda kechishi lozim edi. Pavlus Efesning bashoratli jamoatining yetakchisi edi, ammo u bu ikki tarix haqida ham qalam tebratgan.

> Menga Antioxiyada, Ikoniumda, Listrada yetib kelgan quvg‘inlaru azob-uqubatlar; men qanday quvg‘inlarga chidadim! Ammo bularning barchasidan Rabbiy meni qutqardi. Ha, Masih Isoda taqvodor hayot kechirishni istaganlarning barchasi quvg‘inga uchraydi. 2 Timothy 3:11, 12.

A.T. Jones 64-yilda boshlanib, 313-yilda Milan farmoni bilan yakun topadigan ikki yuz ellik yillik davrni ko‘rsatadi. O‘sha yillar davomida Xudoning xalqiga qarshi ta’qiblar butparast Rim tomonidan olib borildi, biroq Smirnadagi jamoatga yo‘llangan xabar o‘n kunni ko‘rsatadi; bu kunlar o‘sha davrdagi eng dahshatli ta’qibni ifodalaydi.

> Boshingga tushadigan narsalarning birortasidan ham qo‘rqma: mana, sinovdan o‘tishingiz uchun iblis ba’zilaringizni zindonga tashlaydi; va sizlar o‘n kun qayg‘u-alam tortasizlar. O‘limgacha sodiq bo‘lgin, Men esa senga hayot tojini beraman. Vahiy 2:10.

Imperator Diokletian timsolida ifodalangan o‘sha quvg‘in davri o‘n yil davom etdi: 303-yilda boshlanib, 313-yilda yakunlandi; bu paytda Buyuk Imperator Konstantin hukmronlik qilayotgan edi, xuddi u 321-yildagi birinchi yakshanba qonuni davrida ham hukmron bo‘lgani kabi, va 330-yilda u Rimni sharq hamda g‘arbga bo‘lib yubordi. 313-yil bashoratli ma’noda Milandagi diplomatik nikoh bilan belgilandi; o‘shanda Imperator Konstantin (G‘arb hukmdori) o‘zining o‘gay singlisi Flavia Julia Constantiani Rim imperiyasining sharqiy (yoki tez orada sharqiy bo‘ladigan) qismini nazorat qilgan imperator Litsiniyga turmushga berishni uyushtirdi. Bu nikoh 330-yilda Konstantin saltanatni sharq va g‘arbga bo‘lib yuborganida ramziy jihatdan nihoyasiga yetdi.

Neroning 250 yillik davri dunyoning oxirini timsollovchi qamal bilan boshlanib, qamal bilan yakunlanadigan yetti yillik davr bilan boshlanadi. Davr oxirida aniq ajralib turadigan o‘n yillik quvg‘in bo‘lgan edi. Bu davr Efes davrida boshlandi, so‘ng Smirna tarixini qamrab oldi va 313 yilda Pergam jamoati paydo bo‘lganida, Konstantinning murosaga asoslangan jamoatigacha davom etdi.

313-yildan 330-yilgacha bo‘lgan o‘sha o‘n yetti yil Rafiya va Paniy tarixida o‘ziga muqobil aks-sadoni topadi; u yerda miloddan avvalgi 217-yildagi jang bilan miloddan avvalgi 200-yildagi jang o‘rtasini o‘n yetti yil ajratib turadi. Rafiya jangida Ptolemey g‘alaba qozongan edi, biroq Paniy jangi yuz berishidan oldin u allaqachon vafot etgan bo‘lar edi. Shunga qaramay, u miloddan avvalgi 221-yildan miloddan avvalgi 204-yilgacha o‘n yetti yil hukmronlik qildi. Uchta o‘n yettilik bilan o‘zaro bog‘langan 250 yillik uch chiziq 313-yilning 2026-yilga mos kelishini ko‘rib chiqishni taqozo etadi.

313 ta’qibdan murosaga o‘tishdagi alohida bir burilish bo‘ldi; shu tariqa, 313 Smirnadan Pergamga o‘tish bilan timsollangan qandaydir bashoratli tabiatga ega o‘zgarishning ramzi sifatida belgilandi. Birinchi qadam o‘n yetti yil o‘tib ajralish bilan yakunlangan diplomatik nikoh orqali ifodalandi. Ikkinchi qadam esa ilk Yakshanba qonuni bo‘ldi. Ilhom bizga shuni ma’lum qiladiki, Yakshanba qonunidan oldin bosqichma-bosqich, izchil bir jarayon keladi; bu jarayon Yakshanba qonunlarining qabul qilinishini o‘z ichiga oladi, va ular sizni yakshanbani tutishga majbur etish hamda Xudoning yettinchi kunlik Shabbatiga rioya qilganingiz uchun sizni ta’qib qilish deb ta’riflangan Yakshanba qonunidan oldin keladi.

> “Agar o‘quvchi yaqinlashib kelayotgan kurashda qo‘llaniladigan vositalarni anglamoqchi bo‘lsa, buning uchun u o‘tgan asrlarda xuddi shu maqsad yo‘lida Rim qo‘llagan usullar haqidagi bayonni kuzatishi kifoyadir. Agar u papachilar va protestantlar birlashib, ularning aqidalarini rad etuvchilarga qanday munosabatda bo‘lishini bilmoqchi bo‘lsa, Rimning Shabbatga va uni himoya qiluvchilarga nisbatan namoyon etgan ruhini ko‘rsin.

> “Qirollik farmonlari, umumiy kengashlar va dunyoviy hokimiyat tomonidan qo‘llab-quvvatlangan cherkov nizomlari butparast bayramning nasroniy olamida sharafli mavqega erishishida bosqichlar bo‘ldi. Yakshanbaga rioya etishni majburan joriy qilgan birinchi ommaviy chora Konstantin tomonidan chiqarilgan qonun edi. (Mil. 321-yil.) Bu farmon shahar aholisidan ‘quyoshning ulug‘ kunida’ dam olishni talab qilar, biroq qishloq aholisi o‘z dehqonchilik ishlari bilan shug‘ullanishda davom etishiga ruxsat berar edi. Garchi mohiyatan butparast qonun bo‘lsa-da, u imperator tomonidan nasroniylikni nomigagina qabul qilganidan keyin ijro ettirildi.” Buyuk Kurash, 573, 574.

313-yildagi Milan farmoni keyinchalik “umumiy kengashlar va dunyoviy hokimiyat tomonidan qo‘llab-quvvatlangan cherkov qarorlari bosqichlar bo‘ldi”, degan “shohona farmon” edi. Bular 321-yildagi birinchi yakshanba qonuniga olib borgan izchil bosqichlar edi. O‘sha bosqichlardan biri — “cherkov qarorlari”, masalan, yakshanbaga rioya qilish bo‘lib, ular “dunyoviy hokimiyat tomonidan qo‘llab-quvvatlangan” edi. 1888-yil davri senator Bler tomonidan Senatga kiritilgan, ammo hech qayerga olib bormagan bir qator yakshanba qonunlarini ko‘rsatadi, biroq ayni tarix davomida bir necha shtatlar shtat hokimiyati bilan ijro etiladigan yakshanba qonunlarini qabul qilayotgan edi. Bu ikki guvoh 313-yilni “shohona farmonlar”, masalan, ijro farmoni kabi, yer hayvoni tarixida bir o‘tish nuqtasini belgilaydigan belgi sifatida aniqlaydi; u ajdaho kabi so‘zlashga mahkumdir.

Amerika Qo‘shma Shtatlari ajdarhoday gapirganda, Muqaddas Kitob bashoratidagi oltinchi shohlik sifatida yakun topadi va u buni oltinchi shohlik sifatidagi hukmronligining boshida qanday gapirgan bo‘lsa, xuddi shunday gapirish orqali qiladi. 1798 yilda Amerika Qo‘shma Shtatlari Yakshanba qonuniga timsol bo‘lgan Chet elliklar va Fitna to‘g‘risidagi qonunlarni qabul qildi. 1798 yildagi Chet elliklar va Fitna to‘g‘risidagi qonunlar 1776 yilda Mustaqillik Deklaratsiyasi bilan boshlangan, undan keyin 1789 yilda Konstitutsiya kelgan uch bosqichning uchinchisi edi. O‘sha uch bosqich 313, 321 va 330 yillarga muvofiq keladi.

1776, 1789 va 1798 yillarning barchasi so‘zlash deb ta’riflanadigan harakatlar edi, chunki ilhom bizga shuni bildiradiki, “millatning so‘zlashi — uning qonun chiqaruvchi va sud hokimiyatlarining harakatidir.” 313, 321 va 330 yillarning barchasi Buyuk Konstantin bilan bog‘liq bo‘lgan belgilardir. Qadimgi so‘zma-so‘z Isroilning yakuni, ham shimoliy, ham janubiy shohliklar, ajralish sifatida ramziy ifodalanadi; 330 aynan shuni ifodalaydi. Sharq bilan g‘arb o‘rtasidagi ajralish — bundan o‘n yetti yil avval boshlangan nikohdagi ajralish, ya’ni Milan Farmoni nikohidagi ajralish. Yakshanba qonuni paytida Qo‘shma Shtatlar o‘z sinov muddatining kosasini to‘ldirgan bo‘ladi va o‘zining bashoratli maqsadi nuqtai nazaridan Xudodan ajratiladi; bu qadimgi Isroil uchun sut va asal oqib yotgan yurt orqali timsollashtirilgan. Ilhom aytadiki, milliy murtadlikdan keyin milliy halokat keladi. Bu Xudo ulug‘vor yurtni 330 yil orqali ifodalanganidek ajratganida sodir bo‘ladi. 313 yildagi nikohdan boshlab, 321 yildagi tobora kuchayib boruvchi Yakshanba qonunlari qatorining birinchisigacha, so‘ngra 330 yildagi ajralishgacha. 1776 yil 313 yilga mos keladi, 1789 yil 321 yilga mos keladi va 1798 yil 330 yilga mos keladi.

330, shuningdek, miloddan avvalgi 31-yildagi Actium jangidan keyingi 360 yilning ham bajo kelishidir. Actium Rimning uchinchi to‘sig‘i edi va shu bois zamonaviy Rim o‘zining ikkinchi va uchinchi to‘siqlarini yengadigan yakshanba qonunining timsolidir. 330 belgili nuqtada Panium jangi Actium jangiga qo‘shiladi. Miloddan avvalgi 217-yildagi Raphia jangi 2014-yildagi Ukraina urushi bilan mos tushadi, so‘ng 2015-yilda Trump o‘zining birinchi prezidentlik kampaniyasini boshladi, 2020-yilda yer maxluqining har ikkala shoxi o‘ldirildi, 2023-yilda esa ularning ikkalasi ham tiriltirildi. 2024-yilda poydevorlarning sinovi boshlandi va 2025-yilda sakkizinchi prezident bilan uning papalikdagi muqobilining bashoratli ittifoqi ularning o‘zaro inauguratsiyalari bilan belgilandi.

Bu masalalarni keyingi maqolada davom ettiramiz.

Back to Articles