Article

# Qirqinchi Oyatning Yashirin Tarixi — O‘n Uchinchi Son

O‘n uchinchi raqam

Author

Jeff Pippenger

Published

May 28, 2026

Formats

PDF
Word
Song MP3

Bir yuz qirq to‘rt minglikning bosh timsoli sifatida, Butrus 2026-yilda Paniumda turib, 2020-yil 18-iyulga oid soxta bashoratni tuzatish ustida ishlamoqda. Bu boradagi uning ishi Josiah Litchning 1840-yil 11-avgustni tuzatishi va Samuel Snowning 1844-yil 22-oktyabrni aniqlab berishi bilan uyg‘undir. Litchning tuzatishi birinchi farishtaning xabarini quvvatlantirdi, Snowniki esa ikkinchi farishtaning xabarini quvvatlantirdi. Birinchi va ikkinchi farishtalar xabarlarining quvvatlantirilishi uchinchi farishtaning xabari quvvatlantirilishining timsolidir. Birinchi va ikkinchisining xususiyatlari uchinchida tashqi voy xabari bilan o‘n bokira haqidagi masalning yarim tun nidosiga oid ichki xabarning uyg‘unlashuvi sifatida namoyon bo‘ladi.

Payg‘ambarlikning uch karra tatbiqida, birinchi va uchinchi, ya’ni boshlanish va yakun ham, o‘zaro parallel xususiyatlarga ega bo‘ladi. Yaqinda bir birodar Vahiy kitobining to‘qqizinchi bobidagi birinchi voy bilan bog‘liq bir necha haqiqatlarni ochib berdi; bular Alpha va Omega tamoyili asosida tatbiq etilganda, Vahiy kitobining o‘n birinchi bobidagi “zilzila”ning yana bir chuqur tasdig‘ini ko‘rsatadi. Qo‘shma Shtatlardagi yakshanba qonuni — “zilzila”dir; u ilk bor Fransiya inqilobida, Daniel kitobidagi butparast Rimning payg‘ambarlik tuzilmasini tashkil etgan o‘n xalqning bir qismi bo‘lgan Fransiya qulatilganda, amalga oshgan edi. Shunday qilib, o‘n birinchi bob shaharнинг o‘ndan bir qismi qulaganini aytadi.

> Va o‘sha soatda katta zilzila bo‘ldi, shaharining o‘ndan bir qismi qulab tushdi, va zilzilada yetti ming kishi halok bo‘ldi; qolganlar esa vahimaga tushib, osmonning Xudosiga ulug‘vorlik berdilar. Vahiy 11:13.

Bu oyatdan darhol keyin uchinchi voy islomiyati keladi.

> Ikkinchi voy o‘tib ketdi; mana, uchinchi voy tez orada keladi. Vahiy 11:14.

Peshqadamlar “uchinchi voy” ikkinchi voydan darhol keyin keladi, deb kutgan edilar, biroq “tez” deb tarjima qilingan so‘z to‘satdan va kutilmaganda degan ma’noni anglatadi; bu esa Islomning kutilmagan hujumlariga xos xususiyatdir. Peshqadamlar taxmin qilganlaridek, uchinchi voy 1844-yil 22-oktabrda kelishi kerak emas edi, ammo u kelganida, xuddi 11-sentabr voqealarida bo‘lgani kabi, “to‘satdan va kutilmaganda” yuz berishi lozim edi; shu tariqa yakshanba qonunining zilzilasidan sal oldin yakunlanadigan bir yuz qirq to‘rt mingning muhrlanishining boshlanishi belgilandi.

Yakshanba qonunining “zilzilasi” — “yer” maxluqining silkinishidir, va 11-sentabr voqeasi sodir bo‘lganida, Opa Uayt Rabbiy “yer yuzini dahshatli tarzda silkitish” uchun turganini ta’kidlagan. Muhrlashning boshida ham, oxirida ham, yer maxluqi silkitiladi; shu bois bu “buyuk zilzila”dir.

> “Men buni hech qachon aytmaganman. Men, u yerda qavatma-qavat qad ko‘tarayotgan ulkan binolarga qarar ekanman, shunday deganman: ‘Egamiz yerni qattiq larzaga solish uchun qo‘zg‘alganida, naqadar dahshatli manzaralar yuz beradi! Shunda Vahiy 18:1–3 dagi so‘zlar bajo bo‘ladi.’” Review and Herald, 1906-yil 5-iyul.

Rabbiyning “o‘rnidan turishi” Uning dispensatsion ishida o‘zgarish yuz berganida sodir bo‘ladi; xuddi o‘liklarning hukmi boshlangan 1844-yil 22-oktabrda, Istefan toshbo‘ron qilingan paytdagidek. Tiriklarning hukmi 9/11 kuni boshlanganda, Rabbiy yana o‘rnidan turdi va shunda U yer hayvonini larzaga soldi; xuddi yuz qirq to‘rt mingning muhrlanishi nihoyasida ham shunday qiladiki, o‘shanda U O‘z dispensatsion ishini O‘z jamoatidan hali ham Bobil ichida bo‘lgan boshqa suruviga o‘tkazadi.

Birodar Doniyor kashf etgan narsa — birinchi qayg‘uning xususiyatlaridir; ular tarixga hamda birinchi qayg‘uni bajo keltirgan tarix haqidagi kashshoflarning tushunchasiga muvofiq holda, o‘n birinchi bobdagi “buyuk zilzila”ning shahodatiga mos keladi.

> Va beshinchi farishta karnay chaldi, va men osmondan yerga qulagan bir yulduzni ko‘rdim; va unga tubsizlik qudug‘ining kaliti berildi. Va u tubsizlik qudug‘ini ochdi; va quduqdan ulkan o‘choqning tutuniday bir tutun ko‘tarildi; va quduqning tutuni sababli quyosh ham, havo ham qorong‘ilashdi. Va tutun ichidan yer yuziga chigirtkalar chiqib keldi; va ularga yerning chayonlarida bo‘lgani kabi qudrat berildi. Va ularga yerning o‘t-o‘laniga ham, hech qanday ko‘katga ham, hech qanday daraxtga ham zarar yetkazmaslik buyurildi; balki faqat peshonalarida Xudoning muhri bo‘lmagan odamlargagina zarar yetkazish buyurildi. Vahiy 9:1–4.

Kashshofchilar bu oyatlarni to‘g‘ri ravishda Muhammadning tarixiga tatbiq etdilar: u 570 yilda tug‘ildi, 606 yilda qabilalarni birlashtirdi, 610 yilda ilk vahiyni oldi, 622 yilda Madinaga hijrat qildi, 624 yilda urush harakatlarini boshladi va 632 yilda vafot etdi. “Tubsiz chuqurlik” payg‘ambarlik ma’nosida Shaytonning yangi bir namoyon bo‘lishini ifodalaydi, biroq Muhammad Arabistonda ish boshlagan bo‘lib, u ham ulkan sahrolari sababli tubsizlik deb ataladi.

Muhammad 606-yilda bashoratli podshohga aylandi, yoki unga berilgan nom bilan aytganda, “ishonchli kishi”, o‘sha paytda u Kaabaning “qora tosh” tamal toshini kim qayta joyiga qo‘yishiga ruxsat berilishi kerakligi borasida boshi qotgan turli qabilalar o‘rtasidagi nizoni hal qilgan edi. Kaaba kub shaklidagi bino bo‘lib (shundan “Kaaba” nomi kelib chiqqan, bu arab tilida “kub” degan ma’noni anglatadi), Saudiya Arabistonidagi Makka Buyuk Masjidining markazida joylashgan. Uning balandligi taxminan 43 fut, eni o‘n bir fut va uzunligi 10 fut bo‘lib, granit va marmardan qurilgan hamda usti qora ipak va paxta mato bilan qoplangan. Kaaba Muhammaddan ancha oldin ham mavjud bo‘lgan va islomiy rivoyatga ko‘ra, u dastlab Ibrohim va uning o‘g‘li Ismoil tomonidan Yagona Xudo (Alloh)ga sajda qilish uyi sifatida barpo etilgan. Asrlar davomida u butlar bilan to‘lib ketdi va arab qabilalari tomonidan majusiy ziyoratgoh sifatida foydalanildi.

Ka’ba islom olamining ruhiy markazidir — yakkaxudolikni, birlikni hamda ibrohimiy e’tiqod bilan islom o‘rtasidagi bog‘liqlikni ifodalovchi sodda, qadimiy bir inshoot. Musulmonlar uni so‘zning tom ma’nosida “Xudoning uyi” deb hisoblamaydilar; aksincha, uni ibodat uchun ilohiy ravishda belgilangan markaziy yo‘nalish deb biladilar. Ka’ba vayron qilingan, so‘ngra qayta tiklangan davrda Muhammadning qilgan ishlari uning rahbarligi boshlangan nuqta bo‘ldi.

To‘satdan kelgan sel Ka‘baga zarar yetkazdi va Quraysh qabilasi uni qayta qurdi. Qora toshni (Hajar al-Asvad) yana o‘z burchagiga qo‘yish vaqti kelganda, turli urug‘lar bu sharaf kimga nasib etishi ustida talashib qoldilar. Ular hududga keyin kirib keladigan kishi bunga hukm qilishiga kelishib oldilar. Muhammad kirib keldi va u nizoni donolik bilan hal qildi: u Qora toshni bir mato ustiga qo‘ydi, so‘ng har bir urug‘dan bir vakil uni birgalikda ko‘tarib, birga olib borishini buyurdi, keyin esa uni shaxsan o‘zi o‘rniga qo‘ydi. Bu voqea unga Makka ahli orasida ulkan hurmat va Al-Amin (“Ishonchli”) unvonini keltirdi. Bu ko‘plab xronologiyalarda ta’kidlanadigan nubuvvatdan oldingi muhim voqealardan biridir. “Qora tosh” Islom ustidan bashoratli shoh bo‘lgan Muhammad tomonidan qo‘yilgan tamal toshi edi. Qora tamal toshi Masihning (haqiqiy tamal toshning) ayon qalbakilashtirilgan o‘xshatmasidir, va ko‘p yillar davomida butlarning kiritilishi ortidan Ka‘ba uyining buzilishi ham Muhammad tomonidan hal etildi.

Quraysh Hudaybiyya sulhini buzgach, Muhammad taxminan 10 000 musulmondan iborat qo‘shin bilan Makkaga yurish qildi. Shahar juda kam qarshilik bilan taslim bo‘ldi. So‘ng Muhammad Ka’baga kirib, uning ichidagi 360 butni yo‘q qildi va bu muqaddas maskanni yagona Xudo (Alloh)ga ibodat qilish uchun qayta bag‘ishladi. Shunday qilib, Islomning podshohi Muhammad tamal toshini qo‘ydi va ma’badni butparastlikdan pokladi.

Vahiy kitobida tubsiz chuqurlikdan chiqadigan uchta kuch bor va ularning har biri soxta Masihni ifodalaydi. Ajdarho bo‘lgan Shayton Taxtida va O‘z jamoatida o‘tirgan Eng Oliy Zotga o‘xshash bo‘lishga intiladi.

> Ey tong yulduzi, ey sahar o‘g‘li, osmondan qanday qulagansan! Xalqlarni zaiflashtirgan sen yerga qanday yiqitgansan! Chunki sen yuragingda deding: Men osmonga chiqaman, taxtimni Xudoning yulduzlaridan yuqoriga ko‘taraman; men ham jamoat tog‘iga, shimolning chekkalariga o‘tiraman; bulutlarning yuksakliklaridan yuqoriga chiqaman; men Eng Oliy Zotga o‘xshash bo‘laman. Ammo sen do‘zaxga, chohning chekkalariga tushirilasan. Ishayo 14:12–15.

Vahiy kitobining o‘n birinchi bobida ateizm ajdahosi tubsiz chuqurlikdan chiqdi, katolitsizm maxluqi esa uning o‘limli yarasi tuzalganda tubsiz chuqurlikdan ko‘tariladi.

> Sen ko‘rgan mahluq bor edi, hozir yo‘q, va tubsizlik qa’ridan chiqib, halokatga ketadi; yer yuzida yashovchilar esa, dunyo bunyod etilganidan beri nomlari hayot kitobiga yozilmaganlar, bor bo‘lgan, hozir yo‘q bo‘lgan va yana mavjud bo‘ladigan mahluqni ko‘rganlarida, hayratga tushadilar. Vahiy 17:8.

Katolitsizmning mahluqi uch karra ittifoq amalga oshirilgan paytda, yakshanba qonuni bilan yer yuzining taxtiga ko‘tariladi. Ajdahoga o‘xshab, Katolitsizm o‘zini Xudo deb da’vo qiladi, buni Pavlus juda aniq tarzda ko‘rsatgan.

> Hech kim sizni hech bir yo‘l bilan aldamasin; chunki avval murtadlik yuz bermaguncha va halokat o‘g‘li bo‘lgan gunoh odami oshkor qilinmaguncha, o‘sha kun kelmaydi; u Xudo deb ataladigan yoki sajda qilinadigan har narsaga qarshi turadi va o‘zini ulardan yuqori ko‘taradi; shunday qilib, u go‘yo Xudoday Xudoning ma’badida o‘tirib, o‘zini Xudo ekanini ko‘rsatadi. 2 Salonikaliklarga 2:3, 4.

Ajdaho singari, katolitsizmning maxluqi ham masihga qarshidir; ikkalasi ham o‘zlarini Xudo deb da’vo qiladilar, va ikkalasining ham yakuniy halokati ularning Muqaddas Kitobdagi guvohligi bilan bog‘liqdir, chunki ajdaho do‘zaxga tushiriladi, maxluq esa halokat o‘g‘lidir. Halokat esa yakuniy vayron bo‘lishdir.

> “Masihga qarshining osmonda boshlagan isyonini amalga oshirishga bo‘lgan qat’iyati itoatsizlik farzandlarida amal qilishda davom etadi.” Guvohliklar, 9-jild, 230.

> “Rim papasi orqali, zulmat shahzodasi quvib chiqarilishidan oldin osmon saroylarida amalga oshirilgan ayni ish shu yer yuzida ham davom ettirildi. Shayton osmonda Xudoning qonunini tuzatishga va o‘zicha bir tuzatish kiritishga intildi. U o‘z hukmini Yaratguvchisining hukmidan ustun qo‘ydi, o‘z irodasini Yahovaning irodasidan yuqori qo‘ydi va shu tariqa amalda Xudoni xato qilishi mumkin, deb e’lon qildi. Papa ham ayni shu yo‘ldan boradi va o‘zi uchun xatosizlikni da’vo qilib, Xudoning qonunini o‘z qarashlariga moslashtirishga urinadi; u o‘zini osmon va yer Rabbiyning nizomlari hamda amrlarida ko‘rayotgan xatolarini tuzatishga qodir, deb hisoblaydi. U amalda dunyoga shunday deydi: Men sizlarga Yahovanikidan ko‘ra yaxshiroq qonunlar beraman. Bu osmon Xudosiga naqadar dahshatli haqoratdir!” Signs of the Times, November 19, 1894.

Yettinchi asr tarixida Muhammad orqali ifodalangan Islom ham Muhammadga berilgan kalit burilganda tubsizlik qa’ridan chiqdi. Chuqur ochilganda, quyoshni va havoni qorong‘ilashtirgan “tutun” chiqdi. Ilk kashshoflar chuqurni ochgan “kalit” Naynavo jangi bo‘lganini to‘g‘ri aniqlagan edilar.

Vahiy kitobining to‘qqizinchi bobidagi dastlabki uch oyatga, kashshoflar tushunchasi nuqtayi nazaridan va bashoratning uch karra tatbiqi kontekstida yondashganimizda, birinchi voyga taalluqli bo‘lgan hamda o‘sha oyatlarda ifodalangan bashoratli xususiyatlar, buyuk zilzila paytida “tez” keladigan uchinchi voyning bashoratli xususiyatlarini timsol qiladi. Yakshanba qonuni Naynavo jangi orqali ifodalanadi.

Butrus Neshvillga olov sharlarining yog‘ilishi haqidagi soxta bashoratni tuzatish uchun mas’uldir va u Ellen Uaytning Neshvill ustiga olov sharlarining yog‘ilishi haqidagi ogohlantirishini to‘g‘ri qo‘llash “butparastlikka deyarli to‘la berilib ketgan minglab shaharlarning vayron qilinishi”ning boshlanishini belgilashini tan oladi.

Nashvildagi olov sharlar shaharlarga keladigan vayronagarchilik davrining boshlanishini belgilaydi, va u, shuningdek, qisqa yarim tun faryodi xabarining e’lon qilinishi boshlanishini ham belgilaydi. O‘sha xabar Islom tomonidan kutilmagan hujum bilan boshlanadi va davr buyuk zilzila paytida Islom tomonidan kutilmagan hujum bilan yakunlanadi. Yarim tun faryodining e’lon qilinishi davri 9/11 da Islomning kutilmagan hujumi bilan boshlangan yuz qirq to‘rt ming kishining muhrlanish vaqtining yakunini belgilaydi.

Shundan so‘ng, yuz qirq to‘rt ming kishining muhrlanishi Balom va eshak haqidagi chiziqqa muvofiq ravishda boshlandi; u yerda Yakshanba qonunida yakun topadigan uchta zarba mavjud, biroq ikkinchi kutilmagan hujum qadimiy ulug‘vor yurtga qarshi 2023-yil 7-oktabrni, so‘ng esa Nashvilldagi olov sharlarini o‘z ichiga oladi. Barcha chiziqlar o‘zaro mos keladi, va Butrus shuni tushunadiki, sochilib ketgan javohirlarni yig‘ib, ularni qutiga tashlayotgan kir cho‘tkali odam sifatida tasvirlangan bu haqiqatlarning ochib berilishi Yahudo qabilasining Arslonining ishidir.

Yahudo Arsloni Peterning Nashville haqidagi tuzatilgan xabarini Doniyol 11-bobning qirqinchi oyatidagi yashirin tarixda ifodalangan bir yuz qirq to‘rt mingning muhrlanishining yakuniy davrida sodir bo‘luvchi hodisa sifatida, yanada aniqrog‘i esa, o‘sha bobning o‘n birinchi oyatidan o‘n beshinchi oyatigacha ifodalangan yashirin tarix qismida sodir bo‘luvchi hodisa sifatida belgilaydi. O‘sha oyatlarda Rafiya jangi va Panium jangi o‘n oltinchi oyatdagi Yakshanba qonuniga olib boradi, u esa Aktium jangi orqali ifodalangan. Panium jangi Yakshanba qonunida Aktium jangiga qo‘shilganda, Naynavo jangi ham takrorlanadi.

Islomning shohi bo‘lgan Muhammadga berilgan “kalit”; uning nomi nafaqat Islomning xususiyatini, balki Naynavo jangi bilan belgilangan halokat o‘rnini ham ifodalaydi. Shohning nomi “ibroniy tilida Abaddon,” va “yunon tilida esa uning nomi Apollyon”dir. Yunoncha va ibroniycha Eski va Yangi Ahdlarni ta’kidlaydi hamda bizga Abaddon “halokat o‘rni” degan ma’noni, Apollyon esa “halok qiluvchi” degan ma’noni anglatishini bildiradi. Vahiy kitobining to‘qqizinchi bobi o‘n birinchi oyatida Islom ustidan hukmron bo‘lgan shoh Muhammaddir, biroq u ayni paytda Shayton bo‘lgan “tubsiz chohning farishtasi” hamdir. Qanday qilib papa yer yuzida Shaytonning o‘ng qo‘li bo‘lgan daxriy Masih bo‘lsa, xuddi shuningdek Muhammad ham tubsiz chohning farishtasi bo‘lgan Shayton tomonidan bevosita boshqariladi.

Yakshanba qonuni paytida uch karra ittifoq dunyo ustiga majburan yuklanadi va shu tariqa 1798-yilda papalikka berilgan, Zulmat Asrlarining nihoyasini belgilagan halokatli yara tuzaladi. Halokatli yara tuzalgach, Zulmat Asrlarining ikkinchi davri yetib keladi va Yakshanba qonuni bo‘lmish buyuk zilzila chog‘ida Islom kalitni buraydi, hamda o‘choqdan chiqqandek tutun ko‘tarilib, zulmat qaytib kelar ekan, quyosh va yulduzlarni to‘sib qo‘yadi. Naynavo jangi Yakshanba qonuni paytida takrorlanadi, chunki aynan o‘sha ikkinchi zulmat davrini olib kiradigan kalitdir. U yerda milliy murtadlik ortidan milliy halokat keladi. U yerda “faol despotizm” to‘la hukmronlik qiladi, chunki Naynavo jangida quyosh va yulduzlarni qoraytiradigan Islom tutuni yonayotgan o‘choq kabidir. “Yonayotgan o‘choq” Ibrohim bilan tuzilgan Xudo ahdining bir unsuri edi.

> Quyosh botib, qorong‘i tushganida, mana, tutunli o‘choq va yonib turgan mash’al o‘sha bo‘laklar orasidan o‘tdi. Ibtido 15:17.

Abramning ahd qurbonliklari orasidan o‘tgan tutunli o‘choq o‘n uchinchi oyatdagi parchada tasvirlangan Misrdagi qullikni ifodalagan edi.

> Va U Abramga dedi: “Aniq bilginki, sening zurriyoting o‘zlariniki bo‘lmagan yurtda musofir bo‘lur, ularga xizmat qilur, va ular to‘rt yuz yil davomida zulm ostida bo‘lur.” Ibtido 15:13.

“Yonib turgan o‘choq”, masalan, Doniyor kitobining uchinchi bobidagi Navuxadnazar o‘chog‘i, Shadrax, Meshax va Abednagoga xos bo‘lgan holat singari, qullik va asoratni ifodalaydi.

> “Ammo o‘zlariga belgilangan yo‘lning keng doirasida yulduzlar kabi, Xudoning niyatlarida na shoshilish bor, na kechikish. Buyuk zulmat va tutunli tandir timsollari orqali Xudo Ibrohimga Isroilning Misrdagi qulligini ochib bergan va ularning musofirlik vaqti to‘rt yuz yil bo‘lishini e’lon qilgan edi. “Shundan keyin esa,” degan edi U, “ular katta boylik bilan chiqib ketadilar.” Ibtido 15:14.” Iso hayoti, 33.

> Lekin Egamiz sizlarni oldi va sizlarni temir o‘choqdan, ya’ni Misrdan olib chiqdi, toki bugun bo‘lib turganingizdek, Unga meros xalqi bo‘lishingiz uchun. Qonunlar takrori 4:20.

To‘qqizvoning jangining kaliti burilganda quyosh va oyni qoraytiradigan tutun, Yakshanba qonuni paytida jiddiy tarzda boshlanadigan ta’qibni aniqlab beradi. Shunday qilib, Qorong‘u asrlar davridagi ta’qib yana takrorlanadi. Kashshoflar To‘qqizvo jangi 627-yilda Islomni birinchi voy sifatida bashoratli tarixga olib kirgan “kalit” ekanini to‘g‘ri aniqlagan edilar. Bu jang Rim bilan Fors o‘rtasida bo‘lgan bo‘lib, u Rimning g‘alabasini ifodalagan, biroq u Pirr g‘alabasi deb ataladigan narsa edi. Ya’ni g‘olibning o‘ziga aslida zarar keltiradigan g‘alaba. Bu ibora Epir podshohi Pirrning bir g‘alabasidan kelib chiqqan. Rimliklarga qarshi bo‘lgan ikki jangdan so‘ng (miloddan avvalgi 280-yildagi Herakleya va miloddan avvalgi 279-yildagi Askulum), u Rim qo‘shinini mag‘lub etdi, ammo o‘z qo‘shinlarining juda katta qismini yo‘qotdi. Rivoyatga ko‘ra, shundan keyin u shunday degan: “Yana shunday bir g‘alaba bo‘lsa, biz halok bo‘lamiz.”

Naynava jangi Rim uchun strategik g‘alaba bo‘ldi, biroq u tugagach, na Rimda va na Forsda Islomning hujumkor bosqiniga bundan keyin samarali ravishda qarshilik ko‘rsatish qudrati qoldi. Naynava jangining zamonaviy bajo bo‘lishida Fors — Amerika Qo‘shma Shtatlari, Rim esa papalikdir. Ikki shoxli qudrat sifatidagi Midiya-Fors Amerika Qo‘shma Shtatlarining ikki shoxli qudratini ifodalaydi. Yakshanba qonuni vaqtida Amerika Qo‘shma Shtatlari shunchaki bitta shoxdir, chunki yakshanba qonuniga olib boruvchi jarayonda hayvonning surati shakllantirilgan bo‘ladi va bu shakllanish har ikkala shoxni biriga birlashtirishdan iboratdir. Doniyor sakkizinchi bobda Midiya-Fors imperiyasini ifodalovchi ikki shox bor va fors shoxi keyinroq ko‘tarilgan.

> Shunda men ko‘zlarimni ko‘tardim va qaradim, va mana, daryo oldida ikki shoxli bir qo‘chqor turar edi; ikkala shoxi ham baland edi, ammo biri ikkinchisidan balandroq edi, va balandroqrog‘i keyinroq chiqdi. Doniyor 8:3.

Qo‘shma Shtatlarning respublikachilik va protestantizm degan ikki shoxi, jamoat va davlat hayvonning suratini hosil qilish uchun birlashganda, bir bo‘lib qo‘shiladi. O‘sha shakllanish yakshanba qonuni orqali hayvonning tamg‘asi majburan joriy etilganda to‘liq nihoyasiga yetadi. Bu Qo‘shma Shtatlarni yakshanba qonuni paytida shunchaki Fors ekanini ko‘rsatadi. Fors Naynavo jangida Rim tomonidan mag‘lub etilgan. Rim Forsni qanday mag‘lub etgani tarixiy jihatdan ahamiyatlidir, chunki bu Rim imperatori Gerakliyning harbiy yurishlari bilan bog‘liqdir.

Oddiy qilib aytganda, Gerakliy to‘g‘ridan-to‘g‘ri oldinga boruvchi hujumni emas, balki kutilmagan zarbani amalga oshirdi. Bu kutilmaganlikni ta’minlash yo‘lidagi sa’y-harakatlari tarixda qayd etilgan. Kutilmaganlik uning qishda hujum qilish haqidagi qarorini ham o‘z ichiga olgan edi; bu o‘sha tarixiy davrlarda odatiy hol emas edi, ammo masala shu bilan tugamadi. Gerakliy milodiy 627-yil sentyabr oyining o‘rtalarida shimoldan (Arman tog‘liklaridan) bosqinini boshladi. Janubga, bevosita Fors poytaxti Ktesifon tomon olib boradigan kutilgan yo‘lni tanlash o‘rniga, u keng yoy bo‘ylab harakatlanib, chegara hududlari bo‘ylab janubi-sharqqa yo‘naldi (taxminan hozirgi Turkiya-Eron chegarasi). So‘ng u janub va g‘arbga burilib, 627-yil 1-dekabrda Katta Zab daryosini kesib o‘tdi. Bu uning qo‘shinini qadimgi Naynavo xarobalari yaqinidagi Naynavo platosiga (Tigr daryosining sharqiy sohili) olib keldi. Bu harakat Fors qo‘shinlariga nisbatan janubdan shimolga qarab bo‘lgan edi — forslar kutganining mutlaqo aksi. Ular Gerakliy Ktesifon tomon janubga bosimni davom ettiradi, deb kutgan edilar. Bu Fors qo‘mondoni Raxzodni hushyor tortishga ulgurmasidan qo‘lga oldi va uni Gerakliyni noqulay hududga quvishga majbur qildi. Bu rimliklarga Naynavo yaqinidagi tekisliklarda jang maydonini tanlash imkonini berdi. Bu manevr rimliklarning Fors kuchlari orasida qamalib qolishining oldini oldi va zarurat tug‘ilganda ularga chekinish yo‘lini ham saqlab qoldi. Jang kuni tushgan tuman hamda haqiqiy to‘qnashuv chog‘ida qo‘llangan soxta chekinish taktikasi bilan birgalikda, kutilmaganlikning bir necha qatlamlari mavjud edi. Qishda amalga oshirilgan bu jasoratli bosqin va Fors hududining ichkarisiga chuqur kirib boruvchi qanotdan aylanib o‘tish yo‘li Gerakliyning eng buyuk harbiy yutuqlaridan biri, deb hisoblanadi. Bu Forsning o‘ziga bo‘lgan ishonchini parchalashga yordam berdi va uzoq davom etgan urushdagi rimliklarning yakuniy g‘alabasiga katta hissa qo‘shdi.

> “Ninova jangida, tong yorishidan to o‘n birinchi soatgacha shiddat bilan olib borilgan o‘sha jangda, sinib yoki yirtilib ketganlari bundan mustasno, forslarning yigirma sakkizta bayrog‘i qo‘lga olindi; ularning qo‘shinining eng katta qismi qirib tashlandi, va g‘oliblar (rimliklar) o‘zlarining yo‘qotishlarini yashirgan holda, tunni jang maydonida o‘tkazdilar. Ossuriyaning shaharlari va saroylari ilk bor rimliklarga ochildi.

> “Rim imperatori o‘zi erishgan fathlar orqali quvvatlanmadi; ayni bir paytda va ayni bir vositalar orqali Arabistondan kelgan son-sanoqsiz sarasenlar uchun ham yo‘l tayyorlandi; ular o‘sha o‘lkadan chiqqan chigirtkalardek, o‘z yurishlari davomida qorong‘i va aldamchi muhammadiylik aqidasini yoyib, tez orada ham Fors, ham Rim imperiyasini qoplab oldilar.

> Bu haqiqatning bundan ham to‘laroq tasvirini, oldingi iqtiboslar olingan Gibbonning bob yakunidagi so‘zlaridan ortiqroq tarzda istash mumkin emas. “Garchi Gerakliy bayrog‘i ostida g‘olib bir lashkar tuzilgan bo‘lsa-da, bu g‘ayritabiiy sa’y-harakat ularning kuchini ishga solishdan ko‘ra ko‘proq holdan toydirgandek ko‘rinadi. Imperator Konstantinopol yoki Quddusda zafar quchayotgan bir paytda, Suriyaning chegaralaridagi noma’lum bir shahar sarasenlar tomonidan talandi, va ular unga yordamga ilgarilagan ayrim qo‘shinlarni qirib tashladilar,—odatiy va arzimas bir voqea edi, agar u ulkan bir inqilobning debochasi bo‘lmaganida. Bu qaroqchilar Muhammadning rasullari edi; ularning jununli shijoati sahrodan bosh ko‘targan edi; va hukmronligining so‘nggi sakkiz yilida Gerakliy forslardan qutqarib olgan ayni viloyatlarni arablarga boy berdi.

> “‘Maskarabozlik va jazava ruhi, uning maskani osmonlarda emas,’ yer yuziga qo‘yib yuborildi. Tubsiz chuqurni ochish uchun faqat bir kalit kerak edi, va o‘sha kalit Xusravning qulashidir. U Makkalik noma’lum bir fuqaroning maktubini mensimay yirtib tashlagan edi. Ammo u o‘zining ‘shon-shuhrat alangasi’dan hech bir ko‘z teshib kira olmaydigan ‘zulmat minorasi’ga qulaganida, Xusravning nomi to‘satdan Muhammadning nomi oldida unutilishga yuz tutdi; va yarim oy go‘yo yulduzning qulashini kutib, shundan keyingina ko‘tariladigandek tuyuldi. Xusrav, to‘liq tor-mor etilib va saltanatidan mahrum bo‘lgach, 628-yilda o‘ldirildi; 629-yil esa ‘Arabistonning fath etilishi’ va ‘muhammadiylarning Rim imperiyasiga qarshi birinchi urushi’ bilan belgilanadi. ‘Va beshinchi farishta karnay chaldi, va men osmondan yerga tushgan bir yulduzni ko‘rdim; va unga tubsizlik qudug‘ining kaliti berildi. Va u tubsizlik qudug‘ini ochdi.’ U yerga quladi. Rim imperiyasining qudrati holdan toyganida va Sharqning buyuk shohi o‘zining zulmat minorasida o‘lik yotganida, Suriyaning chegaralaridagi noma’lum bir shaharchaning talon-toroj qilinishi ‘ulug‘ bir inqilobning debochasi’ bo‘ldi. ‘Qaroqchilar Muhammadning havoriylari edi, va ularning telbavor jasorati sahrodan bosh ko‘tardi.’” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 495–497.

Ninovoning jangi yakshanba qonuni paytida zamonaviy Rimning Amerika Qo‘shma Shtatlari ustidan g‘alaba qozonishini ifodalaydi, biroq bu Pirrcha g‘alabadir, chunki Rim ustidan bosqichma-bosqich hukm yakshanba qonunidan boshlanadi.

Xusrav Fors imperiyasining boshlig‘i edi; demak, yakshanba qonuni paytida Qo‘shma Shtatlarning qulashi bilan ifodalanadigan Fors, Muqaddas Kitob bashoratidagi oltinchi shohlik qulagan paytda tubsiz chohni ochadigan kalitdir. U Doniyor o‘n birinchi bobning o‘n oltinchi, o‘ttiz birinchi va qirq birinchi oyatlaridagi, shuningdek, Vahiy o‘n uchinchi bob o‘n birinchi oyatidagi yakshanba qonunini ifodalaydi.

Xuddi shu oyatlar va tarix haqida kashshof Stiven Haskellning izohlariga e’tibor bering:

> “Arablar, yoki saratsenlar, bundan ilgari yer yuzida hech qanday ta’sir o‘tkazmagan edilar. Xalqlar tarixida bu sahro erkin odamlari deyarli e’tiborga olinmay o‘tib ketgan edi. Muhammadchilik tarqoq qabilalarni birlashtirdi va ularni xalqlarni zabt etuvchilar sifatida oldinga yubordi. Saratsenlar qurollariga hamroh bo‘lgan shiddatli taraqqiyot, ko‘p jihatdan, rimliklar bilan zamonaviy Fors imperiyasining boshlig‘i Xusrav o‘rtasidagi nizodan kelib chiqqan edi. Bu nizo keyingisining qulashi bilan tugadi. Zamonaviy Fors Muhammadning qudratini tiyib turuvchi to‘siq devor bo‘lib turgan edi; ammo o‘sha qudrat qulagach, to‘siq yo‘qoldi, ‘tubsiz chuqurlik’ ochildi va saratsenlar dunyoni toshqinday bosib ketdilar. ‘Tubsiz chuqurlik ochilganda, quyoshning yuzini berkitib yuborgan bir tutun ko‘tarildi.’ Bu kuchli bir timsoldir; u Muhammadchilikning yer yuzi bo‘ylab yoyilar ekan, zulmat keltiruvchi ta’sirini ifodalaydi.” Stephen Haskell, The Story of the Seer of Patmos, 164, 165.

Rim tarixidagi o‘sha to‘siq devor — yakshanba qonuni joriy etilganda olib tashlanadigan cherkov bilan davlatning ajratilishi devoridir. Rimning Naynavo jangida Fors ustidan qozongan pirrik g‘alabasining yana bir qatlami ham bor, chunki bundan oldin ham bir Naynavo jangi bo‘lgan bo‘lib, u Alfa’ni ifodalaydi, 627-yildagi jang esa Omega’ni ifodalaydi. O‘sha jang miloddan avvalgi 612-yilda bo‘lib o‘tgan edi; ular bir-biridan taxminan o‘n ikki yuz yil ajralib turadi. O‘sha jangda Ossuriya uch tomonlama konfederatsiya tomonidan mag‘lub etildi va bu Ossuriya imperiyasining yakunini belgiladi.

A. T. Jons Naynavoning alfa jangiga oid shunday izoh beradi:

> “Ossuriya hukumatidagi ishlar yomondan battarroqqa qarab ketdi, shunday qilib miloddan avvalgi 612-yilda ayni o‘sha uch mamlakat tomonidan, bu safar Nabopolassarning o‘zi boshchiligida, yana bir ulkan qo‘zg‘olon ko‘tarildi. Bu safargi qo‘zg‘olon to‘la muvaffaqiyat qozondi: Naynavo xarobalar uyumiga aylantirildi; va Ossuriya imperiyasi uch buyuk bo‘lakka bo‘lindi,—shimoli-sharq va olis shimolni egallagan Midiya, Elamni hamda Furot va Dajlaning barcha tekisliklari va vodiylarini egallagan Bobil, va Furotning g‘arbidagi butun mamlakatni egallagan Misr. Bobil bilan Midiya o‘rtasidagi bu ittifoqning muhri Midiya shohining qizining Nabopolassarning o‘g‘li Navuxadnazar bilan nikohlanishi bo‘ldi. Misr shohi Fir’avn-Nexo Ossuriyaga qarshi ittifoqdagi o‘z ulushini ado etish jarayonida Ossuriya shohiga qarshi Furot bo‘yidagi Karkamishga qarshi jang qilish uchun yo‘lga chiqqan edi; o‘sha paytda Yahudo shohi Yo‘shiyo unga qarshi jang qilish uchun chiqib, Magiddoda halok bo‘ldi. So‘ngra bu g‘arbiy hududlarning barchasi Misr shohiga taalluqli bo‘lgani sababli, u fath orqali qo‘lga kiritilgan qonuniy hukmronlik huquqini amalga oshirar ekan, Yo‘shiyoning o‘g‘li Shallumni Yahudo shohi bo‘lishdan chetlatdi va uning o‘rniga Eliyaqimni Yahudo shohi qilib tayinlab, ismini Yo‘yaqim deb o‘zgartirdi hamda yerga soliq soldi.” 1 Solnomalar 3:15; 2 Shohlar 23:31–35.” A. T. Jones, Review and Herald, 1898-yil 15-mart.

Miloddan avvalgi 612-yildagi Naynavoning alfa jangida Ossuriya imperiyasi nihoyasiga yetdi, xuddi Muqaddas Kitob bashoratidagi oltinchi shohlik Yakshanba qonuni paytida nihoyasiga yetgani kabi. Jangdagi g‘olib Bobil, Misr va Midiyadan iborat uch tomonlama ittifoq edi. O‘sha davr urushlari davomida shoh Yushiyo Magiddoda halok bo‘ladi va shu tariqa Armageddonning timsoli bo‘ladi. 627-yildagi Naynavoning omega jangida uchinchi voyga mansub Islom qo‘yib yuboriladi, chunki Konstitutsiyadagi himoya devori olib tashlanadi; bu, Haskell qayd etganidek, Forsning mag‘lubiyati bilan himoya qiluvchi “to‘siq devori” olib tashlanganining timsoli sifatida ko‘rsatilgan. Shoh Yushiyoning Magiddoda halok bo‘lishi Naynavoning birinchi jangini oxirgi kunlardagi ikkinchi jang ekanini ko‘rsatadi. Naynavoning 627-yildagi ikki jangidan oxirgisi, ya’ni kalit burilib, tubsiz choh ochiladigan paytdagi jang, oxirgi kunlardagi birinchisidir, chunki birinchi oxirgi bo‘ladi. Ossuriya bilan uch tomonlama ittifoq o‘rtasidagi Naynavoning birinchi jangi Armageddonga olib boradi. Ikkinchi Qorong‘u asrlar davri Naynavo jangi bilan boshlanadi va Naynavo jangi bilan tugaydi.

Vahiyning to‘qqizinchi bobi birinchi voyisi bo‘lgan beshinchi karnayning voqealari, kashshoflar tushunganidek, Vahiy kitobidagi har qanday parchaga nisbatan eng ravshan tarixiy guvohlik edi. Uriah Smith bu haqiqatni quyidagicha ifodalaydi:

> “‘1-OYAT. Va beshinchi farishta karnay chaldi, va men osmondan yerga tushgan bir yulduzni ko‘rdim; va unga tubsiz chuqurning kaliti berildi.’”

> “Bu karnayning tafsiri uchun biz yana janob Keithning yozuvlariga murojaat qilamiz. Bu muallif haqqoniy ravishda shunday deydi: ‘Apokalipsisning boshqa biror qismi haqidagi talqinchilar o‘rtasida, beshinchi va oltinchi karnaylarning, yoki birinchi va ikkinchi voylarning, sarasenlar va turklarga tatbiq etilishi borasidagi kabi deyarli bunday bir xilda yakdillik yo‘q. Bu shunchalik ravshanki, uni deyarli noto‘g‘ri tushunish mumkin emas. Har birini belgilash uchun bir-ikki oyatgina emas, balki Vahiyning to‘qqizinchi bobi butunlay, teng qismlarga bo‘lingan holda, ikkalasining ham tavsifi bilan banddir.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 495.

Butrus Paniumda Nashvilning olovli sharlarining xabarini tuzatish mas’uliyati bilan turibdi, va birinchi ofatning unsurlari yaqin orada keladigan Yakshanba qonunining unsurlari bilan mukammal tarzda mos kelishi ilk bor ko‘rinadi. Yahudo qabilasining Arsloni bu tushunchani O‘zi allaqachon o‘rnatgan boshqa bashorat yo‘nalishlariga muvofiq ravishda muhrdan chiqardi. Tarixchilar 627-yilda Rim tomonidan forslar ustiga amalga oshirilgan kutilmagan hujumning ahamiyatiga guvohlik beradilar, va ular buni qilganlarida, hujum vaqti kelguniga qadar yashirin qolish uchun qishda Herakliyning Forsning atrofi va orqa tomonlari bo‘ylab qilgan harakatlarini bir hiyla sifatida qayd etdilar.

Opa Uayt bizga Rim shunchaki “qulay mavqe”ni kutayotganini, so‘ng esa zarba berishini ma’lum qiladi.

> “Xudoning Kalomi yaqinlashib kelayotgan xavf haqida ogohlantirish bergan; agar bu ogohlantirish e’tiborsiz qoldirilsa, protestant dunyosi Rimning niyatlari aslida nimaligini faqat tuzoqdan qochib qutulish uchun juda kech bo‘lgandagina bilib oladi. U sokinlik bilan qudratga ega bo‘lib bormoqda. Uning ta’limotlari qonun chiqaruvchi majlislarda, jamoatlarda va insonlar qalbida o‘z ta’sirini ko‘rsatmoqda. U o‘zining baland va ulkan inshootlarini barpo etmoqda; ularning maxfiy qa’rida uning avvalgi ta’qiblari yana takrorlanadi. U yashirincha va hech kim sezmagan holda, vaqti kelib zarba berish uchun o‘z maqsadlarini ilgari surishga xizmat qiladigan kuchlarini mustahkamlamoqda. U istaydigan narsa faqat qulay mavqedir, va bu allaqachon unga berilmoqda. Biz tez orada Rim unsurining maqsadi nima ekanini ko‘ramiz va his qilamiz. Kimki Xudoning Kalomiga ishonsa va unga itoat etsa, shu tariqa malomat va ta’qibga duchor bo‘ladi.” The Great Controversy, 581.

Imperator Irakliyda bo‘lgani kabi, papalik ham Ishayo kitobining yigirma uchinchi bobi bajo bo‘lishi doirasida, ya’ni Muqaddas Kitob bashoratining oltinchi shohligi tarixi uchun Tir fohishasi unutiladigan davrda, o‘z maqsadi sari “yashirincha va kutilmaganda” harakat qilib kelmoqda. Irakliyning maxfiy va kutilmagan hujumi — dunyoning 1798-yildan to Yakshanba qonunigacha bo‘lgan davrda papalikni unutishidir. Qoida ustiga qoida tarzida, birinchi qayg‘u uchinchi va oxirgi qayg‘uni ifodalaydi. Birinchi qayg‘uda Islom tarixi hamda bir yuz qirq to‘rt mingning muhrlanish davri bilan hamohang bo‘lgan bir e’lon qilinadi.

> Va ularga buyurildiki, yerning o‘t-o‘laniga ham, hech qanday ko‘k narsaga ham, hech qanday daraxtga ham zarar yetkazmasinlar; balki faqat peshonalarida Xudoning muhri bo‘lmagan odamlargagina. Va ularga shunday berildiki, ular o‘ldirilmasin, balki besh oy azob cheksinlar; va ularning azobi chayon odamni chaqqandagi azobga o‘xshar edi. Va o‘sha kunlarda odamlar o‘limni izlaydilar, ammo uni topa olmaydilar; o‘lishni istaydilar, lekin o‘lim ulardan qochadi. Vahiy 9:4–6.

Yaqinlashib kelayotgan Yakshanba qonuni bo‘lgan Naynavo jangida kalit burilishidan oldin, bir yuz qirq to‘rt ming allaqachon muhrlangan bo‘ladi. Yakshanba qonuni paytida, Neshvilning olovli sharlaridan boshlangan shaharlarning vayron qilinishi “besh oy”lik bir davr sifatida tasvirlanadi; shu davrda urush avj oladi va beshinchi muhrda O‘rta asr shahidlariga berilgan javobning bajo bo‘lishi sifatida papalikning ikkinchi qonli qirg‘ini boshlab yuboriladi.

> Va U beshinchi muhrni ochganida, men qurbongoh ostida Xudoning kalomi va o‘zlari tutib turgan shahodat uchun o‘ldirilganlarning jonlarini ko‘rdim. Ular baland ovoz bilan faryod qilib, dedilar: “Ey muqaddas va haqiqiy Rabbiy, qachongacha Sen yer yuzida yashovchilar ustidan hukm chiqarmaysan va qonimiz uchun qasos olmaysan?” Va ularning har biriga oq liboslar berildi; hamda ularga yana bir oz vaqt orom olishlari aytildi, toki ular kabi o‘ldirilishi lozim bo‘lgan hamxizmatkorlari va birodarlari soni ham to‘lsin. Vahiy 6:9–11.

Qorong‘u asrlar shahidlari Zamonaviy Rimning yakshanba qonuni inqirozi davridagi shahidlarini timsollovchi birinchi guruhdir. O‘sha inqiroz yetib kelishidan oldin bir yuz qirq to‘rt ming muhrlanadi, va o‘sha muhrlanish jarayoni 9/11 da uchinchi voyga mansub Islomning kirib kelishi hamda kechki yomg‘irning sepilishi bilan boshlangan. Birinchi Qorong‘u asrlar shahidlari papalik qachon hukm qilinishi haqida so‘raganlarida, ularga Qorong‘u asrlar takrorlanganda shahidlarning ikkinchi guruhi bo‘lishi aytilgan edi; bu esa tez orada keladigan yakshanba qonunida Naynavo jangining kaliti bajo bo‘ladigan paytdir. Shahidlarning ikkinchi guruhi to‘lib bo‘lishidan oldin bir yuz qirq to‘rt ming muhrlanadi, va 9/11 da boshlangan o‘sha muhrlanish davri beshinchi muhrda ko‘rsatilgan, chunki u yerda bayon etilgan suhbat Vahiy kitobining oltinchi bobi, TO‘QQIZINCHI oyatdan O‘N BIRINCHI oyatgacha topiladi; shu tariqa muhrlanishning boshlanishi ham, tugashi ham 9/11 bilan belgilangan. Yakun esa Vahiy TO‘QQIZ, O‘N BIR da bayon etilganidek Islomning halokatini kiritadi, va muhrlanganlar Doniyor TO‘QQIZ, O‘N BIR da tasvirlangan Doniyor tajribasini bajo keltirgan bo‘ladilar.

Bu masalalarni keyingi maqolada davom ettiramiz.

Back to Articles