Article

# Yo‘el kitobi va Laodikeyadagi Yettinchi kun Adventistlar jamoati — O‘ttiz oltinchi raqam

O‘ttiz Oltinchi Raqam

Author

Jeff Pippenger

Published

January 27, 2026

Formats

PDF
Word
Song MP3

Jeyms Uayt 1844-yil 22-oktabrdan keyin milleritchilarning tarqalishi deb ta’riflagan “shovqin-suronda” Uilyam Miller 1847-yilda bir tush ko‘rdi va ikki yil o‘tib dafn etildi.

> “Agar Uilyam Miller uchinchi xabarning nurini ko‘ra olganida, unga qorong‘i va sirli bo‘lib ko‘ringan ko‘p narsalar tushuntirib berilgan bo‘lur edi. Ammo uning birodarlari unga nisbatan shu qadar chuqur sevgi va qiziqish bildirayotganlarini da’vo qilar edilarki, u ulardan ajralib keta olmasligini o‘yladi. Uning yuragi haqiqat tomon moyil bo‘lar, so‘ng esa u birodarlariga qarar edi; ular bunga qarshi chiqardilar. Iso Masihning kelishini e’lon qilishda u bilan yelkama-yelka turgan kishilardan u ajralib keta olarmidi? Ular, albatta, uni adashtirib qo‘ymaydilar, deb o‘yladi.”

> “Xudo unga Shaytonning qudrati, o‘lim hukmronligi ostiga tushishiga yo‘l qo‘ydi va uni haqiqatdan muttasil ravishda uzoqlashtirayotganlardan yashirish uchun qabrga bekitdi. Muso Va’da Qilingan Yurtga kirish arafasida xatoga yo‘l qo‘ydi. Shuningdek, men ko‘rdimki, William Miller ham samoviy Kan’onga kirishiga oz qolganda, o‘z ta’sirining haqiqatga qarshi yo‘nalish olishiga yo‘l qo‘yib, xato qildi. Uni bunga boshqalar undadi; buning uchun javobni boshqalar berishi kerak. Ammo farishtalar Xudoning bu xizmatkorining qadrli tuprog‘ini qo‘riqlamoqdalar, va u oxirgi karnay sadosi ostida chiqib keladi.”

> «Mustahkam Poydevor»

> “Men puxta qo‘riqlangan va sobit turgan bir jamoani ko‘rdim; ular jamoatning o‘rnatilgan e’tiqodini beqaror qilmoqchi bo‘lganlarga aslo yon bosmas edilar. Xudo ularga mamnuniyat bilan nazar soldi. Menga uch qadam — birinchi, ikkinchi va uchinchi farishtalarning xabarlari — ko‘rsatildi. Menga hamroh bo‘lgan farishta dedi: ‘Bu xabarlardan bir toshni joyidan qo‘zg‘atadigan yoki bir ignani qimirlatadigan kishining holiga voy. Bu xabarlarning haqiqiy tushunilishi hayotiy ahamiyatga egadir. Jonlarning taqdiri ularning qanday qabul qilinishiga bog‘liqdir.’ Men yana shu xabarlar orqali pastga olib tushirildim va Xudoning xalqi o‘z tajribasini qanchalik qimmatga sotib olganini ko‘rdim. U ko‘p azob-uqubat va qattiq kurashlar orqali qo‘lga kiritilgan edi. Xudo ularni qadamma-qadam boshlab borgan, to U ularni mustahkam, qimirlamas poydevor ustiga qo‘ygunicha. Men ayrim kishilarning poydevorga yaqinlashib, uning asosini tekshirayotganini ko‘rdim. Ba’zilari quvonch bilan darhol uning ustiga chiqib oldilar. Boshqalari esa poydevordan nuqson izlay boshladilar. Ular unda tuzatishlar qilinishini istar edilar, shunda poydevor yanada mukammalroq bo‘lar va xalq ham ancha baxtliroq bo‘lar edi. Ba’zilari uni tekshirish uchun poydevordan tushib, uning noto‘g‘ri qo‘yilganini e’lon qildilar. Ammo men deyarli hammaning poydevor ustida sobit turganini va undan tushganlarni o‘z shikoyatlariga chek qo‘yishga undayotganini ko‘rdim; chunki Xudo Ustoz Me’mor edi, ular esa Unga qarshi kurashayotgan edilar. Ular o‘zlarini shu sobit poydevorga olib kelgan Xudoning ajoyib ishini qayta hikoya qildilar va birlikda ko‘zlarini osmonga ko‘tarib, baland ovoz bilan Xudoni ulug‘ladilar. Bu shikoyat qilgan va poydevorni tark etganlarning ba’zilariga ta’sir qildi, va ular kamtarona nigoh bilan yana uning ustiga chiqdilar.” Early Writings, 258.

## Millerning Ajoyib Ishlari

Uilyam Millerning “ajoyib ishi” “mahkam poydevor”ga olib keldi; bu esa “mustahkam, qimirlamas platforma” edi. “Qimirlamas platforma”ning “poydevori”, shuningdek, 1849-yilda Millerning vafotidan keyin kiritilgan “platforma” hamda “poydevor”ga qilingan keyingi hujum uning tushida aniqlab ko‘rsatilgan.

Uilyam Miller Adventizmning poydevorlarining timsolidir.

U shuningdek 1798 yildan 1863 yilgacha bo‘lgan Milleritlar tarixining ramzidir.

U, shuningdek, 1798 yildan 1844 yilgacha bo‘lgan Millerchilar tarixining ramzidir.

U, shuningdek, 1798-yildan yakshanba qonunigacha bo‘lgan uch farishta tarixining ramzidir.

U 1798-yildan 1844-yilgacha bo‘lgan qirq olti yil bilan ifodalanadi.

U 2,520 va 2,300 bilan bog‘liq holda “220” soni orqali ifodalanadi.

U “yetti vaqt” — 2,520 bilan ifodalangan.

U 2 300 orqali ifodalangan.

Millerning ikkita tushi Doniyor kitobining ikkinchi va to‘rtinchi boblaridagi Navuxadnazarning ikkita tushi orqali timsol qilingan edi.

1798-yillik davr Navuxadnazar bilan boshlanadi va 1863-yilda Belshazzar bilan tugaydi.

1798-yildan yakshanba qonunigacha bo‘lgan davr Nebukadnetsar bilan boshlanib, Belshazar bilan yakunlanadi.

Milleritlar tarixining timsoli sifatida u poydevorlarning timsolidir; bu poydevorlar 2,520 ning alfa-kashfiyoti bilan 2,300 ning omega-kashfiyoti orasida ochilgan haqiqatlarni ifodalaydi. Uilyam Millerning tushiga izoh berar ekan, James White “kalit” Millerning Muqaddas Kitobni o‘rganish usuli ekanini aniqladi. Ushbu metodologiya Millerning yelkasiga qo‘yilgan Dovudning kalitidir, chunki u Ishayo 22:22 1844-yil 22-oktabrda bajo bo‘lgan paytda yakunlangan 2300 yillik bashoratni taqdim etgan edi.

2023 yildan boshlab muhri ochila boshlagan haqiqatlar, allaqachon Habakkukning Jadvallari 95 taqdimotlarida aniqlab berilgan haqiqatlardir va endi o‘sha haqiqatlar “Haqiqat”ning yangi doirasi ichiga joylashtirilmoqda.

2023-yil iyul oyida sahroda yangragan ovozning chaqirig‘i shuni aniqladiki, 2020-yil 18-iyuldagi e’lon uchun tavba qilishi kerak bo‘lganlar uchun yig‘lash va motam zarur edi. Dono bokiralar orasida bo‘ladiganlar Leviticus 26 dagi o‘zlarining tarqatib yuborilganini tan oladiganlarning ibodati bo‘lgan Daniel to‘qqizinchi bobdagi ibodatga muvofiq tavba qilishlari kerak edi.

Miller shunday deydi: “Men shu tariqa o‘zimning ulkan yo‘qotishim va mas’uliyatim sabab yig‘lab, aza tutib turganimda, Xudoni esladim va U menga yordam yuborishini chin dildan so‘radim. Shu zahoti eshik ochildi va bir kishi xonaga kirdi; shunda odamlarning hammasi undan chiqib ketdi; u esa qo‘lida chang cho‘tkasi bilan derazalarni ochib, xonadagi chang va axlatni supurib tozalay boshladi.”

Ochilgan eshik Millernikidir — u “yordam” so‘rab “chin dildan ibodat qilgan” paytdagi yuragi. Laodikeiyaga qaratilgan Sodiq Shohid sifatidagi Iso kirish izlab, yuraklar eshigini taqillatmoqda. Eshik ochilganda ajratish jarayoni boshlandi. Eshik ochilganda “derazalar” ham ochildi, va bu “derazalar” osmonning derazalaridir.

Yuhanno Vahiy kitobining o‘n to‘qqizinchi bobida, kelin o‘zini tayyorlab bo‘lganidan so‘ng darhol, Rabbiy O‘zining oq otli lashkarini ko‘targan paytda osmondagi derazalarning ochilganini ko‘rdi. O‘sha lashkar — qo‘pol sharq shamolining xabariga javoban oyoqqa turadigan Hizqiyolning lashkaridir. O‘sha lashkar — bug‘doy bilan begona o‘tning ajratilishi amalga oshirilganda, jangari jamoatdan zafar qozongan jamoatga aylanadigan jamoatdir. O‘sha ajratilish, shuningdek, Laodikiya tajribasidan Filadelfiya tajribasiga o‘tish sifatida ham ifodalanadi. Miller yuragini ochib, Haqiqiy Shohidning ichkariga kirishiga yo‘l qo‘ydi; U bug‘doy bilan begona o‘tni ajratarkan, shu tariqa O‘zining oq otli lashkarini hayotga ko‘tardi.

2023-yil 31-dekabr kuni, odamlar chiqib ketganidan so‘ng, Kir Supurgi tutgan kishi xonaga kirib keldi va Habakkukning Jadvallaridagi qadimiy haqiqatlarni haqiqatning yangi qolipiga joylashtirar ekan, xato aqidalar chiqindisini olib tashlash ishini boshladi.

> “Najotkor patriarxlar va payg‘ambarlar aytgan narsalarni bekor qilish uchun kelmagan edi; chunki U O‘zi ana shu vakil kishilar orqali so‘zlagan edi. Xudoning Kalomidagi barcha haqiqatlar Undan kelib chiqqan. Ammo bu bebaho gavharlar soxta qotirmalarga joylashtirilgan edi. Ularning qimmatli nuri xatoga xizmat qildirilgan edi. Xudo ularning xato qotirmalaridan chiqarilib, haqiqat doirasiga qayta joylashtirilishini istadi. Bu ishni faqat ilohiy qo‘l bajara olardi. Xato bilan bog‘liqligi tufayli, haqiqat Xudo va insonning dushmani ishiga xizmat qilib kelgan edi. Masih uni Xudoni ulug‘laydigan va insoniyatning najoti uchun xizmat qiladigan o‘ringa qo‘yish uchun kelgan edi.” The Desire of Ages, 287.

2024-yilda o‘rgatilgan ilk haqiqatlardan biri 2020-yil 18-iyuldagi hafsalasizlikning izohi edi. Satr ustiga satr tarzida, har bir islohot qatorining ilk hafsalasizliklari o‘nta bokira haqidagi masalda 2020-yil 18-iyulni asosiy yo‘lbelgisi sifatida belgilashi e’tirof etildi. Hafsalasizlik mavzusi muqaddas ma’bad haqidagi haqiqatni ochadigan “kalit”ga aylandi; holbuki, 1844-yildagi buyuk hafsalasizlikda muqaddas ma’bad hafsalasizlikni ochib bergan “kalit” edi.

Yahudo qabilasining Arsloni bo‘lgan Tuproq cho‘tkali Kishi 2023-yilda Yarim tunda yangragan faryod xabarining muhrlarini ochishni boshladi. Endi biz Millerning tushidagi shunday nuqtaga yetib keldikki, U kattaroq sandiqchani stol ustiga qo‘yib, quyoshdan o‘n barobar yorqinroq porlashi lozim bo‘lgan haqiqatlarni uning ichiga tashlamoqda. O‘sha javohirlardan biri — Uning bashoratli rivoyatdagi kimligi haqidagi vahiydir.

Payg‘ambarlik muhrdan ochilganda, U Yahudo qabilasining Arslonidir; U qadimgi haqiqatlarni olib, ularni “haqiqat”ning uch bosqichidan iborat yangi bir doiraga joylaydi. Bu doira Alfa va Omega, birinchi va oxirgi bo‘lgan Masih orqali bir butun holda saqlanadi. Xudoning Kalomi sifatida U O‘z Kalomining har bir unsurini boshqarib kelgan. Palmoni sifatida esa U har bir jihatni bir matematika tarzida loyihalagan.

Butrus Qaysariya Filippida bo‘lganida, uchinchi soatda U O‘zini Palmoni sifatida tanishtiradi va bunda “payg‘ambarlik fraktallari”ga urg‘u beradi. Masihning payg‘ambarlikning Rabbisi sifatidagi so‘nggi vahiylaridan biri — Matto 16:18 da Butrus orqali ifodalangan payg‘ambarlik fraktallariga berilgan urg‘udir; bu tabiiy olamda oltin nisbat deb ataladigan 1.618 ning timsolidir, ammo Palmoni uni “payg‘ambarlik fraktallari” deb ataydi.

Biz 27 dan 34 gacha bo‘lgan muqaddas hafta ichida joylashgan bashoratli fraktallarni endigina aniqlay boshladik. Yo‘el kitobiga yo‘l olar ekanmiz, u yerga qaytishimizdan oldin, Millerning tushi haqidagi mulohazalarimizga bashoratli fraktallar mavzusidagi urg‘uni qo‘shish zarur edi.

Miller odamlarni “kelib ko‘ringlar” deb chaqirgan davrdan boshlab, hamda Masih — chang cho‘tkasi ko‘targan odam sifatida Millerni “kelib ko‘r” deb chaqirgan davr 1798-yildan Yakshanba qonunigachadir; biroq u shu umumiy tarix ichida 1798-yildan 1863-yilgacha bo‘lgan davrni o‘z ichiga olgan bir fraktalni ham qamrab oladi. U, shuningdek, 11-sentabrdan Yakshanba qonunigacha bo‘lgan yana bir fraktalni, hamda 2023-yildan Yakshanba qonunigacha bo‘lgan yana bir fraktalni o‘z ichiga oladi.

Miller shovqin-suron ichida ko‘zlarini yumganida, u 1849-yil tarixini ifodaladi; o‘sha paytda Rabbiy ishni nihoyasiga yetkazishga urinayotgan edi, ammo behuda. U 2023-yilda tiriltiriladi, chunki u Muso bilan birga ko‘chada o‘ldirilgan Ilyosdir. U 1849-yilda o‘ldi, so‘ngra 2020-yil 18-iyulda yana o‘ldi.

Uning tushi 1847-yilda berildi, so‘ng Rabbiy O‘z qo‘lini ikkinchi marta uzatib, 1850-yilgi jadvalni nashr qildi. Rabbiy yuz qirq to‘rt mingning tarixida O‘z qo‘lini ikkinchi marta uzatganida, Miller tiriltiriladi.

Isroil bilan Yahudoning har ikkisi ham tarqalib ketishining boshlanish nuqtasi Ishayo kitobida bayon etilgan.

> Chunki Suriyaning boshi — Damashq, Damashqning boshi esa — Rasin; va oltmish besh yil ichida Efrayim xalq bo‘lmasligi uchun parchalab tashlanadi. Efrayimning boshi — Samariya, Samariyaning boshi esa — Remaliyo‘g‘li. Agar sizlar ishonmasangizlar, albatta mustahkam turmaysizlar. Ishayo 7:8, 9.

Bu bashorat miloddan avvalgi 742-yilda berildi, va o‘n to‘qqiz yil o‘tgach, miloddan avvalgi 723-yilda Isroil Ossuriylar tomonidan tarqatib yuborildi, so‘ngra oradan qirq olti yil o‘tgach, Yahudo Bobil tomonidan tarqatib yuborildi. Bu uch sana o‘n to‘qqiz yillik bir davrni, undan keyin esa qirq olti yillik davrni ifodalaydi. Ushbu ikki bashorat o‘z navbatida 1798 va 1844-yillarda nihoyasiga yetganida, miloddan avvalgi 742-yildan miloddan avvalgi 723-yilgacha bo‘lgan boshidagi o‘n to‘qqiz yillik davr alfa o‘n to‘qqiz yili bo‘lib, u 1844-yildan 1863-yilgacha bo‘lgan omega o‘n to‘qqiz yilini ifodalagan edi.

Miller omegaga kirganidan besh yil o‘tib vafot etdi, va oradan yetti yil o‘tgach Hiram Edsonning “yetti vaqt” haqidagi maqolalari nashr etildi. Yana yetti yil o‘tgach “yetti vaqt” rad etildi. 1856 yil 1863 yildagi Yakshanba qonunidan oldin kelishi kerak bo‘lgan muhrlash bo‘lishi lozim edi, ammo bunday bo‘lmadi.

Uchinchi farishta 1844-yilda, 1888-yilda va 11-sentabrda keldi. Opa Uayt Nyu-York shahrining ulkan binolari qulaganida, Vahiy kitobining o‘n sakkizinchi bobi birinchi uch oyati amalga oshishini ta’kidlagan.

## Vahiy 18

BIRINCHI OYAT — Va shundan keyin men osmondan tushib kelayotgan, buyuk hokimiyatga ega bo‘lgan boshqa bir farishtani ko‘rdim; va yer uning ulug‘vorligidan yorishdi.

IKKINCHI OYAT — U qudratli ovoz bilan baland xitob qilib dedi: “Ulug‘ Bobil qulab tushdi, qulab tushdi, va jinlarning maskaniga, har bir nopok ruhning makoniga hamda har bir nopok va jirkanch qushning qafasiga aylandi.”

Uchinchi oyat — Barcha xalqlar uning zinosi g‘azabining sharobidan ichdilar, yer yuzining shohlari u bilan zino qildilar, va yer yuzining savdogarlari uning hashamatining mo‘l-ko‘lligi orqali boyib ketdilar.

Qudratli birinchi farishta qo‘lida bir xabar bilan tushib keldi va Yuhannoga borib, kichik kitobni olib uni yeyishi buyurildi. O‘sha birinchi farishta Vahiy kitobining o‘n sakkizinchi bobidagi yer yuzini o‘z ulug‘vorligi bilan yoritadigan farishta bilan ayni ishni bajaradi. Buning sababi shuki, birinchi farishta alfadir, uchinchi farishta esa omegadir, va boshlanish har doim nihoyani tasvirlab beradi.

> “Iso yer yuzida yashovchilarni Uning ikkinchi zohir bo‘lishiga tayyorlanishlari uchun ogohlantirish maqsadida qudratli bir farishtani yubordi. Farishta osmondagi Isoning huzuridan chiqib ketar ekan, uning oldidan nihoyatda yorqin va ulug‘vor bir nur borardi. Menga aytildiki, uning vazifasi yer yuzini o‘z ulug‘vorligi bilan yoritish va insonni Xudoning kelayotgan g‘azabidan ogohlantirish edi.” Early Writings, 245.

Birinchi farishta Vahiy kitobining o‘n sakkizinchi bobi birinchi oyatidadir.

Va shundan keyin men osmondan tushib kelayotgan, ulug‘ qudratga ega bo‘lgan yana bir farishtani ko‘rdim; va yer uning ulug‘vorligidan yoritildi.

Ikkinchi farishta — Vahiy kitobining o‘n sakkizinchi bobi, ikkinchi oyatidir.

Va u qudratli ovoz bilan qattiq nido qilib dedi: “Buyuk Bobil qulab tushdi, qulab tushdi, va jinlarning maskaniga, har bir nopok ruhning makoniga hamda har bir nopok va jirkanch qushning qafasiga aylandi.”

Uchinchi farishta Vahiy kitobining o‘n sakkizinchi bob, uchinchi oyatidir.

Chunki barcha xalqlar uning zinosi g‘azabining sharobidan ichdilar, yer yuzining shohlari u bilan zino qildilar, va yer yuzining savdogarlari uning hashamatining mo‘l-ko‘lligi orqali boyib ketdilar.

Barcha shohlar, uchinchi oyatda timsol qilinganidek, Yakshanba qonuni paytida fohisha bilan zinokorlik qiladilar. Ikkinchi farishtaning xabari shuki, Bobil yiqilgandir, va bu ikkinchi oyatdir. Birinchi farishtaning vazifasi yer yuzini o‘z ulug‘vorligi bilan yoritish edi, va bu birinchi oyatdir. Birinchi oyat 9/11 dir. Ikkinchi oyat — 9/11 dan beri butun insoniyat orasida davom etib kelayotgan ajralish jarayonidir, uchinchi oyat esa Yakshanba qonunidir. Shu sababli, 9/11 uchinchi farishtaning xabaridir, va Yakshanba qonuni ham shundaydir. 9/11 — dastlabki uch oyatda tasvirlanganidek, yaqinlashib kelayotgan Yakshanba qonunining ogohlantirishidir, to‘rtinchi oyatdagi boshqa ovoz esa Yakshanba qonunidir. Vahiy kitobining o‘n sakkizinchi bobidagi birinchi ovoz yaqinlashib kelayotgan Yakshanba qonunining ogohlantirishidir, va o‘sha ogohlantirish Yakshanba qonuni paytida tirik voqelikka aylanadi.

9/11 dan Yakshanba qonunigacha bo‘lgan davr Millerning tushidagi alfadagi “kel va ko‘r”dan omegadagi “kel va ko‘r”gacha bo‘lgan davr orqali timsollanadi. 9/11 bilan Yakshanba qonuni orasida qimmatbaho toshlar Millerning stoliga, xonaning markaziga qo‘yiladi, sochib yuboriladi va ko‘miladi, so‘ngra esa tuproq cho‘tkali odam tomonidan qayta tiklanadi. 1840 yilda kichik kitob bilan tushgan farishta 9/11 da tushgan farishtani ifodalagan birinchi va alfa farishta edi. O‘sha farishta o‘ninchi bobda aniqlanadi; u yerda Yuhannoga kitob shirin bo‘lishi, ammo achchiqqa aylanishi aytiladi.

Yuhanno birinchi farishtaning harakatini, ya’ni Millerchilar tomonidan namoyon etilgan harakatni ifodalar edi, va u ayni paytda bir yuz qirq to‘rt mingning harakatini ham tasvirlar edi. Eng avvalo, u, payg‘ambarlar har doim qilganidek, oxirgi kunlarni ifodalar edi. Shu sababli unga kitob avval shirin, keyin esa achchiq bo‘lishi oldindan aytildi. Millerchilar buni oldindan bilmagan edilar, ammo bir yuz qirq to‘rt ming bundan oldindan xabardor bo‘lishga majburdirlar.

Miller birinchi farishtaning xabarchisi sifatida kichik kitobni yegan kishining bosh timsolidir. Tegirmonchi sifatida u bug‘doyni somondan ajratishi, so‘ng donni unga aylantirib, yeyilishi lozim bo‘lgan nonni tayyorlashi kerak edi. U nonni xonasining o‘rtasiga qo‘yib, istaganlarning barchasini: “kelinglar va ko‘ringlar”, deb chorlab, ulashdi. Ammo farishtaning qo‘lidan kitobni olgan kishining timsoli sifatida Miller, Yuhannoga o‘xshab, birinchi farishtaning ilk kunlaridan ko‘ra ko‘proq uchinchi farishtaning oxirgi kunlariga murojaat qilmoqda. U o‘z tushida xabarini ko‘rinmas qo‘ldan olganini bizga avvaldan ma’lum qiladi. Vahiy o‘ninchi bobdagi birinchi farishtaning qo‘lida kichik bir kitob bor, ammo 1840 yilning alfasiga nisbatan omega bo‘lgan Vahiy o‘n sakkizinchi bobdagi farishtaning qo‘lida biror kitob tasvirlanmagan, Miller olgan kitob esa ana shu — ko‘rinmas qo‘ldan olingan kitobdir. Millerning “kelinglar va ko‘ringlar”i 9/11 dir, kir cho‘tkasi ushlagan odamning “kelinglar va ko‘ringlar”i esa yakshanba qonunidir.

“Kel va ko‘r”ning alfa va omegasi orasida ikkinchi farishtaning xabari turadi, chunki alfa — 9/11 bo‘lib, u o‘n sakkizinchi bobning birinchi oyatidir, ikkinchi oyat esa uchinchi oyat bilan yakunlanadigan ikkinchi farishtadir; bu Yakshanba qonuni va omegadagi “kel va ko‘r”dir. Millerning tushida ikkinchi farishta va Bobilning qulashi “sochib yubormoq” so‘zining yetti marta qo‘llanishi bilan ifodalanadi, butun rivoyat esa haqiqatning xato tomonidan yengib o‘tilishini ko‘rsatadi.

Birinchi va uchinchi farishtalar, tegishlicha, 1840-yil 11-avgustda va 9/11 sanasida qabul qilinib, yeyilishi lozim bo‘lgan xabar bilan tushdilar. Bu ikki sana Vahiy kitobining o‘n sakkizinchi bob, birinchi oyatiga mos keladi.

Asosiy haqiqatlar 1842-yil may oyida nashr etildi; 1843-yildagi kashshoflar jadvali esa Habakkukning ikki jadvalining alifosi bo‘ldi. 2012-yilda Habakkukning Jadvallari 1842-yil may oyiga muvofiq holda nashr etildi.

Millerchilar 1844-yil 19-aprelda o‘zlarining birinchi umidsizliklarini boshdan kechirdilar; bu 2020-yil 18-iyulning timsoli edi. O‘sha paytda ikkinchi farishta yetib keldi va uning kelishi Vahiy kitobining o‘n sakkizinchi bobi, ikkinchi oyatiga muvofiq keldi. O‘sha umidsizlik birinchi farishtaning yakunini belgiladi. O‘sha yerda ikkinchi farishta yetib keldi, bokiralar haqidagi masaldagi kechikish vaqti boshlandi. Birinchi farishtaning tarixi ikkinchi farishtaning tarixi bilan parallel ravishda kechishi lozim, va bu tarzda qo‘llanganda, ikkinchi farishtaning kelishi 1840-yildagi va 11-sentabrdagi birinchi farishtaning kelishi bilan muvofiqlashadi.

Kechikish davri 11-sentabrda yetib keldi; bu 1844-yil 19-aprel bilan timsollangan edi. 11-sentabrda Islomning to‘rtta shamoli qo‘yib yuborildi, so‘ngra esa tiyib turildi. Yuhannoning o‘sha to‘rtta shamoli Ishayoning qattiq shamollari, bashoratning sharq shamoli bo‘lib, muhrlovchi farishta sharqdan ko‘tariladi. U ko‘tarilganda, Sister White’ga ko‘ra, to‘rt marta “ushlang, ushlang, ushlang, ushlang” deb faryod qiladi. Ikkinchi farishtaning kelishi bilan boshlanadigan kechikish davri, bir yuz qirq to‘rt ming kishi muhrlanmaguncha, to‘rtta shamolning tiyib turilishi sifatida tasvirlanadi.

Birinchi umidsizlikdan keyin, Samuel Snow Yarim Tun Nidosi xabarini birlashtirib bayon etishga yetaklandi; shu tariqa u 2023-yil iyul oyidagi sahrodagi ovozni ramziy tarzda ifodaladi.

Exeter lager yig‘ilishida, sinovchi moy asosida bokiralarning ajratilishi, Ahd Xabarchisining ishiga muvofiq ravishda milleritchilarni ham poklab, ham tozaladi. Exeter lager yig‘ilishi muhrlanishni ifoda etdi, chunki o‘sha paytdan boshlab ish 1844-yil 22-oktabrda uchinchi farishta kelguniga qadar to‘lqin misoli, yoxud qudratli bir lashkar kabi olg‘a bordi. Bu tarixning kaliti — ajratilishdir.

Ikkinchi farishta kelganida, birinchi umidsizlik paytidagidek, ajratish ishini amalga oshiradi va bu 22-oktyabr ajralishi bilan yakun topdi. Ikki ajralishning o‘rtasida ikkinchi farishtaning xabari e’lon qilindi. Ikkinchi farishta moyning yakuniy sinovigacha davom etadigan izchil ajratishdir. Moyning yakuniy sinovi uchinchi farishtaning lakmus sinoviga olib boradi. O‘sha lakmus sinovi Iso uchun xoch edi; “moy siqish bog‘i” ma’nosini anglatuvchi Getsemaniya bog‘i esa xochning lakmus sinovidan oldin kelgan, bokiraning moyi sinovi esa 1844-yildagi yopiq eshikdan oldin kelgan.

Hukmdan oldin keladigan, undan so‘ng hukm bilan davom etadigan yakuniy sinov qadimgi Isroil uchun o‘ninchi sinov edi. Shundan so‘ng ularga sahroda o‘lish belgilandi. Xoh Kadesh, xoh Getsemaniya, xoh Exeter bo‘lsin; hukmdan oldingi, ikki toifa ajratib qo‘yiladigan yakuniy sinov 2023 yildan keyingi, yakshanba qonunining yopiq eshik hukmidan oldin keladigan yakuniy sinovni ko‘rsatadi. O‘sha yakuniy sinov muhrlanishdir. Yakuniy yoki oxirgi sinov birinchi sinov mavjudligini anglatadi.

2023-yilda kechikish vaqti nihoyasiga yetdi, chunki Yahudo qabilasining Arsloni kechikishi lozim bo‘lgan vahiyni O‘z qo‘lini olib tashlash orqali muhrdan chiqardi. Shundan so‘ng Samuel Snowning ishi boshlandi.

Agar birinchi va ikkinchi farishtalarning davrini bir-biriga parallel tarzda moslashtirsak, ular Xudoning xalqini xabarni olib yeb qo‘yish haqidagi amrga bergan javoblari orqali sinovdan o‘tkazadigan bir xabar bilan farishtaning tushishini ko‘rsatadi. So‘ng asosiy xabar omma oldiga qo‘yiladi, to asosiy xabar muvaffaqiyatsizlikka uchraguncha. Shundan keyin uchinchi farishta keladi. Uchinchi farishtaning davri miloddan avvalgi 742-yildan miloddan avvalgi 723-yilgacha bo‘lgan, omega o‘n to‘qqiz yil bo‘lgan o‘sha o‘n to‘qqiz yildir.

1844-yildan 1863-yilgacha bo‘lgan davr hamda miloddan avvalgi 742-yildan miloddan avvalgi 723-yilgacha bo‘lgan davr bir-biriga parallel ravishda kechadi, shuningdek, birinchi va ikkinchi farishtalar davrlari bilan ham paralleldir. Bu to‘rtta bashoratli tarix chizig‘i 9/11 dan Yakshanba qonunigacha bo‘lgan davrga mos keladi. Bu besh chiziq Millerning alfa “kel va ko‘r”i hamda Masihning omega “kel va ko‘r”i tarixidir.

## To‘rt karra yetti

To‘g‘ri tushunilganda Levilar kitobining yigirma oltinchi bobi “yetti vaqt”ni to‘rt marta aniqlab beradi, va “yetti vaqt” Miller hamda uning xabarining ramzidir. 1842 yilda Millerning “yetti vaqt” haqidagi tushunchasi 1843 yilgi jadvalga muhrlab qo‘yildi; Opa Uayt bu jadval haqida shunday deydi: “Rabbiyning qo‘li tomonidan yo‘naltirilgan edi” va “o‘zgartirilmasligi kerak edi.” Oradan yetti yil o‘tib, Miller 1849 yilda vafot etdi, va yana yetti yil o‘tib “yetti vaqt” xabari Hiram Edson tomonidan yozuvga kiritildi, va yana yetti yil o‘tib u rad etildi.

1842-yilda Xabaqquqning birinchi jadvali nashr etildi.

1849 yilda 1843 yilgi jadvaldagi “yetti vaqt”ning alfa xabarchisi vafot etadi.

1856 yilda 1850 yilgi jadvaldagi “yetti vaqt”ning omega xabarchisi e’tibordan chetda qoldiriladi.

1863-yilda Habakkukning ikki lavhasi rad etildi va 1863-yilgi jadval nashr etildi.

Boshida chop etilgan ilohiy jadval va oxirida chop etilgan insoniy jadval. O‘rtada esa ikki xabarchi ko‘rsatilgan, chunki ikkinchi xabar har doim juftlanishga ega.

## Birinchi farishta

1842-yilda Xabaqquqning birinchi jadvali nashr qilindi.

## Ikkinchi farishta

1849-yilda 1843-yilgi jadvalning qari xabarchisi vafot etadi.

1856-yilda 1850-yilgi jadvalning yangi xabarchisi e’tiborsiz qoldiriladi.

## Uchinchi farishta

1863 yilda xabar rad etildi va 1863 yilgi jadval nashr etildi.

“Yetti vaqt”ning to‘rtta ramzini ifodalovchi, orasi teng yetti yillik masofalar bilan ajratilgan yigirma bir yillik davr. Alfa xabari e’lon qilinadi (1842), alfa xabarchisi vafot etadi (1849), omega xabarchisi e’tiborsiz qoldiriladi (1856) va omega xabari rad etiladi (1863); bular 2012; 2020-yil 18-iyul; 2023; hamda yaqin oradagi Yakshanba qonunining timsolidir. Millerning 1849-yildagi vafoti 2020-yil 18-iyulga muvofiq keladi. Xabarchi ham, xabar ham 2023-yilda tiriltirildi. Omega xabari endi muhrdan ochilmoqda va undan keyin 1863-yilning Yakshanba qonuni keladi.

Millerchilar harakatida xabar qaror topdi, so‘ngra esa xabarchi vafot etdi. Parallel harakatda xabar qaror topdi, so‘ngra esa xabarning o‘zi halok bo‘ldi. Xabar 1856 va 2023 yillarda tiriltirildi. Murtadlik — 1863 yilning yorlig‘i, g‘alaba esa Yakshanba qonunidagi uning muqobilining yorlig‘idir. Yakshanba qonuni va 1863 yildagi murtadlik hamda g‘alabadan oldin, 1856 yildagi “yetti zamon”ning toj toshi bo‘lgan omega nurining muhrdan yechilishi bayon etiladi, xuddi 2023 yildan beri bo‘lgani kabi.

Biz keyingi maqolada davom etamiz.

## Uilyam Miller: 1782–1849

> William: “iroda” va “dubulg‘a” — “qat’iy himoyachi”, “azmli qo‘riqchi” yoki “kuchli irodali jangchi”.

> Tegirmonchi: tegirmonni boshqaradigan shaxs, ayniqsa donni unga aylantirib maydalaydigan tegirmonni.

## Irodasi mustahkam jangchi

> “Muqaddas Yozuvlarning ilohiy hokimiyatiga shubha qilishga yo‘naltirilgan, biroq haqiqatni bilishni chin dildan istagan to‘g‘ri va halol qalbli bir dehqon Masihning ikkinchi kelishini e’lon qilish ishida oldinga chiqib boshchilik qilish uchun Xudo tomonidan alohida tanlangan kishi edi. Ko‘plab boshqa islohotchilar singari, Uilyam Miller ham hayotining ilk davrlarida qashshoqlik bilan kurashgan va shu tariqa g‘ayrat hamda o‘zini inkor etishning buyuk saboqlarini o‘rgangan edi. U kelib chiqqan oilaning a’zolari mustaqil, erkinlikni sevuvchi ruh, chidam bilan bardosh berish qobiliyati va jo‘shqin vatanparvarlik bilan ajralib turar edilar — bu sifatlar uning fe’l-atvorida ham yaqqol namoyon edi. Uning otasi Inqilob armiyasida kapitan bo‘lgan, va o‘sha dovulli davrning kurashlari hamda azob-uqubatlari ichida qilgan fidoyiliklari natijasida Millerning ilk hayotidagi tor sharoitlar kelib chiqqanini kuzatish mumkin.”

> “U sog‘lom jismoniy tuzilishga ega edi va hatto bolaligidayoq odatdagidan ortiq aqliy qudrat alomatlarini namoyon etgan. U ulg‘aygan sari bu yanada yaqqolroq ko‘rina bordi. Uning zehni faol va yaxshi rivojlangan bo‘lib, unda bilimga nisbatan o‘tkir chanqoqlik bor edi. Garchi u kollegial ta’limning afzalliklaridan bahramand bo‘lmagan bo‘lsa-da, ilmga bo‘lgan muhabbati hamda sinchkov mushohada va teran tanqid odati uni sog‘lom hukm chiqaradigan va qarashlari qamrovdor insonga aylantirdi. U benuqson axloqiy fe’l-atvorga va havas qilsa arziydigan obro‘-e’tiborga ega bo‘lib, odatda halolligi, tejamkorligi va xayrixohligi uchun yuksak baholanardi. G‘ayrat va tirishqoqlik tufayli u erta paytda yetarli darajada moddiy ta’minotga erishdi, biroq ilm bilan mashg‘ul bo‘lish odatlarini saqlab qoldi. U turli fuqaroviy va harbiy lavozimlarni munosib ado etdi, boylik va sharafga eltuvchi yo‘llar esa uning uchun keng ochiqdek tuyulardi.” The Great Controversy, 317.

> “Xudo haqidagi bilim aqliy sa’y-harakatsiz, donolik uchun ibodatsiz qo‘lga kiritilmaydi; toki siz haqiqatning sof donidan odamlar va Shayton haqiqat ta’limotlarini buzib ko‘rsatishda aralashtirib yuborgan somonni ajrata olasiz. Shayton va uning insoniy hamkorlari xatolik somonini haqiqat bug‘doyi bilan aralashtirishga uringanlar. Biz yashirin xazinani tirishqoqlik bilan izlashimiz va osmondan donolik so‘rashimiz kerak, toki insoniy to‘qimalarni ilohiy amrlardan ajrata olaylik. Muqaddas Ruh najot rejasiga taalluqli ulug‘ va qimmatli haqiqatlarni izlovchiga yordam beradi. Men Muqaddas Yozuvlarni yuzaki o‘qishning o‘zi kifoya emasligi haqiqatini hammaga chuqur singdirmoqchiman. Biz izlashimiz kerak, va bu so‘z ifoda etgan barcha narsani bajarishni anglatadi. Konchi oltin tomirlarini topish uchun yer qa’rini qanday ishtiyoq bilan kovlab tekshirsa, siz ham Shayton uzoq vaqtdan beri insondan yashirishga intilib kelgan yashirin xazina uchun Xudoning Kalomini shunday tekshirishingiz kerak. Rabbiy shunday deydi: ‘Kim Uning irodasini bajo keltirishni istasa, bu ta’limot haqida bilib oladi’. Yuhanno 7:17, Revised Version.”

> “Xudoning kalomi haqiqat va nurdir; u oyoqlaringiz uchun chiroq bo‘lib, sizni yo‘lning har bir qadamida Xudo shahrining darvozalarigacha yo‘naltirishi kerak. Aynan shu sababdan Shayton Egamizning qutqarilganlari yurishi uchun ko‘tarib qo‘yilgan yo‘lni to‘sish maqsadida shunchalik umidsiz sa’y-harakatlar qilgan. Siz o‘z g‘oyalaringizni Muqaddas Kitobga olib kirib, haqiqat uning atrofida aylanadigan markazni o‘z fikrlaringizga aylantirmasligingiz kerak. Siz o‘z g‘oyalaringizni tekshiruv eshigi oldida chetga surib, kamtarin, bo‘ysungan yuraklar bilan, o‘zlik Masihda yashiringan holda, jiddiy ibodat bilan Xudodan donolik izlashingiz kerak. Siz Xudoning ochib berilgan irodasini bilishingiz shartligini his etishingiz lozim, chunki bu sizning shaxsiy, abadiy farovonligingizga taalluqlidir. Muqaddas Kitob shunday bir yo‘riqnomaki, uning orqali siz abadiy hayotga eltuvchi yo‘lni bilib olishingiz mumkin. Siz hamma narsadan ustun ravishda Egamizning irodasi va yo‘llarini bilishni istashingiz kerak. Siz o‘z nazariyalaringizni isbotlash uchun talqin qilib bo‘ladigan Muqaddas Yozuv matnlarini topish maqsadida izlanmasligingiz kerak; chunki Xudoning kalomi bunday qilish Muqaddas Yozuvlarni o‘zingizning halokatingizga burib talqin qilish ekanini e’lon qiladi. Siz o‘zingizni har qanday xurofot va oldindan hukmdan xoli qilishingiz hamda Xudoning kalomini tekshirishga ibodat ruhi bilan kelishingiz shart.” Review and Herald, September 11, 1894.

> “Uilyam Miller Massachusets shtatining Pittsfield shahrida tug‘ilgan. Uning rasmiy ta’limi atigi 18 oy bilan cheklangan edi, biroq u mutolaaga bo‘lgan kuchli odati tufayli o‘zini o‘zi tarbiyaladi. U, shuningdek, juda erta yozishga kirishib, she’rlar bitar va kundalik yuritar edi. Uning o‘qiganlari uni deizm yo‘nalishiga ta’sir etgan dinsiz mualliflar bilan tanishtirdi. U yigirma yoshlarining oxirlarida tinchlik sudyasi bo‘ldi va 1812 yilgi urushda qatnashdi. Mazkur mojaro davomida boshidan kechirgan bir necha voqealar uning fikrini shaxsiy Xudo tomon burdi. 1816 yilga kelib u imonga keldi va Muqaddas Kitobni jiddiy ravishda o‘rganishni boshladi. U shunday deb yozgan edi: ‘Muqaddas Yozuvlar... mening shodligimga aylandi, va men Iso shaxsida bir Do‘st topdim.’”

> “1818 yilga kelib, u bashoratlarni o‘rganishi natijasida Iso ‘taxminan 1843 yilda’ qaytib keladi, degan xulosaga keldi. 1831 yilda esa, bunday qilishga kuchli ichki ishonch va ilohiy hidoyat ta’sirida, o‘z tadqiqotlarini kichik davralarda omma oldida bayon qila boshladi. 1839 yilda taniqli muharrir J. V. Himes bilan uchrashganidan so‘ng, yirik shaharlarda katta yig‘inlarga va’z qilish yo‘li ochildi. Ko‘pchilik tomonidan qarshilik ko‘rsatilgan bo‘lsa-da, uning va’zlari va Advent xabarini qabul qilgan boshqa kishilarning va’zlari sezilarli ta’sir ko‘rsatdi; natijada, 100 000 nafargacha kishi Masihning yaqin orada kelishiga bo‘lgan imonni qabul qildi. Ellen Harmon uni 1840 yil mart oyida, o‘zi 12 yoshda bo‘lganida, Meyn shtatining Portlend shahrida eshitdi. U shunday deb eslaydi: “Janob Miller bashoratlarni tinglovchilarining qalbiga ishonch uyg‘otadigan aniqlik bilan izohlab berdi. U bashoratli davrlar ustida to‘xtaldi va o‘z nuqtayi nazarini mustahkamlash uchun ko‘plab dalillar keltirdi. So‘ngra uning tantanavor va qudratli murojaatlari hamda tayyor bo‘lmaganlarga qaratilgan ogohlantirishlari olomonni go‘yo sehrlangandek tutib turardi.” Life Sketches, 20.

Back to Articles