Article

# Qirqinchi Oyatning Yashirin Tarixi — Oltinchi Raqam

O‘n bir

Author

Jeff Pippenger

Published

April 2, 2026

Formats

PDF
Word
Song MP3

Yashirin tarixni o‘rganishga kirishar ekanmiz, qirqinchi oyatdan qirq birinchi oyatdagi Yakshanba qonunigacha bo‘lgan tarix bilan uyg‘unlashgani endi anglanayotgan bashoratning ham ichki, ham tashqi yo‘nalishlarini ko‘rib chiqamiz. O‘sha bashoratli tarixning ichki yo‘nalishi Vahiy kitobining o‘n birinchi bob, o‘n birinchi oyati bilan belgilangan. Tashqi yo‘nalish esa Doniyor kitobining o‘n birinchi bob, o‘n birinchi oyati bilan belgilangan. Doniyor 11 ning tashqi yo‘nalishi — o‘n birinchi oyat — tarixda 2014-yilda namoyon bo‘ldi, Vahiy 11 ning ichki yo‘nalishi — o‘n birinchi oyat — esa tarixda 2023-yil 31-dekabr kuni namoyon bo‘ldi. Tashqi yo‘nalish yer hayvonining Respublikachi shoxini, ichki yo‘nalish esa yer hayvonining Protestant shoxini ifodalaydi.

## Amerika Qo‘shma Shtatlari

Vahiy kitobi oxirgi kunlarning mavzusi sifatida bitta asosiy xalqni ko‘rsatadi. O‘sha xalq butun dunyoni papalik dengiz maxluqiga sajda qilishga majbur qiladigan yer maxluqidir. Vahiy kitobi bitta asosiy xalqni, o‘nta xalqdan iborat bitta konfederatsiyani va bitta soxta jamoatni ko‘rsatadi. U xalq — Qo‘shma Shtatlar, o‘n uchinchi bobdagi yer maxluqi; soxta jamoat — o‘n uchinchi bobdagi dengiz maxluqi; Muqaddas Kitobda bayon etilgan yovuzlikning o‘nta shohdan iborat konfederatsiyasi esa — Birlashgan Millatlar Tashkilotidir. Vahiy o‘n oltinchi bobda ajdaho, maxluq va soxta payg‘ambar sifatida ifodalangan ana shu uch kuch dunyoni Armageddonga yetaklaydi.

Ularning har biri Doniyor kitobining o‘n birinchi bobi, qirqinchi oyatdan qirq beshinchi oyatgacha bo‘lgan qismida aniqlab ko‘rsatilgan; u yerda qalbaki jamoat qirq beshinchi oyatda dengizlar bilan ulug‘ muqaddas tog‘ orasida o‘z nihoyasiga yetadi, bu esa geografik jihatdan Vahiynoma kitobidagi Armageddonga mos keladi. Qirqinchi oyat 1798-yilda, ya’ni dengiz maxluqi — qalbaki jamoat halokatli yara olgan paytda boshlanadi va bu parcha tirilgan o‘sha dengiz maxluqining, ya’ni Vahiynoma o‘n yettinchi bobidagi fohishaning ikkinchi marta o‘lishi bilan yakun topadi; shu tariqa parcha aynan boshlangan joyida tugaydi. Vahiynoma kitobida ham, Doniyor kitobida ham asosiy millat — isyon bobi bo‘lgan Vahiynoma o‘n uchinchi bobdagi yer maxluqi, ya’ni Amerika Qo‘shma Shtatlaridir. Yer maxluqi, shuningdek, Vahiynoma o‘n oltinchi bobdagi soxta payg‘ambardir, Doniyor o‘n birinchi bobining qirqinchi oyatida esa u jang aravalari, kemalar va otliqlardir.

## Yarim haqiqatlar umuman haqiqat emas

So‘nggi kunlarda ham Doniyor, ham Vahiy kitoblarining mavzusi bo‘lgan xalq — Amerika Qo‘shma Shtatlaridir, va Doniyor kitobining o‘n birinchi bobi aynan o‘sha xalqning so‘nggi prezidentini maxsus tarzda aniqlashdan boshlanadi. Bu haqiqat Muqaddas Kitobda qaror topgan bir dalildir, biroq Laodikiyadagi Yettinchi kun adventistlari uni yarim haqiqat ortiga yashirinib rad etadilar. Ular bu masalada ortiga yashirinadigan yarim haqiqat shundan iboratki, ular Vahiy kitobining o‘n uchinchi bobidagi yer hayvoni ham, o‘n oltinchi bobdagi soxta payg‘ambar ham Amerika Qo‘shma Shtatlari ekaniga qo‘shiladilar; ammo ular Donald Tramp so‘nggi kunlarda Muqaddas Kitob bashoratining asosiy mavzularidan biri ekanini ko‘rishni rad etadilar. Xudo hech qachon o‘zgarmaydi, va U Misr bilan muomala qilganida, Fir’avn bashoratli tarixning asosiy mavzularidan biri bo‘lgan; keyin Bobil bilan bo‘lganda, Navuxadnazar va Belshazar nomma-nom tilga olinadi. Kirning nomi aytilgan. Doro nomma-nom zikr etilgan. Muqaddas Kitob yer hayvonining so‘nggi hukmdorini aniq belgilab beradi, va bu shunchaki tasodifiy bir ishora emas. Adventizm oxirzamon bashoratida Amerika Qo‘shma Shtatlari kim ekanini biladi, ammo har bir bashoratli manzarada Xudo ham xalqning o‘ziga, ham uning yetakchisiga murojaat qilishini ko‘ra olmaydi, holbuki o‘sha avvalgi muqaddas tarixlarning barchasi so‘nggi kunlarni tasvirlab beradi.

## So‘nggi Vahiydagi Karnay

Donald Trump Doniyorning yakuniy vahiyidagi birinchi shaxsdir; bu vahiy nafaqat Doniyor kitobidagi, balki butun Muqaddas Kitobdagi barcha payg‘ambarlik vahiylarining cho‘qqisidir.

Xudoning Kalomidagi bashoratli tarixning so‘nggi vahiy mavzusi Donald Trampdir. U qirqinchi oyatning yashirin tarixiga oid tashqi oxirgi kunlar bashoratining izlarini aniqlab beruvchi timsoldir. U, shuningdek, bir yuz qirq to‘rt mingning ichki yo‘nalishini aniqlab, qaror toptiruvchi bog‘lovchi halqadir. Bir yuz qirq to‘rt ming — Vahiy kitobining o‘n uchinchi bobidagi yer maxluqi ustidagi protestant shoxidir, Donald Tramp esa ayni shu maxluqning respublikachi shoxini ifodalaydi. Maxluq — dastlab ikki shox o‘rtasiga ajratish qo‘ygan, ammo oxir-oqibat shoxlarni papalik dengiz maxluqining bir suratiga birlashtiradigan konstitutsiyaviy respublika hukumati orqali ifodalangan Amerika Qo‘shma Shtatlari Konstitutsiyasidir.

Opa Uayt Doniyor kitobining uchinchi bobidagi oltin butni oxirgi kunlardagi yakshanba qonuni bilan qayta-qayta bog‘laydi; unday bo‘lsa, Navuxadnazar kimni ifodalaydi? Adventizm sizga bu Vahiy kitobining o‘n uchinchi bobidagi yer hayvoni bo‘lgan Qo‘shma Shtatlar ekanini aytadi; bu esa Shadrax, Meshax va Abednegoni olovga tashlagan aynan Bobil bo‘lganini aniqlashga tengdir. Muqaddas Kitob yakshanba qonuni paytida mas’ul bo‘lgan shaxs sifatida Navuxadnazarning o‘zini ko‘rsatadi; shunday ekan, agar bu tez orada keladigan yakshanba qonuni joriy bo‘lganda hukmronlik qiladigan prezident bo‘lmasa, Navuxadnazar kim?

## Uch

Daniyoning oxirgi vahiyi — Hiddekel daryosi haqidagi vahiy — uch bobga bo‘lingan bo‘lib, ularning har biri Vahiy kitobining o‘n to‘rtinchi bobi uch farishtasining xususiyatlariga mos keladi. Bu uch bob birinchi, ikkinchi va uchinchi farishtalarni ifodalaydi, ammo ular ayni paytda Daniyoning oxirgi xabarini ham ifodalaydi. Uning birinchi bobdagi ilk xabari ham Vahiy kitobining o‘n to‘rtinchi bobi uch farishtasini ifodalaydi va shu tariqa Alfa va Omeganning muhri birinchi bobga ham, Hiddekel daryosi vahiyiga ham qo‘yiladi.

Doniyorning so‘nggi vahiyi ibroniy alifbosining birinchi, o‘n uchinchi hamda oxirgi — yigirma ikkinchi — harflaridan tashkil topgan ibroniycha “haqiqat” so‘zining qolipi asosiga qurilgan. O‘ninchi bob Doniyorni bashorat talabasi sifatida ko‘rsatadi; u yigirma ikkinchi kuni Laodikeyalik holatdan Filadelfiyalik holatga o‘zgartiriladi. So‘ng Doniyorga o‘n ikkinchi bobda ifodalangan, muhrdan yechilgan bilimning ortishini anglash qudrati beriladi. Vahiyning birinchi va oxirgi boblari Doniyorni bir yuz qirq to‘rt mingning timsoli sifatida ko‘rsatadi; ular bashoratning chinakam talabalaridir.

> “Insonning aqliy taraqqiyoti qanday bo‘lmasin, u bir lahza ham Muqaddas Yozuvlarni yanada buyukroq nur uchun chuqur va uzluksiz tadqiq etishga ehtiyoj yo‘q, deb o‘ylamasin. Xalq sifatida biz alohida-alohida ravishda bashoratning tadqiqotchilari bo‘lishga da’vat etilganmiz.” Testimonies, 5-jild, 708.

Birinchi bob Hiddekel daryosi haqidagi vahiydagi ayni haqiqatlarni aniqlaydi, va Hiddekel daryosi vahiyining birinchi bobi uning uchinchi va so‘nggi bobi bilan ayni haqiqatni aniqlaydi. Doniyor kitobi Alfa va Omeganning imzosini o‘zida mujassam etadi, chunki birinchi bob abadiy Xushxabarning uch bosqichli sinov jarayonini aniqlaydi, xuddi o‘n ikkinchi bob ham shunday qiladi. So‘ngra Doniyorning so‘nggi vahiysini tashkil etuvchi uch bob ichida birinchi bob alfa, uchinchi bob esa omega hisoblanadi. Bu Doniyorning qanday taom yeyish haqidagi birinchi sinovi va uch yildan keyin u Navuxadnazar tomonidan hukm qilingandagi uchinchi va so‘nggi sinovi bilan uyg‘unlashadi. Doniyor birinchi bobidagi alfa sinovi, Bobildagi taom yoki sabzavotli taomni yeyish orqali ifodalanganidek, Muqaddas Kitobni o‘rganish metodologiyasi ustidan edi.

Daniyorning “satr ustiga satr” metodologiyasiga sodiqligi sababli, “shoh ulardan hikmat va fahmga oid har qanday masalada so‘raganida, ularni o‘zining butun saltanatidagi barcha sehrgarlar va munajjimlardan o‘n barobar afzal deb topdi.” Omegaviy o‘n ikkinchi bobda, bashoratli Kalom muhrdan yechilganda ko‘paytiriladigan hikmatga oid barcha masalalarni anglaydiganlar — donolardir. O‘n ikkinchi bob birinchi bobning omegasi, shuningdek Hiddekel vahiyining alifosi bo‘lgan o‘ninchi bobning ham omegasi hisoblanadi. O‘sha alifoviy o‘ninchi bobda Daniyor ruhiy tajribaga kirib boradi; bu esa o‘n ikkinchi bobda donolarning aqliy tajribaga kirib borishiga muvofiq keladi. Birinchi bob shuni ta’kidlaydiki, muhrlanish uchun bashorat talabasi haqiqatda ham ruhiy, ham aqliy jihatdan qaror topishiga imkon beradigan narsa — Muqaddas Kitobni o‘rganish metodologiyasidir.

Oxirgi kunlardagi bashoratning chinakam talabalari timsoli bo‘lgan Doniyor va uch sodiq yigit — 1989-yilda, oxirzamon vaqtida muhrdan yechilgan bilimning ortishini anglaydiganlargina emas, balki 11-sentabrda yuz bergan bilim ortishini ham anglaydigan donishmandlardir. Oxir-oqibat, ular 2023-yil 31-dekabrdagi muhrdan yechilgan bilim ortishini ham anglaydilar.

Xudoning bashoratli nurini izlash jarayonida ular yuz qirq to‘rt minglik Laodikiyalik Yettinchi kun Adventistlari harakatidan yuz qirq to‘rt minglik Filadelfiyaliklar harakatiga o‘zgartiriladilar. Bu o‘zgarish yuz berganda, ular ko‘zgu haqidagi vahiydan qochib ketganlardan ajratib qo‘yiladilar.

## Inson isyoni haqidagi xabar

O‘ninchi va o‘n ikkinchi boblar yuz qirq to‘rt ming kishiga taalluqlidir, chunki ular haqiqat tuzilmasidagi birinchi va uchinchi bosqichlardir. Ular o‘ninchi bobdagi ko‘zgu vahiysining ichki tajribasi orqali quvvatlantirilgach, shu bilan birga Doniyor 12 ning muhrdan ochilgan tushunchasi bilan yoritilgach, insoniy isyon xabarini e’lon qilishlari kerak. Insoniy isyon xabari Doniyor va Vahiy kitoblari orqali ifodalanadi, va isyon xabari Doniyorda bayon etilgan Muqaddas Kitob bashoratidagi shohliklarning bashoratli tuzilmasi ichiga joylashtirilgan. Doniyor kitobidagi insoniy isyon guvohligining bashoratli ramziyligi o‘n birinchi bobda to‘liq ifodalangan. O‘n birinchi bob Bobilning tugashi va Midiya hamda Forsning boshlanishidan boshlangan tarixdir. Demak, u Bobilning halokatli yarasidan boshlanadi, bu esa 1798 yildagi papalikning halokatli yarasining timsolidir. Papalikning halokatli yarasi yaqin orada keladigan Yakshanba qonunida tuzalganda, u ajdaho, hayvon va soxta payg‘ambardan iborat uch karra ittifoqning boshiga aylanadi. Shunda u Vahiy 17 dagi hayvonga minayotgan ayoldir, va o‘sha ayolning peshonasiga Buyuk Bobil deb yozilgan bo‘ladi. Yaqin orada keladigan Yakshanba qonunida Bobilning ham, papalikning ham halokatli yarasi tuzaladi.

Bobil davridan boshlab dunyoning oxirigacha tasvirlangan insoniy isyon Doniyor kitobining tuzilma asosidir, va o‘n birinchi bob o‘sha so‘nggi kunlardagi isyonni bayon qiluvchi tashqi bashoratli xabardir. O‘n birinchi bobda uchraydigan o‘sha isyon haqidagi guvohlik bobning oxirgi olti oyati bilan hamohangdir va ularning ichidadir. Oxirgi olti oyat insoniy isyon haqidagi xabardir, va o‘sha oxirgi olti oyat qirqinchi oyatning yashirin tarixi bilan va uning ichida ifodalanadi. Shu tariqa Doniyor kitobi bitta bobga qisqartiriladi, u esa o‘z navbatida aynan o‘sha bobning olti oyatiga qisqartiriladi, bu esa o‘z navbatida bitta oyatning oxirgi yarmidagi yashirin tarixga qisqartiriladi.

O‘n birinchi bob ibroniy alifbosining birinchi harfi bilan oldindan va oxirgi harfi bilan keyindan o‘rab turilgan o‘n uchinchi harfni ifodalaydi; birinchi va oxirgi harflar esa har doim bir xildir. Birinchi bob donolarning ahmoqlardan ko‘zgu vahiyida ajratilishini ko‘rsatadi, oxirgi bob esa donolarning ahmoqlardan muhrning ochilishida ajratilishini ko‘rsatadi. Ilhom bizga bir yuz qirq to‘rt ming kishining muhrlanishi “haqiqatda qaror topish, ham aqliy, ham ruhiy jihatdan” ekanini bildiradi. O‘ninchi bob bir yuz qirq to‘rt ming kishining muhrlanishini ruhiy jihatdan ko‘rsatadi, o‘n ikkinchi bob esa aqliy jihatini namoyon qiladi. O‘ninchi bob uch bor tegishni va samoviy mavjudotlar bilan uch marta o‘zaro aloqani ko‘rsatadi. O‘n ikkinchi bob esa donolarning “poklanib, oppoq qilinib va sinalib” amalga oshadigan uch bosqichli poklanishini, ya’ni aqliy payg‘ambarlik haqiqatining ortishi orqali bajariladigan poklanishni ko‘rsatadi. Qanday qilib o‘ninchi bobda uchlikning ikki ramzi, ya’ni uch bor tegish va samoviy mavjudotlar bilan uch uchrashuv bo‘lsa, xuddi shunday o‘n ikkinchi bobda ham uch bosqichli sinov jarayoni, shuningdek, uchta vaqtga oid bashorat mavjud.

O‘ninchi bobdagi osmondan bo‘lgan uchrashuvlarning uchtasi ham haqiqatning muhrini ko‘taradi, chunki Doniyor bilan o‘zaro aloqada bo‘lgan birinchi va oxirgi samoviy zot Jabroil farishta edi, o‘rtadagi zot esa Mikoil edi. Uch farishta, ammo ikkinchi bosqichdagi farishta Masih edi. Bu uch teginish Doniyorning bosqichma-bosqich, uch qadamli quvvatlantirilishini ifodalaydi. Ushbu parcha ichida Doniyor “ko‘zgudagi vahiy”ni uch marta tilga oladi va shu bilan u o‘ninchi bobdagi mareh vahiysiga oid yetti ishora doirasida ko‘zgudagi uch vahiyni joylashtiradi. Ibroniycha mareh so‘zi ikki marta “ko‘rinish” deb, ikki marta “vahiy” deb tarjima qilingan, yana boshqa uch o‘rinda ham “vahiy” deb tarjima qilingan. “Boshqa uch o‘rin”dagi so‘z mareh emas, balki marehning ayol jinsidagi ifodasi bo‘lgan marahdir. O‘ninchi bobda bosqichma-bosqich quvvatlantirishning uch teginishi, haqiqatning muhrini ko‘taruvchi uch samoviy uchrashuv va Masihning zohir bo‘lishiga oid yetti ishoraning bir qismi bo‘lgan ko‘zgudagi uch vahiy mavjud.

## Ko‘rinish

mareh so‘zining «appearance» deb tarjima qilingan ikki o‘rni, uning «vision» deb tarjima qilingan ikki o‘rni bilan mos keladi. Ular birgalikda Masihni bashoratli tarixda yo‘l ko‘rsatkichi sifatida namoyon bo‘ladigan timsol deb ko‘rsatadi. Vahiy kitobining o‘ninchi bobida bir farishta tushib keladi va bir oyog‘ini quruqlikka, ikkinchisini esa dengizga qo‘yadi. Oqsoqol Uayt bizga bu farishta «Iso Masihdan kam bo‘lmagan Zot» ekanini ma’lum qiladi. Vahiy 10 dagi farishta — bashoratli tarixdagi Masihning «appearance»idir. U Doniyor kitobining sakkizinchi bobi o‘n uchinchi oyatida Palmoni sifatida namoyon bo‘ladi, va Vahiy kitobining beshinchi bobidan boshlab Yahudo qabilasining Arsloni sifatida namoyon bo‘ladi. Doniyor, Masihning bashoratli namoyon bo‘lishlarini U qayerga bormasin ergashadigan oxirgi kunlarning kishilarini ifodalaydi. Agar ular buni sadoqat bilan qilsalar, ular xiyonatkorlar qochib ketadigan looking glass visionga yetaklanadilar.

O‘n ikkinchi bobdagi, muhrdan ochilgan bashorat orqali orttiriladigan bilimni anglashga asoslangan uch bosqichli poklanish, uchta “vaqt bashorati” bilan birga keladi; bular uch oyatning har biri uchun uchta alohida bajo bo‘lishni ifodalaydi. Yettinchi oyatdagi bir ming ikki yuz oltmish yil, o‘n birinchi oyatdagi bir ming ikki yuz to‘qson yil va o‘n ikkinchi oyatdagi bir ming uch yuz o‘ttiz besh yil — har biri tarixda bajo bo‘lgan vaqt bashoratini o‘z ichiga olgan uch oyatni ko‘rsatadi; shundan keyin esa ular Millerchilar tomonidan o‘zlari e’lon qilgan xabarning tarixiy tasdig‘i sifatida tan olingan. Oyatdagi bashorat, uning tarixiy bajo bo‘lishi va Millerchilarning ushbu tarixni qo‘llashi — bu uch bashoratning oxirgi kunlardagi bajo bo‘lishiga guvohlik beradi. Ammo Millerchilarning vaqtga oid tatbiqi endi amal qilmaydi; shuning uchun oyatlardagi vaqtga doir ishoralar vaqt sifatida emas, balki ramzlar sifatida qo‘llanishi kerak. Bu ramziylik oyatlarda oyatning o‘zini, oyatning tarixdagi bajo bo‘lishini va Millerchilarning xabar taqdimotini qo‘llash orqali belgilab qo‘yilgan.

O‘n birinchi bobdagi insoniy isyon xronologiyasi ittifoqlar, shartnomalar va ahdlar bilan bir-biriga to‘qib qo‘yilgan. O‘n birinchi bob tarixida ifodalangan insoniy ahdlar Ilohiy ahd bilan qarama-qarshi qo‘yilgan.

> «Bu yer tarixining so‘nggi kunlarida Xudoning O‘z amrlariga rioya qiluvchi xalqi bilan tuzgan ahdi yangilanishi kerak.» Review and Herald, 1914-yil 26-fevral.

Rim butun vahiy manzarasini belgilaydi, va o‘n birinchi bobda papalik Rimi ilk bor tilga olinganida, u “muqaddas ahdni tark etuvchilar” deb ta’riflanadi. Doniyorning o‘n birinchi bobidagi ichki chiziq, shuningdek qirqinchi oyatning yashirin tarixidagi ichki chiziq ham, oxirgi kunlarda Xudo bilan ahdga kiradiganlarni ifodalaydi; tashqi chiziq esa aynan o‘sha ahdni tark etadiganlarni ko‘rsatadi. Oxirgi kunlarda bilimning ortishidan foyda ko‘rmaydigan toifani tasvirlashda, ularning tashqi tarixi buzilgan insoniy bitimlarning bashoratli iplari ustiga to‘qib chiqilgan.

Bir yuz qirq to‘rt mingning ichki qatoriga Xudoning oxirgi kunlardagi qoldiq xalqi bilan bo‘lgan ahdiy munosabatining ko‘plab ramzlari va tasvirlari to‘qib singdirilgan. “O‘n bir” sonining ramzi ana shu haqiqatlardan biridir, va o‘n birinchi bobning o‘n birinchi oyati oxirgi kunlarning tashqi hamda ichki vahiyini belgilab berishi, Ishayo o‘n birinchi bobning o‘n birinchi oyatida Xudoning oxirgi kunlardagi ahdiy xalqining maqsadi va ishini ko‘rsatishi bilan ta’kidlanadi.

> Va o‘sha kunda shunday bo‘ladiki, Rabbiy O‘z xalqining qolgan qoldig‘ini qaytarib olish uchun ikkinchi marta qo‘lini cho‘zadi: Ossuriyadan, Misrdan, Patrosdan, Kushdan, Elamdan, Shinar yurtidan, Xamotdan va dengiz orollaridan. Ishayo 11:11.

## Tarqalish

Oxirgi kunlarda Xudoning qoldiq xalqi ikki marta tarqatib yuborilgan bo‘ladi va ularni yana yig‘ish lozim bo‘ladi. Doniyor 12-bobning yettinchi oyati oxirgi kunlarda Xudo xalqining tarqatib yuborilishini ko‘rsatadi; shu tariqa, ming ikki yuz oltmish kun tarqatib yuborilishning ramzi sifatida ifodalanadi.

> Men daryo suvlari uzra turgan, zig‘ir kiyimga burkangan kishini eshitdim; u o‘ng qo‘lini ham, chap qo‘lini ham osmonga ko‘tardi va abadulabad yashovchi Zot nomi bilan qasam ichib dedi: bu bir vaqt, vaqtlar va yarim vaqt davom etadi; va muqaddas xalqning qudratini sochib yuborish nihoyasiga yetganda, bu narsalarning hammasi tamom bo‘ladi. Doniyor 12:7.

Ikki guvoh Vahiy kitobining o‘n birinchi bobida o‘z guvohliklarini berganlaridan so‘ng sochib yuborildi.

> Va ular o‘z guvohliklarini tugatganlarida, tubsiz chohdan chiqadigan yirtqich ularga qarshi urush qiladi, ularni yengadi va o‘ldiradi. Ularning murdalari ulug‘ shaharning ko‘chasida yotadi; bu shahar ruhiy ma’noda Sado‘m va Misr deb ataladi, u yerda Rabbimiz ham xochga mixlangan edi. Xalqlar, qabilalar, tillar va elatlar orasidagilar ularning murdalarini uch yarim kun ko‘radilar va ularning murdalarini qabrga qo‘yishga yo‘l qo‘ymaydilar. Yer yuzida yashovchilar esa ular ustidan shodlanadilar, xursandchilik qiladilar va bir-birlariga sovg‘alar yuboradilar; chunki bu ikki payg‘ambar yer yuzida yashovchilarni azoblagan edi. Vahiy 11:7–10.

Keyingi oyatda, ya’ni o‘n birinchi oyatda, ikki guvoh Sodom va Misr ko‘chasidagi o‘limidan tiriltiriladi. Aynan o‘sha o‘lim Hizqiyol tomonidan sochilib yotgan o‘lik, quruq suyaklar vodiysi sifatida tasvirlanadi. Ikki guvoh 2020-yilda o‘ldirilgan Respublikachi va Protestant shoxlarini ifodalaydi. Protestant shoxi 2020-yil 18-iyul haqidagi soxta bashoratida o‘ldi, Respublikachi shox esa 2020-yildagi o‘g‘irlangan saylovda o‘ldi. Ishayo guvohlar tiriltirilganda, buni u ikkinchi marta yig‘ilish deb belgilaydi, o‘sha guvohlar o‘n birinchi soat ishchilarini to‘playdigan bayroq bo‘lib qolishini ko‘rsatadi.

> Va o‘sha kunda Yessayning ildizi bo‘lur, u xalqlar uchun bir bayroq bo‘lib turur; butparast xalqlar unga intilurlar; va uning oromgohi ulug‘vor bo‘lur. Va o‘sha kunda shunday bo‘lurki, Egamiz O‘z xalqining qolgan qoldig‘ini qaytarib olish uchun ikkinchi marta O‘z qo‘lini uzatar; ular Ossuriyadan, Misrdan, Patrosdan, Kushdan, Elamdan, Shinar yurtidan, Xamatdan va dengiz orollaridan qolib qolgan bo‘lurlar. Va U xalqlar uchun bir bayroq ko‘tarur, Isroilning quvg‘in qilinganlarini jam qilur va Yahudoning tarqalganlarini yerning to‘rt burchagidan yig‘ib keltirur. Ishayo 11:10–12.

Rabbiy ikkinchi marta yig‘ish uchun qo‘lini cho‘zganda, U “Isroilning quvg‘in qilinganlarini” to‘playdi. “Isroilning quvg‘in qilinganlari” g‘ayriyahudiylar uchun bayroq bo‘ladilar, va shu sababdan ular yig‘ilishlaridan oldin quvg‘in qilinishi lozim. Ular Hizqiyolning o‘lik suyaklar vodiysiga quvg‘in qilindilar va bir bor o‘ldirilgach, boshqa toifa shodlanib turgan bir paytda, ular Rabbimiz ham xochga mixlangan ko‘chada yotdilar.

> Egamizning kalomidan titraydiganlar, Egamizning so‘zini eshitinglar: Mening nomim tufayli sizlardan nafratlangan, sizlarni quvib chiqargan birodarlaringiz: “Egamiz ulug‘lansin”, — dedilar; ammo U sizlarning quvonchingiz uchun zohir bo‘ladi, ular esa sharmanda bo‘ladilar. Ishayo 66:5.

Xudoning Kalomidan titraydiganlar ularni yomon ko‘rgan o‘z birodarlari tomonidan quvib chiqariladi. Yeremiyo bayroqni yomon ko‘rgan o‘sha birodarlar bilan nima yuz berishini ko‘rsatadi.

> Shuning uchun Egamiz shunday deydi: Mana, Men ularning ustiga shunday kulfat keltiraman-ki, undan qochib qutula olmaydilar; va ular Menga faryod qilsalar ham, Men ularga quloq solmayman. Yeremiyo 11:11.

O‘n birinchi oyatning konteksti Xudoning ahdidir, va barcha payg‘ambarlar oxirgi kunlar haqida so‘zlaydilar, shuning uchun muhokama qilinayotgan ahd yuz qirq to‘rt ming bilan tuzilgan ahdning yangilanishidir.

> Egamizdan Yeremiyoga kelgan kalom shunday dedi: “Bu ahdning so‘zlarini eshiting va Yahudo odamlariga hamda Quddus aholisiga ayting. Ularga shunday degin: Isroilning Egasi Xudo shunday deydi: bu ahdning so‘zlariga itoat etmaydigan odam la’natlangan bo‘lsin. Men ota-bobolaringizni Misr yurtidan, temir o‘choqdan olib chiqqan kunimda ularga shuni buyurgan edim: Mening ovozimga quloq soling va sizlarga buyurganlarimning barchasiga muvofiq ularni bajaringlar; shunda sizlar Mening xalqim bo‘lasizlar, Men esa sizlarning Xudoyingiz bo‘laman. Toki ota-bobolaringizga qasam bilan va’da qilganimni, ya’ni ularga sut va asal oqadigan yurtni berishni, bugungidek ado etay.” Shunda men javob berib dedim: “Omin, ey Egam.”

> Shunda Egamiz menga dedi: “Bu so‘zlarning barchasini Yahudo shaharlarida va Quddus ko‘chalarida e’lon qilib, ayt: ‘Bu ahdning so‘zlarini eshitinglar va ularga amal qilinglar. Zero, Men ota-bobolaringizni Misr yurtidan olib chiqqan kunimdan to bugungi kungacha, erta turib qayta-qayta ogohlantirib, qat’iy guvohlik berdim va: “Mening ovozimga itoat etinglar”, dedim. Ammo ular itoat etmadilar, quloq solmadilar, balki har biri o‘z yovuz qalbining qaysarligi ortidan yurdi. Shuning uchun Men ularga bu ahdning barcha so‘zlarini keltiraman; Men ularga ularni bajarishni buyurgan edim, ammo ular bajarmadilar.’”

> Va Egamiz menga dedi: Yahudo odamlari orasida va Quddus aholisi orasida fitna topildi. Ular Mening so‘zlarimni eshitishni rad etgan ota-bobolarining gunohlariga qaytdilar; va boshqa xudolarga ergashib, ularga xizmat qildilar: Isroil xonadoni bilan Yahudo xonadoni Men ularning ota-bobolari bilan tuzgan ahdimni buzdilar. Shuning uchun Egamiz shunday deydi: Mana, Men ularning boshiga shunday balo keltirurman-ki, undan qochib qutula olmaydilar; va Menga faryod qilsalar ham, Men ularga quloq solmayman. Yeremiyo 11:1–11.

Yeremiyo aniqlab bergan Laodikeyadagi Yettinchi kun Adventizmining hukmi mavzusi Hizqiyol tomonidan o‘n birinchi bobning o‘n birinchi oyatida takrorlanadi.

> Bu shahar sizlar uchun qozon bo‘lmaydi, sizlar ham uning ichidagi go‘sht bo‘lmaysizlar; balki Men sizlarni Isroil chegarasida hukm qilaman. Hizqiyol 11:11.

Ilhom Ezekiyol kitobining to‘qqizinchi bobidagi muhrlashni Vahiy kitobining yettinchi bobidagi yuz qirq to‘rt mingning aynan o‘sha muhrlanishi ekanini bevosita ko‘rsatadi. O‘n birinchi bobning o‘n birinchi oyati shunchaki Ettinchi kun adventistlari jamoati ustidan chiqarilgan hukm haqidagi Ezekiyolning uzluksiz bayonining davomidir; Sister White uni Ezekiyol kitobining to‘qqizinchi bobidagi Quddus deb belgilaydi. Muhrni qabul qilmaganlar to‘qqizinchidan o‘n birinchi bobgacha bo‘lgan vahiyda hukm qilinadi va halok etiladi.

Hizqiyol kitobidagi 9/11 vahiyi sadoqatsizlarning hukm qilinish uchun Quddusdan tashqariga olib chiqilishini ko‘rsatadi; shu tariqa Vahiy kitobida tasvirlangan yakuniy jamoat ekanini da’vo qiluvchilarning oxirgi ajralishini anglatadi. “O‘n bir, o‘n bir” timsoli yuz qirq to‘rt mingning Xudo bilan kirishadigan ahdining timsolidir. Bu sonlar qo‘shilganda yigirma ikkini anglatadi, bu esa ikki yuz yigirmaning o‘ndan biri bo‘lib, Ilohiyat bilan insoniyat birikmasining timsollaridan biridir.

Miloddan avvalgi 677 va 457-yillar oralig‘idagi ikki yuz yigirma yil Doniyorning ikki ming uch yuz kun haqidagi bashoratini Musoning yetti zamon haqidagi vaqt bashorati bilan bog‘laydi. Bu ikki yuz yigirma yilning ko‘p jihatlari 1844-yilda o‘sha ikki bashorat birga yetib kelganida boshlangan kafforat ishining timsoli sifatida aniqlanishi mumkin. Ikki yuz yigirmaning ushrini tashkil etuvchi yigirma ikki soni nimani ramziy tarzda ifodalashi haqida, xuddi o‘n bir sonida bo‘lgani kabi, ko‘p narsa bayon etilishi mumkin. Men bu yerda aniqlamoqchi bo‘lgan narsa o‘n bir bilan yigirma ikki o‘rtasidagi munosabatdir.

Bu fikrlarni keyingi maqolada davom ettiramiz.

Back to Articles