Article

# Ìwé Dáníẹ́lì - Ọgọ́rùn-ún kan àti mẹ́tàlélọ́gọ́rin

Ìtumọ̀ Àsọtẹ́lẹ̀: Ṣíṣàfihàn Ìtúmọ̀ Ìtàn àti Ti Àsọtẹ́lẹ̀ ti Danieli 11:10 àti Síwájú Síbẹ̀

Author

Jeff Pippenger

Published

March 30, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Ẹsẹ̀ ogójì nínú orí kọkànlá ti Dáníẹ́lì, bẹ̀rẹ̀ ní àkókò òpin ní ọdún 1798, nígbà tí a fi ọgbẹ́ ikú rẹ̀ fún ọba àríwá lọ́wọ́ ọba gúúsù. A ṣe àpẹẹrẹ ìtàn náà ní ọdún 246 ṣáájú ìbí Kristi, nígbà tí Ptolemy mú ìgbẹ̀san wá sórí ìjọba àríwá, àti pẹ̀lú Faransé ti Napoleonic tí ó mú póòpù ní ìgbèkùn ní ọdún 1798. Lẹ́yìn tí ọba gúúsù padà sí Ejibiti nínú ẹsẹ̀ kẹsàn-án, nígbà náà ni ẹsẹ̀ kẹwàá fi hàn pé ọba àríwá yóò gbé ìkọlù àtakò dìde sí ọba gúúsù.

> “Nítorí náà ọba gúúsù yóò wọ inú ìjọba rẹ̀, yóò sì padà sí ilẹ̀ tirẹ̀. Ṣùgbọ́n a óo ru àwọn ọmọ rẹ̀ sókè, wọn yóò sì kó ogun ńlá pọ̀; dájúdájú ọ̀kan nínú wọn yóò wá, yóò sì ṣàn kọjá, yóò sì kọjá lọ: lẹ́yìn náà yóò padà, a óo sì tún ru ú sókè, àní títí dé ibi ààbò rẹ̀.” Dáníẹ́lì 11:9, 10.

Kí a tó wo àlàyé Uriah Smith lórí ìtàn tí ó mú ẹsẹ̀ kẹwàá ṣẹ, ẹ jẹ́ ká kíyè sí ọ̀rọ̀ náà pé, “yóò kún dé, yóò sì kọjá lọ.” Gbólóhùn Hébérù tí a túmọ̀ ní ọ̀nà yìí ni a tún túmọ̀ nínú ẹsẹ̀ ogójì gẹ́gẹ́ bí, “yóò kún dé, yóò sì kọjá lórí.” Òun ni gbólóhùn kan náà nínú Hébérù ìpilẹ̀ṣẹ̀. Kò sì farahàn ní ibòmíràn nínú Ìwé Mímọ́ bí kò ṣe lẹ́ẹ̀kan ṣoṣo mìíràn.

> Yóò sì kọjá ní ilẹ̀ Júdà; yóò sì ṣàn kún-ún, yóò sì ṣàn kọjá, yóò dé àní títí dé ọrùn; ìnàkí àwọn ìyẹ́ rẹ̀ yóò sì bo ìwọ̀n ilẹ̀ rẹ gbogbo, ìwọ Emmanueli. Isaiah 8:8.

Nínú Dáníẹ́lì orí kẹ́tàlá, ẹsẹ̀ kẹwàá àti ẹsẹ̀ ogójì, àti lẹ́yìn náà lẹ́ẹ̀kan sí i nínú Aísáyà orí kẹjọ, ẹsẹ̀ kẹjọ, a túmọ̀ gbolohun Hébérù kan náà ní ọ̀nà mẹ́ta ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé wọ́n ń ṣàfihàn ìtumọ̀ kan náà. Ọ̀rọ̀ ìkẹyìn nínú gbolohun náà, ọ̀rọ̀ Hébérù “abar,” ni a ṣojú fún gẹ́gẹ́ bí “lá kọjá” nínú ẹsẹ̀ kẹwàá, “lá lórí” nínú ẹsẹ̀ ogójì, àti lẹ́yìn náà gẹ́gẹ́ bí “lọ kọjá” nínú Aísáyà. Ìtumọ̀ náà jùlọ jẹ́ ohun kan náà nínú ọkọ̀ọ̀kan àwọn ìtọ́kasí mẹ́tẹ̀ẹ̀ta náà, ṣùgbọ́n nínú Aísáyà ìsopọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ mìíràn tún wà láàárín àwọn ìtọ́kasí náà.

Ẹsẹ̀ náà nínú Isaiah ṣẹ nígbà tí ọba Ásíríà ṣẹ́gun Juda, tí ó sì dé Jerusalẹmu, ṣùgbọ́n kò ṣẹ́gun ìlú náà fúnra rẹ̀ rárá. Ó gòkè dé “ọ̀run,” ṣùgbọ́n kò ṣẹ́gun “orí” náà rí. Nínú àsọtẹ́lẹ̀ kan náà gan-an, Isaiah fi àmì àfihàn àsọtẹ́lẹ̀ hàn nípa ohun tí “orí” dúró fún, ó sì sọ “orí” di olú-ìlú ìjọba náà, àti pé ọba ìjọba náà pẹ̀lú ni “orí.” Ó mú ẹlẹ́rìí méjì wá fún òtítọ́ àsọtẹ́lẹ̀ náà pé orí jẹ́ ọba, àti ìjọba; lẹ́yìn náà, ní ọ̀nà ìkòkò, ó fi hàn pé bí akẹ́kọ̀ọ́ àsọtẹ́lẹ̀ kò bá gba òtítọ́ yìí, tí kò sì lóye rẹ̀, a kì yóò fi í múlẹ̀. Ẹsẹ̀ ìkòkò náà jẹ́ ara àsọtẹ́lẹ̀ kan náà gan-an tí ó fi hàn pé ọba àríwá yóò kún-ún bò, yóò sì ṣàn kọjá, ṣùgbọ́n yóò dé “ọ̀run” nìkan.

> Nítorí orí ilẹ̀ Síríà ni Damasku, àti orí Damasku ni Resini; àti láàárín ọdún márùndínlọ́gọ́ta, a ó fọ́ Efraimu, kí ó má bàa jẹ́ ènìyàn mọ́. Àti orí Efraimu ni Samáríà, àti orí Samáríà ni ọmọ Rémálíà. Bí ẹ kò bá gbàgbọ́, dájúdájú a kì yóò fi yín múlẹ̀. Aísáyà 7:8, 9.

“Orí” orílẹ̀-èdè Síríà ni olú-ìlú rẹ̀, “Damásíkù,” àti “orí” “Damásíkù” (olú-ìlú náà) ni “Résínì,” ọba Síríà. Bákan náà pẹ̀lú, “orí” orílẹ̀-èdè Éfírímù ni olú-ìlú rẹ̀, “Samáríà,” àti “orí” “Samáríà” (olú-ìlú náà) ni “ọmọ Rémalíà” (Pékà), ọba Samáríà. Nínú àsọtẹ́lẹ̀ kan náà, nínú orí tí ó tẹ̀lé e, ní ẹsẹ̀ kẹjọ, Ọba Sẹ́nákéríbù ti Ásíríà yí Jérúsálẹ́mù ká, àti ní ẹsẹ̀ kẹjọ, a sọ ìyíká tí ó yí Jérúsálẹ́mù ká gẹ́gẹ́ bí ohun tí ó gòkè dé ọrùn.

Àwọn ẹsẹ̀ keje àti kẹjọ, tí wọ́n fi àmì wòlíì “orí” kalẹ̀ lórí ẹlẹ́rìí méjì, tí ó dúró fún ọba àti olú-ìlú orílẹ̀-èdè ọba náà pẹ̀lú, ni ìsọtẹ́lẹ̀ ọdún márùn-dín-lọ́gọ́rin tí ó fi ìbẹ̀rẹ̀ àwọn ìsọtẹ́lẹ̀ méjèèjì ti ẹgbẹ̀rún méjì, ọ̀ọ́dún márùn-ún, àti ogún ọdún hàn síta lòdì sí ìjọba àríwá àti ìjọba gúúsù Israẹli. Nítorí náà, ẹsẹ̀ tí ó nira gidigidi ni, nítorí ó ní ìsopọ̀ pẹ̀lú ẹsẹ̀ kẹwàá, àti ogójì, nínú orí kọkànlá Daniẹli, tí àwọn náà pẹ̀lú fi ìfarakànra hàn níbi tí ọba àríwá kan ti kọlu ọba gúúsù kan, gẹ́gẹ́ bí Sennakeribu, ọba àríwá kan, ti kọlu Júdà, ọba gúúsù kan nínú ẹsẹ̀ kẹjọ, nínú orí kẹjọ Isaiah.

Kókó-ìlà tí ń so àwọn ìpàdé ogun wọ̀nyí ti àwọn ọba àríwá àti gúúsù pọ̀ ni “orí,” àti “sísàn-kún-àgbà tí ó sì ń kọjá lọ.” Nígbà tí ọba àríwá bá dáhùn padà sí ọba gúúsù ní ẹsẹ̀ kẹwàá, nínú orí kẹ́wàá [11], ó ṣẹ́gun ogun náà, ṣùgbọ́n ó fi “orí” náà sílẹ̀, nítorí ó “wá, ó sì ṣàn-kún-àgbà, ó sì kọjá lọ” “dé” “ibi-olódi” ọba gúúsù. Ìtàn ẹsẹ̀ kẹwàá dúró fún ìṣẹ́gun ọba àríwá lórí ọba gúúsù, ṣùgbọ́n kò wọ Ejibiti (ibi-olódi), olú-ìlú náà—“orí.”

Nígbà tí ọba gúúsù ṣẹ́gun ọba àríwá tẹ́lẹ̀ nínú ẹsẹ̀ keje àti kẹjọ, ó “wọ inú ilé-olódi ọba àríwá, ó sì” “borí, ó sì” “mú àwọn ìgbèkùn” padà lọ sí “Íjíbítì.” Nínú ìṣẹ́gun ìfèsìpadà ọba àríwá, kò wọ Íjíbítì; nítorí náà, èyí ń ṣàpẹẹrẹ pé nígbà tí a gbá Soviet Union kúrò ní 1989, Rọ́ṣíà, olú-ìlú rẹ̀—ìyẹn orí rẹ̀—ṣì dúró. “If ye will not believe, surely ye shall not be established.” Rọ́ṣíà ni, tí a ṣojú fún gẹ́gẹ́ bí ọba gúúsù nínú ẹsẹ̀ kọkànlá àti kejìlá, ni ó ṣẹ́gun ogun ilẹ̀ ààlà náà, èyí tí ní ayé ìgbàanì jẹ́ Rafia, tí lónìí sì jẹ́ Ukraine.

> “‘Ẹsẹ 10. Ṣùgbọ́n àwọn ọmọkùnrin rẹ̀ yóò ru sókè, wọn yóò sì kó àkójọpọ̀ ọ̀pọ̀ ogun ńlá jọ: ọ̀kan sì yóò dájúdájú wá, yóò sì kún yàn, yóò sì gba kọjá: lẹ́yìn náà ni yóò padà, a ó sì tún ru sókè, àní títí dé ibi ààbò rẹ̀.’”

> “Apá àkọ́kọ́ ẹsẹ̀ yìí sọ nípa àwọn ọmọkùnrin, ní ọ̀pọ̀; apá ìkẹyìn sì sọ nípa ọ̀kan, ní ẹyọ. Àwọn ọmọkùnrin Seleucus Callinicus ni Seleucus Ceraunus àti Antiochus Magnus. Àwọn méjèèjì wọ iṣẹ́ ìdáàbò bo àti ìgbẹ̀san fún ọ̀ràn baba wọn àti orílẹ̀-èdè wọn pẹ̀lú ìtara. Àgbà nínú wọn, Seleucus, ni ó kọ́kọ́ gba ìtẹ́. Ó kó ọ̀pọ̀ ènìyàn jọ láti tún gba àwọn ìjọba baba rẹ̀ padà; ṣùgbọ́n níwọ̀n bí ó ti jẹ́ ọmọ-aládé aláìlera àti aláìgboyà, ní ti ara àti ní ti ọrọ̀, tí kò ní owó, tí kò sì lè pa ọmọ-ogun rẹ̀ mọ́ ní ìgbọràn, àwọn olórí ogun rẹ̀ méjì fi májèlé pa á lẹ́yìn ìjọba àìníyì tí ó pé ọdún méjì tàbí mẹ́ta. Arákùnrin rẹ̀ tí ó ní agbára jù ú lọ, Antiochus Magnus, ni wọ́n sì kéde gẹ́gẹ́ bí ọba, ẹni tí, ní gbígba ìṣàkóso ọmọ-ogun náà lé ọwọ́, tún gba Seleucia padà, ó sì gba Syria padà, ní fífi àdéhùn di olúwa àwọn ibì kan, àti nípasẹ̀ agbára ohun ìjà di olúwa àwọn mìíràn. Ìdádúró-ogun kan tẹ̀ lé e, nínú èyí tí ẹgbẹ́ méjèèjì bá ara wọn sọ̀rọ̀ fún àlàáfíà, ṣùgbọ́n tí wọ́n ń pèsè sílẹ̀ fún ogun; lẹ́yìn èyí Antiochus padà, ó sì ṣẹ́gun Nicolas, olórí ogun ará Ejibiti, nínú ogun, ó sì ní èrò láti gbógun ti Ejibiti fúnra rẹ̀. Èyí ni “ọ̀kan” náà tí yóò dájúdájú kún-ún bò, yóò sì kọjá lọ.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 253.

Ìṣubú Soviet Union ní ọdún 1989, ni ó samisi “àkókò òpin,” àti àwọn ọmọkùnrin méjì náà nínú ẹsẹ náà, ń ṣàpẹẹrẹ àwọn àmì ọ̀nà méjì ti Reagan àti Bush àkọ́kọ́. Láti “àkókò òpin,” ní 1798, níbi tí ẹsẹ̀ ogójì ti Dáníẹ́lì mọ́kànlá ti bẹ̀rẹ̀, a ti gbàgbé àgbèrè Romu, nítorí pé òun, gẹ́gẹ́ bí Jésíbẹ́lì, ń dúró sílẹ̀ ní Samaria, nígbà tí ọkọ rẹ̀ Ahabu ń bá Èlíjà sọ̀rọ̀ ní Òkè Kámélì. Ó wà ní ibi ìfarapamọ́, ṣùgbọ́n ní ìkọ̀kọ̀ ń fa okùn ìṣàkóso, gẹ́gẹ́ bí ó ti ṣe ní Ogun Àgbáyé Kìíní àti Ogun Àgbáyé Kejì. Ọkọ rẹ̀ ni ọmọ-ogun aṣojú rẹ̀ sí ọba gúúsù. Nígbà tí ó gbẹ̀san ní 1989, òun, gẹ́gẹ́ bí ọba àríwá, mú kẹ̀kẹ́-ogun, ọkọ̀ ojú omi àti àwọn ẹlẹ́ṣin wá.

> Ní àkókò òpin ni ọba gúúsù yóò gbéjà kò ó; ọba àríwá yóò sì wá sí i bí ìjì líle, pẹ̀lú àwọn kẹ̀kẹ́-ogun, àti pẹ̀lú àwọn ẹlẹ́ṣin, àti pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọkọ̀ ojú omi; yóò sì wọ inú àwọn ilẹ̀ náà, yóò sì kún àkúnya kọjá. Dáníẹ́lì 11:40.

Aṣojú rẹ̀ nínú ìgbẹ̀san náà ni a ṣàfihàn nípasẹ̀ “ọkọ̀ ojú omi,” tí í ṣe agbára ọrọ̀ ajé, àti nípasẹ̀ “kẹ̀kẹ́ ogun àti àwọn ẹlẹ́ṣin,” tí í ṣe agbára ológun. Agbára ológun àti agbára ọrọ̀ ajé ni àwọn àbùdá àsọtẹ́lẹ̀ méjì ti Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà nínú àwọn àsọtẹ́lẹ̀ ọjọ́ ìkẹyìn, nítorí Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà yóò fòfin de àwọn tí kì yóò tẹrí ba fún Jésíbẹ́lì láti rà tà àti láti tà, àti bí wọ́n bá ṣì kọ̀ láti gba àmì àṣẹ Jésíbẹ́lì, a ó pa wọ́n. Agbára ọrọ̀ ajé àti agbára ológun ti Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà ni a lò ní ìfọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú ipòpá láti mú ìtúká Soviet Union ṣẹ ní ọdún 1989, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé a fi Rọ́ṣíà sílẹ̀ ní ìdúró.

Ìtàn tí ó mú ẹsẹ̀ kẹwàá ti Dáníẹ́lì orí kọkànlá ṣẹ ní a tún ṣe ní inú ìtàn apá kejì ẹsẹ̀ ogójì, èyí tí ó tọ́ka sí àsìkò òpin ní ọdún 1989. Ìtàn àwọn ẹsẹ̀ kẹfà títí dé ẹsẹ̀ kẹsàn-án ń ṣàfihàn ìtàn tí ó ṣamọ̀nà sí àsìkò òpin, èyí tí a fi mọ̀ sí nínú apá àkọ́kọ́ ẹsẹ̀ ogójì. Àwọn ẹsẹ̀ karùn-ún títí dé kẹwàá ti Dáníẹ́lì orí kọkànlá ń ṣàlàyé ìtàn ẹsẹ̀ ogójì ti Dáníẹ́lì orí kọkànlá ní pípé; nítorí, gẹ́gẹ́ bí Sister White ti kọ sílẹ̀, “púpọ̀ nínú ìtàn tí a ti mú ṣẹ nínú Dáníẹ́lì kọkànlá ni a ó tún ṣe.”

Ẹsẹ̀ kìíní sí kẹrin ti Dáníẹ́lì mọ́kànlá ń dá Kírúsì mọ̀, gẹ́gẹ́ bí ọba kejì ti orílẹ̀-èdè ọlọ́wọ̀ méjì ní àkókò òpin ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn. “Àkókò òpin” ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn jẹ́ ọdún 1989, àti ààrẹ kejì náà, tí Kírúsì ṣojú fún, ń fi ìtẹ̀lé àsọtẹ́lẹ̀ kan múlẹ̀ tí ó jẹ́ kí akẹ́kọ̀ọ́ àsọtẹ́lẹ̀ lè ka dé ọ̀dọ̀ ààrẹ kẹfà lẹ́yìn 1989, ẹni tí yóò jẹ́ ààrẹ ọlọ́rọ̀ jùlọ, tí yóò sì ru (jí), àwọn agbára ejò ńlá àwọn alágbáyé sókè, yálà wọ́n jẹ́ àwọn alágbáyé ayé, tàbí àwọn tó wà ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà. Lẹ́yìn náà, ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ náà fò lọ sí ìjọba keje ti àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì, àwọn ọba mẹ́wàá ti Àjọ Ìṣọ̀kan Àwọn Orílẹ̀-Èdè, ó sì dá ọba àkọ́kọ́ àti olórí rẹ̀ mọ̀, gẹ́gẹ́ bí Alẹkisáńdà Ńlá ṣe ṣojú fún un (itúmọ̀ rẹ̀ ni “Jagunjagun Àwọn Ènìyàn”), pẹ̀lú ìtúká pátápátá ìjọba rẹ̀ nígbà tí àwọn ẹ̀fúùfù mẹ́rin ti Ísílamù bá ti tú sílẹ̀ ní kíkún ní ìparí àkókò àyè àdánwò ènìyàn.

Nígbà náà ni àwọn ẹsẹ̀ karùn-ún títí dé ẹ̀kẹ́sàn-án ṣe àfihàn ìtàn tí àkókò tí ó ṣáájú ìdásílẹ̀ ipò póòpù lórí ìtẹ́ ní ọdún 538 dúró fún, nítorí pé ní ìbẹ̀rẹ̀ agbára náà tí yóò di ọba àríwá gbọ́dọ̀ borí ìdènà ilẹ̀ mẹ́ta, gẹ́gẹ́ bí Seleucus ti ṣe, ẹni tí a sì fi múlẹ̀ lẹ́yìn náà gẹ́gẹ́ bí ọba àríwá. Lẹ́yìn èyí, fún ọdún mẹ́ta àtààbọ̀, gẹ́gẹ́ bí ọdún gidi márùndínlógójì ṣe ṣàpẹẹrẹ rẹ̀, ọba àríwá jọba, títí di ìgbà tí ọba gúúsù wọ inú odi agbára rẹ̀, tí ó sì mú un ní ìgbèkùn, níbi tí ó ti kú lẹ́yìn náà ní Ejibiti nítorí ìṣubú kúrò lórí ẹṣin. Báyìí, àwọn ẹsẹ̀ náà ń tọ́ka sí ìtàn tí ó parí ní àkókò òpin ní ọdún 1798.

Ẹsẹ kẹwàá ń tọ́ka sí ìtàn àkókò ìparí ní ọdún 1989, àti pẹ̀lú àwọn ẹsẹ karùn-ún títí dé kẹsàn-án, wọ́n ṣojú ìtàn ẹsẹ ogójì, gẹ́gẹ́ bí ìtàn àwọn ẹsẹ ọgbọ̀n títí dé mẹ́rìndínlógójì ṣe rí. Nítorí náà, láti ẹsẹ kìn-ín-ní títí dé ẹsẹ kẹwàá, ìlà lé e lórí ìlà, àwọn ìlà àsọtẹ́lẹ̀ méjì wà. Èkínní ń sọ̀rọ̀ nípa àwọn aṣáájú ìjọba kẹfà àti keje, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ààyè òfo kan wà láàárín ọba kẹfà àti ọlọ́rọ̀ jùlọ nínú ìjọba kẹfà àti ìjọba keje.

Ìlà kejì bo ìtàn ìyíyọ àwọn ìdènà mẹ́ta náà kúrò, àkókò tí ọba àríwá jọba, àti ẹni tí a sì yọ kúrò nígbà náà ní 1798, àti títí dé 1989, àti ààrẹ kejì, tí a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nínú ìlà tó ṣáájú nípasẹ̀ Kírúsì.

Ẹsẹ̀ kọkànlá àti kejìlá ṣàpẹẹrẹ ìlà kẹta ti ìtàn tí ó ṣẹlẹ̀ lẹ́yìn ààrẹ ọlọ́rọ̀ tí a mẹ́nuba nínú ẹsẹ̀ kejì, ṣùgbọ́n ní ìgbà kan lẹ́yìn ìparun Soviet Union ní àsìkò ìkẹyìn ní ọdún 1989, àti ní ibì kan ṣáájú òfin Ọjọ́ Àìkú ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nínú ẹsẹ̀ kẹrìndínlógún.

Ìtàn lẹ́yìn àkókò òpin ní 1989 ni a gbé lọ sí ọ̀dọ̀ ààrẹ kẹfà àti ọlọ́rọ̀ jùlọ tí ń ru àwọn gílóbálísì sókè, bẹ̀rẹ̀ ní 2016, nínú ìlà àkọ́kọ́. Ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ náà ni a gbé lọ sí 1989 nínú ìlà kejì. Ogun Raphia (“Ààlà”) nínú ẹsẹ̀ kọkànlá àti kejìlá ṣáájú ẹsẹ̀ kẹtàlá, níbi tí ọba àríwá tí a ṣẹ́ṣẹ̀ ṣẹ́gun tún fi mú ogun rẹ̀ padà bọ̀ sípò, lẹ́yìn náà ó sì ṣẹ́gun ọba gúúsù, díẹ̀ ṣáájú òfin Ọjọ́ Àìkú ti ẹsẹ̀ kẹrìnlá. Agbára aṣojú ọba àríwá nínú ẹsẹ̀ kẹtàlá ni ẹni ìkẹyìn nínú àwọn ààrẹ mẹ́jọ tí ń jọba láti 1989 títí dé òfin Ọjọ́ Àìkú. Nítorí náà, ẹsẹ̀ kẹtàlá gbọ́dọ̀ ṣẹlẹ̀ ní tàbí lẹ́yìn ìdìbò ààrẹ kẹjọ, ẹni tí ó wà nínú àwọn méje náà. Ẹsẹ̀ kọkànlá àti kejìlá bẹ̀rẹ̀ díẹ̀ ṣáájú ààrẹ kẹfà, ọlọ́rọ̀ jùlọ, ó sì ṣeé ṣe kí wọ́n parí díẹ̀ ṣáájú ìdìbò ààrẹ kan náà yẹn, ẹni tí ó di ẹlẹ́ẹ̀kẹ́jọ nínú àwọn méje náà, tí ó sì ṣẹ́gun nínú ogun kẹta ti ogun aṣojú náà, nínú ẹsẹ̀ kẹtàlá sí kẹẹ̀ẹ́dógún.

Ìsanwópadà ọba gúúsù nínú ẹsẹ̀ kẹ́wàá-láti-ọ̀kan sí kejìlá, ni ó jẹ́ ìdáhùn sí ìṣẹ́gun tí ọba gúúsù jìyà rẹ̀ nínú ẹsẹ̀ kẹ́wàá. Ẹsẹ̀ kẹ́wàá fi ìṣẹ́gun ọba àríwá hàn ní ọdún 1989, èyí tí a mú wá nípasẹ̀ àjọṣepọ̀ àṣírí ti Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà àti Vatican. Ìṣẹ́gun fún ogun àríwá ni ogun àkọ́kọ́ nínú ogun aṣojú náà. Ogun gbígbóná gidi tí a mú ṣẹ ní ayérayé ìgbàanì jẹ́ àpẹẹrẹ ogun aṣojú kan ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, nítorí náà ìṣẹ́gun ẹsẹ̀ kẹ́wàá-láti-ọ̀kan àti kejìlá yóò jẹ́ ìṣẹ́gun fún ọba gúúsù, nínú ogun kejì ti àwọn ogun aṣojú náà.

Àwọn ogun mẹ́ta wà nínú ẹsẹ̀ mẹ́wàá títí dé mẹ́ẹ̀ẹ́dógún, a sì mú gbogbo wọn ṣẹ ní ayé ìgbàanì nípasẹ̀ àwọn ogun gbígbóná gidi; ṣùgbọ́n wọ́n dúró fún ogun mẹ́ta nínú àwọn ogun aṣojú ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn. Ogun kìn-ín-ní ni ìdàpọ̀ àṣírí ti ẹranko náà àti wòlíì èké ṣẹ́gun nínú rẹ̀ sí ejò náà ní ọdún 1989. Ogun kejì nínú àwọn ogun aṣojú ni agbára ejò aláìgbàgbọ́ Ọlọ́run ti ọba gúúsù yóò ṣẹ́gun nínú rẹ̀ sí ìdàpọ̀ póòpù àti ọmọ-ogun aṣojú rẹ̀. Ogun kẹta nínú àwọn ogun aṣojú ni ọmọ-ogun aṣojú ti ọba àríwá yóò ṣẹ́gun nínú rẹ̀, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nínú ẹsẹ̀ mẹ́tàlá títí dé mẹ́ẹ̀ẹ́dógún.

Ní ti àsọtẹ́lẹ̀, ogun àgbáyé gbígbóná mẹ́ta wà, ogun aṣojú mẹ́ta, tí ó ní ogun mẹ́ta nínú rẹ̀, àti ìjà ogun ìyọnu mẹ́ta ti Ìsílámù. Ogun Abẹ́lé kan sì tún wà, pẹ̀lú Ogun Ìyípadà kan. Ogun kejì nínú àwọn ogun aṣojú ti bẹ̀rẹ̀ báyìí ní Ukraine, “Ààlà-Ìpín”, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nípa Raphia, èyí tí ó jẹ́ ààlà-ìpín láàárín ọba gúúsù àti ọba àríwá, nígbà tí ẹsẹ̀ kọkànlá àti kejìlá kọ́kọ́ ṣẹ ní ìtàn.

Ní àkókò kan náà gan-an tí ogun kejì nínú àwọn ogun aṣojú ní Ukraine ń lọ lọ́wọ́, ìkọlù kejì nínú mẹ́ta ti Islam sí ilẹ̀ ológo náà náà ń ṣẹlẹ̀ pẹ̀lú. Ìkọlù àkọ́kọ́ ti ègbé kẹta dé ní ọjọ́ kẹtàlá, oṣù Kẹsàn-án, ọdún 2001, ìgbẹ̀dìdì àwọn ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì sì bẹ̀rẹ̀. Àkókò ìgbẹ̀dìdì náà parí ní òfin Ọjọ́-Àìkú tí yóò dé láìpẹ́ ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà, nígbà tí Islam ti ègbé kẹta yóò tún kọlu Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà lẹ́ẹ̀kan sí i. Ìkọlù àkọ́kọ́ àti ti ìkẹ́yìn jẹ́ ọ̀kan náà, àwọn méjèèjì sì fi ohùn angẹli Ìfihàn mẹ́ẹ̀ẹ́dógún hàn, èyí tí ó sì jẹ́ ohùn angẹli kẹta pẹ̀lú, èyí tí ó sì tún jẹ́ ìfọnkànsí ìpè keje, èyí tí ó sì tún jẹ́ ègbé kẹta.

Láàárín àwọn ìkólù méjèèjì wọ̀nyẹn, tí wọ́n jẹ́ ohùn méjì, tí wọ́n sì jẹ́ ìró ipè keje, Ísílámù ti ègbé kẹta kọlù, kì í ṣe ilẹ̀ ológo ti ẹ̀mí ti òde-òní, bí kò ṣe ilẹ̀ ológo gidi ti ìgbà àtijọ́ ní October 7, 2023.

Ogun tí ó bẹ̀rẹ̀ nígbà náà, ń ṣẹlẹ̀ báyìí ní agbègbè gangan náà níbi tí Ogun Raphia ti wáyé gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàpèjúwe rẹ̀ nínú ẹsẹ̀ kọkànlá àti kejìlá. Àdáìpẹ̀ Gaza ni ààlà láàárín ìjọba gúúsù Juda àti Ejibiti. Ọjọ́ Keje, Oṣù Kẹwàá, ọdún 2023, jẹ́ àgbá kẹ̀kẹ́ kan láàárín àwọn àgbá kẹ̀kẹ́ mìíràn tí ó ń samisi ìṣọ̀tẹ̀, tàbí lẹ́tà kẹtàlá nínú álífábẹ́ẹ̀tì Heberu tí ó papọ̀ mọ́ lẹ́tà àkọ́kọ́ àti ìkẹyìn láti dá ọ̀rọ̀ náà “òtítọ́” sílẹ̀.

Ìkọlù kejì sí ilẹ̀ ògo náà láti ọwọ́ Ìsílámù ti ègbé kẹta ṣẹlẹ̀ ní October 7, 2023, ó sì ṣẹlẹ̀ ní pátápátá agbègbè kan náà níbi tí Ogun Raphia ìgbàanì ti wáyé, gẹ́gẹ́ bí ìmúṣẹ ẹsẹ̀ kẹ́wàá àti kejìlá. Ìkọlù kejì sí ilẹ̀ ògo náà ni, nípasẹ̀ àpẹẹrẹ àgbègbè àsọtẹ́lẹ̀, ní ìsopọ̀ pẹ̀lú ogun kejì nínú àwọn ogun aṣojú, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nínú ogun ní Ukraine.

Lórí ìlà dé ìlà, ogun kejì nínú àwọn ogun aṣojú tí ó ti ń lọ lọwọlọwọ ní Ukraine (Ilẹ̀ Ààlà), ní àkọsílẹ̀ kejì ipè ìpè ìkìlọ̀ ìbànújẹ́ kẹta (October 7, 2023), èyí tí a mú ṣẹ ní àkókò ìkẹyìn ìdìdìgbẹ́gbẹ́ àwọn ẹgbẹ̀rún ọgọ́rùn-ún méjìlélógójì. Ìrírí ìdìdìgbẹ́gbẹ́ náà ni Danieli fi hàn ní orí kẹwàá, nígbà tí ó rí ìran “marah” lẹ́yìn àkókò ọjọ́ mọ́kànlélógún ti ọ̀fọ̀, èyí tí í ṣe ọjọ́ mẹ́ta àtààbọ̀ tí àwọn wòlíì méjì náà kú ní ojú pópó. A túmọ̀ ìran náà gẹ́gẹ́ bí àlàyé “ohun tí yóò ṣẹlẹ̀ sí àwọn ènìyàn Ọlọ́run ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn.”

Òtítọ́ tí a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nínú ìran Odò Hiddekel, èyí tí í ṣe òtítọ́ ìdìdì, ni a mú ṣẹ ní ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ ti ẹsẹ̀ mọ́kànlá títí dé mẹ́ẹ̀ẹ́dógún. Ó jẹ́ ìtàn ẹsẹ̀ ogójì tí ó bẹ̀rẹ̀ ní ọdún 1989, tí ó sì ń bá a lọ sí ẹsẹ̀ kọkànlélógójì àti sí òfin Ọjọ́ Àìkú tí ń bọ̀ láìpẹ́. Ó jẹ́ ìtàn ààrẹ kẹfà, ẹni ọlọ́rọ̀ jùlọ, nínú ẹsẹ̀ kejì, tí a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ títí dé ìjọba keje ti “Alexander the Great” gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàkíyèsí nínú ẹsẹ̀ kẹta.

Ìtàn tí ó bẹ̀rẹ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀ ogun kejì àwọn ogun aṣojú ní ọdún 2014, tí a sì tẹ̀ lé e pẹ̀lú ààrẹ ọlọ́rọ̀ jùlọ tí ó bẹ̀rẹ̀ ìpolongo rẹ̀ ní ọdún 2015, ni agbègbè òfìfo ẹsẹ̀ ogójì, láti ọdún 1989 títí dé òfin Ọjọ́-ìsinmi nínú ẹsẹ̀ kọkànlélógójì, ó sì tún jẹ́ agbègbè òfìfo láti ọ̀dọ̀ ààrẹ kẹfà, ọlọ́rọ̀ jùlọ nínú ẹsẹ̀ kejì, títí dé ìjọba keje. Òun ni ìtàn tí ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ohùn àkọ́kọ́ Ìfihàn orí kejìdínlógún ní ọjọ́ kọkànlá, oṣù Kẹsàn-án, ọdún 2001, tí ó sì parí pẹ̀lú ohùn kejì ní wákàtí ìmìtìtì-ayé ńlá nínú orí kọkànlá ti Ìfihàn. Ìtàn náà pẹ̀lú ni àkókò ìtàn tí Hesekieli fi hàn nínú orí kejìlá, níbi tí gbogbo ìran ti ń ṣẹ. Àkókò yẹn ni àkókò ìdìdì àwọn ẹgbẹ̀rún mẹ́rìndínlọ́gọ́rin àti ẹgbẹ̀rún mẹ́rin. Ìsọ́mọlórúkọ àwọn ènìyàn Ọlọ́run ni a ń mú ṣẹ nípasẹ̀ ọ̀rọ̀ Rẹ̀.

> Yà wọ́n sọ́tọ̀ nípa òtítọ́ rẹ: ọ̀rọ̀ rẹ ni òtítọ́. Johanu 17:17.

A ó tẹ̀síwájú nínú ìwádìí yìí nínú àpilẹ̀kọ tí ó kàn.

> “A fi ìran yìí fún Ìsíkíẹ́lì ní àkókò kan tí ọkàn rẹ̀ kún fún ìrònú òkùnkùn nípa ohun búburú tí ń bọ̀. Ó rí ilẹ̀ àwọn baba rẹ̀ tí ó wà ní ahoro. Ìlú tí ó ti kún fún ènìyàn rí kò sì ní olùgbé mọ́. Ohùn ayọ̀ àti orin ìyìn kò sì tún gbọ́ mọ́ láàárín ògiri rẹ̀. Wòlíì náà fúnra rẹ̀ jẹ́ àjèjì ní ilẹ̀ àjèjì, níbi tí ìfẹ́-ọkàn aláìlópin àti ìkà burúkú ti ń jẹ ọba. Ohun tí ó rí tí ó sì gbọ́ nípa ìwà ìkà ènìyàn àti àìdá ènìyàn sí ara wọn mú ìbànújẹ bá ọkàn rẹ̀, ó sì ṣòfò kíkoro lọ́sàn-án àti lóru. Ṣùgbọ́n àwọn àpẹẹrẹ ààmì àgbàyanu tí a fi hàn án lẹ́gbẹ̀ẹ́ odò Kébárì ṣí agbára aláṣẹ kan payá tí ó lágbára ju ti àwọn alákóso ayé lọ. Lókè àwọn ọba aláréraga àti aláìníyọ̀nú ti Ásíríà àti Bábílónì, Ọlọ́run àánú àti òtítọ́ jókòó lórí ìtẹ́.”

> “Àwọn ìdíjú tó dàbí àgbá kẹ̀kẹ́ tí ó farahàn sí wòlíì náà pé wọ́n wà nínú irú ìdàrúdàpọ̀ bẹ́ẹ̀, wà lábẹ́ ìtọ́sọ́nà ọwọ́ aláìlópin. Ẹ̀mí Ọlọ́run, tí a fi hàn án gẹ́gẹ́ bí ẹni tí ń mú kí àwọn kẹ̀kẹ́ wọ̀nyí rìn, tí ó sì ń darí wọn, mú ìṣọ̀kan jáde láti inú ìdàrúdàpọ̀; bákan náà ni gbogbo ayé sì wà lábẹ́ àkóso Rẹ̀. Ẹgbẹẹgbẹ̀rún àìníye àwọn ẹ̀dá tí a ti yìn lógo ti wà ní ìmúrasílẹ̀ ní ọ̀rọ̀ Rẹ̀ láti ṣàkóso lórí agbára àti ète àwọn ènìyàn búburú, àti láti mú rere wá fún àwọn olóòótọ́ Rẹ̀.”

> “Bẹ́ẹ̀ gẹ́gẹ́ pẹ̀lú, nígbà tí Ọlọ́run fẹ́ ṣí ìtàn ìjọ hàn fún Jòhánù olùfẹ́ nípa àwọn àkókò tí ń bọ̀, Ó fi ìdánilójú kan fún un nípa ìfẹ́ àti ìtọ́jú Olùgbàlà sí àwọn ènìyàn Rẹ̀, nípa fífi ‘Ẹni kan tí ó dàbí Ọmọ ènìyàn’ hàn án, tí ń rìn láàrín àwọn ọ̀pá fìtílà, èyí tí ó ṣàpẹẹrẹ àwọn ìjọ méje. Nígbà tí a fi àwọn ìjà ńlá ìkẹyìn ti ìjọ pẹ̀lú àwọn agbára ayé hàn Jòhánù, a tún jẹ́ kí ó rí ìṣẹ́gun ìkẹyìn àti ìgbàlà àwọn olóòtítọ́ pẹ̀lú. Ó rí i pé a mú ìjọ wọ inú ìjà ikú pẹ̀lú ẹranko náà àti ère rẹ̀, àti pé a fi ìjọsìn ẹranko náà múlẹ̀ lábẹ́ ìjíyà ikú. Ṣùgbọ́n nígbà tí ó wo jìnà sí èéfín àti ariwo ogun náà, ó rí ẹgbẹ́ ènìyàn kan lórí Òkè Síónì pẹ̀lú Ọ̀dọ́-Àgùntàn náà, tí wọ́n ní, dípò àmì ẹranko náà, ‘orúkọ Baba wọn tí a kọ sí iwájú orí wọn.’ Ní àfikún sí i, ó tún rí ‘àwọn tí wọ́n ti ṣẹ́gun ẹranko náà, àti ère rẹ̀, àti àmì rẹ̀, àti nọ́ńbà orúkọ rẹ̀, tí wọ́n dúró lórí òkun dígí, tí wọ́n ní àwọn háàpù Ọlọ́run’ tí wọ́n sì ń kọ orin Mósè àti ti Ọ̀dọ́-Àgùntàn.”

> “Àwọn ẹ̀kọ́ wọ̀nyí jẹ́ fún àǹfààní wa. A nílò láti fi ìgbàgbọ́ wa dúró lé Ọlọ́run, nítorí pé àkókò kan wà níwájú wa lọ́túnlọ́tún tí yóò dán ẹ̀mí ènìyàn wò. Kírísítì, ní orí Òkè Ólífì, tún àwọn ìdájọ́ ẹlẹ́rùjẹ̀jẹ̀ tí yóò ṣáájú ìbọ̀wọ̀ Kejì Rẹ̀ sọ pé: ‘Ẹ̀yin yóò gbọ́ nípa ogun àti ìròyìn ogun.’ ‘Orílẹ̀-èdè yóò dìde sí orílẹ̀-èdè, àti ìjọba sí ìjọba: ebi yóò sì wà, àti àjàkálẹ̀-àrùn, àti ilẹ̀-rírì, ní ibi púpọ̀. Gbogbo àwọn wọ̀nyí ni ìbẹ̀rẹ̀ ìrora.’ Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn àsọtẹ́lẹ̀ wọ̀nyí rí ìmúṣẹ díẹ̀ nígbà ìparun Jerúsálẹ́mù, wọ́n ní ìfìlò tó taara jù lọ sí àwọn ọjọ́ ìkẹyìn.”

> “A dúró lórí ẹnu ọ̀nà àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ńlá àti mímúni-láyà gidigidi. Àsọtẹ́lẹ̀ ń ṣẹ ní kíákíá. Olúwa wà létí ilẹ̀kùn. Láìpẹ́ yóò ṣí síwájú wa àkókò kan tí yóò kún fún ìfẹ́-àkíyèsí tí ó lágbára jù lọ fún gbogbo àwọn alààyè. Àwọn ìjàngbọ̀n ìgbà àtijọ́ ni a ó tún jí dìde; àwọn ìjàngbọ̀n tuntun yóò sì dìde. Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí a óò ṣe ní ayé wa kò tíì wọ inú àlá ènìyàn rárá. Sátánì ń ṣiṣẹ́ nípasẹ̀ àwọn irinṣẹ́ ènìyàn. Àwọn tí wọ́n ń sapá láti yí Òfin Orílẹ̀-Èdè padà, kí wọ́n sì fi gba òfin kan kalẹ̀ láti fi mú ìtọju ọjọ́ Àìkú, kò mọ díẹ̀ rárá ohun tí àbájáde rẹ̀ yóò jẹ́. Ìpọ́njú ńlá kan ti fẹ́rẹ̀ dé bá wa.”

> “Ṣùgbọ́n kò yẹ kí àwọn ìránṣẹ́ Ọlọ́run gbẹ́kẹ̀ lé ara wọn nínú pajawiri ńlá yìí. Nínú àwọn ìran tí a fi fún Isaiah, sí Ezekiel, àti sí John ni a ti rí bí ọ̀run ti so mọ́ àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí ń ṣẹlẹ̀ lórí ilẹ̀ ayé pẹkipẹki, àti bí ìtọ́jú Ọlọ́run ṣe pọ̀ tó fún àwọn tí ó jẹ́ olóòtítọ́ sí I. Ayé kò sí láì ní Olùṣàkóso. Ètò àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí ń bọ̀ wà lọ́wọ́ Oluwa. Ọláńlá ọ̀run ni ó ní àyànmọ́ àwọn orílẹ̀-èdè, pẹ̀lú àwọn ọ̀ràn ìjọ Rẹ̀, nínú àbójútó tirẹ̀ gan-an.” Testimonies, volume 5, 752, 753.

Back to Articles