Article

# Laodicea - Nọ́mbà Kẹta

Kí ni Àwọn Òfin?

Author

Jeff Pippenger

Published

August 30, 2023

Formats

PDF
Word
Song MP3

> “A gbọ́dọ̀ mọ̀ fún ara wa ohun tí ó jẹ́ Kristiẹni, ohun tí òtítọ́ jẹ́, ohun tí ìgbàgbọ́ tí a ti gbà jẹ́, ohun tí àwọn òfin Bíbélì jẹ́—àwọn òfin tí a fi fún wa láti ọ̀dọ̀ àṣẹ tí ó ga jùlọ.” The 1888 Materials, 403.

Fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún ni Future for America ti fi hàn pé àwọn ìjọ méje tí ó wà nínú Ìfihàn kì í ṣe pé wọ́n ṣojú itan Ísírẹ́lì òde-òní nìkan láti àkókò àwọn àpọ́sítélì títí dé òpin ayé, ṣùgbọ́n pé àwọn ìjọ méje náà tún ṣojú Ísírẹ́lì àtijọ́ láti àkókò Mose títí dé fífọ Stefanu ní òkúta. Àwọn aṣáájú Adventism kò kọ́ òtítọ́ yìí, ṣùgbọ́n wọ́n lóye wọ́n sì lò àwọn ìlànà tí ń fi òtítọ́ yìí múlẹ̀. Jésù ń fi òpin hàn láti ìbẹ̀rẹ̀, àti pé Ísírẹ́lì àtijọ́ ń ṣojú fún Ísírẹ́lì òde-òní. Nítorí náà, òtítọ́ kankan tí ó jẹ́ apá kan nínú àwọn àbùdá àsọtẹ́lẹ̀ ti Ísírẹ́lì òde-òní, náà sì wà nínú Ísírẹ́lì àtijọ́.

Ṣáájú ìtàn àwọn ọmọ-ẹ̀yìn Millerite, ojúìwòye ìbílẹ̀ ti àwọn Kristẹni nípa àwọn ìjọ méje ni pé wọ́n dúró fún àwọn ìjọ gidi tí ó wà ní Éṣíà Kékeré ní àkókò Johanu. Ojúìwòye ìbílẹ̀ náà tún lóye pé ìmọ̀ràn sí àwọn ìjọ kọ̀ọ̀kan lè tún jẹ́ òye gẹ́gẹ́ bí ìmọ̀ràn pàtó sí onírúurú ìjọ ní gbogbo ìtàn Kristẹni, àti pẹ̀lú pé ìmọ̀ràn kan náà àti àwọn ìkìlọ̀ náà jẹ́ fún àwọn Kristẹni kọ̀ọ̀kan. Wọ́n tún lóye pé àwọn ìjọ méje náà dúró fún àkókò méje nínú ìtàn ìjọ láti àkókò àwọn ọmọ-ẹ̀yìn títí dé òpin ayé. Àwọn ojúìwòye wọ̀nyí ti wà ṣáájú ìtàn Millerite. Àwọn ìmòye mẹ́rin wọ̀nyí nípa àwọn ìjọ méje tí ó dá ojúìwòye ìbílẹ̀ náà sílẹ̀, tí ó ti wà ṣáájú William Miller, ni a sì ń dá lé ìtumọ̀ “historicist” ti Bíbélì. Ọ̀nà ìtúmọ̀ yẹn gan-an ni àwọn áńgẹ́lì Ọlọ́run mú William Miller gbà.

> “Àwọn ìjọ méje ti Éṣíà jẹ́ ìtàn ìjọ Kristi nínú àwọn ìrísí rẹ̀ méje, nínú gbogbo yíyípo àti ìpadà rẹ̀, nínú gbogbo àṣeyọrí àti ìpọ́njú rẹ̀, láti ọjọ́ àwọn àpọ́sítélì títí dé òpin ayé. Àwọn èdìdì méje jẹ́ ìtàn àwọn ìṣe àti ìrìnàjò àwọn agbára àti àwọn ọba ayé lórí ìjọ, àti ààbò Ọlọ́run fún àwọn ènìyàn rẹ̀ ní gbogbo àkókò kan náà. Àwọn fèrè méje jẹ́ ìtàn àwọn ìdájọ́ àrà ọ̀tọ̀ méje, tí ó le gan-an, tí a rán sórí ayé, tàbí ìjọba Romu. Àti àwọn àgolo méje jẹ́ àwọn àjàkálẹ̀-àrùn méje ìkẹyìn tí a rán sórí Romu Pápà. Pẹ̀lú àwọn wọ̀nyí ni ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ mìíràn wà, tí a hun sínú wọn bí àwọn odò kékeré tí ń ṣàn wọ inú odò ńlá, tí wọ́n sì ń kún odò ńlá àsọtẹ́lẹ̀ náà, títí gbogbo rẹ̀ fi parí wa sínú òkun ayérayé.”

> “Èyí, ní ti èmi, ni ètò àsọtẹ́lẹ̀ Johanu nínú ìwé Ìfihàn. Àti pé ẹni tí ó bá fẹ́ lóye ìwé yìí, gbọ́dọ̀ ní ìmọ̀ pípé nípa àwọn apá mìíràn ti ọ̀rọ̀ Ọlọ́run. Àwọn àwòrán àti ọ̀rọ̀ àfiwéra tí a lò nínú àsọtẹ́lẹ̀ yìí, kì í ṣe pé a ṣàlàyé gbogbo wọn nínú ìwé kan náà, ṣùgbọ́n a gbọ́dọ̀ rí wọn nínú àwọn wòlíì mìíràn, kí a sì ṣàlàyé wọn nínú àwọn ẹsẹ Ìwé Mímọ́ mìíràn. Nítorí náà, ó hàn gbangba pé Ọlọ́run ti pèsè kí a máa kẹ́kọ̀ọ́ gbogbo rẹ̀ lápapọ̀, àní kí a lè ní ìmọ̀ tí ó ṣe kedere nípa apá kan ṣoṣo.” William Miller, Miller’s Lectures, ìdìpọ̀ 2, ìkẹ́kọ̀ọ́ 12, 178.

Arábìnrin White fara mọ́, ó sì gbéga fún ìwòye “historicist” tí Miller ní, ṣùgbọ́n ó fi ìmòye tí ó jinlẹ̀ síi kún ìwé Ìfihàn ju bí Miller ti rí i lọ, nítorí Miller kò tíì mọ́ ibi-mímọ́ gẹ́gẹ́ bí ó ti rí ní tòótọ́. Ó lóye pé ayé ni ibi-mímọ́ náà. Arábìnrin White mọ̀ pé nígbà tí Jésù gbé àwọn àsọtẹ́lẹ̀ tí a ṣàpẹẹrẹ wọn nínú ìwé Ìfihàn kalẹ̀, Kristi ń ṣe bẹ́ẹ̀ ní ìsopọpọ̀ pẹ̀lú iṣẹ́ Rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí Olórí Àlùfáà ọ̀run.

Nígbà tí Johanu yípadà tí ó sì rí Kristi, Ó ń rìn láàárín àwọn ọ̀pá-fìtílà ní aṣọ àlùfáà, àwọn ọ̀pá-fìtílà náà sì wà ní ibi mímọ́; nítorí náà, nínú ìtàn lẹ́yìn ìgòkè-rè lọ sí ọ̀run, ṣùgbọ́n kí Ó tó wọ Ibi Mímọ́ Jùlọ lọ ní ọdún 1844. Miller kò lè ti lóye ìtumọ̀ pàtàkì òtítọ́ yìí. Bẹ́ẹ̀ ni Tyndale, Luther tàbí John Wycliffe, tàbí ẹnikẹ́ni nínú àwọn aṣáájú Ìtúnṣe ìgbà àkọ́kọ́, kì yóò lè ti lóye rẹ̀. Òtítọ́ ń tẹ̀ síwájú ní ìfihàn rẹ̀, ó ń tàn sí i, ó sì tún ń tàn sí i títí di ọjọ́ pípé.

> “Ìlànà ńlá náà tí Robinson àti Roger Williams fi tọkàntọkàn gbéga bẹ́ẹ̀, pé òtítọ́ ń tẹ̀síwájú, àti pé àwọn Kristẹni gbọ́dọ̀ máa ṣetán láti gba gbogbo ìmọ́lẹ̀ tí ó bá lè tàn láti inú ọ̀rọ̀ mímọ́ Ọlọ́run, ni àwọn ọmọ-ìran wọn pàdánù lójú. Àwọn ìjọ́ Pírótẹ́sítáǹtì ti Amẹ́ríkà,—àti ti Yúróòpù pẹ̀lú,—tí a ti ṣe ojú-rere fún gidigidi nípa gbígba àwọn ìbùkún Ìtúnṣe, kùnà láti máa tẹ̀síwájú ní ọ̀nà ìtúnṣe. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé díẹ̀ lára àwọn ènìyàn olóòtítọ́ dìde, láti ìgbà dé ìgbà, láti kéde òtítọ́ tuntun àti láti tú àṣìṣe tí a ti fọkàn tán pẹ́ sílẹ̀, ọ̀pọ̀ ènìyàn, bí àwọn Júù ní ọjọ́ Kristi tàbí àwọn ọmọ ìjọ́ póòpù ní àkókò Luther, ní inú-dídùn láti gbàgbọ́ gẹ́gẹ́ bí àwọn baba wọn ti gbàgbọ́, àti láti gbé ayé gẹ́gẹ́ bí wọ́n ti gbé ayé. Nítorí náà ẹ̀sìn tún bàjẹ́ sí ìfarahàn òde lásán; àwọn àṣìṣe àti àwọn ìgbàgbọ́ asán tí a ì bá ti sọ nù bí ìjọ bá ti ń bá a lọ ní rírìn nínú ìmọ́lẹ̀ ọ̀rọ̀ Ọlọ́run, ni wọ́n pa mọ́, wọ́n sì fẹ́ràn wọn. Báyìí ni ẹ̀mí tí Ìtúnṣe mú wá ṣe ń kú dídíẹ̀dídíẹ̀, títí ó fi fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ pé àìní fún ìtúnṣe tó pọ̀ tó bẹ́ẹ̀ wà nínú àwọn ìjọ́ Pírótẹ́sítáǹtì gẹ́gẹ́ bí ó ti wà nínú Ìjọ́ Róòmù ní àkókò Luther. Ayéfẹ́ ni ó wà níbẹ̀ kan náà àti ìdààmú ẹ̀mí kan náà, ìbòwọ̀ irú bẹ́ẹ̀ fún èrò ènìyàn, àti fífi ẹ̀kọ́ ènìyàn rọ́pò àwọn ẹ̀kọ́ ọ̀rọ̀ Ọlọ́run.” The Great Controversy, 297.

Bí a kò bá mọ̀ pé òtítọ́ ń túbọ̀ hàn nípasẹ̀ ìlọsíwájú ní gbogbo ìtàn ayé, nígbà náà, ó ṣeé ṣe gidigidi kí a má lè mọ ìtumọ̀ ìmọ́lẹ̀ tuntun kankan nínú ìran ìkẹyìn yìí. Nígbà tí ènìyàn bá dáwọ́ òye irú ìlọsíwájú ti “òtítọ́” dúró, ní àìfọwọ́yí ni yóò bẹ̀rẹ̀ sí í gbẹ́kẹ̀ lé àṣà àtọwọ́dọwọ́, ìṣe àṣà, àti ìtọ́nisọ́nà ènìyàn tí ó ti ṣubú.

Ọ̀nà ìmúlò tí Miller lò jẹ́ àmì-ọ̀nà kan tí ń sáré kọjá gbogbo ìlà àsọtẹ́lẹ̀, èyí tí ń gbé ẹ̀rí ìdàgbàsókè òtítọ́ Bíbélì kalẹ̀, òtítọ́ tí ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àwọn àpọ́sítélì. Síbẹ̀, nínú àmì-ọ̀nà tí a ṣojú rẹ̀ nípasẹ̀ Miller, a rí ìbẹ̀rẹ̀ kan tí ó ń béèrè fún alábàápín rẹ̀ ní òpin. Ọ̀pọ̀ jùlọ kò lóye àwọn òtítọ́ wọ̀nyí rí, ṣùgbọ́n kì í ṣe bẹ́ẹ̀ pẹ̀lú Satani.

Sátánì ti kọ òtítọ́ àti ìtẹ̀síwájú rẹ̀ láti ìgbà ìṣọ̀tẹ̀ rẹ̀ ní ọ̀run. Nígbà tí ó dé ibi náà nínú ìtàn tí àwọn Alátúnṣe bẹ̀rẹ̀ sí í lóye ní kedere bí a ṣe ń kẹ́kọ̀ọ́ Bíbélì, Sátánì ṣe ohun tí ó máa ń ṣe ní gbogbo ìgbà, ó sì mú àwọn àfarawé èké wọlé. Ẹ̀rí ìtàn iṣẹ́ rẹ̀ ti fífi òtítọ́ ṣe àfarawé èké fi hàn pé àwọn Jésúítì bíi Ribera àti Louis de Alcazar dojú ìlànà àfarawé èké wọn kọ ní pàtàkì sí ìwé Ìfihàn. Ìlànà ìtumọ̀ tí a ti bà jẹ́, tí a ń pè ní “preterism,” bẹ̀rẹ̀ ní ọ̀rúndún kejì àti kẹta pẹ̀lú àwọn aṣojú pàtàkì méjì ti ìlànà èké náà. Ọ̀kan ni Eusebius ti Kesarea (260–339), àti Victorinus ti Pettau (ó kú ní ìwọ̀n ọdún 304). Àwọn méjèèjì wọ̀nyí, tí wọ́n jẹ́ àwọn ènìyàn ìtàn àtijọ́, gbé ìlànà náà lárugẹ, ní fífi hàn pé a ti mú ìwé Ìfihàn ṣẹ ní àkókò Ìjọba Róòmù nípasẹ̀ àwọn ènìyàn ìtàn bíi Nero, ọba-ọba búburú tí gbogbo ènìyàn mọ̀.

Ní ọ̀rúndún kọkàndínlógún, John Darby (1800–1882) láti United Kingdom mú ọ̀nà iṣẹ́ Sátánì mìíràn wá, èyí tí a tún fi sínú àwọn àlàyé ìsàlẹ̀ ojú-ìwé ti Bíbélì ẹṣin Tirojanu tí a ń pè ní Scofield Reference Bible, èyí tí a ti dá mọ̀ tẹ́lẹ̀. “Dispensationalism” jẹ́ ìlànà ẹ̀kọ́-ìjìnlẹ̀ nípa Ọlọ́run tí ó pín ìtàn àti ìbáṣepọ̀ Ọlọ́run pẹ̀lú aráyé sí àwọn àkókò pàtó ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀, tàbí ‘dispensations,’ nínú èyí tí Ọlọ́run ti ń ṣàkóso ètò Rẹ̀ ní ọ̀nà oríṣìíríṣìí. Mo ṣàkíyèsí èyí ní àkókò yìí nítorí èyí jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn èké tí a mú wọ inú ìṣísẹ̀ Future for America láti ọwọ́ àwọn ohùn láti agbègbè kan náà níbi tí Darby ti tan àwọn èrò Sátánì rẹ̀ ká. Àwọn èrò Darby tí ó kọlu Future for America ni a bá wọ̀ pọ̀ pẹ̀lú ìmòye ìṣísẹ̀ tí a ń pè ní “woke” ti òní, èyí tí ó ń gbé irú ìdàrúdàpọ̀ àìní-ọba kan náà tí French Revolution ṣojú ga, àti ìwà àìlọ́fin nípa ìbálòpọ̀ kan náà tí Sodomu àti Gomorra ṣojú.

Lónìí àwọn onímọ̀-òye ẹ̀sìn ti Adventism òde-òní ń lo ètò kan ti pínyà àwọn òtítọ́ inú Bíbélì, tí ó dá lórí ìlànà méjì-fà fún ìtumọ̀ Bíbélì, tí wọ́n fi ń ṣiṣẹ́ láti ba Bíbélì àti Ẹ̀mí Àsọtẹ́lẹ̀ jẹ́, kí wọ́n sì sẹ́ wọn. Wọ́n ń pín àwọn ènìyàn sí méjì: àwọn amòye ní àwọn èdè Bíbélì, tàbí àwọn amòye ní ìtàn Bíbélì. Nípa bẹ́ẹ̀, àwọn onímọ̀-òye ẹ̀sìn ti Adventism lónìí ń darí ọkàn àwọn Adventist ti Laodicea, yálà nípa túmọ̀ Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run gẹ́gẹ́ bí ìmọ̀ ìtàn ènìyàn tí ó ṣubú, tàbí gẹ́gẹ́ bí ìmọ̀ èdè ènìyàn tí ó ṣubú. Àwọn ìfarahàn aṣìṣe òde-òní wọ̀nyí, tí a ti máa ń lò ní ọ̀pọ̀ ìgbà láti kọlu ìhìn-iṣẹ́ tí o ń ka nísinsin yìí, ni a ó tún ṣe àlàyé sí i nínú àwọn àpilẹ̀kọ wọ̀nyí nígbà tí a bá ń ronú lórí àpẹẹrẹ àsọtẹ́lẹ̀ ti Ìyíká Faranse. Satani wà láàyè, ó sì mọ̀ pé àkókò rẹ̀ kù díẹ̀. Òfin ìkẹyìn nínú àwọn òfin Miller, èyí tí í ṣe nọ́mbà mẹ́rìnlá, parí pẹ̀lú àrọ̀ọ̀rọ̀ yìí.

> “Ẹ̀kọ́ nípa ìwà-Ọlọ́run tí a ń kọ́ ní àwọn ilé-ẹ̀kọ́ wa ni a máa ń gbé kalẹ̀ lórí irú ìgbàgbọ́ ẹ̀ka-ẹ̀sìn kan nígbà gbogbo. Ó lè yẹ láti mú ọkàn tí kò tíì ní àkúnya kankan, kí a sì fi irú èyí yìí tẹ́ ẹ mọ́lẹ̀, ṣùgbọ́n yóò máa parí ní ìwà-kíkórìíra ẹ̀sìn ní gbogbo ìgbà. Ọkàn tí ó ní òmìnira kì yóò ní ìtẹ́lọ́rùn pẹ̀lú àwọn ìwòye ti àwọn ẹlòmíràn láéláé. Bí èmi bá jẹ́ olùkọ́ àwọn ọ̀dọ́ ní ẹ̀kọ́ ìwà-Ọlọ́run, èmi yóò kọ́kọ́ mọ agbára ìmúye àti ọkàn wọn. Bí wọ́n bá dára, èmi yóò jẹ́ kí wọ́n kọ́ Bíbélì fún ara wọn, kí n sì rán wọn jáde ní òmìnira láti ṣe ayé ní rere. Ṣùgbọ́n bí wọn kò bá ní ọkàn, èmi yóò fi ọkàn ẹlòmíràn tẹ wọn mọ́lẹ̀, kí n kọ ‘akíkanjú-ẹ̀sìn’ sí iwájú orí wọn, kí n sì rán wọn jáde gẹ́gẹ́ bí ẹrú!” William Miller, Miller’s Works, volume 1, 24.

Ní àsìkò díẹ̀ lẹ́yìn tí Jòhánù Onífihàn gbé ayé, àti ní ọjọ́ Ìtúnṣe Ìjọ, Sátánì ń ṣiṣẹ́ gidigidi láti mú àwọn ọ̀nà èké ti ìsọtẹ́lẹ̀ jáde kí ó lè da ìtúpalẹ̀ Bíbélì tòótọ́ rú, kí ó sì pa á run. Ohun tí a máa ń ṣàìfiyèsí nígbà míì nínú àwọn òtítọ́ ìtàn wọ̀nyí ni pé gbogbo àwọn ọ̀nà Sátánì wọ̀nyí ni a dojú kọ tààràtà sí kì í ṣe ìwé mìíràn bí kò ṣe ìwé Ìfihàn. Èyí ni kókó ọ̀rọ̀ ti ọkọọkan àwọn olùgbéga ìdàrúdàpọ̀ ti Sátánì wọ̀nyí. Ìwé Ìfihàn ni ìgbà gbogbo ti jẹ́ ibi ìfojúsùn Sátánì. Sátánì mọ̀ pé ìwé Ìfihàn ni ìwé tí ó gbọ́dọ̀ jagun sí. Nígbà tí a bá mọ òtítọ́ yìí, nígbà náà ni a lè tún mọ òtítọ́ mìíràn tí a kò rí, èyí tí òtítọ́ pàtàkì mìíràn ti ṣókùnkùn bo.

Ọ̀nà èké tí àwọn Jesuit lò ni a pète láti dí òye tí ó ṣe kedere mọ́lẹ̀ pé póòpù ti ìjọ Roman ni aṣòdìsí-Kírísítì nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì. Gbogbo onítúnṣe Pùrótẹ́sítáǹtì, kọ̀ọ̀kan wọn, wá mọ̀, wọ́n sì dá òtítọ́ yìí mọ̀. Nítorí náà, nígbà tí a ti gbé ìtàn tòótọ́ àwọn ọkùnrin bíi Ribera àti Louis de Alcazar kalẹ̀ ní gbangba ní ìgbà àtijọ́ nípasẹ̀ ọ̀rọ̀ àti ìtẹ̀jáde, a lo ìtàn àwọn ọkùnrin bíi Ribera àti Louis de Alcazar fún ète fífi àwọn ìsapá Sátánì hàn láti dí òye tí ó tọ́ nípa “ọkùnrin ẹ̀ṣẹ̀” mọ́lẹ̀. Àwọn ẹ̀rí tí a kọ sílẹ̀ tàbí tí a sọ ní ẹnu, tí ń tú ète ìṣàfilọlẹ̀ àwọn ọ̀nà Sátánì wọ̀nyí síta, jẹ́ òtítọ́ tó fi mọ́ ibi tí wọ́n dé; ṣùgbọ́n Sátánì ń gbìyànjú láti bo ju àwọn ẹ̀rí Bíbélì nìkan tí ń fi hàn pé póòpù ti Rome ni aṣòdìsí-Kírísítì.

Àwọn òtítọ́ kan wà nínú ìwé Ìṣípayá tí a ti bo mọ́lẹ̀ pẹ̀lú ìdàrúdàpọ̀ tí àwọn ètò èké wọ̀nyí ti ìtumọ̀ Bíbélì mú wá, èyí tí ó wà ní òde kúrò nínú kókó-ọrọ̀ ẹni náà tí nọ́ńbà rẹ̀ jẹ́ mẹ́fà, mẹ́fà, mẹ́fà. Ọ̀kan nínú àwọn òtítọ́ wọ̀nyí dájúdájú ni òtítọ́ tí a ṣojú fún nígbà tí a bá lóye àwọn ìjọ méje náà nínú ìdàgbàsókè wọn tí ó péye jùlọ. Àwọn òtítọ́ wà láàárín àwọn ìjọ méje náà tí ń sọ̀rọ̀ tààrà sí ìtàn tí ó bẹ̀rẹ̀ lọ́jọ́ kẹtàlá, oṣù Kẹsàn-án, ọdún 2001 tí ó sì parí nínú ìṣòro òfin Ọjọ́ Àìkú. Sátánì ti ń wá ọ̀nà láti jẹ́ kí ìmọ́lẹ̀ yìí wà ní ìsìnkú, ó sì dá àwọn ọ̀nà ìlànà Sátánì sílẹ̀ láti bo ọ̀pọ̀lọpọ̀ iyebíye òtítọ́ tí ó wà nínú ìwé Ìṣípayá mọ́lẹ̀, kì í ṣe ìdánimọ̀ póòpù Róòmù gẹ́gẹ́ bí aṣòdì sí Kristi nìkan.

Kí a tó ṣí “ọkùnrin ẹ̀ṣẹ̀” payá ní ọdún 538, àwọn ọkùnrin bíi Eusebius àti Victorinus kọlu ìwé Ìfihàn ní ìgbìyànjú láti fi bo ìdìde agbára páápà. Nígbà mìíràn nínú ìtàn, Kristi mú ìlérí Rẹ̀ ṣẹ sí Tiatira, ó sì mú ìràwọ̀ òwúrọ̀ ti ìtúnṣe jáde wá (Wycliffe), Sátánì sì lẹ́yìn náà mú àwọn ènìyàn olókìkí méjì jáde nínú ìtàn láti ṣe agbátẹrù àti láti tẹ̀síwájú nínú iṣẹ́ sátání rẹ̀. Ogun gígùn tí ó ti pẹ́ lórí ìdàgbàsókè òtítọ́, tí ó dé ibi gíga rẹ̀ nígbà tí a bá tú àṣírí ìwé Ìfihàn sílẹ̀, (kí àkókò àyè ìdánwò tó parí) ní ìmọ́lẹ̀ láti inú àwọn ìjọ méje tí Miller kò mọ̀ rí, bẹ́ẹ̀ ni Sister White náà kò mọ̀ ọ́; ṣùgbọ́n a lè fi hàn ní rọ́rùn pé Miller àti Ẹ̀mí Àsọtẹ́lẹ̀ méjèèjì ń gbé ìmọ́lẹ̀ tuntun náà ró, nítorí ìmọ́lẹ̀ tuntun kì í tako ìmọ́lẹ̀ àtijọ́.

> “Ó jẹ́ òtítọ́ pé a ní òtítọ́ náà, a sì gbọ́dọ̀ fi ìfaradà tí kò yẹ̀ ṣinṣin dì mọ́ àwọn ipò tí a kò lè mì; ṣùgbọ́n a kò gbọdọ̀ fi ojú àníyàn wo ìmọ́lẹ̀ tuntun kankan tí Ọlọ́run bá rán, kí a sì wí pé, Ní tòótọ́, a kò lè rí i pé a nílò ìmọ́lẹ̀ mìíràn ju òtítọ́ àtijọ́ tí a ti gbà títí di báyìí, tí a sì ti fìdí múlẹ̀ nínú rẹ̀. Níwọ̀n ìgbà tí a bá di ipò yìí mú, ẹ̀rí ti Ẹlẹ́rìí Òtítọ́ ń mú ìbáwí rẹ̀ wá sí ọ̀ràn wa pé, ‘Ìwọ kò sì mọ̀ pé aláìláàánú ni ìwọ, àti aláìnínú-dídùn, àti tálákà, àti afọ́jú, àti ìhòòhò.’ Àwọn tí ń rò pé ọlọ́rọ̀ ni àwọn, tí wọ́n sì ti pọ̀ sí i ní ọrọ̀, tí wọn kò sì nílò ohunkóhun, wà nínú ipò ìfọ́jú ní ti ipò gidi wọn níwájú Ọlọ́run, wọn kò sì mọ̀ ọ́.” Review and Herald, August 7, 1894.

Ìdánwò àkọ́kọ́ fún ìmọ́lẹ̀ tuntun ni bóyá ó tako òtítọ́ tí a ti fìdí múlẹ̀, àti bóyá ó ń gbé àwọn òtítọ́ ìpìlẹ̀ ró.

> “Nígbà tí agbára Ọlọ́run bá jẹ́rìí nípa ohun tí í ṣe òtítọ́, òtítọ́ náà gbọ́dọ̀ dúró títí láé gẹ́gẹ́ bí òtítọ́. Kò yẹ kí a gba àwọn ìfojúsùn tí a dá lẹ́yìn náà wọlé, tí wọ́n lòdì sí ìmọ́lẹ̀ tí Ọlọ́run ti fi fún wa. Àwọn ènìyàn yóò dìde pẹ̀lú àwọn ìtumọ̀ Ìwé Mímọ́ tí í ṣe òtítọ́ lójú wọn, ṣùgbọ́n tí kì í ṣe òtítọ́. Òtítọ́ fún àkókò yìí, Ọlọ́run ti fi fún wa gẹ́gẹ́ bí ìpìlẹ̀ ìgbàgbọ́ wa. Òun tìkára Rẹ̀ ni ó ti kọ́ wa ohun tí í ṣe òtítọ́. Ẹni kan yóò dìde, lẹ́yìn náà ẹlòmíràn pẹ̀lú ìmọ́lẹ̀ tuntun tí ó tako ìmọ́lẹ̀ tí Ọlọ́run ti fi fún wa lábẹ́ ìfihàn Ẹ̀mí Mímọ́ Rẹ̀.” Selected Messages, ìwé 1, 162.

Sátánì ti fi ìwé Ìfihàn ṣe ibi àfojúsùn ìkọlù rẹ láti ìgbà tí Jòhánù ti kọ àwọn ìránṣẹ́ tí ó wà nínú rẹ̀ sílẹ̀. Jésù wí pé:

> Ṣùgbọ́n alábùkún ni ojú yín, nítorí wọ́n ń ríran; àti etí yín, nítorí wọ́n ń gbọ́. Nítorí lóòótọ́ ni mo wí fún yín pé, ọ̀pọ̀ wòlíì àti àwọn olódodo ti fẹ́ láti rí àwọn nǹkan wọ̀nyí tí ẹ̀yin rí, ṣùgbọ́n wọn kò rí wọn; àti láti gbọ́ àwọn nǹkan wọ̀nyí tí ẹ̀yin ń gbọ́, ṣùgbọ́n wọn kò gbọ́ wọn. Matteu 13:16, 17.

Ìbùkún tí a so mọ́ rírí àti gbígbọ́ ni ìbùkún ìmọ̀lára ọ̀rọ̀ Ìfihàn Jesu Kristi. Nígbà tí Johanu dúró gẹ́gẹ́ bí aṣojú àwọn tí ó wà ní “ọjọ́ ìkẹyìn” tí wọ́n rí tí wọ́n sì gbọ́ ọ̀rọ̀ náà, ó dojúbolẹ̀ láti jọ́sìn angẹli Gabrieli, ẹni tí ó sì tètè sọ fún Johanu pé kó má ṣe bẹ́ẹ̀.

> Èmi Jòhánù sì rí nǹkan wọ̀nyí, mo sì gbọ́ wọn. Nígbà tí mo sì ti gbọ́, tí mo sì ti rí wọn, mo dojúbolẹ̀ láti jọ́sìn níwájú ẹsẹ̀ angẹli tí ó fi nǹkan wọ̀nyí hàn mí. Nígbà náà ni ó wí fún mi pé, Má ṣe bẹ́ẹ̀ rárá: nítorí èmi jẹ́ ẹlẹ́gbẹ́-iṣẹ́ rẹ, àti ti àwọn arákùnrin rẹ àwọn wòlíì, àti ti àwọn tí ń pa ọ̀rọ̀ ìwé yìí mọ́: jọ́sìn fún Ọlọ́run. Ìfihàn 22:8, 9.

Gábíríẹ̀lì àti Jòhánù jẹ́ ẹ̀dá tí a dá, tí ó yẹ kí wọ́n máa sin Ẹlẹ́dàá nìkan. Ọ̀pọ̀ wòlíì àti àwọn olódodo ènìyàn, pẹ̀lú àwọn áńgẹ́lì, ti fẹ́ràn gidigidi láti “rí” àti “gbọ́” ìrántí Ẹkún Àárín Ọ̀gànjọ́ nígbà tí a bá tún un sọ ní òpin ayé.

> “Kristi sọ pé, ‘Alábùkún ni ojú yín, nítorí wọ́n ríran; àti etí yín, nítorí wọ́n gbọ́ran. Nítorí lóòótọ́ ni mo sọ fún yín pé, ọ̀pọ̀ wòlíì àti àwọn olódodo ti fẹ́ láti rí àwọn nǹkan wọ̀nyí tí ẹ̀yin ń rí, ṣùgbọ́n wọn kò rí wọn; àti láti gbọ́ àwọn nǹkan wọ̀nyí tí ẹ̀yin ń gbọ́, ṣùgbọ́n wọn kò gbọ́ wọn’ [Mátíù 13:16, 17]. Alábùkún ni àwọn ojú tí ó rí àwọn nǹkan tí a rí ní ọdún 1843 àti 1844.”

> “A ti fi ìránṣẹ́ náà hàn. Kò sì yẹ kí ìdádúró kankan wà nínú títún ìránṣẹ́ náà sọ, nítorí àwọn àmì àkókò ń ṣẹ; iṣẹ́ ìkẹyìn gbọ́dọ̀ ṣe tán. Iṣẹ́ ńlá kan ni a óò ṣe ní àkókò kúkúrú. Láìpẹ́, nípa ìpinnu Ọlọ́run, a óò fi ìránṣẹ́ kan hàn tí yóò di igbe ńlá. Nígbà náà ni Dáníẹ́lì yóò dúró nípò tirẹ̀, láti fi ẹ̀rí rẹ̀ hàn.” Manuscript Releases, volume 21, 437.

Ohun tí àwọn olódodo ènìyàn (Johanu) àti àwọn ẹlẹgbẹ́ ìránṣẹ́ wọn (àwọn áńgẹ́lì) ń fẹ́ láti rí ni ìmúṣẹ ìkẹyìn ti Ìkígbe Àárín Òru ní òpin Adventism, nígbà tí a ó fi ògo Ọlọ́run tan ìmọ́lẹ̀ sí ayé. Ìfarahàn agbára ìkẹyìn náà nínú òjò òpin ni a mú wá nípasẹ̀ ṣíṣi ìfihàn Jésù Kristi tí a ti fi èdìdì dì.

> Nípa ìgbàlà yìí ni àwọn wòlíì ṣe ìwádìí tí wọ́n sì wá a gidigidi, àwọn tí wọ́n sọtẹ́lẹ̀ nípa oore-ọ̀fẹ́ tí yóò tọ̀ yín wá: wọ́n ń ṣàwárí ìgbà wo, tàbí irú ìgbà wo ni Ẹ̀mí Kristi tí ó wà nínú wọn ń tọ́ka sí, nígbà tí ó ti ń jẹ́rìí ṣáájú nípa àwọn ìjìyà Kristi, àti ògo tí yóò tẹ̀lé e. A sì fi hàn wọ́n pé, kì í ṣe fún ara wọn, bí kò ṣe fún wa ni wọ́n ń ṣe iṣẹ́ ìránṣẹ́ nínú àwọn nǹkan wọ̀nyí, èyí tí a ti sọ fún yín nísinsin yìí láti ọ̀dọ̀ àwọn tí wọ́n ti wàásù ìhìn rere fún yín pẹ̀lú Ẹ̀mí Mímọ́ tí a rán sọ̀kalẹ̀ láti ọ̀run; àwọn nǹkan wọ̀nyí ni àwọn áńgẹ́lì ń fẹ́ láti wo inú wọn. Nítorí náà, ẹ di ẹgbẹ́-ìgbáradì ọkàn yín mú, ẹ máa ṣọ́ra, kí ẹ sì ní ìrètí pípé sí oore-ọ̀fẹ́ tí a ó mú tọ̀ yín wá ní ìfihàn Jesu Kristi. 1 Peteru 1:10–13.

Àwọn wòlíì, àwọn olódodo ènìyàn àti àwọn áńgẹ́lì ti fẹ́ láti wà láàyè ní àkókò tí a óò tú “oore-ọ̀fẹ́” tàbí agbára Ọlọ́run jáde nígbà ìmúṣẹ́ ìkẹyìn Ìkéde Ọ̀gànjọ́. “Oore-ọ̀fẹ́” náà, tí í ṣe agbára ìṣẹ̀dá Ọlọ́run, ni a mú wá fún àwọn ènìyàn nígbà tí a ṣí Ìfihàn Jésù Kristi sílẹ̀. Satani mọ̀ pé ọ̀nà láti gbé agbára ìṣẹ̀dá Ọlọ́run dé ọ̀dọ̀ àwọn ènìyàn Rẹ̀ ni a ń ṣe nípasẹ̀ ìránṣẹ́ tí a ṣí sílẹ̀ nínú ìwé Ìfihàn, nítorí náà ó ti jẹ́ ìsapá rẹ̀ tó ga jù lọ láti dá ìmọ́lẹ̀ tí ó wà nínú ìwé Ìfihàn rú, láti dènà á, àti láti bo ó mọ́lẹ̀. Ìmọ́lẹ̀ náà kì í ṣe ìdánimọ̀ ọkùnrin ẹ̀ṣẹ̀ nìkan, nítorí òtítọ́ náà ni gbogbo àwọn alátúnṣe Pùròtẹ́sítáǹtì ti fi ẹ̀rí rẹ̀ hàn ní kíkún ní ọ̀pọ̀ ọ̀rúndún sẹ́yìn.

> Mo wà nínú Ẹ̀mí ní ọjọ́ Olúwa, mo sì gbọ́ lẹ́yìn mi ohùn ńlá kan, bí ti ìpè, tí ń wí pé, Èmi ni Alfa àti Omega, ẹni àkọ́kọ́ àti ẹni ìkẹyìn: ohun tí ìwọ bá sì rí, kọ ọ sínú ìwé kan, kí o sì rán an sí àwọn ìjọ méje tí ó wà ní Ásíà; sí Efesu, àti sí Simírná, àti sí Pẹ́gámù, àti sí Tiatira, àti sí Sardi, àti sí Filadelfia, àti sí Laodíkea. Mo sì yí padà láti rí ohùn tí ó bá mi sọ̀rọ̀. Nígbà tí mo sì yí padà, mo rí ọ̀pá fìtílà wúrà méje; àti láàrín àwọn ọ̀pá fìtílà méje náà ni ẹni kan tí ó dàbí Ọmọ ènìyàn, tí a fi aṣọ gígùn dé ẹsẹ̀ wọ̀, tí a sì fi àmùrè wúrà di í ní àyà. Orí rẹ̀ àti irun orí rẹ̀ funfun bí irun àgùntàn, wọ́n sì funfun bí yìnyín; ojú rẹ̀ sì dàbí ọwọ́ iná; ẹsẹ̀ rẹ̀ sì dàbí idẹ dídán, bí ẹni pé a ti sun wọ́n nínú ìléru; ohùn rẹ̀ sì dàbí ariwo omi púpọ̀. Ó sì ní ìràwọ̀ méje ní ọwọ́ ọ̀tún rẹ̀: idà mímú méjì olójú sì ti ẹnu rẹ̀ jáde: ojú rẹ̀ sì dàbí oòrùn tí ń tàn nínú agbára rẹ̀. Nígbà tí mo sì rí i, mo ṣubú lulẹ̀ ní ẹsẹ̀ rẹ̀ bí òkú. Ó sì gbé ọwọ́ ọ̀tún rẹ̀ lé mi, ó ní fún mi pé, Má bẹ̀rù; èmi ni ẹni àkọ́kọ́ àti ẹni ìkẹyìn: èmi ni ẹni tí ń bẹ láàyè, tí ó sì ti kú; sì kíyèsí i, mo wà láàyè títí láé, Àmín; mo sì ní àwọn kọ́kọ́rọ́ ọ̀run àpáàdì àti ikú. Kọ àwọn nǹkan tí ìwọ ti rí, àti àwọn nǹkan tí ó wà, àti àwọn nǹkan tí yóò wáyé lẹ́yìn èyí. Ìfihàn 1:10–19.

Nígbà tí Adventism ń gbé ọ̀nà ìtúmọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ “historicist” ga, wọ́n mọ̀ pé gbogbo àwọn ìjọ inú Ìfihàn orí kejì àti kẹta tún ara wọn hàn nínú ìjọ ìkẹyìn. Lábẹ́ ìbànújẹ́, ní òpin ọ̀rúndún kọkàndínlógún, Satani ti bẹ̀rẹ̀ sí í pa ojú Adventism dé sí ọ̀nà mímọ́ náà, sí ààbò rẹ̀, àti sí ìṣe rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí apá pàtàkì nínú ojúṣe wọn gẹ́gẹ́ bí “àwọn olùṣọ́ ìdógó àwọn òtítọ́ ńlá ti àsọtẹ́lẹ̀.” Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé a ń fi ọ̀nà ìtúmọ̀ náà sílẹ̀ ní Adventism, àwọn kan ṣì wà tí wọ́n ń lo ọ̀nà mímọ́ náà. A ń lo ìwé náà, Story of the Seer of Patmos, gẹ́gẹ́ bí ẹlẹ́rìí sí òtítọ́ náà pé lílo gbogbo àwọn ìjọ náà sí ìtàn Laodicea jẹ́ ìṣàmúlò àsọtẹ́lẹ̀ tí ó bófin mu. Àwọn èyí tí ó tẹ̀lé yìí jẹ́ àyọkà láti inú ìwé náà tí ń fi kókó ọ̀rọ̀ tí mo ń tọ́ka sí hàn.

> “A gbọ́dọ̀ rántí pé, gẹ́gẹ́ bí ìrírí Éfésù, Smínà, àti Pẹ́gámù yóò ṣe tún ara wọn hàn nínú ìjọ ìkẹyìn kí ìpadàbọ̀ kejì Kristi tó dé, bẹ́ẹ̀ náà ni ìtàn Tiatírà yóò ní àfihàn àbájáde rẹ̀ nínú ìran ìkẹyìn.” Stephen N. Haskell, Story of the Seer of Patmos, 69.

Haskell tọ́ka sí i ní ọ̀nà tí ó tọ́ pé ìrírí àwọn ìjọ mẹ́rin àkọ́kọ́ ni a tún ṣe, tàbí gẹ́gẹ́ bí ó ti wí pé, “yóò ní ẹlẹgbẹ́ rẹ̀ nínú ìran ìkẹyìn.”

> “Ó lo ìdánwò náà, ṣùgbọ́n gbogbo rẹ̀ ń tọ́ka sí ọdún 1843 gẹ́gẹ́ bí àkókò tí ayé gbọ́dọ̀ gba Olùgbàlà rẹ̀. Ipò àwọn ènìyàn ní àkókò àkọ́kọ́ ìbọ̀ wá Kristi ni a tún ń ṣe nísinsin yìí.” Stephen N. Haskell, Story of the Seer of Patmos, 75.

Haskell ń sọ̀rọ̀ nípa bí William Miller ṣe dá 1843 mọ̀ gẹ́gẹ́ bí ìgbà Wíwá Kejì Kristi, ó sì fi hàn pé àwọn ipò tí ó bá ìbọ̀wọ̀ àkọ́kọ́ mu ni a tún ṣe ní àsìkò àwọn Millerite. Haskell tọ́, arábìnrin White sì fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé Miller fúnra rẹ̀ ni a ṣojú rẹ̀ nípasẹ̀ Johanu Oníbatiste.

> “Gẹ́gẹ́ bí Johanu Oníbatisí ti kede ìbọ̀ wá àkọ́kọ́ Jesu, tí ó sì pèsè ọ̀nà sílẹ̀ fún ìbọ̀ wá Rẹ̀, bẹ́ẹ̀ náà ni William Miller àti àwọn tí wọ́n darapọ̀ mọ́ ọn ti kéde ìbọ̀ wá kejì Ọmọ Ọlọ́run.” Early Writings, 229.

Haskel tún mọ̀ pé ní àkókò ìtàn Pẹgámọ̀, (ìjọ kẹta tí ń ṣàpẹẹrẹ àdàlù ẹ̀sìn Kristẹni pẹ̀lú ìbọ̀rìṣà), ìtàn Sádísì, ìjọ karùn-ún, tún ṣẹlẹ̀.

> “Àkókò kan wà nínú ìtàn Pégámọ̀, nígbà tí ẹ̀sìn Kristẹni rò pé ìbọ̀rìṣà ti kú; ṣùgbọ́n ní tòótọ́, ẹ̀sìn tí ó dà bí ẹni pé a ti ṣẹ́gun rẹ̀, ni ó ti ṣẹ́gun. Ìbọ̀rìṣà, lẹ́yìn tí a ti ṣe ìrìbọmi fún un, wọ inú ìjọ. Ní ọjọ́ Sádísì ni a tún ìtàn yìí ṣe.” Stephen N. Haskell, Story of the Seer of Patmos, 75, 76.

Sárdísì ni ìjọ Ìtúnṣe tí jí, tí ó sì dìde láti ṣàtakò sí àwọn èké àtanisọ́nà Sátánì ti ipò póòpù, ṣùgbọ́n kí iṣẹ́ wọn tó parí, wọ́n ti bẹ̀rẹ̀ sí í padà sí Róòmù. Wọ́n rò bí ìjọ Pẹgámọ̀ ṣe rò pé ẹ̀kọ́-póòpù ti kú, ṣùgbọ́n ní ti gidi, ó ṣì wà láàyè. Haskell pẹ̀lú fi hàn pé lórí ìjọ ìyókù ni “àwọn ìmọ́lẹ̀ ìkójọpọ̀ láti inú gbogbo àwọn ìgbà àtijọ́” ti ń tàn.

> “Lórí ìjọ ìkẹyìn yìí—àwọn ìyókù náà—ni ìmọ́lẹ̀ tí a ti kó jọ láti inú gbogbo ìran àtijọ́ ń tàn.” Stephen N. Haskell, Story of the Seer of Patmos, 69.

Mi ò sọ pé Haskell mọ̀ pé ìtàn ìlọsíwájú tí a ṣàfihàn nípasẹ̀ àwọn ìjọ méje, ni a tún mú ṣẹ ní inú ìtàn Ísírẹ́lì àtijọ́, ṣùgbọ́n dájúdájú ó gbé òtítọ́ náà ró nígbà tí ó kọ pé “àwọn ìmọ́lẹ̀ tí a kó jọ láti inú gbogbo àwọn ayé ìgbà àtijọ́” ni ń “tàn” sí “ìjọ ìkẹyìn.” Ísírẹ́lì àtijọ́ wà nínú “àwọn ìmọ́lẹ̀” “àwọn ayé ìgbà àtijọ́.” Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ó gbé àwọn ìlànà tí ó ṣe pàtàkì kalẹ̀ fún ìmòye àpẹẹrẹ àwọn ìjọ méje nínú ìtàn Ísírẹ́lì àtijọ́, èmi kò dá mi lójú bí ìmọ̀ rẹ̀ ṣe jinlẹ̀ tó nípa àwọn ìfarajọ tí a ṣàfihàn nínú àwọn àmì wọ̀nyẹn. Mo tún dá mi lójú pé kò mọ apá kan tí ó ṣe pàtàkì jùlọ nínú àwọn ìtàn tí àwọn ìjọ méje ṣàfihàn, apá kan tí a ń tọ́ sí.

A ó sọ òtítọ́ yìí ní àpilẹ̀kọ wa tí ó kàn.

Back to Articles