Article

# Ìwé Dáníẹ́lì - Ọgọ́rùn-ún Ó lé Méjìdínlọ́gbọ̀n

Àmì Àpẹẹrẹ Àwọn Ọ̀pá Méjì ti Hesekieli: Ìrìnàjò Nípasẹ̀ Àsọtẹ́lẹ̀ àti Ìdáǹdè

Author

Jeff Pippenger

Published

March 22, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

A ń wo ìlà Ìsíkíẹ́lì orí kẹtàlélọ́gbọ̀n, èyí tí ó kọ́kọ́ ń fi ìró ipè keje àti ìránṣẹ́ sí Laodíkeà hàn, èyí tí ó mú kí ogun ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin àti ẹgbẹ̀rún mẹ́rin wáyé. Lẹ́yìn náà, Ìsíkíẹ́lì tún ìlà náà sọ, ó sì mú un pọ̀ sí i nípa fífi ìṣọ̀kan ọ̀pá méjì ti àwọn ìjọba àríwá àti gúúsù ti Ísírẹ́lì hàn, gẹ́gẹ́ bí àpèjúwe ìlànà tí a fi ń so ìwà-Ọlọ́run àti ẹ̀dá ènìyàn pọ̀ ní àkókò ìró Ipè Keje. Nígbà tí a bá ti so àwọn orílẹ̀-èdè méjèèjì pọ̀ gẹ́gẹ́ bí orílẹ̀-èdè kan, Ìsíkíẹ́lì fi hàn pé wọ́n ní ọba kan lórí wọn, lẹ́yìn náà ó sì sọ̀rọ̀ nípa májẹ̀mú ayérayé, èyí tí í ṣe májẹ̀mú tí a mú ṣẹ pẹ̀lú ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin àti ẹgbẹ̀rún mẹ́rin náà, nígbà tí ó ń tẹnumọ́ pé àwọn ènìyàn májẹ̀mú ọjọ́ ìkẹyìn wọ̀nyí yóò ní ibi mímọ́ Ọlọ́run ní àárín wọn títí láé.

A ti ṣàfikún iṣẹ́ Jòhánù tí ń fi ọ̀pá ìwọ̀n díwọ̀n tẹ́ńpìlì ní ọdún 1844 sí ìlà yẹn, nípa bẹ́ẹ̀ ó sì ń ṣàpẹẹrẹ ìwọ̀n ìkẹyìn tí ó bẹ̀rẹ̀ ní September 11, 2001. Wòlíì Sekaráyà náà sì tún sọ̀rọ̀ nípa ìwọ̀n yẹn, ẹni tí ó fi kún un pé ìwọ̀n náà ń ṣẹlẹ̀ nígbà tí Ọlọ́run tún yàn Jerusalẹmu lẹ́ẹ̀kan sí i gẹ́gẹ́ bí ìlú láti fi orúkọ Rẹ̀ sí. A ń fa àfiwéra láàárín àwọn èròjà tí ó para pọ̀ ṣe tẹ́ńpìlì, àti àwọn ọ̀pá méjì ti àwọn ìjọba àríwá àti gúúsù ti Israẹli. Iṣẹ́ Kristi nínú mímú Ìwà-Ọlọ́run Rẹ̀ wá papọ̀ pẹ̀lú ẹ̀dá ènìyàn àwọn ẹgbẹ̀rún kan ó lé mẹ́rìnlélógójì ni a ṣojú fún nínú àwọn àsọtẹ́lẹ̀ méjì ti ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọ̀ọ́dún márùn-ún àti ogún ti ìtúká tí a mú wá sórí àwọn ìjọba àríwá àti gúúsù, ní ìsopọpọ̀ pẹ̀lú àsọtẹ́lẹ̀ ọdún ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọ̀ọ́dún mẹ́ta.

Láti mọ ohun tí àwọn ọ̀pá Ìsíkíẹ́lì dúró fún nínú iṣẹ́ ìhìnrere, ó yẹ kí a ní òye ìpìlẹ̀ nípa ìhìnrere. Krísti gba ẹran-ara wa tí ó ti ṣubú, lẹ́yìn ẹgbẹ̀rún ọdún mẹ́rin ti àìlera àjogúnbá, tí a sì fi wọ́n kàn án nípasẹ̀ Màríà. Gẹ́gẹ́ bí Àpẹẹrẹ wa, Ó fi hàn pé nípasẹ̀ lílò ìfẹ́-inú Rẹ̀, tí a fi jọ̀wọ́ sí ìfẹ́ Baba Rẹ̀, a lè ṣẹ́gun gẹ́gẹ́ bí Ó ti ṣẹ́gun, nípasẹ̀ lílò ìfẹ́-inú wa nínú ìtẹríba sí ìfẹ́ Rẹ̀. A máa ń lo ìfẹ́-inú wa, yálà fún rere tàbí fún búburú nínú ọpọlọ wa, èyí tí í ṣe odi ààbò ọkàn.

> “Akẹ́kọ̀ọ́ tí ó fẹ́ fi iṣẹ́ ìpẹ̀yà méjì sínú ìpẹ̀yà kan, kò yẹ kí a jẹ́ kí ó ṣe ti ara rẹ̀ nínú ọ̀ràn yìí. Láti gbìyànjú láti ṣe iṣẹ́ ìlọ́po méjì túmọ̀ sí, fún ọ̀pọ̀ ènìyàn, ìfàyàjẹ́kù ọkàn ju ààlà lọ, àti àìfojúsùn sí eré ara tí ó yẹ. Kò bójú mu láti rò pé ọkàn lè gbà, kí ó sì tú oúnjẹ ọpọlọ tí ó pọ̀ ju, wọ inú; ó sì jẹ́ ẹ̀ṣẹ̀ tó tóbi gan-an láti fún ọkàn ní oúnjẹ ju bí ó ti jẹ́ láti kó ẹrù lé àwọn ẹ̀yà ara ìjẹun lórí, láìfi àkókò ìsinmi kankan fún ikùn. Ọpọlọ ni odi ààbò gbogbo ènìyàn; ìwà búburú nínú jíjẹ, nínú aṣọ wọ̀, tàbí nínú oorun, a máa kan ọpọlọ, a sì máa dá ìmúṣẹ ohun tí akẹ́kọ̀ọ́ ń fẹ́ dúró,—ìyẹn ìkọ́ni ọpọlọ rere. Eyikeyi apá ara tí a kò bá fi ìtọ́jú àti ìfọ̀kànsìn tọ́jú yóò rán ìfarapa rẹ̀ lọ sí ọpọlọ. Ó yẹ kí a lo sùúrù púpọ̀ àti ìfaradà nínú kíkọ́ àwọn ọdọ bí wọ́n ṣe lè pa ìlera wọn mọ́. Ó yẹ kí wọ́n ní ìmọ̀ tó péye nípa ọ̀ràn yìí, kí gbogbo iṣan àti ẹ̀yà ara lè jẹ́ alágbára, kí a sì kọ́ wọn sí ìdàgbàsókè àti ìṣàkóso tó yẹ, kí nínú ìṣe atinuwa tàbí àìnítuwa, ìlera tí ó dára jùlọ lè yọrí sí i, kí ọpọlọ sì ní agbára tuntun láti ru ẹrù ìsapá ẹ̀kọ́.” Christian Education, 124.

Iṣẹ́ májẹ̀mú àìnípẹ̀kun ni láti kọ òfin Ọlọ́run sórí ọkàn wa àti inú wa, àti pé àtọkànwá wa àti inú wa méjèèjì wà ní “ààbò ọkàn wa,” èyí tí í ṣe ọpọlọ wa.

> “Inú ọkùnrin tàbí obìnrin kì í sọ̀kalẹ̀ lójijì láti inú mímọ́ àti ìwà mímọ́ sí ìbàjẹ́, ìdíbàjẹ́, àti ẹ̀ṣẹ̀ ọ̀daràn. Ó ń gba àkókò láti yí èèyàn padà sí ohun ti ó jẹ́ ti Ọlọ́run, tàbí láti sọ àwọn tí a dá ní àwòrán Ọlọ́run di aláìláàánú bí ẹranko tàbí ti Satani. Nípa wíwo ni a fi ń yí wa padà. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé a dá ènìyàn ní àwòrán Ẹlẹ́dàá rẹ̀, ènìyàn lè kọ́ inú rẹ̀ lọ́nà bẹ́ẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ẹ̀ṣẹ̀ tí ó ti kórìíra tẹ́lẹ̀ yóò fi di ohun ìdùnnú fún un. Bí ó ṣe dáwọ́ ìṣọ́ra àti àdúrà dúró, bẹ́ẹ̀ ni ó dáwọ́ ṣíṣọ odi agbára náà, ìyẹn ọkàn-àyà, dúró, ó sì ń wọ inú ẹ̀ṣẹ̀ àti ọ̀daràn. Inú ni a sọ di ẹlẹ́gbin, kò sì ṣeé ṣe láti gbé e ga kúrò nínú ìbàjẹ́ nígbà tí a ń kọ́ ọ́ láti sọ agbára ìwà rere àti ti ọgbọ́n di ẹrú, kí a sì mú wọn wà lábẹ́ ìtẹríba fún àwọn ìfẹ́kúfẹ̀ẹ́ tí ó burú jù lọ. Ogun àìdákẹ́jẹ sí inú ti ara gbọ́dọ̀ máa bá a lọ; a sì gbọ́dọ̀ rí ìrànlọ́wọ́ nípasẹ̀ agbára ìwẹ̀nùmọ́ ti oore-ọ̀fẹ́ Ọlọ́run, èyí tí yóò fa inú sókè, tí yóò sì mú un saba ronú lórí àwọn ohun mímọ́ àti mímọ́.” Adventist Home, 330.

“Ọkàn,” “àyà,” “ọpọlọ” ni “ààbò olódi ti ẹ̀mí.” Ààbò olódi jẹ́ ibi olódi tí a gbọ́dọ̀ ṣọ́ kúrò lọ́wọ́ ìwọlé ẹ̀ṣẹ̀.

> “Nínú àdúrà Rẹ̀ sí Ọlọ́run Baba, Kristi fún ayé ní ẹ̀kọ́ kan tí ó yẹ kí a fà á sínú ọkàn àti ẹ̀mí. ‘Èyí ni ìyè àìnípẹ̀kun,’ ni Ó wí pé, ‘kí wọ́n lè mọ Ìwọ nìkan ṣoṣo gẹ́gẹ́ bí Ọlọ́run òtítọ́, àti Jesu Kristi, ẹni tí Ìwọ ti rán.’ Johanu 17:3. Èyí ni ẹ̀kọ́ tòótọ́. Ó ń pèsè agbára. Ìmọ̀ ìrírí nípa Ọlọ́run àti nípa Jesu Kristi tí Ó ti rán, ń yí ènìyàn padà sí àwòrán Ọlọ́run. Ó ń fún ènìyàn ní agbára láti ṣàkóso ara rẹ̀, nípa mímú gbogbo ìfẹ́kúfẹ̀ẹ́ àti ìfẹ́kúfẹ̀ẹ́kúfẹ̀ẹ́ ti ẹ̀dá ìsàlẹ̀ wá lábẹ́ ìdarí àwọn agbára gíga ti ọkàn. Ó ń sọ ẹni tí ó ní í di ọmọ Ọlọ́run àti arole ọ̀run. Ó ń mú un wọ ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú èrò ti Aláìlópin, ó sì ń ṣí àwọn ìṣúra ọlọ́rọ̀ ti àgbáálá ayé sí i.” Christ’s Object Lessons, 114.

A ó lo “àwọn agbára tí ó ga jù” láti ṣàkóso kí wọ́n sì mú “ìfẹ́kúfẹ̀ẹ́ àti ìmísí inú ìṣẹ̀dá ìsàlẹ̀” wá sí ìtẹríba. “Àwọn agbára tí ó ga jù” wà nínú ọkàn, ó sì jẹ́ “ìbánisọ̀rọ̀ pẹ̀lú ọkàn Aláìlópin” ni “ó ń yí ènìyàn padà sí àwòrán Ọlọ́run.” Ní àkókò ìdìmọ̀ ti ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì ẹgbẹ̀rún, àwòrán ẹranko náà ni a dá sílẹ̀ nínú ẹgbẹ́ kan, àwòrán Kristi sì ni a dá sílẹ̀ nínú ẹgbẹ́ kejì. Ohun tí ń mú ìyípadà náà ṣẹ ni ìsopọ̀ àwọn ọkàn. Àwọn tí wọ́n ní ọkàn ti ara, tàbí ọkàn ti ẹran-ara gẹ́gẹ́ bí Paulu ti ṣàlàyé rẹ̀, ń dá àwòrán ti ẹran-ara—ẹranko náà—sílẹ̀. Àwọn tí wọ́n ti dé ọkàn Kristi, ń dá àwòrán Kristi sílẹ̀. Ìlérí májẹ̀mú ni pé a lè dé ọkàn Kristi ní àkókò ìyípadà-ọkàn, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé a bí gbogbo wa pẹ̀lú ọkàn ti ara.

> Ẹ jẹ́ kí èrò inú yìí wà nínú yín, èyí tí ó sì wà nínú Kristi Jesu pẹ̀lú: Ẹni tí, bí ó tilẹ̀ wà ní ìrísí Ọlọ́run, kò kà á sí ìjìyà láti bá Ọlọ́run dọ́gba: Ṣùgbọ́n ó sọ ara rẹ̀ di asán, ó sì gba ìrísí ọmọ-ọdọ́, a sì ṣe é ní àwòrán ènìyàn: Nígbà tí a sì rí i ní ìhùwàsí bí ènìyàn, ó rẹ ara rẹ̀ sílẹ̀, ó sì di ọlọ́gbọ́n títí dé ikú, àní ikú àgbélébùú. Filipi 2:5–8.

A ní láti ní èrò-inú Kristi nínú wa, gẹ́gẹ́ bí ó ti wà pẹ̀lú nínú Kristi, nítorí a dá wa ní àwòrán Rẹ̀. Ṣùgbọ́n a kò ní èrò-inú náà; a ní èrò-inú ti ara, tí a ti tà sábẹ́ ẹ̀ṣẹ̀.

> Nítorí náà, kò sí ìdálẹ́bi kankan báyìí fún àwọn tí ó wà nínú Kristi Jesu, tí kì í rìn gẹ́gẹ́ bí ẹran-ara, ṣùgbọ́n gẹ́gẹ́ bí Ẹ̀mí. Nítorí òfin Ẹ̀mí ìyè nínú Kristi Jesu ti sọ mí di òmìnira kúrò nínú òfin ẹ̀ṣẹ̀ àti ikú. Nítorí ohun tí òfin kò lè ṣe, ní ti pé ó jẹ aláìlera nípasẹ̀ ẹran-ara, Ọlọ́run, nípa rírán Ọmọ tirẹ̀ ní àwòrán ẹran-ara ẹlẹ́ṣẹ̀, àti nítorí ẹ̀ṣẹ̀, dá ẹ̀ṣẹ̀ lẹ́bi nínú ẹran-ara: kí òdodo òfin lè ṣẹ ní inú wa, àwa tí kì í rìn gẹ́gẹ́ bí ẹran-ara, ṣùgbọ́n gẹ́gẹ́ bí Ẹ̀mí. Nítorí àwọn tí ó jẹ́ ti ẹran-ara a máa ronú ohun ti ẹran-ara; ṣùgbọ́n àwọn tí ó jẹ́ ti Ẹ̀mí a máa ronú ohun ti Ẹ̀mí. Nítorí ìfẹ́-inú ti ẹran-ara jẹ́ ikú; ṣùgbọ́n ìfẹ́-inú ti Ẹ̀mí jẹ́ ìyè àti àlàáfíà. Nítorí ìfẹ́-inú ti ẹran-ara jẹ́ ọ̀tá sí Ọlọ́run: nítorí kò tẹrí ba fún òfin Ọlọ́run, bẹ́ẹ̀ ni kò sì lè ṣe é rárá. Nítorí náà, àwọn tí ó wà nínú ẹran-ara kò lè ṣe inú Ọlọ́run dùn. Ṣùgbọ́n ẹ̀yin kò wà nínú ẹran-ara, bí kò ṣe nínú Ẹ̀mí, bí Ẹ̀mí Ọlọ́run bá ń gbé inú yín. Ṣùgbọ́n bí ẹnìkan kò bá ní Ẹ̀mí Kristi, ẹni náà kì í ṣe tirẹ̀. Àti pé bí Kristi bá wà nínú yín, ara ti kú nítorí ẹ̀ṣẹ̀; ṣùgbọ́n Ẹ̀mí jẹ́ ìyè nítorí òdodo. Romu 8:1–10.

Láti jẹ́ ti Ẹ̀mí ni ìyè, àti láti jẹ́ ti ẹran-ara ni ikú. Ẹran-ara ni ìwà-ẹ̀dá ìsàlẹ̀, òun ni orísun ìmọ̀lára wa. Ìwà-ẹ̀dá ìsàlẹ̀ ti ẹran-ara gbọ́dọ̀ wà lábẹ́ ìṣàkóso ìwà-ẹ̀dá gíga, èyí tí a ń mú ṣẹ nípa lílo ìfẹ́-inú wa ní ìtẹríba sí Ẹ̀mí Mímọ́. Àwọn ọkàn wa gíga tí ó ṣì jẹ́ ti ara ni a lè yí padà níhìn-ín àti nísinsin yìí, ṣùgbọ́n ìwà-ẹ̀dá ìsàlẹ̀ wa gbọ́dọ̀ dúró títí di Ìgbà Wíwá Kejì kí a tó yí i padà.

Àwọn ọ̀pá méjì ti Ẹsẹkiẹli ń tọ́ka sí ọ̀pá kan tí a ṣàfihàn gẹ́gẹ́ bí àgbàlá, ọ̀pá náà sì dé òpin rẹ̀ ní ọdún 1798. A ti pín in ní pípé nípasẹ̀ ẹgbẹ̀rún kan, ọgọ́rùn-ún méjì, àti ọgọ́ta ọdún ìtẹ̀ mọ́lẹ̀ nípasẹ̀ ìbọ̀rìṣà tí ń tẹ ẹgbẹ́ ọmọ-ogun náà mọ́lẹ̀, àti ẹgbẹ̀rún kan, ọgọ́rùn-ún méjì, àti ọgọ́ta ọdún ìtẹ̀ mọ́lẹ̀ nípasẹ̀ àgbára póòpù tí ń tẹ ẹgbẹ́ ọmọ-ogun náà mọ́lẹ̀. Ọ̀pá náà kò ṣojú ìtẹ̀ mọ́lẹ̀ ibùsùn mímọ́ Ọlọ́run, nítorí ibùsùn mímọ́ Ọlọ́run wà ní ìjọba gúúsù. Ẹgbẹ́ ọmọ-ogun tí ìbọ̀rìṣà àti àgbára póòpù tẹ mọ́lẹ̀ náà jẹ́ tẹ́ńpìlì ènìyàn, ṣùgbọ́n ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú ìjọba gúúsù, ara ni í ṣe é, ìjọba gúúsù náà sì ni ibi tí Ọlọ́run yàn láti gbé orí kalẹ̀. Ìjọba àríwá ni ara; ìjọba gúúsù ni orí.

Àwọn ìpín méjì ti ìjọba àríwá, ti ẹgbẹ̀rún ọdún kan, ọgọ́rùn-ún méjì, àti ọgọ́ta, ń ṣojú àwọn ìtẹ̀sí méjì ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ sí ẹ̀ṣẹ̀ nínú tẹ́ńpìlì ara, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàfihàn wọn nínú àwọn ìtẹ̀sí tí a jogún àti àwọn tí a gbin. Ìbọ̀rìṣà jẹ́ àmì àwọn ìtẹ̀sí ẹ̀ṣẹ̀ tí a jogún nínú tẹ́ńpìlì ara, àti ìfaramọ́ papalism sí ẹ̀sìn ìbọ̀rìṣà ń ṣojú àwọn ìtẹ̀sí tí a gbin sí ẹ̀ṣẹ̀. Ní ọ̀nà méjèèjì, a kò lè yí tẹ́ńpìlì ara padà títí di Ìpadàbọ̀ Kejì, nítorí náà ọ̀pá ìjọba àríwá gùn dé ọdún 1798 nìkan, àti nígbà tí a sọ fún Johanu pé kí ó wọn tẹ́ńpìlì náà, a ní kí a fi ọ̀pá náà sílẹ̀.

Ọ̀rọ̀ náà “iyípadà,” túmọ̀ sí ìyípadà tàbí àtúnṣe láti ipò kan tàbí àyíká kan sí òmíràn. Nígbà tí Ádámù àti Éfà ṣẹ̀ṣẹ̀, wọ́n “yí padà” kúrò ní ipò ìbẹ̀rẹ̀ wọn, nítorí a dá wọn ní pípé, ní àwòrán Ọlọ́run, pẹ̀lú àwọn agbára gíga tí ń ṣàkóso àwọn agbára ìsàlẹ̀. Nígbà tí wọ́n ṣẹ̀ṣẹ̀, wọ́n “yí padà” di ẹ̀dá kan nínú èyí tí àwọn agbára ìsàlẹ̀ ti gba àṣẹ lórí àwọn agbára gíga. Wọ́n sì fi ipò náà ránṣẹ́ sí gbogbo àwọn ọmọ ìran wọn.

Nínú ìbáṣepọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ ti ọ̀pá méjì Ẹsẹkiẹli, Olúwa yàn Jerúsálẹ́mù láti jẹ́ orí, olú-ìlú níbi tí ọba ń gbé. Ó ní láti jẹ́ agbára gíga jùlọ. Nínú àfiwé ọ̀pá méjì náà, ìjọba gúúsù ni agbára ìsàlẹ̀ ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú ìjọba gíga tí ó wà ní àríwá. Ìyípadà tí a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nígbà tí a ó darapọ̀ ọ̀pá méjì náà, béèrè pé kí a mú ìjọba gúúsù padà sí ipò rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí orí. A ní láti yí i padà sí ọ̀dọ̀ ìjọba àríwá, nítorí nígbà náà ni a darapọ̀ mọ́ ọba àríwá tòótọ́, tí a sì so mọ́ yàrá ìtẹ́ ìjọba àríwá tòótọ́.

Nítorí ìdí yìí, ìjọba àríwá dé 1798 nìkan, a sì sọ fún Jòhánù pé kí ó fi àgbàlá náà sílẹ̀, èyí tí ó dé 1798 nìkan. Ìjọba gúúsù ni a óò so mọ́ igi ọdún ẹgbẹ̀rún méjì ọ̀ọ́dúnrún gẹ́gẹ́ bí wíwá angẹli kẹta ṣe dé, ṣùgbọ́n ìjọba àríwá yóò parí bí ìṣọ̀kan ìwà-Ọlọ́run àti ìwà-ẹ̀dá ènìyàn ṣe mú ṣẹ láàárín àwọn yàrá méjèèjì inú tẹ́ńpìlì náà tí Jòhánù sì wọn nígbà náà. Ìjọba àríwá ni a so mọ́ ìjọba gúúsù pẹ̀lú ìjápọ̀ mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n, nígbà dídé angẹli kẹta, ṣùgbọ́n kò so taara mọ́ 1844, gẹ́gẹ́ bí ìjọba gúúsù ti ṣe.

Ìjọba gúúsù ni a so pọ̀ mọ́ tẹ́ńpìlì ọdún mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n [46], àti pẹ̀lú àpapọ̀ ìwà-àtẹ̀runwá pẹ̀lú ènìyàn tí a ṣojú fún nípasẹ̀ ọdún igba méjìlélógún [220]. Ìjọba àríwá, ní ọdún 1798, samisi ìpìlẹ̀ tẹ́ńpìlì ọdún mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n [46], ṣùgbọ́n ibẹ̀ ni ó parí; nítorí pé gẹ́gẹ́ bí ìpìlẹ̀, ó ṣojú ara-ènìyàn tí Kristi ti gbà wọ̀ ara Rẹ̀, a sì ti pa ara Rẹ̀ láti ìpìlẹ̀ ayé. Gbogbo àwọn tẹ́ńpìlì jẹ́ àwọn àmì tí a lè fi rọ́pò ara wọn, àti pé ìpìlẹ̀ ọdún mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n [46] ní 1798, ń fi ara-ènìyàn Rẹ̀ hàn, ìparí àwọn ọdún mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n [46] náà sì ní 1844, ń fi Ìwà-àtẹ̀runwá Rẹ̀ hàn.

Ẹgbẹ́-ogun tí a tẹ̀ mọ́lẹ̀ títí di 1798 kì í ṣe ibi-mímọ́ Ọlọ́run, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé a fi ibi-mímọ́ Ọlọ́run hàn gẹ́gẹ́ bí ohun tí a ń tẹ̀ mọ́lẹ̀ ní àkókò yẹn; ṣùgbọ́n ìtẹ̀mọ́lẹ̀ náà ni a ń ṣe ní ìjọba gúúsù, níbi tí Ọlọ́run ti yàn Jerusalẹmu láti fi ibi-mímọ́ Rẹ̀ àti orúkọ Rẹ̀ sí. Ẹgbẹ́-ogun tí a ti tẹ̀ mọ́lẹ̀ náà ṣàpẹẹrẹ àwọn Kèfèrí; ó ṣàpẹẹrẹ ara.

Nígbà tí Ádámù àti Éfà ṣẹ̀, “àkókò méje” ti ẹgbẹ̀rún ọdún méje nínú èyí tí a ti ń tẹ ẹ̀dá ènìyàn mọ́lẹ̀ lábẹ́ ẹ̀ṣẹ̀ bẹ̀rẹ̀. Ní àkókò náà, Ọ̀dọ́-Àgùntàn tí a pa láti ìpìlẹ̀ ayé pèsè awọ àgùntàn láti bo ìhòòhò ẹ̀ṣẹ̀ ti ẹ̀dá ènìyàn. Nígbà tí títẹ ẹ̀dá ènìyàn mọ́lẹ̀ parí ní ọdún 1798, Ọ̀dọ́-Àgùntàn náà, ẹni tí í ṣe ìpìlẹ̀ àti olùkọ́lé gbogbo àfihàn tẹ́ńpìlì tí a yà sí mímọ́, tún jẹ́ pípà. Níbẹ̀ ni ìjọba àríwá, àti tẹ́ńpìlì ènìyàn tí a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nínú rẹ̀, dópin.

1798 ni ìgbà tí a pa aṣòdì sí Kristi èké náà lẹ́yìn tí ó ti fi ẹ̀rí èṣù rẹ̀ hàn fún ọdún àsọtẹ́lẹ̀ mẹ́ta àtààbọ̀, èyí tí ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú fífi agbára fún un ní ọdún 538, èyí tí ìmúrasílẹ̀ ọdún mẹ́tàlélọ́gbọ̀n kan ṣáájú rẹ̀ bẹ̀rẹ̀ ní ọdún 508. Èyí jẹ́ àfarawé èṣù ti ìmúrasílẹ̀ ọdún mẹ́tàlélọ́gbọ̀n ti Kristi tí ó bẹ̀rẹ̀ láti ìgbà ìbí Rẹ̀, tí ó sì parí nígbà fífi agbára fún Un, nígbà tí a ṣe ìrìbọmi fún Un, lẹ́yìn náà Ó sì fi ẹ̀rí Rẹ̀ hàn fún ọdún gidi mẹ́ta àtààbọ̀ títí Ó fi dé ibi tí a kàn Ọ̀dọ́-Àgùntàn tí a pa láti ìpilẹ̀ ayé mọ́ àgbélébùú. Nígbà náà ni a mú ìlérí Rẹ̀ ṣẹ pé nígbà tí a bá ti pa tẹ́ńpìlì run, Òun yóò tún un dìde ní ọjọ́ mẹ́ta.

Òun ni yóò gbé tẹ́ńpìlì ara Rẹ̀ dìde, nítorí agbára ìwà-Ọlọ́run Rẹ̀ ni ó ṣe àṣeyọrí àjíǹde náà, nítorí ìwà-Ọlọ́run Rẹ̀ kò kú nígbà ìkàn mọ́ àgbélébùú, ṣùgbọ́n ẹ̀dá ènìyàn Rẹ̀ ni ó kú lórí àgbélébùú, nítorí kò ṣeé ṣe kí Ọlọ́run kú.

> “‘Èmi ni àjíǹde, àti ìyè’ (John 11:25). Ẹni tí ó ti sọ pé, ‘Mo fi ẹ̀mí mi sílẹ̀, kí n lè tún gbà á padà’ (John 10:17), jáde láti inú ibojì sí ìyè tí ó wà nínú ara Rẹ̀. Ẹ̀dá ènìyàn kú; ìwà-Ọlọ́run kò kú. Nínú ìwà-Ọlọ́run Rẹ̀, Kristi ní agbára láti fọ ìdè ikú. Ó kéde pé Òun ní ìyè nínú ara Rẹ̀ láti sọ ẹni tí Ó bá fẹ́ di alààyè.” Selected Messages, book 1, 301.

Ní ọdún 1798, tẹ́ńpìlì ènìyàn, ẹgbẹ́-ogun “ìjọba àríwá,” dé sí ìparí, nítorí pé gẹ́gẹ́ bí ààmì ìṣẹ̀dá ìsàlẹ̀, a kò lè yí i padà títí di àjíǹde ní Àtẹ̀wá Kejì. Síbẹ̀síbẹ̀, ó fi ìpìlẹ̀ ọdún mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n hàn nígbà tí Kristi gbé tẹ́ńpìlì náà dìde, èyí tí a lè yí padà, tí ìjọba gúúsù ṣojú fún, èyí tí ó jẹ́ ààmì àwọn agbára gíga ti ọkàn, èyí tí a ń yí padà ní àkókò náà gan-an tí a bá dá ẹlẹ́ṣẹ̀ láre.

> “Lórí ìpìlẹ̀ tí Kristi fúnra Rẹ̀ ti fi lélẹ̀, àwọn àpọ́sítélì kọ́ ìjọ Ọlọ́run. Nínú Ìwé Mímọ́, àwòrán ìkọ́lé tẹ́ńpìlì ni a máa ń lò ní ọ̀pọ̀ ìgbà láti ṣàfihàn ìkọ́lé ìjọ. Sekaráyà tọ́ka sí Kristi gẹ́gẹ́ bí Ẹ̀ka náà tí yóò kọ tẹ́ńpìlì Olúwa. Ó sọ̀rọ̀ nípa àwọn Kèfèrí gẹ́gẹ́ bí àwọn tí yóò ràn lọ́wọ́ nínú iṣẹ́ náà pé: ‘Àwọn tí ó jìnnà yóò wá, wọn yóò sì kọ́ nínú tẹ́ńpìlì Olúwa;’ àti Isaiah kéde pé, ‘Àwọn ọmọ àjèjì yóò tún ògiri rẹ kọ́.’ Sekaráyà 6:12, 15; Isaiah 60:10.”

> Nígbà tí Peteru ń kọ̀wé nípa kíkọ́ tẹ́ńpìlì yìí, ó wí pé, “Ẹ̀yin tí ẹ̀ ń tọ̀ ọ́ wá, bí sí òkúta alààyè kan, èyí tí àwọn ènìyàn kọ̀ lóòótọ́, ṣùgbọ́n tí Ọlọ́run yàn, tí ó sì ṣeyebíye, ẹ̀yin pẹ̀lú, bí àwọn òkúta alààyè, ni a ń kọ́ yín sí ilé ẹ̀mí kan, alufaa mímọ́ kan, láti máa rú àwọn ẹbọ ẹ̀mí tí ó ṣe ìtẹ́wọ́gbà fún Ọlọ́run nípasẹ̀ Jesu Kristi.” 1 Peteru 2:4, 5.

> “Nínú ibi tí wọ́n ti ń gé òkúta ti ayé àwọn Júù àti àwọn Kèfèrí, àwọn àpọ́sítélì ṣiṣẹ́ takuntakun, wọ́n mú àwọn òkúta jáde láti fi lélẹ̀ lórí ìpìlẹ̀. Nínú lẹ́tà rẹ̀ sí àwọn onígbàgbọ́ ní Éfésù, Pọ́ọ̀lù wí pé, ‘Nítorí náà, ẹ kì í ṣe àlejò àti arìnrìn-àjò mọ́, ṣùgbọ́n ẹ jẹ́ ọmọ ìlú kan pẹ̀lú àwọn ẹni mímọ́, ẹ sì jẹ́ ara ilé Ọlọ́run; a sì kọ́ yín lé orí ìpìlẹ̀ àwọn àpọ́sítélì àti àwọn wòlíì, Jesu Kristi tìkára Rẹ̀ ni Òkúta Ìgún Àgbà náà; nínú ẹni tí gbogbo ilé náà, ní fífaramọ́ pọ̀ dáadáa, ń dàgbà sí tẹ́ńpìlì mímọ́ nínú Olúwa: nínú ẹni tí a sì ń kọ́ ẹ̀yin pẹ̀lú jọ, kí ẹ lè jẹ́ ibùgbé Ọlọ́run nípa Ẹ̀mí.’ Éfésù 2:19–22.”

> Ó sì kọ sí àwọn ará Kọ́ríntì pé: “Gẹ́gẹ́ bí oore-ọ̀fẹ́ Ọlọ́run tí a fi fún mi, gẹ́gẹ́ bí akọ́lé akíkọ́lé ọlọ́gbọ́n, mo ti fi ìpìlẹ̀ lélẹ̀, ẹlòmíràn sì ń kọ́lé lé e lórí. Ṣùgbọ́n kí olúkúlùkù máa ṣọ́ra bí ó ṣe ń kọ́lé lé e lórí. Nítorí kò sí ìpìlẹ̀ mìíràn tí ẹnikẹ́ni lè fi lélẹ̀ ju èyí tí a ti fi lélẹ̀ lọ, èyí tí í ṣe Jésù Kristi. Ní báyìí, bí ẹnikẹ́ni bá kọ́lé lé ìpìlẹ̀ yìí lórí pẹ̀lú wúrà, fàdákà, àwọn òkúta iyebíye, igi, koríko, àgékù; iṣẹ́ olúkúlùkù ni a ó fi hàn gbangba: nítorí ọjọ́ náà yóò sọ ọ́ di mímọ̀, nítorí a ó fi iná ṣí i payá; iná náà yóò sì dán iṣẹ́ olúkúlùkù wò láti mọ irú rẹ̀.” 1 Kọ́ríntì 3:10–13.

> “Àwọn àpọ́sítélì kọ́ lórí ìpìlẹ̀ tí ó dájú, àní Àpáta Àìnípẹ̀kun. Sórí ìpìlẹ̀ yìí ni wọ́n mú àwọn òkúta tí wọ́n gbé jáde láti inú ayé wá. Kì í ṣe láìsí ìdènà ni àwọn akọ́lé náà ṣe iṣẹ́ wọn. A mú iṣẹ́ wọn nira jù lọ nípasẹ̀ àtakò àwọn ọ̀tá Kristi. Wọ́n ní láti bá ìwà ìkà ẹ̀sìn, àìfẹ́ títọ́, àti ìkórìíra àwọn tí wọ́n ń kọ́ lórí ìpìlẹ̀ èké jà. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn tí wọ́n ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí akọ́lé ìjọ ni a lè fi wé àwọn akọ́lé ògiri ní ọjọ́ Nehemiah, nípa àwọn ẹni tí a kọ pé: ‘Àwọn tí ń kọ́ lórí ògiri náà, àti àwọn tí ń ru ẹrù, pẹ̀lú àwọn tí ń kó ẹrù sókè, olúkúlùkù fi ọ̀kan nínú ọwọ́ rẹ̀ ṣiṣẹ́ nínú iṣẹ́ náà, ó sì fi ọwọ́ kejì dì mú ohun ìjà.’ Nehemiah 4:17.” Acts of the Apostles, 595, 596.

A ó bá ìkẹ́kọ̀ọ́ yìí tẹ̀síwájú nínú àpilẹ̀kọ tí ó kàn.

> “Ìṣubú ènìyàn kún gbogbo ọ̀run ní ìbànújẹ́. Ayé tí Ọlọ́run dá ni a ti ba jẹ́ pẹ̀lú ègún ẹ̀ṣẹ̀, a sì ń gbé inú rẹ̀ nípasẹ̀ àwọn ẹ̀dá tí a ti dá lẹ́bi sí ìyà àti ikú. Kò sí ọ̀nà abáyọ tí ó hàn gbangba fún àwọn tí wọ́n ti rú òfin. Àwọn áńgẹ́lì dá orin ìyìn wọn dúró. Ní gbogbo àgbàlá ọ̀run ni ọ̀fọ̀ wà nítorí ìparun tí ẹ̀ṣẹ̀ ti ṣe.”

> “Ọmọ Ọlọ́run, Olórí ológo ti ọ̀run, kún fún àánú sí ìran ènìyàn tí ó ṣubú. A mú ọkàn Rẹ̀ pẹ̀lú ìyọ́nú àìlópin bí ìbànújẹ́ ayé tí ó sọnù ṣe dìde wá síwájú Rẹ̀. Ṣùgbọ́n ìfẹ́ àtọ̀runwá ti pèsè ètò kan nípa èyí tí a lè fi rà ènìyàn padà. Òfin Ọlọ́run tí a ti rú béèrè ẹ̀mí ẹlẹ́ṣẹ̀. Nínú gbogbo àgbáyé, ẹnìkan ṣoṣo ni ó wà tí ó lè, ní ipò ènìyàn, mú ohun tí òfin náà béèrè ṣẹ. Nítorí òfin àtọ̀runwá jẹ́ mímọ́ bí Ọlọ́run tìkára Rẹ̀, ẹni kan ṣoṣo tí ó dọ́gba pẹ̀lú Ọlọ́run ni ó lè ṣe ètùtù fún ìrìnàjò rẹ̀. Kò sí ẹlòmíràn bí kò ṣe Kristi tí ó lè rà ènìyàn tí ó ṣubú padà kúrò lábẹ́ ègún òfin, kí ó sì tún mú un wá sínú ìbámu pẹ̀lú Ọ̀run. Kristi yóò gbé ẹ̀bi àti ìtìjú ẹ̀ṣẹ̀ lé ara Rẹ̀—ẹ̀ṣẹ̀ tí ó burú tó bẹ́ẹ̀ ní ojú Ọlọ́run mímọ́ tí ó fi gbọdọ̀ ya Baba àti Ọmọ Rẹ̀ sọ́tọ̀. Kristi yóò dé inú jíjinlẹ̀ ìpọ́njú láti gba ìran tí a ti ba jẹ́ là.”

> “Níwájú Baba ni Ó ti bẹ̀bẹ̀ nítorí ẹlẹ́ṣẹ̀, nígbà tí ogun ọ̀run ń retí àbájáde náà pẹ̀lú ìfẹ́-inú líle tí ọ̀rọ̀ kò lè sọ. Gígùn ni ìbánisọ̀rọ̀ àdììtú yẹn tẹ̀síwájú—‘ìmọ̀ràn àlàáfíà’ (Sekariah 6:13) fún àwọn ọmọ ènìyàn tí ó ṣubú. A ti gbé ètò ìgbàlà kalẹ̀ ṣáájú ìdá ayé; nítorí Kristi ni ‘Ọ̀dọ́-àgùntàn tí a ti pa láti ìpìlẹ̀ ayé’ (Ìfihàn 13:8); ṣùgbọ́n ó jẹ́ ìjàkadì, àní fún Ọba àgbáyé pàápàá, láti fi Ọmọ Rẹ̀ lélẹ̀ kí Ó kú fún ìran ẹlẹ́bi. Ṣùgbọ́n ‘Ọlọ́run fẹ́ ayé tó bẹ́ẹ̀ gẹ́ẹ́, tí Ó fi Ọmọ bíbí rẹ̀ kan ṣoṣo fún ni, kí ẹnikẹ́ni tí ó bá gbà á gbọ́ má bàjẹ́, ṣùgbọ́n kí ó ní ìyè àìnípẹ̀kun.’ Johanu 3:16. A! àdììtú ìràpadà! ìfẹ́ Ọlọ́run fún ayé kan tí kò fẹ́ Rẹ̀! Ta ni ó lè mọ ìjìnlẹ̀ ìfẹ́ náà, èyí tí ó ‘kọjá ìmọ̀ lọ’? Nípasẹ̀ àwọn ayé àìlópin, àwọn ọkàn àìkú, nípa lílépa láti loye àdììtú ìfẹ́ tí a kò lè loye yẹn, yóò máa yà á sílẹ̀, yóò sì máa jọ́sìn.”

> “A ó fi Ọlọ́run hàn nínú Kristi, ní ‘mímú ayé bá ara Rẹ̀ làjà.’ 2 Kọrinti 5:19. Ènìyàn ti ti ọwọ́ ẹ̀ṣẹ̀ bàjẹ́ dé bẹ́ẹ̀ gẹ́ẹ́ tí kò ṣeé ṣe fún un, nínú ara rẹ̀, láti wá sínú ìbámu pẹ̀lú Ẹni tí ìwà Rẹ̀ jẹ́ mímọ́ àti oore. Ṣùgbọ́n Kristi, lẹ́yìn tí ó ti rà ènìyàn padà kúrò lábẹ́ ẹ̀bi òfin, lè pín agbára àtọ̀runwá fún un láti darapọ̀ mọ́ ìsapá ènìyàn. Bayi, nípasẹ̀ ìrònúpìwàdà sí Ọlọ́run àti ìgbàgbọ́ nínú Kristi, àwọn ọmọ Adamu tí ó ṣubú lè tún di ‘àwọn ọmọ Ọlọ́run.’ 1 Johanu 3:2.” Patriarchs and Prophets, 63, 64.

Back to Articles