Article

# Ìwé Joẹli àti Ìjọ Adventist Ọjọ́ Keje ti Laodíkéà — Nọ́mbà Mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n

Nọ́mbà Ọgbọ̀n-ún-lẹ́-mẹ́fà

Author

Jeff Pippenger

Published

January 27, 2026

Formats

PDF
Word
Song MP3

Nínú “ìrókèrúdò,” èyí tí James White fi hàn gẹ́gẹ́ bí ìtúká àwọn Millerite lẹ́yìn October 22, 1844, William Miller ní àlá kan ní ọdún 1847, ọdún méjì sì lẹ́yìn náà ni a sin ín.

> “Bí William Miller bá lè ti rí ìmọ́lẹ̀ ìhìnrere kẹta náà, a ì bá ti ṣàlàyé ọ̀pọ̀ ohun tí ó dà bí ẹni pé wọ́n ṣókùnkùn, tí wọ́n sì jẹ́ àdììtú sí i. Ṣùgbọ́n àwọn ará rẹ̀ sọ pé ìfẹ́ àti ìfẹ́-inú-ọkàn tí wọ́n ní sí i jinlẹ̀ gan-an, débi pé ó rò pé òun kò lè ya ara rẹ̀ kúrò lọ́dọ̀ wọn. Ọkàn rẹ̀ máa ń fà sí òtítọ́ náà, lẹ́yìn náà ó sì wo àwọn ará rẹ̀; wọ́n tako rẹ̀. Ṣé ó lè ya ara rẹ̀ kúrò lọ́dọ̀ àwọn tí wọ́n ti dúró lẹ́gbẹ̀ẹ́ rẹ̀ nínú ìkéde ìbọ̀wá Jesu? Ó rò pé dájú pé wọn kì yóò ṣìnà mú un.”

> “Ọlọ́run fi í sílẹ̀ kí ó ṣubú sábẹ́ agbára Satani, ìjọba ikú, ó sì fi í pamọ́ sínú ibojì kúrò lọ́dọ̀ àwọn tí wọ́n ń fà á kúrò nínú òtítọ́ láìdákẹ́. Mósè ṣìṣe nígbà tí ó fẹ́ wọ Ilẹ̀ Ìlérí. Bákan náà, mo rí i pé William Miller ṣìṣe nígbà tí ó fẹ́rẹ̀ẹ́ wọ Kénáánì ọ̀run, nípa jíjẹ́ kí ipa rẹ̀ lọ lòdì sí òtítọ́. Àwọn mìíràn ló darí rẹ̀ sí èyí; àwọn mìíràn ni yóò sì dáhùn fún un. Ṣùgbọ́n àwọn áńgẹ́lì ń ṣọ erùpẹ̀ iyebíye ti ìránṣẹ́ Ọlọ́run yìí, yóò sì jáde wá ní ìró ìpè ìkẹyìn.

> “Àpìlẹ̀kọ Tí Ó Dúró Ṣinṣin”

> “Mo rí ẹgbẹ́ ènìyàn kan tí wọ́n dúró ní ìṣọ́ra dáadáa, tí wọ́n sì dúró ṣinṣin, tí wọn kò sì fi ààyè kankan fún àwọn tí yóò fẹ́ dá ìgbàgbọ́ tí a ti fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀ nínú ara náà rú. Ọlọ́run wo wọn pẹ̀lú ìtẹ́wọ́gbà. A fi ìgbésẹ̀ mẹ́ta hàn mí—ìránṣẹ́ áńgẹ́lì àkọ́kọ́, èkejì, àti ẹ̀kẹta. Áńgẹ́lì tí ń bá mi lọ wí pé, ‘Ègbé ni fún ẹni tí yóò ṣí òkúta kan kúrò tàbí mú ìkì kan nínú àwọn ìránṣẹ́ wọ̀nyí yí. Òye tòótọ́ ti àwọn ìránṣẹ́ wọ̀nyí ṣe pàtàkì gidigidi. Ìpín ayé àwọn ọkàn wà lórí bí a ṣe gbà wọ́n.’ A tún mú mi sọ̀kalẹ̀ kọjá nínú àwọn ìránṣẹ́ wọ̀nyí, mo sì rí bí àwọn ènìyàn Ọlọ́run ṣe rà ìrírí wọn ní owó iyebíye. A ti rí i gba nípasẹ̀ ìjìyà púpọ̀ àti ìjà líle gidigidi. Ọlọ́run ti mú wọn lọ ní ìgbésẹ̀ dé ìgbésẹ̀, títí Ó fi gbe wọn lé orí pẹpẹ alágbára, tí a kò lè yí. Mo rí àwọn ènìyàn kọ̀ọ̀kan bí wọ́n ṣe sún mọ́ pẹpẹ náà, tí wọ́n sì ń yẹ ìpìlẹ̀ rẹ̀ wò. Àwọn kan pẹ̀lú ayọ̀ bẹ̀rẹ̀ sí í gbé ẹsẹ̀ lé e lórí lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Àwọn mìíràn bẹ̀rẹ̀ sí í wá àṣìṣe nínú ìpìlẹ̀ náà. Wọ́n fẹ́ kí a ṣe àtúnṣe sí i, lẹ́yìn náà ni pẹpẹ náà yóò túbọ̀ péye sí i, àwọn ènìyàn náà yóò sì láyọ̀ púpọ̀ sí i. Àwọn kan sọ̀kalẹ̀ kúrò lórí pẹpẹ náà láti yẹ̀ wò, wọ́n sì sọ pé a fi ìpìlẹ̀ rẹ̀ lélẹ̀ ní ọ̀nà tí kò tọ́. Ṣùgbọ́n mo rí i pé ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ pé gbogbo wọn dúró ṣinṣin lórí pẹpẹ náà, wọ́n sì ń gba àwọn tí wọ́n ti sọ̀kalẹ̀ kúrò lórí rẹ̀ níyànjú láti dá ẹ̀dùn wọn dúró; nítorí Ọlọ́run ni Alákóso Akọ́lé, wọ́n sì ń jagun sí I. Wọ́n tún ka iṣẹ́ iyanu Ọlọ́run náà sílẹ̀, iṣẹ́ tí ó ti mú wọn dé sórí pẹpẹ ṣinṣin náà, wọ́n sì papọ̀ gbé ojú wọn sókè sí ọ̀run, wọ́n fi ohùn rara yin Ọlọ́run lógo. Èyí kan díẹ̀ lára àwọn tí wọ́n ti ń kerora tí wọ́n sì fi pẹpẹ náà sílẹ̀ lórí, wọ́n sì tún fi ìrísí onírẹ̀lẹ̀ gbé ẹsẹ̀ wọn lé e lórí.” Early Writings, 258.

## Àwọn Iṣẹ́ Ìyanu Miller

“Iṣẹ́ ìyanu” ti William Miller ṣe yọrí sí “ìpìlẹ̀ tí ó fẹsẹ̀ múlẹ̀” tí ó jẹ́ “àtẹ́pẹ̀tẹ́ gidi tí a kò lè gbé kúrò ní ipò rẹ̀.” “Ìpìlẹ̀” “àtẹ́pẹ̀tẹ́ tí a kò lè gbé kúrò ní ipò rẹ̀,” àti ìkọlù tí ó tẹ̀ lé e sí orí “àtẹ́pẹ̀tẹ́” àti “ìpìlẹ̀” méjèèjì tí a gbé kalẹ̀ lẹ́yìn ikú Miller ní ọdún 1849, ni a tọ́ka sí nínú àlá rẹ̀.

William Miller ni àmì àwọn ìpìlẹ̀ Ìsìn Adventist.

Ó tún jẹ́ ààmì ìtàn àwọn Millerite láti ọdún 1798 títí dé 1863.

Òun pẹ̀lú ni ààmì ìtàn àwọn Millerite láti ọdún 1798 títí dé 1844.

Ó tún jẹ́ àmì ìtàn àwọn áńgẹ́lì mẹ́ta láti ọdún 1798 títí dé òfin Ọjọ́ Àìkú.

A ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ pẹ̀lú ọdún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin láti ọdún 1798 títí dé 1844.

A ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ pẹ̀lú nọ́mbà “220,” ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú 2,520 àti 2,300.

A dúró fún un nípasẹ̀ “àkókò méje”—ìyẹn ni 2,520.

A ṣojú rẹ̀ nípasẹ̀ 2,300 náà.

Àlá méjì Miller ni a fi ṣàpẹẹrẹ nínú àlá méjì Nebukadnessari nínú orí kejì àti orí kẹrin ti Daniẹli.

Àkókò ọdún 1798 bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú Nebukadinésárì, ó sì parí ní ọdún 1863 pẹ̀lú Belṣásárì.

Àkókò láti ọdún 1798 títí dé òfin Ọjọ́ Àìkú bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú Nebukadnessari, ó sì parí pẹ̀lú Belshasari.

Gẹ́gẹ́ bí àmì ìtàn àwọn Millerites, òun ni àmì àwọn ìpìlẹ̀, èyí tí ó dúró fún àwọn òtítọ́ tí a ṣàwárí láàárín ìṣàwárí alpha ti 2,520 àti ìṣàwárí omega ti 2,300. Ní fífi àlàyé kún àlá William Miller, James White fi hàn pé “kókó-ọ̀nà” náà ni ọ̀nà tí Miller fi ń kẹ́kọ̀ọ́ Bíbélì. Ọ̀nà ìlànà yìí ni kọ́kọ́rọ́ Dáfídì tí a gbé lé èjìká Miller, nítorí pé òun ni ó gbé àsọtẹ́lẹ̀ ọdún 2300 kalẹ̀, èyí tí ó parí nígbà tí Isaiah 22:22 ṣẹ ní October 22, 1844.

Àwọn òtítọ́ tí ó bẹ̀rẹ̀ sí í jẹ́ fífìṣí sílẹ̀ láti ọdún 2023 lọ, ni àwọn òtítọ́ tí a ti mọ̀ tẹ́lẹ̀ nínú àwọn ìfihàn Habakkuk’s Tables 95, àti pé a ti ń gbé àwọn òtítọ́ wọ̀nyí kalẹ̀ nísinsin yìí sínú ìlànà tuntun kan ti “Òtítọ́.”

Ìpè ohùn tí ń ké ní aginjù ní oṣù Keje ọdún 2023 fi hàn pé ẹkún àti ìṣòro ọkàn jẹ́ dandan fún àwọn tí yóò ronúpìwàdà nítorí ìkéde ọjọ́ Kejìlá-dín-lógún, 2020. Àwọn tí yóò wà láàrín àwọn wúńdíá ọlọ́gbọ́n gbọ́dọ̀ ronúpìwàdà ní ìfaramọ́ pẹ̀lú àdúrà Dáníẹ́lì mẹ́sàn-án, èyí tí í ṣe àdúrà àwọn tí ó wà nínú Lefitiku 26 tí wọ́n mọ̀ pé a ti tú wọn ká.

Nígbà tí Miller sọ pé, “Nígbà tí mo wà báyìí ń sunkún, tí mo sì ń ṣọ̀fọ̀ nítorí àdánù ńlá mi àti jíjẹ́ mi ní ìdáhùn, mo rántí Ọlọ́run, mo sì fi tọkàntọkàn gbàdúrà pé kí Ó rán ìrànlọ́wọ́ sí mi. Lójijì ilẹ̀kùn ṣí, ọkùnrin kan sì wọ inú yàrá náà, nígbà náà ni gbogbo àwọn ènìyàn kúrò nínú rẹ̀; òun náà, níwọ̀n bí ó ti ní fẹ́lẹ̀ erùpẹ̀ lọ́wọ́, ṣí àwọn fèrèsé, ó sì bẹ̀rẹ̀ sí í fẹ́ erùpẹ̀ àti àkójọpọ̀ ìdọ̀tí jáde kúrò nínú yàrá náà.”

Ilẹ̀kùn tí ó ṣí ni ọkàn Miller nígbà tí ó “fi taratara gbàdúrà” fún “ìrànlọ́wọ́.” Jésù gẹ́gẹ́ bí Ẹlẹ́rìí Òtítọ́ sí Laodicea ń kan àwọn ọkàn, ó ń wá ìwọlé. Nígbà tí ilẹ̀kùn náà ṣí, ìlànà ìyapa bẹ̀rẹ̀. Nígbà tí ilẹ̀kùn náà ṣí, àwọn “ferese” náà sì ṣí, àwọn “ferese” náà sì ni àwọn ferese ọ̀run.

Johannu rí i pé a ṣí àwọn fèrèsé ọ̀run sílẹ̀ ní orí kẹrìnlá-dín-lógún ìwé Ìfihàn bí Olúwa ṣe gbé ẹgbẹ́ ọmọ-ogun ẹṣin funfun Rẹ̀ dìde, lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ lẹ́yìn tí ìyàwó ti mú ara rẹ̀ tán sílẹ̀. Ẹgbẹ́ ọmọ-ogun náà ni ẹgbẹ́ ọmọ-ogun Hesekieli, tí wọ́n dìde ní ìdáhùn sí ìránṣẹ́ afẹ́fẹ́ ìlà-oòrùn líle. Ẹgbẹ́ ọmọ-ogun náà ni ìjọ aṣẹ́gun tí ń yí padà láti inú ìjọ ológun sí ìjọ aṣẹ́gun nígbà tí a bá ti mú ìpinyà àlìkámà àti èpò ṣẹ. Ìpinyà náà ni a tún ṣàfihàn gẹ́gẹ́ bí ìyípadà láti inú ìrírí Laodikea sí inú ìrírí Filadelfia. Mílà ṣí ọkàn rẹ̀ sílẹ̀, ó sì jẹ́ kí Ẹlẹ́rìí Òtítọ́ wọlé, bí Ó ti ya àlìkámà àti èpò sọ́tọ̀, nípa bẹ́ẹ̀ sì jí ẹgbẹ́ ọmọ-ogun ẹṣin funfun Rẹ̀ dìde sí ìyè.

Ní ọjọ́ kẹtalélọ́gbọ̀n, oṣù Kejìlá, ọdún 2023, ọkùnrin Fẹ́lẹ̀ Erùpẹ̀ wọ inú yàrá náà lẹ́yìn tí àwọn ènìyàn ti jáde, ó sì bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ yíyọ àkìkì aṣìṣe kúrò, nígbà tí ó ń fi àwọn òtítọ́ àtijọ́ ti Àwọn Tábìlì Hábákùkù sí inú ìtòlẹ́sẹẹsẹ tuntun ti òtítọ́.

> “Olùgbàlà náà kò wá láti fi èyí tí àwọn baba ńlá àti àwọn wòlíì ti sọ sí apá kan; nítorí Òun tìkára Rẹ̀ ni ó ti sọ nípasẹ̀ àwọn ọkùnrin aṣojú wọ̀nyí. Gbogbo òtítọ́ ọ̀rọ̀ Ọlọ́run láti ọ̀dọ̀ Rẹ̀ ni wọ́n ti wá. Ṣùgbọ́n a ti fi àwọn iyebíye wọ̀nyí sínú àtètèké èké. A ti mú ìmọ́lẹ̀ iyebíye wọn ṣiṣẹ́ ìránṣẹ́ fún àṣìṣe. Ọlọ́run fẹ́ kí a yọ wọ́n kúrò nínú àtètèké àṣìṣe wọn, kí a sì tún fi wọ́n sípò nínú ètò òtítọ́. Iṣẹ́ yìí ọwọ́ àtọ̀runwá nìkan ni ó lè ṣe. Nítorí ìṣọ̀kan rẹ̀ pẹ̀lú àṣìṣe, òtítọ́ náà ti ń ṣiṣẹ́ fún ète ọ̀tá Ọlọ́run àti ènìyàn. Kristi wá láti fi í sí ibi tí yóò ti yin Ọlọ́run lógo, tí yóò sì ṣiṣẹ́ ìgbàlà aráyé.” The Desire of Ages, 287.

Ọ̀kan lára àwọn òtítọ́ àkọ́kọ́ tí a kọ́ ní ọdún 2024 ni àlàyé ìdààmú ti July 18, 2020. Lẹ́yìn ìlà lórí ìlà ni a fi mọ̀ pé àwọn ìdààmú àkọ́kọ́ ti gbogbo ìlà ìtúnṣe dá July 18, 2020 mọ̀ gẹ́gẹ́ bí àmì ọ̀nà pàtàkì kan nínú òwe àwọn wúńdíá mẹ́wàá. Kókó-ọrọ̀ ìdààmú náà di “bọ́tìnnì” láti ṣí òtítọ́ ibi mímọ́; nígbà tí nínú ìdààmú ńlá ti 1844, ibi mímọ́ ni “bọ́tìnnì” tí ó ṣí ìdààmú náà.

Ọkùnrin oníbúrúsì ẹ̀gbin náà, ẹni tí ó sì tún jẹ́ Kìnìún ẹ̀yà Júdà, bẹ̀rẹ̀ sí í tú ìdìdì ìránṣẹ́ Ìkéde Àárín Òru ní ọdún 2023. Nísinsin yìí a ti dé ibi náà nínú àlá Miller tí Óun ń gbé àpótí ńlá náà lé orí tábìlì, tí Ó sì ń ju àwọn òtítọ́ wọ inú rẹ̀, àwọn tí yóò tàn ní ìmọ́lẹ̀ tí ó pọ̀ ju ti oòrùn lọ ní ìgbà mẹ́wàá. Ọ̀kan nínú àwọn iyebíye wọ̀nyí ni ìfihàn ẹni tí Ó jẹ́ nínú ìtàn àsọtẹ́lẹ̀.

Nígbà tí a bá ṣí àsọtẹ́lẹ̀ náà sílẹ̀, Òun ni Kìnnìún ẹ̀yà Júdà, ẹni tí ó gba àwọn òtítọ́ àtijọ́ tí ó sì fi wọ́n sínú ìtòlẹ́sẹẹsẹ tuntun ti ìgbésẹ̀ mẹ́ta ti “òtítọ́.” Ìtòlẹ́sẹẹsẹ náà ni a dì pọ̀ mú pẹ̀lú Kristi gẹ́gẹ́ bí Alfa àti Omega, àkọ́kọ́ àti ìkẹyìn. Gẹ́gẹ́ bí Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run, Òun ni ó ṣètò gbogbo èròjà Ọ̀rọ̀ Rẹ̀. Gẹ́gẹ́ bí Palmoni, Ó ṣe àkànṣe gbogbo apá rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìṣirò.

Nígbà tí Peteri wà ní Kesarea Filipi, ní wákàtí kẹta, Ó fi ara Rẹ̀ hàn gẹ́gẹ́ bíi Palmoni, pẹ̀lú ìtẹnumọ́ lórí “àwọn fíràkítà àsọtẹ́lẹ̀.” Ọ̀kan lára àwọn ìṣípayá ìkẹyìn ti Kristi gẹ́gẹ́ bíi Olúwa àsọtẹ́lẹ̀ ni ìtẹnumọ́ lórí àwọn fíràkítà àsọtẹ́lẹ̀ gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàfihàn wọn nínú Peteri ní Matteu 16:18, èyí tí ó jẹ́ àmì 1.618, tí a ń pè ní ìwọ̀n wúrà nínú ayé àdánidá, ṣùgbọ́n “àwọn fíràkítà àsọtẹ́lẹ̀” nípasẹ̀ Palmoni.

A ṣẹ̀ṣẹ̀ bẹ̀rẹ̀ sí í mọ àwọn fíràkítàlì àsọtẹ́lẹ̀ tí ó wà nínú ọ̀sẹ̀ mímọ́ láti ọdún 27 sí 34. Kí a tó padà síbẹ̀ lórí ọ̀nà wa sí ìwé Joẹli, ó ṣe pàtàkì kí a fi ìfarabalẹ̀ sí àwọn fíràkítàlì àsọtẹ́lẹ̀ kún ìrònú wa lórí àlá Miller.

Àkókò láti ìgbà tí Miller ti ń pe àwọn ènìyàn láti “wá kí ẹ sì rí,” àti Kristi, gẹ́gẹ́ bí ọkùnrin onífẹ́lẹ̀ erùpẹ̀, tí ń pe Miller láti “wá kí o sì rí,” jẹ́ láti 1798 títí dé òfin ọjọ́ Àìkú, ṣùgbọ́n ó ní fractal kan nínú ìtàn àpapọ̀ náà pẹ̀lú àkókò láti 1798 títí dé 1863. Ó tún ní fractal mìíràn láti 9/11 títí dé òfin ọjọ́ Àìkú, àti mìíràn láti 2023 títí dé òfin ọjọ́ Àìkú.

Nígbà tí Miller pa ojú rẹ̀ ní àárín ìrúkèrúdò náà, ó ṣàpẹẹrẹ ìtàn ọdún 1849, nígbà tí Olúwa ń gbìyànjú láti parí iṣẹ́ náà, ṣùgbọ́n kò sí àbájáde. A jí i dìde ní 2023, nítorí òun ni Élíjà tí a pa ní ojú pópó pẹ̀lú Mósè. Ó kú ní 1849, lẹ́yìn náà ó tún kú ní July 18, 2020.

A fi àlá rẹ̀ ní ọdún 1847, lẹ́yìn náà Olúwa na ọwọ́ Rẹ̀ síwájú ní ìgbà kejì, ó sì tẹ àtẹ náà jáde ní ọdún 1850. Nígbà tí Olúwa bá na ọwọ́ Rẹ̀ síwájú ní ìgbà kejì nínú ìtàn àwọn ẹgbẹ̀rún kan-lé-mẹ́rìnlélógójì, a jí Miller dìde.

Ibẹ̀rẹ̀ fún píparakàakiri Ísírẹ́lì àti Júdà ni a ti ṣètò kalẹ̀ nínú Isaiah.

> Nítorí orí Síríà ni Damásíkù, àti orí Damásíkù ni Résínì; àti láàrín ọdún márùndínlọ́gọ́ta, a ó fọ́ Éfúrámù ká, kí ó má bàa jẹ́ ènìyàn mọ́. Àti orí Éfúrámù ni Samáríà, àti orí Samáríà ni ọmọ Remálià. Bí ẹ̀yin kò bá gbàgbọ́, nítõtọ́ a kì yóò fi ẹ̀yin múlẹ̀. Isaiah 7:8, 9.

A fi àsọtẹ́lẹ̀ náà ní ọdún 742 ṣáájú Kristi, ní ọdún mọ́kàndínlógún lẹ́yìn náà, ní 723 ṣáájú Kristi, a sì tú Ísírẹ́lì ká nípasẹ̀ àwọn ará Asíríà; lẹ́yìn náà, ní ọdún mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n lẹ́yìn èyí, a tún tú Júdà ká nípasẹ̀ Bábílónì. Àwọn ọjọ́ mẹ́ta náà dúró fún àkókò ọdún mọ́kàndínlógún, tí ọdún mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n sì tẹ̀ lé e. Nígbà tí àwọn àsọtẹ́lẹ̀ méjèèjì náà parí ní 1798 àti 1844 lẹ́sẹ̀sẹ̀, àkókò ọdún mọ́kàndínlógún tí ó wà ní ìbẹ̀rẹ̀ láti 742 ṣáájú Kristi títí dé 723 ṣáájú Kristi ni alfa ọdún mọ́kàndínlógún, tí ó ṣojú fún omega ọdún mọ́kàndínlógún láti 1844 títí dé 1863.

Miller kú ní ọdún márùn-ún lẹ́yìn ìbẹ̀rẹ̀ omega ọdún mọ́kàndínlógún náà, àti ní ọdún méje lẹ́yìn èyí ni a tẹ àwọn àpilẹ̀kọ Hiram Edson nípa “àkókò méje” jáde. Ní ọdún méje lẹ́yìn náà, a kọ “àkókò méje” náà sílẹ̀. 1856 ni ó yẹ kí ó jẹ́ ìdìdì tí ó ṣáájú òfin Ọjọ́ Àìkú ti 1863, ṣùgbọ́n kò rí bẹ́ẹ̀.

Áńgẹ́lì kẹta dé ní 1844, 1888 àti ní 9/11. Sister White fi hàn pé nígbà tí àwọn ilé ńlá ńlá ti Ìlú New York ṣubú lulẹ̀, àwọn ẹsẹ̀ mẹ́ta àkọ́kọ́ ti Ìfihàn orí kejìdínlógún yóò ṣẹ.

## Ìṣípayá 18

Ẹsẹ KÌÍNÍ—Lẹ́yìn àwọn nǹkan wọ̀nyí, mo sì rí angẹli mìíràn tí ń bọ̀ sọ̀kalẹ̀ láti ọ̀run wá, ẹni tí ó ní agbára ńlá; a sì fi ògo rẹ̀ tan ilẹ̀ ayé mọ́lẹ̀.

Ẹsẹ̀ KEJÌ—Ó sì ké pẹ̀lú agbára ńlá ní ohùn gíga, wí pé, Bábílónì ńlá ti ṣubú, ti ṣubú, ó sì di ibùgbé àwọn ẹ̀mí èṣù, àti ibi ìdìmú gbogbo ẹ̀mí àìmọ́, àti àgò gbogbo ẹyẹ àìmọ́ àti ẹlẹ́rùjẹ̀jẹ̀.

Ẹsẹ KẸTA—Nítorí gbogbo orílẹ̀-èdè ti mu nínú wáìnì ìbínú àgbèrè rẹ̀, àwọn ọba ayé sì ti bá a ṣe àgbèrè, àwọn oníṣòwò ayé náà sì ti di ọlọ́rọ̀ nípa ọ̀pọ̀lọpọ̀ adùn-únjẹ rẹ̀.

Áńgẹ́lì àkọ́kọ́ alágbára sọ̀kalẹ̀ wá pẹ̀lú ìhìn-iṣẹ́ kan ní ọwọ́ rẹ̀, a sì pa àṣẹ fún Jòhánù láti lọ mú ìwé kékeré náà kí ó sì jẹ ẹ́. Áńgẹ́lì àkọ́kọ́ náà ń ṣe iṣẹ́ kan náà gẹ́gẹ́ bí áńgẹ́lì Ìfihàn mẹ́jọdínlógún tí ń fi ògo rẹ̀ tan ayé mọ́lẹ̀. Èyí rí bẹ́ẹ̀ nítorí pé áńgẹ́lì àkọ́kọ́ ni alpha, áńgẹ́lì kẹta sì ni omega, ìbẹ̀rẹ̀ sì máa ń ṣàfihàn òpin ní gbogbo ìgbà.

> “Jesu rán áńgẹ́lì alágbára kan láti sọ̀kalẹ̀ wá kí ó sì kìlọ̀ fún àwọn olùgbé ayé pé kí wọ́n múra sílẹ̀ de ìfarahàn rẹ̀ kejì. Bí áńgẹ́lì náà ti kúrò níwájú Jesu ní ọ̀run, ìmọ́lẹ̀ tí ó tàn gidigidi, tí ó sì ní ògo, ń lọ ṣáájú rẹ̀. A sọ fún mi pé iṣẹ́ rẹ̀ ni láti fi ògo rẹ̀ tan ayé mọ́lẹ̀, kí ó sì kìlọ̀ fún ènìyàn nípa ìbínú Ọlọ́run tí ń bọ̀.” Early Writings, 245.

Angẹli àkọ́kọ́ ni ẹsẹ̀ kìn-ín-ní nínú Ìfihàn mẹ́jọlá.

Lẹ́yìn èyí, mo sì rí áńgẹ́lì mìíràn sọ̀kalẹ̀ láti ọ̀run wá, ẹni tí ó ní agbára ńlá; a sì tan ayé mọ́lẹ̀ pẹ̀lú ògo rẹ̀.

Áńgẹ́lì kejì ni ẹsẹ̀ kejì nínú Ìfihàn orí kejìlá.

Ó sì ké pẹ̀lú ohùn ńlá gidigidi, pé, Babiloni ńlá ti ṣubú, ó ti ṣubú, ó sì di ibùjókòó àwọn ẹ̀mí èṣù, àti ibi ìdìmọ́ gbogbo ẹ̀mí àìmọ́, àti àgò gbogbo ẹyẹ àìmọ́ àti ìkórìíra.

Angẹli kẹta ni ẹsẹ kẹta ti Ifihan mẹ́jọlá.

Nítorí gbogbo àwọn orílẹ̀-èdè ti mu nínú wáìnì ìbínú àgbèrè rẹ̀, àwọn ọba ilẹ̀ ayé sì ti bá a ṣe àgbèrè, àwọn oníṣòwò ilẹ̀ ayé sì ti di ọlọ́rọ̀ nípasẹ̀ ọ̀pọ̀lọpọ̀ adùn ẹ̀rù ayérayé rẹ̀.

Gbogbo àwọn ọba bá àgbèrè náà ṣe àgbèrè nígbà òfin Ọjọ́-Àìkú, gẹ́gẹ́ bí a ti fi hàn ní ẹsẹ̀ kẹta. Ìránṣẹ́ áńgẹ́lì kejì ni pé Bábílónì ti ṣubú, èyí sì ni ẹsẹ̀ kejì. Ìṣọ̀kan àńgẹ́lì àkọ́kọ́ ni láti fi ògo rẹ̀ tan ìmọ́lẹ̀ sórí ilẹ̀ ayé, èyí sì ni ẹsẹ̀ kìíní. Ẹsẹ̀ kìíní ni 9/11. Ẹsẹ̀ kejì ni ìlànà ìyapa tí ó ti ń lọ láàárín gbogbo ènìyàn látìgbà 9/11, ẹsẹ̀ kẹta sì ni òfin Ọjọ́-Àìkú. Nítorí èyí, 9/11 ni ìránṣẹ́ áńgẹ́lì kẹta, bẹ́ẹ̀ ni òfin Ọjọ́-Àìkú náà rí. 9/11 ni ìkìlọ̀ nípa òfin Ọjọ́-Àìkú tí ń bọ̀, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nínú àwọn ẹsẹ̀ mẹ́ta àkọ́kọ́, ohùn kejì náà nínú ẹsẹ̀ kẹrin sì ni òfin Ọjọ́-Àìkú. Ohùn àkọ́kọ́ ti Ìfihàn méjìdínlógún ni ìkìlọ̀ nípa òfin Ọjọ́-Àìkú tí ń bọ̀, ìkìlọ̀ náà sì yí padà sí òtítọ́ alààyè nígbà òfin Ọjọ́-Àìkú.

9/11 títí dé òfin Ọjọ́ Àìkú ni a fi àkókò alfa “wá wo” nínú àlá Miller ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ títí dé omega “wá wo.” Lárín 9/11 àti òfin Ọjọ́ Àìkú, ni a ti ń gbé àwọn ìyebíye náà kalẹ̀ lórí tábìlì Miller ní àárín yàrá náà, tí wọ́n tàn ká tí wọ́n sì sin ín, lẹ́yìn náà ni ọkùnrin tí ó ní búrúṣì erùpẹ̀ tún mú wọn padà bọ̀ sípò. Áńgẹ́lì tí ó sọ̀ kalẹ̀ ní ọdún 1840 pẹ̀lú ìwé kékeré náà ni áńgẹ́lì àkọ́kọ́ àti alfa tí ó dúró fún áńgẹ́lì tí ó sọ̀ kalẹ̀ ní 9/11. A dá áńgẹ́lì náà mọ̀ nínú orí kẹwàá, nígbà tí a sọ fún Johanu pé ìwé náà yóò dùn, ṣùgbọ́n yóò di korò.

Johanu ń ṣojú fún ìṣísẹ̀ áńgẹ́lì àkọ́kọ́, tí àwọn Millerites dúró fún, ó sì tún ń fi ìṣísẹ̀ àwọn ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin àti ẹgbẹ̀rún mẹ́rin [144,000] hàn. Ní àkọ́kọ́ àti ní pàtàkì jùlọ, ó ń ṣojú fún àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, gẹ́gẹ́ bí àwọn wòlíì ti máa ń ṣe ní gbogbo ìgbà. Nítorí èyí ni a ṣe sọ fún un tẹ́lẹ̀ pé ìwé náà yóò dùn, lẹ́yìn náà yóò sì kórò. Àwọn Millerites kò mọ èyí tẹ́lẹ̀, ṣùgbọ́n a béèrè pé kí àwọn ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin àti ẹgbẹ̀rún mẹ́rin [144,000] mọ èyí.

Miller, gẹ́gẹ́ bí òjíṣẹ́ áńgẹ́lì àkọ́kọ́, ni àmì àfihàn pàtàkì jùlọ ti ẹni tí ó jẹ ìwé kékeré náà. Gẹ́gẹ́ bí ọlọ́nà, ó yẹ kí ó ya alíkámà kúrò nínú ìyàngbò, lẹ́yìn náà kí ó lọ ọkà náà di iyẹ̀fun, kí ó sì ṣe búrẹ́dì tí a ó jẹ. Ó pín búrẹ́dì náà nípa fífi í sí àárín yàrá rẹ̀ àti nípa pè gbogbo ẹni tí ó bá fẹ́ wá pé, “ẹ wá kí ẹ sì rí.” Ṣùgbọ́n gẹ́gẹ́ bí àmì àfihàn ẹni tí ó gba ìwé náà kúrò ní ọwọ́ áńgẹ́lì náà, Miller, bíi Johanu, ń sọ̀rọ̀ sí àwọn ọjọ́ ìkẹyìn ti áńgẹ́lì kẹta ju sí àwọn ọjọ́ ìbẹ̀rẹ̀ ti áńgẹ́lì àkọ́kọ́ lọ. Nínú àlá rẹ̀, ó bẹ̀rẹ̀ nípa fífi hàn wá pé ọwọ́ tí a kò rí ni ó fi gba ìfiranṣẹ́ rẹ̀. Áńgẹ́lì àkọ́kọ́ nínú Ìfihàn mẹ́wàá ní ìwé kékeré kan ní ọwọ́ rẹ̀, ṣùgbọ́n áńgẹ́lì Ìfihàn méjìdínlógún, tí í ṣe omega sí alpha ti 1840, kò ní ìwé kankan tí a ṣojú rẹ̀ ní ọwọ́ rẹ̀, ìwé náà sì ni Miller gba—ìwé láti ọwọ́ tí a kò rí. “Ẹ wá kí ẹ sì rí” ti Miller ni 9/11, “ẹ wá kí ẹ sì rí” ti ọkùnrin fẹ́lẹ̀ erùpẹ̀ sì ni òfin Ọjọ́ Ìsinmi.

Láàárín alfa àti omega “wá kí o sì wò,” ni ìránṣẹ́ áńgẹ́lì kejì wà, nítorí alfa náà ni 9/11, èyí tí í ṣe ẹsẹ̀ kìíní nínú orí kejìdínlógún, ẹsẹ̀ kejì sì ni áńgẹ́lì kejì náà tí ó parí ní ẹsẹ̀ kẹta, èyí sì ni òfin Ọjọ́-Àìkú àti omega “wá kí o sì wò.” Nínú àlá Miller, áńgẹ́lì kejì náà, àti ìṣubú Bábílónì, ni a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nípasẹ̀ ìgbà méje tí a fi lo ọ̀rọ̀ náà “fọ́n ká,” nígbà tí gbogbo ìtàn náà lápapọ̀ ń fi hàn pé òtítọ́ ni a borí pẹ̀lú àṣìṣe.

Áńgẹ́lì àkọ́kọ́ àti ẹ̀kẹta sọ̀kalẹ̀ pẹ̀lú iṣẹ́ náà tí a gbọ́dọ̀ mú, tí a sì gbọ́dọ̀ jẹ ní August 11, 1840 àti 9/11 lẹ́sẹ̀sẹ̀. Àwọn ọjọ́ méjèèjì náà bá ẹsẹ̀ kìíní ti Ìṣípayá ẹ̀ẹ̀ẹ́dógún mu.

A tẹ̀jáde àwọn òtítọ́ ìpilẹ̀ ní oṣù Karùn-ún ọdún 1842, pẹ̀lú àtẹ̀ ìṣáájú ọdún 1843 gẹ́gẹ́ bí alpha àwọn tábìlì méjì ti Hábákúkù. Ní ọdún 2012 ni a tẹ̀jáde Habakkuk’s Tables, tí ó bá oṣù Karùn-ún ọdún 1842 mu.

Àwọn Míléráítì ní ìrírí ìdánwò àkọ́kọ́ wọn ní ọjọ́ 19 Oṣù Kẹrin, 1844, èyí tí ó jẹ́ àpẹẹrẹ ti ọjọ́ 18 Oṣù Keje, 2020. Ní àkókò yẹn ni angẹli kejì dé, ìbọ̀wọ̀lé rẹ̀ sì bá ẹsẹ̀ kejì Ìfihàn orí kejìlá [Revelation] 18 mu. Ìdánwò yẹn fi àmì sí òpin angẹli àkọ́kọ́. Níbẹ̀ ni angẹli kejì dé, àkókò ìdádúró nínú òwe àwọn wúńdíá sì bẹ̀rẹ̀. Ìtàn angẹli àkọ́kọ́ gbọ́dọ̀ sáré ní ìlà kan náà pẹ̀lú ìtàn angẹli kejì, àti pé nígbà tí a bá lò ó ní ọ̀nà yìí, ìbọ̀wọ̀lé angẹli kejì bá ìbọ̀wọ̀lé angẹli àkọ́kọ́ mu ní 1840 àti 9/11.

Àkókò ìdúró dé ní 9/11, èyí tí a fi April 19, 1844 ṣàpẹẹrẹ rẹ̀. Ní 9/11 ni a tú àwọn ẹ̀fúùfù mẹ́rin ti Islam sílẹ̀, lẹ́yìn náà ni a sì di wọ́n mú. Àwọn ẹ̀fúùfù mẹ́rin wọ̀nyí ti Johanu ni àwọn ẹ̀fúùfù líle ti Isaiah, àti ẹ̀fúùfù ìlà-oòrùn ti àsọtẹ́lẹ̀, angẹli ìdìdì náà sì gòkè wá láti ìlà-oòrùn. Nígbà tí Ó bá gòkè wá, Ó ké pé “di mú, di mú, di mú, di mú” lẹ́ẹ̀mẹ́rin gẹ́gẹ́ bí Sister White ti sọ. Àkókò ìdúró tí ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú dídé angẹli kejì ni a ṣàfihàn gẹ́gẹ́ bí dídí àwọn ẹ̀fúùfù mẹ́rin náà mú títí a ó fi dì àwọn ẹgbẹ̀rún ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì náà.

Lẹ́yìn ìdààmú àkọ́kọ́, a darí Samuel Snow láti ṣàkójọ ìhìnrere Ẹkún Ọ̀ganjọ́, nípa bẹ́ẹ̀ ó sì ṣe àfihàn ohùn ẹni tí ń ké ní aginjù ní oṣù Keje ọdún 2023.

Ní ìpàdé àgọ́ Exeter, ìyapa àwọn wúńdíá náà gẹ́gẹ́ bí òróró ìdánwò, fọ́ àwọn Mílàráítì mọ́ kúrò nínú àìmọ́, ó sì tún wẹ̀ wọ́n mọ́, ní ìbámu pẹ̀lú iṣẹ́ Ojíṣẹ́ Májẹ̀mú náà. Ìpàdé àgọ́ Exeter ṣàpẹẹrẹ ìdìpọ̀-àmì, nítorí iṣẹ́ náà tẹ̀síwájú bí ìgbì òkun tó lágbára, tàbí bí ogun ńlá alágbára, títí di ìgbà tí áńgẹ́lì kẹta dé ní October 22, 1844. Kókó pàtàkì ìtàn náà ni ìyapa.

Angẹli kejì ń ṣe iṣẹ́ ìyàtọ̀ nígbà tí ó bá dé, gẹ́gẹ́ bí ó ti ṣe ní àkókò ìbànújẹ́ àkọ́kọ́, ó sì parí pẹ̀lú ìyàtọ̀ ti October 22. Ní àárín àwọn ìyàtọ̀ méjèèjì náà ni a ti kéde iṣẹ́ angẹli kejì. Angẹli kejì jẹ́ ìyàtọ̀ tí ń lọ síwájú títí dé ìdánwò ìkẹyìn ti òróró. Ìdánwò ìkẹyìn ti òróró náà ń darí sí ìdánwò mímọ̀ ti angẹli kẹta. Ìdánwò mímọ̀ náà ni àgbélébùú fún Jésù, àti pé Ọgbà Gẹtisémánì, èyí tí ó túmọ̀ sí “ọgbà ìfínpá òróró,” ṣáájú ìdánwò mímọ̀ ti àgbélébùú, bẹ́ẹ̀ ni ìdánwò òróró àwọn wúńdíá náà ṣáájú ilẹ̀kùn tí a pa ní 1844.

Ìdánwò ìkẹyìn, tí ìdájọ́ sì tẹ̀ lé e, ni ìdánwò kẹwàá fún Ísírẹ́lì ìgbàanì. Nígbà náà ni a yàn wọ́n láti kú nínú aginjù. Yálà Kádéṣì, Gẹtisémánì tàbí Exeter; ìdánwò ìkẹyìn ṣáájú ìdájọ́, níbi tí a ti ya àwọn ẹ̀ka méjì sọ́tọ̀, ń tọ́ka sí ìdánwò ìkẹyìn kan lẹ́yìn ọdún 2023, tí ó ṣáájú ìdájọ́ ilẹ̀kùn-títì ti òfin Ọjọ́ Àìkú. Ìdánwò ìkẹyìn náà ni ìdìdì. Ìdánwò ìkẹyìn tàbí ìdánwò òpin ń mú ìtumọ̀ ìdánwò àkọ́kọ́ wá.

Ní ọdún 2023, àkókò ìdádúró náà parí bí Kìnnìún ẹ̀yà Júdà ṣe ṣí ìran tí ó yẹ kí ó pẹ́, nípa yíyọ ọwọ́ Rẹ̀ kúrò. Nígbà náà ni iṣẹ́ Samuel Snow bẹ̀rẹ̀.

Bí a bá fi àkókò ti áńgẹ́lì àkọ́kọ́ àti èkejì wé ara wọn ní ìbámu, wọ́n ń tọ́ka sí ìsàlẹ̀bọ̀ áńgẹ́lì kan pẹ̀lú ìrántíṣẹ́ kan tí ó ń dán àwọn ènìyàn Ọlọ́run wò nípasẹ̀ ìdáhùn wọn sí àṣẹ láti mú kí wọ́n sì jẹ ìrántíṣẹ́ náà. Lẹ́yìn náà ni a fi ìrántíṣẹ́ ìpìlẹ̀ náà sínú àwùjọ, títí di ìgbà tí ìrántíṣẹ́ ìpìlẹ̀ náà fi kùnà. Nígbà náà ni áńgẹ́lì kẹta dé. Àkókò áńgẹ́lì kẹta ni ọdún mẹ́ẹ̀ẹ́dógún-dín-lọ́gbọ̀n náà, tí wọ́n jẹ́ ọdún mẹ́ẹ̀ẹ́dógún-dín-lọ́gbọ̀n omega láti ọdún 742 BC títí dé 723 BC.

Àkókò láti ọdún 1844 sí 1863, àti àkókò láti ọdún 742 Ṣ.K. sí 723 Ṣ.K., ń lọ ní ìbámu pẹ̀lú ara wọn, wọ́n sì tún ń lọ ní ìbámu pẹ̀lú àwọn àkókò ti áńgẹ́lì kìn-ín-ní àti kejì. Àwọn ìlà mẹ́rin wọ̀nyí ti ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ bá ara wọn mu pẹ̀lú 9/11 títí dé òfin Ọjọ́ Àìkú. Àwọn ìlà márùn-ún wọ̀nyí ni ìtàn “wá kí o sì rí” alpha ti Miller àti “wá kí o sì rí” omega ti Kristi.

## Mẹ́rin ìgbà méje

Ní òye tí ó tọ́, Lefitiku mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n ṣe àfihàn “àkókò méje,” ní ìgbà mẹ́rin, àti pé “àkókò méje” náà jẹ́ àmì Miller àti ìránṣẹ́ rẹ̀. Ní ọdún 1842, òye Miller nípa “àkókò méje” ni a fi gbé kalẹ̀ lórí àtẹ 1843 tí Sister White sọ pé, “ọwọ́ Olúwa ni ó darí i,” àti pé “a kò gbọ́dọ̀ yí i padà.” Ọdún méje lẹ́yìn náà Miller kú ní 1849, ọdún méje sì tún kọjá lẹ́yìn náà tí Hiram Edson fi ìránṣẹ́ “àkókò méje” sínú ìwé àkọsílẹ̀, ọdún méje sì tún kọjá lẹ́yìn náà tí a sì kọ̀ ọ́.

Ní ọdún 1842 ni a tẹ tábìlì àkọ́kọ́ ti Hábákùkù jáde.

Ní ọdún 1849, ìránṣẹ́ àkọ́kọ́ ti “àkókò méje” lórí àtẹ ìṣírò 1843 kú.

Ní ọdún 1856, a kọ ojú sí aṣojú-ìránṣẹ́ omega ti “àwọn àkókò méje” lórí àtẹ̀ ìṣírò 1850.

Ní ọdún 1863, a kọ̀ àwọn tábìlì méjì Habakkuk sílẹ̀, a sì tẹ̀ àtẹ̀jáde àwòrán 1863 jáde.

Àtẹ Ìfẹ́ Ọlọ́run ni a tẹ̀ jáde ní ìbẹ̀rẹ̀, àti àtẹ ti ènìyàn ni a tẹ̀ jáde ní òpin. Ní àárín, a fi ìdánimọ̀ àwọn ojiṣẹ́ méjì hàn, nítorí ìhìn kejì máa ń ní ìmẹ́ẹ̀jì nígbà gbogbo.

## Áńgẹ́lì àkọ́kọ́

Ní ọdún 1842 ni a tẹ tábìlì àkọ́kọ́ ti Hábákùkù jáde.

## Áńgẹ́lì kejì

Ní ọdún 1849 ni ojúṣé àtijọ́ ti àwòrán 1843 kú.

Ní ọdún 1856, a kọ̀ ọ̀fọ̀n tuntun tí ó wà lórí àtẹ̀jáde 1850 sílẹ̀.

## Áńgẹ́lì Kẹta

Ní ọdún 1863, a kọ ìhìnrere náà sílẹ̀, a sì tẹ àwòrán àlàyé 1863 náà jáde.

Àkókò ọdún mọ́kànlélógún kan tí ó ṣojú àwọn àmì mẹ́rin ti “àwọn ìgbà méje,” tí a fi àárín ọdún méje sí ara wọn ní ìwọ̀n kan náà. A tẹ ìránṣẹ́ alfa jáde (1842), ìránṣẹ́ alfa kú (1849), a pa ìránṣẹ́ omega tì (1856), a sì kọ ìránṣẹ́ omega (1863), tí ó ń ṣàpẹẹrẹ 2012; July 18, 2020; 2023; àti òfin Ọjọ́ Àìkú tí ń bọ láìpẹ́. Ikú Miller ní 1849 bá July 18, 2020 mu. A jí ìránṣẹ́ náà, àti ìránṣẹ́ náà dìde ní 2023. A ti ń tú ìránṣẹ́ omega sílẹ̀ báyìí, a sì tẹ̀lé e pẹ̀lú òfin Ọjọ́ Àìkú ti 1863.

Nínú ìṣísẹ̀ àwọn Millerite, a fi ìhìnrere náà múlẹ̀, lẹ́yìn náà ni aṣojú náà kú. Nínú ìṣísẹ̀ tó jọra pẹ̀lú rẹ̀, a fi ìhìnrere náà múlẹ̀, lẹ́yìn náà ni ìhìnrere náà kú. A jí ìhìnrere náà dìde ní ọdún 1856 àti 2023. Ìpẹ̀yìndà ni àmì ọdún 1863, ìṣẹ́gun sì ni àmì ẹlẹgbẹ́ rẹ̀ ní òfin Àìkú ọjọ́ Àìkú. Ṣáájú ìpẹ̀yìndà àti ìṣẹ́gun ti òfin Ọjọ́ Àìkú àti ti 1863, ìsípayá ìmọ́ omega òkúta àṣekádé ti “àkókò méje” ti 1856 ni a gbé kalẹ̀, gẹ́gẹ́ bí ó ti rí bẹ́ẹ̀ láti ọdún 2023.

A ó máa bá a lọ nínú àpilẹ̀kọ tó kàn.

## William Miller: 1782–1849

> William: “ìfẹ́” àti “àṣíborí-ogun”— “olùdáàbòbò aláìyípadà”, “olùṣọ́ aláfojúsùn”, tàbí “akíkanjú onífẹ́ líle.”

> Mílà: ẹni tí ń ṣiṣẹ́ ọlọ, ní pàtàkì, ọlọ tí ń lọ ọkà di iyẹfun.

## Akíkanjú jagunjagun tí ó ní ìfẹ́ tirẹ̀ lágbára

> “Àgbẹ̀ kan tí ó dúró gẹ́gẹ́ bí olóòtítọ́, tí ọkàn rẹ̀ sì jẹ́ títọ́, ẹni tí a ti darí sí iyèméjì nípa àṣẹ àtọ̀runwá ti Ìwé Mímọ́, ṣùgbọ́n tí ó fẹ́ láti mọ òtítọ́ ní ti òtítọ́, ni ọkùnrin náà tí Ọlọ́run yàn ní pàtàkì láti ṣáájú nínú ìkéde ìbọ̀wọ̀ kejì Kristi. Gẹ́gẹ́ bí ọ̀pọ̀ àwọn alátúnṣe mìíràn, William Miller ti jagun pẹ̀lú òṣì ní ìbẹ̀rẹ̀ ayé rẹ̀, ó sì jẹ́ pé nípa bẹ́ẹ̀ ni ó ti kọ́ àwọn ẹ̀kọ́ ńlá ti ìsapá àti ìsẹ́ni-ní-kò. Àwọn ọmọ ìdílé tí ó ti inú rẹ̀ ti wá ni a mọ̀ nípa ẹ̀mí òmìnira àti ìfẹ́-òmìnira, nípa agbára láti fara da ipò líle, àti nípa ìfẹ́ orílẹ̀-èdè tó gbóná—àwọn àbùdá tí ó tún hàn gbangba nínú ìwà rẹ̀. Bàbá rẹ̀ jẹ́ kápítánì nínú ọmọ-ogun Ìyíká, àwọn ìrúbọ tí ó sì ṣe nínú àwọn ìjàkadì àti ìyà tí àkókò onírúkèrúdò yẹn mú wá ni a lè tọpasẹ̀ sí gẹ́gẹ́ bí ìdí àwọn ipò ìnira tí ó yí ìgbésí ayé ìbẹ̀rẹ̀ Miller ká.”

> “Ó ní ìlera ara tó péye, àti pé láti ìgbà èwe rẹ̀ ni ó ti ń fi ẹ̀rí hàn pé agbára ọgbọ́n inú rẹ̀ ju ti àrà òde lọ. Bí ó ṣe ń dàgbà sí i, èyí túbọ̀ hàn gbangba sí i. Ọkàn rẹ̀ máa ń ṣiṣẹ́ gidigidi, ó sì ti dàgbà dáadáa, ó sì ní ìfẹ́kúfẹ̀ẹ́ gbígbóná fún ìmọ̀. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé kò rí àwọn ànfààní ẹ̀kọ́ ilé ẹ̀kọ́ gíga gbà, ìfẹ́ rẹ̀ sí ẹ̀kọ́, àti àṣà ìrònú pẹ̀lú ìṣọ́ra àti àyẹ̀wò tímọ́tímọ́, mú un di ẹni tí ó ní ìdájọ́ tó péye àti ojú ìwòye tí ó gbòòrò. Ó ní ìwà rere tí kò lẹ́sẹ̀ nílẹ̀ rárá, àti orúkọ rere tí ó yẹ fún ìfẹ́kúfẹ̀ẹ́, nítorí pé a máa ń bọ̀wọ̀ fún un ní gbogbogbòò gẹ́gẹ́ bí ẹni ìwà òtítọ́, akíkanjú nínú ìnáwó, àti onínú-rere. Nítorí agbára àti ìfaradà nínú iṣẹ́, ó ti ní ọrọ̀ tó tó láti kékeré, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ó ṣì pa ìṣe ìkẹ́kọ̀ọ́ rẹ̀ mọ́. Ó ṣe oríṣìíríṣìí ipò ìjọba àti ti ológun pẹ̀lú ọlá, àti pé àwọn ọ̀nà sí ọrọ̀ àti ọlá dàbí ẹni pé wọ́n ṣílẹ̀ sí i ní fífẹ̀.” The Great Controversy, 317.

> “Ìmọ̀ nípa Ọlọ́run kì í ṣe ohun tí a lè rí gbà láìsí ìsapá ọkàn, láìsí àdúrà fún ọgbọ́n kí ẹ lè yà àgbẹ̀ pípé ti òtítọ́ kúrò nínú ìyàngbò tí àwọn ènìyàn àti Sátánì ti fi sọ àwọn ẹ̀kọ́ òtítọ́ di àfihàn àìtọ́. Sátánì àti àjọṣe àwọn aṣojú ènìyàn rẹ̀ ti sapá láti da ìyàngbò ìṣìnà pọ̀ mọ́ àlìkámà òtítọ́. Ó yẹ kí a fi ìtara wá ìṣúra tí a fi pamọ́, kí a sì máa bẹ ọgbọ́n láti ọ̀run wá kí a lè yà àwọn ìdásílẹ̀ ènìyàn kúrò nínú àwọn àṣẹ Ọlọ́run. Ẹ̀mí Mímọ́ yóò ran ẹni tí ń wá òtítọ́ ńlá àti iyebíye tí ó ní í ṣe pẹ̀lú ètò ìràpadà lọ́wọ́. Èmi fẹ́ fi òtítọ́ yìí tẹ gbogbo ènìyàn lọ́kàn pé kíka Ìwé Mímọ́ lásán kò tó. A gbọ́dọ̀ ṣàwárí, èyí sì túmọ̀ sí ṣíṣe gbogbo ohun tí ọ̀rọ̀ náà túmọ̀ sí. Gẹ́gẹ́ bí oníwákùsà ṣe ń fi ìtara ṣàwárí ilẹ̀ láti rí àwọn ẹ̀yà wúrà inú rẹ̀, bẹ́ẹ̀ ni kí ẹ̀yin náà ṣàwárí ọ̀rọ̀ Ọlọ́run fún ìṣúra tí a fi pamọ́ tí Sátánì ti pẹ́ tọ́ ti ń wá láti fi pamọ́ kúrò lọ́dọ̀ ènìyàn. Olúwa wí pé, ‘Bí ẹnìkan bá fẹ́ ṣe ìfẹ́ rẹ̀, yóò mọ̀ nípa ẹ̀kọ́ náà.’ John 7:17, Revised Version.”

> “Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run ni òtítọ́ àti ìmọ́lẹ̀, ó sì yẹ kí ó jẹ́ fitilà sí ẹsẹ̀ yín, láti tọ́ yín ní ìgbésẹ̀ kọ̀ọ̀kan lójú ọ̀nà dé àwọn ibodè ìlú Ọlọ́run. Nítorí èyí ni Sátánì ti fi ṣe irú ìsapá àìnírètí bẹ́ẹ̀ láti dí ọ̀nà tí a gbé sókè fún àwọn tí Oluwa ti rà padà láti rìn nínú rẹ̀. Ẹ kò gbọ́dọ̀ mú àwọn èrò yín wá sí Bíbélì, kí ẹ sì sọ àwọn èrò ti yín di àárín gbùngbùn tí òtítọ́ yóò máa yí ká. Ẹ ní láti fi àwọn èrò yín sílẹ̀ ní ẹnu-ọ̀nà ìwádìí, pẹ̀lú ọkàn ìrẹ̀lẹ̀ àti ọkàn tí a ti túbọ̀ tẹ̀ sílẹ̀, pẹ̀lú ara ẹni tí a fi pamọ́ sínú Kristi, pẹ̀lú àdúrà àìtọ́jú, ẹ ní láti wá ọgbọ́n láti ọ̀dọ̀ Ọlọ́run. Ó yẹ kí ẹ ní ìmọ̀lára pé ẹ gbọ́dọ̀ mọ ìfẹ́ Ọlọ́run tí a ti ṣí payá, nítorí ó kan àlàáfíà ti ara yín, àìnípẹ̀kun. Bíbélì jẹ́ ìtọ́sọ́nà kan nípasẹ̀ èyí tí ẹ fi lè mọ ọ̀nà sí ìyè àìnípẹ̀kun. Ó yẹ kí ẹ fẹ́ ju ohun gbogbo lọ kí ẹ lè mọ ìfẹ́ àti ọ̀nà Oluwa. Ẹ kò gbọ́dọ̀ máa wá kiri pẹ̀lú ète láti rí àwọn ẹsẹ Ìwé Mímọ́ tí ẹ lè túmọ̀ ní ọ̀nà tí yóò fi jẹ́rìí sí àwọn ẹ̀kọ́ èrò ti yín; nítorí ọ̀rọ̀ Ọlọ́run ń kéde pé èyí ni yíyí Ìwé Mímọ́ pa sí ìparun ti ara yín. Ẹ gbọdọ̀ tú ara yín kúrò nínú gbogbo ẹ̀tanrànṣẹ́, kí ẹ sì wá sí ìwádìí ọ̀rọ̀ Ọlọ́run nínú ẹ̀mí àdúrà.” Review and Herald, September 11, 1894.

> A bí William Miller ní Pittsfield, Massachusetts. Ẹ̀kọ́ ilé-ìwé tí ó gbà ní ìlànà jẹ́ oṣù mẹ́rìnlélógún péré, ṣùgbọ́n ó di ẹni tí ó kọ́ ara rẹ̀ nípasẹ̀ àṣà kíkà rẹ̀ tó lágbára. Ó tún bẹ̀rẹ̀ sí í kọ̀wé ní kutukutu, ní kíkọ ewi àti fífi ìwé-ìrìn-àjò ṣọ́. Kíkà rẹ̀ mú un bá àwọn akọ̀wé aláìgbàgbọ́ pàdé, tí wọ́n ní ipa lórí rẹ̀ sí ìtòsí èrò deism. Ó di adájọ́ àlàáfíà ní àárín ọdún ogún rẹ̀ tí ó pẹ́, ó sì jagun nínú Ogun ọdún 1812. Ọ̀pọ̀ ìrírí kan nígbà ìjà yìí yí ọkàn rẹ̀ padà sí ọ̀dọ̀ Ọlọ́run ti ara ẹni. Ní ọdún 1816, a yí i padà, ó sì bẹ̀rẹ̀ sí í kẹ́kọ̀ọ́ Bíbélì pẹ̀lú ìtọ́kàntọ́kànwá. Ó kọ pé, “Ìwé Mímọ́... di ayọ̀ mi, àti nínú Jésù mo rí ọ̀rẹ́ kan.”

> “Ní ọdún 1818, nínú ìkẹ́kọ̀ọ́ rẹ̀ nípa àwọn àsọtẹ́lẹ̀, ó parí ìpinnu pé Jésù yóò padà wá ‘ní ìbùdó ọdún 1843.’ Ní ọdún 1831, ó bẹ̀rẹ̀ sí í pín àwọn ìkẹ́kọ̀ọ́ rẹ̀ ní gbangba ní àwọn àkójọpọ̀ kékeré, lẹ́yìn ìmúdájú líle àti ìtọ́sọ́nà àbójútó Ọlọ́run láti ṣe bẹ́ẹ̀. Lẹ́yìn tí ó pàdé J. V. Himes, akọ̀túnṣe olókìkí kan, ní ọdún 1839, ọ̀nà sì ṣí sílẹ̀ fún un láti wàásù fún àwọn ẹgbẹ́ ńlá ní àwọn ìlú pàtàkì. Bí ọ̀pọ̀ ènìyàn tilẹ̀ kọ̀ ọ́ sí, ìwàásù rẹ̀, àti ti àwọn mìíràn tí wọ́n gba ìhìn Ìbọ̀wọ̀lé náà, ní ipa ńlá, tí ó fi jẹ́ pé tó 100,000 gba ìgbàgbọ́ nínú bíbọ̀ Kristi tó sún mọ́lé. Ellen Harmon gbọ́ ọ ní Portland, Maine, ní oṣù Kẹta ọdún 1840 nígbà tí ó jẹ́ ọmọ ọdún 12. Ó tún sọ pé, “Ọ̀gbẹ́ni Miller tọpasẹ̀ àwọn àsọtẹ́lẹ̀ náà pẹ̀lú ìpéye tí ó mú ìmúdájú dé ọkàn àwọn olùgbọ́ rẹ̀. Ó dúró lórí àwọn àkókò àsọtẹ́lẹ̀, ó sì mú ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹ̀rí wá láti fún ipò rẹ̀ ní agbára. Nígbà náà ni àwọn ìpè rẹ̀ tó lágbára, tó sì kún fún òjìji, àti àwọn ìkìlọ̀ rẹ̀ sí àwọn tí kò tíì múra tán, di ọ̀pọ̀ ènìyàn mú bí ẹni pé a ti dán wọn nù.” Life Sketches, 20.

Back to Articles