Article

# Ìwé Dáníẹ́lì – Nọ́mbà Márùndínlọ́gọ́ta

Ìṣípayá Àsọtẹ́lẹ̀: Ìmòye Nípa Ìdààmú Ọjọ́ Kejìlá, Ọjọ́ Kẹtàlá, Ọdún 2020 àti Ìfiránṣẹ́ Tí Ń Ṣípayá ti Ẹkún Ọ̀gànjọ́ ní Àwọn Ọjọ́ Ìkẹyìn

Author

Jeff Pippenger

Published

January 29, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Ní ọjọ́ kejidínlógún oṣù Keje, ọdún 2020, ìjákulẹ̀ àkọ́kọ́ dé fún ìṣísẹ̀ ìtúnṣe Ọlọ́run ti ìgbà ìkẹyìn. Ó fi àmì-ọ̀nà kan sílẹ̀ nínú ìtàn Ègbé kẹta, èyí tí í ṣe ìtàn òjò àìpẹ́, àti pẹ̀lú ìtàn ìdìdì àwọn ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin [144,000]. Gbogbo ìṣísẹ̀ ìtúnṣe nínú ìtàn mímọ́ ni ó ti ṣàfihàn ìtàn náà, a sì tún ṣàfihàn án ní pàtó jùlọ nípasẹ̀ ìtàn ìṣísẹ̀ Millerite, a sì ṣe àkàwé rẹ̀ nípasẹ̀ òwe àwọn wúńdíá mẹ́wàá, ó sì ń ṣojú fún ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ tí gbogbo wòlíì dá mọ̀.

Ọjọ́ kẹtàlá oṣù Keje, ọdún 2020, dúró fún ìdààmú àkọ́kọ́ ti ìṣíkiri náà, àti pé, gẹ́gẹ́ bí bẹ́ẹ̀, ó samisi dídé àkókò ìdádúró nínú àpèjúwe àwọn wúńdíá mẹ́wàá àti Hábákúkù. Nínú ìtàn àwọn Millerite, ẹ̀rí kan náà tí ó yọrí sí ìkéde aṣìṣe wọn ni a rí pé ó ń tọ́ka sí ọjọ́ tòótọ́ náà. Nígbà náà ni a rí i pé àkókò ìdádúró nínú àpèjúwe àwọn wúńdíá mẹ́wàá jẹ́ òtítọ́ ìsinsin yìí, àti pé àkókò ìdádúró yẹn ni àkókò ìdádúró kan náà nínú Hábákúkù orí kejì. Àpèjúwe àwọn wúńdíá mẹ́wàá ni a tún ṣe dé ẹ̀kúnrẹ́rẹ́ rẹ̀ gan-an, àti pé òtítọ́ yẹn ń fi hàn pé àwọn nìkan tí wọ́n ní í ṣe pẹ̀lú ìdààmú náà ni wọ́n jẹ́ olùdíje láti jẹ́ wúńdíá ọlọ́gbọ́n tàbí wúńdíá òmùgọ̀.

Àwùjọ ńlá ti Adventismu Laodicea ni a dán wò nípa dídé Wó kẹta ní ọjọ́ Kẹsán 11, 2001, àti nígbà tí àsọtẹ́lẹ̀ tí ó kùnà ti ọjọ́ Keje 18, 2020 kọjá, a fi Adventismu Laodicea sílẹ̀ sẹ́yìn láti máa ṣàkálẹ̀ láìní ìtọ́sọ́nà padà sí ọ̀dọ̀ Róòmù, gẹ́gẹ́ bí ó ti rí fún àwọn Pùrótẹ́sítáǹtì nínú ìtàn Millerite.

Kì í ṣe pé àwọn Millerite nìkan ló dá àkókò ìdadúró mọ̀ gẹ́gẹ́ bí ìmúṣẹ àkàwé àwọn wúńdíá mẹ́wàá, ṣùgbọ́n wọ́n rí i pẹ̀lú pé nínú Hábákúkù àṣẹ náà láti dúró de ìran náà, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ó fà á sẹ́yìn, ni àmì-ọ̀nà àsọtẹ́lẹ̀ kan náà náà. Nígbà náà ni Hábákúkù fi jẹ́rìí pé ìran tí a ti fi hàn ní ọ̀nà àṣìṣe, tí ó sì ti fa ìdánilójú àkọ́kọ́ náà, ni ìran náà tí yóò “sọ̀rọ̀” ní òpin.

> Nítorí ìran náà ṣì jẹ́ fún àkókò tí a yàn; ṣùgbọ́n ní ìparí yóò sọ̀rọ̀, kì yóò sì purọ́: bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ó ń dúró pẹ́, dúró dè é; nítorí pé dájúdájú yóò dé, kì yóò pẹ́. Hábákúkù 2:3.

Ìhìnrere tí ó mú kí ìdààmú àkọ́kọ́ wá ni ìhìnrere kan náà tí a óò mọ̀ pé ó ń ṣẹ ní ìmúṣẹ ní ọjọ́ iwájú tí ó sún mọ́lé, ṣùgbọ́n ó jẹ́ ìhìnrere tí ó ṣì dá lórí àwọn àríyànjiyàn àsọtẹ́lẹ̀ ìṣáájú tí a lò nínú ìkéde àṣìṣe àkọ́kọ́ náà.

Nínú ìtàn àwọn Millerite, àwọn ènìyàn májẹ̀mú àtijọ́ ni a kọ́kọ́ dán wò; lẹ́yìn náà ni a dán àwọn ènìyàn májẹ̀mú tuntun wò. Ìdánwò náà bẹ̀rẹ̀ fún àwọn Pùròtẹ́sítáǹtì nígbà tí áńgẹ́lì àkọ́kọ́ ti Ìfihàn mẹ́wàá àti áńgẹ́lì àkọ́kọ́ ti Ìfihàn mẹ́rìnlá (nítorí wọ́n jẹ́ áńgẹ́lì kan náà) sọ̀kalẹ̀ ní August 11, 1840. Ìdánwò wọn parí pẹ̀lú ìbànújẹ àkọ́kọ́ àti dídé áńgẹ́lì kejì ti Ìfihàn mẹ́rìnlá.

Nínú ìtàn àwọn Millerite, ìdánwò fún àwọn Millerite bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú dídé áńgẹ́lì kejì ní àkókò ìrẹ̀wẹ̀sì àkọ́kọ́, ó sì parí pẹ̀lú dídé Igbe Àárín Òru, èyí tí Sister White ṣàfihàn gẹ́gẹ́ bí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn áńgẹ́lì tí wọ́n darapọ̀ mọ́ áńgẹ́lì kejì. Lábẹ́ agbára Ẹ̀mí Mímọ́, àwọn Millerite tí wọ́n mọ̀ tí wọ́n sì gba ìhìn iṣẹ́ Igbe Àárín Òru ni a yà sọ́tọ̀ nígbà náà kúrò lọ́dọ̀ àwọn Millerite tí kò mọ ìhìn iṣẹ́ náà tí ń sọ̀ kalẹ̀ ní gbogbo àyíká wọn. Ní October 22, 1844, áńgẹ́lì kẹta dé, ìran náà tí ó ti pẹ́ ní ìdádúró sì bá a sọ̀rọ̀ nígbà náà.

Nínú ìtàn fífọwọ́dìígbẹ̀nà àwọn ẹgbẹ̀rún kan ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì [144,000], a kọ́kọ́ dán àwọn ènìyàn májẹ̀mú àtijọ́ wò, lẹ́yìn náà àwọn ènìyàn májẹ̀mú tuntun. Ìdánwò náà bẹ̀rẹ̀ fún Adventismu ti Laodicea nígbà tí ohùn àkọ́kọ́ ti áńgẹ́lì Ìfihàn orí kẹtàdínlógún [18] àti áńgẹ́lì kẹta ti Ìfihàn orí kẹrìnlá [14] (nítorí pé áńgẹ́lì kan náà ni wọ́n), sọ̀kalẹ̀ ní September 11, 2001. Ìdánwò wọn parí pẹ̀lú ìbànújẹ́ ọjọ́ July 18, 2020.

Nínú ìṣísẹ̀ angẹli kẹta, ìdánwò fún ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin àti ọ̀kẹ́ mẹ́rin náà bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú dídé ìbànújẹ àkọ́kọ́, yóò sì parí pẹ̀lú dídé ìhìn Ẹkún Àárín Òru. Ní abẹ́ agbára Ẹ̀mí Mímọ́, àwọn tí wọ́n ń báyìí mọ̀ tí wọ́n sì gba ìhìn Ẹkún Àárín Òru, nígbà náà ni a yà wọ́n kúrò lára àwọn aṣiwèrè àti àwọn ẹni búburú tí kò mọ ìhìn oníhà púpọ̀ tí ó ń rọ̀ yí wọn ká ní gbogbo àkókò yìí.

Nígbà òfin Ọjọ́ Àìkú tí ń bọ̀ láìpẹ́ bá dé, “ohùn” kejì ti áńgẹ́lì Ìfihàn orí kejìdínlógún yóò sọ̀rọ̀, èyí tí ó sì tún jẹ́ ìran náà tí “pé” ní sísọ̀rọ̀. Ó tún dúró fún ìránṣẹ́ áńgẹ́lì kẹta tí ń “wú” sókè dé igbe ńlá.

A fi Ẹkún Ọ̀gànjọ́ òru hàn gẹ́gẹ́ bí ọ̀pọ̀ àwọn áńgẹ́lì tí wọ́n darapọ̀ mọ́ áńgẹ́lì tí ó ti ṣáájú. Ìhìnrere Ẹkún Ọ̀gànjọ́ òru ní ọ̀pọ̀ èròjà tí ń ṣètìlẹ́yìn fún gbogbo ìhìnrere náà, àti pé àwọn áńgẹ́lì jẹ́ ààmì àwọn ìhìnrere. Nínú ìtàn àwọn Millerite, aṣáájú-ọ̀nà tí a mọ̀ gẹ́gẹ́ bí ẹni tí ó ṣí iwájú nínú mímú ìhìnrere tòótọ́ ti Ẹkún Ọ̀gànjọ́ òru jọ ni Samuel S. Snow. Nínú ìtàn náà, a ti fi ẹ̀rí hàn dáadáa pé ìmọ̀ Snow nípa ìhìnrere Ẹkún Ọ̀gànjọ́ òru dàgbà sí i nípasẹ̀ àkókò kan.

A tún ṣe ìtàn náà dé ojú lẹ́tà rẹ̀ gan-an, àti pé ìhìn ti Igbe Òru Àárín gbùngbùn ìkẹyìn ti ń dàgbà ní gbangba láti ìparí oṣù Keje, ọdún 2023. Kì í ṣe ìhìn ti Íslám nìkan lásán, ṣùgbọ́n ó tún ní inú rẹ̀ ìhìn èdìdì àwọn ọgọ́rùn-ún kan lé mẹ́rìnlélógójì náà. Ó ní inú rẹ̀ ìṣípayá pé àwọn ìwo méjì ti ẹranko ayé, àwọn méjèèjì ń gba “ikú àti àjíǹde” kọjá, gẹ́gẹ́ bí wọ́n ṣe bá àwòrán ẹranko náà lọ ní ìbámu, èyí tí ó sì mú àlọ àsọtẹ́lẹ̀ náà ṣẹ ní ìtàn kan náà pé “ẹ̀kẹjọ jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn méje.” Ó ní inú rẹ̀ àwọn ìṣípayá tí ó ní í ṣe pẹ̀lú “ìtàn ìkọ̀kọ̀” ti Ààrá Méje, ó sì mú àlọ àsọtẹ́lẹ̀ ti “òkúta” tí a kọ̀ sílẹ̀ tí ó di “orí igun” ṣẹ, bí a ṣe ń ṣípayá “àkókò méje” ti Lefitiku mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n gẹ́gẹ́ bí okùn tí ń hun gbogbo òtítọ́ inú ìtàn Miller pọ̀, pẹ̀lú àwọn òtítọ́ tí a tú sílẹ̀ ní àkókò ìkẹyìn ní ọdún 1989. Onísáàmù náà sọ ọ́ báyìí:

> Òkúta tí àwọn akọ́lé kọ̀ ni ó di òkúta pàtàkì igun ilé. Ọ̀dọ̀ Olúwa ni èyí ti wá; ó sì jẹ́ ohun àgbàyanu lójú wa. Èyí ni ọjọ́ tí Olúwa dá; a ó yọ̀, a ó sì máa yìn inú rẹ̀. Sáàmù 118:22–24.

“Òkúta” náà, tí í ṣe “iyebíye” àkọ́kọ́ tí William Miller ṣàwárí (àti pé àwọn iyebíye jẹ́ òkúta), ni “ọjọ́ tí Olúwa ti dá.” A ti fihàn nínú àwọn àpilẹ̀kọ iṣáájú pé ìṣètò, àti àwọn ọ̀rọ̀ àṣẹ ọjọ́ ìsinmi, jọ pátápátá pẹ̀lú ìṣètò ìyíká mímọ́ ti méje, gẹ́gẹ́ bí a ti gbé kalẹ̀ nínú Lefitiku orí kẹ́ẹ̀dógún. Ìsinmi ní ọjọ́ keje jẹ́ àpẹẹrẹ ti ilẹ̀ tí ń sinmi ní ọdún keje, àti nígbà tí a bá wo àwọn àṣẹ méjèèjì ní ọ̀nà yìí, wọ́n ń pèsè ẹ̀rí pé ọjọ́ kan dúró fún ọdún kan nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì.

Wọ́n tún fi hàn pé ìmọ̀ tí Miller kéde nípa ìbínú Ọlọ́run ti “àkókò méje,” nínú Lefitiku mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n, ni a ṣàfihàn rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí “ọjọ́ kan”, nítorí Olúwa dá ìyípo mímọ́ ti ọdún méje sílẹ̀, pẹ̀lú ìdájú kan náà gẹ́gẹ́ bí Ó ti dá ọ̀run àti ayé ní ọjọ́ mẹ́fà, tí Ó sì sinmi ní ọjọ́ keje.

Nígbà tí Jésù parí àkàwé ọgbà àjàrà náà, Ó bi àwọn Farisi ní ìbéèrè kan.

> Nígbà náà, nígbà tí olúwa ọgbà àjàrà bá dé, kí ni yóò ṣe sí àwọn àgbẹ́ wọ̀nyẹn? Wọ́n sì wí fún un pé, Yóò pa àwọn ènìyàn búburú wọ̀nyẹn run ní ìparun búburú, yóò sì yá ọgbà àjàrà rẹ̀ fún àwọn àgbẹ́ mìíràn, tí yóò máa san èso rẹ̀ fún un ní àkókò wọn. Jésù wí fún wọn pé, Ṣé ẹ kò tíì kà nínú Ìwé Mímọ́ rí pé, Òkúta tí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ilé kọ̀ sílẹ̀, èyí kan náà ni ó di olórí igun ilé: iṣẹ́ Oluwa ni èyí jẹ́, ó sì ṣe ìyanu ní ojú wa? Nítorí náà ni mo ṣe wí fún yín pé, a ó gba ìjọba Ọlọ́run kúrò lọ́dọ̀ yín, a ó sì fi í fún orílẹ̀-èdè kan tí ń so èso rẹ̀ jáde. Ẹnikẹ́ni tí yóò bá ṣubú lórí òkúta yìí ni a ó fọ́; ṣùgbọ́n ẹni tí òkúta náà bá ṣubú lé lórí, yóò lọ́ ọ́ di túútúú. Nígbà tí àwọn olórí àlùfáà àti àwọn Farisi gbọ́ àwọn òwe rẹ̀, wọ́n mọ̀ pé òun ń sọ̀rọ̀ nípa wọn. Matteu 21:40–45.

Òwe àkàwé ọgbà àjàrà náà jẹ́ òwe àkàwé pé a kọjá àwọn ènìyàn tí a ti yàn tẹ́lẹ̀, a sì fi ìjọba náà fún àwọn ènìyàn tuntun tí a yàn. “Òkúta” tí a kọ̀ sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí Jésù ti sọ, ni “òkúta” tí yóò yálà gbàlà tàbí pa run, gẹ́gẹ́ bí a ṣe gbà á. “Òkúta” náà gbọ́dọ̀ jẹ́ òtítọ́ inú Ìwé Mímọ́ nínú àyíká tí Jésù lò ó, nítorí ó ní agbára láti mú èso òdodo jáde, òdodo Kristi sì ni a máa ń mú jáde nínú ọkùnrin àti obìnrin nìkan nígbà tí wọ́n bá gba Ọ̀rọ̀ òtítọ́ Rẹ̀.

> Yà wọ́n sọ́tọ̀ nípasẹ̀ òtítọ́ rẹ: ọ̀rọ̀ rẹ ni òtítọ́. Johanu 17:17.

“Òkúta” náà jẹ́ ẹ̀kọ́ ìtọ́́ni kan tí a lè gbà tàbí kọ̀, Jesu sì ni Ọ̀rọ̀ náà, àti nínú ìwé Ìṣe Àwọn Àpọ́sítélì, Pétérù fi hàn pé Kristi ni “òkúta” náà.

> Ẹ jẹ́ kí ó di mímọ̀ fún gbogbo yín, àti fún gbogbo àwọn ènìyàn Ísírẹ́lì, pé nípa orúkọ Jésù Kristi ti Násárẹ́tì, ẹni tí ẹ̀yin kàn mọ́ àgbélébùú, ẹni tí Ọlọ́run jí dìde kúrò nínú àwọn òkú, àní nípasẹ̀ òun náà ni ọkùnrin yìí dúró níwájú yín ní ìwòsàn pípé. Òun ni òkúta náà tí ẹ̀yin àwọn akẹ́lé kà sí asán, tí ó sì di orí igun ilé. Ìgbàlà kò sì sí nínú ẹlòmíràn kankan: nítorí kò sí orúkọ mìíràn lábẹ́ ọ̀run tí a fi fún àwọn ènìyàn, nípasẹ̀ èyí tí ó yẹ kí a gbàlà. Ìṣe 4:10–12.

Lẹ́yìn náà, nínú Peteru àkọ́kọ́, ó mú àpẹẹrẹ “òkúta” náà lọ jìnà sí i síwájú, ṣùgbọ́n ó pa á mọ́ nínú àyíká kan náà ti ìkọjá lọ́wọ́ àwọn ènìyàn májẹ̀mú àtijọ́ àti yíyàn àwọn ènìyàn tuntun tí a yàn, tí gẹ́gẹ́ bí ó ti sọ, “tẹ́lẹ̀ rí ẹ̀yin kì í ṣe ènìyàn kan, ṣùgbọ́n nísinsin yìí ẹ jẹ́ ènìyàn Ọlọ́run: tí kò rí àánú gbà tẹ́lẹ̀, ṣùgbọ́n nísinsin yìí ẹ ti rí àánú gbà.”

> Ẹ wá sọ́dọ̀ rẹ̀, gẹ́gẹ́ bí òkúta alààyè kan, ẹni tí ènìyàn kọ̀ lóòótọ́, ṣùgbọ́n tí a yàn láti ọ̀dọ̀ Ọlọ́run, tí ó sì ṣeyebíye; ẹ̀yin pẹ̀lú, gẹ́gẹ́ bí òkúta alààyè, ni a ń kọ́ yín sókè di ilé ẹ̀mí, ìjọ àlùfáà mímọ́, láti máa rú ẹbọ ẹ̀mí tí ó ṣe ìtẹ́wọ́gbà lọ́dọ̀ Ọlọ́run nípasẹ̀ Jesu Kristi. Nítorí náà, a sì kọ ọ́ sínú Ìwé Mímọ́ pé, Wò ó, mo fi òkúta igun àgbà kan sí Sioni, àyànfẹ́, ṣeyebíye: ẹni tí ó bá sì gbà á gbọ́, ojú kì yóò tì í. Nítorí náà, fún yín tí ẹ gbàgbọ́, ó jẹ́ ẹni ṣeyebíye: ṣùgbọ́n fún àwọn tí kò gbọ́ràn, òkúta tí àwọn akólé kọ̀, òun náà ni a ṣe ní orí igun, àti òkúta ìkọ̀sẹ̀, àti àpáta ìdíwọ̀; àní fún àwọn tí ń kọsẹ̀ ní ọ̀rọ̀ náà, níwọ̀n bí wọn ti ń ṣàìgbọràn: èyí tí a sì yàn wọn sí pẹ̀lú. 1 Peteru 2:4–8.

Peteru sọ nípa àwọn ènìyàn àyànfẹ́ àtijọ́ pé, “sí àwọn tí kò gbọ́ràn, òkúta tí àwọn akọ́lé kọ̀, òun náà ni a sọ di orí igun, àti òkúta ìkọsẹ̀, àti àpáta ìdíwọ̀n, àní sí àwọn tí ń kọsẹ̀ ní ọ̀rọ̀ náà, níwọ̀n bí wọ́n ti jẹ́ aláìgbọ́ràn: sí èyí pẹ̀lú ni a yàn wọ́n.”

A ṣoju Jesu nípasẹ̀ gbogbo àpẹẹrẹ mímọ́ ti ìpìlẹ̀ náà.

> Nítorí kò sí ìpìlẹ̀ mìíràn tí ẹnikẹ́ni lè fi lélẹ̀ ju èyí tí a ti fi lélẹ̀ lọ, èyí náà ni Jésù Kristi. 1 Kọ́ríńtì 3:11.

Ipìlẹ̀ tí àwọn Mílẹ́ráìtì kọ́ ni Àpáta Àìnípẹ̀kun (Òkúta).

> “A ti mú ìkìlọ̀ wá: Kò sí ohunkóhun tí a gbọ́dọ̀ jẹ́ kí ó wọlé tí yóò fa ìpìlẹ̀ ìgbàgbọ́ náà rú, èyí tí a ti ń kọ́ lé lórí láti ìgbà tí ìránṣẹ́ náà ti dé ní 1842, 1843, àti 1844. Èmi wà nínú ìránṣẹ́ yìí, àti láti ìgbà náà ni mo ti dúró níwájú ayé, ní òtítọ́ sí ìmọ́lẹ̀ tí Ọlọ́run ti fi fún wa. A kò nífẹ̀ẹ́ láti yọ ẹsẹ̀ wa kúrò lórí pèpéle tí a ti fi wọ́n sí, bí a ti ń wá Olúwa lójoojúmọ́ pẹ̀lú àdúrà àtọkànwá, ní lílo ọkàn wa láti wá ìmọ́lẹ̀. Ṣé ẹ rò pé mo lè fi ìmọ́lẹ̀ tí Ọlọ́run ti fi fún mi sílẹ̀? Ó yẹ kí ó rí bí Àpáta Àìnípẹ̀kun. Ó ti ń darí mi láti ìgbà tí a ti fi í fún mi.” Review and Herald, April 14, 1903.

Ìyebíye àkọ́kọ́ tí Miller ṣàwárí tí ó di apá kan nínú ìpìlẹ̀ ẹ̀kọ́ àwọn Millerite, tí ó dàbí Àpáta Àìnípẹ̀kun, ni “àwọn ìgbà méje” inú Lefitiku ogún-ún àti mẹ́fà, àti “àwọn ìgbà méje” náà ni òtítọ́ ìpìlẹ̀ àkọ́kọ́ tí a fi sílẹ̀ ní ẹ̀gbẹ́ kan látọ̀dọ̀ àwọn aṣáájú Millerite wọ̀nyẹn tí wọ́n ṣẹ̀ṣẹ̀ kọ́ ìpìlẹ̀ Millerite náà. Àwọn akólé ni yóò kọ òkúta ìpìlẹ̀ náà sílẹ̀. “Òkúta” náà, tí ó jẹ́ àpẹẹrẹ Kristi, tún jẹ́ ọjọ́ tí Oluwa ṣe, nítorí ó ṣe ọjọ́ keje gẹ́gẹ́ bí ọjọ́ ìsinmi, àti ọdún keje gẹ́gẹ́ bí ọdún tí ilẹ̀ yóò sinmi. Ní ọdún 1863, a kọ òkúta ìpìlẹ̀ náà sílẹ̀, ṣùgbọ́n a ó ṣe é ní “orí igun” àti “òkúta ìkọ̀sẹ̀” fún àwọn aláìgbọràn.

Ìròyìn ti Islam ti ègbẹ́ kẹta ni kókó-ọrọ̀ ìṣísẹ̀ àtúnṣe ti ẹgbẹ̀rún kan ó lé mẹ́rìnlélógójì, ìlànà ìdánwò sì bẹ̀rẹ̀ nígbà tí áńgẹ́lì Ìṣípayá méjìdínlógún sọ̀ kalẹ̀, bí a ṣe da àwọn ilé ńlá ti Ìlú New York wó lulẹ̀ ní September 11, 2001. Adventism dakẹ́ ní ti ìdánimọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ pé September 11, 2001, ni dídé “ọjọ́ ti ẹ̀fúùfù ìlà oòrùn.” Ní July 18, 2020, a fi wọ́n sílẹ̀ sẹ́yìn bí àwọn ẹlẹ́rìí méjì ti Ìṣípayá orí kọkànlá ṣe pa wọ́n ní àwọn òpópónà ìlú ńlá náà. Ìdánwò Adventism ti parí, ìdánwò sì ti bẹ̀rẹ̀ fún àwọn tí wọ́n ti jẹ́wọ́ pé àwọn mọ ìròyìn Islam.

Lẹ́yìn tí wọ́n ti dubulẹ̀ ní òkú lójú pópó títí di òpin oṣù Keje, ọdún 2023, a sì jí egungun gbígbẹ tí ó kú náà dìde nípasẹ̀ ìhìnrere àkọ́kọ́ ti Ésékíẹ́lì. Ìhìnrere kejì ti Ésékíẹ́lì ni ìhìnrere ti ẹ̀fúùfù mẹ́rin ti Ísilámù ti Ègbé kẹta, tí ń ṣàfihàn ṣíṣí ìdìpọ̀ ìhìnrere Ẹkún Ọ̀ganjọ́ ní ìlọsíwájú, èyí tí í ṣe ìran náà tí ó pẹ́, àti kókó-ọrọ̀ gbogbo àkókò ìṣísẹ̀ náà. Lẹ́yìn náà, a tú oríṣiríṣi òtítọ́ sílẹ̀, nítorí ìhìnrere Ẹkún Ọ̀ganjọ́ dúró fún ìhìnrere onípọ̀ ojú. Òtítọ́ àkọ́kọ́ tí ó dojú kọ egungun gbígbẹ tí ó kú náà ni òtítọ́ àkọ́kọ́ tí Àdífẹnítìsìmù Laodíkea kọ̀, ó sì dúró fún òtítọ́ tí ó samisi ìyípadà láti Laodíkea sí Filadẹlfíà.

Òtítọ́ ni ìfiránṣẹ́ ìdìdè, nítorí náà ó nílò kí a fi í múlẹ̀ mejeeji ní ọgbọ́n inú àti ní ti ẹ̀mí pẹ̀lú. Kò tó láti mọ̀ pé àkókò tí àwọn ẹlẹ́rìí méjì náà wà ní òkú ní ojú pópó jẹ́ ààmì ìṣàpẹẹrẹ ìtúká “àkókò méje,” ṣùgbọ́n ó tún béèrè ìgbàgbọ́ òtítọ́ náà ní ìrírí gidi.

Àwọn iyebíye Miller, tí wọ́n dúró fún àwọn òtítọ́ tí a tú sílẹ̀ ní àkókò òpin ní ọdún 1798, di ìdánwò fún àwọn wúńdíá ti àwọn ọjọ́ ìkẹyìn. Ìrírí dídúró gbọ́dọ̀ nínú òtítọ́ ní “ọ̀nà ẹ̀mí” ni a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nípasẹ̀ iyebíye àkọ́kọ́ Miller, àti ìdúró gbọ́dọ̀ nínú òtítọ́ ní “ọ̀nà ọgbọ́n” ni a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nípasẹ̀ ìhìnrere Islami ti ègbé kẹta. Ìpè sí ìrònúpìwàdà àti ìjẹ́wọ́ ẹ̀ṣẹ̀ tí “àkókò méje” ṣàpẹẹrẹ, ń tọ́ka sí iṣẹ́ kan tí a ń ṣe ní ìbámu pẹ̀lú Kristi ní Ibi Mímọ́ Jùlọ, tí a sì ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nípasẹ̀ ìran “mareh.”

Ìmọ̀ “ọgbọ́n-ọrọ̀” nípa Islam ti Ègbé kẹta ni a ṣàfihàn rẹ̀ nípasẹ̀ ìran “chazon”, àti pé a nílò àwọn méjèèjì fún àwọn tí a ó fi èdìdì dì. Ní ọdún 1863, Adventism ti Laodicea yàn láti tún Jeriko kọ́, ó sì fi iṣẹ́ rẹ̀ ti mímú Jerusalẹmu padà sípò sílẹ̀. Jeriko jẹ́ ààmì ọ̀rọ̀ àti ọrọ̀-ayé, gẹ́gẹ́ bí a ti tún ṣàfihàn rẹ̀ nínú ìfọ́jú ti Laodicea.

> “Ọ̀kan lára àwọn ààbò olódi tí ó lágbára jùlọ ní ilẹ̀ náà—ìlú ńlá àti ọlọ́rọ̀ Jẹ́ríkò—wà níwájú wọn gan-an, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ó jìnnà díẹ̀ sí ibùdó wọn ní Gílígálì. Ní ààlà pẹ̀tẹ́lẹ̀ ọlọ́ràá kan tí ó kún fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ohun èlò ilẹ̀ olóoru tí ó níye lórí àti onírúurú, àwọn ààfin àti tẹ́ńpìlì rẹ̀, ibùgbé ìgbádùn àti ìwà búburú, ìlú agbéraga yìí, lẹ́yìn àwọn odi agbára rẹ̀ tí ó lágbára, dúró ní ìpenija sí Ọlọ́run Ísírẹ́lì. Jẹ́ríkò jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn àga pàtàkì ti ìjọ́sìn òrìṣà, ní pàtàkì tí a yà sọ́tọ̀ fún Aṣítárótì, òrìṣà abo oṣùpá. Níhìn-ín ni gbogbo ohun tí ó burú jùlọ tí ó sì ń sọ ènìyàn di ẹlẹ́gàn jùlọ nínú ẹ̀sìn àwọn ará Kénáánì kó jọ sí. Àwọn ènìyàn Ísírẹ́lì, ní ọkàn àwọn ẹni tí àwọn àbájáde ẹlẹ́rùjẹ̀jẹ̀ ti ẹ̀ṣẹ̀ wọn ní Bẹti-péórì ṣì wà ní tuntun, kò lè wo ìlú aláìnígbọ̀ràn yìí bí kò ṣe pẹ̀lú ìríra àti ìbẹ̀rù.” Patriarchs and Prophets, 487.

“Òkúta” tí àwọn akẹ́lé kọ̀ sílẹ̀ ní ọdún 1863, bí wọ́n ti tún Jeriko kọ́, ni “àkókò méje” náà tí ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn yóò di òtítọ́ (iyebíye), tí ó sì di “orí igun”, nítorí pé òtítọ́ náà ni ó hun ìbẹ̀rẹ̀ Adventism pọ̀ mọ́ra nínú ìṣípò àwọn Millerites, pẹ̀lú òpin Adventism nínú ìṣípò àwọn ẹgbẹ̀rún kan ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì. Iyebíye náà, tí í ṣe “àkókò méje,” tún jẹ́ “ọjọ́ tí Olúwa dá”, ó sì jẹ́ Kristi fúnra rẹ̀, nítorí Òun ni Ọ̀rọ̀ náà, Òun sì ni “Òtítọ́.” Kókó-ẹ̀kọ́ nípa Islam ni kókó tí ń mú ìwẹ̀nùmọ́ àwọn ènìyàn àyànfẹ́ àtijọ́ àti tuntun wá, ìwẹ̀nùmọ́ alápá méjì náà sì bẹ̀rẹ̀ ní September 11, 2001, èyí tí ó jẹ́ “ọjọ́ ẹ̀fúùfù ìlà-oòrùn”. Ní ọjọ́ náà, àwọn olùṣọ́ ni láti kọrin gan-an orin kan náà tí Kristi kọ, nígbà tí Ó kéde àkàwé ọgbà-àjàrà náà. Àwọn ẹgbẹ̀rún kan ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì ń kọ orin Mose (“àkókò méje”), àti orin Ọ̀dọ́-Àgùntàn náà.

> Mo sì rí bíi òkun dígí tí a dà pọ̀ mọ́ iná; àti àwọn tí wọ́n ti ṣẹ́gun ẹranko náà, àti àwòrán rẹ̀, àti àmì rẹ̀, àti nọ́ńbà orúkọ rẹ̀, dúró lórí òkun dígí náà, wọ́n sì ní àwọn duru Ọlọ́run. Wọ́n sì ń kọ orin Mósè, ìránṣẹ́ Ọlọ́run, àti orin Ọ̀dọ́-Àgùntàn, pé, Títóbi àti àgbàyanu ni iṣẹ́ rẹ, Olúwa Ọlọ́run Olódùmarè; òdodo àti òtítọ́ ni ọ̀nà rẹ, ìwọ Ọba àwọn mímọ́. Ìfihàn 15:2, 3.

“Ọdọ-agutan” náà ni Kristi tí wọ́n pa, a sì pa á ní àárín ẹgbẹ̀rún méjì lọ́nà ọgọ́rùn-ún márùn-ún àti ọjọ́ ogún, nípa bẹ́ẹ̀ ó so ẹbọ ìyè àti ẹ̀jẹ̀ Rẹ̀ pọ̀ jọ (níbi tí Ó ti fi májẹ̀mú náà múlẹ̀), pẹ̀lú “ìjà májẹ̀mú Rẹ̀” ti Mósè, nínú Lefitiku mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n. Orin Mósè àti ti Ọdọ-agutan ni orin chazon ti ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ àti orin mareh ti “ìfarahàn” Rẹ̀. Òun ni orin ìmọ̀ ọgbọ́n àti òye ẹ̀mí gẹ́gẹ́ bí a ti ṣojú rẹ̀ nínú ìran méjì ti Dáníẹ́lì orí kẹjọ. Òun ni orin àwọn ènìyàn májẹ̀mú kan tí a ń dá lẹ́jọ́ tí a sì ń kọjá wọn lọ, nígbà tí a ń yan àwọn ènìyàn àyànfẹ́ tuntun. Ìlànà yíyan náà, àti nítorí náà orin náà, bẹ̀rẹ̀ ní September 11, 2001.

> Yóò mú kí àwọn tí ó ti ọdọ Jakọbu wá gbẹ̀mì sílẹ̀: Israẹli yóò hùwà, yóò sì yọ, yóò sì fi èso kún ojú ayé gbogbo. Ṣé ó ti lù ú bí ó ti lu àwọn tí ó lu u? tàbí a pa á gẹ́gẹ́ bí pípani àwọn tí ó ti ọwọ́ rẹ̀ kú? Ní ìwọ̀n, nígbà tí ó bá rú jáde, ìwọ yóò bá a jiyàn: ó dá afẹ́fẹ́ líle rẹ̀ dúró ní ọjọ́ afẹ́fẹ́ ìlà-oòrùn. Nítorí èyí ni a ó fi wẹ ẹ̀ṣẹ̀ Jakọbu kúrò; èyí sì ni gbogbo èso láti mú ẹ̀ṣẹ̀ rẹ̀ kúrò; nígbà tí ó bá sọ gbogbo àwọn òkúta pẹpẹ di bí òkúta ṣọ́ọ̀kì tí a ti fọ́ túútúú, àwọn àgbàdo òrìṣà àti àwọn ère kì yóò dúró mọ́. Síbẹ̀, ìlú olódi náà yóò di ahoro, ibùgbé náà yóò sì di fífẹ̀ sílẹ̀, a ó sì fi í sílẹ̀ bí aginjù: níbẹ̀ ni ọmọ màlúù yóò máa jẹun, níbẹ̀ ni yóò sì dùbúlẹ̀, yóò sì run àwọn ẹ̀ka rẹ̀. Nígbà tí àwọn ẹ̀ka rẹ̀ bá gbẹ, a ó fọ́ wọn kúrò: àwọn obìnrin yóò wá, wọn yóò sì fi wọ́n síná: nítorí pé àwọn ènìyàn tí kò ní òye ni wọ́n: nítorí náà ẹniti ó dá wọn kì yóò ṣàánú fún wọn, ẹniti ó sì mọ̀ wọ́n kì yóò fi ojú rere hàn wọ́n. Yóò sì ṣẹlẹ̀ ní ọjọ́ náà, pé Olúwa yóò lu kúrò láti etí Odò náà títí dé odò Ejibiti, a ó sì kó yín jọ lẹ́kọ̀ọ̀kan, ẹ̀yin ọmọ Israẹli. Yóò sì ṣẹlẹ̀ ní ọjọ́ náà, pé a ó fọn fèrè ńlá náà, àwọn tí ó ti fẹrẹ̀ ṣègbé ní ilẹ̀ Asiria yóò sì wá, àti àwọn ẹni-ìtìjú ní ilẹ̀ Ejibiti, wọn yóò sì jọ́sìn fún Olúwa ní òkè mímọ́ ní Jerusalẹmu. Isaiah 27:6–13.

Ní ìtúmọ̀ rẹ̀ tó pé, àwọn ẹsẹ̀ wọ̀nyí ń tọ́ka sí September 11, 2001, títí dé òfin Ọjọ́ Àìkú tí ń bọ̀ láìpẹ́. Ẹsẹ̀ kẹfà ń fi gbogbo ìtàn náà hàn nípa fífi ìbẹ̀rẹ̀ ewéko náà hàn, èyí tí ó gbé gbòǹgbò kalẹ̀, lẹ́yìn náà ó hù ìtànná àti bùdù, tí ó sì parí ní fífi èso kún ilẹ̀ ayé. Èso tí ó kún ilẹ̀ ayé ń ṣe bẹ́ẹ̀ ní àkókò “wákàtí” náà, èyí tí í ṣe ìpẹ̀yà òfin Ọjọ́ Àìkú. Nígbà náà tí Kristi ń kó èso rẹ̀ jọ sínú àká rẹ̀, ó tún ń mú ìdájọ́ wá sórí Babiloni. Ìdájọ́ tí ó ṣẹlẹ̀ ní àkókò tí ilẹ̀ ayé kún fún èso ni a ṣojú rẹ̀ nínú ẹsẹ̀ keje, nígbà tí a béèrè àwọn ìbéèrè méjì wọ̀nyí pé, “Ṣé ó ti lù ú bí ó ti lu àwọn tí ó lu u bí? tàbí ṣé a pa á gẹ́gẹ́ bí pípani àwọn tí a pa nípasẹ̀ rẹ̀?”

Nígbà náà nínú ẹsẹ̀ kẹjọ, fífọ omi òjò ìkẹyìn náà ni a fi àmì sí pẹ̀lú ọ̀rọ̀ yìí pé, “Ní ìwọ̀n.” Ohun tí ó ń mú kí àwọn ewéko yọ jáde ni òjò, àti nígbà tí ìbẹ̀rẹ̀ òjò ìkẹyìn náà bá jẹ́ èyí tí a fi àmì sí, a fi àmì sí i gẹ́gẹ́ bí ohun tí ó bẹ̀rẹ̀ “ní ìwọ̀n, nígbà tí ó bá yọ jáde.” Nígbà tí òjò ìkẹyìn bá bẹ̀rẹ̀, a tú ú jáde “ní ìwọ̀n”, nítorí a kì í tú ú jáde láìsí ìwọ̀n bí ìkórè bá jẹ́ adalu òtítọ́ àti èké.

> “Gbogbo ọkàn tí a yí padà ní tòótọ́ yóò ní ìfẹ́ gbígbóná gidigidi láti mú àwọn ẹlòmíràn jáde kúrò nínú òkùnkùn ìṣìnà wá sínú ìmọ́lẹ̀ àgbàyanu ti òdodo Jesu Kristi. Ìtújáde ńlá ti Ẹ̀mí Ọlọ́run, tí ń tan ìmọ́lẹ̀ rẹ̀ ká gbogbo ayé pẹ̀lú ògo rẹ̀, kì yóò dé títí a ó fi ní ènìyàn tí a ti mú lójú-kúrò, tí wọ́n mọ̀ nípa ìrírí ohun tí ó túmọ̀ sí láti jẹ́ àwọn aláṣiṣẹ́ pọ̀ pẹ̀lú Ọlọ́run. Nígbà tí a bá ní ìyàsímímọ́ pípé, pẹ̀lú gbogbo ọkàn, sí iṣẹ́ ìránṣẹ́ Kristi, Ọlọ́run yóò jẹ́wọ́ òtítọ́ náà nípa ìtújáde Ẹ̀mí rẹ̀ láìsí ìwọ̀n; ṣùgbọ́n èyí kì yóò ṣẹlẹ̀ nígbà tí apá tí ó tóbi jùlọ nínú ìjọ kò jẹ́ aláṣiṣẹ́ pọ̀ pẹ̀lú Ọlọ́run. Ọlọ́run kò lè tú Ẹ̀mí rẹ̀ jáde nígbà tí ìmọtara-ẹni-nìkan àti fífi ara ẹni lò fún ìtẹ́lọ́rùn ara hàn gbangba bẹ́ẹ̀; nígbà tí ẹ̀mí kan bá ń jẹ àkóso tí, bí a bá fi í sí ọ̀rọ̀, yóò sọ ìdáhùn Kaini yẹn,—‘Èmi ha ni olùṣọ́ arákùnrin mi bí?’ Bí òtítọ́ fún àkókò yìí, bí àwọn àmì tí ń pọ̀ sí i ní gbogbo ọwọ́, tí ń jẹ́rìí pé òpin ohun gbogbo ti sún mọ́lé, kò bá tó láti jí agbára tí ó sùn nínú àwọn tí wọ́n ń jẹ́wọ́ pé àwọn mọ òtítọ́, nígbà náà òkùnkùn tí ó bá ìmọ́lẹ̀ tí ó ti ń tàn yóò bò wọ́n mọ́ lórí àwọn ọkàn wọ̀nyí. Kò sí àfarawé àwáwí kankan fún àìbikítà wọn tí wọn yóò lè gbé kalẹ̀ níwájú Ọlọ́run ní ọjọ́ ńlá ìṣírò ìkẹyìn. Kò ní sí ìdí kankan láti mú wá gẹ́gẹ́ bí àwáwí ìdí tí wọn kò fi gbé ayé wọn, tí wọn kò sì rìn àti ṣiṣẹ́ nínú ìmọ́lẹ̀ òtítọ́ mímọ́ ọ̀rọ̀ Ọlọ́run, tí wọn sì fi bẹ́ẹ̀ ṣí i hàn sí ayé tí ẹ̀ṣẹ̀ ti sọ di òkùnkùn, nípasẹ̀ ìwà wọn, ìfọ̀kànsìn wọn, àti ìtara wọn, pé agbára àti òtítọ́ gidi ihinrere kò lè jẹ́ ẹni tí a lè tako.” Review and Herald, July 21, 1896.

Arábìnrin White tọ́ka sí ẹsẹ náà gẹ́gẹ́ bí àsìkò tí áńgẹ́lì Ìfihàn sọ̀kalẹ̀, nítorí ó wí pé, “ìtújáde ńlá ti Ẹ̀mí Ọlọ́run, èyí tí ń tan gbogbo ayé sí mímọ́ pẹ̀lú ògo rẹ̀.” Nínú ẹsẹ mìíràn tí a ti sábà tọ́ka sí nínú àwọn àpilẹ̀kọ wọ̀nyí, ó fi hàn pé nígbà tí “àwọn ilé ńlá ti New York” “bá wó lulẹ̀,” “Ìfihàn orí kejìdínlógún, ẹsẹ kìn-ín-ní títí dé ẹsẹ kẹta ni a ó mú ṣẹ.”

A ó tẹ̀síwájú pẹ̀lú àwọn ìròyìn wọ̀nyí nínú àpilẹ̀kọ tí ó kàn.

> Nísinsin yìí ni èmi yóò kọrin fún Olùfẹ́ mi gan-an, orin ti Olùfẹ́ mi ní nípa ọgbà àjàrà rẹ̀. Olùfẹ́ mi ní ọgbà àjàrà kan lórí òkè ọlọ́ràá púpọ̀: ó sì fi ààlà yí i ká, ó kó àwọn òkúta inú rẹ̀ jáde, ó sì fi àjàrà tí ó dára jùlọ gbìn ín, ó sì kọ́ ilé iṣọ́ kan sí àárín rẹ̀, ó sì tún ṣe ibi ìtẹ̀ wáìnì nínú rẹ̀: ó sì retí pé yóò so èso àjàrà, ṣùgbọ́n ó so àjàrà igbó. Ǹjẹ́ ní báyìí, ẹ̀yin ará Jerusalẹmu, àti ẹ̀yin ọkùnrin Juda, ẹ jọ̀wọ́, ẹ dá ìdájọ́ láàárín èmi àti ọgbà àjàrà mi. Kí ni a lè tún ṣe sí ọgbà àjàrà mi ju ohun tí èmi kò tíì ṣe nínú rẹ̀ lọ? Nítorí kí ni, nígbà tí mo retí pé yóò so èso àjàrà, tí ó fi so àjàrà igbó? Ǹjẹ́ ní báyìí ẹ wá; èmi yóò sọ ohun tí èmi yóò ṣe sí ọgbà àjàrà mi fún yín: èmi yóò mú ọgbà ààbò rẹ̀ kúrò, a ó sì jẹ ẹ run; èmi yóò wó ògiri rẹ̀ lulẹ̀, a ó sì tẹ̀ é mọ́lẹ̀: èmi yóò sì sọ ọ́ di ahoro; a kì yóò gé e, a kì yóò sì ṣá a; ṣùgbọ́n òṣùṣú àti ẹ̀gún yóò hù sókè nínú rẹ̀: èmi yóò sì pàṣẹ fún ìkùukùu pé kí wọ́n má ṣe rọ òjò sórí rẹ̀. Nítorí ọgbà àjàrà Oluwa àwọn ọmọ-ogun ni ilé Israẹli, àwọn ọkùnrin Juda sì ni ohun ọ̀gbìn inú-dídùn rẹ̀: ó retí ìdájọ́ òdodo, ṣùgbọ́n wò ó, ìnira; ó retí òdodo, ṣùgbọ́n wò ó, igbe. Aísáyà 5:1–7.

Back to Articles