Article

# Panium - Nọ́mbà Mẹ́wàá

Ìdìde àti Ìṣubú Àwọn Orílẹ̀-Èdè: Ìdìdì Àwọn 144,000 àti Ìtàn Àsọtẹ́lẹ̀ Tí a Fipamọ́ ti Dáníẹ́lì 11:10–16

Author

Jeff Pippenger

Published

April 16, 2025

Formats

PDF
Word
Song MP3

Kókó-ọrọ inú ẹsẹ kọkànlá àti kejìlá ni ìdìde àti ìṣubú ọba gúúsù, gẹ́gẹ́ bí ó ti rí pẹ̀lú ìdìde àti ìṣubú ìkẹyìn ti Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà tí a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nínú ààrẹ ìkẹyìn nínú ẹsẹ kejì, gẹ́gẹ́ bí ó ti jẹ́ aṣojú ayé ìkẹyìn ti agbára dragoni; àti ìdìde àti ìṣubú ìkẹyìn ti Ìṣọ̀kan Àwọn Orílẹ̀-Èdè tí a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nínú ẹsẹ kẹta àti kẹrin. Ẹsẹ karùn-ún títí dé kẹsàn-án ń ṣàpẹẹrẹ ìtàn agbára póòpù láti ọdún 538 títí dé 1798. Ọdún 538 jẹ́ àmì fífún agbára sí agbára póòpù, ọdún 1798 sì jẹ́ àmì ọgbẹ́ ikú fún ẹ̀ṣẹ̀pá póòpù, nítorí náà ẹsẹ karùn-ún títí dé kẹsàn-án ń ṣàpẹẹrẹ ìdìde àti ìṣubú ìkẹyìn ti ẹranko náà. Ẹsẹ kẹwàá ń samisi ọdún 1989 gẹ́gẹ́ bí ìṣubú ọba gúúsù, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nínú Soviet Union àtijọ́.

> “Gbogbo orílẹ̀-èdè tí ó ti wá sórí pẹpẹ ìṣe ni a ti yọ̀ǹda fún un láti gba ipò rẹ̀ lórí ayé, kí a lè rí i bóyá yóò mú ète ‘Olùṣọ́ àti Ẹni Mímọ́’ ṣẹ. Àsọtẹ́lẹ̀ ti tọpasẹ̀ ìdìde àti ìṣubú àwọn ìjọba ńlá ayé—Bábílónì, Mẹ́dò-Pérsia, Gíríìsì, àti Róòmù. Pẹ̀lú ọ̀kọ̀ọ̀kan àwọn wọ̀nyí, gẹ́gẹ́ bí ó ti rí pẹ̀lú àwọn orílẹ̀-èdè tí agbára wọn kéré sí i, ìtàn tún ara rẹ̀ ṣe. Ọ̀kọ̀ọ̀kan ní àkókò ìdánwò rẹ̀, ọ̀kọ̀ọ̀kan kùnà, ògo rẹ̀ rẹ̀wẹ̀sì, agbára rẹ̀ kúrò lọ́dọ̀ rẹ̀, a sì fi ẹlòmíràn gba ipò rẹ̀....”

> “Nínú ìdìde àti ìṣubú àwọn orílẹ̀-èdè gẹ́gẹ́ bí a ti mú un hàn gbangba nínú àwọn ojúewé Ìwé Mímọ́, wọ́n nílò láti kọ́ bí ògo asán ti òde nìkan àti ti ayé yìí ṣe jẹ́ aláìníye. Babiloni, pẹ̀lú gbogbo agbára rẹ̀ àti ọlá ńlá rẹ̀, irú èyí tí ayé wa kò tíì tún rí láti ìgbà náà wá,—agbára àti ọlá ńlá tí ó dà bí ẹni pé ó dúró ṣinṣin, tí yóò sì pẹ́ títí, ní ojú àwọn ènìyàn ọjọ́ náà,—báwo ni ó ṣe ti kọjá lọ pátápátá! Gẹ́gẹ́ bí “òdòdó koríko” ni ó ti ṣègbé. Bákan náà ni gbogbo ohun tí kò ní Ọlọ́run gẹ́gẹ́ bí ìpìlẹ̀ rẹ̀ yóò ṣègbé. Kìkì èyí tí a so mọ́ ète Rẹ̀ tí ó sì ń fihàn ìwà Rẹ̀ ni ó lè dúró. Àwọn ìlànà Rẹ̀ nìkan ni àwọn ohun aláìyípadà tí ayé wa mọ̀.” Education, 177, 184.

Ẹsẹ̀ kọkànlá àti kejìlá sọ ìdíde àti ìṣubú ìkẹyìn ọba gúúsù náà di mímọ̀, gẹ́gẹ́ bí Rọ́ṣíà ṣe ṣojú fún un. Ẹsẹ̀ kẹtàlá títí dé kẹẹ́dógún sọ ìdíde àti ìṣubú ìkẹyìn Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà di mímọ̀. Gbogbo ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ orí kẹtàlá ni a kọ sórí ìlànà ìdíde àti ìṣubú àwọn ìjọba. Akẹ́kọ̀ọ́ àsọtẹ́lẹ̀ gbọ́dọ̀ fiyè sí òtítọ́ yìí bí ó bá ní ìrètí kankan láti pín ọ̀rọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ orí kẹtàlá ní ọ̀nà tí ó tọ́.

Ìwòye ìpìlẹ̀ ti Dáníẹ́lì orí kọkànlá ni pé ó ní àwọn àpẹẹrẹ tí a tún ń ṣe léraléra nípa ìdìde àti ìṣubú àwọn ìjọba. Nígbà tí Sister White sọ pé, “Bẹ́ẹ̀ ni ìjọba Mẹ́dò-Pérsíà ṣègbé, àti àwọn ìjọba Gíríìsì àti Róòmù,” ó ń dá “Gíríìsì” mọ̀ gẹ́gẹ́ bí dragoni, “Róòmù” gẹ́gẹ́ bí ẹranko náà, àti “Mẹ́dò-Pérsíà” gẹ́gẹ́ bí wòlíì èké. Ó ń tọ́ka sí ìdìde àti ìṣubú ìkẹyìn ti ìjọba ayé ìkẹyìn, èyí tí ó ní dragoni, ẹranko náà, àti wòlíì èké, tí wọ́n bẹ̀rẹ̀ ìdìde wọn ní òfin Ọjọ́ Àìkú, tí wọ́n sì darí ayé lọ sí Amágẹdónì ní ìmúṣẹ Ìfihàn 16:12–21. Ó ń darí àwọn ènìyàn Ọlọ́run sí “ìdìde àti ìṣubú àwọn orílẹ̀-èdè gẹ́gẹ́ bí a ti ṣe é hàn kedere nínú àwọn ojú-ìwé Ìwé Mímọ́ Mímọ́” gẹ́gẹ́ bí ìwòye tí a gbọdọ̀ lò kí a lè “kẹ́kọ̀ọ́ bí ògo lasán ti òde àti ti ayé ṣe jẹ́ asán.”

Ìdí tí a fi nílò “láti kọ́ bí ògo òde lasan àti ti ayé ṣe jẹ́ asán,” ni kí a lè túbọ̀ lóye pé ohun gbogbo ń ṣègbé “tí kò bá ní Ọlọ́run gẹ́gẹ́ bí ìpìlẹ̀ rẹ̀.” Nítorí náà, ó jẹ́ ọ̀ràn ìyè tàbí ikú láti ní Ọlọ́run tàbí láti má ní Ọlọ́run gẹ́gẹ́ bí ìpìlẹ̀ rẹ. Láti ibẹ̀ nínú ìdàgbàsókè èrò náà, Sister White sì tún ṣàlàyé ohun tí ó túmọ̀ sí láti ní Ọlọ́run gẹ́gẹ́ bí ìpìlẹ̀ rẹ nígbà tí ó sọ pé, “Kìkì ohun tí a so mọ́ ète Rẹ̀ tí ó sì ń fi ìwà Rẹ̀ hàn ni ó lè dúró.” Ó ṣẹ̀ṣẹ̀ ṣàlàyé pé ohun gbogbo tí kò wà lórí ìpìlẹ̀ Ọlọ́run ń ṣègbé, àti pé àmì-ìdánimọ̀ méjì ti ohun tí a kọ́ sórí ìpìlẹ̀ náà ni bóyá ohun kan “ni a so mọ́ ète Rẹ̀,” àti ohun tí “ń fi ìwà Rẹ̀ hàn.” Ìwà Rẹ̀ ni ìpìlẹ̀ Rẹ̀.

Lẹ́yìn náà, nínú gbolóhùn ìparí parágíràfù náà, ó sọ pé, “Àwọn ìlànà Rẹ̀ ni àwọn nǹkan kan ṣoṣo tí ó dúró ṣinṣin tí ayé wa mọ̀.” Ìwà Ọlọ́run ni àwọn ìlànà Rẹ̀, àwọn ìlànà Rẹ̀ sì ń fi ìwà Rẹ̀ hàn. Ó jẹ́ ọ̀ràn ìyè tàbí ikú nípa bí aráyé ṣe ń ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú Ọlọ́run gẹ́gẹ́ bí ìpìlẹ̀ ohun gbogbo. Mo dúró lórí èrò náà pé, ìkànnì ìpìlẹ̀ Daniẹli orí kọkànlá ni a kọ lórí ìtàn ìdìde àti ìṣubú àwọn ìjọba. Àyè kan wà níbi tí ìmísí ti sọ fún wa nípa irú ẹ̀kọ́ tí ó tọ́.

> “Ìwádìí ìtàn kan wà tí kò yẹ kí a dá lẹ́bi. Ìtàn mímọ́ jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ẹ̀kọ́ ní àwọn ilé-èkó àwọn wòlíì. Nínú àkọsílẹ̀ ìṣe rẹ̀ pẹ̀lú àwọn orílẹ̀-èdè ni a ti tọpasẹ̀ ìrìn ẹsẹ̀ Jèhófà. Bẹ́ẹ̀ ni lónìí, ó yẹ kí a fi ojú wo ìṣe Ọlọ́run pẹ̀lú àwọn orílẹ̀-èdè ayé. Ó yẹ kí a rí nínú ìtàn ìmúṣẹ àsọtẹ́lẹ̀, kí a ṣe ìwádìí iṣẹ́ Ìpèsè Mimọ́ nínú àwọn ìgbésẹ̀ àtúnṣe ńlá, àti kí a lóye ìlọsíwájú ìṣẹ̀lẹ̀ nínú ìkójọpọ̀ àwọn orílẹ̀-èdè sílẹ̀ fún ìjà ìkẹyìn nínú ìjà ńlá náà.” The Ministry of Healing, 441.

Ìkẹ́kọ̀ọ́ ìtàn tí a ti yà sí mímọ́ ni a mọ̀ sí ìkẹ́kọ̀ọ́ ìbáṣe tí Ọlọ́run ní pẹ̀lú àwọn orílẹ̀-èdè ayé, àti pẹ̀lú ìdarí àbójútó Ọlọ́run nínú àwọn ìṣísẹ̀ ìtúnṣe Rẹ̀; nítorí náà, ìtàn tí a ti yà sí mímọ́ ní ìlà ìkẹ́kọ̀ọ́ òde àti ti inú. Ète lílo ìtàn láti fi mú Ọ̀rọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ Ọlọ́run dúró ṣinṣin ni láti lo ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ náà kí a lè “lóye ìlọsíwájú àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ nínú ìkójọ̀pọ̀ àwọn orílẹ̀-èdè sílẹ̀ fún ìjà ìkẹyìn ti ìjà ńlá náà.” Ìpínrọ̀ tí ó ṣáájú láti ọ̀dọ̀ Sister White ni a mú láti inú àlàyé tí ó tan ìmọ́lẹ̀ gidigidi nípa ìdí tí ó fi ṣe pàtàkì láti kọ àwòrán àsọtẹ́lẹ̀ kan ti ìtàn mímọ́, èyí tí a dá lé ètò ìpilẹ̀ tí a ṣàpẹẹrẹ nínú “ìdìde àti ìṣubú” àwọn ìjọba.

> “Gẹ́gẹ́ bí ìmúrasílẹ̀ fún iṣẹ́ Kristẹni, ọ̀pọ̀ ènìyàn rò pé ó ṣe pàtàkì láti ní ìmọ̀ tí ó gbòòrò nípa àwọn ìkọ̀wé ìtàn àti ti ẹ̀kọ́-Ọlọ́run. Wọ́n gbà pé ìmọ̀ yìí yóò jẹ́ ìrànlọ́wọ́ fún wọn nínú kíkọ́ni ihinrere. Ṣùgbọ́n ìkẹ́kọ̀ọ́ pẹ̀lú àṣekára wọn nípa àwọn èrò ènìyàn máa ń yọrí sí ìrẹwẹ̀sì iṣẹ́ ìránṣẹ́ wọn, dípò kí ó fi agbára kún un. Bí mo ṣe rí àwọn ilé-ìkàwé tí ó kún fún àwọn ìwé ńláńlá tí ó wuwo ti ìmọ̀ ìtàn àti ti ẹ̀kọ́-Ọlọ́run, mo máa ń ronú pé, Èéṣe tí a fi ń ná owó fún ohun tí kì í ṣe oúnjẹ? Orí kẹfà ìwé Jòhánù sọ fún wa ju ohun tí a lè rí nínú irú àwọn iṣẹ́ bẹ́ẹ̀ lọ. Kristi wí pé: ‘Èmi ni Ìṣù Àkàrà Ìyè: ẹni tí ó bá tọ̀ mí wá kì yóò pa ebi láéláé; ẹni tí ó sì bá gbà mí gbọ́ kì yóò gbẹ́gbẹ́ rí.’ ‘Èmi ni Àkàrà alààyè tí ó sọ̀ kalẹ̀ láti ọ̀run wá: bí ẹnikẹ́ni bá jẹ nínú Àkàrà yìí, yóò yè títí láé.’ ‘Ẹni tí ó bá gbà mí gbọ́ ní ìyè àìnípẹ̀kun.’ ‘Ọ̀rọ̀ tí èmi ń sọ fún yín, ẹ̀mí ni wọ́n, ìyè sì ni wọ́n.’ Jòhánù 6:35, 51, 47, 63.”

> “Ìwádìí kan wà nípa ìtàn tí a kò gbọ́dọ̀ dá lẹ́bi. Ìtàn mímọ́ jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ẹ̀kọ́ ní àwọn ilé-ẹ̀kọ́ àwọn wòlíì. Nínú àkọsílẹ̀ ìṣe rẹ̀ pẹ̀lú àwọn orílẹ̀-èdè ni a ti tọpasẹ̀ àwọn ìṣísẹ̀ ẹsẹ̀ Jèhófà. Bákan náà lónìí, a gbọ́dọ̀ ronú lórí ìṣe Ọlọ́run pẹ̀lú àwọn orílẹ̀-èdè ayé. A gbọ́dọ̀ rí nínú ìtàn ìmúṣẹ àsọtẹ́lẹ̀, kí a sì kọ́ iṣẹ́ Ìtọ́jú Ọlọ́run nínú àwọn ìṣísẹ̀ àtúnṣe ńlá, kí a sì lóye ìlọsíwájú àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ nínú ìkójọpọ̀ àwọn orílẹ̀-èdè fún ìjà ìkẹyìn nínú ìjàkadì ńlá náà.”

> “Ìkẹ́kọ̀ọ́ irú bẹ́ẹ̀ yóò fi ojú-ìwòye ìgbésí ayé tí ó gbòòrò, tí ó sì kún rẹ́rẹ́ fún wa. Yóò ràn wá lọ́wọ́ láti lóye díẹ̀ nínú àwọn ìbáṣepọ̀ àti ìgbẹ́kẹ̀lé rẹ̀, bí a ṣe so wa pọ̀ ní ọ̀nà àgbàyanu nínú ìbáṣepọ̀ ará ńlá ti àwùjọ àti àwọn orílẹ̀-èdè, àti bí ìnira àti ìdínkù ọlá ọmọ ẹgbẹ́ kan ṣe túmọ̀ sí àdánù fún gbogbo ènìyàn dé ìwọ̀n tí ó pọ̀ tó.”

> “Ṣùgbọ́n ìtàn, gẹ́gẹ́ bí a ti máa ń kọ́ ọ ní gbogbogbòò, ń dojú kọ àṣeyọrí ènìyàn, àwọn ìṣẹ́gun rẹ̀ ní ogun, àṣeyọrí rẹ̀ nínú rírí agbára àti ògo ńlá gbà. A kì í fi ojú sí ìṣe Ọlọ́run nínú ọ̀ràn àwọn ènìyàn. Díẹ̀ ni ń ṣàkíyèsí bí Ó ṣe ń mú ète Rẹ̀ ṣẹ ní ìgbéga àti ìṣubú àwọn orílẹ̀-èdè.

> “Àti pé, ní ìwọ̀n ńlá kan, ẹ̀kọ́-ìmọ̀ nípa Ọlọ́run, gẹ́gẹ́ bí a ti ń kọ́ ọ́ tí a sì ń kẹ́kọ̀ọ́ rẹ̀, kì í ṣe ohun mìíràn bí kò ṣe àkọsílẹ̀ ìfojúsọ́nà ọkàn ènìyàn, tí ń ṣiṣẹ́ kìkì láti ‘fi ọ̀rọ̀ tí kò ní ìmọ̀ ṣókùnkùn ìmọ̀ràn.’ Ní ọ̀pọ̀ ìgbà, ìdí tí a fi ń kó ọ̀pọ̀ ìwé wọ̀nyí jọ kì í ṣe ìfẹ́ tó pọ̀ tó bẹ́ẹ̀ láti rí oúnjẹ gbà fún ọkàn àti ẹ̀mí, bí kò ṣe ìfẹ́-ọkàn láti mọ àwọn onímọ̀-ọrọ̀ àti àwọn onímọ̀-ìmọ̀ nípa Ọlọ́run, ìfẹ́ kan láti gbé Ìsìn Kristẹni kalẹ̀ fún àwọn ènìyàn ní àwọn ọ̀rọ̀ àti àwọn ìpèníjà ọlọ́gbọ́n.”

> “Kì í ṣe gbogbo àwọn ìwé tí a kọ ni ó lè ṣe iṣẹ́ ìgbé ayé mímọ́. ‘Ẹ kọ́ láti ọ̀dọ̀ Mi,’ ni Olùkọ́ Ńlá náà wí, ‘ẹ gba àjàgà Mi sórí yín,’ ‘ẹ kọ́ ìwà pẹ̀lẹ́ àti ìrẹ̀lẹ̀ ọkàn Mi.’ Ìgbéraga ọgbọ́n inú yín kì yóò ràn yín lọ́wọ́ láti bá àwọn ọkàn tí ń ṣègbé nítorí àìní oúnjẹ ìyè sọ̀rọ̀. Nínú ìkẹ́kọ̀ọ́ yín nínú àwọn ìwé wọ̀nyí, ẹ ń jẹ́ kí wọ́n gba ipò àwọn ẹ̀kọ́ ìṣe tí ó yẹ kí ẹ máa kọ́ láti ọ̀dọ̀ Kristi. Pẹ̀lú àbájáde ìkẹ́kọ̀ọ́ yìí, a kì í bọ àwọn ènìyàn. Díẹ̀ gan-an nínú ìwádìí tí ó ń mú kí ọkàn ènìyàn rẹ̀wẹ̀sì ni ó ń pèsè ohun tí yóò ran ènìyàn lọ́wọ́ láti jẹ́ òṣìṣẹ́ aláṣeyọrí fún àwọn ọkàn.”

> “Olùgbàlà wá ‘láti wàásù ìyìnrere fún àwọn tálákà.’ Lúùkù 4:18. Nínú ẹ̀kọ́ Rẹ̀, Ó lo àwọn ọ̀rọ̀ tó rọrùn jùlọ àti àwọn àpẹẹrẹ tó ṣe kedere jùlọ. A sì sọ pé, ‘àwọn ènìyàn lásán gbọ́ Ọ pẹ̀lú ayọ̀.’ Máàkù 12:37. Àwọn tí ń wá láti ṣe iṣẹ́ Rẹ̀ fún àkókò yìí nílò ìjìnlẹ̀ òye síi nínú àwọn ẹ̀kọ́ tí Ó ti fi fún wọn.”

> “Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run alààyè ni ó ga jùlọ nínú gbogbo ẹ̀kọ́. Àwọn tí ń ṣe iṣẹ́ ìránṣẹ́ fún àwọn ènìyàn nílò láti jẹ nínú àkàrà ìyè. Èyí yóò fún wọn ní agbára ẹ̀mí; nígbà náà ni wọn yóò ti múra tán láti ṣe iṣẹ́ ìránṣẹ́ fún gbogbo ìpele ènìyàn.” The Ministry of Healing, 441–443.

Arábìnrin White tún ṣàlàyé pé mímọ ìṣísẹ̀ agbára Ọlọ́run nínú fífi àwọn ọba kalẹ̀ àti yíyọ àwọn ọba kúrò gẹ́gẹ́ bí ìpinnu ọba náà ti rí ni ìmọ̀ ọgbọ́n tòótọ́ ti ìkẹ́kọ̀ọ́ nípa ìtàn.

> “Nínú ìtàn àwọn orílẹ̀-èdè, akẹ́kọ̀ọ́ ọ̀rọ̀ Ọlọ́run lè rí ìmúṣẹ gidi ti àsọtẹ́lẹ̀ ọ̀run. Babiloni, nígbà tí a ti fọ́ ọ́ tí a sì ti bà á jẹ́ níkẹyìn, kọjá lọ; nítorí pé nínú àṣeyọrí, àwọn alákòóso rẹ̀ ti ka ara wọn sí ẹni tí ó dúró lọ́tọ̀ sí Ọlọ́run, wọ́n sì ti fi ògo ìjọba wọn sọ́wọ́ sí àṣeyọrí ènìyàn. Ìjọba Mẹ́díà-Pérsíà ni ìbínú Ọ̀run bẹ̀ wò nítorí pé nínú rẹ̀ ni a ti tẹ òfin Ọlọ́run mọ́lẹ̀ lábẹ́ ẹsẹ̀. Ìbẹ̀rù Olúwa kò rí ibi kankan nínú ọkàn ọ̀pọ̀lọpọ̀ jù lọ nínú àwọn ènìyàn. Ìwà búburú, ọ̀rọ̀-òdì sí Ọlọ́run, àti ìbàjẹ́ ló gbilẹ̀. Àwọn ìjọba tí ó tẹ̀lé e sì burú, wọ́n sì bàjẹ́ ju bẹ́ẹ̀ lọ; wọ́n sì rì sísàlẹ̀ sí i, sí i ní ìwọ̀n ìye ìwà rere.”

> “Agbára tí gbogbo alákóso lórí ayé ń lò ni Ọ̀run ni ó fi fún un; ó sì jẹ́ lórí bí ó ti lo agbára tí a fi bá a lówọ́ yìí ni àṣeyọrí rẹ̀ gbé dúró. Fún olúkúlùkù ni ọ̀rọ̀ Olùṣọ́ àtọ̀runwá náà jẹ́ pé, ‘Èmi dí ẹ̀gbẹ́ rẹ mú, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé o kò mọ̀ mí.’ Aísáyà 45:5. Àti fún olúkúlùkù ni àwọn ọ̀rọ̀ tí a sọ fún Nebukadnessari ní ayé àtijọ́ jẹ́ ẹ̀kọ́ ìyè: ‘Yà ara rẹ kúrò nínú ẹ̀ṣẹ̀ rẹ nípa òdodo, àti kúrò nínú àìṣedéédé rẹ nípa fífi àánú hàn sí àwọn tálákà; bóyá yóò jẹ́ ìfàgbòòrò àlàáfíà rẹ.’ Dáníẹ́lì 4:27.”

> “Láti lóye àwọn nǹkan wọ̀nyí,—láti lóye pé, ‘òdodo ń gbé orílẹ̀-èdè ga;’ pé, ‘a fi òdodo mú ìtẹ́ náà dúró ṣinṣin,’ a sì ‘fi àánú gbé e ró;’ láti mọ ìṣiṣẹ́ àwọn ìlànà wọ̀nyí nínú ìfarahàn agbára Ẹni tí ó ‘máa ń yọ àwọn ọba kúrò, tí ó sì ń gbé àwọn ọba dìde,’—èyí ni láti lóye ìmọ̀ ọgbọ́n ìtàn. Òwe 14:34; 16:12; 20:28; Dáníẹ́lì 2:21.

> “Nínú ọ̀rọ̀ Ọlọ́run nìkan ni a ti fi èyí hàn kedere. Níhìn-ín ni a ti fihàn pé agbára àwọn orílẹ̀-èdè, gẹ́gẹ́ bí ti ẹnìkọ̀ọ̀kan, kò sí nínú àwọn ànfààní tàbí ohun ìrànlọ́wọ́ tí ó dà bí ẹni pé wọ́n mú wọn di aláìsegun; kò sí nínú títóbi tí wọ́n ń ṣògo rẹ̀. A ń fi òótọ́ inú wọn ṣe ìwọ̀n, gẹ́gẹ́ bí wọ́n ti ń mú ète Ọlọ́run ṣẹ.” Prophets and Kings, 501, 502.

Kókó-ọ̀rọ̀ inú ẹsẹ̀ kọkànlá àti kejìlá ni ìdìde àti ìṣubú ọba gúúsù, ṣùgbọ́n ohun tí ó ṣe pàtàkì jùlọ ni pé àwọn ẹsẹ̀ náà ń tọ́ka sí ìdìdì àwọn ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélógójì ọgọ́rùn-ún kan [ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì], àti èkejì nínú àwọn ìdánwò mẹ́ta tí ó bẹ̀rẹ̀ ní àkókò òpin ní ọdún 1989 gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàfihàn rẹ̀ nínú ẹsẹ̀ mẹ́wàá.

Ìdìdì yẹn ni a ṣàfihàn nínú Dáníẹ́lì nínú ihò kìnnìún, àwọn mẹ́tẹ̀ẹ̀ta ọlọ́lá nínú ilé-ina tí ń jóná, Dáníẹ́lì àti àwọn mẹ́tẹ̀ẹ̀ta ọlọ́lá tí ń gbàdúrà kí wọ́n lè lóye àlá Nebukadinésárì nípa ère àwọn ẹranko nínú orí kejì, Dáníẹ́lì tí ń gbàdúrà àdúrà Lefitíkù mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n nínú orí kẹsàn-án, àwọn ọlọ́gbọ́n tí wọ́n lóye ìbísí ìmọ̀, Joṣua tí a mú ẹ̀ṣẹ̀ rẹ̀ kúrò nínú Sekaráyà orí kẹta, Serubabẹli nínú orí kẹrin, Jóṣẹ́fù tí ó di alákóso kejì ní Ejibiti, àwọn ọmọ-ẹ̀yìn nínú yàrá òkè fún ọjọ́ mẹ́wàá ṣáájú Pẹ́ńtíkọ́sìtì, àwọn Míláráítì nípàdé àgọ́ Exeter, Lásárù tí ń darí ìrìn-àjò náà nígbà Ìwọlé Ìṣẹ́gun, àti ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin àti ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélógójì nínú Ìfihàn orí keje.

Ẹsẹ kẹ́rìnlá dé ní ọdún 2014 ní ìbẹ̀rẹ̀ ogun Ukraine, àti ní oṣù Keje ọdún 2023, ìdánwò ojú, níbi tí a ti “sọ àwọn ènìyàn Ọlọ́run di funfun,” bẹ̀rẹ̀. Ìlà karùn-ún nínú orí kọkànlá ni ẹsẹ kẹtàlá títí dé kẹẹ́ẹ̀dógún.

## Àkótán Ìlà Karùn-ún

> Nítorí ọba àríwá yóò padà wá, yóò sì kó ọ̀pọ̀ ènìyàn jọ tí ó pọ̀ ju ti ìṣáájú lọ; nígbà tí ọdún kan-kàn bá ti kọjá, dájúdájú yóò sì wá pẹ̀lú ogun ńlá àti pẹ̀lú ọrọ̀ púpọ̀. Àti ní àwọn àkókò wọ̀nyẹn ni ọ̀pọ̀ yóò dìde sí ọba gúúsù: àwọn ọlọ́ṣà nínú àwọn ènìyàn rẹ yóò sì gbé ara wọn ga láti mú ìran náà dúró; ṣùgbọ́n wọn yóò ṣubú. Ní bẹ́ẹ̀ ni ọba àríwá yóò wá, yóò sì gbé òkìtì ogun sókè, yóò sì gba àwọn ìlú tí ó lágbára jù lọ: apá ogun gúúsù kì yóò lè dúró, bẹ́ẹ̀ ni àwọn ènìyàn àyànfẹ́ rẹ̀ kì yóò lè dúró, bẹ́ẹ̀ ni agbára kankan kì yóò sí láti lè dúró. Dáníẹ́lì 11:13–15.

Àwọn ẹsẹ wọ̀nyí ṣẹ ní ọdún 200 Ṣ.K., wọ́n sì ń tọ́ka sí Ogun Panium, èyí tí ó ní àwọn ọba tí wọ́n dojú kọ ara wọn àti àwọn àjọṣe wọn; àwọn ẹsẹ náà sì tún jẹ́ àkókò náà nínú ìtàn níbi tí Romu aláìgbọ́ràn sí Ọlọ́run kọ́kọ́ ti fi ara rẹ̀ hàn nínú ìtàn Dáníẹ́lì orí kọkànlá. Àwọn ẹsẹ náà ní ìdìde àti ìṣubú ìkẹyìn ti ìjọba kẹfà nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì, ṣùgbọ́n wọ́n tún ní ìtàn Bíbélì nípa bí Kristi ṣe ṣèbẹ̀wò sí Kesaréà Filipi, níbi tí Pétérù ti tọ́ka sí ìdìdì àwọn ẹgbẹ̀rún ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì. Ìtàn yìí jẹ́ àpẹẹrẹ ìdìdì àwọn ẹgbẹ̀rún ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì pẹ̀lú dídé ìkẹta nínú àwọn ìdánwò mẹ́ta ti orí kejìlá tí ó ní ìwà “mímọ́ kúrò nínú àìmọ́, dídí funfun, àti dídánwò.”

Àwọn ẹsẹ mẹ́ta wọ̀nyí ń tọ́ka sí ẹsẹ kẹrìndínlógún níbi tí a ti ṣàpẹẹrẹ òfin Ọjọ́ Àìkú ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà. Nígbà tí ìpàdé àgọ́ Exeter parí ní August 17, 1844, àwọn wúńdíá ọlọ́gbọ́n gbé ìránṣẹ́ Ìkígbe Àárín Òru kọjá etíkun ìlà-oòrùn Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà ní ọjọ́ mẹ́rìndínlọ́gọ́ta. Àkókò kan wà nígbà tí gbogbo àwọn wúńdíá jí, tí ẹgbẹ́ kan kò sì ní òróró, pẹ̀lú ohun gbogbo tí èyí ń fi hàn. Nígbà tí a yí orúkọ Simon Barjona padà sí Peter, a samisi dídìdìdì àwọn ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́rùn-ún méjìléláàádọ́rin. Láti ìgbà náà lọ, Jesu bẹ̀rẹ̀ sí í kọ́ àwọn ọmọ-ẹ̀yìn nípa àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí ó ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú àgbélébùú.

Agbelebu jẹ́ ààmì ìparí àkókò àánú, àti pé a gbé William Miller dìde, ẹni tí a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nípasẹ̀ Johanu Oníbatisiti, ẹni tí a sì tún ti ṣàpẹẹrẹ nípasẹ̀ Elijah, láti fi “àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí ó ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú ìparí àkókò àánú” hàn, gẹ́gẹ́ bí Johanu Oníbatisiti àti Elijah méjèèjì ti ṣe. Johanu sọ ọ́ báyìí.

> Ṣùgbọ́n nígbà tí ó rí ọ̀pọ̀ àwọn Farisi àti Sadusi tí wọ́n ń bọ̀ wá sí ìrìbọmi rẹ̀, ó wí fún wọn pé, Ẹ̀yin ìran paramọ́lẹ̀, ta ni ó ti kìlọ̀ fún yín láti sá kúrò nínú ìbínú tí ń bọ̀? Mátíù 3:7.

Èlíjà sọ ọ báyìí.

> Ahabu sì ṣe Asherah; Ahabu sì tún ṣe púpọ̀ jù gbogbo àwọn ọba Israẹli tí ó ṣáájú rẹ̀ lọ láti mú kí Olúwa Ọlọ́run Israẹli bínú. Ní ọjọ́ rẹ̀ ni Hieli ará Beteli kọ́ Jẹ́ríkò: ó fi Abiramu àkọ́bí rẹ̀ lélẹ̀ ìpìlẹ̀ rẹ̀, ó sì fi Segubu ọmọ kékeré rẹ̀ gbé ẹnubodè rẹ̀ ró, gẹ́gẹ́ bí ọ̀rọ̀ Olúwa tí ó sọ nípasẹ̀ Joṣua ọmọ Nuni. Èlísà ará Tiṣibi, ẹni tí ó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn olùgbé Gileadi, sì wí fún Ahabu pé, Bí Olúwa Ọlọ́run Israẹli, níwájú ẹni tí mo dúró, ti wàláàyè, ìrì kì yóò sì sí, bẹ́ẹ̀ ni òjò, ní ọdún wọ̀nyí, bí kò ṣe gẹ́gẹ́ bí ọ̀rọ̀ mi. 1 Ọba 16:33–17:1.

Nígbà tí Sister White ń sọ̀rọ̀ nípa iṣẹ́ William Miller gẹ́gẹ́ bí olùtúnṣe ìgbà òde-òní, ó sọ pé:

> “Ó ṣe pàtàkì kí a jí ènìyàn sókè sí ewu tí wọ́n wà nínú rẹ̀; kí a ru wọ́n sókè láti pèsè sílẹ̀ fún àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ọlọ́lá tí ó so mọ́ ìparí àkókò ìdánwò.” The Great Controversy, 310.

Àwọn ẹsẹ̀ mẹ́fà ìkẹyìn ti Dáníẹ́lì orí kọkànlá ṣojú fún “àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí ó ní í ṣe pẹ̀lú ìpẹ̀yà àánú.” Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ wọ̀nyí ni a tú sílẹ̀ ní àkókò ìgbẹ̀yìn ní ọdún 1989, a sì fihàn wọn ní kedere.

> “Ṣáájú kíkàn án mọ́ àgbélébùú, Olùgbàlà náà ṣàlàyé fún àwọn ọmọ-ẹ̀yìn Rẹ̀ pé a ó pa Òun, àti pé Òun yóò sì jí dìde kúrò ní ibojì; àwọn áńgẹ́lì sì wà níbẹ̀ láti fi ọ̀rọ̀ Rẹ̀ mọ́ inú ọkàn àti èrò inú wọn. Ṣùgbọ́n àwọn ọmọ-ẹ̀yìn náà ń retí ìdásílẹ̀ ti ayé yìí kúrò lábẹ́ àjàgà Romu, wọn kò sì lè fara da èrò náà pé Ẹni tí gbogbo ìrètí wọn ti dojú kọ sí yóò jìyà ikú ẹlẹ́gàn. Ọ̀rọ̀ tí wọ́n nílò láti rántí ni a lé kúrò ní inú wọn; nígbà tí àkókò ìdánwò sì dé, ó bá wọn láìsí ìmúrasílẹ̀. Ikú Jésù ba ìrètí wọn jẹ pátápátá bí ẹni pé kò tíì kìlọ̀ fún wọn tẹ́lẹ̀ rí. Bákan náà ni, nínú àwọn àsọtẹ́lẹ̀, a ṣí ọjọ́ iwájú síwájú wa ní kedere gẹ́gẹ́ bí a ti ṣí i síwájú àwọn ọmọ-ẹ̀yìn náà nípa ọ̀rọ̀ Kristi. Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí ó ní í ṣe pẹ̀lú ìparí àkókò oore-ọ̀fé àti iṣẹ́ ìmúrasílẹ̀ fún àkókò ìpọ́njú, ni a fi hàn ní kedere. Ṣùgbọ́n ọ̀pọ̀ ènìyàn kò ní òye nípa àwọn òtítọ́ pàtàkì wọ̀nyí ju bí ẹni pé a kò tíì fi wọ́n hàn rárá. Satani ń ṣọ́ láti gbà lọ gbogbo ìmọ̀lára tí yóò mú wọn gbọ́n sí ìgbàlà, àti pé àkókò ìpọ́njú yóò bá wọn ní àìṣetán.” The Great Controversy, 595.

Ní Kesaréà Fílípì ni, èyí tí í ṣe Páníùmù, èyí tí í ṣe ẹsẹ̀ kẹtàlá títí dé ẹsẹ̀ kẹ́ẹ̀ẹ́dógún, ni Kristi bẹ̀rẹ̀ sí í kọ́ àwọn ọmọ-ẹ̀yìn Rẹ̀ nípa àgbélébùú, báyìí ni Ó sì ṣe àpẹẹrẹ ìtàn ìpàdé àgọ́ Exeter títí di October 22, 1844. Ní ìbẹ̀rẹ̀ ìṣísẹ̀ àtúnṣe ti ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin [ọkẹ́ mẹ́rìnlélọ́gọ́rin] náà, a tú ìdìmọ́lẹ̀ “àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí ó ní í ṣe pẹ̀lú ìparí àkókò ìdánwò,” àti ní òpin ìṣísẹ̀ ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin [ọkẹ́ mẹ́rìnlélọ́gọ́rin] náà, a tú ìdìmọ́lẹ̀ “àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí ó ní í ṣe pẹ̀lú ìparí àkókò ìdánwò” nínú ìtàn ìkọ̀kọ̀ ti ẹsẹ̀ ogójì.

> “Lónìí, nínú ẹ̀mí àti agbára Elijá àti ti Johanu Oníbatisí, àwọn ojiṣẹ́ tí Ọlọ́run yàn ń pe àkíyèsí ayé kan tí ó wà lábẹ́ ìdájọ́ sí àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ mímọ́ tí yóò ṣẹlẹ̀ láìpẹ́ ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú àwọn wákàtí ìkẹyìn àkókò àánú àti ìfarahàn Kristi Jesu gẹ́gẹ́ bí Ọba àwọn ọba àti Olúwa àwọn olúwa.” Prophets and Kings, 715, 716.

“Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí ó ní í ṣe pẹ̀lú ìparí àkókò ìdánwò” ni àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí a tú èdìdì wọn sílẹ̀ nínú ìtàn ìkọ̀kọ̀ ẹsẹ̀ ogójì. Nínú Sakaraya orí kẹta ni a ti fi àwòrán àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ìkẹyìn ti ìdájọ́ ìwádìí hàn. Ìmísí so ẹ̀rí Sakaraya pọ̀ mọ́ àwọn tí a fi èdìdì dì ní Esekieli orí kẹsàn-án.

> “Àwọn ènìyàn Ọlọ́run ń súfèé, wọ́n sì ń ké nítorí àwọn ohun ìríra tí a ń ṣe ní ilẹ̀ náà. Pẹ̀lú omijé ni wọ́n fi ń kìlọ̀ fún àwọn ènìyàn búburú nípa ewu tí ó wà nínú títẹ òfin Ọlọ́run mọ́lẹ̀ lábẹ́ ẹsẹ̀, àti pẹ̀lú ìbànújẹ́ tí a kò lè sọ ni wọ́n fi ń rẹ ara wọn sílẹ̀ níwájú Olúwa nítorí àwọn ìrékọjá tiwọn. Àwọn ènìyàn búburú ń fi ẹ̀yà ṣe ìbànújẹ́ wọn, wọ́n ń fi ẹ̀gàn ṣe àwọn ìpè àìjìnlẹ̀ wọn, wọ́n sì ń yẹ̀yẹ́ sí ohun tí wọ́n pè ní àìlera wọn. Ṣùgbọ́n ìrora ọkàn àti ìrẹ̀lẹ̀ ara àwọn ènìyàn Ọlọ́run jẹ́ ẹ̀rí tí kò ṣeé sẹ́ pé wọ́n tún ń gba agbára àti ọlá ìwà padà tí wọ́n ti pàdánù nítorí ẹ̀ṣẹ̀. Nítorí pé wọ́n ń sún mọ́ Kristi sí i, tí ojú wọn sì wa lórí ìwà mímọ́ pípé Rẹ̀, ni wọ́n fi ń rí kedere bí ẹ̀ṣẹ̀ ti burú gidigidi. Ìbànújẹ́ ọkàn wọn nítorí ẹ̀ṣẹ̀ àti ìrẹ̀ ara wọn sílẹ̀ níwájú Ọlọ́run jẹ́ ohun tí ó ṣe ìtẹ́wọ́gbà lọ́dọ̀ Ọlọ́run ju ẹ̀mí ìgbẹ́kẹ̀lé ara ẹni àti ìgbéraga àwọn tí kò rí ìdí kankan láti ṣọ̀fọ̀, tí wọ́n ń gan ìrẹ̀lẹ̀ Kristi, tí wọ́n sì ń pe ara wọn ní ẹni pípé nígbà tí wọ́n ń ṣàìgbọràn sí òfin mímọ́ Ọlọ́run. Ìwà pẹ̀lẹ́ àti ìrẹ̀lẹ̀ ọkàn ni àwọn ipò fún agbára àti ìṣẹ́gun. Adé ògo ń dúró de àwọn tí ń tẹrí ba ní ẹsẹ̀ àgbélébùú. Aláyọ̀ ni àwọn aláròyé wọ̀nyí, nítorí a ó tù wọ́n nínú.”

> “Àwọn olóòtítọ́, àwọn onígbàdúrà, dàbí ẹni pé a ti pa wọ́n mọ́lẹ̀ pẹ̀lú Ọlọ́run. Àwọn tìkára wọn kò mọ bí a ti dáàbò bo wọ́n ní ìdánilójú tó bẹ́ẹ̀. Ní ìtẹ̀síwájú Sátánì, àwọn alákóso ayé yìí ń wá ọ̀nà láti pa wọ́n run; ṣùgbọ́n bí a bá lè ṣí ojú wọn sílẹ̀, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣí ojú ìránṣẹ́ Élísà ní Dótánì, wọn yóò rí àwọn áńgẹ́lì Ọlọ́run tí wọ́n pàgọ́ yí wọn ká, tí wọ́n sì fi ìmọ́lẹ̀ àti ògo wọn di ogun àwọn agbára òkùnkùn mú.”

> “Bí àwọn ènìyàn Ọlọ́run ṣe ń pọn ọkàn wọn níwájú Rẹ̀, tí wọ́n ń bẹ̀bẹ̀ fún ìmímọ́ ọkàn, a fi àṣẹ náà hàn pé, ‘Ẹ mú aṣọ ẹlẹ́gbin kúrò lára wọn,’ a sì sọ ọ̀rọ̀ ìtùnú wọ̀nyí pé, ‘Wò ó, mo ti mú kí ẹ̀ṣẹ̀ rẹ kọjá kúrò lọ́dọ̀ rẹ, èmi yóò sì fi aṣọ ìyípadà wọ̀ ọ́.’ A fi aṣọ àlàáfíà àìlábàwọ́n ti òdodo Kristi wọ àwọn ọmọ Ọlọ́run tí a ti dán wò, tí a ti dán wọn wò, ṣùgbọ́n tí wọ́n jẹ́ olóòótọ́. A fi aṣọ ọlá ńlá wọ́ àwókù tí a kẹ́gàn náà, wọn kì yóò sì tún bà jẹ́ mọ́ láé nípa ìbàjẹ́ ayé. A pa orúkọ wọn mọ́ sínú ìwé ìyè ti Ọ̀dọ́-Àgùntàn, a sì kọ wọ́n sílẹ̀ láàárín àwọn olóòótọ́ ti gbogbo ìran. Wọ́n ti kọ̀ láti tẹ̀ sí ẹ̀tàn aṣìtàn; ariwo ejò náà kò sì yí wọn kúrò nínú ìṣòtítọ́ wọn. Nísinsìnyí wọ́n wà lábẹ́ ààbò ayérayé kúrò lọ́wọ́ ọgbọ́n ẹlẹ́tan. A gbé ẹ̀ṣẹ̀ wọn lé olùdásílẹ̀ ẹ̀ṣẹ̀. Àti pé àwókù náà kì í ṣe pé a dárí ji wọ́n, tí a sì tẹ́wọ́ gbà wọ́n nìkan, ṣùgbọ́n a tún fi ọlá bọ̀ wọ́n. ‘Adé ẹlẹ́wà’ ni a gbé lé orí wọn. Wọ́n yóò dàbí àwọn ọba àti àwọn àlùfáà fún Ọlọ́run. Nígbà tí Satani ń mú ẹ̀sùn rẹ̀ wá, tí ó sì ń wá ọ̀nà láti pa ẹgbẹ́ yìí run, àwọn áńgẹ́lì mímọ́, tí a kò rí, ń rìn káàkiri, wọ́n sì ń fi èdìdì Ọlọ́run alààyè lé wọn. Àwọn wọ̀nyí ni àwọn tí ó dúró lórí Òkè Síónì pẹ̀lú Ọ̀dọ́-Àgùntàn, tí wọ́n ní orúkọ Baba kọ sí iwájú orí wọn. Wọ́n kọ orin tuntun náà níwájú ìtẹ́ náà, orin náà tí kò sí ènìyàn tí ó lè kọ́ bí kò ṣe ọgọ́rùn-ún méjìdínlógójì ẹgbẹ̀rún náà, àwọn tí a rà padà kúrò lórí ayé. ‘Àwọn wọ̀nyí ni àwọn tí ń tẹ̀lé Ọ̀dọ́-Àgùntàn ní ibikíbi tí Ó bá lọ. A rà àwọn wọ̀nyí padà láàrín àwọn ènìyàn, gẹ́gẹ́ bí àkọ́so àkọ́kọ́ sí Ọlọ́run àti sí Ọ̀dọ́-Àgùntàn. Kò sì sí èké tí a rí nínú ẹnu wọn: nítorí wọn wà láìní àbàwọ́n níwájú ìtẹ́ Ọlọ́run.’”

> “Nísinsìnyí ni ìmúṣẹ pípé ti àwọn ọ̀rọ̀ Áńgẹ́lì náà dé: ‘Gbọ́ báyìí, ìwọ Joṣua àlùfáà àgbà, ìwọ náà, àti àwọn ẹlẹgbẹ́ rẹ tí wọ́n jókòó níwájú rẹ; nítorí wọ́n jẹ́ ènìyàn tí a yà sílẹ̀ fún ìyanu: nítorí, wò ó, Èmi yóò mú Ìránṣẹ́ Mi, Ẹ̀ka náà, jáde wá.’ A fi Kristi hàn gẹ́gẹ́ bí Olùdárapadà àti Olùgbàlà àwọn ènìyàn Rẹ̀. Nísinsìnyí ní tòótọ́ ni ìyókù náà jẹ́ ‘àwọn ènìyàn tí a yà sílẹ̀ fún ìyanu,’ bí omijé àti ìtẹ́nilórí ìrìn-àjò wọn ṣe fi ipò wọn sílẹ̀ fún ayọ̀ àti ọlá níwájú Ọlọ́run àti Ọ̀dọ́-Àgùntàn náà. ‘Ní ọjọ́ náà ni Ẹ̀ka Olúwa yóò jẹ́ ẹlẹ́wà àti ológo, àti èso ilẹ̀ yóò jẹ́ ọlọ́lá àti ẹlẹ́wà fún àwọn tí ó sá kúrò nínú Ísírẹ́lì. Yóò sì ṣẹlẹ̀ pé, ẹni tí ó ṣẹ́kù ní Sioni, àti ẹni tí ó kù sí Jerusalẹmu, a ó pè ní mímọ́, àní gbogbo ẹni tí a kọ sílẹ̀ láàárín àwọn alààyè ní Jerusalẹmu.’” Testimonies, ìdì 5, 474–476.

Ẹgbẹrun mẹ́rìnlélọ́gọ́rin àti ẹgbẹ̀rún mẹ́rin tí a mẹ́nuba nínú ìwé Ìṣípayá ni ẹgbẹ́ Ẹsíkíẹ́lì, àwọn tí a “fi èdìdì dì” bí wọ́n ti “ń hu ìrora, tí wọ́n sì ń ké,” nítorí àwọn ohun ìríra tí ó wà ní ilẹ̀ náà. A fi èdìdì dì wọ́n nígbà tí a fún wọn ní aṣọ òdodo Kristi àti adé àlùfáà ẹlẹ́wà náà, èyí tí ó dúró fún “ọba àti àlùfáà” ti Pétérù, àwọn tí kì í ṣe ènìyàn Ọlọ́run rí, ṣùgbọ́n tí wọ́n ti di ènìyàn Ọlọ́run nísinsin yìí.

> Ṣùgbọ́n ẹ̀yin jẹ́ ìran àyànfẹ́, àlùfáà ọba, orílẹ̀-èdè mímọ́, àwọn ènìyàn tí ó jẹ́ tirẹ̀ pẹ̀lú; kí ẹ lè máa fihàn ìyìn ẹni tí ó ti pè yín jáde kúrò nínú òkùnkùn sínú ìmọ́lẹ̀ ìyanu rẹ̀: Ẹ̀yin tí ìgbà kan rí kì í ṣe ènìyàn kan rí, ṣùgbọ́n tí ẹ̀yin nísinsin yìí jẹ́ ènìyàn Ọlọ́run: ẹ̀yin tí kò rí àánú gbà rí, ṣùgbọ́n tí ẹ ti rí àánú gbà nísinsin yìí. Olùfẹ́, mo bẹ̀ yín gẹ́gẹ́ bí àjèjì àti arìnrìn-àjò, kí ẹ yàgò fún ìfẹ́kúfẹ̀ẹ́ ti ara, èyí tí ń jagun sí ọkàn; kí ìwà yín lè jẹ́ olóòótọ́ láàrín àwọn aláìní àjẹ́mímọ́: kí, nígbà tí wọ́n bá ń sọ̀rọ̀ sí yín gẹ́gẹ́ bí ẹni-buburu, wọn lè fi iṣẹ́ rere yín, tí wọn yóò máa wò, yin Ọlọ́run lógo ní ọjọ́ ìbẹ̀wò. 1 Peteru 2:9–12.

> Nítorí náà nísinsin yìí, bí ẹ bá fetí sí ohùn mi ní tòótọ́, tí ẹ sì pa májẹ̀mú mi mọ́, nígbà náà, ẹ ó jẹ́ ìṣúra àyànfẹ́ mi láàrín gbogbo ènìyàn: nítorí tèmi ni gbogbo ayé: Ẹ ó sì jẹ́ fún mi ìjọba àwọn àlùfáà, àti orílẹ̀-èdè mímọ́. Ìwọ̀nyí ni ọ̀rọ̀ tí ìwọ yóò sọ fún àwọn ọmọ Israẹli. Exodus 19:5, 6.

> “Ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn nínú ìtàn ayé yìí, májẹ̀mú Ọlọ́run pẹ̀lú àwọn ènìyàn rẹ̀ tí ń pa àwọn àṣẹ rẹ̀ mọ́ ni a ó tún ṣe. ‘Ní ọjọ́ náà ni èmi yóò bá wọn dá májẹ̀mú pẹ̀lú àwọn ẹranko igbó, àti pẹ̀lú àwọn ẹyẹ ojú ọ̀run, àti pẹ̀lú àwọn ohun tí ń rákò lórí ilẹ̀: èmi yóò sì fọ ọrun àti idà àti ogun kúrò ní ilẹ̀ ayé, èmi yóò sì mú wọn máa dubulẹ̀ ní àlàáfíà. Èmi yóò sì fẹ́ ọ fún ara mi títí láé; bẹ́ẹ̀ ni, èmi yóò fẹ́ ọ fún ara mi nínú òdodo, àti nínú ìdájọ́, àti nínú inú-rere onífẹ̀ẹ́, àti nínú àánú. Èmi yóò fẹ́ ọ fún ara mi nínú òtítọ́; ìwọ yóò sì mọ Olúwa.’”

> “‘Yóò sì ṣẹ ní ọjọ́ náà, èmi yóò gbọ́, ni Olúwa wí, èmi yóò gbọ́ àwọn ọ̀run, àwọn náà yóò sì gbọ́ ayé; ayé yóò sì gbọ́ ọkà, àti wáìnì, àti òróró; àwọn náà yóò sì gbọ́ Jésírẹ́ẹlì. Èmi yóò sì fún un fún ara mi ní irúgbìn ní ilẹ̀; èmi yóò sì ṣàánú fún ẹni tí kò rí àánú gbà rí; èmi yóò sì wí fún àwọn tí kì í ṣe ènìyàn mi pé, Iwọ ni ènìyàn mi; àwọn náà yóò sì wí pé, Iwọ ni Ọlọ́run mi.’ Hóséà 2:14–23.”

> “‘Ní ọjọ́ náà, ... iyókù Ísírẹ́lì, àti àwọn tí ó sá kúrò ní ilé Jékọ́bù, ... yóò gbẹ́kẹ̀ lé Olúwa, Ẹni Mímọ́ Ísírẹ́lì, ní òtítọ́.’ Isaiah 10:20. Láti inú ‘gbogbo orílẹ̀-èdè, àti ẹ̀yà, àti ahọ́n, àti ènìyàn’ àwọn kan yóò wà tí yóò fi ayọ̀ dáhùn sí ìhìn-rere náà pé, ‘Ẹ bẹ̀rù Ọlọ́run, kí ẹ sì fi ògo fún un; nítorí wákàtí ìdájọ́ rẹ̀ dé.’ Wọn yóò yípadà kúrò lọ́dọ̀ gbogbo òrìṣà tí ń so wọ́n mọ́ ayé yìí, wọn yóò sì ‘jọsìn fún ẹni tí ó dá ọ̀run, àti ayé, àti òkun, àti àwọn orísun omi.’ Wọn yóò tú ara wọn sílẹ̀ kúrò nínú gbogbo dídi-mọ́ra, wọn yóò sì dúró níwájú ayé gẹ́gẹ́ bí àwọn àmì ìrántí àánú Ọlọ́run. Ní ìgbọràn sí gbogbo ohun tí Ọlọ́run béèrè, àwọn áńgẹ́lì àti ènìyàn yóò mọ̀ wọ́n gẹ́gẹ́ bí àwọn tí ‘ń pa àwọn àṣẹ Ọlọ́run mọ́, àti ìgbàgbọ́ Jésù.’ Revelation 14:6–7, 12.”

> “‘Wò ó, ọjọ́ ń bọ̀, ni Olúwa wí, tí alároko yóò bá olùkórè dé, àti ẹni tí ń tẹ èso àjàrà yóò bá ẹni tí ń fún irúgbìn dé; àwọn òkè yóò máa sọ wáìnì dídùn sílẹ̀, gbogbo àwọn òkè kéékèèké yóò sì yo. Èmi yóò sì mú ìgbèkùn àwọn ènìyàn mi Ísírẹ́lì padà, wọn yóò sì kọ́ àwọn ìlú ahoro náà, wọn yóò sì máa gbé inú wọn; wọn yóò gbin ọgbà àjàrà, wọn yóò sì mu wáìnì rẹ̀; wọn yóò tún ṣe ọgbà, wọn yóò sì jẹ èso wọn. Èmi yóò sì gbin wọn sórí ilẹ̀ wọn, a kì yóò sì tún fà wọ́n yọ kúrò nínú ilẹ̀ wọn tí mo ti fi fún wọn, ni Olúwa Ọlọ́run rẹ wí. Amos 9:13–15.’” Review and Herald, February 26, 1914.

Ó ṣe kedere pé láti àkókò tí a ti fi èdìdì dì ìran ìkẹyìn tí a yàn nínú ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélógójì [144,000], àwọn aláìkọlà ṣì wà tí a lè nípa lórí wọn nípasẹ̀ ọ̀nà ìgbésí ayé (ìwà ọ̀rọ̀) ti ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélógójì náà ní ọjọ́ ìbẹ̀wò àwọn aláìkọlà.

> “Agbara ènìyàn àti ipa ènìyàn kọ́ ló dá ìjọ Ọlọ́run sílẹ̀, bẹ́ẹ̀ ni wọn kò sì lè pa á run. Kì í ṣe lórí àpáta agbára ènìyàn, bí kò ṣe lórí Kristi Jésù, Àpáta Àìnípẹ̀kun, ni a fi dá ìjọ náà sílẹ̀, ‘àti pé àwọn ẹnu-ọ̀nà ọ̀run àpáàdì kì yóò borí rẹ̀.’ Matteu 16:18. Ìwàníhàn Ọlọ́run ni ó ń mú ìdúróṣinṣin wá fún iṣẹ́ Rẹ̀. ‘Ẹ má ṣe fi ìgbẹ́kẹ̀lé yín lé àwọn ọmọ-aládé, tàbí lé ọmọ ènìyàn,’ ni ọ̀rọ̀ tí ó tọ̀ wá. Sáàmù 146:3. ‘Nínú ìdákẹ́jẹ àti nínú ìgbọ́kànlé ni agbára yín yóò wà.’ Isaiah 30:15. Iṣẹ́ ògo Ọlọ́run, tí a fi àwọn ìlànà àìnípẹ̀kun òdodo dá sílẹ̀, kì yóò di asán láéláé. Yóò máa tẹ̀síwájú láti agbára dé agbára, ‘kì í ṣe nípa ipá, tàbí nípa agbára, bí kò ṣe nípa Ẹ̀mí Mi, ni Olúwa àwọn ọmọ-ogun wí.’ Sekariah 4:6.”

> “Ileri náà pé, ‘Àwọn ọwọ́ Serubábélì ni wọ́n ti fi ìpìlẹ̀ ilé yìí lélẹ̀; ọwọ́ rẹ̀ náà yóò sì parí i,’ ṣẹ ní ti gidi. Ẹsẹ̀ 9. ‘Àwọn àgbàgbà àwọn Júù sì ń kọ́ ilé náà, wọ́n sì ń ṣe rere nípasẹ̀ àsọtẹ́lẹ̀ Hágáì wòlíì àti Sekaráyà ọmọ Ídò. Wọ́n sì kọ́ ọ́, wọ́n sì parí i, gẹ́gẹ́ bí àṣẹ Ọlọ́run Ísírẹ́lì, àti gẹ́gẹ́ bí àṣẹ Kírúsì, àti Dáríúsì, àti Atasasta ọba Páṣíà. A sì parí ilé yìí ní ọjọ́ kẹta oṣù Adari [oṣù kejìlá], èyí tí ó jẹ́ ọdún kẹfà ìjọba Dáríúsì ọba.’ Esra 6:14, 15.” Àwọn Wòlíì àti Àwọn Ọba, 595, 596.

Àwọn ẹsẹ̀ mẹ́tàlá sí mẹ́ẹ̀ẹ́dógún ṣàfihàn àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ àsọtẹ́lẹ̀ tí ń ṣamọ̀nà sí ìparí àkókò àánú fún àwọn olùtọ́jú Sábáàtì nígbà òfin Àìkú. Wọ́n tún ṣàfihàn ìkẹ́ta nínú àwọn ìgbésẹ̀ mẹ́ta tí ó wà nínú ẹsẹ̀ kẹwàá ti Dáníẹ́lì méjìlá. Ẹsẹ̀ kẹwàá ni “ìwẹ̀nùmọ́,” àwọn ẹsẹ̀ kọkànlá àti kejìlá sì ń ṣàfihàn “a sọ wọ́n di funfun,” àwọn ẹsẹ̀ mẹ́tàlá sí mẹ́ẹ̀ẹ́dógún sì ń ṣàfihàn àdánwò litmus níbi tí a ti “dán” àwọn wúńdíá olùtọ́jú Sábáàtì wò.

Ifiranṣẹ inu tí ó wà nínú ìwé Dáníẹ́lì ni a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nípasẹ̀ ìran Odò Ulai nínú orí keje sí kẹsàn-án, àti ifiranṣẹ òde ni a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nípasẹ̀ ìran Odò Hiddekel nínú orí kẹwàá sí kejìlá. Orí kejìlá ni ìpẹ̀yà àṣekára àwọn ìran inú àti òde méjèèjì, ó sì fi ọ̀nà tí Kristi fi ń gbé ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì ẹgbẹ̀rún náà dìde, tí ó sì ń wẹ̀ wọ́n mọ́, hàn. Àwọn ẹsẹ̀ mẹ́wàá sí mẹ́rìndínlógún ṣàpẹẹrẹ ìtàn ìkọ̀kọ̀ ti ẹsẹ̀ ogójì láti ọdún 1989 títí dé òfin Ọjọ́ Àìkú ti ẹsẹ̀ kọkàndínlógójì àti mẹ́rìndínlógún. Àwọn ẹsẹ̀ tí wọ́n bá ìtàn ìkọ̀kọ̀ mu ṣàpẹẹrẹ ìmúṣẹ pípé ti ẹsẹ̀ mẹ́wàá nínú orí kejìlá.

> Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ni a óò wẹ̀ mọ́, a ó sì sọ di funfun, a ó sì dán wọn wò; ṣùgbọ́n àwọn ẹni búburú yóò máa hùwà búburú; kò sì sí ẹni kankan nínú àwọn ẹni búburú tí yóò lóye; ṣùgbọ́n àwọn ọlọ́gbọ́n yóò lóye. Àti láti àkókò tí a ó ti mú ẹbọ ojoojúmọ́ kúrò, tí a sì gbé ohun ìríra tí ń mú ìdahoro dé kalẹ̀, ọjọ́ ẹgbẹ̀rún kan, igba méjì, àti aadọrun ni yóò wà. Alábùkún fún ẹni tí ó dúró tì, tí ó sì dé ọjọ́ ẹgbẹ̀rún kan, ọ̀ọ́dúnrún mẹ́ta, àti márùn-ún-dín-lọ́gbọ̀n. Danieli 12:10–12.

Àwọn “ọlọ́gbọ́n” tí wọ́n lóye ẹsẹ mẹ́wàá títí dé mẹ́rìndínlógún, tí a sì ti fi èdìdì dì mọ́ wọn ní “ọ̀nà ọgbọ́n” àti ní “ọ̀nà ẹ̀mí,” ni àwọn tí wọ́n lóye ìránṣẹ́ àsọtẹ́lẹ̀ ti òde tí a ṣàpẹẹrẹ nínú ìtàn ìkọ̀kọ̀ ti ẹsẹ ogójì, wọ́n sì ti fìdí múlẹ̀ wọ́n ní “ọ̀nà ọgbọ́n” nínú òye náà kí òfin Sunday tó dé. Àwọn “ọlọ́gbọ́n” ni àwọn tí a ti yí padà nípasẹ̀ ìránṣẹ́ inú tí a ṣàpẹẹrẹ ní Ìfihàn orí kọkànlá àti ẹsẹ kọkànlá, wọ́n sì ti fìdí múlẹ̀ nínú ìrírí náà kí òfin Sunday tó dé.

Àwọn “ọlọ́gbọ́n” ni àwọn tí wọ́n ti gba “ìbùkún” tí a fi mọ́ “dídúró de,” èyí sì fi àmì sí ẹgbẹ̀rún mẹ́rìndínlọ́gọ́rin [144,000] gẹ́gẹ́ bí àwọn tí wọ́n mú ìmúṣẹ pípé àti ìkẹyìn ti àwọn wúńdíá mẹ́wàá ṣẹ. Ìfihàn mọ́kànlá, ẹsẹ̀ kọkànlá dé ní oṣù Keje ọdún 2023, nípa bẹ́ẹ̀ sì fi àmì sí “àkókò ìkẹyìn,” nígbà tí Dáníẹ́lì àti Ìfihàn fi ẹlẹ́rìí méjì hàn pé ìlọsíwájú ìmọ̀ tí a ṣí sílẹ̀ ní oṣù Keje ọdún 2023 ń tọ́ka sí ìlànà ìdìdìpọ̀ ẹgbẹ̀rún mẹ́rìndínlọ́gọ́rin [144,000]. Mọ́kànlá pẹ̀lú mọ́kànlá jẹ́ méjìlélógún, èyí tí í ṣe ààmì ìṣọ̀kan ìwà-ọlọ́run pẹ̀lú ẹ̀dá ènìyàn, àti àwọn tí wọ́n kọjá nínú ìlànà ìwẹ̀nùmọ́ ìgbésẹ̀ mẹ́ta tí ń mú ẹgbẹ̀rún mẹ́rìndínlọ́gọ́rin [144,000] jáde ni a fi mọ̀ nínú Dáníẹ́lì 12:12, ẹsẹ̀ náà sì tún pèsè àmi mìíràn ti Palmoni, nítorí pé méjìlá ìgbà méjìlá jẹ́ ẹgbẹ̀rún mẹ́rìndínlọ́gọ́rin [144,000].

A ó tẹ̀síwájú nínú ẹ̀kọ́ yìí nínú àpilẹ̀kọ tí ó tẹ̀lé.

Back to Articles