Article

# Ìwé Dáníẹ́lì - Ọ̀kan Lára Ọgọ́rùn-ún àti Mẹ́tàlélọ́gbọ̀n

Ìyípadà Àsọtẹ́lẹ̀ ti Ìjọba Olómìnira àti Pùròtẹ́sítáǹtì: Láti Ikú sí Àjíǹde

Author

Jeff Pippenger

Published

March 14, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Ìyípadà kan wà fún ìwo Republikani àti ìwo Pùròtẹ́sítántì tòótọ́ ti ẹranko ayé, èyí tí ó bẹ̀rẹ̀ ní ọdún 2020. A pa ìwo Pùròtẹ́sítántì tòótọ́ ní ọjọ́ 18 Oṣù Keje, 2020, a sì pa ìwo Republikani ní ọjọ́ 3 Oṣù Kọkànlá, 2020. Gẹ́gẹ́ bí Ìfihàn orí kọkànlá ti sọ, lẹ́yìn ọjọ́ àpẹẹrẹ mẹ́ta àtààbọ̀, wọn yóò tún dúró lórí ẹsẹ̀ wọn. Nígbà tí wọn bá dúró, ìwo Pùròtẹ́sítántì tòótọ́ yóò yí padà láti jẹ́ Laodiceans sí Philadelphians. A ó ti mú wọn jáde kúrò nínú ìjọ kan, a ó sì mú wọn wọ inú ìṣísẹ̀ kan. A ti mú wọn jáde kúrò nínú ìrírí ìjọ keje, wọ inú ìrírí ìjọ kẹfà. Wọ́n ti di ẹ̀kẹjọ, ẹni tí ó jẹ́ ti àwọn méje.

Ìṣípààrọ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀ Adventism ni ìṣípààrọ̀ Filadelfia, a sì tún mú ìṣípààrọ̀ Filadelfia padà bọ̀ sípò ní òpin. Iṣẹ́ àwọn áńgẹ́lì mẹ́ta ti Ìṣípayá orí kẹrìnlá bẹ̀rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìṣípààrọ̀, yóò sì parí gẹ́gẹ́ bí ìṣípààrọ̀. Ìṣípààrọ̀ Filadelfia, tí a ṣojú fún nípasẹ̀ ìjọ kẹfà ti Filadelfia, kú ní ọdún 1856, àti láti ìbẹ̀rẹ̀ òpin oṣù Keje ní ọdún 2023, a ti ń jí i dìde nísinsin yìí gẹ́gẹ́ bí ẹ̀kẹjọ, èyí tí í ṣe nínú àwọn méje.

Nínú ìtàn kan náà, ìwo Republikani náà ń nírìí ikú àti àjíǹde tó jọra, níbi tí ààrẹ kẹfà láti ọ̀dọ̀ Reagan ní àkókò òpin ní ọdún 1989 ti di ààrẹ kẹjọ, ẹni tí ó jẹ́ ti àwọn méje. Ìlànà ìyípadà fún ìwo Republikani ni a ṣàfihàn gẹ́gẹ́ bí ìdapọ̀ rẹ̀ pọ̀ mọ́ ìwo Pùròtẹ́sítáǹtì apẹ̀yìndà, èyí tí í ṣe àgbèrè ẹ̀mí àti àwòrán ẹranko náà. Ìwo Republikani náà di ẹ̀kẹjọ, ẹni tí ó jẹ́ ti àwọn méje, nítorí ó dúró fún àwòrán ẹranko Kátólíìkì, èyí tí í ṣe orí ẹ̀kẹjọ, ẹni tí ó jẹ́ ti àwọn orí méje, nínú Ìfihàn orí kẹtàdínlógún, àti nínú Dáníẹ́lì orí kejì.

Ìyípadà òṣèlú ìwo ti Ìjọba Olómìnira ni a ṣàpẹẹrẹ nínú àkókò ìmúrasílẹ̀ láti ọdún 1776 títí dé 1798. Àkókò àsọtẹ́lẹ̀ náà jẹ́ kọ́kọ́rọ́ pàtàkì tí ó ṣe dandan láti mọ ìṣíṣí àṣírí ìkọ̀kọ̀ tí a fi pamọ́ nínú àwòrán àwọn ẹranko ti Nebukadinésari. Àkókò ìmúrasílẹ̀ náà ni a tún ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nípasẹ̀ àkókò ìmúrasílẹ̀ ọdún mẹ́ẹ̀dógún fún Kristi àti fún aṣòdì sí Kristi.

Àkókò ìdìdì láti September 11, 2001 títí dé òfin Ọjọ́ Àìkú tí yóò dé láìpẹ́ ni àkókò àsọtẹ́lẹ̀ náà nínú èyí tí ipa gbogbo ìran ti ń ṣẹ ní kíkún. Ó dúró fún àkókò tí ó parí pẹ̀lú ìpadà ipò póòpù sí orí ìtẹ́ ayé gẹ́gẹ́ bí ìjọba kẹjọ, èyí tí í ṣe nínú méje náà, ní wákàtí “ìmìtìtì ilẹ̀ ńlá” ti Ìfihàn orí kẹ́tàlá. Nítorí náà, a ti fi àkókò tí ó ṣáájú ìgbà àkọ́kọ́ tí a gbé póòpù jókòó lórí ìtẹ́ ní ọdún 538 ṣe àpẹẹrẹ rẹ̀. Ní ọdún 538, póòpù ṣe òfin Ọjọ́ Àìkú ní Ìgbìmọ̀ Orleans, tí ó fi òpin ọgbọ̀n ọdún ìmúràsílẹ̀ hàn, tí ó sì ṣe àpẹẹrẹ òfin Ọjọ́ Àìkú tí yóò dé láìpẹ́. Jésù kì í yí padà láé, nítorí náà ó gbọdọ̀ jẹ́ pé àkókò kan wà tí ó ṣáájú òfin Ọjọ́ Àìkú nínú èyí tí a mú ọgbẹ́ ikú náà láradá, gẹ́gẹ́ bí ó ti rí ní ìgbà àkọ́kọ́ tí a gbé póòpù jókòó lórí ìtẹ́.

Àkókò yẹn ni a ṣàfihàn rẹ̀ nínú àwọn ìtàn tí ó ní í ṣe pẹ̀lú àwọn àmì-ọ̀nà ọdún 508, 533 àti 538. Ní ọdún 508 ni àkókò ìmúrasílẹ̀, tàbí ìdásílẹ̀ ipò póòpù, ti bẹ̀rẹ̀. Ìjọba kẹrin ti Róòmù keferi, agbára dragoni, ni a ti ṣẹ́gun, àti ní 533, Justinian ṣe àṣẹ pé ipò póòpù ni “orí àwọn ìjọ, àti pẹ̀lú olùtúnṣe àwọn aláìgbàgbọ́ ẹ̀kọ́ òtítọ́.” Gbogbo ohun tí ó kù kí ipò póòpù lè gba àkóso ní 538, ni pípa àwọn Goth kúrò ní Ìlú Róòmù, èyí sì ṣẹlẹ̀ ní ọdún 538. Ìlà ìtàn ọdún mẹ́tàlélọ́gbọ̀n yẹn bá ìbí Kristi lọ ní ìbámu, èyí tí iṣẹ́ ìránṣẹ́ Johanu tẹ̀ lé, tí ó sì yọrí sí fífi agbára fún Jésù gẹ́gẹ́ bí Mèsáyà nígbà ìrìbọmi Rẹ̀.

Àkókò ìmúrasílẹ̀ nínú ìtàn Kristi ń lọ ní ìbámu pẹ̀lú àkókò fífi èdìdì dì, ó sì ń tọ́ka sí ìlà inú ti ìwo Pùròtẹ́sítántì, nígbà tí àkókò ìmúrasílẹ̀ fún aṣòdì sí Kristi ń tọ́ka sí ìlà òde ti ìwo Rípùblíkànì. Àwọn àkókò méjèèjì wọ̀nyí ń pèsè ẹlẹ́rìí méjì ti September 11, 2001, October 7, 2023, àti òfin Ọjọ́ Àìkú tí ń bọ̀ láìpẹ́. Àkókò kan ń tẹnumọ́ ẹ̀rí òde, èkejì sì ń tẹnumọ́ ẹ̀rí inú ti àkókò fífi èdìdì dì ti ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì.

Iṣẹ́ Johanu, gẹ́gẹ́ bí ohùn ní aginjù tí ó pèsè ọ̀nà sílẹ̀ fún Ojiṣẹ́ Májẹ̀mú náà, bá àṣẹ Justinian mu, èyí tí ó pèsè ọ̀nà sílẹ̀ fún ọkùnrin ẹ̀ṣẹ̀, ẹni tí í ṣe ojiṣẹ́ májẹ̀mú ikú. Ọjọ́ Keje, oṣù Kẹwàá, ọdún 2023 jẹ́ ìkìlọ̀ nípa ohun tí yóò ṣẹlẹ̀ nígbà tí a bá fi òfin Ọjọ́-Àìkú múlẹ̀, gẹ́gẹ́ bí ó ti rí ní ọdún 538. Ọjọ́ Keje, oṣù Kẹwàá, ọdún 2023 bá ọdún 533 mu nínú àkókò ìmúrasílẹ̀ fún ìgbà àkọ́kọ́ tí a fi ipò póòpù jókòó lórí ìtẹ́ ayé. Ó jẹ́ ìkìlọ̀ pé ní òfin Ọjọ́-Àìkú tí ń bọ̀ láìpẹ́, gẹ́gẹ́ bí ní ọdún 538, póòpù yóò tún di olórí àwọn ìjọ ní ẹẹ̀kan síi, àti pẹ̀lú olùtúnṣe àwọn aláìgbọ́ràn sí ẹ̀kọ́ ìgbàgbọ́. Ó sì tún jẹ́ ìkìlọ̀ nípa ogun Íslámù ti ìbànújẹ kẹta tí ń pọ̀ sí i.

Ó jẹ́ ìkìlọ̀ tí ń fi Islam (ìròyìn láti ìlà-oòrùn) hàn ní ìdánimọ̀, àti ìkìlọ̀ ìmúpadàbọ̀sípò póòpù (ìròyìn láti àríwá). Ìkìlọ̀ náà bá iṣẹ́ ońṣẹ́ tí ń pèsè ọ̀nà mu ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, nítorí Ońṣẹ́ Májẹ̀mú, ẹni tí yóò sì wọ inú májẹ̀mú pẹ̀lú ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin àti ọgọ́rùn-ún mẹ́rinlélógójì náà.

Àwọn àkókò mẹ́ta ìmúrasílẹ̀ náà (ọdún mẹ́tàlélọ́gbọ̀n ti Kristi àti ti agídí-Kristi, àti àkókò ìdìdì), ni a tún fi àkókò láti 1776 títí dé 1798 ṣàpẹẹrẹ. Òpin ẹranko ilẹ̀ ní àkókò pàtó kan tí ó ṣáájú òpin rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìjọba kẹfà nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì; nítorí náà, ìbẹ̀rẹ̀ ẹranko ilẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìjọba kẹfà nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì gbọ́dọ̀ ní àkókò àsọtẹ́lẹ̀ kan tí ó ṣáájú ìbẹ̀rẹ̀ ìjọba náà. Alfa àti Omega máa ń fi òpin ohun kan hàn pẹ̀lú ìbẹ̀rẹ̀ ohun náà.

1776, 1789, àti 1798 dúró fún September 11, 2001, October 7, 2023, àti òfin Ọjọ́-Àìkú tí yóò dé láìpẹ́. Láti 1776 títí dé 1798 ni a ti mú ìmúrasílẹ̀ àsọtẹ́lẹ̀ fún ìdásílẹ̀ ìjọba kẹfà ṣẹ, gẹ́gẹ́ bí àwọn ọdún 508, 533, àti 538 ti ṣàpẹẹrẹ ìmúrasílẹ̀ fún ìdásílẹ̀ ìjọba karùn-ún. Wọ́n gbọ́dọ̀ ní àwọn àbùdá àsọtẹ́lẹ̀ wọ̀nyí kan náà, nítorí ìjọba kẹfà yóò jẹ́ àwòrán ìjọba karùn-ún náà.

Ọgbọ̀n ọdún ìmúrasílẹ̀ Kristi tí ó ṣáájú ìrìbọmi Rẹ̀ dúró fún àkókò kan náà náà, nítorí nígbà tí Kristi wá láti fìdí májẹ̀mú múlẹ̀ fún ọ̀sẹ̀ kan, tí ó bẹ̀rẹ̀ ní ìrìbọmi Rẹ̀, Ó ń gbé ìjọba oore-ọ̀fẹ́ Rẹ̀ kalẹ̀. Ní gbígbé ìjọba oore-ọ̀fẹ́ Rẹ̀ kalẹ̀ nínú ọdún méje wọ̀nyí, Ó ta ẹ̀jẹ̀ Rẹ̀ sílẹ̀ láti fi jẹ́rìí ìmúdájú ìjọba náà, àti ní ṣíṣe bẹ́ẹ̀, Ó fi àpẹẹrẹ sílẹ̀ nípa ìgbà tí Yóò gbé ìjọba ògo Rẹ̀ kalẹ̀. Ìjọba ògo náà ni ìjọba Dáníẹ́lì méjì, èyí tí a ṣàpèjúwe gẹ́gẹ́ bí òkúta tí a gé jáde kúrò nínú òkè láìfi ọwọ́ ṣe. Ìjọba náà ni Sister White sọ fún wa pé a gbé kalẹ̀ ní àkókò òjò àìpẹ́, òjò àìpẹ́ sì bẹ̀rẹ̀ ní September 11, 2001.

> “Òjò ìkẹyìn ń bọ̀ sórí àwọn tí ó jẹ́ mímọ́—gbogbo wọn yóò sì gbà á nígbà náà gẹ́gẹ́ bí ìgbà àtẹ́lẹwọ́.”

> “Nígbà tí àwọn áńgẹ́lì mẹ́rin bá tú ìdìmú wọn sílẹ̀, Kristi yóò gbé ìjọba Rẹ̀ kalẹ̀. Kò sí ẹni tí yóò gba òjò ìkẹyìn bí kò ṣe àwọn tí ń ṣe gbogbo ohun tí wọ́n lè ṣe. Kristi yóò ràn wá lọ́wọ́. Gbogbo ènìyàn lè jẹ́ aṣegun nípa oore-ọ̀fẹ́ Ọlọ́run, nípasẹ̀ ẹ̀jẹ̀ Jesu. Gbogbo ọ̀run ní ìfẹ́ sí iṣẹ́ náà. Àwọn áńgẹ́lì ní ìfẹ́ sí i.” Spalding and Magan, 3.

Ní ọjọ́ kọkànlá, oṣù Kẹsán, ọdún 2001, a tú àwọn ẹ̀fúùfù mẹ́rin náà sílẹ̀, èyí tí a ṣàpẹẹrẹ wọn gẹ́gẹ́ bí ẹṣin tí ó bínú (Íslámù), lẹ́yìn náà a sì dá wọ́n dúró ní ìwọ̀n, nígbà tí a ń fi èdìdì dì àwọn ẹgbẹ̀rún ọgọ́rùn-ún kan lẹ́ẹ̀ẹ́dógún àti ẹgbẹ̀rún mẹ́rin. 1776, 1789 àti 1798 dúró fún àkókò fífi èdìdì dì àwọn ẹgbẹ̀rún ọgọ́rùn-ún kan lẹ́ẹ̀ẹ́dógún àti ẹgbẹ̀rún mẹ́rin, àwọn ọjọ́ mẹ́ta náà sì dúró fún àwọn ìgbésẹ̀ òfin tí ó yọrí sí ìdásílẹ̀ ìjọba kẹfà nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì. Ọjọ́ kejì náà, 1789, ṣe ìdánimọ̀ Òfin Àgbà ti Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà, nítorí náà, ìránṣẹ́ náà ni ó ṣe ìdánimọ̀ Òfin Àgbà náà gẹ́gẹ́ bí agbára alápọ̀-mejì tí yóò dé ní 1798, gẹ́gẹ́ bí 533 ti jẹ́ ìkéde agbára alápọ̀-mejì tí yóò dé ní 538, àti gẹ́gẹ́ bí Johanu Oníbatisí ṣe kéde agbára alápọ̀-mejì tí yóò dé ní ìrìbọmi Kristi.

Agbára méjèèjì tí ó dá agbára méjìlélọ́gún Kristi pọ̀ jẹ́ àpẹẹrẹ Rẹ̀ pé ìwà-ọlọ́run tí a darapọ̀ mọ́ ẹ̀dá ènìyàn kì í ṣẹ̀ṣẹ̀. Agbára méjèèjì tí ó dá agbára méjìlélọ́gún aṣòdì sí Kristi pọ̀ ni ìjokòó-ọba rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí olórí àwọn ìjọ, àti ìjokòó-ọba rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí olùtúnṣe àwọn aláṣe. Agbára méjèèjì tí ó dá agbára méjìlélọ́gún ẹranko ayé pọ̀ ni ìwo méjì ti Ìjọba Olómìnira àti ti Pírótẹ́sítáǹtì.

> “‘Ó sì ní ìwo méjì bí ti ọ̀dọ́-àgùntàn.’ Àwọn ìwo tí ó dà bí ti ọ̀dọ́-àgùntàn ń tọ́ka sí ìwà ọ̀dọ́, àìmọ̀ṣẹ́, àti ìrẹ̀lẹ̀, ní fífi ìwà orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà hàn lọ́nà tí ó yẹ nígbà tí a fihàn án fún wòlíì gẹ́gẹ́ bí ẹni tí ń ‘gòkè wá’ ní ọdún 1798. Láàárín àwọn àjèjì Kristẹni tí wọ́n kọ́kọ́ sá lọ sí Amẹ́ríkà tí wọ́n sì wá ibi ààbò kúrò lọ́wọ́ ìnilára ọba àti àìfaradà àwọn àlùfáà, ọ̀pọ̀lọpọ̀ wà tí wọ́n pinnu láti dá ìjọba sílẹ̀ lórí ìpìlẹ̀ gbòòrò ti òmìnira ara ẹni àti òmìnira ẹ̀sìn. Èrò wọn rí àyè nínú Ìkéde Òmìnira, èyí tí ó gbé òtítọ́ ńlá kalẹ̀ pé ‘a dá gbogbo ènìyàn ní dọ́gba’ àti pé a fi ẹ̀tọ́ tí a kò lè gbà lọ́wọ́ wọn fún wọn sí ‘ìyè, òmìnira, àti lílépa ayọ̀.’ Ìlànà Orílẹ̀-èdè náà sì ṣe ìdánilójú fún àwọn ènìyàn ní ẹ̀tọ́ ìṣàkóso ara ẹni, ní pípèsè pé àwọn aṣojú tí a dìbò yàn láti ọ̀dọ̀ àwọn ènìyàn yóò ṣe òfin, yóò sì mú wọn ṣiṣẹ́. A tún fi òmìnira ìgbàgbọ́ ẹ̀sìn fúnni, ní fífi ààyè sílẹ̀ fún gbogbo ènìyàn láti jọ́sìn Ọlọ́run gẹ́gẹ́ bí ìtọ́sọ́nà ẹ̀rí-ọkàn rẹ̀. Ìlànà olómìnira àjọṣe-olúbò àti ìgbàgbọ́ Pùròtẹ́sítáǹtì di àwọn ìlànà ìpìlẹ̀ orílẹ̀-èdè náà. Àwọn ìlànà wọ̀nyí ni aṣírí agbára àti àṣeyọrí rẹ̀. Àwọn tí a ni lára àti àwọn tí a tẹ mọ́lẹ̀ káàkiri ilẹ̀ Kristẹ́ndọ́mù ti yí ojú sí ilẹ̀ yìí pẹ̀lú ìfẹ́-inú àti ìrètí. Àràádọ́ta ọ̀kẹ́ ènìyàn ti wá sí etíkun rẹ̀, Amẹ́ríkà sì ti dìde sí ipò kan láàárín àwọn orílẹ̀-èdè tí ó lágbára jùlọ lórí ayé.” The Great Controversy, 441.

1776, 1789 àti 1798 dúró fún ìtàn mẹ́ta tí ń tẹnu mọ́ ọn pé ẹ̀kẹjọ, jẹ́ ti àwọn méje náà. 1776 dúró fún ìtẹ̀jáde Ìkéde Òmìnira, àti ìtàn Àpéjọ Àgbáyé ti Kínní àti ti Kejì. 1789 dúró fún ìtẹ̀jáde Òfin Orílẹ̀-èdè àti Ìtàn Àwọn Àpilẹ̀kọ Ìṣọ̀kan. 1798 dúró fún ìtẹ̀jáde Àwọn Òfin Alien àti Sedition, àti ìbẹ̀rẹ̀ ẹranko ilẹ̀ ayé gẹ́gẹ́ bí ìjọba kẹfà nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì.

Kọ́ńgréèsì Àgbáyé Àkọ́kọ́ ṣẹlẹ̀ ní ọdún 1774, ó sì jẹ́ ilé-iṣẹ́ pàtàkì gidigidi nínú ìtàn ìbẹ̀rẹ̀ orílẹ̀-èdè Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà, nípa sísìn gẹ́gẹ́ bí ara ìṣàkóso ní àkókò Ogun Ìyíká Amẹ́ríkà. A pín àwọn Kọ́ńgréèsì Àgbáyé sí àkókò wòlíì méjì: ti kọ́ńgréèsì àkọ́kọ́ àti ti kọ́ńgréèsì ìkẹyìn. Kọ́ńgréèsì Àgbáyé Àkọ́kọ́ ní ààrẹ méjì, ó sì péjọ ní Philadelphia láti September 5 sí October 26, 1774. Peyton Randolph ni ààrẹ àkọ́kọ́ ìpàdé náà láti September 5 sí October 22, lẹ́yìn náà Henry Middleton ṣe olórí fún ọjọ́ márùn-ún tó tẹ̀lé e títí di October 26, 1774.

Apejọ Continental Keji wáyé láti ọdún 1775 títí di 1781. Apejọ Continental Keji ní àwọn ààrẹ mẹ́fà ní àkókò ìwàláàyè rẹ̀. Peyton Randolph ṣe àkóso gẹ́gẹ́ bí ààrẹ láti May 10, 1775 títí di May 24, 1775. Òun ni ààrẹ àkọ́kọ́ fún mejeeji Apejọ Continental Kìíní àti pẹ̀lú Apejọ Continental Keji. Lapapọ̀, àwọn ààrẹ mẹ́jọ ni ó wà nínú ìtàn àwọn Apejọ Continental Kìíní àti Keji.

Ààrẹ kejì ti Àpéjọ Àgbáyé Kejì ti Ilẹ̀-Àmẹ́ríkà ni John Hancock, Hancock sì ṣe olórí láti ọjọ́ kẹrìnlélógún, oṣù Karùn-ún, ọdún 1775 títí di ọjọ́ kọkànlélọ́gbọ̀n, oṣù Kẹwàá, ọdún 1777. Henry Laurens ṣe olórí láti ọjọ́ kìn-ín-ní, oṣù kọkànlá, ọdún 1777 títí di ọjọ́ kẹsàn-án, oṣù kejìlá, ọdún 1778. John Jay ṣe olórí láti ọjọ́ kẹwàá, oṣù kejìlá, ọdún 1778 títí di ọjọ́ kẹjọlélógún, oṣù Kẹsàn-án, ọdún 1779. Samuel Huntington ṣe olórí láti ọjọ́ kẹjọlélógún, oṣù Kẹsàn-án, ọdún 1779 títí di ọjọ́ kẹsàn-án, oṣù Keje, ọdún 1781. Thomas McKean ṣe olórí láti ọjọ́ kẹwàá, oṣù Keje, ọdún 1781 títí di ọjọ́ kẹrin, oṣù kọkànlá, ọdún 1781.

Peyton Randolph ni ààrẹ àkọ́kọ́ fún ìpàdé Continental Congress àkọ́kọ́ àti èkejì. Èyí fi hàn pé ní àkókò méjèèjì ti àwọn Continental Congress wọ̀nyí, ààrẹ mẹ́jọ ni wọ́n wà, ṣùgbọ́n ààrẹ tí ó jẹ́ ààrẹ àkọ́kọ́ ní ọ̀kọ̀ọ̀kan nínú àkókò méjèèjì náà jẹ́ ẹni kan náà. Nítorí náà, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ìgbà ààrẹ mẹ́jọ wà, ní tòótọ́ ààrẹ méje péré ni wọ́n wà. Ààrẹ àkọ́kọ́ jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn ọkùnrin méje tí wọ́n jẹ́ ààrẹ, ṣùgbọ́n bí Randolph ṣe darí lẹ́ẹ̀mejì nínú ìtàn náà, ó tún dúró fún ẹlẹ́ẹ̀kẹjọ, ẹni tí ó jẹ́ ọ̀kan nínú méje náà.

Nínú ìtàn àwọn Àpéjọ Àgbá ilẹ̀ Kọ́ńtínẹ́ńtì, Ìjà Ìyíká ni Àpéjọ náà ń darí. Nítorí ìdí yìí, George Washington kò jẹ́ ààrẹ lákòókò yẹn rárá, nítorí a ti yàn án gẹ́gẹ́ bí Alákóso Àkọ́kọ́ àti Olórí lórí ẹgbẹ́ ọmọ ogun.

Gẹ́gẹ́ bí ààrẹ àkọ́kọ́ ti àkókò méjèèjì, Randolph dúró fún ẹlẹ́rìí méjì tí ń ṣàpẹẹrẹ ààrẹ gidi àkọ́kọ́, ẹni tí í ṣe George Washington. A ṣojú Washington nípasẹ̀ Randolph, nítorí náà Randolph, gẹ́gẹ́ bí àmì Washington, ń gbé àwọn àbùdá àsọtẹ́lẹ̀ mejeeji kalẹ̀: ti Randolph gẹ́gẹ́ bí ààrẹ àkọ́kọ́, àti pẹ̀lú pé Randolph ni ẹ̀kẹjọ, ẹni tí ó wà nínú àwọn méje. Báyìí ni George Washington, gẹ́gẹ́ bí ààrẹ àkọ́kọ́ àti Alákóso Àgbà àkọ́kọ́, ṣe tún jẹ́ ní ìtumọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ ẹ̀kẹjọ, ó sì jẹ́ ti àwọn méje.

Jésù fi ìbẹ̀rẹ̀ ohun kan ṣàpèjúwe òpin rẹ̀, nítorí náà ààrẹ àti Olórí Àgbà jùlọ ìkẹyìn yóò jẹ́ ẹ̀kẹjọ, èyí tí í ṣe ọ̀kan nínú àwọn méje. Òtítọ́ àsọtẹ́lẹ̀ yìí ni a fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀ nínú ìtàn Àpéjọ Àgbáyé Kọ́ńtínẹ́ńtì Kìíní àti Èkejì, èyí tí ọjọ́ àmì-ọ̀nà àkọ́kọ́ ti 1776 àti ìtẹ̀jáde Ìkéde Òmìnira ṣe aṣojú fún.

Àmì-àmì ọ̀nà ti 1776 ń ṣàpẹẹrẹ September 11, 2001, àti Patriot Act, níbi tí a ti fi òmìnira America sí abẹ́ àṣẹ òfin Romu, tí kì í sì í ṣe mọ́ labẹ́ òfin Gẹ̀ẹ́sì. Ó fi àmì sí ìbẹ̀rẹ̀ àkókò àsọtẹ́lẹ̀ tí ń pèsè ọ̀nà fún kí ìjọ papacy tún gba ìtẹ́ ayé lẹ́ẹ̀kan sí i ní òfin Sunday tí ń bọ̀ láìpẹ́.

Gẹ́gẹ́ bí ó ti rí pẹ̀lú àkókò wòlíì tí 1776 dúró fún, àkókò wòlíì náà ṣàfihàn ìtàn láti ìparí Ìgbìmọ̀ Continental Kejì ní 1781 títí di 1789, èyí tí ó jẹ́ ọjọ́ tí ń tọ́ka sí àmì ọ̀nà tí ó ní í ṣe pẹ̀lú ìtẹ̀jáde Òfin Àgbà. Nínú ìtàn náà, àwọn ààrẹ mẹ́jọ náà wà pẹ̀lú. Ìtàn 1781 sí 1789 ni ìtàn Àwọn Nkan Ìṣọ̀kan. Àwọn Nkan Ìṣọ̀kan dúró fún Òfin Àgbà àkọ́kọ́, ṣùgbọ́n àìlera Àwọn Nkan Ìṣọ̀kan yọrí sí píparọ̀pò rẹ̀, àti sí ìfọwọ́sí Òfin Àgbà ní 1789.

Ní àkókò yẹn, àwọn ààrẹ mẹ́jọ náà ní àwọn ààrẹ méje tí kò jẹ́ ààrẹ nínú ìtàn àwọn Ìgbìmọ̀ Àgbáyé Méjèèjì, àti ọ̀kan tí ó tún jẹ́ ààrẹ nínú àkókò àsọtẹ́lẹ̀ àkọ́kọ́ yẹn pẹ̀lú. John Hancock ṣiṣẹ́ ní Ìgbìmọ̀ Àgbáyé kejì, ó sì tún ṣiṣẹ́ ní àkókò tí Àwọn Àpilẹ̀kọ̀ Ìṣọ̀kan ń ṣojú fún. Ní ìpele àsọtẹ́lẹ̀, àwọn ọkùnrin méje nìkan ni wọ́n jẹ́ ààrẹ ní àkókò àwọn Ìgbìmọ̀ Àgbáyé Méjèèjì, nítorí náà ní ìtumọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ John Hancock jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn mẹ́jọ ní àkókò Àwọn Àpilẹ̀kọ̀ Ìṣọ̀kan, ṣùgbọ́n ó tún jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn ọkùnrin méje láti àkókò tí ó ṣáájú. Nítorí náà, òun ni ẹ̀kẹjọ, ẹni tí ó jẹ́ ti àwọn méje.

Àkókò àsọtẹ́lẹ̀ kejì, tí 1789 ṣojú fún, pẹ̀lú ní ààrẹ kan (Hancock) tí ó jẹ́ ẹni kẹjọ, ṣùgbọ́n lára àwọn méje, gẹ́gẹ́ bí Payton Randolph ti rí nínú àkókò àsọtẹ́lẹ̀ àkọ́kọ́ tí 1776 ṣojú fún. 1789 bá a mu, ó sì ṣojú fún àwọn ìdánwò Pelosi ti January 6, 2021.

> “Oluwa ní àwọn olùṣọ́ olóòótọ́ lórí odi Sioni láti ké sókè, kí wọn má sì dáwọ́ dúró, láti gbé ohùn wọn ga bí ipè, kí wọ́n sì fi ìrékọjá wọn hàn fún àwọn ènìyàn Rẹ̀, àti ẹ̀ṣẹ̀ wọn fún ilé Jékọ́bù. Oluwa ti jẹ́ kí ọ̀tá òtítọ́ ṣe ìsapá gígùn pẹ̀lú ìpinnu lòdì sí Sábáàtì ìlànà kẹrin. Ó pète láti lo ọ̀nà yìí láti jí ìfẹ́ tó lágbára sí ìbéèrè náà, èyí tí í ṣe ìdánwò fún àwọn ọjọ́ ìkẹyìn. Èyí yóò ṣí ọ̀nà sílẹ̀ kí a lè kéde ìhìn iṣẹ́ angẹli kẹta pẹ̀lú agbára.

> “Má jẹ́ kí ẹnikẹ́ni tí ó gbà òtítọ́ má dákẹ́ ní àkókò yìí. Kò sí ẹni kankan tí ó yẹ kí ó ṣe àìbikítà ní báyìí; kí gbogbo ènìyàn máa fi àwọn ẹ̀bẹ̀ wọn rọ̀ sí itẹ́ oore-ọ̀fé, ní fífi ìlérí náà bẹ̀bẹ̀ pé, ‘Ohunkóhun tí ẹ̀yin bá béèrè ní orúkọ mi, èmi yóò ṣe é’ (John 14:13). Àkókò eléwu ni báyìí. Bí ilẹ̀ yìí tí ń yangàn òmìnira rẹ̀ bá ń pèsè ara rẹ̀ láti fi gbogbo ìlànà tí ó wà nínú Òfin Ìpilẹ̀ṣẹ̀ rẹ̀ rúbọ, ní ṣíṣe àwọn àṣẹ láti pa òmìnira ẹ̀sìn run, àti láti fi irọ́ àti ìtànjẹ ti póòpù múlẹ̀, nígbà náà ni àwọn ènìyàn Ọlọ́run nílò láti fi àwọn ẹ̀bẹ̀ wọn hàn ní ìgbàgbọ́ fún Ọ̀gá-ọba Ọ̀run. Gbogbo ìdánilójú wà, nínú àwọn ìlérí Ọlọ́run, fún àwọn tí ó fi ìgbẹ́kẹ̀lé wọn sínú Rẹ̀. Ìrètí pé a lè mú wọn sínú ewu àti ìpọ́njú ti ara ẹni, kò yẹ kí ó fa ìrẹ̀wẹ̀sì, ṣùgbọ́n ó yẹ kí ó mú kí agbára àti ìrètí àwọn ènìyàn Ọlọ́run túbọ̀ lágbára; nítorí àkókò ewu wọn ni àsìkò tí Ọlọ́run máa fi fún wọn ní àfihàn agbára Rẹ̀ tí ó kedere sí i.”

> “A kò gbọ́dọ̀ jókòó ní ìrètí ìfọ̀kànbalẹ̀ de ìnúnibíni àti ìpọ́njú, kí a sì pa ọwọ́ wa pọ̀, láì ṣe ohunkóhun láti dẹ́kun ibi náà. Jẹ́ kí ẹkún wa ní ìṣọ̀kan gòkè lọ sí ọ̀run. Ẹ gbàdúrà, kí ẹ sì ṣiṣẹ́, ẹ sì ṣiṣẹ́, kí ẹ sì gbàdúrà. Ṣùgbọ́n kí ẹnikẹ́ni má ṣe hùwà ní àìrònú. Kẹ́kọ̀ọ́ bí kò ṣe rí tẹ́lẹ̀ pé ẹ gbọ́dọ̀ jẹ́ onírẹ̀lẹ̀ àti oníwọ̀ntúnwọ̀nsì ní ọkàn. Ẹ kò gbọ́dọ̀ fi ẹ̀sùn ọ̀rọ̀ ìbínú kàn ẹnikẹ́ni, yálà olúkúlùkù tàbí àwọn ìjọ. Kẹ́kọ̀ọ́ láti bá ọkàn ènìyàn lò gẹ́gẹ́ bí Kristi ti ṣe. Nígbà mìíràn, a ní láti sọ àwọn ọ̀rọ̀ líle; ṣùgbọ́n ẹ rí i dájú pé Ẹ̀mí Mímọ́ Ọlọ́run ń gbé inú ọkàn yín kí ẹ tó sọ òtítọ́ tí ó péye gbangba; lẹ́yìn náà, jẹ́ kí òtítọ́ náà gé ọ̀nà tirẹ̀. Ẹ kò gbọdọ̀ ṣe gígé náà.” Selected Messages, ìwé 2, 370.

Ọ̀nà-àmì kejì nínú àkókò ìsọtẹ́lẹ̀ ti ìmúrasílẹ̀ tí Aṣà-Òfin dúró fún ń fi hàn pé a óò bì Aṣà-Òfin náà ṣubú ní ọ̀nà-àmì tó kàn. Ọ̀nà-àmì kejì náà ni a ti fi Johanu Oníbatisiti ṣe àpẹẹrẹ rẹ̀, àti pẹ̀lú àṣẹ Justiniani, àwọn méjèèjì sì ṣe ìdánimọ̀, wọ́n sì gbé ìkìlọ̀ kalẹ̀ ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú dídé ìṣẹ̀lẹ̀ ìkẹyìn tí a dúró fún nínú àkókò náà. Fún Johanu, ó jẹ́ ìfúnni ní agbára fún Kristi bí Ó ti fi ẹ̀jẹ̀ Rẹ̀ iyebíye jẹ́rìí májẹ̀mú ìyè Rẹ̀; ṣùgbọ́n fún Justiniani, ó jẹ́ ìfúnni ní agbára fún aṣòdì-sí-Kristi, ẹni tí yóò fi ẹ̀jẹ̀ àwọn ajẹ́rìíkú fìdí májẹ̀mú ikú rẹ̀ múlẹ̀.

Òfin Orílẹ̀-èdè ní ọdún 1789 ṣe ìdánimọ̀ ìfúnni ní agbára sí àwọn ìwo méjì ẹranko ilẹ̀-ayé náà, àti nípa bẹ́ẹ̀, ọdún 1789 ṣe ìdánimọ̀ ìparun tí ó súnmọ́ tòsí ti àwọn ìwo agbára méjì ẹranko ilẹ̀-ayé náà, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàfihàn rẹ̀ nípasẹ̀ Alien and Sedition Acts ní ọdún 1798. Nígbà tí a pa àwọn ẹlẹ́rìí méjèèjì ní àwọn òpópónà ní ọdún 2020, wọ́n ṣe ìdánimọ̀ àti ìkìlọ̀ nípa ìkọlù tí ń bá a lọ sí Òfin Orílẹ̀-èdè náà, èyí tí a fi àpẹẹrẹ hàn nípasẹ̀ àwọn ìdánwò Pelosi ti January 6, 2021.

Ọjọ́ kẹfà, oṣù Kini, ọdún 2021 ni ìkìlọ̀ nípa fífi agbára fún ìjọpapacy ní òfin ọjọ́ Àìkú tí ń bọ̀ láìpẹ́, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nínú àṣẹ Justinian ní ọdún 533. Ọjọ́ kẹfà, oṣù Kini, ọdún 2021 àti ọdún 533, méjèèjì ń fi ìkìlọ̀ hàn nípa òfin ọjọ́ Àìkú tí ń bọ̀ láìpẹ́, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nínú òfin ọjọ́ Àìkú ní ọdún 538 ní Ìgbìmọ̀ Orleans, àti nínú Alien and Sedition Acts ní ọdún 1798, èyí tí ó jẹ́ àpẹẹrẹ ẹranko ilẹ̀ ayé tí ń sọ̀rọ̀ bí dragoni ní òfin ọjọ́ Àìkú tí ń bọ̀ láìpẹ́.

Ní ìgbà òfin Ọjọ́ Ìsinmi, ọgbẹ́ ikú ti ìjọba papacy yóò di mímú láradá, a sì tún jí orí kẹ́jọ ti Ìfihàn orí kẹtàlá-dín-lógún, èyí tí í ṣe ti àwọn orí méje, dìde. Àwọn Alien and Sedition Acts ti ọdún 1798 ń ṣojú ẹranko ayé tí ń sọ̀rọ̀ bí dragoni, nígbà tí kì í ṣe pé ó ń fi agbára mú ìjọsìn oòrùn nìkan ṣẹ, ṣùgbọ́n lẹ́yìn náà ó tún ń fi agbára mú gbogbo ayé láti gba àṣẹ ẹranko inú òkun ti Ìfihàn orí kẹtàlá gẹ́gẹ́ bí orí kẹ́jọ tí í ṣe ti àwọn orí méje. Nítorí náà, nínú ọ̀kọ̀ọ̀kan àwọn àkókò mẹ́ta tí a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nínú àkókò ìmúrasílẹ̀ nípasẹ̀ 1776, 1789, àti 1798, àdììtú àsọtẹ́lẹ̀ ti “ẹ̀kẹ́jọ, ẹni tí í ṣe ti àwọn méje” ni a ṣàpẹẹrẹ ní ti àsọtẹ́lẹ̀.

Àwọn àmì ọ̀nà méjì àkọ́kọ́ (1776 àti 1789), tí wọ́n ń ṣe ìdánimọ̀ àlọ́-onítúmọ̀ náà, ń tọ́ka sí àlọ́-òwe tí a ń mú ṣẹ nínú ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ ti ẹranko ilẹ̀ ayé, àti àmì ọ̀nà kẹta ń ṣe ìdánimọ̀ àlọ́-onítúmọ̀ tí a ń mú ṣẹ fún agbára póòpù.

A ó tẹ̀síwájú nínú ìkẹ́kọ̀ọ́ yìí nínú àpilẹ̀kọ tí ó kàn.

> “‘Wíwí fún àwọn tí ń gbé lórí ilẹ̀ ayé, pé kí wọ́n ṣe ère kan fún ẹranko náà.’ Níhìn-ín ni a ti ṣàfihàn ní kedere irú ìjọba kan nínú èyí tí agbára ìṣètò òfin wà lọ́wọ́ àwọn ènìyàn, èyí tí ó jẹ́ ẹ̀rí tí ó lágbára gidigidi jùlọ pé Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà ni orílẹ̀-èdè tí a tọ́ka sí nínú àsọtẹ́lẹ̀ náà.

> “Ṣùgbọ́n kí ni ‘èré sí ẹranko náà’? báwo ni a ó sì ṣe dá a? Ẹranko oníwo méjì ni ó dá èrè náà, ó sì jẹ́ èrè sí ẹranko náà. A tún ń pè é ní ère ẹranko náà. Nígbà náà, kí a lè mọ irú tí ère náà rí àti bí a ó ṣe dá a, a gbọ́dọ̀ kẹ́kọ̀ọ́ àwọn àbùdá ẹranko náà fúnra rẹ̀—ìjọ-àgbàápáápà.

> “Nígbà tí ìjọ ìbẹ̀rẹ̀ ti bàjẹ́ nípa yíyapa kúrò nínú ìrọ̀rùn ìhìnrere àti nípa gbigba àwọn ààtò àti àṣà àwọn aláìmọ̀ sí, ó pàdánù Ẹ̀mí àti agbára Ọlọ́run; àti láti lè ṣàkóso lórí ẹ̀rí ọkàn àwọn ènìyàn, ó wá ọ̀wọ́ ìtìlẹ́yìn agbára ayé. Àbájáde rẹ̀ ni ipò póòpù, ìjọ kan tí ó ṣàkóso agbára ìjọba, tí ó sì lò ó láti mú àwọn ète tirẹ̀ ṣẹ, pàápàá jùlọ fún ìjìyà ‘ẹ̀kọ́-ìṣìn asán.’ Kí Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà lè dá àwòrán ẹranko náà sílẹ̀, agbára ẹ̀sìn gbọ́dọ̀ ṣàkóso ìjọba aráàlú bẹ́ẹ̀ gẹ́gẹ́ tí a ó fi tún máa lo àṣẹ ìpínlẹ̀ nípasẹ̀ ìjọ láti mú àwọn ète tirẹ̀ ṣẹ.”

> “Nígbàkígbà tí ìjọ bá ti ní agbára ayé, ó ti lò ó láti fi jẹ àwọn tí wọ́n yàtọ̀ sí ẹ̀kọ́ rẹ̀ níyà. Àwọn ìjọ Pùrótẹ́sítáǹtì tí wọ́n ti tọ̀ lẹ́yìn ìṣísẹ̀ Róòmù nípa dídá àjọṣepọ̀ pẹ̀lú àwọn agbára ayé ti fihàn ìfẹ́ kan náà láti dín òmìnira ẹ̀rí ọkàn kù. Àpẹẹrẹ èyí ni a rí nínú inúnibíni pípẹ́ tí Ìjọ Gẹ̀ẹ́sì ṣe sí àwọn alátakò. Ní ọ̀rúndún kẹrìndínlógún àti kẹtadínlógún, ẹgbẹ̀rún-ún àwọn òjíṣẹ́ aláìfaramọ́ ni a fi agbára mú láti sá kúrò ní àwọn ìjọ wọn, àti pé ọ̀pọ̀, nínú àwọn olùṣọ́-àgùntàn àti àwọn ènìyàn, ni a fi fáìnì, ẹ̀wọ̀n, ìyà, àti ikú-márítì níyà.”

> “Ìpadàsẹ́yìn ni ó mú kí ìjọ àkọ́kọ́ wá ìrànlọ́wọ́ lọ́dọ̀ ìjọba aláṣẹ, èyí sì pèsè ọ̀nà fún ìdàgbàsókè ẹ̀ṣẹ́ pòòpù—ẹranko náà. Pọ́ọ̀lù wí pé: ‘Ìyapa yóò wá, … a ó sì fi ọkùnrin ẹ̀ṣẹ̀ náà hàn.’ 2 Tẹsalóníkà 2:3. Nítorí náà, ìpadàsẹ́yìn nínú ìjọ yóò pèsè ọ̀nà fún àwòrán ẹranko náà.”

> “Bíbélì sọ ní gbangba pé kí ìbọ̀ wá Olúwa tó dé, ipò ìrẹ̀wẹ̀sì nínú ẹ̀sìn yóò wà, tó jọ èyí tí ó wà ní àwọn ọ̀rúndún àkọ́kọ́. ‘Ṣùgbọ́n mọ èyí, pé ní ọjọ́ ìkẹyìn àkókò líle yóò dé. Nítorí àwọn ènìyàn yóò jẹ́ afẹ́fẹ́ ara wọn, olùfẹ́ owó, agbéraga, oníṣògo, aṣọ̀rọ̀-òdì, aláìgbọ́ràn sí òbí, aláìdupẹ́, aláìmọ́, aláìní ìfẹ́ àdáni, aláìfẹ́ àlàáfíà, olùfisùn èké, aláìkóra-ẹni-níjàánu, oníkà, aláìfẹ́ ohun rere, ọlọ̀tẹ̀, aláìronú, agbéraga lọ́kàn, olùfẹ́ ayọ̀ ju olùfẹ́ Ọlọ́run lọ; tí wọ́n ní àwọ̀ ẹ̀sìn, ṣùgbọ́n tí wọ́n sẹ́ agbára rẹ̀.’ 2 Timotiu 3:1–5. ‘Nísinsin yìí Ẹ̀mí sì ń sọ ní gbangba, pé ní àkókò ìkẹyìn àwọn kan yóò kúrò nínú ìgbàgbọ́, wọ́n á máa fetí sí àwọn ẹ̀mí amúnisìn, àti àwọn ẹ̀kọ́ àwọn ẹ̀mí èṣù.’ 1 Timotiu 4:1. Satani yóò ṣiṣẹ́ ‘pẹ̀lú gbogbo agbára àti àwọn àmì àti iṣẹ́ ìyanu èké, àti pẹ̀lú gbogbo ìtanjẹ àìṣòdodo.’ Àti gbogbo àwọn tí ‘kò gba ìfẹ́ òtítọ́ láti lè gbà wọ́n là,’ a ó fi wọ́n sílẹ̀ láti gba ‘ìtanjẹ agbára, kí wọ́n lè gba irọ́ gbọ́.’ 2 Tẹsalonika 2:9–11. Nígbà tí a bá ti dé ipò àìwà-bí-Ọlọ́run yìí, àwọn àbájáde kan náà yóò tẹ̀lé gẹ́gẹ́ bí ó ti rí ní àwọn ọ̀rúndún àkọ́kọ́.” The Great Controversy, 443, 444.

Back to Articles