Article

# Ìtàn Ìkọ̀kọ̀ ti Ẹsẹ̀ Kẹ́rìnlélógójì — Nọ́mbà Méje

Mọ́kànlá àti Méjìlélógún

Author

Jeff Pippenger

Published

April 4, 2026

Formats

PDF
Word
Song MP3

Dáníẹ́lì orí kẹ́tàlá ẹsẹ̀ kẹrìndínlógún àti ẹsẹ̀ kejìlélógún méjèèjì bá òfin ọjọ́ Àìkú tí ń bọ̀ láìpẹ́ mu. Ìmúṣẹ ẹsẹ̀ kẹwàá ní ọdún 1989 yọrí sí Ogun Yukiréníà ní ọdún 2014, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣojú rẹ̀ nípasẹ̀ ìmúṣẹ ogun Ráfíà ti ẹsẹ̀ kọkànlá ní ọdún 217 ṣáájú Kristi. Ẹsẹ̀ kọkànlá títí dé ẹsẹ̀ kẹrìndínlógún tún jẹ́ ẹsẹ̀ kọkànlá títí dé ẹsẹ̀ kejìlélógún; nítorí náà, ìtàn ìkọ̀kọ̀ ti ẹsẹ̀ ogójì, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣojú rẹ̀ nínú ẹsẹ̀ kọkànlá sí kẹrìndínlógún, ni a tún ṣojú gẹ́gẹ́ bí ìtàn ẹsẹ̀ kọkànlá títí dé kejìlélógún. Ẹsẹ̀ kọkànlá sí kejìlélógún ni ó ń ṣojú ìtàn ìkọ̀kọ̀ ti ẹsẹ̀ ogójì.

## Orí Kọkànlá sí Ogún-dín-lógún

Ìtàn ìkọ̀kọ̀ yẹn ni a tún ṣàfihàn nínú orí kẹ́wàá-dín-lọ́gbọ̀n títí dé orí kejìlélógún ti Genesisi, Mátíù, Ìṣípayá àti The Desire of Ages. Àwọn ẹlẹ́rìí mẹ́rin wọ̀nyí ti àwọn orí “kẹ́wàá-dín-lọ́gbọ̀n títí dé kejìlélógún” bá ìtàn ìkọ̀kọ̀ náà mu, nítorí ìtàn ìkọ̀kọ̀ náà ni ẹsẹ̀ kẹ́wàá-dín-lọ́gbọ̀n títí dé kejìlélógún nínú Dáníẹ́lì mọ́kànlá. Àárín àwọn ẹlẹ́rìí mẹ́rin náà máa ń fi àmì májẹ̀mú hàn nígbà gbogbo, tí ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú májẹ̀mú ikú tí Nimrodu dúró fún nínú orí kẹ́wàá-dín-lọ́gbọ̀n ti Genesisi, tí ó sì parí pẹ̀lú àgbèrè Romu nínú orí kẹtàdínlógún ti Ìṣípayá.

## Mẹ́tàlá-dín-lógún

Yàtọ̀ sí Mátíù, àwọn ẹlẹ́rìí mẹ́rin náà sọ ìpínrín àkókò tí wọ́n ń ṣàfihàn di orí kẹtadínlógún. Nọ́mbà kẹtadínlógún náà pẹ̀lú ni a tún rí ní ìgbà mẹ́ta nínú àwọn àsọtẹ́lẹ̀ mẹ́ta ọdún igba-mejì ọgọ́rùn-ún àti àádọ́ta tí ó bẹ̀rẹ̀ ní 457 ṣáájú Sànmánì Kristi, 64 àti 1776. Méjì nínú àwọn ìlà wọ̀nyí, (èyí àkọ́kọ́ àti èyí ìkẹyìn) ń tọ́ka sí àárín ọ̀nà kan nígbà tí ìlà àkọ́kọ́ ti 457 ṣáájú Sànmánì Kristi parí ní 207 ṣáájú Sànmánì Kristi, tí ìlà ìkẹyìn ti 1776 sì parí ní 2026. 207 ṣáájú Sànmánì Kristi wà láàrín àwọn ogun Raphia àti Panium, 2026 sì ni àárín àsìkò ipò ààrẹ ìkẹyìn ti Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà.

Nínú àwọn ìlà ọdún mẹ́ta ti ọgọ́rùn-ún ọdún méjìdínlọ́gọ́rin [250], Ptolemy jẹ ọba fún ọdún mẹ́tàlá-dín-lọ́gbọ̀n [17]. Ó jẹ́ ọdún mẹ́tàlá-dín-lọ́gbọ̀n láàárín 313 àti 330 nínú ìlà Nero, bẹ́ẹ̀ sì ni ọdún mẹ́tàlá-dín-lọ́gbọ̀n wà láàárín ogun Raphia ní 217 ṣáájú Sànmánì Kristi àti ogun Panium ní 200 ṣáájú Sànmánì Kristi. Mẹ́ta nínú àwọn ẹlẹ́rìí mẹ́rin ti orí kẹ́wàá-dín-lọ́gbọ̀n títí dé kejìlélógún samisi àárín gangan wọn gẹ́gẹ́ bí orí kẹ́tàlá-dín-lọ́gbọ̀n. Nítorí náà, ìtàn tí a fi pamọ́ ti ẹsẹ̀ ogójì ni a ṣojú rẹ̀ nínú ẹsẹ̀ kọkànlá títí dé méjìlélógún ti orí kan náà, àti àwọn ẹlẹ́rìí mẹ́rin ti orí kọkànlá títí dé méjìlélógún bá àwọn ẹsẹ̀ wọ̀nyẹn gan-an mu. Ìmúṣẹ àsọtẹ́lẹ̀ ọdún 250 kọ̀ọ̀kan nínú mẹ́tẹ̀ẹ̀ta náà bá ìtàn kan náà mu. A tẹnumọ́ àárín gẹ́gẹ́ bí àmì ọ̀nà, a sì ṣe ìdánimọ̀ rẹ̀ ní pàtàkì gẹ́gẹ́ bí ààmì májẹ̀mú àti èdìdì àwọn ènìyàn Ọlọ́run.

## Dáníẹ́lì Méjìlá

Àwọn ẹsẹ̀ keje, kọkànlá àti kejìlá nínú Daniẹli orí kejìlá fi àkókò ìkẹyìn ti ìdìmọ́ ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì ẹgbẹ̀rún hàn. Ẹsẹ̀ keje tọ́ka sí December 31, 2023, ẹsẹ̀ kejìlá sì tọ́ka sí July 18, 2020. Ìtúká tí ó wà nínú ẹsẹ̀ keje tí ó parí ní December 31, 2023, tí ó sì ti bẹ̀rẹ̀ ní July 18, 2020, ni a ṣàpẹẹrẹ nínú alpha àti omega àwọn ẹsẹ̀ mẹ́ta ti àkókò àsọtẹ́lẹ̀ tí ó wà nínú Daniẹli orí kejìlá. Ẹsẹ̀ àárín ti ọdún 1,290 fi ìtàn láti 1989 títí dé òfin Sunday tí ń bọ̀ láìpẹ́ hàn gẹ́gẹ́ bí 30, lẹ́yìn náà 1,260 dé ìpipade àkókò ìdánwò ènìyàn. Ọgbọ̀n ọdún tí ń ṣojú ọjọ́-ori iṣẹ́ àlùfáà ti ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì ẹgbẹ̀rún, àti 1260 ọdún tí ń ṣe àfihàn oṣù méjìlélógójì àpẹẹrẹ ti Ìfihàn orí kẹtàlá.

Àsọtẹ́lẹ̀ méjì ti ọgbọ̀n (30) tí ẹgbẹ̀rún kan, ọ̀ọ́dúnrún méjì àti ọgọ́ta ọdún (1260 years) tẹ̀ lé, jẹ́ àmì àsọtẹ́lẹ̀ májẹ̀mú méjì ti Ábúráhámù àti ti Pọ́ọ̀lù ti ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀rin (400) àti irinwó àtàdọ́gbọ̀n (430) ọdún. Àárín àwọn ẹsẹ mẹ́ta ti àkókò nínú Dáníẹ́lì méjìlá dúró fún ìṣọ̀tẹ̀ lẹ́tà kẹtàlá, nígbà kan náà sì ń tẹnumọ́ májẹ̀mú àti ìdìdì àwọn ẹgbẹ̀rún kan, ọ̀ọ́dúnrún mẹ́rìnlá-dín-lọ́gọ́rin (144,000). Àwọn ẹsẹ mẹ́ta náà pẹ̀lú bá ìtàn ìkọ̀kọ̀ mu, wọ́n sì fi ẹlẹ́rìí mìíràn kún un nípa ìtẹnumọ́ pé àárín jẹ́ àmì májẹ̀mú.

## Òrísun-ọdún àti Ìgbà Ìwọ̀n-ọdún

Pẹ̀lú gbogbo àwọn ìlà wọ̀nyí, a gbọ́dọ̀ fi àwọn ẹlẹ́rìí mẹ́ta ti àwọn àjọ̀dún orísun omi àti ti ìgbà ìrẹ́wẹ̀sì tí ó wà nínú Lefitiku ogúnlélógún kún un, tí a sì ṣètò wọn ní ìbámu tí a sì darapọ̀ mọ́ àkókò Pẹntikosti nínú ìtàn àgbélébùú. Níbẹ̀, orí náà ni ogúnlélógún, èyí tí ó jẹ́ àmì iṣẹ́ ètùtù Kristi. Orí náà ní ẹsẹ̀ mẹ́rìnlélógójì, tí ní ìtumọ̀ àpẹẹrẹ dúró fún October 22, 1844. October 22 dúró fún ọjọ́ méjìlélógún nínú oṣù October, tí ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ọjọ́ kìn-ín-ní, tí ó sì parí ní ọjọ́ kejìlélógún, báyìí ni ó ṣe ń rú ẹ̀rí ìfọwọ́sí ti alífábẹ́ẹ̀tì Hébérù. Níwọ̀n bí October ti jẹ́ oṣù kẹwàá, nígbà tí a bá sọ ọ́ di ìlọ́po pẹ̀lú ọjọ́ kejìlélógún, ó di 220.

Nínú kálẹ́ńdà Hébérù, ọjọ́ kẹwàá oṣù keje ni Ọjọ́ Ètùtù-Èṣẹ̀, àti méje lọ́nà mẹ́wàá jẹ́ àádọ́rin, àmì àkókò àdánwò. Ẹgbẹ̀rún méjì àti ọ̀ọ́dúnrún ọdún parí ní ọdún 1844 nígbà tí áńgẹ́lì kẹta dé, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nínú àṣẹ kẹta tí ó bẹ̀rẹ̀ àkókò náà. Ọ̀sẹ̀ àádọ́rin ni a yàn gẹ́gẹ́ bí àkókò àdánwò tí a pín fún Ísírẹ́lì àtijọ́ gidi ní ìbẹ̀rẹ̀ ọjọ́ 2,300 náà, àti ní òpin ọjọ́ wọ̀nyẹn, àkókò àdánwò fún Ísírẹ́lì ti ẹ̀mí òde-òní ni a ṣàfihàn rẹ̀ nípasẹ̀ ọjọ́ kẹwàá oṣù keje, èyí tí ó dọ́gba pẹ̀lú àádọ́rin. Ọjọ́ 22 Oṣù Kẹwàá, 1844, jẹ́ àpẹẹrẹ òfin Ọjọ́ Àìkú tí ń bọ̀ láìpẹ́, níbẹ̀ ni àádọ́rin ọdún àkókò àdánwò àpẹẹrẹ náà sì ti parí fún Àdíféntísì Ọjọ́ Keje, gẹ́gẹ́ bí ó ti rí fún àwọn Júù nígbà tí wọ́n sọ Stífénì ní òkúta.

1844 dúró fún àkókò kan nígbà tí àwọn áńgẹ́lì méjì dé, èkejì ní ìgbà ìrẹ̀wẹ̀sì àkọ́kọ́ àti ẹ̀kẹta ní ìgbà ìrẹ̀wẹ̀sì ńlá. “44” dúró fún ìhìnrere onípò-méjì gẹ́gẹ́ bí ẹsẹ̀ kẹrìnlélógójì Dáníẹ́lì mọ́kànlá ti ṣàfihàn rẹ̀ nínú ìròyìn láti ìlà-oòrùn àti àríwá. Lefitiku mẹ́tàlélógún ní ẹsẹ̀ mẹ́rìnlélógójì tí ó pín àwọn àjọ̀dún mímọ́ sí ìgbà orísun omi àti ìgbà ìwọ̀n. Àwọn ẹsẹ̀ mẹ́rìnlélógójì wọ̀nyí dúró fún ìhìnrere onípò-méjì. Àwọn àkókò méjèèjì ni a ṣojú wọn pẹ̀lú ẹsẹ̀ méjìlélógún fún ọ̀kọ̀ọ̀kan, nítorí náà, àwọn àjọ̀dún orísun omi àti ìwọ̀n méjèèjì dúró fún àwọn lẹ́tà méjìlélógún ti káàlẹ́ńdà Hébérù. Nígbà tí a bá mú àwọn ẹlẹ́rìí méjì wọ̀nyí ti ẹsẹ̀ méjìlélógún papọ̀ pẹ̀lú àkókò Pẹ́ńtíkọ́sì, wọ́n máa ń mú ìlànà ìgbésẹ̀ mẹ́ta jáde.

Ìgbésẹ̀ àkọ́kọ́ jẹ́ àmì ọ̀nà kan tí ó ní apá mẹ́ta, lẹ́yìn èyí sì ni ọjọ́ márùn-ún tẹ̀lé e, gẹ́gẹ́ bí ti ìkẹyìn nínú àwọn àmì ọ̀nà mẹ́ta náà. Àmì ọ̀nà àárín ni ọjọ́ ọgbọ̀n ìtọ́nisọ́nà ojúkojú láti ọ̀dọ̀ Kírísítì pẹ̀lú àwọn tí a ń fi òróró yàn gẹ́gẹ́ bí àlùfáà fún iṣẹ́ nínú ìjọ ológo. Lefitiku ogún-mẹ́ta bá ìtàn ìkọ̀kọ̀ ti ẹsẹ̀ ogójì mu.

## Àárín-àárín

Àárín ìlà láti orí kejìlá [11] sí orí kejìlélógún [22] nínú Genesisi ni orí kẹtadínlógún [17], níbi tí a ti fi ìgbésẹ̀ kejì nínú májẹ̀mú Abrahamu tó ní ìgbésẹ̀ mẹ́ta múlẹ̀, pẹ̀lú àmì ìkọlà. Àárín gbùngbùn gbogbo àwọn ẹsẹ̀ tí ó wà láti orí kọkànlá [11] títí dé kejìlélógún [22] ni Genesisi 17:22:

> Ṣùgbọ́n májẹ̀mú mi ni èmi yóò fi múlẹ̀ pẹ̀lú Ísáákì, ẹni tí Sárà yóò bí fún ọ ní àkókò tí a yàn yìí ní ọdún tí ń bọ̀. Ó sì parí ọ̀rọ̀ rẹ̀ pẹ̀lú rẹ̀, Ọlọ́run sì gòkè lọ kúrò lọ́dọ̀ Ábúráhámù. Jẹ́nẹ́sísì 17:22.

Ọlọ́run bẹ̀rẹ̀ sí í bá Ábúráhámù sọ̀rọ̀ ní ẹsẹ̀ kìíní, ó sì parí ìjíròrò Rẹ̀ ní ẹsẹ̀ kejìlélógún; nítorí náà, gbogbo ìjíròrò májẹ̀mú ìkọlà náà ni a fi sínú àyíká àsọtẹ́lẹ̀ ti àwọn lẹ́tà méjìlélógún ti álífábẹ́ẹ̀tì Hébérù, nígbà tí kókó àwọn ẹsẹ̀ méjìlélógún náà jẹ́ ààtò ìkọlà, tí a ní láti mú ṣẹ lójú ọjọ́ kẹjọ. Àárín tàbí ààrin gbùngbùn ìpínrọ̀ Jẹ́nẹ́sísì náà ni ìbáṣepọ̀ májẹ̀mú Ọlọ́run pẹ̀lú ẹgbẹ̀rún kan mẹ́rìndínlógójì, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nínú májẹ̀mú ìkọlà Ábúráhámù. Àárín ìlà àwọn orí Jẹ́nẹ́sísì láti orí kọkànlá títí dé orí kejìlélógún ni orí kẹtàdínlógún, àti àárín pípéye ti orí náà ni ẹsẹ̀ kejìlélógún, níbi tí Ọlọ́run ti dá ìjíròrò Rẹ̀ nípa májẹ̀mú náà dúró pẹ̀lú Ábúráhámù, báyìí ni a sì fi àárín náà sí inú àyíká álífábẹ́ẹ̀tì Hébérù tí ó ní lẹ́tà méjìlélógún. Àárín àwọn ẹsẹ̀ méjìlélógún wọ̀nyẹn sì ni, láìsí àní-àní, ẹsẹ̀ kọkànlá.

> Ẹ ó sì kọ́ ilé-ìkọ̀kọ̀ yín ní ilà; yóò sì jẹ́ àmì májẹ̀mú láàárín èmi àti yín. Gẹ́nẹ́sísì 17:11.

Àwọn àárín ojú-ìwé mẹ́rin ti orí kọkànlá títí dé méjìlélógún nínú Bíbélì ní ẹsẹ̀ mẹ́ta láti parí èrò inú àárín náà.

> Èyí ni májẹ̀mú mi, èyí tí ẹ ó pa mọ́, láàárín èmi àti yín àti irú-ọmọ rẹ lẹ́yìn rẹ; gbogbo ọmọkùnrin láàárín yín ni kí a kọ ọ́ ní ilà. Ẹ ó sì kọ ẹran àkọ́ ilà yín; yóò sì jẹ́ àmì májẹ̀mú láàárín èmi àti yín. Ẹni tí ó bá jẹ́ ọmọ ọjọ́ mẹ́jọ ni kí a kọ ní ilà láàárín yín, gbogbo ọmọkùnrin ní ìran yín, ẹni tí a bí sínú ilé, tàbí ẹni tí a fi owó rà lọ́wọ́ àjèjì kan, ẹni tí kì í ṣe ti irú-ọmọ rẹ. Jẹ́nẹ́sísì 17:10–12.

Àmì jẹ́ àmì ìfihàn, èyí tí ń ṣojú fún àsíá. Ìpínrọ̀ náà jẹ́ nípa àwọn aláàsíá, tí wọ́n jẹ́ ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélógójì lé lórí ẹgbẹ̀rún kan [ọ̀kẹ́ márùn-ún-dín-lọ́gbọ̀n àti ẹgbẹ̀rún mẹ́sàn-án-dín-lọ́gbọ̀n]. A ní kí a kọ ọmọkùnrin náà ní ilà ní ọjọ́ kẹjọ ìbí rẹ̀, gẹ́gẹ́ bí májẹ̀mú Noa ti jẹ́ pẹ̀lú ẹ̀mí mẹ́jọ nínú ọkọ̀, nípa bẹ́ẹ̀ lílo nọ́mbà mẹ́jọ láti so májẹ̀mú ti Noa pọ̀ mọ́ májẹ̀mú Abrahamu. Wọ́n gbọdọ̀ jẹ́ ti Filadelfia, nítorí a ó kọ wọ́n ní ilà, èyí tí Paulu fi mọ̀ ọ́ gẹ́gẹ́ bí ààmì ìkànnìmọ́ agbelebu ti ara. Nígbà tí a bá kan ara mọ́ agbelebu, Ọlọ́run-ìwà Kristi wà nínú, àti àpapọ̀ yẹn ni àsíá; nítorí gẹ́gẹ́ bí Sister White ti sọ pé, “Nígbà tí ìwà Kristi bá tún hàn ní pípé nínú àwọn ọmọ Rẹ̀, Òun yóò padà wá fún wọn.”

> “Ìwà ẹ̀dá ènìyàn ti bàjẹ́ pátápátá, a sì dá a lẹ́bi ní òdodo níwájú Ọlọ́run mímọ́. Ṣùgbọ́n a ti pèsè ọ̀nà fún ẹlẹ́ṣẹ̀ tí ó ronúpìwàdà, kí ó lè, nípasẹ̀ ìgbàgbọ́ nínú ètùtù ìràpadà ti Ọmọ bíbí kanṣoṣo ti Ọlọ́run, gba ìdáríjì ẹ̀ṣẹ̀, rí ìdáláre, gba ìtẹ́wọ́gbà gẹ́gẹ́ bí ọmọ sínú ẹbí ọ̀run, kí ó sì di ajogún ìjọba Ọlọ́run. Ìyípadà ìwà ni a ń ṣiṣẹ́ jáde nípasẹ̀ iṣẹ́ Ẹ̀mí Mímọ́, ẹni tí ń ṣiṣẹ́ lórí ènìyàn, tí ó sì ń gbin ìwà-ẹ̀dá tuntun sínú rẹ̀, gẹ́gẹ́ bí ìfẹ́-ọkàn rẹ̀ àti ìtẹ́wọ́gbà rẹ̀ kí a ṣe é. A tún àwòrán Ọlọ́run ṣe nínú ọkàn, a sì ń fún un lókun, a sì ń sọ ọ́ di tuntun nípasẹ̀ oore-ọ̀fẹ́ lójoojúmọ́, a sì ń mú un lè túbọ̀ fi hàn sí i ní pípé sí i àti sí i iwa Kristi nínú òdodo àti ìwà mímọ́ tòótọ́.”

> “Epo tí àwọn tí a ṣàpẹẹrẹ wọn gẹ́gẹ́ bí àwọn wúńdíá aṣiwèrè nílò gidigidi kì í ṣe ohun kan láti fi síta lójú ara. Wọ́n nílò láti mú òtítọ́ wọ inú ibi mímọ́ ọkàn, kí ó lè wẹ̀ wọ́n mọ́, kí ó sọ wọ́n di mímọ́ sí i, kí ó sì yà wọ́n sọ́tọ̀ fún ìwà mímọ́. Kì í ṣe ìmọ̀ ẹ̀kọ́ lásán ni wọ́n nílò; ṣùgbọ́n àwọn ẹ̀kọ́ mímọ́ ti Bíbélì ni, tí kì í ṣe àwọn ẹ̀kọ́ àìdájú, tí kò ní ìṣọ̀kan, bí kò ṣe àwọn òtítọ́ alààyè, tí ó kan àwọn ìfẹ́kúfẹ̀ẹ́ ayérayé tí ó dojú kọ Kristi gẹ́gẹ́ bí àárín wọn. Nínú rẹ̀ ni ètò pípé ti òtítọ́ àtọ̀runwá wà. Ìgbàlà ọkàn, nípasẹ̀ ìgbàgbọ́ nínú Kristi, ni ìpìlẹ̀ àti ọ̀pá ìdúróṣinṣin òtítọ́. Àwọn tí wọ́n ń lo ìgbàgbọ́ tòótọ́ nínú Kristi ń fi hàn nípasẹ̀ ìwà mímọ́, nípasẹ̀ ìgbọràn sí òfin Ọlọ́run. Wọ́n mọ̀ pé òtítọ́ bí ó ti wà nínú Jesu ń dé ọ̀run, ó sì yí ayérayé ká. Wọ́n yé e pé ìwà Kristẹni gbọ́dọ̀ ṣàfihàn ìwà Kristi, kí ó sì kún fún oore-ọ̀fẹ́ àti òtítọ́. Fún wọn ni a ń pín epo oore-ọ̀fẹ́, èyí tí ń pa ìmọ́lẹ̀ tí kì í kú run mọ́. Ẹ̀mí Mímọ́ nínú ọkàn onígbàgbọ́ ń sọ ọ́ di pípé nínú Kristi. Kì í ṣe ẹ̀rí gidi tí a ti pinnu pé ọkùnrin tàbí obìnrin kan jẹ́ Kristẹni nítorí pé ó ń fi ìmọ̀lára jíjinlẹ̀ hàn nígbà tí ó wà lábẹ́ àwọn ipò tí ń ru ìmọ̀lára sókè. Ẹni tí ó dàbí Kristi ní èròjà jíjinlẹ̀, tí ó ní ìpinnu, tí ó sì ní ìfaradà nínú ọkàn rẹ̀, síbẹ̀ ó ní ìmọ̀lára àìlera tirẹ̀, a kì í sì í tàn án jẹ tàbí darí rẹ̀ ṣìnà nípasẹ̀ Èṣù kí a sì mú un gbẹ́kẹ̀ lé ara rẹ̀. Ó ní ìmọ̀ ọ̀rọ̀ Ọlọ́run, ó sì mọ̀ pé òun wà láìléwu nìkan bí ó bá fi ọwọ́ rẹ̀ sínú ọwọ́ Jesu Kristi, tí ó sì di í mú ṣinṣin.”

> “A ń fi ìwà hàn nípasẹ̀ ìṣòro ńlá. Nígbà tí ohùn àìlẹ́gàn náà kéde ní àárín òru pé, ‘Kíyèsí i, ọkọ ìyàwó ń bọ̀; ẹ jáde lọ pàdé rẹ̀,’ àwọn wúńdíá tí ń sùn jí láti inú oorun wọn, a sì rí i ẹni tí ó ti ṣe ìmúrasílẹ̀ fún ìṣẹ̀lẹ̀ náà. A mú ẹgbẹ́ méjèèjì láìròtẹ́lẹ̀, ṣùgbọ́n ọ̀kan ti pèsè sílẹ̀ fún àkókò pàjáwìrì náà, a sì rí èkejì pé kò ní ìmúrasílẹ̀. A ń fi ìwà hàn nípasẹ̀ ipò àti ayidayida. Àwọn pàjáwìrì máa ń mú òtítọ́ irin ìwà jáde. Àjálù kan tó ṣẹlẹ̀ lójijì tí a kò sì retí, ìṣòro ikú ẹni, tàbí ìpèníjà ńlá kan, àìsàn kan tí a kò retí tàbí ìrora ọkàn, ohun kan tí yóò mú ọkàn ènìyàn dojú kọ ikú, yóò mú ohun tòótọ́ tí ó wà ní inú ìwà náà hàn. A ó fi í hàn gbangba bóyá ìgbàgbọ́ gidi kan wà nínú àwọn ìlérí ọ̀rọ̀ Ọlọ́run tàbí kò sí. A ó fi í hàn gbangba bóyá oore-ọ̀fẹ́ ń gbé ọkàn náà ró, bóyá òróró wà nínú ìkòkò pẹ̀lú fìtílà.”

> “Àwọn àkókò ìdánwò ń dé bá gbogbo ènìyàn. Báwo ni a ṣe ń hùwà wa lábẹ́ ìdánwò àti ìfìdíhàn Ọlọ́run? Ṣé àwọn fìtílà wa máa ń kú? tàbí a ṣì ń pa wọ́n mọ́ ní jíjó? Ṣé a ti pèsè tán fún gbogbo pàjáwìrì nípa ìsopọ̀ wa pẹ̀lú Ẹni tí ó kún fún oore-ọ̀fẹ́ àti òtítọ́? Àwọn wúńdíá ọlọ́gbọ́n márùn-ún kò lè pín ìwà wọn fún àwọn wúńdíá aṣiwèrè márùn-ún. Ìwà gbọdọ̀ jẹ́ ohun tí àwa gẹ́gẹ́ bí ẹnìkọ̀ọ̀kan gbọ́dọ̀ dá sílẹ̀ fún ara wa. A kò lè fi í ránṣẹ́ sí ẹlòmíràn, àní bí ẹni tí ó ní í bá ṣetán láti ṣe ẹbọ náà. Ọ̀pọ̀ ohun ni a lè ṣe fún ara wa nígbà tí àánú ṣì ń dádúró. A lè ṣàfihàn ìwà Kristi. A lè fi ìkìlọ̀ olóòótọ́ fún àwọn tí wọ́n ṣìnà. A lè báni wí, a lè báni wí gidigidi, pẹ̀lú gbogbo sùúrù pípẹ́ àti ẹ̀kọ́, ní mímú àwọn ẹ̀kọ́ Ìwé Mímọ́ wá dé inú ọkàn. A lè fi àánú inú-ọkàn hàn. A lè gbàdúrà pẹ̀lú ara wa àti fún ara wa. Nípa gbígbé ìgbésí ayé pẹ̀lú ìṣọ́ra, nípa pípa ọ̀rọ̀ wa mọ́ ní mímọ́, a lè fi àpẹẹrẹ ohun tí Kristẹni yẹ kí ó jẹ́ hàn; ṣùgbọ́n kò sí ènìyàn tí ó lè fi àwòrán ìwà tirẹ̀ fún ẹlòmíràn. Jẹ́ kí a fi tọ́kantọ́kan ronú lórí òtítọ́ náà pé a ó gbà wá là, kì í ṣe gẹ́gẹ́ bí ẹgbẹ́gbẹ́, bí kò ṣe gẹ́gẹ́ bí ẹnìkọ̀ọ̀kan. A ó ṣe ìdájọ́ wa gẹ́gẹ́ bí ìwà tí a ti dá sílẹ̀. Ó léwu láti kọ̀ láti pèsè ọkàn fún ayérayé, àti láti fa á kù nínú ṣíṣe àlàáfíà wa pẹ̀lú Ọlọ́run títí di orí ibùsùn ikú. Nípasẹ̀ àwọn ìṣòwò ojoojúmọ́ ìgbésí ayé, nípasẹ̀ ẹ̀mí tí a ń fi hàn, ni a fi ń pinnu ìpín ayérayé wa. Ẹni tí ó jẹ́ olóòótọ́ nínú ohun tí ó kéré jù, olóòótọ́ ni pẹ̀lú nínú ohun púpọ̀. Bí a bá ti sọ Kristi di àpẹẹrẹ wa, bí a bá ti rìn, tí a sì ti ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ó ti fi àpẹẹrẹ fún wa nínú ìgbésí ayé tirẹ̀, a ó lè dojú kọ àwọn ìyàlẹ́nu pàtàkì tí yóò dé bá wa nínú ìrírí wa, kí a sì lè sọ láti inú ọkàn wa pé, ‘Kì í ṣe ìfẹ́ mi, bí kò ṣe tìrẹ, ni kí a ṣe.’”

> “Ní àkókò àdánwò ni, àkókò tí a wà yìí gan-an, ni a yẹ kí a fi ìbàlẹ̀ ọkàn ronú lórí àwọn ìpèníjà ìgbàlà, kí a sì máa gbé gẹ́gẹ́ bí àwọn àdéhùn tí a ti fi lélẹ̀ nínú ọ̀rọ̀ Ọlọ́run. A yẹ kí a kọ́ ara wa, kí a sì tọ́ ara wa dàgbà, wákàtí dé wákàtí àti ọjọ́ dé ọjọ́, nípasẹ̀ ìmúlò àkóso pẹ̀lẹ́pẹ̀lẹ́, láti ṣe gbogbo ojúṣe. A yẹ kí a mọ Ọlọ́run àti Jésù Kristi ẹni tí ó ti rán. Nínú gbogbo ìdánwò, ànfàní wa ni láti gbẹ́kẹ̀ lé ẹni tí ó ti sọ pé, ‘Jẹ́ kí ó di agbára mi mú, kí ó lè bá mi ṣe àlàáfíà; yóò sì bá mi ṣe àlàáfíà.’ Olúwa sọ pé ó túbọ̀ fẹ́ láti fi Ẹ̀mí Mímọ́ fún wa ju bí àwọn òbí ṣe fẹ́ fi búrẹ́dì fún àwọn ọmọ wọn lọ. Nítorí náà, ẹ jẹ́ kí a ní òróró oore-ọ̀fẹ́ nínú àwọn ìkòkò wa pẹ̀lú àwọn fìtílà wa, kí a má bàa rí wa láàárín àwọn tí a ṣàpẹẹrẹ wọn gẹ́gẹ́ bí àwọn wúńdíá aṣiwèrè, àwọn tí kò tíì múra sílẹ̀ láti jáde lọ pàdé ọkọ ìyàwó.” Review and Herald, September 17, 1895.

Àmì ti ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin [one hundred and forty-four thousand], àwọn tí a fi ilàkọsílẹ̀ Ábúráhámù àti ẹ̀mí mẹ́jọ tí ó wà lórí ọkọ̀ hàn gẹ́gẹ́ bí àpẹẹrẹ wọn, ni àwọn wúńdíá ọlọ́gbọ́n nínú òwe náà, tí wọ́n ń fi ìwà Kristi hàn ní pípé nínú ìṣòro tí ń bọ̀ láìpẹ́. Ó yẹ gidigidi pé Sister White parí àyọkà náà pẹ̀lú ìtọ́kasí sí Isaiah, nítorí pé ó jẹ́ àyọkà tí ó tọ́ka tààrà sí àkókò ìdìdìgbẹ́ àwọn ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin [one hundred and forty-four thousand].

> Ní ọjọ́ náà ni kí ẹ kọrin sí i pé, Ọgbà àjàrà wáìnì pupa. Èmi Olúwa ni ń ṣọ́ ọ; èmi yóò máa bomi rin í ní gbogbo ìgbà: kí ẹnikẹ́ni má bà á jẹ́, èmi yóò máa ṣọ́ ọ ní òru àti ní ọ̀sán. Ìbínú kò sí nínú mi: ta ni yóò gbé ẹ̀gún àti òṣùṣú dì mí ní ogun? èmi yóò gba àárín wọn kọjá, èmi yóò sì jó wọn pa pọ̀. Tàbí kí ó di agbára mi mú, kí ó lè ṣe àlàáfíà pẹ̀lú mi; yóò sì ṣe àlàáfíà pẹ̀lú mi. Òun yóò mú kí àwọn tí ó ti inú Jakọbu jáde gbé gbòǹgbò: Ísírẹ́lì yóò yọ̀, yóò sì hù, yóò sì fi èso kún ojú ayé. Ṣé ó ti lù ú bí ó ti lu àwọn tí ó lu ú bí? tàbí a ha pa á gẹ́gẹ́ bí pípa àwọn tí ó pa nípasẹ̀ rẹ̀? Níwọ̀n ìwọ̀n, nígbà tí ó bá ta jáde, ìwọ yóò bá a wíjọ: ó dá ẹ̀fúùfù líle rẹ̀ dúró ní ọjọ́ ẹ̀fúùfù ìlà-oòrùn. Nítorí èyí ni a ó fi wẹ ẹ̀ṣẹ̀ Jakọbu kúrò; èyí sì ni gbogbo èso ìyọkúrò ẹ̀ṣẹ̀ rẹ̀; nígbà tí ó bá sọ gbogbo òkúta pẹpẹ di bí òkúta ṣọ́ọ̀kì tí a fọ́ túútúú, àwọn igbó ère àti àwọn ère kì yóò dúró mọ́. Síbẹ̀, ìlú olódi ni yóò di ahoro, a ó sì fi ibùgbé sílẹ̀, a ó sì fi í sílẹ̀ bí aginjù: níbẹ̀ ni ọmọ màlúù yóò máa jẹun, níbẹ̀ ni yóò sì dùbúlẹ̀, yóò sì jẹ àwọn ẹ̀ka rẹ̀ run. Nígbà tí àwọn ẹ̀ka rẹ̀ bá gbẹ, a ó ké wọn kúrò: àwọn obìnrin yóò wá, wọn yóò sì sun wọn ní iná: nítorí pé ènìyàn aláìlóye ni wọ́n: nítorí náà, ẹni tí ó dá wọn kì yóò ṣàánú wọn, ẹni tí ó mọ̀ wọ́n nì kì yóò fi oore hàn wọ́n. Isaiah 27:2–11.

“ọjọ́ ẹ̀fúùfù ìlà-oòrùn,” nígbà tí a ń wẹ ẹ̀ṣẹ̀ Jékọ́bù kúrò, tí a sì ń kó irú ẹgbẹ́ kejì ti “àwọn ènìyàn aláìlóye” jọ láti sun wọn, ni àkókò ìdìmọ̀tì ìgbẹ̀yìn fún ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin [ọgọ́rùn-ún méjìlélógójì àti ẹgbẹ̀rún mẹ́rin]. Ní àkókò náà, ẹni tí ó bá fẹ́ bá Kristi ṣe àlàáfíà lè ṣe bẹ́ẹ̀, ṣùgbọ́n àwọn ìṣísẹ̀ ìkẹyìn ń lọ ní yíyára.

Àwọn àlùfáà ni kí wọ́n jẹ́ ọmọ ọdún ọgbọ̀n nígbà tí wọ́n bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ìránṣẹ́ wọn, àti pé ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélógójì [144,000] náà ni ìjọba àwọn àlùfáà Peteru, àwọn tí ń tún májẹ̀mú náà ṣe pẹ̀lú Ọlọ́run ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn.

> Ẹ̀yin náà pẹ̀lú, gẹ́gẹ́ bí àwọn òkúta alààyè, a ń kọ́ yín jọ sí ilé ẹ̀mí kan, iṣẹ́ àlùfáà mímọ́, láti máa rú àwọn ẹbọ ẹ̀mí sókè, tí ó ṣe ìtẹ́wọ́gbà lọ́dọ̀ Ọlọ́run nípasẹ̀ Jésù Kristi. 1 Peteru 1:5.

A pèsè àwọn àlùfáà sílẹ̀ láti ṣe iṣẹ́ ìsìn ní àkókò iṣẹ́ òróró ìyàsímímọ́ ọjọ́ mẹ́jọ; nítorí náà, nọ́ńbà mẹ́jọ jẹ́ àmì àpẹẹrẹ ti ẹgbẹ́ àlùfáà ẹni-à-mì tí ó wà nínú àpótí májẹ̀mú.

## Ọ̀pá Áárónì

Aṣojú alufaa tí a fi òróró yàn ti ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì ẹgbẹ̀rún ni a ṣojú fún nínú àpótí májẹ̀mú gẹ́gẹ́ bí ọ̀pá Áárónì tí yọ ìyọ̀. Nígbà tí ọ̀pá Áárónì yọ ìyọ̀, ó fi ìyàtọ̀ hàn láàárín Áárónì àti àwọn ọ̀pá mìíràn ti àwọn ẹ̀yà Ísírẹ́lì tí kò yọ ìyọ̀. Nínú Ìwé Mímọ́, òjò ni ó ń mú kí ewéko yọ ìyọ̀.

Gbogbo àwọn wòlíì ń sọ̀rọ̀ nípa àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, nítorí náà ọ̀pá àlùfáà ti Árónì ń ṣojú ìfóróyìn àwọn ẹgbẹ̀rún ọgọ́rùn-ún méjìlélógójì mẹ́rìnlélógójì náà nínú ipò kan tí ó bá ti Élíjà ní Kámẹ́lì àti ti àwọn Millerite ní 1844 mu. Ó ń tọ́ka sí àkókò náà nígbà tí ìyàtọ̀ kedere wà láàárín àwọn ìránṣẹ́ òtítọ́ àti èké ti òjò ìkẹyìn. Joẹli ni ó fi ìyàtọ̀ náà hàn nígbà tí ó tọ́ka sí “wáìnì tuntun” gẹ́gẹ́ bí ohun tí a ti gé kúrò lọ́wọ́ ẹgbẹ́ kan. Ẹgbẹ́ tí a gé wáìnì tuntun náà kúrò lẹ́nu wọn ni àwọn ọ̀mùtí Éfúràímù ti Isaiah. Wọ́n sì tún jẹ́ àwọn náà tí wọ́n fi ẹ̀sùn kàn àwọn ọmọ-ẹ̀yìn pé wọ́n ti mutí yó ní Pẹ́ńtíkọ́sì, àti pé wọ́n ni àwọn ọlọ̀tẹ̀ ti 1888, tí wọ́n tẹ̀ lé àwọn baba wọn, àwọn tí wọ́n jẹ́ ọlọ̀tẹ̀ ti 1863. Gbogbo àwọn ìlà àsọtẹ́lẹ̀ wọ̀nyí bá ara wọn mu pẹ̀lú ìlà náà tí Sister White sọ pé ó ṣẹlẹ̀ nígbà tí ayé bá mọ̀ pé Adventism ti mọ̀ nípa àwọn bọ́ọ̀lù iná Nashville fún nǹkan bí ọdún ọgọ́rùn-ún kan àti ọdún márùn-ún-dín-lọ́gbọ̀n, síbẹ̀ kò sọ ohunkóhun.

## 8, Ọgọ́rin àti 81

Nọ́mbà ọgbọ̀n àti nọ́mbà mẹ́jọ jẹ́ àmì àpẹẹrẹ iṣẹ́-àlùfáà ti ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélógójì-lẹ́ẹ̀dẹ́gbẹ̀ta náà, àwọn tí wọ́n jẹ́ àsíá àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, èyí tí ó ń ṣàpẹẹrẹ ìṣọ̀kan Ìwà-Ọlọ́run àti ẹ̀dá ènìyàn. Nọ́mbà mẹ́jọ jẹ́ ìdámẹ́wàá ti nọ́mbà ọgọ́rin, èyí tí í ṣe nọ́mbà àwọn àlùfáà akíkanjú ọgọ́rin tí wọ́n pẹ̀lú olórí àlùfáà dúró lòdì sí ọba Ussiah, ẹni tí ó gbìyànjú láti rú tùràrí ní ibi mímọ́. Ọgọ́rin-lé-ọ̀kan ń ṣàfihàn Ìwà-Ọlọ́run tí a so pọ̀ mọ́ ẹ̀dá ènìyàn nínú àyíká iṣẹ́-àlùfáà ìjọ ajagunmálù. Ìtàn ìṣọ̀tẹ̀ Ussiah so iṣẹ́-àlùfáà ọgọ́rin-lé-ọ̀kan náà mọ́ ìpẹ̀yà gan-an náà tí ó bá ìṣọ̀tẹ̀ Ptolemy mu ní kété lẹ́yìn ogun Raphia. Gbogbo àwọn wòlíì ń fi àwọn ọjọ́ ìkẹyìn hàn, nítorí náà iṣẹ́-àlùfáà ti Ìwà-Ọlọ́run tí a so pọ̀ mọ́ ẹ̀dá ènìyàn, èyí tí í ṣe iṣẹ́-àlùfáà ìjọ ajagunmálù tí ó ní àkópọ̀ àlùfáà ènìyàn ọgọ́rin àti Olórí Àlùfáà kan tí í ṣe Ọlọ́run, ni a fi hàn nínú ìtàn tí ó bẹ̀rẹ̀ ní ọdún 2014 nígbà tí Ogun Ukraine bẹ̀rẹ̀.

Orí kẹtàlá láàárín ìlà orí méjìlá ti Jẹ́nẹ́sísì ni orí kẹtàdínlógún. Ẹsẹ̀ àárín ìlà orí méjìlá náà ni ẹsẹ̀ kejìlélógún. Ẹsẹ̀ kejìlélógún fi òpin pàtó sí ìjíròrò kan láàárín Ọlọ́run àti Ábúráhámù tí ó bẹ̀rẹ̀ ní ẹsẹ̀ kìn-ín-ní, nípa bẹ́ẹ̀ fífi hàn pé ẹsẹ̀ kejìlélógún ni òpin ìlà àsọtẹ́lẹ̀ kan tí ó ru ààmì ìfọwọ́sowọ́pọ̀ àwọn lẹ́tà méjìlélógún ti álífábẹ́ẹ̀tì Hébérù. Ẹsẹ̀ àárín ìlà ẹsẹ̀ méjìlélógún náà ni ẹsẹ̀ kọkànlá, èyí sì, ní ẹ̀wẹ̀, jẹ́ àárín ẹsẹ̀ mẹ́ta tí ń tọ́ka sí àsíá àwọn ẹgbẹ̀rún ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì. Nítorí náà, ẹsẹ̀ kọkànlá ni àárín ẹsẹ̀ mẹ́ta ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀, àti pé ẹsẹ̀ kọkànlá gbé òtítọ́ àkọ́kọ́ kalẹ̀ kì í ṣe ti ẹsẹ̀ méjìlélógún nìkan, ṣùgbọ́n pẹ̀lú ti ẹsẹ̀ mẹ́ta tí ó wà nínú wọn, nípa bẹ́ẹ̀ fífi hàn pé ẹsẹ̀ kọkànlá àti kejìlélógún ni ìbẹ̀rẹ̀ àti òpin èrò àkọ́kọ́ náà. Báyìí, ẹsẹ̀ kọkànlá títí dé kejìlélógún nínú orí kẹtàdínlógún ni kókó pàtàkì àwọn orí kọkànlá títí dé kejìlélógún.

Àárín orí kẹ́wàá sí orí méjìlélógún nínú ìwé Mátíù ni orí kẹrìndínlógún wà.

> Nígbà náà ni ó pàṣẹ fún àwọn ọmọ-ẹ̀yìn rẹ̀ pé kí wọn má ṣe sọ fún ẹnikẹ́ni pé òun ni Jésù Kristi náà. Mátíù 16:20.

Gẹ́gẹ́ bí ó ti rí ní àárín Gẹ́nẹ́sísì, ẹsẹ̀ kẹ́ẹ̀ẹ́dógún àti ogún jẹ́ àmì òpin ìjíròrò kan pàtó tí ó bẹ̀rẹ̀ ní ẹsẹ̀ kẹtàlá nígbà tí Kristi àti àwọn ọmọ-ẹ̀yìn náà dé sí Kesaríà Filipi.

> Nígbà tí Jésù dé agbègbè Kesaréà Filipi, ó bi àwọn ọmọ-ẹ̀yìn rẹ̀ pé, “Ta ni àwọn ènìyàn ń wí pé èmi Ọmọ ènìyàn jẹ́?” Wọ́n sì wí pé, “Àwọn kan ń wí pé ìwọ ni Johanu Oníbatisí; àwọn mìíràn, Élíjà; àwọn mìíràn sì, Jeremáyà, tàbí ọ̀kan nínú àwọn wòlíì.” Ó wí fún wọn pé, “Ṣùgbọ́n èyin náà, ta ni ẹ̀yin ń wí pé èmi jẹ́?” Simoni Peteru sì dáhùn, ó ní, “Ìwọ ni Kristi, Ọmọ Ọlọ́run alààyè.” Jésù sì dáhùn, ó wí fún un pé, “Alábùkún ni ìwọ, Simoni Bàrjíónà: nítorí ẹran ara àti ẹ̀jẹ̀ kò fihàn èyí fún ọ, bí kò ṣe Baba mi tí ń bẹ ní ọ̀run. Èmi náà sì wí fún ọ pé, ìwọ ni Peteru, àti lórí àpáta yìí ni èmi yóò kọ ìjọ mi; àwọn ẹnu-ọ̀nà ọ̀run àpáàdì kì yóò borí rẹ̀. Èmi yóò sì fi àwọn kọ́kọ́rọ́ ìjọba ọ̀run fún ọ: ohunkóhun tí ìwọ bá dè ní ayé ni a ó dè ní ọ̀run: ohunkóhun tí ìwọ bá tú ní ayé ni a ó tú ní ọ̀run.” Nígbà náà ni ó pa láṣẹ fún àwọn ọmọ-ẹ̀yìn rẹ̀ pé kí wọ́n má sọ fún ẹnikẹ́ni pé òun ni Jésù Kristi. Matteu 16:13–20.

## Rafía àti Páníùmù

Kì í ṣe pé àpá àárín Matteu nìkan ni ó ṣojú ìjíròrò àti kókó-ọrọ kan tó yàtọ̀, ṣùgbọ́n gẹ́gẹ́ bí ààmì ìṣèlérí inú ẹ̀rí Jẹ́nẹ́sísì ṣe bá ogun Raphia mu, bẹ́ẹ̀ ni ìjíròrò Matteu náà ṣẹlẹ̀ ní Kesarea Filipi, èyí tí í ṣe Panium. Panium ti ẹsẹ̀ kẹ́ẹ̀ẹ́dógún nínú Daniẹli mọ́kànlá ni àárín ìlà orí méjìlá Matteu, àti Raphia ti ẹsẹ̀ kọkànlá nínú Daniẹli mọ́kànlá ni àárín ìlà orí méjìlá Jẹ́nẹ́sísì.

Ọdún 250 tí ó bẹ̀rẹ̀ ní 457 Ṣ.K. parí ní 207 Ṣ.K., ní àárín gbùngbùn láàárín Raphia ti ẹsẹ̀ kẹ́tàlá àti Panium ti ẹsẹ̀ kẹ́ẹ̀ẹ́dógún, níbi tí àmì ìkọlà Abrahamu àti ìjẹ́wọ́ Peteru nípa Mèsáyà ti pàdé. Nínú ìlà ìwé Mátíù, Peteru ń jẹ́rìí sí ìmúmọ̀ rẹ̀ nípa Kristi, Ọmọ Ọlọ́run nígbà ìrìbọmi Rẹ̀.

Símón túmọ̀ sí “ẹni tí ó gbọ́,” Barjona sì túmọ̀ sí “ọmọ àdàbà.” Símón jẹ́ ẹni tí ó gbọ́ ọ̀rọ̀ ìrìbọmi Kristi, nígbà tí Ẹ̀mí Mímọ́ sọ̀kalẹ̀ wá ní àwòrán àdàbà. Ìrìbọmi Kristi jẹ́ àpẹẹrẹ ọjọ́ kẹ́rìnlá Oṣù Kẹjọ 11, 1840, nígbà tí áńgẹ́lì alágbára ti Ìfihàn orí kẹwàá sọ̀kalẹ̀ wá. Áńgẹ́lì kan náà sọ̀kalẹ̀ wá ní 9/11. Pétérù dúró fún àwọn tí ó mọ 9/11 gẹ́gẹ́ bí ìránṣẹ́ ìdánwò ti ìran ẹgbẹ̀rún kan, irinwó mẹ́rìnlélọ́gọ́rin.

Peteru dúró fún àwọn tí ń lo ọ̀nà ìlànà ìlà lórí ìlà. Òun ni “ọmọ” àdàbà, nítorí náà gẹ́gẹ́ bí ọmọ ó ń ṣàfihàn ní ààmì ìran ìkẹyìn. Peteru jẹ́ àmì ìran ìkẹyìn, àti pẹ̀lú ìṣírò ààmì orúkọ rẹ̀, ó dúró fún ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin àti ẹgbẹ̀rún mẹ́rin [144,000]. Peteru dúró fún ìran ìkẹyìn tí ń gbọ́ ìránṣẹ́ agbára náà nígbà tí Kristi bá farahàn nínú ìlà àsọtẹ́lẹ̀. Peteru mọ ìránṣẹ́ tí ó ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú ìrìbọmi Kristi, nítorí náà Peteru lè dá Jesu mọ̀ gẹ́gẹ́ bí Ẹni tí a fi òróró yàn, èyí tí í ṣe Messiah nínú èdè Heberu àti Christ nínú èdè Giriki. Peteru dúró fún àwọn tí ó lóye pé áńgẹ́lì Ìfihàn mẹ́ẹ̀dógún tí ó sọ̀kalẹ̀ ní 9/11, ti sọ̀kalẹ̀ pẹ̀lú ní August 11, 1840. Peteru dúró fún àwọn tí ó lóye 9/11 gẹ́gẹ́ bí àmì ọ̀nà kan tí a fi ẹ̀rí ìlà méjì tàbí mẹ́ta nìkan múlẹ̀.

Ìjẹ́wọ́ Pétérù ni pé 9/11 ń fi dídé ègbé kẹta hàn, èyí tí í ṣe ìránṣẹ́ ìdánwò fún ìran ìkẹyìn. Níbi ìjẹ́wọ́ yẹn ni orúkọ ti yí padà. Ábúráhámù wà ní Ráfíà, Pétérù sì wà ní Pániúmù, díẹ̀ kí àgbélébùú tó dé. Láàárín Pániúmù àti àgbélébùú, Pétérù yóò lọ sí Òkè Ìyípadà. Ní Pániúmù ni a ti yí Símónì padà sí Pétérù nígbà tí ó ṣe ìjẹ́wọ́ rẹ̀ nípa ìránṣẹ́ ìdánwò fún ìran rẹ̀. Fún ẹgbẹ̀rún ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì náà, ìránṣẹ́ ìdánwò yẹn ni Ísílamù ti ègbé kẹta, èyí tí ó dé nínú ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ ní 9/11.

Ìbẹ̀rẹ̀ ìdánwò Adventism bẹ̀rẹ̀ ní 9/11, àti ní òpin ìdánwò Adventism náà, ìhìn-iṣẹ́ Islam ti ìyọnu kẹta fi hàn ìgbà àti ibi tí a ti yí orúkọ Simon padà. Ìhìn-iṣẹ́ tí Peter lòye ní òpin, èyí tí a fi ṣe àpẹẹrẹ rẹ̀ nípasẹ̀ ìhìn-iṣẹ́ 9/11 ní ìbẹ̀rẹ̀, ni ìhìn-iṣẹ́ tí a ti tún ṣe ní ìtúnṣe ti àwọn bọ́ọ̀lù iná Nashville. Níbẹ̀ ni àjọ̀dún fèrè dé ní ìpapọ̀ pẹ̀lú ìgòkè àsíá àti ilẹ̀kùn tí a ti pa ti Ọjọ́ Ètùtù.

A ó tẹ̀síwájú pẹ̀lú àwọn nǹkan wọ̀nyí nínú àpilẹ̀kọ tí ó kàn.

Back to Articles