Article

# Ìwé Dáníẹ́lì - Nọ́mbà Ọgọ́ta

Àdúrà Dáníẹ́lì àti Àṣírí Ìjọba Kẹjọ: Ìfihàn Ọjọ́ Ìkẹyìn

Author

Jeff Pippenger

Published

January 24, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Nínú orí kẹtadínlógún àti kẹtàdínlógún ti Ìfihàn, áńgẹ́lì kan mú ìran ìdájọ́ ìjọ papacy wá fún Jòhánù. Nínú àlàyé ìpínpín ìdájọ́ ìkẹyìn rẹ̀, a ṣàfihàn àwọn ìjọba ti àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì.

> Èyí sì ni ọkàn tí ó ní ọgbọ́n. Àwọn orí méje náà ni òkè méje, lórí èyí tí obìnrin náà jókòó. Àwọn ọba méje sì wà: márùn-ún ti ṣubú, ọ̀kan sì wà, èkejì kò tíì dé; nígbà tí ó bá sì dé, ó gbọdọ̀ dúró fún ìgbà díẹ̀. Ẹranko náà tí ó ti wà, tí kò sì sí nísinsin yìí, àní òun ni ẹ̀kẹjọ, ó sì jẹ́ ti àwọn méje náà, ó sì ń lọ sí ìparun. Ìfihàn 17:9–11.

Wọ́n ti gbé Johanu nípa ẹ̀mí lọ sí ọdún 1798, níbi tí a ti kọ́ ọ́ pé àwọn orí méje lórí ẹranko tí ó gbé obìnrin póòpù náà jẹ́ ọba méje. Ọba kan túmọ̀ sí ìjọba kan, àti pé ìjọba kan pẹ̀lú jẹ́ orí kan nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì. Ní ọdún 1798, ìjọba márùn-ún ti ṣubú, ọ̀kan sì ń ṣe àkóso nígbà náà. Ìjọba keje kan ṣì wà ní ọjọ́ iwájú, a sì ṣojú rẹ̀ nípa ọba mẹ́wàá. Lẹ́yìn náà a sì sọ fún Johanu pé ìjọba kẹjọ ni ẹranko póòpù náà, èyí tí ó jẹ́ ti àwọn méje náà. Ìjọba póòpù ni ìjọba karùn-ún, ó sì ti gba ọgbẹ́ ikú; nítorí náà, nígbà tí a bá mú ọgbẹ́ ikú rẹ̀ lára dá, nígbà náà ni ó di orí kẹjọ, èyí tí ó jẹ́ ti àwọn méje náà.

Nínú Dáníẹ́lì orí kejì, àwọn ìjọba mẹ́rin àkọ́kọ́ ni Babiloni, Mẹ́dò-Pérṣíà, Gíríìsì àti Róòmù. Àwọn ìjọba gidi mẹ́rin wọ̀nyí tún dúró fún àwọn ìjọba ẹ̀mí mẹ́rin, àti pé ní ìpapọ̀ wọn ni wọ́n fi ń dá àwọn ọba mẹ́jọ, tàbí àwọn orí, tí Ìfihàn orí kẹtàlá [seventeen] sọ di mímọ̀, nítorí Jésù máa ń fi ìbẹ̀rẹ̀ ohun kan ṣàpèjúwe òpin ohun kan. Dáníẹ́lì orí kejì ni àkọ́kọ́ ìtọ́kasí sí àwọn ìjọba inú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì, Ìfihàn orí kẹtàlá [seventeen] sì ni ìkẹyìn; nítorí náà wọ́n gbọ́dọ̀ fara mọ́ ara wọn, nítorí Ọlọ́run kì í yí padà.

Ìjọba karùn-ún tí ó ti ṣubú ní ọdún 1798 ni Bábílónì ti ẹ̀mí, ìyẹn ìjọpápà. Ìjọba kẹfà tí ó wà ní agbára ní ọdún 1798 ni ìjọba oníwo méjì tí a ti ṣe àpẹẹrẹ rẹ̀ nípasẹ̀ ìjọba oníwo méjì ti àwọn Mídì àti Pérsia. Ìjọba keje, tí ó ní àwọn ọba mẹ́wàá, tí kò tíì dé ní ọdún 1798, ni ìjọba àgbáyé kan ṣoṣo, tí a ti ṣe àpẹẹrẹ rẹ̀ nípasẹ̀ Gíríìsì, ìjọba àgbáyé kan ṣoṣo ti Alẹkisáńdà Ńlá. Orí kẹjọ, ẹni tí ó jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn méje, ni ìjọba karùn-ún tí ó ní ọgbẹ́ ikú, ṣùgbọ́n tí ó tún yè nígbà tí a mú ọgbẹ́ ikú náà lára dá.

Ìdájọ́ àgbèrè ńlá náà ṣẹlẹ̀ ní “wákàtí” ìṣòro òfin ọjọ́ Àìkú, ìyẹn ni àkókò kan tí ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú òfin ọjọ́ Àìkú ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà, tí ó sì ń bá a lọ nínú ìtàn títí àkókò ìdánwò ènìyàn yóò fi parí. Nínú “wákàtí” náà, èyí tí a fi mọ̀ nínú Dáníẹ́lì gẹ́gẹ́ bí “ọjọ́ àwọn ọba wọ̀nyí,” Ọlọ́run yóò gbé ìjọba Rẹ̀ kalẹ̀. Nínú “wákàtí” náà ni a ti ń tú òjò ìkẹyìn náà jáde.

> “Òjò ìkẹ́yìn ń bọ̀ sórí àwọn tí wọ́n mọ́—nígbà náà gbogbo wọn yóò sì gbà á gẹ́gẹ́ bí ìgbà àtẹ́lẹwọ́.”

> “Nígbà tí àwọn áńgẹ́lì mẹ́rin bá tú ìdìmọ́ wọn sílẹ̀, Kristi yóò dá ìjọba Rẹ̀ kalẹ̀. Kò sí ẹni tí yóò gba òjò ìkẹ́yìn bí kò ṣe àwọn tí ń ṣe gbogbo ohun tí wọ́n lè ṣe.” Spalding and Magan, 3.

Ìtújáde òjò ìkẹyìn jẹ́ ìlọsíwájú ní ìtẹ̀síwájú, nítorí ó bá ìdájọ́ mu, ìdájọ́ náà sì jẹ́ ìlọsíwájú ní ìtẹ̀síwájú. Àwọn Millerite mọ̀ pé wọ́n ń gbé ní ẹsẹ̀ àwòrán náà nínú Dáníẹ́lì orí kejì. Wọ́n gbà pé Róòmù ni ìjọba ayé ìkẹyìn, wọ́n sì tọ́, ṣùgbọ́n òye wọn ní ààlà.

“Àwọn ọjọ́ àwọn ọba wọ̀nyí,” ṣẹlẹ̀ nínú ìtàn ìjọba Róòmù, ṣùgbọ́n kì í ṣe ìtàn Róòmù abọ̀rìṣà tàbí Róòmù póòpù, ó jẹ́ ìtàn Róòmù òde-òní. Àwọn Millerite fi Róòmù abọ̀rìṣà àti Róòmù póòpù kà sí ìjọba kan ṣoṣo, àti ní ṣíṣe bẹ́ẹ̀ wọn lo ẹsẹ kan láti inú ìwé Ezekieli nípa ọba ìkẹyìn ti Júdà (Sedekiah), láti gbé òye wọn ró.

> Ìwọ náà, ìwọ aláìmọ́, ọba aláìṣòdodo ti Ísírẹ́lì, ẹni tí ọjọ́ rẹ ti dé, nígbà tí àìṣedéédé yóò dé òpin, báyìí ni Oluwa Ọlọ́run wí; Yọ adé orí kúrò, sì gba adé ìjọba kúrò: èyí kì yóò rí bẹ́ẹ̀ mọ́: gbé ẹni tí ó wà ní ìsàlẹ̀ ga, sì rẹ ẹni tí ó wà ní gíga sílẹ̀. Èmi yóò wó ọ lulẹ̀, wó ọ lulẹ̀, wó ọ lulẹ̀: kò sì ní sí mọ́, títí ẹni tí ó ní ẹ̀tọ́ sí i yóò fi dé; Èmi yóò sì fi í fún un. Hesekieli 21:25–27.

Láti ọwọ́ Ṣédékíyà ni ìjọba mẹ́ta yóò wà tí a óò “yi padà,” tí yóò sì darí sí Kristi, ẹni tí “ẹ̀tọ́ rẹ̀ jẹ́,” láti ṣàkóso. Bábílónì, Médò-Pérsia àti Gíríìkì ni a óò ṣubú gbogbo wọn títí di ìjọba Róòmù; àti ní àsìkò ìtàn ìjọba kẹrin yẹn ni Kristi yóò wá, yóò sì gbé ìjọba kalẹ̀. Ó ṣe gan-an bẹ́ẹ̀.

> “Nínú gbogbo àwọn tí wọ́n ń yára mú orílẹ̀-èdè náà lọ sí ìparun, Sedekiah ọba wọn ni ó ṣe pàtàkì jùlọ. Ní fífi gbogbo ìmọ̀ràn Olúwa tí a fi ọwọ́ àwọn wòlíì fún un sílẹ̀ pátápátá, ní gbígbàgbé gbèsè ìdúpẹ́ tí ó jẹ́ Nabukadinésari, ní rú ìbúra mímọ́ ìṣòtítọ́ rẹ̀ tí ó ti bú ní orúkọ Olúwa Ọlọ́run Ísírẹ́lì, ọba Júdà ṣọ̀tẹ̀ sí àwọn wòlíì, sí ẹni tí ó ṣe rere fún un, àti sí Ọlọ́run rẹ̀. Nínú asán ọgbọ́n ara rẹ̀ ni ó yíjú sí ọ̀dọ̀ ọ̀tá àtijọ́ ìlọsíwájú Ísírẹ́lì fún ìrànlọ́wọ́, “ní fífi àwọn aṣojú rẹ̀ ránṣẹ́ sí Ejibiti, kí wọ́n lè fún un ní ẹṣin àti ọ̀pọ̀ ènìyàn.”

> “ ‘Ṣé yóò ṣàṣeyọrí bí?’ ni Olúwa béèrè nípa ẹni tí ó fi bẹ́ẹ̀ hùwà ìkà sí gbogbo ìgbẹ́kẹ̀lé mímọ́; ‘ṣé yóò bọ́ lọ́wọ́ ẹni tí ń ṣe irú nǹkan bẹ́ẹ̀? tàbí yóò ha lè rú májẹ̀mú, kí a sì gbà á là? Bí mo ti wà láàyè, ni Olúwa Ọlọ́run wí, nítòótọ́ ní ibi tí ọba tí ó fi í jẹ ọba ń gbé, ẹni tí ó kẹ́gàn ìbúra rẹ̀, tí ó sì rú májẹ̀mú rẹ̀, àní pẹ̀lú rẹ̀ ní àárín Bábílónì ni yóò kú. Bẹ́ẹ̀ ni Fáráò pẹ̀lú ogun alágbára rẹ̀ àti ọ̀pọ̀ ènìyàn rẹ̀ kì yóò ṣe ohunkóhun fún un nínú ogun: … níwọ̀n bí ó ti kẹ́gàn ìbúra nípa ríru májẹ̀mú, nígbà tí, wò ó, ó ti fi ọwọ́ rẹ̀ fún un, tí ó sì ti ṣe gbogbo nǹkan wọ̀nyí, òun kì yóò bọ́ lọ́wọ́.’ Ìsíkíẹ́lì 17:15–18.

> “Ọjọ́ ìṣírò ìkẹyìn ti dé bá ‘aláìmọ́, ọmọ-aládé búburú’ náà. ‘Yọ adé-òrí náà kúrò,’ ni Olúwa pàṣẹ, ‘kí o sì bọ adé náà kúrò.’ Kì yóò di ìgbà tí Kristi tìkára Rẹ̀ yóò fi gbé ìjọba Rẹ̀ kalẹ̀ ni a ó tún jẹ́ kí Júdà ní ọba. ‘Èmi yóò wó ó lulẹ̀, wó ó lulẹ̀, wó ó lulẹ̀,’ ni àṣẹ Ọlọ́run nípa ìtẹ́ ilé Dáfídì; ‘kò sì ní sí mọ́, títí Ẹni tí ó ní ẹ̀tọ́ sí i yóò fi dé; Èmi ó sì fi í fún Un.’ Ezekieli 21:25–27.” Wòlíì àti Àwọn Ọba, 450, 451.

Miller tọ́, ṣùgbọ́n òye rẹ̀ ní ààlà, nítorí ìjọba tí Kristi dá sílẹ̀ nígbà tí ó rìn láàrín ènìyàn, kì í ṣe ìjọba ayé ìkẹyìn. Ọba mẹ́rin ṣì ń bẹ lẹ́yìn ìjọba Romu àwọn keferi. Síbẹ̀, Kristi dá ìjọba “oore-ọ̀fẹ́” sílẹ̀ lórí àgbélébùú, ṣùgbọ́n a kò dá ìjọba náà sílẹ̀ ní ọjọ́ àwọn ọba mẹ́wàá ti Ìfihàn mẹ́tàlá-dín-lógún, bẹ́ẹ̀ ni a kò sì dá a sílẹ̀ ní àkókò òjò ìkẹyìn. Ìjọba tí Kristi yóò dá sílẹ̀ ní ọjọ́ ìkẹyìn ni ìjọba “ògo” rẹ̀. Sister White sọ̀rọ̀ ní tààrà nípa àwọn ìjọba méjèèjì wọ̀nyí.

Àwọn Millerite lóye pé Kristi dá ìjọba kan sílẹ̀ ní ìgbà ìtàn ìjọba kẹrin, wọ́n sì tọ́ nínú èyí, ṣùgbọ́n ìmọ̀ wọn ní ààlà. Nínú ìtàn ìjọba kẹrin, Kristi gbé ìjọba “oore-ọ̀fẹ́” kalẹ̀, àti nínú ìtàn ìjọba kẹjọ, Ó gbé ìjọba “ògo” Rẹ̀ kalẹ̀. Nínú ìtàn náà tí Ó ti gbé ìjọba “oore-ọ̀fẹ́” kalẹ̀, a da Ẹ̀mí Mímọ́ sílẹ̀ ní Pẹntikosti. Pẹntikosti jẹ́ àpẹẹrẹ ìtújáde òjò àìpẹ́, nínú ìtàn náà níbi tí Ó ti ń gbé ìjọba “ògo” Rẹ̀ kalẹ̀.

Ìhìnrere Pẹntikọsti ni ìhìnrere àjíǹde gidi ti Kristi. Ìhìnrere òjò ìkẹyìn, ní ti apá kan ó kéré tán, ni ìhìnrere àjíǹde àpẹẹrẹ tí àlọ àsọtẹ́lẹ̀ náà ṣojú, pé ẹ̀kẹjọ nínú àwọn méje, èyí tí ó ṣẹ ní inú ẹranko náà, àti pẹ̀lú àwọn ìwo méjì ti ẹranko ilẹ̀ náà. Ìjọba kẹrin àti ìjọba kẹjọ ni ibi tí Kristi ti fi ìjọba Rẹ̀ kalẹ̀.

> “Ìkéde tí àwọn ọmọ-ẹ̀yìn náà ti ṣe ní orúkọ Olúwa jẹ́ òtítọ́ pátápátá ní gbogbo ọ̀nà, àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí ó sì ń tọ́ka sí ti ń ṣẹlẹ̀ ní àkókò náà gan-an. ‘Àkókò náà pé, ìjọba Ọlọ́run sì ti sún mọ́lé,’ ni ìránṣẹ́ wọn. Ní òpin ‘àkókò náà’—ọgọ́ta-mẹ́sàn-án ọ̀sẹ̀ inú Dáníẹ́lì 9, tí yóò fi dé ọdọ Mèsáyà, ‘Ẹni A Fi Òróró Yàn’—Kristi ti gba ìfìyàmi Ẹ̀mí lẹ́yìn ìrìbọmi Rẹ̀ láti ọwọ́ Jòhánù ní Jordani. Àti pé ‘ìjọba Ọlọ́run’ tí wọ́n ti kéde pé ó ti sún mọ́lé ni a fi ìkú Kristi múlẹ̀. Ìjọba yìí kì í ṣe, gẹ́gẹ́ bí a ti kọ́ wọn láti gbàgbọ́, ìjọba ayé kan. Bẹ́ẹ̀ ni kì í ṣe ìjọba ọjọ́ iwájú náà, aláìleèkú, tí a óò fi dúró nígbà tí ‘ìjọba àti àṣẹ, àti ògo ìjọba tí ó wà lábẹ́ gbogbo ọ̀run, ni a ó fi fún àwọn ènìyàn àwọn ẹni mímọ́ ti Ẹni Ọ̀gá-ògo Jùlọ;’ ìjọba àìnípẹ̀kun náà, nínú èyí tí ‘gbogbo ìjọba yóò máa sìn ín, yóò sì máa gbọ́ tirẹ̀.’ Dáníẹ́lì 7:27. Gẹ́gẹ́ bí a ti lò ó nínú Bíbélì, ọ̀rọ̀ náà ‘ìjọba Ọlọ́run’ ni a ń lò láti tọ́ka sí ìjọba oore-ọ̀fẹ́ àti ìjọba ògo pẹ̀lú. Pọ́ọ̀lù mú ìjọba oore-ọ̀fẹ́ wá sí iwájú nínú Lẹ́tà sí àwọn Hébérù. Lẹ́yìn tí ó ti tọ́ka sí Kristi, alábàárin aláàánú tí ‘ó ní ìfaramọ́ sí ìmọ̀lára àìlera wa,’ aposteli náà wí pé: ‘Nítorí náà, ẹ jẹ́ kí a fi ìgboyà sún mọ́ ìtẹ́ oore-ọ̀fẹ́, kí a lè rí àánú gbà, kí a sì lè rí oore-ọ̀fẹ́.’ Hébérù 4:15, 16. Ìtẹ́ oore-ọ̀fẹ́ dúró fún ìjọba oore-ọ̀fẹ́; nítorí wíwà ìtẹ́ túmọ̀ sí wíwà ìjọba. Nínú púpọ̀ nínú àwọn òwe Rẹ̀, Kristi lò ọ̀rọ̀ náà ‘ìjọba ọ̀run’ láti tọ́ka sí iṣẹ́ oore-ọ̀fẹ́ Ọlọ́run lórí ọkàn ènìyàn.”

> “Nítorí náà, ìtẹ́ ògo náà dúró fún ìjọba ògo; a sì tọ́ka sí ìjọba yìí nínú ọ̀rọ̀ Olùgbàlà pé: ‘Nígbà tí Ọmọ ènìyàn yóò wá nínú ògo Rẹ̀, àti gbogbo àwọn áńgẹ́lì mímọ́ pẹ̀lú Rẹ̀, nígbà náà ni yóò jókòó lórí ìtẹ́ ògo Rẹ̀: a ó sì kó gbogbo orílẹ̀-èdè jọ síwájú Rẹ̀.’ Mátíù 25:31, 32. Ìjọba yìí ṣì wà ní ọjọ́ iwájú. A kì yóò fi ìjọba náà kalẹ̀ títí di ìgbà ìpadàbọ̀ kejì ti Kristi.”

> “A dá ìjọba oore-ọ̀fẹ́ sílẹ̀ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ lẹ́yìn ìṣubú ènìyàn, nígbà tí a pèsè ètò kan fún ìràpadà ìran ẹlẹ́bi. Nígbà náà ni ó ti wà nínú ète àti nípasẹ̀ ìlérí Ọlọ́run; àti nípasẹ̀ ìgbàgbọ́, àwọn ènìyàn lè di ọmọ abẹ́ ìjọba náà. Síbẹ̀, a kò fi ìjọba náà múlẹ̀ ní tòótọ́ títí di ikú Kristi. Kódà lẹ́yìn tí Olùgbàlà ti bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́-ìránṣẹ́ Rẹ̀ lórí ilẹ̀-ayé, nígbà tí àìlèfọkànsìn àti àìmoore ènìyàn ti mú un rẹ̀, Ó lè ti yí padà kúrò nínú ẹbọ Kalfári. Ní Gẹtisémánì, ife ìbànújẹ́ náà ń mì nínú ọwọ́ Rẹ̀. Kódà nígbà náà, Ó lè ti nu òógùn ẹ̀jẹ̀ kúrò lójú-orí Rẹ̀, kí Ó sì fi ìran ẹlẹ́bi sílẹ̀ láti ṣègbé nínú ẹ̀ṣẹ̀ wọn. Bí Ó bá ti ṣe bẹ́ẹ̀, kò ní sí ìràpadà fún àwọn ènìyàn tí wọ́n ṣubú. Ṣùgbọ́n nígbà tí Olùgbàlà fi ẹ̀mí Rẹ̀ lélẹ̀, tí Ó sì fi ẹ̀mí ìkẹyìn Rẹ̀ ké pé, ‘Ó parí,’ nígbà náà ni ìmúṣẹ ètò ìràpadà di ohun tí a dájú. A fìdí ìlérí ìgbàlà tí a ṣe fún tọkọtaya ẹlẹ́ṣẹ̀ ní Édẹ́nì múlẹ̀. Nígbà náà ni a dá ìjọba oore-ọ̀fẹ́ náà, tí ó ti wà tẹ́lẹ̀ nípasẹ̀ ìlérí Ọlọ́run, sílẹ̀.”

> “Nítorí náà ikú Kristi—ìṣẹ̀lẹ̀ náà gan-an tí àwọn ọmọ-ẹ̀yìn ti ka sí ìparun àìnípẹ̀kun ti ìrètí wọn—ni ohun tí ó mú un dájú títí láé. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ó ti mú ìdààmú líle bá wọn, òun náà ni òkè ẹ̀rí tí ń fi hàn pé ìgbàgbọ́ wọn ti tọ́. Ìṣẹ̀lẹ̀ tí ó kún wọn fún ọ̀fọ̀ àti ìrètí pípa ni òun náà tí ó ṣí ilẹ̀kùn ìrètí sílẹ̀ fún gbogbo ọmọ Adamu, àti nínú rẹ̀ ni ìyè ọjọ́ iwájú àti ayọ̀ àìnípẹ̀kun ti gbogbo àwọn olóòótọ́ Ọlọ́run ní gbogbo ìran ti dá lórí.”

> “Àwọn ète àánú aláìlópin ń dé ibi ìmúṣẹ wọn, àní nípasẹ̀ ìdààmú àwọn ọmọ-ẹ̀yìn náà. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé a ti fi oore-ọ̀fẹ́ àti agbára ẹ̀kọ́ Rẹ̀ tí í ṣe ti Ọlọ́run gba ọkàn wọn, Ẹni tí ó ‘sọ̀rọ̀ gẹ́gẹ́ bí ènìyàn kan kò tíì sọ̀rọ̀ rí,’ síbẹ̀, a dápọ̀ mọ́ wúrà mímọ́ ìfẹ́ wọn sí Jesu ní irin aláìníye ìgbéraga ayé àti àwọn ìfẹ́-ọkàn ìmọtara-ẹni-nìkan. Àní nínú iyàrá Ìrékọjá, ní wákàtí ọlọ́lá yẹn nígbà tí Olúwa wọn ti ń wọ inú òjìji Gẹtisémánì, ‘àríyànjiyàn sì bẹ̀rẹ̀ láàárín wọn, èwo nínú wọn ni a ó kà sí ẹni tí ó tóbi jù lọ.’ Luku 22:24. Ìríran wọn kún fún ìtẹ́, adé, àti ògo, nígbà tí níwájú wọn gan-an ni ìtìjú àti ìrora ọgbà náà, ilé ìdájọ́, àti àgbélébùú Kalfárì wà. Ìgbéraga inú ọkàn wọn, ongbẹ́ wọn fún ògo ayé, ni ó mú wọn dì mọ́ ẹ̀kọ́ èké ti àkókò wọn pẹ̀lú ìfaradà líle bẹ́ẹ̀, tí wọ́n sì kọ̀ láti kíyè sí àwọn ọ̀rọ̀ Olùgbàlà tí ń fi irú ìjọba Rẹ̀ tòótọ́ hàn, tí ó sì ń tọ́ka síwájú sí ìrora àti ikú Rẹ̀. Àti pé àwọn àṣìṣe wọ̀nyí yọrí sí ìdánwò náà—lílá gan-an ṣùgbọ́n tí ó ṣe pàtàkì—èyí tí a jẹ́ kí ó wá fún ìtọ́nisọ́nà wọn. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ọmọ-ẹ̀yìn náà ti ṣàlàyé ìtumọ̀ ìròyìn wọn ní ọ̀nà tí kò tọ́, tí wọ́n sì ti kuna láti rí ohun tí wọ́n ń retí ṣẹ, síbẹ̀ wọn ti wàásù ìkìlọ̀ tí Ọlọ́run fi fún wọn, Olúwa yóò sì san ẹ̀san fún ìgbàgbọ́ wọn, yóò sì fi ọlá fún ìgbọràn wọn. Wọ́n ni a ó fi iṣẹ́ ìkéde ìhìnrere ògo ti Olúwa wọn tí ó jí dìde lé lọ́wọ́ sí gbogbo orílẹ̀-èdè. Ó jẹ́ láti mú wọn pèsè fún iṣẹ́ yìí ni a ṣe jẹ́ kí ìrírí tí ó dàbí ẹni pé ó korò tó bẹ́ẹ̀ wá bá wọn.” The Great Controversy, 347, 348.

Nínú ìwé Ìfihàn, “ọkàn tí ó ní ọgbọ́n” ń ka “nọ́mbà ènìyàn kan,” ó sì mọ̀ pé “ẹni náà” pẹ̀lú ni ìjọba kẹjọ, tí ó jẹ́ ti àwọn méje. “Ọkùnrin ẹ̀ṣẹ̀” ni orí ìjọba kẹjọ tí ń ṣàkóso lórí àwọn ọba àti àwọn oníṣòwò ayé, àwọn tí àwọn ìjọ méje darapọ̀ mọ́ láti yẹra fún ẹ̀gàn inúnibíni, àti ẹni tí ó jókòó lórí omi púpọ̀.

> Ó sì wí fún mi pé, Àwọn omi tí ìwọ rí, níbi tí aṣẹ́wó náà jókòó sí, àwọn ènìyàn ni, àti ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn, àti àwọn orílẹ̀-èdè, àti àwọn ahọ́n. Ìfihàn 17:15.

“ọkùnrin ẹ̀ṣẹ̀” ń ṣàkóso lórí ayé ìṣèlú, ti owó, ti ẹ̀sìn, àti ti ìlú, àti lórí gbogbo ènìyàn, àfi àwọn tí wọ́n ti gba ìṣẹ́gun lórí ẹranko náà, àti àwòrán rẹ̀, àmì rẹ̀ àti nọ́mbà orúkọ rẹ̀.

> Mo sì rí bí i Òkun Dígí kan tí a da pọ̀ mọ́ iná; àti àwọn tí wọ́n ti ṣẹ́gun ẹranko náà, àti àwòrán rẹ̀, àti àmì rẹ̀, àti nọ́mbà orúkọ rẹ̀, wọ́n dúró lórí Òkun Dígí náà, wọ́n sì ní àwọn háàpù Ọlọ́run. Wọ́n sì ń kọ orin Mósè, ìránṣẹ́ Ọlọ́run, àti orin Ọ̀dọ́-Àgùntàn náà, pé, Títóbi, ìyanu sì ni iṣẹ́ rẹ, Olúwa Ọlọ́run Olódùmarè; òdodo àti òtítọ́ ni ọ̀nà rẹ, ìwọ Ọba àwọn ènìyàn mímọ́. Ìfihàn 15:2, 3.

Àwọn “ọlọ́gbọ́n” tí wọ́n lóye “ìbísí ìmọ̀,” nígbà tí a bá tú Ìfihàn Jesu Kristi sílẹ̀, ni àwọn tí wọ́n ní “òye” tí wọ́n sì “ka nọ́mbà ẹranko náà: nítorí pé nọ́mbà ènìyàn ni í ṣe; nọ́mbà rẹ̀ sì jẹ́ ọ̀ọ́dúnrún mẹ́rìndínlọ́gọ́rin [666].” “Òye” náà dúró fún apá kan nínú ìlànà ìdánwò ìgbésẹ̀ mẹ́ta tí ó máa ń ṣẹlẹ̀ nígbà gbogbo tí Jesu bá tú àsọtẹ́lẹ̀ kan sílẹ̀. Ìdí nìyí tí a fi ṣàkíyèsí pé wọ́n ti “borí” “nọ́mbà orúkọ rẹ̀.”

Láti rí ìṣẹ́gun gbà ni láti kọjá ìdánwò kan, àwọn tí wọ́n sì jẹ́ “ọlọ́gbọ́n” tí wọ́n “ní òye” ni wọ́n gba ìṣẹ́gun tí ó ní í ṣe pẹ̀lú nọ́mbà 666, ẹsẹ̀ náà sì tún fi hàn pé àwọn ìjọba mẹ́jọ wà, àti pé ẹ̀kẹjọ jẹ́ nínú àwọn méje. “Àṣírí” náà ni a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nínú Dáníẹ́lì orí kejì, nítorí àdúrà Dáníẹ́lì ni láti lóye “àṣírí” náà. Ìṣípayá pé àwọn ìjọba mẹ́jọ wà, àti pé ìjọba ẹ̀kẹjọ jẹ́ ti àwọn méje, àti pé nọ́mbà ìjọba náà ni 666, ni àṣírí tí a ṣàfihàn pé Dáníẹ́lì rí gbà nípasẹ̀ àdúrà rẹ̀, Dáníẹ́lì sì dúró fún “ọlọ́gbọ́n” Ọlọ́run ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn.

Dáníẹ́lì ṣojú àwọn “ọlọ́gbọ́n” ìgbà ìkẹyìn tí àṣírí Dáníẹ́lì méjì ti ṣí sílẹ̀ fún, àti pé àṣírí náà ni ìṣípayá pé ìtọ́kasí ìkẹyìn àti àkọ́kọ́ sí àwọn ìjọba nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì ni pé ìjọba mẹ́jọ wà nínú ère náà. Ìṣípayá yẹn ń gbé òye àwọn ọmọ ẹgbẹ́ Millerite nípa Dáníẹ́lì orí kejì ró, ṣùgbọ́n ó ń tàn ní ìmọ́lẹ̀ tó pọ̀ sí i ní ìgbà mẹ́wàá, nígbà tí a bá ti mọ̀ ọ́n. Ìtànràn rẹ̀, níwọ̀n bí ó ti pọ̀ sí i ní ìgbà mẹ́wàá, ṣojú ìdánwò kan tí àwọn “ọlọ́gbọ́n” ń ṣẹ́gun, nítorí pé ìjọba kẹjọ tí ó jẹ́ nínú àwọn méje, náà ni pẹ̀lú ìjọba kẹfà tí ó jẹ́ ìṣọ̀kan alápá mẹ́ta ti dragoni, ẹranko náà, àti wòlíì èké. Gẹ́gẹ́ bí bẹ́ẹ̀, dragoni, ẹranko náà, àti wòlíì èké jẹ́ gbogbo wọn ni ìjọba kẹfà, wọ́n sì jọ ṣojú 666.

A dán Nebukadnessari wò nípa ìṣípayá Daniẹli orí kejì, ó sì kùnà nínú ìdánwò náà. Nínú Daniẹli kejì, Daniẹli dúró fún àwọn “ọlọ́gbọ́n” tí wọ́n borí ìdánwò àṣírí ère náà. Nebukadnessari nínú orí kẹta dúró fún àwọn ènìyàn búburú tí wọ́n kùnà nínú ìdánwò kan náà pátápátá. Nebukadnessari, gẹ́gẹ́ bí ọba àkọ́kọ́ ti ìjọba àkọ́kọ́, dúró fún ọba ìkẹyìn ti ìjọba ìkẹyìn. Nítorí náà, ó dúró fún “ọkùnrin ẹ̀ṣẹ̀,” ọkùnrin àsọtẹ́lẹ̀ náà tí àwọn ìjọ méje mú gígé. A dá ènìyàn ní ọjọ́ kẹfà, nítorí náà nọ́mbà mẹ́fà ni nọ́mbà aráyé. Nọ́mbà Nebukadnessari jẹ́ mẹ́fà. Nebukadnessari kùnà nínú ìdánwò nọ́mbà 666, ó sì ṣe aṣojú àwọn ènìyàn búburú ti ọjọ́ ìkẹyìn. Gẹ́gẹ́ bí ààmì ọkùnrin ẹ̀ṣẹ̀, nọ́mbà rẹ̀ jẹ́ mẹ́fà.

> Nebukadnessari ọba ṣe ère kan ti wúrà, gíga rẹ̀ jẹ́ ọgọta ìgbọ̀nwọ́, àti fífẹ̀ rẹ̀ jẹ́ mẹ́fà ìgbọ̀nwọ́: ó sì gbé e dúró ní pẹ̀tẹ́lẹ̀ Dura, ní ìpínlẹ̀ Babeli. Danieli 3:1.

Àwòrán wúrà náà ga tó ọgọ́ta ìgbọ̀nwọ́, ìwọ̀n rẹ̀ sì jẹ́ mẹ́fà ìgbọ̀nwọ́, a sì ṣe é nípasẹ̀ Nebukadnessari, ẹni tí nọ́ńbà rẹ̀ jẹ́ mẹ́fà. A gbé àwòrán náà dìde nínú ìṣọ̀tẹ̀ sí ìmọ́lẹ̀ àwòrán inú orí kejì, àti pé àpèjúwe mẹ́ta-ọ̀nà ti àwòrán náà, nígbà tí o bá lóye pé nọ́ńbà Nebukadnessari jẹ́ mẹ́fà, dà bí mẹ́fà, mẹ́fà, mẹ́fà.

A ó tẹ̀síwájú nínú ìkẹ́kọ̀ọ́ yìí nínú àpilẹ̀kọ tí ń bọ̀.

> “Èrò láti fi ìjọba àgbáyé múlẹ̀ àti ìdílé ọba kan tí yóò dúró títí láé, wù olóyè alágbára náà gidigidi, ẹni tí àwọn orílẹ̀-èdè ayé kò lè dúró níwájú apá ogun rẹ̀. Pẹ̀lú ìtara tí a bí nínú ìfẹ́kúfẹ̀ẹ́ àìlópin àti ìgbéraga ìmọtara-ẹni-nìkan, ó wọ ìpàdé pẹ̀lú àwọn ọlọ́gbọ́n rẹ̀ lórí bí a ṣe lè mú èyí ṣẹ. Nígbà tí wọ́n gbàgbé àwọn ìtọ́sọ́nà àgbàyanu ti ìpèsè Ọlọ́run tí ó ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú àlá ère ńlá náà; tí wọ́n sì tún gbàgbé pé Ọlọ́run Ísírẹ́lì, nípasẹ̀ ìránṣẹ́ Rẹ̀ Dáníẹ́lì, ti ti ṣàlàyé ìtumọ̀ ère náà ní kedere, àti pé ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú ìtumọ̀ yìí ni a ti gba àwọn ọlọlá ilẹ̀ ọba náà là kúrò nínú ikú tí ń fa ìtìjú; nígbà tí wọ́n gbàgbé ohun gbogbo bíkòṣe ìfẹ́ wọn láti fi agbára àti ipò gíga tiwọn múlẹ̀, ọba àti àwọn agbẹnusọ ìjọba rẹ̀ pinnu pé nípa gbogbo ọ̀nà tí ó ṣeé ṣe ni wọ́n yóò sapá láti gbé Bábílónì ga gẹ́gẹ́ bí ẹni tí ó ga jùlọ, tí ó sì yẹ fún ìfaramọ́ gbogbo ayé.”

> “Àwòrán àpẹẹrẹ tí Ọlọ́run fi ti ṣí ète Rẹ̀ payá fún ọba àti fún àwọn ènìyàn nípa àwọn orílẹ̀-èdè ayé, ni a ó sì ṣe báyìí kí ó ṣiṣẹ́ fún ìgbéga agbára ènìyàn. A ó kọ ìtumọ̀ Dáníẹ́lì sílẹ̀, a ó sì gbàgbé e; a ó túmọ̀ òtítọ́ ní òdì, a ó sì lò ó ní ọ̀nà tí kò tọ́. Àmì tí Ọ̀run ṣe láti ṣí àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ pàtàkì ti ọjọ́ iwájú payá fún ọkàn àwọn ènìyàn, ni a ó lò láti dí ìtànkálẹ̀ ìmọ̀ tí Ọlọ́run fẹ́ kí ayé gbà wọlé. Báyìí ni Sátánì, nípasẹ̀ ète àwọn ọkùnrin oníkẹ́kòó, ṣe ń wá ọ̀nà láti ba ète àtọ̀runwá fún iran ènìyàn jẹ. Ọ̀tá aráyé mọ̀ pé òtítọ́ tí a kò dapọ̀ mọ́ àṣìṣe jẹ́ agbára tí ó lágbára láti gbàlà; ṣùgbọ́n pé nígbà tí a bá lò ó láti gbé ara ẹni ga àti láti mú èròǹgbà àwọn ènìyàn ṣẹ, ó di agbára fún ibi.”

> “Nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìṣúra rẹ̀, Nebukadnessari pàṣẹ kí wọ́n ṣe àwòrán ńlá kan ti wúrà, tí ó jọ èyí tí a ti rí nínú ìran ní àwọn àbùdá rẹ̀ lápapọ̀, àfi nínú ohun kan ṣoṣo, eyíinì ni ohun èlò tí a fi dá a. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé wọ́n ti mọ̀ọ́mọ̀ sí àwọn àfihàn ọlọ́lá ńlá ti àwọn oriṣa keferi wọn, àwọn ará Kaldea kò tíì ṣe rí ohunkóhun rí tí ó lágbára tó bẹ́ẹ̀ tí ó sì ní ọlá ńlá tó bẹ́ẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ère dídán yìí, tó ga ní ọgọ́ta ìgbọ̀nwọ́, tí ìwọ̀n rẹ̀ sì jẹ́ mẹ́fà ìgbọ̀nwọ́. Kì í sì í ṣe ohun àgbàyanu pé ní ilẹ̀ kan níbi tí ìjọsìn òrìṣà ti gbilẹ̀ káàkiri, àwòrán ẹlẹ́wà tí kò sì níye, ní pẹ̀tẹ́lẹ̀ Dura, tí ń ṣojú ògo Babiloni àti ọlá ńlá àti agbára rẹ̀, ni a yà sọ́tọ̀ gẹ́gẹ́ bí ohun ìjọsìn. Gẹ́gẹ́ bí èyí, ni a ṣe pèsè fún un, a sì fi àṣẹ kalẹ̀ pé ní ọjọ́ ìyasímímọ́ náà gbogbo ènìyàn gbọ́dọ̀ fi ìdúróṣinṣin gíga jùlọ wọn hàn sí agbára Babiloni nípa fíforíbalẹ̀ níwájú àwòrán náà.” Wòlíì àti Àwọn Ọba, 504, 505.

Back to Articles