Article

# Ìwé Dáníẹ́lì – Nọ́mbà Ọgbọ̀n

Àkókò Ìbẹ̀rù

Author

Jeff Pippenger

Published

December 25, 2023

Formats

PDF
Word
Song MP3

Ìbẹ̀rù Belshazzar nípa àkọsílẹ̀ àdììtú tí a kọ sí orí ògiri kì í ṣe ikú rẹ̀ nìkan àti òpin ìjọba kẹfà nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì ni ó tọ́ka sí, ṣùgbọ́n ó tún tọ́ka sí àkókò náà nínú ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ nígbà tí ìbẹ̀rù mú àwọn ọba ayé. “Afẹ́fẹ́ ìlà-oòrùn” ti Íslámù ni ó fa ìbẹ̀rù wọn. Ìbẹ̀rù wọn dàbí ti obìnrin tí ó wà nínú ìrora ìbímọ, bẹ́ẹ̀ ni ó fi hàn pé ìrora tí ń pọ̀ sí i ní ìlọsíwájú ni, èyí tí ń dé pẹ̀lú ìyára tí ń túbọ̀ lágbára sí i. Ìbẹ̀rù náà bẹ̀rẹ̀ ní “wákàtí” àsè Belshazzar, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ní ìbẹ̀rẹ̀ rẹ̀ ó dé ní September 11, 2001. Láti ìgbà náà lọ, àwọn afẹ́fẹ́ bẹ̀rẹ̀ sí í yọ kúrò lọ́wọ́ àwọn áńgẹ́lì mẹ́rin tí wọ́n ń dì wọ́n mú ní àkókò ìdìdẹ ti ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì. Ẹkún ìṣòro fún Tyrus tí Ezekiel tọ́ka sí, túmọ̀ Tyrus nípa bíbéèrè ìbéèrè àsọtẹ́lẹ̀ yìí pé, “Ìlú wo ni ó dàbí Tyrus, bí ẹni tí a parun ní àárín òkun?”

> Àwọn ọkọ̀ ojú omi Tárṣíṣì kọ orin ìyìn rẹ nínú ọjà rẹ; a sì kún ọ́, a sì ṣe ọ́ ní ògo ńlá láàrín òkun. Àwọn atukọ̀ tí ń fi ìrìn omi rú ọkọ̀ rẹ ti mú ọ wọ inú omi púpọ̀; ẹ̀fúùfù ìlà-oòrùn sì ti fọ́ ọ láàrín òkun. Ọ̀rọ̀ rẹ, àti ọjà rẹ, ohun ìtajà rẹ, àwọn atukọ̀ ojú omi rẹ, àti àwọn olùdarí ọkọ̀ rẹ, àwọn alátúnṣe ìhò ọkọ̀ rẹ, àti àwọn olùṣe ìtajà rẹ, àti gbogbo àwọn ọkùnrin ogun rẹ tí ó wà nínú rẹ, àti gbogbo àwùjọ rẹ tí ó wà láàrín rẹ, ni yóò ṣubú sínú àárín òkun ní ọjọ́ ìparun rẹ. Àwọn ìgboro yóò mì ní ohùn igbe àwọn olùdarí ọkọ̀ rẹ. Gbogbo àwọn tí ń mú ìpá ọkọ̀, àwọn atukọ̀ ojú omi, àti gbogbo àwọn olùdarí ọkọ̀ ojú omi, ni yóò sọ̀kalẹ̀ kúrò lórí ọkọ̀ wọn, wọn yóò dúró lórí ilẹ̀; wọn yóò sì jẹ́ kí a gbọ́ ohùn wọn sí ọ, wọn yóò sì ké kíkoro, wọn yóò sì da erùpẹ̀ sí orí wọn, wọn yóò sì yí ara wọn ká nínú eérú. Wọn yóò sì fá ara wọn ní pátápátá fún ọ, wọn yóò sì di aṣọ ọ̀fọ̀, wọn yóò sì sunkún fún ọ pẹ̀lú ìkorò ọkàn àti ẹkún kíkorò. Nínú ẹkún wọn, wọn yóò gbé ẹ̀kún ìṣòro sókè fún ọ, wọn yóò sì ṣọ̀fọ̀ rẹ, pé, Ìlú wo ni ó dàbí Tírù, bí ẹni tí a pa run láàrín òkun? Nígbà tí ọjà rẹ jáde láti inú òkun, o fi ọ̀pọ̀ ènìyàn lọ́rùn; o fi ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọ̀rọ̀ rẹ àti ohun ìtajà rẹ sọ àwọn ọba ayé di ọlọ́rọ̀. Ní àkókò tí a bá fọ́ ọ nípasẹ̀ òkun nínú ibú omi, ohun ìtajà rẹ àti gbogbo àwùjọ rẹ ní àárín rẹ ni yóò ṣubú. Gbogbo àwọn olùgbé àwọn erékùṣù yóò yà á sí ọ, àwọn ọba wọn yóò sì bẹ̀rù gidigidi, ojú wọn yóò sì dàrú. Àwọn oníṣòwò láàrín àwọn ènìyàn yóò sísè sí ọ; ìwọ yóò di ìbẹ̀rù, a kì yóò sì rí ọ mọ́ títí láé. Ezekieli 27:25–36.

Tírù ni ìlú náà, tàbí ìjọba náà, tí àwọn oníṣòwò ayé ń sunkún kíkorò lórí rẹ̀, lẹ́yìn náà wọ́n sì béèrè pé, “ìlú wo ni ó dàbí Tírù?” Wọ́n ṣe bẹ́ẹ̀ ní “àkókò” náà, nígbà tí a fọ ìlú náà lulẹ̀ nínú òkun. Nínú Ìfihàn orí kejìdínlógún, àgbèrè Tírè, ẹni tí ó jẹ́ àgbèrè Róòmù, ẹni tí ó ti ṣe panṣágà pẹ̀lú àwọn ọba ayé, tí a sì dá a mọ̀ gẹ́gẹ́ bí ìlú ńlá yẹn tí ìdájọ́ rẹ̀ dé ní wákàtí kan, àti ní ọjọ́ kan. Òun ni ìlú náà tí ń gbé ìbéèrè àsọtẹ́lẹ̀ náà dìde láti ọ̀dọ̀ àwọn ọba àti àwọn oníṣòwò tí ń ṣọ̀fọ̀.

> Nítorí náà ni àjàkálẹ̀ àrùn rẹ̀ yóò fi dé ní ọjọ́ kan ṣoṣo, ikú, àti ọ̀fọ̀, àti ìyàn; a ó sì fi iná sun ún run pátápátá: nítorí alágbára ni Olúwa Ọlọ́run tí ń ṣe ìdájọ́ rẹ̀. Àwọn ọba ayé, tí wọ́n ti bá a ṣe àgbèrè, tí wọ́n sì ti bá a gbé nínú adùn ayé, wọn yóò sunkún rẹ̀, wọn yóò sì ṣọ̀fọ̀ fún un, nígbà tí wọn bá rí èéfín ìjóná rẹ̀, Wọn yóò dúró ní òkèèrè nítorí ìbẹ̀rù ìyà rẹ̀, wọn yóò sì máa wí pé, Egbé, egbé ni fún ìlú ńlá náà, Babiloni, ìlú alágbára náà! nítorí ní wákàtí kan ṣoṣo ni ìdájọ́ rẹ dé. Àwọn oníṣòwò ayé yóò sì sọkún, wọn yóò sì ṣọ̀fọ̀ lórí rẹ̀; nítorí kò sí ẹni tí ó tún ń rà ọjà wọn mọ́: Ọjà wúrà, àti fàdákà, àti òkúta iyebíye, àti mútíyà, àti aṣọ ọ̀gbọ̀ dáradára, àti elése àlùkò, àti sílìkì, àti aṣọ pupa, àti gbogbo igi tùyìn, àti gbogbo irú ohun èlò eyín erin, àti gbogbo irú ohun èlò igi iyebíye jùlọ, àti idẹ, àti irin, àti mábùlù, Àti kinnamoni, àti òórùn dídùn, àti òróró olóòórùn dídùn, àti tùràrí, àti wáìnì, àti òróró, àti iyẹ̀fun mímu, àti alikama, àti ẹran ọ̀sìn, àti àgùntàn, àti ẹṣin, àti kẹ̀kẹ́ ẹṣin, àti ẹrú, àti ọkàn ènìyàn. Àwọn eso tí ọkàn rẹ ń fẹ́ gidigidi ti kúrò lọ́dọ̀ rẹ, gbogbo ohun dídùn àti ẹlẹ́wà sì ti kúrò lọ́dọ̀ rẹ, ìwọ kì yóò sì tún rí wọn mọ́ rárá. Àwọn oníṣòwò àwọn nǹkan wọ̀nyí, tí ó fi ọwọ́ rẹ̀ sọ wọ́n di ọlọ́rọ̀, yóò dúró ní òkèèrè nítorí ìbẹ̀rù ìyà rẹ̀, wọn yóò máa sọkún, wọn yóò sì máa ṣọ̀fọ̀, Wọn yóò sì máa wí pé, Egbé, egbé ni fún ìlú ńlá náà, tí a fi aṣọ ọ̀gbọ̀ dáradára, àti elése àlùkò, àti aṣọ pupa wọ̀, tí a sì fi wúrà, àti òkúta iyebíye, àti mútíyà ṣe ọ̀ṣọ́! Nítorí ní wákàtí kan ṣoṣo ni ọrọ̀ púpọ̀ bẹ́ẹ̀ di asán. Gbogbo olórí ọkọ̀ ojú omi, àti gbogbo ẹgbẹ́ tí ń wọ ọkọ̀ ojú omi, àti àwọn atukọ̀, àti gbogbo àwọn tí ń ṣòwò ní ojú omi, dúró ní òkèèrè, Wọn sì ké nígbà tí wọ́n rí èéfín ìjóná rẹ̀, wọ́n ní, Ìlú wo ni ó dàbí ìlú ńlá yìí! Wọn sì da eruku sí orí wọn, wọn sì ké, wọ́n nkún, wọ́n sì ń ṣọ̀fọ̀, wọ́n ní, Egbé, egbé ni fún ìlú ńlá náà, nínú èyí tí gbogbo àwọn tí wọ́n ní ọkọ̀ ojú omi ní òkun ti di ọlọ́rọ̀ nítorí iyebíye rẹ̀! nítorí ní wákàtí kan ṣoṣo ni a sọ ọ́ di ahoro. Ìfihàn 18:8–19.

Ìṣípayà Ìfihàn Jésù Kristi ní nínú ìránṣẹ́ Ìké Alẹ́ Òru. Ìránṣẹ́ náà ni àsọtẹ́lẹ̀ kejì ti Ẹsekíẹ́lì mẹ́tàlélọ́gbọ̀n tí ó mú àwọn egungun gbígbẹ tí ó ti dùbúlẹ̀ ní àwọn òpópónà fún ọjọ́ mẹ́ta àtààbọ̀ wá sí ìyè gẹ́gẹ́ bí ẹgbẹ́-ogun alágbára. Ìránṣẹ́ náà ni ìránṣẹ́ tí ó ní nínú òtítọ́ pé Ísílamù ni Olúwa ń lò láti mú ìdájọ́ ìmúṣẹ wá lórí Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà nítorí fífipá mú ìjọ́sìn Ọjọ́-Àìkú. Ìdájọ́ náà dé ní “wákàtí” ìṣẹ̀lẹ̀ ilẹ̀-rírì ńlá náà, èyí tí ó sì tún jẹ́ “wákàtí” náà tí àkọsílẹ̀ ọwọ́ fi hàn lórí ògiri Belṣásárì. Àkọsílẹ̀ ọwọ́ náà fa ìbẹ̀rù náà jáde, èyí tí a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí mímú gbogbo àwọn ọba àti àwọn oníṣòwò nígbà tí ẹ̀rọ-òṣèlú-ajé ayé yìí bá wó lulẹ̀ nípasẹ̀ “ẹ̀fúùfù ìlà-oòrùn” Ísílamù, àwọn tí wọ́n ti yọ́ sínú ìjọba Belṣásárì ní ìkọ̀kọ̀, nípasẹ̀ “ògiri” ìsàlẹ̀ tí a kọ̀sílẹ̀ sí gúúsù.

“Ìlú” tàbí ìjọba tí àwọn ọba àti àwọn oníṣòwò ń ṣòfòfò nítorí rẹ̀, tí wọ́n sì ń béèrè pé, “ìlú wo ni ó dàbí ìlú ńlá yìí?” ni ìjọba aṣẹ́wó Tírè, ẹni tí ó sì wà nígbà náà ń kọ orin rẹ̀, tí ó sì ń bá àwọn ọba kan náà ṣe àgbèrè. Gbogbo àwọn wòlíì sọ̀rọ̀ nípa òpin ayé, wọ́n sì bá ara wọn mu; nítorí náà, àwọn oníṣòwò Ìsíkíẹ́lì ni àwọn oníṣòwò kan náà nínú Ìfihàn orí kejìdínlógún. Ní ìgbà mẹ́ta nínú Ìfihàn orí kejìdínlógún ni wọ́n ti ṣòfòfò pé, “égbé, égbé,” bí a ṣe ń wó ìlú ńlá náà lulẹ̀, pẹ̀lú ètò owó-ayé gbogbo ayé. Ọ̀rọ̀ Gíríìkì tí a túmọ̀ sí “égbé” nínú ẹsẹ̀ náà ni ọ̀rọ̀ kan náà gangan tí a túmọ̀ ní ìgbà mẹ́ta nínú Ìfihàn orí kẹjọ, ẹsẹ̀ kẹtàlá, níbi tí a sì ti túmọ̀ ọ́ pẹ̀lú ọ̀rọ̀ Gẹ̀ẹ́sì mìíràn.

> Mo sì wò ó, mo sì gbọ́ angẹli kan tí ń fò láàrín ọ̀run, tí ó ń wí pẹ̀lú ohùn ńlá pé, Ègbé, ègbé, ègbé ni fún àwọn olùgbé ayé nítorí àwọn ohùn ìyókù ti ìpè àwọn angẹli mẹ́tẹ̀ẹ̀ta náà, àwọn tí kò tíì fọn! Ìfihàn 8:13.

Àwọn ọba àti àwọn oníṣòwò ń ṣọ̀fọ̀ ìparun ètò-ọrọ̀ ajé ayé pẹ̀lú àwọn ọ̀rọ̀ pé, “áà! áà!,” tí ó túmọ̀ sí “ègbé! ègbé!,” àti “Ègbé” náà jẹ́ àmì Islam. Ìbẹ̀rù tí ó mú Bẹliṣásárì àti àwọn olórí rẹ̀ nígbà tí àkọsílẹ̀ ọwọ́ farahàn lórí ògiri, ni ìbẹ̀rù tí a mú jáde nígbà tí a ba pa ìtòlẹ́sẹẹsẹ̀ ètò-ọrọ̀ ajé ayé run pẹ̀lú àwọn ìkọlù tí ń tẹ̀síwájú láti ọ̀dọ̀ Islam, èyí tí Ọlọ́run ń lò gẹ́gẹ́ bí irinṣẹ́ ìtọ́jú àtọ̀runwá Rẹ̀ láti mú ìdájọ́ àṣẹ gbígbéṣẹ́ Rẹ̀ wá sórí àwọn tí ń mu wáìnì Babiloni, ìyẹn ìfipa-múra ọjọ́ Àìkú. Òtítọ́ yìí ni kókó-ọrọ̀ “ẹrù” Isaiah ogún-lé-mẹ́ta nípa panṣágà “Tírè.”

> Ẹrù Tiri. Ẹ ké, ẹyin ọkọ̀ ojú omi Tarṣiṣi; nítorí a ti pa á run, bẹ́ẹ̀ tí kò fi sí ilé mọ́, kò sì sí ìwọlé sí i: láti ilẹ̀ Kittimu ni a ti fi í hàn wọ́n. Ẹ dákẹ́, ẹyin olùgbé erékùṣù; ìwọ tí àwọn oníṣòwò Sidoni, tí ń la òkun kọjá, ti mú kún. Nípa omi púpọ̀ ni irú-ọmọ Sihori, ìkórè odò, jẹ́ èrè rẹ̀; ó sì jẹ́ ọjà àwọn orílẹ̀-èdè. Kí ojú tì ọ́, ìwọ Sidoni: nítorí òkun ti sọ̀rọ̀, àní agbára òkun, pé, Èmi kò rọbí, bẹ́ẹ̀ ni n kò bímọ, bẹ́ẹ̀ ni n kò tọ́ àwọn ọdọmọkùnrin dàgbà, n kò sì tọ́ àwọn wúńdíá dàgbà. Gẹ́gẹ́ bí ó ti rí nígbà ìròyìn nípa Ejibiti, bẹ́ẹ̀ ni wọn yóò fara pa gidigidi nígbà ìròyìn Tiri. Ẹ kọjá lọ sí Tarṣiṣi; ẹ ké, ẹyin olùgbé erékùṣù. Ṣé èyí ni ìlú ayọ̀ yín, èyí tí ìpilẹ̀ṣẹ̀ rẹ̀ ti ìgbà àtijọ́ pípẹ́? Ẹsẹ̀ ara rẹ̀ ni yóò gbé e lọ jìnnà láti máa ṣe àjèjì. Ta ni ó ti gbìmọ̀ yìí sí Tiri, ìlú adé, tí àwọn oníṣòwò rẹ̀ jẹ́ àwọn ọmọ-aládé, tí àwọn alátajà rẹ̀ sì jẹ́ àwọn ọlọlá ayé? Olúwa àwọn ọmọ-ogun ti pinnu rẹ̀, láti bàjẹ́ ìgbéraga gbogbo ògo, àti láti mú gbogbo ọlọlá ayé di ẹ̀gàn. Máa kọjá ní ilẹ̀ rẹ bí odò, ìwọ ọmọbìnrin Tarṣiṣi: agbára kò sí mọ́. Ó na ọwọ́ rẹ̀ lé orí òkun, ó mì àwọn ìjọba: Olúwa ti pàṣẹ sí ìlú oníṣòwò náà, láti pa àwọn ibi agbára rẹ̀ run. Ó sì wí pé, Iwọ kì yóò tún yọ̀ mọ́, ìwọ wúńdíá tí a ni lára, ọmọbìnrin Sidoni: dìde, kọjá lọ sí Kittimu; níbẹ̀ pẹ̀lú ìwọ kì yóò rí ìsinmi. Wò ó, ilẹ̀ àwọn ara Kálídíà; àwọn ènìyàn wọ̀nyí kò sí rí, títí Asiria fi dá a sílẹ̀ fún àwọn tí ń gbé aginjù: wọ́n gbé ilé-iṣọ́ rẹ̀ ró, wọ́n gbé àwọn ààfin rẹ̀ dìde; ó sì sọ ọ́ di ìparun. Ẹ ké, ẹyin ọkọ̀ ojú omi Tarṣiṣi: nítorí a ti pa agbára yín run. Yóò sì ṣẹlẹ̀ ní ọjọ́ náà, pé a ó gbàgbé Tiri fún ọdún àádọ́rin, gẹ́gẹ́ bí ọjọ́ ọba kan: lẹ́yìn òpin ọdún àádọ́rin, Tiri yóò kọrin bí àgbèrè. Mú háàpù, rìn káàkiri ìlú náà, ìwọ àgbèrè tí a ti gbàgbé; fi orin dídùn ṣeré, kọ orin púpọ̀, kí a lè rántí rẹ. Yóò sì ṣẹlẹ̀ lẹ́yìn òpin ọdún àádọ́rin, pé Olúwa yóò bẹ Tiri wò, yóò sì padà sí owó ìṣe rẹ̀, yóò sì ṣe àgbèrè pẹ̀lú gbogbo ìjọba ayé lórí ilẹ̀ gbogbo. Àwọn ọjà rẹ̀ àti owó ìṣe rẹ̀ yóò sì jẹ́ mímọ́ fún Olúwa: a kì yóò kó wọn jọ tàbí fi wọn pamọ́; nítorí àwọn ọjà rẹ̀ yóò jẹ́ fún àwọn tí ń gbé níwájú Olúwa, kí wọn lè jẹ ní ìtó, àti fún aṣọ tí yóò pẹ́. Isaiah 23:1–18.

Àádọ́rin ọdún náà, èyí tí ó dàbí “ọjọ́ ọba kan,” ni a ṣojú rẹ̀ nípasẹ̀ ìjọba Bábílónì, nítorí ọba jẹ́ ìjọba, àti pé Bábílónì gidi jọba fún àádọ́rin ọdún. Àádọ́rin ọdún Bábílónì gidi parí ní “wákàtí” tí ìkọ̀wé farahàn lórí ògiri gbọngàn àsè Bélṣásárì. Ní alẹ́ gan-an náà ni a pa á, nípasẹ̀ agbára tí ó wọlé láti inú “ògiri” láìsí àkíyèsí, nítorí ó ń ṣe àsè, ó ń mu wáìnì Bábílónì, nígbà tí ẹgbẹ́ olórin Nebukadinésárì ń kọ orin, àti pé àgbèrè Tírè ń kọ orin aládùn náà, Israẹli apẹ̀yìndà sì ń jó, ó sì ń tẹrí ba.

Lẹ́yìn náà, ẹ̀rù bà gbogbo àwọn tí ó wà níbẹ̀, nítorí Ọlọ́run ti “gbìmọ̀ sí Tírè” ó sì ti “pinnu” “láti ba ìgbéraga gbogbo ògo jẹ́, àti láti mú gbogbo àwọn ọlọ́lá ayé wá sínú ẹ̀gàn.” Nítorí náà Ọlọ́run “mi àwọn ìjọba náà,” pẹ̀lú “ìṣẹ̀lẹ̀ ilẹ̀ ńlá” ti “wákàtí” náà, nítorí Ọlọ́run ti “pa àṣẹ kan” “sí i lórí” ìjọba oníṣòwò náà, “láti pa àwọn odi agbára rẹ̀ run.” Nínú “wákàtí” ìbẹ̀rù fún Belshazzar, àwọn ọba àti àwọn oníṣòwò bẹ̀rẹ̀ ìwádìí kan láti mọ ìtumọ̀ àwọn ọ̀rọ̀ iná tí a kọ sórí ògiri. Ikú Belshazzar fẹ́rẹ̀ẹ́ ṣẹlẹ̀, ṣùgbọ́n ní àkókò yẹn, ó ṣì wà láàyè. Nítorí náà ó wá láti lóye àwọn ọ̀rọ̀ àdììtú náà, ó sì fi ẹ̀bùn ìsanwó hàn fún àwọn ọlọ́gbọ́n, bí wọ́n bá lè tú ìkọ̀wé náà, ṣùgbọ́n a kò lè ṣe é, nítorí àwọn ọlọ́gbọ́n Bábílónì ń lo ọ̀nà ìmúlò ìkẹ́kọ̀ọ́ Bíbélì tí ó jẹ́ àfàwọ́kọ òtítọ́. Àwọn ọ̀rọ̀ àdììtú náà dàbí ìran ìwé kan tí a fi èdìdì dì.

> Nígbà náà ni gbogbo àwọn ọlọ́gbọ́n ọba wọlé; ṣùgbọ́n wọn kò lè ka ìkọ̀wé náà, bẹ́ẹ̀ ni wọn kò lè fi ìtumọ̀ rẹ̀ hàn fún ọba. Nígbà náà ni ìdààmú ọba Belṣásárì pọ̀ gidigidi, ojú rẹ̀ sì yí padà lára rẹ̀, àwọn olórí rẹ̀ sì yà á lẹ́nu. Nígbà náà ni ayaba, nítorí ọ̀rọ̀ ọba àti ti àwọn olórí rẹ̀, wọ ilé àsè náà; ayaba sì sọ pé, Ọba, kí o wà láàyè títí láé; má ṣe jẹ́ kí èrò inú rẹ yọ ọ lẹ́nu, bẹ́ẹ̀ ni kí ojú rẹ má ṣe yí padà. Ọkùnrin kan wà ní ìjọba rẹ, nínú ẹni tí ẹ̀mí àwọn ọlọ́run mímọ́ wà; ní ọjọ́ ayé baba rẹ ni a sì rí ìmọ́lẹ̀, àti òye, àti ọgbọ́n nínú rẹ, bí ọgbọ́n àwọn ọlọ́run; ẹni tí ọba Nebukadinésárì baba rẹ, ọba náà, mo ní, baba rẹ, fi ṣe olórí àwọn aláfọ̀ṣẹ, àwọn awòràwọ̀, àwọn ará Kálídíà, àti àwọn afọṣẹ. Nítorí pé ẹ̀mí títóbi jùlọ, àti ìmọ̀, àti òye, àti ìtumọ̀ àlá, àti ìtúmọ̀ òwe líle, àti ìtúpalẹ̀ àwọn iyèméjì, ni a rí nínú Dáníẹ́lì yìí, ẹni tí ọba sọ orúkọ rẹ̀ ní Belteṣásárì; nísinsin yìí, ẹ jẹ́ kí a pè Dáníẹ́lì, yóò sì fi ìtumọ̀ náà hàn. Nígbà náà ni a mú Dáníẹ́lì wá síwájú ọba. Ọba sì bá Dáníẹ́lì sọ pé, Ìwọ ni Dáníẹ́lì náà, nínú àwọn ọmọ ìgbèkùn Júdà, ẹni tí ọba baba mi mú jáde láti ilẹ̀ Jùdíà bí? Mo ti gbọ́ nípa rẹ pé ẹ̀mí àwọn ọlọ́run wà nínú rẹ, àti pé ìmọ́lẹ̀, àti òye, àti ọgbọ́n títóbi jùlọ, ni a rí nínú rẹ. Ní báyìí sì, a ti mú àwọn ọlọ́gbọ́n àti àwọn awòràwọ̀ wá síwájú mi, kí wọn lè ka ìkọ̀wé yìí, kí wọn sì fi ìtumọ̀ rẹ̀ hàn fún mi; ṣùgbọ́n wọn kò lè fi ìtumọ̀ ohun náà hàn. Mo sì ti gbọ́ nípa rẹ pé o lè ṣe ìtumọ̀, kí o sì tú àwọn iyèméjì ká; nísinsin yìí, bí o bá lè ka ìkọ̀wé náà, kí o sì fi ìtumọ̀ rẹ̀ hàn fún mi, a ó wọ ọ ní aṣọ elésèèrè, a ó sì fi ẹ̀wọ̀n wúrà sí ọrùn rẹ, ìwọ yóò sì jẹ́ olùṣàkóso kẹta nínú ìjọba náà. Dáníẹ́lì 5:8–16.

Ayaba tí ó wà nínú ààfin kì í ṣe aya Bẹliṣásárì, ṣùgbọ́n ayaba baba ńlá rẹ̀ ni, ó sì mọ ẹni tí ó lè ka àkọsílẹ̀ tí ó wà lórí ògiri náà. Ìjọ kan wà (nítorí obìnrin jẹ́ ìjọ ní ti àsọtẹ́lẹ̀), nínú ìjọba náà tí ó mọ ẹni tí ó lè lóye àwọn àṣírí Ọlọ́run.

> “Obìnrin kan wà nínú ààfin tí ó gbọ́n ju gbogbo wọn lọ,—ọbabìnrin baba-nlá Belshassar. Nínú ipò pajawìrì yìí, ó bá ọba sọ̀rọ̀ ní ọ̀nà tí ó rán ìtànṣán ìmọ́lẹ̀ kan sínú òkùnkùn. ‘Ọba, kí o yè títí láé,’ ni ó wí, ‘má ṣe jẹ́ kí èrò rẹ yọ ọ lẹ́nu, bẹ́ẹ̀ ni kí ojú rẹ má yípadà. Ọkùnrin kan wà nínú ìjọba rẹ nínú ẹni tí ẹ̀mí àwọn ọlọ́run mímọ́ wà; ní ọjọ́ baba rẹ ni a sì rí ìmọ́lẹ̀ àti òye àti ọgbọ́n, bí ọgbọ́n àwọn ọlọ́run, nínú rẹ̀; ẹni tí ọba Nebukadnessari, baba rẹ, ọba náà, mo ní, baba rẹ, fi jẹ olórí àwọn onídán, àwọn awòràwọ̀, àwọn ara Kaldea, àti àwọn abíwí; …ní báyìí, ẹ jẹ́ kí a pè Danieli, yóò sì fi ìtumọ̀ náà hàn.’”

> “‘Nígbà náà ni a mú Dáníẹ́lì wọlé wá síwájú ọba.’ Ní gbígbìyànjú láti fi ara rẹ̀ gún régé àti láti fi àṣẹ rẹ̀ hàn, Bélṣásárì wí pé, ‘Ṣé ìwọ ni Dáníẹ́lì náà, ẹni tí í ṣe nínú àwọn ọmọ ìgbèkùn Júdà, tí ọba, baba mi, mú jáde kúrò ní ilẹ̀ àwọn Júù bí? Èmi tìkára mi sì ti gbọ́ nípa rẹ pé, ẹ̀mí àwọn ọlọ́run wà nínú rẹ, àti pé ìmọ́lẹ̀ àti òye àti ọgbọ́n àgbàyanu ni a rí nínú rẹ…. Ní báyìí, bí ìwọ bá lè ka àkọsílẹ̀ náà, kí o sì jẹ́ kí ìtumọ̀ rẹ̀ di mímọ̀ fún mi, a ó fi aṣọ elése àlùkò wọ ọ, a ó sì fi ẹ̀wọ̀n wúrà yí ọrùn rẹ ká, ìwọ yóò sì jẹ́ olórí kẹta nínú ìjọba náà.’”

> “Dáníẹ́lì kò yà á lẹ́nu nítorí ìrísí ọba náà, bẹ́ẹ̀ ni kò dààmú tàbí bẹ̀rù nítorí ọ̀rọ̀ rẹ̀. Ó dáhùn pé, ‘Jẹ́ kí àwọn ẹ̀bùn rẹ wà fún ara rẹ, kí o sì fi àwọn èrè rẹ fún ẹlòmíràn; ṣùgbọ́n èmi yóò ka ìkọ̀wé náà fún ọba, èmi yóò sì jẹ́ kí ìtumọ̀ rẹ̀ mọ̀ ọ́. Ìwọ ọba, Ọlọ́run Ọ̀gá-ògo jùlọ fún Nebukadinésárì baba rẹ ní ìjọba, àti ọlá ńlá, àti ògo, àti ìyì…. Ṣùgbọ́n nígbà tí ọkàn rẹ gbéraga, tí ẹ̀mí rẹ sì di líle nínú ìgbéraga, a yọ ọ́ kúrò lórí ìtẹ́ ọba rẹ̀, wọ́n sì gba ògo rẹ̀ kúrò lọ́dọ̀ rẹ̀…. Àti ìwọ ọmọ rẹ̀, ìwọ Belṣásárì, ìwọ kò rẹ ara rẹ sílẹ̀ ní ọkàn rẹ, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé o mọ gbogbo èyí, ṣùgbọ́n o gbé ara rẹ ga sí Ọlọ́run ọ̀run; wọ́n sì mú àwọn ohun èlò ilé Rẹ̀ wá síwájú rẹ, ìwọ, àti àwọn olórí rẹ, àwọn aya rẹ, àti àwọn àlè rẹ, sì ti mu nínú wọn, ìwọ sì ti yin àwọn ọlọ́run fàdákà àti wúrà, ti idẹ, irin, igi, àti òkúta, àwọn tí kò ríran, tí kò gbọ́, tí kò sì mọ ohunkóhun; ṣùgbọ́n Ọlọ́run, ẹni tí ẹ̀mí ìmí rẹ wà lówó Rẹ̀, àti ẹni tí gbogbo ọ̀nà rẹ wà ní agbára Rẹ̀, ìwọ kò yin lógo.’”

> “‘Eyi ni àkọsílẹ̀ tí a kọ pé, Mene, Mene, Tekel, Ufarsini. Èyí ni ìtumọ̀ ọ̀ràn náà: Mene: Ọlọ́run ti ka ìjọba rẹ, ó sì ti mú òpin bá a. Tekel: A ti fi ọ sórí òṣùwọ̀n, a sì ti rí i pé o kù. Peresi: A ti pín ìjọba rẹ, a sì ti fi í fún àwọn Mídíà àti Pérísíà.’”

> “Dáníẹ́lì kò yí kúrò nínú ojúṣe rẹ̀. Ó gbé ẹ̀ṣẹ̀ ọba kalẹ̀ níwájú rẹ̀, ó ń fi àwọn ẹ̀kọ́ tí ó lè ti kọ́ ṣùgbọ́n tí kò kọ́ hàn án. Bélṣásárì kò fiyè sí àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí ó ṣe pàtàkì tó bẹ́ẹ̀ fún un. Kò ka ìtàn bàbá ńlá rẹ̀ ní òtítọ́. A ti fi ojúṣe mímọ òtítọ́ lé e lórí, ṣùgbọ́n ẹ̀kọ́ ìṣe tí ó lè ti kọ́ kí ó sì fi í sí ìṣe kò wọ ọkàn rẹ̀; ọ̀nà ìhùwàsí rẹ̀ sì mú èsì dájúdájú wá.

> “Èyí ni àjọyọ̀ ìṣògo ìkẹyìn tí ọba àwọn ará Kálídíà ṣe; nítorí Ẹni tí ó ń farada ìwà àìtọ́ ènìyàn fún ìgbà pípẹ́ ti dá ìdájọ́ tí a kò lè yí padà kalẹ̀. Bẹliṣásárì ti bu ọlá Ọ̀kan náà tí ó gbé e ga gẹ́gẹ́ bí ọba láti ọ̀nà ńlá, a sì ti gba àkókò àdánwò rẹ̀ kúrò lọ́dọ̀ rẹ̀. Nígbà tí ọba àti àwọn ọlọ́lá rẹ̀ wà ní gíga ìrékọjá wọn, àwọn ará Pérsia yí Odò Yúfírétì kúrò ní ipa ọ̀nà rẹ̀, wọ́n sì rìn wọ inú ìlú tí a kò ṣọ́. Bí Bẹliṣásárì àti àwọn olúwa rẹ̀ ti ń mu nínú àwọn ohun èlò mímọ́ ti Jèhófà, tí wọ́n sì ń yin àwọn ọlọ́run fàdákà àti wúrà wọn, Kírúsì àti àwọn ọmọ-ogun rẹ̀ dúró ní abẹ́ ògiri ààfin. ‘Ní òru náà gan-an ni,’ gẹ́gẹ́ bí àkọsílẹ̀ náà ti sọ, ‘a pa Bẹliṣásárì ọba àwọn ará Kálídíà. Dáríúsì ará Mídíà sì gba ìjọba náà.’” Bible Echo, May 2, 1898.

Láàárín ìṣòro náà, ayaba náà (ìjọ kan), mọ̀ pé orísun kan wà tí ó lè ṣàfihàn “Ọjọ́-ìwájú fún Amẹ́ríkà”. Danieli tún dúró nínú ipò tirẹ̀ láti mú ète rẹ̀ ṣẹ ní ìkẹyìn ọjọ́. Ẹ̀rí àpẹẹrẹ náà tí Ṣadraki, Meṣaki àti Abẹdinego fi hàn nínú iná ìléru, ni a tún fi hàn nísinsìnyí nípasẹ̀ Danieli, bí ó ti ń fi kún ìlà òtítọ́ pé ní “wákàtí” ìṣòro òfin Sunday, àwọn tí ń ṣojú àpẹẹrẹ náà ni a ó mú wá níwájú àwọn aláṣẹ ìjọba láti jẹ́rìí fún òtítọ́.

> “‘Wọn yóò fi yín lé àwọn ìgbìmọ̀ lọ́wọ́, … bẹ́ẹ̀ ni a ó sì mú yín wá níwájú àwọn gómìnà àti àwọn ọba nítorí Mi, láti jẹ́ ẹ̀rí fún wọn àti fún àwọn Kèfèrí.’ Mátíù 10:17, 18, R. V. Inúnibíni yóò tan ìmọ́lẹ̀ ká. A ó mú àwọn ìránṣẹ́ Kristi wá níwájú àwọn ọláńlá ayé, àwọn tí, bí kò ṣe nítorí èyí, bóyá kì yóò gbọ́ ìhìnrere rárá. A ti ṣàfihàn òtítọ́ náà ní ọ̀nà tí kò tọ́ sí àwọn ènìyàn wọ̀nyí. Wọn ti fetí sí àwọn ẹ̀sùn èké nípa ìgbàgbọ́ àwọn ọmọ-ẹ̀yìn Kristi. Ní ọ̀pọ̀ ìgbà, ọ̀nà kan ṣoṣo tí wọ́n ní láti mọ àkóónú gidi rẹ̀ ni ẹ̀rí àwọn tí a mú wá sí ìdájọ́ nítorí ìgbàgbọ́ wọn. Nígbà ìwádìí, a máa béèrè kí wọ́n dáhùn, a sì máa jẹ́ kí àwọn onídàájọ́ wọn fetí sí ẹ̀rí tí wọ́n ń jẹ́. Oore-ọ̀fẹ́ Ọlọ́run ni a ó pín fún àwọn ìránṣẹ́ Rẹ̀ láti bá ipò àkókò náà mu. ‘A ó fi í fún yín,’ ni Jésù wí, ‘ní wákàtí kan náà ohun tí ẹ ó sọ. Nítorí kì í ṣe ẹ̀yin ni ń sọ̀rọ̀, bí kò ṣe Ẹ̀mí Baba yín tí ń sọ̀rọ̀ nínú yín.’ Bí Ẹ̀mí Ọlọ́run ṣe ń tan ìmọ́lẹ̀ sí inú ọkàn àwọn ìránṣẹ́ Rẹ̀, a ó gbé òtítọ́ náà kalẹ̀ nínú agbára àti iyebíye àtọ̀runwá rẹ̀. Àwọn tí ń kọ òtítọ́ náà yóò dìde láti fi ẹ̀sùn kàn àwọn ọmọ-ẹ̀yìn náà àti láti ni wọ́n lára. Ṣùgbọ́n lábẹ́ ìpàdánù àti ìjìyà, àní títí dé ikú pàápàá, àwọn ọmọ Olúwa ni láti fihàn ìrẹ̀lẹ̀ Àpẹẹrẹ àtọ̀runwá wọn. Báyìí ni a ó ṣe rí ìyàtọ̀ tó wà láàárín àwọn aṣojú Satani àti àwọn aṣojú Kristi. A ó gbé Olùgbàlà ga níwájú àwọn alákòóso àti àwọn ènìyàn.” The Desire of Ages, 354.

Gẹ́gẹ́ bí ó ti rí pẹ̀lú àwọn olóye mẹ́ta náà, Dáníẹ́lì kò ní ìfẹ́ sí ẹ̀bùn kankan, bẹ́ẹ̀ ni kò sì nílò láti tún ohun tí yóò sọ ṣe. Ní ọ̀nà tí ó rọrùn gidigidi ni ó gbé ìtumọ̀ “àkókò méje” náà kalẹ̀, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ lórí ògiri.

A ó máa tẹ̀síwájú pẹ̀lú ìtàn Belshazzar nínú àpilẹ̀kọ tí ó kàn.

> “Àwọn tí kò ṣe olóòtítọ́ sí iṣẹ́ Ọlọ́run ṣàìní ìlànà; àwọn ìdí inú wọn kì í ṣe irú èyí tí yóò mú wọn yan ohun tí ó tọ́ ní abẹ́ gbogbo ipò. Àwọn ìránṣẹ́ Ọlọ́run gbọ́dọ̀ máa ní ìmọ̀lára ní gbogbo ìgbà pé wọ́n wà lábẹ́ ojú Olúwa iṣẹ́ wọn. Ẹni tí ó wo àpéjẹ àìmọ́-mímọ́ Bẹliṣásárì wà níhìn-ín nínú gbogbo àwọn ilé-iṣẹ́ wa, nínú yàrá ìṣírò oníṣòwò, nínú ilé-iṣẹ́ aládàáni; ọwọ́ tí kò ní ẹ̀jẹ̀ sì dájúdájú ń kọ àkọsílẹ̀ àìbikítà yín, gẹ́gẹ́ bí ó ti kọ ìdájọ́ ẹ̀rù ti ọba ẹlẹ́gàn náà. A kọ ìdálẹ́bi Bẹliṣásárì pẹ̀lú ọ̀rọ̀ iná pé, ‘A ti wọ̀ ọ́ sórí ìwọ̀n, a sì ti rí i pé o kù sílẹ̀’; bí ẹ̀yin bá sì kùnà láti mú ojúṣe tí Ọlọ́run fi fún yín ṣẹ, ìdálẹ́bi yín yóò jẹ́ bẹ́ẹ̀ gẹ́gẹ́.” Messages to Young People, 229.

Back to Articles