Article

# Ìwé Dáníẹ́lì - Ọgọ́rùn-ún kan ó lé mẹ́rìndínlọ́gọ́rùn-ún-un mẹ́sàn-án-dín-lọ́gbọ̀n

Ìsunkún Ìṣèlú àti Àyànmọ́ Àsọtẹ́lẹ̀: Òpin Àwọn Ẹgbẹ́ Democratic àti Republican ní Àyíká Àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì

Author

Jeff Pippenger

Published

May 3, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

A ń tọ́ka sí òpin àwọn ẹgbẹ́ òṣèlú Democratic àti Republican nínú ìtàn ẹranko ilẹ̀ ayé. Ẹranko ilẹ̀ ayé tí Ìfihàn orí kẹtàlá sọ̀rọ̀ nípa rẹ̀ ni a pín sí ẹgbẹ́ Republican àti Democratic, tí wọ́n ń jàkadì nínú ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ ìwo Republican. Àwọn ìwo jẹ́ ààmì àwọn agbára, àti pé àwọn ìwo méjèèjì ní àwọn àkópọ̀ kéékèèké ti ìbáṣepọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ wọn nínú ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ tiwọn fúnra wọn. Fún ìwo Republican, àkópọ̀ kéékèèké yẹn ni a fi hàn nípasẹ̀ àwọn ẹgbẹ́ òṣèlú pàtàkì méjì tí ó gba gbogbo ìtàn Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà kọjá. Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà jẹ́ ọ̀kan nínú díẹ̀ lára àwọn ìjọba tí a dá mọ̀ nínú ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ tí a fi agbára méjì dá. Gbogbo àwọn orílẹ̀-èdè ìsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì tí ó ṣáájú, tí a ṣàpẹẹrẹ wọn pẹ̀lú agbára méjì, ni wọ́n jẹ́ àwòrán àpẹẹrẹ ti Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà. Ìjọba Medo-Persia, France (Sodomu àti Ejibiti), àti Israẹli pẹ̀lú àwọn ìjọba àríwá àti gúúsù rẹ̀, gbogbo wọn ni wọ́n ń ṣàfikún sí àwọn àbùdá àsọtẹ́lẹ̀ ti Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà.

Ìjọba Mẹ́díà-Pérsia nínú Dáníẹ́lì orí kẹjọ ní ìwo méjì, ìwo ìkẹyìn náà sì (Pérsia) ga ju. A ti dá ohun èlò yìí mọ̀ nípa ìdánimọ̀ pé ẹgbẹ́ Democratic wá sínú ìtàn ṣáájú ẹgbẹ́ Republican, nítorí náà ẹgbẹ́ Republican yóò di ìkẹyìn nínú àwọn ẹgbẹ́ méjèèjì ní ìparí. Ààrẹ Republican àkọ́kọ́ wọ ìtàn wá gẹ́gẹ́ bí ìdáhùn sí ipò ìfẹ́-ẹrú ti ẹgbẹ́ Democratic, àti pé ààrẹ Republican àkọ́kọ́ náà kéde Ìkéde Ìdásílẹ̀ ní ọdún 1863, èyí tí ó jẹ́ àárín Ogun Abẹ́lé ti Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà, àti ọdún ìṣọ̀tẹ̀ fún ìjọ Seventh-day Adventist ti Laodicea.

Ààrẹ́ Kọ́mùpọ̀nìkà tó kẹ́yìn ni a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nípasẹ̀ ààrẹ́ Kọ́mùpọ̀nìkà àkọ́kọ́, nítorí náà ààrẹ́ tó kẹ́yìn yóò wọ inú ìtàn ní àárín ogun abẹ́lé kan láàárín ẹgbẹ́ Démókírátì tó ń ṣègbéga ẹrú àti ẹgbẹ́ Kọ́mùpọ̀nìkà tirẹ̀ tó lòdì sí ẹrú. Ẹrú tí ẹgbẹ́ Démókírátì ti àwọn ọjọ́ ìkẹyìn ń gbéga ni ẹrú àgbáyé. Gẹ́gẹ́ bí ó ti rí pẹ̀lú ààrẹ́ Kọ́mùpọ̀nìkà àkọ́kọ́, ààrẹ́ Kọ́mùpọ̀nìkà tó kẹ́yìn náà yóò jẹ́ ẹni tí ẹgbẹ́ tó ń ṣègbéga ẹrú yóò pa, gẹ́gẹ́ bí a ti pa Trump ní ti ìṣèlú nínú ìdìbò ọdún 2020 tí wọ́n jí. Gẹ́gẹ́ bí ààrẹ́ kẹfà láti ìgbà òpin ní 1989, Trump yóò jẹ́ ààrẹ́ ọlọ́rọ̀ jùlọ, ó sì yóò ru àwọn alágbáyé sókè kì í ṣe ti Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà nìkan, ṣùgbọ́n ti gbogbo ayé pátápátá. Nítorí náà, nínú ìkéde rẹ̀ láti díje fún ipò ààrẹ ní 2015, ogun abẹ́lé ti ìṣèlú láàárín ẹgbẹ́ Démókírátì ti àwọn alágbáyé tó ń ṣègbéga ẹrú àti ẹgbẹ́ Kọ́mùpọ̀nìkà tó lòdì sí ẹrú ni a dá sílẹ̀.

Ní ìmúṣẹ Ìfihàn orí kọkànlá, wọ́n pa Trump nípa ìṣèlú nínú ìdìbò ọdún 2020 tí wọ́n jí gbà, ẹgbẹ́ Democratic sì bẹ̀rẹ̀ sí í yọ̀ ní òpópónà, títí di ìgbà tí ó fi hàn gbangba pé ní ọdún 2022, Trump yóò tún díje fún ipò Ààrẹ lẹ́ẹ̀kan sí i. Nígbà náà ni ìbẹ̀rù ńlá dé bá àwọn globalists ní ìmúṣẹ orí kọkànlá Ìfihàn, ogun wọn sì túbọ̀ le sí i. Ẹ̀rí àwọn ìwo Medo-Persia fi hàn pé ìwo ìkẹyìn tí yóò dìde (ẹgbẹ́ Republican) yóò dìde lẹ́yìn, yóò sì ga ju àwọn yòókù lọ. Ààrẹ Republican ìkẹyìn yóò borí ẹgbẹ́ Democratic.

Ìdìbò ọdún 2024 jẹ́ àmì òpin ẹgbẹ́ Democratic, nítorí wọn kì yóò tún ní ànfàní mìíràn láti gbé olùdíje ààrẹ kalẹ̀ kí òfin Àìkú tó parí ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ ti ẹranko ilẹ̀ ayé. Ní òfin Àìkú, ẹgbẹ́ Republican náà sì dáwọ́ dúró. Ẹgbẹ́ Democratic parí ní ìdìbò ọdún 2024, ẹgbẹ́ Republican sì parí ní òfin Àìkú. Òfin Àìkú náà, gẹ́gẹ́ bí òpin ìjọba kẹfà nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì, ni a ṣàfihàn nípasẹ̀ ìbẹ̀rẹ̀ ẹranko ilẹ̀ ayé ní ọdún 1798. Àmì àfihàn àsọtẹ́lẹ̀ pàtàkì jùlọ ti ẹranko ilẹ̀ ayé ni “ìsọ̀rọ̀” rẹ̀. Ní ọdún 1798, Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà fi ìlànà Alien and Sedition Acts múlẹ̀, èyí tí, nítorí náà, jẹ́ àpẹẹrẹ òfin Àìkú, nígbà tí Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà sọ̀rọ̀ bí dragoni.

Láti ọdún 1776 sí 1798, Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé kò tíì di ìjọba kẹfà nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì, ń ṣàfihàn àwọn àmì-ọ̀nà mẹ́ta ti ìsọ̀rọ̀ Amẹ́ríkà. Àkókò náà mú wá sí ìbẹ̀rẹ̀ ìṣàkóso ẹranko ayé gẹ́gẹ́ bí ìjọba kẹfà nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì, nítorí náà ó sì ń ṣojú fún àkókò kan tí ó yọrí sí òpin ìṣàkóso ẹranko ayé gẹ́gẹ́ bí ìjọba kẹfà. Ìkéde Òmìnira ní 1776, tí Òfin Ìpìlẹ̀ tẹ̀ lé e ní 1789 àti àwọn Òfin Alien and Sedition ti 1798, ń ṣojú fún àwọn àmì-ọ̀nà mẹ́ta nínú ìtàn tí ń yọrí sí òpin ẹranko ayé gẹ́gẹ́ bí ìjọba kẹfà ní òfin Ọjọ́ Àìkú. Ìmúṣẹ àwọn àmì-ọ̀nà mẹ́ta wọ̀nyí ni a ṣàfihàn ní ọ̀nà tí ó yàtọ̀ nínú ìtàn ẹgbẹ́ Democratic àti Republican méjèèjì.

Ofin Patriot ti ọdún 2001 ń fi ìbẹ̀rẹ̀ ìyọkúrò òmìnira àwọn ará-ilú Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà hàn, a sì ṣe àpẹẹrẹ rẹ̀ nípasẹ̀ ìkéde tí àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè olóòótọ́ gidi nínú ìtàn Amẹ́ríkà fi múṣẹ pẹ̀lú Ìkéde Òmìnira. Àmì ọ̀nà Ofin Patriot ni àkọ́kọ́ nínú àwọn àmì ọ̀nà mẹ́ta fún ẹgbẹ́ Republikani àti ẹgbẹ́ Dẹ́mókírátì pẹ̀lú.

Ẹgbẹ́ Dẹmọ́kírátìkì parí ní ìdìbò ọdún 2024, èyí tí ó mú Àwọn Àṣẹ Aláṣẹ Trump wọlé, àwọn tí a ti ṣàfihàn tẹ́lẹ̀ nínú Alien and Sedition Acts. Àwọn Àṣẹ Aláṣẹ tí Trump yóò sì ṣe nígbà náà kì í ṣe òfin Ọjọ́-Àìkú, ṣùgbọ́n wọ́n jẹ́ àpẹẹrẹ ìsọ̀rọ̀ bí ejòńbà, nítorí Trump yóò lò wọ́n bí ó ti ń mú ìdánimọ̀ tí Sister White ṣe ṣẹ, pé “active despotism” yóò ṣẹlẹ̀ ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn. Despotism jẹ́ ọ̀rọ̀ tí ń tọ́ka sí ìṣàkóso apàṣẹ-nìkan, èyí tí a fi Àwọn Àṣẹ Aláṣẹ, tí a ṣàpẹẹrẹ wọn nínú Alien and Sedition Acts, ṣẹ. Nígbà tí Trump bá mú Àwọn Àṣẹ Aláṣẹ rẹ̀ ṣiṣẹ́, ìyípadà padà sẹ́yìn yóò wáyé sí àwọn Pelosi Trials tí ó samisi ààrẹ tí Biden kuna.

Àkókò ìgbà tí ń fi òpin ẹgbẹ́ Democratic àti Republican hàn ní àmì-ìdánimọ̀ ti Alifa àti Omega, nítorí ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀kọ̀ọ̀kan àkókò náà ń ṣojú òpin. Nítorí èyí, àmì-ọ̀nà àkọ́kọ́ fún ẹgbẹ́ Democratic ni Patriot Act ti ọdún 2001, àmì-ọ̀nà kejì sì ni àwọn Ìdánwò Pelosi tí ó bẹ̀rẹ̀ ní 2021. Àwọn ìdánwò wọ̀nyí ń ṣojú ìkọ̀sílẹ̀ pátápátá sí Òfin Orílẹ̀-Èdè ti 1789. Àwọn Ìdánwò Pelosi ń ṣojú àmì-ọ̀nà àárín nínú ìlà ẹgbẹ́ Democratic, èyí tí a ti fi àpẹẹrẹ hàn nígbà tí àwọn ileto mẹ́tàlá fọwọ́sí Òfin Orílẹ̀-Èdè náà, lẹ́yìn ọdún mẹ́tàlá lẹ́yìn 1776. Àwọn Ìdánwò Pelosi ń ṣojú ìṣọ̀tẹ̀ sí Òfin Orílẹ̀-Èdè náà, a sì ti fi 1789 ṣe àpẹẹrẹ rẹ̀. Àmì-ọ̀nà kẹta fún ìlà Democratic ni ibi tí wọ́n ti parí gẹ́gẹ́ bí ẹgbẹ́ òṣèlú.

Wọ́n parí ní ìdìbò ọdún 2024, àti nígbà tí ìbúra ìbẹ̀rẹ̀ ọ́fíìsì ọdún 2025 bá ti ṣẹ, ìṣupò kejì ti Àwọn Ìdánwò Pelosi ni a ó mú wá nípasẹ̀ Àwọn Àṣẹ Aláṣẹ, èyí tí Àwọn Ofin Alien and Sedition ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀. Nípa bẹ́ẹ̀, àmì ọ̀nà kẹta fún ẹgbẹ́ Democratic ni Àwọn Ofin Alien and Sedition ti ọdún 1798. Àkókò tí ó dúró fún òpin ẹgbẹ́ Democratic bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìdìbò kan, ìbúra ìbẹ̀rẹ̀ ọ́fíìsì kan, àti ìfihàn ìjà òfin òṣèlú ti Sátánì, ó sì parí pẹ̀lú ìdìbò kan, ìbúra ìbẹ̀rẹ̀ ọ́fíìsì kan, àti ìfihàn ìjà òfin òṣèlú ti Sátánì.

Fún ẹgbẹ́ òṣèlú Republikani, àmì ọ̀nà àkọ́kọ́ ni Ofin Patriot ti ọdún 2001, tí Ìkéde Òmìnira ti ọdún 1776 jẹ́ àpẹẹrẹ rẹ̀. Àmì ọ̀nà kejì kò jọra pẹ̀lú ohun tí ó jẹ́ àmì ọ̀nà kejì fún ẹgbẹ́ òṣèlú Demokratiki. Àmì ọ̀nà kejì náà, tí Ofin Ìpilẹ̀ Orílẹ̀-èdè ti ọdún 1789 ṣàfihàn fún àwọn Demokratiki, ni àwọn Ìdánwò Pelosi àkọ́kọ́, ṣùgbọ́n àmì ọ̀nà kejì fún àwọn Republikani, tí Ofin Ìpilẹ̀ Orílẹ̀-èdè ti ọdún 1789 ṣàfihàn, ni Ofin Alien and Sedition, èyí tí a mú ṣẹ nígbà tí ìbúra kejì Trump bá ti parí ní ọdún 2025. Báwo ni àwọn Ofin Alien and Sedition ti ọdún 1798 ṣe lè ṣojú fún Ofin Ìpilẹ̀ Orílẹ̀-èdè ti ọdún 1789?

Ní ìbúra kejì Trump sí ipò ààrẹ, Àwọn Àṣẹ Aláṣẹ rẹ̀, tí Ìṣe Àlejò àti Ìṣe Ìsọ̀tẹ́ ti ọdún 1798 jẹ́ àpẹẹrẹ wọn, ń bẹ̀rẹ̀ kì í ṣe àkójọpọ̀ kejì nìkan ti Àwọn Ìdánwò Pelosi, ṣùgbọ́n àwọn ìṣe náà pẹ̀lú ń bẹ̀rẹ̀ ìdásílẹ̀ àwòrán ẹranko náà. Àkókò ìdásílẹ̀ àwòrán ẹranko náà bẹ̀rẹ̀, ó sì parí pẹ̀lú sísọ bí ejò ńlá. Sísọ náà ní ìbẹ̀rẹ̀ àkókò náà dúró fún ìmúlẹ̀ àwọn agbára ọba tí a fi hàn gẹ́gẹ́ bí ìjọba alákòóso aláìlódìsí, tàbí gẹ́gẹ́ bí Arábìnrin White ṣe pè é, “àṣẹ ìkà.” Sísọ bí ejò ńlá ní òpin àkókò ìdásílẹ̀ àwòrán ẹranko náà ń tọ́ka sí àṣẹ àwọn agbára ẹ̀sìn tí a ń fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀ lórí àwọn agbára ìṣèlú.

Ìkéde Òmìnira jẹ́ ìkéde tí a fi dìde sí ìkà-ọba, ti àṣẹ òṣèlú àwọn ọba ilẹ̀ Yúróòpù àti ti àṣẹ ẹ̀sìn ìjọ Róòmù pẹ̀lú. Àkókò ìdásílẹ̀ àwòrán ẹranko náà ni ibi tí a ti darapọ̀ agbára méjèèjì tí ó bàjẹ́ wọ̀nyí mọ́ra, pẹ̀lú àṣẹ ẹ̀sìn tí ó ń ṣàkóso ìbáṣepọ̀ náà. Nínú ìdásílẹ̀, tàbí nínú ìdàpọ̀ agbára méjèèjì wọ̀nyí, àṣẹ ẹ̀sìn ni ó yọ̀ síwájú níkẹyìn, ó sì ga jùlọ. Nítorí náà, ìbẹ̀rẹ̀ àkókò náà dúró fún òpin àkókò náà. Àwọn Òfin Alien and Sedition ti ọdún 1798, dúró fún òpin ẹgbẹ́ Democratic, ó sì jẹ́ àmì-ọ̀nà kẹta wọn, ṣùgbọ́n ní àkókò kan náà ó tún dúró fún àmì-ọ̀nà kejì nínú àkókò ìparí ẹgbẹ́ Republican. Àmì-ọ̀nà kẹta fún ẹgbẹ́ Republican ni ìfipá mú ìbọ̀wọ̀ fún Ọjọ́ Àìkú.

Fún Ẹgbẹ́ Dẹ́mókírátì, àwọn àmì-ọ̀nà mẹ́ta tí a ṣàfihàn nípasẹ̀ 1776, 1789 àti 1798 jẹ́ àpẹẹrẹ 2001 (1776), àwọn Ìdánwò Pelosi àkọ́kọ́ ti 2021 (1789), àti àwọn Ìdánwò Pelosi kejì ti 2025 (1798).

Fún ẹgbẹ́ Oṣèlú Republican, àwọn àmì-ọ̀nà mẹ́ta tí 1776, 1789, àti 1798 ṣojú fún ń ṣe àfihàn 2001 (1776), Ìdánwò Pelosi kejì ti 2025 (1789), àti òfin Ọjọ́-Àìkú (1798).

1776, 1789 àti 1798 dúró fún ọdún méjìlélógún, àti pé méjìlélógún jẹ́ àmì ìṣàpẹẹrẹ ìṣọ̀kan Ìwà-Ọlọ́run pẹ̀lú ẹ̀dá ènìyàn. Àwọn àmì ọ̀nà mẹ́ta wọ̀nyí gbé ẹ̀rí “Òtítọ́” kalẹ̀, nítorí wọ́n ṣàfihàn pé àmì ọ̀nà àkọ́kọ́ àti èyí ìkẹyìn ń tọ́ka sí òtítọ́ kan náà. 1776 ń tọ́ka sí ìdásílẹ̀ òmìnira, 1798 sì ń tọ́ka sí ìyọkúrò òmìnira. Nítorí náà, wọ́n dúró fún lẹ́tà àkọ́kọ́ àti lẹ́tà ìkẹyìn nínú álífábẹ́ẹ̀tì Heberu, èyí tí ó ní lẹ́tà méjìlélógún. Lẹ́tà kẹtàlá jẹ́ àmì ìṣàpẹẹrẹ ìṣọ̀tẹ̀, àti pé àwọn lẹ́tà mẹ́ta wọ̀nyí papọ̀; àkọ́kọ́, kẹtàlá, àti ìkẹyìn, ní ìṣọ̀kan dá ọ̀rọ̀ Heberu náà “Òtítọ́” sílẹ̀.

1776 dúró fún September 11, 2001, ó sì ṣàmì ìbẹ̀rẹ̀ àkókò fífi èdìdì sórí ẹgbẹ̀rún mẹ́rìndínlọ́gọ́rin [144,000]. Ó tún ṣàmì ìbẹ̀rẹ̀ ìkànsí òjò ìkẹyìn, èyí tí í ṣe àkókò náà nígbà tí a fi dragoni náà fún ẹranko náà gẹ́gẹ́ bí ẹ̀san fún iṣẹ́ tí a ti ṣe, gẹ́gẹ́ bí ẹgbẹ́ dragoni Democratic yóò ṣe ṣẹ́gun nípasẹ̀ ẹgbẹ́ ẹranko Republican.

Ní gbogbo ìtàn yẹn, fífi èdìdì sí iwo Pùròtẹ́sítáǹtì tòótọ́ ni a ń mú ṣẹ ní àkókò náà nígbà tí Olúwa bá na ọwọ́ Rẹ̀ jáde ní ìgbà kejì láti kó àwọn ènìyàn tí a mọ̀ sí àwọn ẹni-ìtìjú Ísírẹ́lì jọ, àwọn tí a ó sì gbé sókè gẹ́gẹ́ bí àsíá ní àkókò òfin Ọjọ́-Àìkú.

Ní ọjọ́ kẹtàdínlógún, oṣù Keje, ọdún 2020 ni a tú ìwo Pùròtẹ́sítáǹtì tòótọ́ ká, àti ní ọdún méjìlélógún lẹ́yìn 2001, ní oṣù Keje ọdún 2023, a bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ìkójọpọ̀ kejì nípasẹ̀ ohùn ẹni tí ń ké ní aginjù. Ìkójọpọ̀ àkọ́kọ́ ṣẹlẹ̀ ní ọdún 2001, nígbà tí áńgẹ́lì Ìfihàn orí kejìdínlógún sọ̀kalẹ̀ bí àwọn ilé ńlá ìlú New York ṣe wó lulẹ̀. Ìsòkalẹ̀ áńgẹ́lì náà dúró fún ìbẹ̀rẹ̀ àkókò ìdìdì, àti ìsòkalẹ̀ Míkáẹ́lì olórí àwọn áńgẹ́lì ní ọjọ́ kẹtàdínlógún, oṣù Keje, ọdún 2020 dúró fún ìparí àkókò ìdìdì. Jésù, gẹ́gẹ́ bí Alfa àti Òmégà, máa ń fi ìbẹ̀rẹ̀ hàn gẹ́gẹ́ bí àpèjúwe ìparí nígbà gbogbo; nítorí náà, àwọn èròjà àsọtẹ́lẹ̀ ti ìkójọpọ̀ àkọ́kọ́ tí ó bẹ̀rẹ̀ ní ọjọ́ kọkànlá, oṣù Kẹsàn-án, ọdún 2001, dúró fún àwọn èròjà àsọtẹ́lẹ̀ tí ń ṣẹlẹ̀ nínú ìkójọpọ̀ kejì.

Àwọn àpẹẹrẹ mẹ́ta tí ó hàn gbangba wà nípa ìkójọ kejì, tí wọ́n ń ṣojú ìtàn ìparí àkókò ìdìdì àwọn ẹgbẹ̀rún ọgọ́rùn-ún kan lé mẹ́rìnlélógójì, èyí tí í ṣe ìtàn Kristi, ìtàn àwọn ìhìnrere áńgẹ́lì kìn-ín-ní àti kejì láti August 11, 1840 sí October 22, 1844, àti pẹ̀lú ìtàn áńgẹ́lì kẹta láti October 22, 1844 títí dé ìṣọ̀tẹ̀ 1863. Àwọn ẹlẹ́rìí mẹ́ta wọ̀nyí fi ìkójọ kejì àwọn ẹgbẹ̀rún ọgọ́rùn-ún kan lé mẹ́rìnlélógójì múlẹ̀ láti July 2023, títí dé òfin Ọjọ́-Àìkú tí ń bọ̀ láìpẹ́. Bí a bá ya ẹyọ kan tí ó yàtọ̀ gbangba kúrò nínú ìtàn kọ̀ọ̀kan, a ó rí ẹ̀rí ipa àjàkálẹ̀ kẹta.

Ní ìparí àpéjọ ibùdó Exeter ní August 17, 1844, a kéde ìránṣẹ́ Ẹkún Ọ̀gànjọ́ Òru. Ìkéde náà ṣojú ìkéde ìránṣẹ́ Ẹkún Ọ̀gànjọ́ Òru nínú ìtàn àwọn ọ̀kẹ́ mẹ́rìnlélógójì [144,000], nítorí pé àwọn ìtàn méjèèjì jẹ́, tí wọ́n sì jẹ́ ìmúṣẹ àkàwé àwọn wúńdíá mẹ́wàá. Sister White fi hàn pé ìwọlé ìṣẹ́gun Kristi sínú Jerusalemu ṣojú ìkéde Ẹkún Ọ̀gànjọ́ Òru ní 1844. Àkókò kan ṣoṣo tí Kristi gùn ẹranko rí ni nígbà ìwọlé Rẹ̀ sínú Jerusalemu, ẹranko tí Ó sì gùn ni kẹ́tẹ́kẹ́tẹ́, èyí tí í ṣe ààmì Islam. Nínú àkókò ìkójọpọ̀ kejì láti 1844 títí dé 1863, ní 1848 Sister White fi hàn pé a ń mú àwọn orílẹ̀-èdè Yúróòpù bínú, ìmúbínú àwọn orílẹ̀-èdè náà sì nínú ìtàn yẹn ni a ṣe nípasẹ̀ ìhalẹ̀ ogun tí yóò máa bá a lọ tí Islam mú wá sórí Yúróòpù. Nínú ọ̀kọ̀ọ̀kan àwọn ìtàn mẹ́ta ti ìkójọpọ̀ kejì, a fi ipa Islam nínú ègbé kẹta hàn.

Àkókò ìdìmọ̀tí àwọn ẹgbẹ̀rún ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì bẹ̀rẹ̀ ní September 11, 2001 pẹ̀lú ìkólù àìròtẹ́lẹ̀ láti ọ̀dọ̀ Islam ti ègbé kẹta, sí ilẹ̀ ògo òde-òní ti United States. Ọdún méjìlélógún lẹ́yìn náà, ní October 7, 2023, Islam ti ègbé kẹta mú ìkólù àìròtẹ́lẹ̀ wá sórí ilẹ̀ ògo àtijọ́. Ní àkókò òfin Sunday tí ń bọ̀ láìpẹ́, èyí tí í ṣe ìwarìrì-ayé ńlá ti Ìfihàn mọ́kànlá, ègbé kẹta yóò tún dé lójijì, bí ó ti tún ṣe ń mú ìkólù àìròtẹ́lẹ̀ ṣẹ sí ilẹ̀ ògo òde-òní.

Ìṣọ̀tẹ̀ tí Ísírẹ́lì gidi dúró fún, gẹ́gẹ́ bí àmì àwọn tí wọ́n kàn Mèsáyà wọn mọ́ àgbélébùú, àti àwọn ìkọlù ìyàlẹ́nu mẹ́ta ti Íslámù ìbànújẹ kẹta, ru àmi “Òtítọ́.” Ìfẹ̀sẹ̀mulẹ̀ ọ̀kẹ́ mẹ́rìnlélógójì [144,000] náà—eyiti ó ṣe iṣẹ́ ìkójọ àwọn ènìyàn Ọlọ́run ti ọjọ́ ìkẹyìn ní ìgbà kejì—ń ṣẹlẹ̀ láàárín àkókò kan nígbà tí àwọn ìṣe Íslámù ìbànújẹ kẹta wà ní ìṣiṣẹ́.

Àkókò àsọtẹ́lẹ̀ tí a ṣàfihàn gẹ́gẹ́ bí “ìkójọpọ̀ kejì,” ń fi kedere dá àwọn àkókò àsọtẹ́lẹ̀ pàtó tí ó para pọ̀ di gbogbo ìtàn “ìkójọpọ̀ kejì” náà mọ̀. Ìsọ̀kalẹ̀ Kristi lẹ́yìn àjíǹde Rẹ̀ ni ó samisi ìbẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ Rẹ̀ láti kó àwọn tí a ti tú ká nígbà agbelebu jọ.

> Nígbà náà ni Jésù wí fún wọn pé, Gbogbo yín ni a ó mú kọsẹ̀ nítorí mi ní òru yìí; nítorí a ti kọ ọ́ pé, Èmi yóò lù olùṣọ́-àgùntàn náà, àwọn àgùntàn agbo-ẹran náà yóò sì túká kiri. Mátíù 26:31.

Lẹ́yìn ọjọ́ mẹ́ta nínú ibojì, Kristi sọ̀kalẹ̀ tọ̀ àwọn ọmọ-ẹ̀yìn lọ, ó bẹ̀rẹ̀ àkókò ọjọ́ mẹ́rìnlélógójì kan ti ẹ̀kọ́ àkọ́kọ́ ní ti ara ẹni, èyí tí àkókò ọjọ́ mẹ́wàá kan ti ìṣọ̀kan àti àdúrà tẹ̀ lé, ní ìmúrasílẹ̀ ṣáájú ìtàkúnmọ́ jáde Ẹ̀mí Mímọ́ láìní ìwọ̀n ní Pentikosti.

> Ìwé ìtàn àkọ́kọ́ náà ni mo ti kọ, Tẹófílù, nípa gbogbo ohun tí Jésù bẹ̀rẹ̀ sí í ṣe àti kọ́ni, títí di ọjọ́ tí a gbé e sókè lọ, lẹ́yìn tí ó ti fi Ẹ̀mí Mímọ́ pa àṣẹ fún àwọn àpọ́sítélì tí ó yàn: Àwọn ẹni tí ó sì fi ara rẹ̀ hàn fún pé ó wà láàyè lẹ́yìn ìjìyà rẹ̀ pẹ̀lú ọ̀pọ̀ ẹ̀rí tí kò ṣeé ṣiyèméjì, nígbà tí wọ́n ń rí i ní ọjọ́ mẹ́rìnlélógójì, tí ó sì ń sọ̀rọ̀ nípa àwọn ohun tí ó ṣe ti ìjọba Ọlọ́run: Nígbà tí ó sì péjọ pọ̀ pẹ̀lú wọn, ó pa áṣẹ fún wọn pé kí wọn má ṣe kúrò ní Jerusalẹmu, ṣùgbọ́n kí wọn dúró de ìlérí Baba, èyí tí, ní wíwí rẹ̀, ẹ ti gbọ́ lọ́dọ̀ mi. Nítorí Johanu fi omi ṣèrìbọmi nítòótọ́; ṣùgbọ́n a ó fi Ẹ̀mí Mímọ́ batisí yín láìpẹ́ lẹ́yìn ìsinsin yìí. Nítorí náà, nígbà tí wọ́n péjọ, wọ́n béèrè lọ́wọ́ rẹ̀ pé, Olúwa, ní àkókò yìí ni ìwọ yóò tún ìjọba Ísírẹ́lì ṣe padà bí? Ó sì wí fún wọn pé, Kì í ṣe tiyín láti mọ àwọn àkókò tàbí àwọn àsìkò, tí Baba ti fi sínú àṣẹ ara rẹ̀. Ṣùgbọ́n ẹ ó gba agbára, lẹ́yìn tí Ẹ̀mí Mímọ́ bá sọ̀kalẹ̀ sórí yín: ẹ ó sì jẹ́ ẹlẹ́rìí mi ní Jerusalẹmu, àti ní gbogbo Jùdíà, àti ní Samáríà, àti títí dé ìpẹ̀kun ayé. Nígbà tí ó sì ti sọ àwọn nǹkan wọ̀nyí, bí wọ́n ti ń wò ó, a gbé e sókè; ìkùùkuu sì gbà á kúrò ní ojú wọn.... Nígbà tí ọjọ́ Pẹ́ńtíkọ́sì sì pé tán, gbogbo wọn wà pẹ̀lú ọkàn kan ní ibi kan náà. Lójijì, ariwo kan sì ti ọ̀run wá bí ti ẹ̀fúùfù líle tí ń fẹ́ kọjá, ó sì kún gbogbo ilé náà níbi tí wọ́n jókòó sí. Ìṣe 1:1–9, 2:1, 2.

Fún ogójì ọjọ́, tí ó tẹ̀ lé ọjọ́ mẹ́wàá tí àwọn ọmọ-ẹ̀yìn náà yóò “dúró” de ìlérí Baba, Kristi ń kó àwọn ọmọ-ẹ̀yìn Rẹ̀ jọ ní ìgbà kejì. Àkókò ìdúró ní Jerusalẹmu jẹ́ àpẹẹrẹ àkókò ìtárì, ní ìbámu pẹ̀lú àwọn àkókò ìtárì inú Mátíù ogún-ún márùn-ún àti Hábákùkù méjì. Gbogbo àkókò náà ni Kristi fi mọ̀ sí i gẹ́gẹ́ bí ẹni pé ó bẹ̀rẹ̀ ní iṣẹ́ Èlíjà, nígbà tí Johanu ń ṣe ìríbọmi, gbogbo àkókò náà sì parí pẹ̀lú ìríbọmi Ẹ̀mí Mímọ́ ní Pẹ́ńtẹ́kọ́sítì. Ìríbọmi jẹ́ àpẹẹrẹ ikú, ìsìnkú àti àjíǹde, nítorí náà àmì ọ̀nà àárín nínú gbogbo àkókò náà ni àgbélébùú, nítorí gbogbo àkókò náà gbé ààmì “Òtítọ́” náà.

Gbogbo àkókò náà bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìrìbọmi Kristi ní ọwọ́ Johanu, nígbà tí Ẹ̀mí Mímọ́ sọ̀kalẹ̀ ní ìrísí àdàbà. Nígbà náà ni iṣẹ́ ìkójọ àwọn ọmọ-ẹ̀yìn tí yóò jẹ́ ìpìlẹ̀ tẹ́ńpìlì Kristẹni bẹ̀rẹ̀. Ní òpin àkókò náà Kristi tún kó àwọn ọmọ-ẹ̀yìn Rẹ̀ jọ ní ìgbà kejì, àti pé àkókò ìkójọ kejì náà jẹ́ àtúnsọ àkókò ìkójọ àkọ́kọ́, nítorí Kristi ń fi ìbẹ̀rẹ̀ ohun kan ṣàpèjúwe ìparí rẹ̀.

A ti fi àmì àpẹẹrẹ hàn nípa ìrìbọmi Kristi, àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ méjèèjì sì bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ kan ti kíkójọ àwọn ọmọ-ẹ̀yìn. Àmì ọ̀nà tí ń fi ìbẹ̀rẹ̀ àti òpin hàn dúró fún ikú, ìsìnkú àti àjíǹde. Lẹ́yìn àjíǹde, ọjọ́ mẹ́rìnlélógójì ìdánwò ní aginjù dúró fún ọjọ́ mẹ́rìnlélógójì ìtọ́ni lẹ́yìn ìsọ̀kalẹ̀ Rẹ̀ wá sọ́dọ̀ àwọn ọmọ-ẹ̀yìn. Àwọn ọjọ́ mẹ́rìnlélógójì méjèèjì dúró fún òtítọ́ àkọ́kọ́ kan tí Jesu fi hàn pé, “A ti kọ ọ́ pé, Ènìyàn kì yóò fi búrẹ́dì nìkan yè, bí kò ṣe nípa gbogbo ọ̀rọ̀ tí ń jáde láti ẹnu Ọlọ́run.”

Ní àkókò yẹn, Jésù ṣí gbogbo ohun tí àwọn wòlíì ti jẹ́rìí nípa Kristi sí àwọn ọmọ-ẹ̀yìn, báyìí ni Ó sì fi mọ̀ pé àkókò náà jẹ́ ìṣípayá Ọ̀rọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ Rẹ̀.

> Sì kíyèsí i, méjì nínú wọn sì ń lọ ní ọjọ́ kan náà sí abúlé kan tí a ń pè ní Emmaus, èyí tí ó jìnnà sí Jerusalẹmu ní ìwọ̀n ọgọ́ta fọ́lọ́ǹgù. Wọ́n sì ń bá ara wọn sọ̀rọ̀ nípa gbogbo nǹkan wọ̀nyí tí ó ti ṣẹlẹ̀. Ó sì ṣe, bí wọ́n ti ń bá ara wọn jíròrò tí wọ́n sì ń ròye, Jesu tìkára rẹ̀ súnmọ́ wọn, ó sì ń bá wọn lọ. Ṣùgbọ́n a dí ojú wọn mú kí wọn má bàa mọ̀ ọ́n.... Nígbà náà ni ó wí fún wọn pé, Ẹ̀yin aláìgbọ́n, àti aláìyára ọkàn láti gba gbogbo ohun tí àwọn wòlíì ti sọ gbọ́: Ṣé Kristi kò ha yẹ kí ó jìyà nǹkan wọ̀nyí, kí ó sì wọ ògo rẹ̀? Ó sì bẹ̀rẹ̀ láti ọwọ́ Mose àti gbogbo àwọn wòlíì, ó túmọ̀ fún wọn nínú gbogbo Ìwé Mímọ́ àwọn nǹkan tí ó jẹ́ tirẹ̀. Wọ́n sì súnmọ́ abúlé náà, níbi tí wọ́n ń lọ: ó sì ṣe bí ẹni pé òun yóò lọ jù bẹ́ẹ̀ lọ. Ṣùgbọ́n wọ́n fi agbára rọ̀ ọ́, wọ́n ní, Bá wa dúró: nítorí alẹ́ ti ń súnmọ́lẹ̀, ọjọ́ sì ti lọ jìn. Ó sì wọlé láti bá wọn gbé inú ilé. Ó sì ṣe, bí ó ti jókòó sí oúnjẹ pẹ̀lú wọn, ó mú àkàrà, ó súre sí i, ó sì bù ú, ó sì fi fún wọn. Ojú wọn sì là, wọ́n sì mọ̀ ọ́n; ó sì di aláìfarahàn kúrò ní ojú wọn. Luku 24:13–16, 26–31.

Kristi pẹ́ tì pẹ̀lú àwọn ọmọ-ẹ̀yìn tí kò mọ ẹni tí Òun jẹ́, títí tí Ó fi là ojú wọn sílẹ̀, “ó sì bẹ̀rẹ̀ láti ọ̀dọ̀ Mósè àti gbogbo àwọn wòlíì, ó túmọ̀ fún wọn nínú gbogbo Ìwé Mímọ́ àwọn ohun tí ó ní í ṣe pẹ̀lú ara rẹ̀.” A sì là ojú wọn sílẹ̀ nígbà tí a fi “àkàrà” fún wọn láti jẹ. Lẹ́yìn ogójì ọjọ́ Kristi gòkè lọ sí ọ̀run, ó sì “di asán kúrò lójú wọn,” gẹ́gẹ́ bí Ó ti ṣe pẹ̀lú àwọn ọmọ-ẹ̀yìn Emáùsì ní ìbẹ̀rẹ̀ ogójì ọjọ́ ìtọ́ni náà. Nígbà náà ni wọ́n bẹ̀rẹ̀ ọjọ́ mẹ́wàá ìmúrasílẹ̀ fún Pẹ́ńtẹ́kọ́sì, èyí tí ó ṣàpẹẹrẹ òfin Ọjọ́ Àìkú tí ń bọ̀ láìpẹ́.

Nígbà ìṣẹ̀lẹ̀ ìmìtìtì-ayé ńlá náà, èyí tí í ṣe òfin Ọjọ́ Àìkú, ìyọnu kẹta ti Ìsílámù ń bọ̀ wá kánkán, àti pé Ìsílámù ni “ẹ̀fúùfù líle” “ìlà-oòrùn” ti Isaiah, èyí ni ẹ̀mí Ezekiel tí ó ti ọ̀dọ̀ afẹ́fẹ́ mẹ́rin John wá, àwọn tí a dí mọ́lẹ̀ ní àsìkò ìdìdì àwọn ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélógójì àti ọgọ́rin [144,000].

Lẹ́yìn tí a bá fi èdìdì dì ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin [ẹgbẹ̀rún ọgọ́rùn-ún kan àti mẹ́rìndínlógójì] náà, nígbà náà ni a tú ẹ̀fúùfù mẹ́rin sílẹ̀, “lọ́jijì ni ariwo kan láti ọ̀run dé bí ti ẹ̀fúùfù líle tí ń fẹ́, ó sì kún gbogbo ilé náà.” Ìslámù ti ìyọnu kẹta náà kọlu “lọ́jijì” àti láìròtẹ́lẹ̀, ó sì mú “ariwo láti ọ̀run” náà wá, èyí tí í ṣe ìpè keje, èyí tí ń ṣàfihàn ìgbà tí ohun ìjìnlẹ̀ Ọlọ́run parí; ohun ìjìnlẹ̀ Ọlọ́run sì parí fún ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin [ẹgbẹ̀rún ọgọ́rùn-ún kan àti mẹ́rìndínlógójì] náà nígbà tí Ìwà-Ọlọ́run (ìtújáde Ẹ̀mí Mímọ́) bá dàpọ̀ mọ́ ẹ̀dá ènìyàn ní ọ̀nà àìnípẹ̀kun, Olúwa sì wá sí tẹ́ńpìlì Rẹ̀ lọ́jijì (ilé náà níbi tí àwọn ọmọ-ẹ̀yìn ti péjọ sí) ó sì wọ májẹ̀mú pẹ̀lú ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin [ẹgbẹ̀rún ọgọ́rùn-ún kan àti mẹ́rìndínlógójì] náà.

A ó máa bá ìkẹ́kọ̀ọ́ yìí lọ nínú àpilẹ̀kọ tó kàn.

> “Olúwa ń fẹ́ kí a gòkè lọ sí orí òkè náà,—kí a sì wọ inú ìwájú rẹ̀ ní taara jù bẹ́ẹ̀ lọ. A ń sún mọ́ ìpẹ̀yà kan tí, ju ìgbà èyíkéyìí ṣáájú rẹ̀ láti ìbẹ̀rẹ̀ ayé wá lọ, yóò béèrè ìyàsọ́tọ̀ pípé ti olúkúlùkù ẹni tí ó ti pe orúkọ Kristi.”

> “Ìsọ̀jípadà ìwà-bí-Ọlọ́run tòótọ́ láàárín wa ni èyí tí ó tóbi jùlọ, tí ó sì kánjú jùlọ nínú gbogbo àìní wa. A gbọ́dọ̀ ní òróró mímọ́ láti ọ̀dọ̀ Ọlọ́run, ìrìbọmi Ẹ̀mí rẹ̀; nítorí èyí nìkan ni aṣojú alágbára nínú ìtànkálẹ̀ òtítọ́ mímọ́. Ẹ̀mí Ọlọ́run ni ó ń sọ agbára ọkàn tí kò ní ìyè di alààyè kí wọ́n lè mọyì àwọn nǹkan ọ̀run, tí ó sì ń fa àwọn ìfẹ́ ọkàn sọ́dọ̀ Ọlọ́run àti òtítọ́.”

> “Àǹfààní wa ni láti gba Ọlọ́run gbọ́ gẹ́gẹ́ bí ọ̀rọ̀ rẹ̀. Bí Jésù ti fẹ́ kúrò lọ́dọ̀ àwọn ọmọ-ẹ̀yìn rẹ̀, láti gòkè lọ sí ọ̀run, ó fi iṣẹ́ lé wọn lọ́wọ́ láti mú ìhìnrere náà lọ sí gbogbo orílẹ̀-èdè, ahọ́n, àti àwọn ènìyàn. Ó sọ fún wọn pé kí wọn dúró ní Jerusalẹmu títí a ó fi fi agbára láti òkè wọ̀ wọ́n. Èyí ṣe pàtàkì fún àṣeyọrí wọn. Òróró mímọ́ gbọdọ̀ wá sórí àwọn ìránṣẹ́ Ọlọ́run. Gbogbo àwọn tí a ti dá mọ́ pátápátá gẹ́gẹ́ bí ọmọ-ẹ̀yìn Kristi, tí wọ́n sì darapọ̀ mọ́ àwọn aposteli gẹ́gẹ́ bí àwọn ajíhìnrere, kóra jọ ní Jerusalẹmu. Wọ́n fi gbogbo ìyàtọ̀ sílẹ̀. Wọ́n sì tẹ̀síwájú pẹ̀lú ọkàn kan náà nínú àdúrà àti ẹ̀bẹ̀, kí wọ́n lè gba ìmúṣẹ ìlérí Ẹ̀mí Mímọ́; nítorí wọ́n ní láti waasu ìhìnrere nínú ìfihàn Ẹ̀mí àti nínú agbára Ọlọ́run. Àkókò ewu ńlá ni ó jẹ́ fún àwọn ọmọlẹ́yìn Kristi. Wọ́n dàbí àgùntàn láàárín àwọn ìkookò, síbẹ̀ wọn ní ìgboyà, nítorí Kristi ti jí dìde kúrò nínú òkú, ó sì ti fi ara rẹ̀ hàn wọ́n, ó sì ti ṣe ìlérí ìbùkún pàtàkì kan fún wọn, èyí tí yóò mú wọn yẹ láti jáde lọ waasu ìhìnrere rẹ̀ fún ayé. Wọ́n ń dúró de ìmúṣẹ ìlérí rẹ̀ pẹ̀lú ìrètí, wọ́n sì ń gbàdúrà pẹ̀lú ìtara àkànṣe.”

> “Èyí gan-an ni ọ̀nà tí ó yẹ kí àwọn tí ń kópa nínú iṣẹ́ ìkéde ìbọ̀wọ̀ Olúwa nínú àwọsánmà ọ̀run máa tọ̀; nítorí a gbọ́dọ̀ pèsè ènìyàn kan láti lè dúró ní ọjọ́ ńlá Ọlọ́run. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé Kristi ti fi ìlérí náà fún àwọn ọmọ-ẹ̀yìn rẹ̀ pé wọn yóò gba Ẹ̀mí Mímọ́, èyí kò mú àìní àdúrà kúrò. Kàkà bé̩ẹ̀, wọ́n gbàdúrà pẹ̀lú ìtara púpọ̀ sí i; wọ́n sì dúró ṣinṣin nínú àdúrà pẹ̀lú ọkàn kan náà. Àwọn tí ó wà nísinsin yìí nínú iṣẹ́ gíga àti mímọ́ ti pípèsè ènìyàn kan fún ìbọ̀wọ̀ Olúwa, ó yẹ kí wọn náà máa tẹ̀síwájú nínú àdúrà. Àwọn ọmọ-ẹ̀yìn àkọ́kọ́ wà ní ìfọ̀kànsìn kan náà. Wọn kò ní ìrò inú, wọn kò sì ní ẹ̀kọ́ àrídájú aláìmọ̀kan kankan láti gbé kalẹ̀ ní ti bí ìbùkún tí a ti ṣèlérí yóò ṣe dé. Wọn jẹ́ ọ̀kan nínú ìgbàgbọ́ àti ẹ̀mí. Wọ́n fohùn ṣọ̀kan.”

> “Ẹ fi gbogbo iyèméjì sílẹ̀. Kọ gbogbo ìbẹ̀rù yín sílẹ̀, ẹ sì rí ìrírí tí Pọ́ọ̀lù ní gbà nígbà tí ó kéde pé, ‘A ti kan mí mọ́ àgbélébùú pẹ̀lú Kristi: ṣùgbọ́n mo wà láàyè; síbẹ̀ kì í ṣe èmi, bí kò ṣe Kristi ni ń gbé inú mi: ìyè tí mo sì ń gbé nísinsin yìí nínú ara, nípa ìgbàgbọ́ Ọmọ Ọlọ́run ni mo fi ń gbé e, ẹni tí ó fẹ́ràn mi, tí ó sì fi ara rẹ̀ fún mi.’ [Galatia 2:20.] Ẹ fi ohun gbogbo jọ̀wọ́ Kristi, ẹ sì jẹ́ kí a fi ayé yín pamọ́ pẹ̀lú Kristi nínú Ọlọ́run. Nígbà náà ni ẹ ó jẹ́ agbára fún rere. Ẹnìkan yóò lé ẹgbẹ̀rún kan, bẹ́ẹ̀ ni méjì yóò sì lé ẹgbẹ̀rún mẹ́wàá sá.” Gospel Workers, 369–371.

Back to Articles