Article

# Ìwé Dáníẹ́lì - Nọ́mbà Ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n

Ìṣípayá Ìsọdálẹ̀ Bábílónì: Àyọkà Àsọtẹ́lẹ̀ kan láti ọ̀dọ̀ Nebukadinésárì títí dé Belṣásárì

Author

Jeff Pippenger

Published

December 20, 2023

Formats

PDF
Word
Song MP3

Ìṣubú Bélṣásárì nínú orí kàrùn-ún ni a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ tẹ́lẹ̀ nípasẹ̀ ìṣubú Nébúkádnésárì nínú orí kẹrin.

> “Sí olórí ìkẹyìn Bábílónì, gẹ́gẹ́ bí ó ti rí ní àpẹẹrẹ sí olórí àkọ́kọ́ rẹ̀, ni ìdájọ́ ti Olùṣọ́ àtọ̀runwá dé pé: ‘Ìwọ ọba,... fún ọ ni a ti sọ ọ́; a ti mú ìjọba kúrò lọ́wọ́ rẹ.’ Dáníẹ́lì 4:31.” Àwọn Wòlíì àti Àwọn Ọba, 533.

Nebukadnessari dúró fún ìbẹ̀rẹ̀, Belṣassari sì dúró fún òpin ìjọba tí ó jọba fún àádọ́rin ọdún, bẹ́ẹ̀ ni ó sì ṣàpẹẹrẹ ìṣàkóso ẹranko ilẹ̀ ayé tí a rí nínú Ifihàn orí kẹtàlá (Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà), tí yóò jọba ní àkókò tí a gbàgbé panṣágà Taya (ẹ̀sìn pòòpù).

> Yóò sì ṣẹlẹ̀ ní ọjọ́ náà pé a ó gbàgbé Tairi fún ọdún àádọ́rin, gẹ́gẹ́ bí ọjọ́ ayaba kan; lẹ́yìn òpin ọdún àádọ́rin, Tairi yóò kọrin bí àgbèrè. Isaiah 23:15.

Nítorí náà, Nebukadinésárì dúró fún ìbẹ̀rẹ̀ orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà, Belṣásárì sì dúró fún òpin orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà. Nebukadinésárì dúró fún ìbẹ̀rẹ̀ ìwo Orílẹ̀-èdè Olómìnira àti ìbẹ̀rẹ̀ ìwo Pùrótẹ́sítáǹtì. Belṣásárì dúró fún òpin ìwo Orílẹ̀-èdè Olómìnira àti ti Pùrótẹ́sítáǹtì.

Ìdájọ́ tí a mú wá sórí Nebukadnessari jẹ́ “àkókò méje.” Ìtàn bí Nebukadnessari ṣe gbé bí ẹranko fún ẹgbẹ̀rún méjì ó lé ọgọ́rùn-ún márùn-ún àti ogún ọjọ́, ni William Miller lò nínú ìṣàkóso rẹ̀ sí “àkókò méje” ti Lefitiku mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé kò sọ̀rọ̀ lórí ẹgbẹ̀rún méjì ó lé ọgọ́rùn-ún márùn-ún àti ogún náà, èyí tí a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nínú ìdájọ́ Belshazzar.

> “Èyí sì ni àkọsílẹ̀ tí a kọ: MENE, MENE, TEKEL, UPHARSIN. Èyí ni ìtumọ̀ ọ̀ràn náà: MENE; Ọlọ́run ti ka ìjọba rẹ, ó sì ti mú un dé òpin. TEKEL; a ti wọ̀ ọ ní ìwọ̀n, a sì rí i pé o kù díẹ̀. PERES; a ti pín ìjọba rẹ, a sì ti fi í fún àwọn Mẹ́dí àti àwọn Pẹ́ṣíà.” Danieli 5:25–28.

Yàtọ̀ sí ìtumọ̀ tí Dáníẹ́lì fi fún àkọsílẹ̀ àdììtú náà lórí ògiri, àwọn ọ̀rọ̀ náà “mene” àti “tekel” ń ṣojú ìwọ̀n wíwò, àwọn ọ̀rọ̀ wọ̀nyẹn sì tún ń ṣojú iye owó pàtó kan (Eksodu 30:13, Ẹsekieli 45:12). “Mene” kan jẹ́ àádọ́ta ṣékélì, tàbí ẹgbẹ̀rún gerah kan. Nítorí náà “Mene, mene” dọ́gba pẹ̀lú ẹgbẹ̀rún méjì gerah. “Tekel” kan jẹ́ ogún gerah. Nítorí náà “mene, mene, tekel” dọ́gba pẹ̀lú ẹgbẹ̀rún méjì àti ogún gerah. “Upharsin” túmọ̀ sí “láti pín,” nítorí náà ó túmọ̀ sí ìdají “mene” kan, ó sì ń ṣojú ẹgbẹ̀rún márùn-ún gerah. Ní ìpapọ̀, wọ́n ń ṣojú àpapọ̀ ẹgbẹ̀rún méjì ó lé ọ̀ọ́dún márùn-ún àti ogún.

Ìtọ́kasí ìkẹyìn ti Sister White fi hàn pé Bẹliṣásárì ni a ṣàpẹẹrẹ nípasẹ̀ Nebukadinésárì, ṣùgbọ́n ní pàtàkì jùlọ ó tẹnumọ́ ìdájọ́ tí wọ́n jọ ní, àti pé a fi àwọn ìdájọ́ méjèèjì ṣe àfihàn gẹ́gẹ́ bí àmì “àkókò méje” ti Lefitiku mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n. Ọ̀rọ̀ díẹ̀ wà tí Ìwé Mímọ́ lò láti ṣojú fún “àkókò méje” ti Lefitiku mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n. Jeremiah ṣàfihàn rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìbínú Ọlọ́run.

> Báwo ni Olúwa ṣe bo ọmọbìnrin Síónì pẹ̀lú ìkùùkuu nínú ìbínú rẹ̀, tí ó sì ju ẹwà Ísírẹ́lì sọ́ kalẹ̀ láti ọ̀run wá sí ilẹ̀ ayé, tí kò sì rántí àpótí-ìtìsẹ̀ rẹ̀ ní ọjọ́ ìbínú rẹ̀! Olúwa ti gbé gbogbo ibùgbé Jakọbu mì, kò sì ṣàánú: nínú ìrunú rẹ̀ ni ó ti wó àwọn ibi-ààbò ọmọbìnrin Júdà lulẹ̀; ó ti mú wọn sọ̀kalẹ̀ dé ilẹ̀: ó ti sọ ìjọba àti àwọn ọmọ-aládé rẹ̀ di aláìmọ́. Ó ti ké gbogbo agbára Ísírẹ́lì kúrò nínú ìbínú gbígbóná rẹ̀: ó ti fa ọwọ́ ọ̀tún rẹ̀ padà kúrò níwájú ọ̀tá, ó sì jó sí Jakọbu bí iná tí ń jó lófùfù, èyí tí ń run yíká. Ó ti tẹ ọrun rẹ̀ bí ọ̀tá: ó dúró pẹ̀lú ọwọ́ ọ̀tún rẹ̀ bí ẹni-ìjà, ó sì pa gbogbo ohun tí ó dùn mọ́ ojú nínú àgọ́ ọmọbìnrin Síónì: ó da ìbínú gbígbóná rẹ̀ jáde bí iná. Olúwa dàbí ọ̀tá: ó ti gbé Ísírẹ́lì mì, ó ti gbé gbogbo àwọn ààfin rẹ̀ mì: ó ti run àwọn ibi-ààbò rẹ̀, ó sì ti mú kí ọ̀fọ̀ àti ìṣọ̀fọ̀ pò si nínú ọmọbìnrin Júdà. Ó sì ti fi agbára gbà àgọ́ rẹ̀ kúrò, bí ẹni pé ti ọgbà ni: ó ti run àwọn ibi àpéjọ rẹ̀: Olúwa ti mú kí a gbàgbé àwọn àjọ̀dún-ìwọ̀n àti àwọn ọjọ́ ìsinmi ní Síónì, ó sì ti kẹ́gàn ọba àti àlùfáà nínú ìbínú ìrunú rẹ̀. Olúwa ti kọ pẹpẹ rẹ̀ sílẹ̀, ó ti korìíra ibi-mímọ́ rẹ̀, ó ti fi ògiri àwọn ààfin rẹ̀ lé ọwọ́ ọ̀tá; wọ́n ti ṣe ariwo nínú ilé Olúwa, bí ní ọjọ́ àjọ̀dún-ìwọ̀n. Olúwa ti pinnu láti run ògiri ọmọbìnrin Síónì: ó ti na okùn ìwọ̀n jáde, kò sì yọ ọwọ́ rẹ̀ padà kúrò nínú ìparun: nítorí náà ni ó ṣe mú odi-ìdènà àti ògiri ṣọ̀fọ̀; wọ́n rẹ̀ pọ̀. Ẹkún Jeremáyà 2:1–8.

A fi ìbínú Olúwa hàn gẹ́gẹ́ bí “ìbínú gbígbóná ìbínú rẹ̀,” a sì mú ìbínú rẹ̀ ṣẹ sí orí ìjọba àríwá àti ìjọba gúúsù Ísírẹ́lì. Èyí ni ìdí tí ìwé Dáníẹ́lì fi tọ́ka sí “ìbínú” “àkọ́kọ́” àti “ìkẹ́yìn.” Jeremáyà sọ̀rọ̀ nípa “okùn ìwọ̀n” kan tí Olúwa “nà jáde,” nígbà tí ó fi ìbínú hàn sí àwọn ènìyàn àyànfẹ́ rẹ̀. A tún tọ́ka sí okùn ìwọ̀n náà nínú Kejì Àwọn Ọba.

> Oluwa sì fi ẹnu àwọn ìránṣẹ́ rẹ̀ àwọn wòlíì sọ pé, Nítorí pé Mánásè ọba Júdà ti ṣe àwọn ìríra wọ̀nyí, tí ó sì ṣe búburú ju gbogbo ohun tí àwọn Ámórì tí ó ṣáájú rẹ̀ ṣe lọ, tí ó sì mú kí Júdà pẹ̀lú dẹ́ṣẹ̀ nípa àwọn òrìṣà rẹ̀: nítorí náà, báyìí ni Oluwa Ọlọrun Ísírẹ́lì wí pé, Kíyèsí i, èmi ń mú irú ibi bá Jérúsálẹ́mù àti Júdà, tí ẹnikẹ́ni tí ó bá gbọ́ nípa rẹ̀, etí rẹ̀ méjèèjì yóò máa hó. Èmi yóò sì na okùn ìwọ̀n Samáríà sórí Jérúsálẹ́mù, àti òjé ìwọ̀n ilé Áhábù; èmi yóò sì nu Jérúsálẹ́mù bí ènìyàn ti ń nu àwo, nípa nínú rẹ̀, àti nípa yíyí i dojúbolẹ̀. Èmi yóò sì kọ́ ìyókù ogún mi sílẹ̀, èmi yóò sì fi wọ́n lé ọwọ́ àwọn ọ̀tá wọn; wọn yóò sì di ohun ìkógun àti ìjẹ fún gbogbo àwọn ọ̀tá wọn. 2 Àwọn Ọba 21:10–14.

“Okùn ìwọ̀n” ìbínú Ọlọ́run tí í ṣe “ìgbà méje” ti Mósè, ni a kọ́kọ́ na sórí ìjọba àríwá (ilé Áhábù), lẹ́yìn náà sì ni a na á sórí Júdà. Ọ̀rọ̀ míràn nínú Bíbélì fún “ìgbà méje” tí a ti mú jáde láti inú Lefitiku ogún-ún àti mẹ́fà ni ọ̀rọ̀ náà “tú ká.”

> Nígbà náà èmi pẹ̀lú yóò máa bá yín rìn ní ìtakora nínú ìbínú; èmi, àní èmi tìkára mi, yóò sì na yín ní ìlọ́po méje nítorí ẹ̀ṣẹ̀ yín. Ẹ ó sì jẹ ẹran ara àwọn ọmọkùnrin yín, ẹ ó sì jẹ ẹran ara àwọn ọmọbìnrin yín. Èmi yóò sì pa àwọn ibi gíga yín run, èmi yóò sì gé àwọn ère yín lulẹ̀, èmi yóò sì ju òkú yín sórí òkú àwọn òrìṣà yín; ọkàn mi yóò sì kórìíra yín. Èmi yóò sì sọ àwọn ìlú yín di ahoro, èmi yóò sì mú àwọn ibi mímọ́ yín di ìdànù, èmi kì yóò sì gbóòórùn dídùn àwọn tùràrí yín. Èmi yóò sì mú ilẹ̀ náà di ahoro; àwọn ọ̀tá yín tí ń gbé inú rẹ̀ yóò sì yà á lẹ́nu. Èmi yóò sì tú yín ká láàárín àwọn orílẹ̀-èdè, èmi yóò sì fà idà jáde tẹ̀ lé yín; ilẹ̀ yín yóò sì di ahoro, àwọn ìlú yín yóò sì di ahoro. Nígbà náà ni ilẹ̀ náà yóò gbádùn àwọn sábáàtì rẹ̀, ní gbogbo ìgbà tí ó bá dùbúlẹ̀ ní ahoro, tí ẹ̀yin sì wà ní ilẹ̀ àwọn ọ̀tá yín; àní nígbà náà ni ilẹ̀ náà yóò sinmi, yóò sì gbádùn àwọn sábáàtì rẹ̀. Ní gbogbo ìgbà tí ó bá dùbúlẹ̀ ní ahoro ni yóò máa sinmi; nítorí pé kò sinmi ní ọjọ́ sábáàtì yín, nígbà tí ẹ̀yin ń gbé lórí rẹ̀. Lefitiku 26:28–35.

Ìtúká káàkiri láàárín àwọn aláìmọ̀-èdè mú ṣẹ fún Dáníẹ́lì nígbà tí a mú un lọ sí Bábílónì gẹ́gẹ́ bí ẹrú, ní ìgbèkùn Jèhóíákímù. Nígbà náà, nígbà tí Dáníẹ́lì wà ní “ilẹ̀ àwọn ọ̀tá,” ilẹ̀ náà sinmi, ó sì gbádùn “àwọn sábáàtì rẹ̀.” Ìwé Kejì Kíróníkà sọ fún wa pé àkókò náà jẹ́ àádọ́rin ọdún Jeremáyà, èyí tí Dáníẹ́lì wá mọ̀ ní orí kẹsàn-án.

> Àwọn tí ó sì bọ́ kúrò lọ́wọ́ idà ni ó kó lọ sí Bábílónì; níbẹ̀ ni wọ́n ti jẹ́ ọmọ-ọ̀dọ̀ fún un àti fún àwọn ọmọ rẹ̀ títí di ìjọba ilẹ̀ Pérísíà: kí ọ̀rọ̀ Olúwa tí a ti fi ẹnu Jeremáyà sọ lè ṣẹ, títí ilẹ̀ náà fi gbádùn àwọn ọjọ́ ìsinmi rẹ̀: nítorí bí ó ti pẹ́ tó tí ó fi wà ní ahoro ni ó pa ọjọ́ ìsinmi mọ́, kí ọdún àádọ́rin lè pé. Ní ọdún kìn-ín-ní Kírúsì ọba Pérísíà, kí ọ̀rọ̀ Olúwa tí a ti fi ẹnu Jeremáyà sọ lè ṣẹ, Olúwa ru ẹ̀mí Kírúsì ọba Pérísíà sókè, tí ó fi ṣe ìkéde jákèjádò gbogbo ìjọba rẹ̀, ó sì tún kọ ọ́ sílẹ̀ pé, báyìí ni Kírúsì ọba Pérísíà wí, Gbogbo ìjọba ayé ni Olúwa Ọlọ́run ọ̀run ti fi fún mi; ó sì pa mí láṣẹ láti kọ ilé kan fún un ní Jerusalẹmu, tí ó wà ní Júdà. Ta ni ó wà láàárín yín nínú gbogbo àwọn ènìyàn rẹ̀? Kí Olúwa Ọlọ́run rẹ̀ wà pẹ̀lú rẹ̀, kí ó sì gòkè lọ. 2 Kíróníkà 36:20–23.

Ọ̀rọ̀ náà “ìtúká” jẹ́ àmì aṣojú ti “àkókò méje.” Ìdájọ́ Nebukadnessari ti “àkókò méje” tí ó gbé gẹ́gẹ́ bí ẹranko, jẹ́ àpẹẹrẹ ìṣàpẹẹrẹ ti ìdájọ́ Belṣásárì, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣojú rẹ̀ nínú àwọn ọ̀rọ̀ àdììtú tí a kọ sórí ògiri náà, “mene, mene, tekel upharsin.” Ìdájọ́ Belṣásárì ni a ṣojú nípasẹ̀ àkọsílẹ̀ ọwọ́ tí ó dọ́gba pẹ̀lú ẹgbẹ̀rún méjì, ọgọ́rùn-ún márùn-ún, àti ogún, iye ọjọ́ kan náà tí Nebukadnessari gbé bí ẹranko, àti iye ọdún kan náà tí a ṣojú pẹ̀lú “àkókò méje” ti Lefitiku ogún-mẹ́fà.

Ìdájọ́ Belṣásárì, tí a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ ṣáájú nínú ìdájọ́ Nebukadinésárì, ni a fi “àkókò méje” ṣàfihàn ní ààmì; àwọn ìdájọ́ méjèèjì náà sì dúró fún “ìṣubú Bábílónì,” èyí tí ó jẹ́ àmì ìránṣẹ́ áńgẹ́lì kejì. Ìṣubú àkọ́kọ́ ti Bábílónì nigbà tí a wó ilé-ìṣọ́ Nimrodu lulẹ̀.

> Gbogbo ayé sì ní èdè kan náà, àti ọ̀rọ̀ kan náà. Ó sì ṣe, bí wọ́n ti ń rìn láti ìlà-oòrùn wá, pé wọ́n rí pẹ̀tẹ́lẹ̀ kan ní ilẹ̀ Ṣina; wọ́n sì gbé ibẹ̀. Wọ́n sì wí fún ara wọn pé, Ẹ wá, ẹ jẹ́ kí a mọ́ bíríkì, kí a sì sun wọn dáadáa. Wọ́n sì ní bíríkì dípò òkúta, wọ́n sì ní ọ̀rá ilẹ̀ dípò amọ̀. Wọ́n sì wí pé, Ẹ wá, ẹ jẹ́ kí a kọ́ ìlú kan fún ara wa, àti ilé-ọba gíga kan, èyí tí orí rẹ̀ yóò dé ọ̀run; kí a sì ṣe orúkọ fún ara wa, kí a má bàa túká ká lórí ojú gbogbo ayé. Olúwa sì sọ̀kalẹ̀ wá láti wo ìlú náà àti ilé-ọba gíga náà, tí àwọn ọmọ ènìyàn ń kọ́. Olúwa sì wí pé, Wò ó, àwọn ènìyàn jẹ́ ọ̀kan, gbogbo wọn sì ní èdè kan náà; èyí sì ni wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí í ṣe: nísinsin yìí kò sí ohun kan tí a óò dí wọn lọ́wọ́, nínú ohun tí wọ́n ti rò láti ṣe. Ẹ wá, ẹ jẹ́ kí a sọ̀kalẹ̀ lọ, kí a sì da èdè wọn rú níbẹ̀, kí wọn má bàa lè yé ọ̀rọ̀ ara wọn. Bẹ́ẹ̀ ni Olúwa tú wọn ká láti ibẹ̀ sí ojú gbogbo ayé; wọ́n sì dáwọ́ kíkọ́ ìlú náà dúró. Genesisi 11:1–8.

Ní ìdájọ́ Bábélì, èyí tí ó jẹ́ ìdájọ́ Nimródu, Olúwa “fọ́n ká” àwọn ọlọ̀tẹ̀ Nimródu ká gbogbo “ojú gbogbo ayé.” Nimródu àti àwọn ẹgbẹ́ rẹ̀ mọ̀ pé ìṣọ̀tẹ̀ wọn yóò mú kí a fọ́n wọn ká, nítorí wọ́n ti sọ pé ìdí tí wọ́n fi ń kọ́ ilé-ìṣọ́ àti ìlú náà ni láti “ṣe orúkọ fún ara wa, kí a má bàa fọ́n ká sí ojú gbogbo ayé.”

“Orúkọ” ní ìtúmọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ jẹ́ àmì ìwà. Ìwà tí Nimrodu àti àwọn alábàákẹ́gbẹ́ rẹ̀ fi múlẹ̀ ni a fi àwọn iṣẹ́ wọn ṣojú, nítorí pé nípa èso ni ẹ̀yin yóò fi mọ ìwà náà. Èso ìṣọ̀tẹ̀ Nimrodu, àti nítorí náà àmì ìwà rẹ̀, ni kíkọ ilé-ìṣọ́ àti ìlú náà. “Ilé-ìṣọ́” jẹ́ àmì ìjọ, “ìlú” sì jẹ́ àmì ìpínlẹ̀. Orúkọ àwọn ọlọ̀tẹ̀ Nimrodu, èyí tí ó dúró fún ìwà wọn, ni ìṣọ̀kan ìjọ àti ìpínlẹ̀, èyí tí a tún fi aṣàmì ṣojú gẹ́gẹ́ bí àwòrán ẹranko náà.

Àpá tí ò ń ṣàfihàn ìṣubú Bábéli ní ọ̀rọ̀ náà “ẹ jẹ́ ká” tí a tún sọ lẹ́ẹ̀mẹ́ta. Ẹ̀kẹta ni nígbà tí Ọlọ́run mú ìdájọ́ ìdàrúdàpọ̀ èdè wọn wá, tí ó sì tú wọn ka síbikíbi. “Ẹ jẹ́ ká” àkọ́kọ́ jẹ́ ìmúrasílẹ̀ fún “ẹ jẹ́ ká” ẹ̀ẹ̀kejì, nígbà tí wọ́n kọ ìlú àti ilé-iṣọ́ wọn. Nígbà tí wọ́n ti parí iṣẹ́ wọn nínú ìtàn ìsọ̀rọ̀ keji náà ti “ẹ jẹ́ ká,” Ọlọ́run sọ̀kalẹ̀ wá láti wo ìṣọ̀tẹ̀ wọn ní ojú. “Ẹ jẹ́ ká” ẹ̀kẹta jẹ́ ìdájọ́, àti “ẹ jẹ́ ká” ẹ̀ẹ̀kejì jẹ́ àdánwò ní ojú. “Ẹ jẹ́ ká” àkọ́kọ́ dúró fún ìkùnà wọn àkọ́kọ́, àti ní ti àsọtẹ́lẹ̀, bí a ti sọ “ẹ jẹ́ ká” lẹ́ẹ̀mẹ́ta náà ń ṣàfihàn ìlànà ìdánwò ìgbésẹ̀-mẹ́ta ti ìhìnrere ayérayé. Aláìṣeé ṣe kó má sí ìwífún púpọ̀ síi nínú ẹ̀rí ìṣọ̀tẹ̀ àti ìṣubú Nimrodu, ṣùgbọ́n a kàn ń fi hàn pé ní ìgbà àkọ́kọ́ tí Bábílónì (Bábéli) ṣubú, àmì “àkókò méje,” gẹ́gẹ́ bí a ti ṣojú rẹ̀ nínú “ìtúká,” ni a ti fi hàn. Ìdájọ́ Nimrodu ni a ṣojú rẹ̀ pẹ̀lú ìtúká, ti Nebukadnessari pẹ̀lú “àkókò méje” àti ti Belshatsari pẹ̀lú “ẹgbẹ̀rún méjì ọgọ́rùn-ún márùn-ún àti ogún”.

Àmì Alpha àti Omega ń fi hàn pé ìlà àsọtẹ́lẹ̀ tí a ṣàfihàn nínú orí kẹrin àti karùn-ún, ni ìhìnrere òjò àfẹ́yinti ti angẹli kejì àti Ẹkún Ọ̀gànjọ́. Ìlà náà bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìṣubú Bábílónì tí Nebukadnessari dúró fún, tí ń tọ́ka sí ọdún 1798, èyí tí Bábílónì ti ẹ̀mí (ìjọ pápá) ṣubú fún ìgbà àkọ́kọ́. Lẹ́yìn náà ní òpin ìlà náà, Bábílónì ti Belṣassari ṣubú, tí ó ń samisi ìbẹ̀rẹ̀ ìṣubú tó ń lọ ní ìlọsíwájú ti Bábílónì ti ẹ̀mí (ìjọ pápá lẹ́ẹ̀kansi), tí ó bẹ̀rẹ̀ ní ìpẹ̀yà òfin Ọjọ́ Àìkú. Ẹlẹ́rìí méjì wà nípa ìṣubú Bábílónì ní ìbẹ̀rẹ̀ ìlà náà, àti ẹlẹ́rìí méjì wà ní òpin rẹ̀. Ìmọ̀ ọgbọ́n àsọtẹ́lẹ̀ ń mọ àmì-ìdánimọ̀ ti Ìbẹ̀rẹ̀ ńlá àti Òpin, nígbà tí ó sì ń rí i pé ẹ̀kọ́ nípa ìṣubú Bábílónì ni ẹlẹ́rìí mẹ́rin jẹ́rìí sí nínú ìlà tí Danieli orí kẹrin àti karùn-ún ṣàfihàn.

Nínú ìbáṣepọ̀ àpẹẹrẹ àti ìmúṣẹ àpẹẹrẹ ti Nebukadinésárì àti Bélṣásárì, nígbà tí a bá fi í bá àwọn ọjọ́ ìkẹyìn mu, a rí ẹranko ayé nínú ipò rẹ̀ tí ó dàbí ọ̀dọ́-àgùntàn gẹ́gẹ́ bí Nebukadinésárì ṣe ṣàpẹẹrẹ fún un; lẹ́yìn náà, nígbà tí ó bá sọ̀rọ̀ bí dírágónì, a rí Bélṣásárì. A rí nínú ìbáṣepọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ náà pé ìwo Republikani, tí Òfin Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà ń darí, ni Nebukadinésárì ṣàpẹẹrẹ fún, àti ìṣubúpadà Òfin Orílẹ̀-èdè náà, tí Bélṣásárì ṣàpẹẹrẹ fún. A ó sì tún rí Nebukadinésárì gẹ́gẹ́ bí wúńdíá ọlọ́gbọ́n, àti Bélṣásárì gẹ́gẹ́ bí wúńdíá aṣiwèrè.

A ó tẹ̀síwájú nínú ìwádìí wa nípa Dáníẹ́lì orí kẹrin àti karùn-ún nínú àpilẹ̀kọ tí ó kàn.

> “A ti fi ọ̀pọ̀lọpọ̀ àǹfààní fún Bẹliṣásárì láti mọ àti láti ṣe ìfẹ́ Ọlọ́run. Ó ti rí i pé a lé bàbáńlá rẹ̀, Nebukadinésárì, kúrò nínú àwùjọ ènìyàn. Ó ti rí i pé Ẹni tí ó fi í fún un ti gba ọgbọ́n tí ọba agbéraga náà ń fi yangàn kúrò lọ́dọ̀ rẹ̀. Ó ti rí i pé a lé ọba náà jáde kúrò nínú ìjọba rẹ̀, a sì sọ ọ́ di alábàákẹ́gbẹ́ àwọn ẹranko igbó. Ṣùgbọ́n ìfẹ́ Bẹliṣásárì sí eré ìdárayá àti sí fífi ara rẹ̀ ga pa àwọn ẹ̀kọ́ tí kò yẹ kí ó ti gbàgbé láéláé rẹ́; ó sì dá àwọn ẹ̀ṣẹ̀ tí ó jọra sí àwọn tí ó mú ìdájọ́ àfihàn wá sórí Nebukadinésárì. Ó ṣòfò àwọn àǹfààní tí a fi oore-ọ̀fẹ́ fún un, ní fífi àǹfààní tí ó wà ní ààyè ọwọ́ rẹ̀ sílẹ̀ láì lò wọ́n láti mọ òtítọ́. ‘Kí ni èmi yóò ṣe kí a lè gbà mí là?’ jẹ́ ìbéèrè tí ọba ńlá ṣùgbọ́n aṣiwèrè náà kọjá lórí rẹ̀ pẹ̀lú àìbìkítà.”

> “Èyí ni ewu ìgbà ọ̀dọ́ aláìkíyèsí, aláìfọ̀kànbalẹ̀ lónìí. Ọwọ́ Ọlọ́run yóò jí ẹlẹ́ṣẹ̀ dìde gẹ́gẹ́ bí ó ti ṣe fún Belshazzar, ṣùgbọ́n fún ọ̀pọ̀ ènìyàn yóò ti pẹ́ jù láti ronúpìwàdà.

> “Alákòóso Babiloni ní ọrọ̀ àti ọlá, àti nínú ìgbéraga àti ìfaramọ́ ara rẹ̀ sí ìfẹ́ ara ẹni, ó gbé ara rẹ̀ sókè sí Ọlọ́run ọ̀run àti ayé. Ó gbẹ́kẹ̀ lé agbára apá tirẹ̀, láì rò pé ẹnikẹ́ni yóò gbójúgbóyà láti wí pé, ‘Èéṣe tí ìwọ fi ń ṣe èyí?’ Ṣùgbọ́n bí ọwọ́ àdììtú náà ti ń kọ àwọn lẹ́tà sára ògiri ààfin rẹ̀, ẹ̀rù bà Belṣásárì, ó sì dákẹ́ patapata. Ní ìṣẹ́jú kan, a bọ́ ọ́ lójú gbogbo agbára rẹ̀, a sì rẹ̀ ọ́ sílẹ̀ bí ọmọ kékeré. Ó mọ̀ pé ó wà lábẹ́ àánú Ọ̀kan tí ó tóbi ju Belṣásárì lọ. Ó ti ń fi àwọn ohun mímọ́ ṣe eré. Ní báyìí ni ẹ̀rí ọkàn rẹ̀ jí. Ó mọ̀ pé a ti fún un ní ànfàní láti mọ̀ àti láti ṣe ìfẹ́ Ọlọ́run. Ìtàn baba ńlá rẹ̀ dúró ní kedere níwájú rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìkọ̀wé tí ó wà lórí ògiri náà.” Bible Echo, April 25, 1898.

Back to Articles