Article

# Ìwé Dáníẹ́lì - Ọ̀kan Nínú Ọgọ́rùn-ún Méjìlélọ́gọ́rin

Àkókò Àsọtẹ́lẹ̀ ti Róòmù: Ṣíṣí Ìran náà Payá

Author

Jeff Pippenger

Published

March 27, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Róòmù fi ìran náà múlẹ̀, a sì ṣí Róòmù hàn ní “àkókò” rẹ̀. Èyí jẹ́ gbólóhùn kan láti ọ̀dọ̀ Sister White níbi tí ó ti sọ ohun tí a yẹ kí a lóye gẹ́gẹ́ bí ohun tí ó hàn gbangba:

> “Ìfihàn jẹ́ ìwé tí a fi èdìdì dì, ṣùgbọ́n ó tún jẹ́ ìwé tí a ti ṣí. Ó ṣàkọsílẹ̀ àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ àgbàyanu tí yóò ṣẹlẹ̀ ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn nínú ìtàn ayé yìí. Àwọn ẹ̀kọ́ inú ìwé yìí dájú, kì í ṣe ohun àdììtú tí kò ṣeé lóye. Nínú rẹ̀ ni a tún gbé ìlà ìsọtẹ́lẹ̀ kan náà kalẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ó ti rí nínú Dáníẹ́lì. Díẹ̀ nínú àwọn ìsọtẹ́lẹ̀ ni Ọlọ́run ti tún sọ, nípa bẹ́ẹ̀ ń fi hàn pé a gbọ́dọ̀ fi pàtàkì fún wọn. Olúwa kì í tún àwọn nǹkan tí kò ní ìjẹ́pàtàkì ńlá sọ.” Manuscript Releases, volume 9, 8.

“Oluwa kì í tún ohun tí kò ní ìtànkálẹ̀ pàtàkì ṣe sọ,” a sì ń tún àwọn “àkókò” tí ó ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú Róòmù ṣe léraléra. Ó jẹ́ ohun “tí ó ní ìtànkálẹ̀ pàtàkì” láti lóye “àkókò” tí ó ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú Róòmù, nítorí èyí ni ó ṣí Róòmù payá gẹ́gẹ́ bí kókó-ọrọ̀ tí ó fi ìran náà múlẹ̀. Ní ìgbà méje ni a ti tọ́ka tààrà sí ẹgbẹ̀rún kan, ọ̀ọ́dúnrún méjìlélọ́gọ́ta ọdún ìṣàkóso póòpù nínú Dáníẹ́lì àti Ìfihàn.

> Yóò sì máa sọ àwọn ọ̀rọ̀ ńlá sí Ẹni Ọ̀gá-òkè, yóò sì máa rẹ àwọn ẹni mímọ́ ti Ẹni Ọ̀gá-òkè, yóò sì rò láti yí àkókò àti òfin padà: a ó sì fi wọ́n lé e lọ́wọ́ títí di àkókò kan, àti àwọn àkókò, àti ìpín àkókò. Dáníẹ́lì 7:25.

> Mo sì gbọ́ ọkùnrin náà tí a wọ aṣọ ọ̀gbọ̀, ẹni tí ó wà lókè omi odò náà, nígbà tí ó gbé ọwọ́ ọ̀tún rẹ̀ àti ọwọ́ òsì rẹ̀ sókè sí ọ̀run, tí ó sì fi ẹni tí ó wà láàyè títí láé búra pé yóò jẹ́ fún àkókò kan, àwọn àkókò, àti ìdajì; àti nígbà tí yóò ti parí láti fọ agbára àwọn ènìyàn mímọ́ náà ká, gbogbo nǹkan wọ̀nyí yóò sì parí. Danieli 12:7.

> Ṣùgbọ́n àgbàlá tí ó wà níta tẹ́ńpìlì náà, fi í sílẹ̀, má sì ṣe wọ̀n ún; nítorí a ti fi í fún àwọn Kèfèrí: wọ́n yóò sì tẹ ìlú mímọ́ náà mọ́lẹ̀ ní oṣù méjìlélógójì. Ìfihàn 11:2.

> Èmi yóò sì fún àwọn ẹlẹ́rìí mi méjì ní agbára, wọn yóò sì máa sọtẹ́lẹ̀ fún ẹgbẹ̀rún kan ó lé igba [200] àti ọgọ́ta ọjọ́, nígbà tí wọ́n fi aṣọ ọ̀fọ̀ wọ̀. Ìfihàn 11:3.

> Obìnrin náà sì sá lọ sí aginjù, níbi tí ó ní ibi tí a ti pèsè sílẹ̀ fún un láti ọ̀dọ̀ Ọlọ́run, kí a lè máa bọ́ ọ níbẹ̀ ní ọjọ́ ẹgbẹ̀rún kan, igba méjì, ọgọ́ta. Ìfihàn 12:6.

> A sì fi ìyẹ́ méjì ti idì ńlá fún obìnrin náà, kí ó lè fò lọ sí aginjù, sí ibi tirẹ̀, níbi tí a gbé ń tọ́ ọ bọ́ fún ìgbà kan, àti àwọn ìgbà, àti ààbọ̀ ìgbà kan, kúrò níwájú ejò náà. Ìfihàn 12:14.

> A sì fi ẹnu kan fún un tí ń sọ ohun ńláńlá àti ọ̀rọ̀-òdi sí Ọlọ́run; a sì fi agbára fún un láti bá a lọ fún oṣù méjìlelógójì. Ìfihàn 13:5.

Àwọn ìtọ́kasí taara méje wọ̀nyí fi oríṣiríṣi àbùdá àsọtẹ́lẹ̀ pàtó ti Róòmù hàn. Nínú àwọn ẹsẹ̀ wọ̀nyí ni a ti ṣí Róòmù payá. Sister White fi kún un pé àwọn àkókò wọ̀nyí ni a tún ṣàfihàn gẹ́gẹ́ bí “ọdún mẹ́ta àtààbọ̀ tàbí ọjọ́ 1260.” Ẹ kò rí “ọdún mẹ́ta àtààbọ̀” tàbí “ọjọ́ ẹgbẹ̀rún kan ó lé ọgọ́ta” nínú Bíbélì. Sister White kàn ń lo ìṣírò àwọn ìtọ́kasí méje náà ní ìbámu pẹ̀lú èyí.

> “Nínú orí kẹtàlá (ẹsẹ̀ 1–10) ni a ti ṣàpèjúwe ẹranko míràn, ‘tó dàbí ẹkùn,’ èyí tí dragoni fi ‘agbára rẹ̀, àti ìtẹ́ rẹ̀, àti àṣẹ ńlá’ fún un. Àmì yìí, gẹ́gẹ́ bí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn Pùrótẹ́sítántì ti gbà gbọ́, ń ṣojú fún ipápá, èyí tí ó jogún agbára àti ìtẹ́ àti àṣẹ tí ìjọba Romu àtijọ́ ní lẹ́ẹ̀kan rí. Nípa ẹranko tó dàbí ẹkùn náà ni a sọ pé: ‘A sì fi ẹnu kan fún un, tí ń sọ ohun ńláǹlá àti ọ̀rọ̀-òdì…. Ó sì yọ ẹnu rẹ̀ sílẹ̀ nínú ọ̀rọ̀-òdì sí Ọlọ́run, láti sọ̀rọ̀-òdì sí orúkọ Rẹ̀, àti sí àgọ́ Rẹ̀, àti sí àwọn tí ń gbé ọ̀run. A sì fi fún un láti bá àwọn ẹni mímọ́ jagun, àti láti ṣẹ́gun wọn: a sì fi agbára fún un lórí gbogbo ẹ̀yà, àti ahọ́n, àti orílẹ̀-èdè.’ Àsọtẹ́lẹ̀ yìí, tí ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jọ pátápátá pẹ̀lú àpèjúwe ìwo kékeré nínú Dáníẹ́lì 7, láìsí àní-àní ń tọ́ka sí ipápá.”

> “‘A sì fi agbára fún un láti máa bá a lọ fún oṣù mẹ́rìnlélógójì.’ Wòlíì náà sì ní, ‘Mo sì rí ọ̀kan nínú àwọn orí rẹ̀ bí ẹni pé a ṣèṣe é dé ikú.’ Àti lẹ́ẹ̀kansi pé: ‘Ẹni tí ó múni lọ sí ìgbèkùn yóò lọ sí ìgbèkùn: ẹni tí ó fi idà pa ènìyàn, a gbọ́dọ̀ fi idà pa á.’ Oṣù mẹ́rìnlélógójì náà jẹ́ ohun kan náà pẹ̀lú ‘àkókò kan, àti àwọn àkókò, àti pínpín àkókò,’ ọdún mẹ́ta àtààbọ̀, tàbí ọjọ́ 1260, ti Dáníẹ́lì 7—àkókò náà nígbà tí agbára póòpù yóò máa ni àwọn ènìyàn Ọlọ́run lára. Àkókò yìí, gẹ́gẹ́ bí a ti sọ nínú àwọn orí tí ó ṣáájú, bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ipò gíga jùlọ ti ipapacy, ní ọdún A.D. 538, ó sì parí ní 1798. Ní àkókò náà ni ọmọ-ogun Faranse mú póòpù náà lọ sí ìgbèkùn, agbára ipapacy sì gba ọgbẹ́ apaniyan rẹ̀, àsọtẹ́lẹ̀ náà sì ṣẹ, pé, ‘Ẹni tí ó múni lọ sí ìgbèkùn yóò lọ sí ìgbèkùn.’” The Great Controversy, 439.

Pẹ̀lú àṣẹ tí a fi ìmísí fún wa láti tún ka ọdún mẹ́ta àtààbọ̀ gẹ́gẹ́ bí “àkókò” tí ó “ṣíhàn” Romu, àwọn ìtọ́kasí mìíràn nínú Bíbélì sí Romu tún yọrí wá.

> Ṣùgbọ́n mo sọ òtítọ́ fún yín, opó púpọ̀ wà ní Ísírẹ́lì ní ọjọ́ Èlíjà, nígbà tí a ti ilẹ̀kùn ọ̀run pa fún ọdún mẹ́ta àti oṣù mẹ́fà, nígbà tí ìyàn ńlá sì wà ní gbogbo ilẹ̀ náà. Lúùkù 4:25.

Ọdún mẹ́ta àtààbọ̀ ti Élíjà, so àkókò náà pọ̀ mọ́ Jésíbẹ́lì, ẹni tí ó jẹ́ àpẹẹrẹ Róòmù Pápá nínú ìjọ Tiatírà.

> Ṣùgbọ́n mo ní díẹ̀ nǹkan lòdì sí ọ, nítorí pé ìwọ ń fi ayabìnrin náà, Jésébẹ́lì, tí ń pe ara rẹ̀ ní wòlíì obìnrin, jẹ́ kí ó máa kọ́ni, kí ó sì máa tàn àwọn ìránṣẹ́ mi jẹ láti ṣe àgbèrè, àti láti jẹ ohun tí a fi rúbọ sí àwọn òrìṣà. Mo sì fi ààyè fún un láti ronú pìwà dà kúrò nínú àgbèrè rẹ̀; ṣùgbọ́n kò ronú pìwà dà. Ìfihàn 2:20, 21.

“Àkókò” tí a fi fún ìjọ kẹrin, tí Jésébẹ́lì ṣojú fún, jẹ́ “ààyè” pẹ̀lú.

> Èlíjà jẹ́ ènìyàn tí ó ní irú àìlera àti ìmọ̀lára gẹ́gẹ́ bí àwa; ó sì fi tọkàntọkàn gbàdúrà kí òjò má bàa rọ̀: òjò kò sì rọ̀ lórí ilẹ̀ fún ọdún mẹ́ta àti oṣù mẹ́fà. James 5:17.

Ní ṣíṣe àlàyé lórí pé oṣù méjìlélógójì náà jẹ́ kan náà pẹ̀lú ẹgbẹ̀rún kan, ọ̀ọ́dúnrún méjì àti ọgọ́ta ọjọ́, Sister White tọ́ka sí àkókò náà gẹ́gẹ́ bí “àwọn ọjọ́ wọ̀nyẹn,” èyí tí Kristi tọ́ka sí.

> “Àkókò tí a mẹ́nuba níhìn-ín—‘ogójì méjì oṣù,’ àti ‘ẹgbẹ̀rún kan ó lé igba [200] àti ọgọ́ta ọjọ́’—jẹ́ ohun kan náà, wọ́n sì jọ ń ṣàpẹẹrẹ àkókò náà tí ìjọ Kristi yóò fi jìyà ìnilára láti ọwọ́ Róòmù. Ẹgbẹ̀rún kan ó lé igba [200] àti ọgọ́ta ọdún ipò gíga póòpù bẹ̀rẹ̀ ní A.D. 538, nítorí náà yóò sì parí ní 1798. Ní àkókò náà ọmọ-ogun Faransé kan wọ Róòmù, ó sì mú póòpù náà ní ẹlẹ́wọ̀n, ó sì kú ní ìgbèkùn. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé a yan póòpù tuntun kan láìpẹ́ lẹ́yìn náà, àwọn alákóso ìṣètò póòpù kò tíì lè lo agbára tí wọ́n ní tẹ́lẹ̀ láti ìgbà náà wá.”

> “Inúnibíni sí ìjọ kò bá gbogbo àkókò ọdún 1260 náà lọ. Ọlọ́run, nínú àánú Rẹ̀ sí àwọn ènìyàn Rẹ̀, gé àkókò ìdánwò iná wọn kúrú. Nígbà tí Olùgbàlà ń sọ tẹ́lẹ̀ nípa ‘ìpọ́njú ńlá’ tí yóò dé bá ìjọ, Ó ní pé: ‘Àfi bí a bá kù ọjọ́ wọ̀nyí kúrú, kò sí ẹni kankan tí a óo gbàlà: ṣùgbọ́n nítorí àwọn àyànfẹ́, a óo kù ọjọ́ wọ̀nyí kúrú.’ Matteu 24:22. Nípasẹ̀ ipa Àtúnṣe, a mú inúnibíni náà wá sí òpin kí ọdún 1798 tó dé.” The Great Controversy, 266.

Kristi àti Sister White fi hàn pé ọ̀rọ̀ náà, “àwọn ọjọ́ wọ̀nyẹn,” ni “àkókò” náà, èyí tí ń tọ́ka sí Romu papal. Nígbà tí Dáníẹ́lì sọ̀rọ̀ nípa inúnibíni tí ó tẹ̀lé fífì papacy jókòó lórí ìtẹ́ ayé ní ẹsẹ̀ kẹ́tàlélọ́gbọ̀n orí kẹ́wàá, ó ń pè àkókò inúnibíni náà ní “ọjọ́ púpọ̀.”

> Àwọn apá-ogun yóò sì dúró níhà tirẹ̀, wọ́n yóò sì sọ ibi mímọ́ agbára di aláìmọ́, wọ́n yóò sì mú ẹbọ àtìlẹ́yìn ojoojúmọ́ kúrò, wọ́n yóò sì gbé ohun ìríra tí ń mú ìdahoro kalẹ̀. Àwọn tí ń hùwà búburú sí májẹ̀mú ni yóò fi ọ̀rọ̀ ìtẹ́lọ́rùn bàjẹ́: ṣùgbọ́n àwọn ènìyàn tí ó mọ Ọlọ́run wọn yóò lágbára, wọn yóò sì ṣe ohun ńlá. Àwọn tí ó ní òye láàárín àwọn ènìyàn yóò sì kọ́ ọ̀pọ̀lọpọ̀ ní ìmọ̀; ṣùgbọ́n wọn yóò ṣubú nípa idà, àti nípa iná, nípa ìgbèkùn, àti nípa ìkógun, fún ọjọ́ púpọ̀. Danieli 11:31–33.

A fi Róòmù hàn ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú àkókò àsọtẹ́lẹ̀ tí a so mọ́ ọn, ìdí nìyẹn tí Pọ́ọ̀lù fi sọ pé a ó fi ọkùnrin ẹ̀ṣẹ̀ náà hàn ní “àkókò tirẹ̀.” Òtítọ́ náà pé Róòmù ni ń fi ìran náà múlẹ̀, èyí tí bí a kò bá mọ̀ ọ́ a ṣègbé, ń fi hàn ìdí tí a fi ń ṣàpẹẹrẹ àkókò àsọtẹ́lẹ̀ náà ní ọ̀pọ̀ ìgbà, àti ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọ̀nà, nítorí pé Ọlọ́run “kì í tún ohun tí kò ní ìtẹ́lẹ̀ pàtàkì sọ.” Nínú àwọn ẹsẹ̀ tí ó ṣáájú, òpin àkókò yẹn pẹ̀lú ni a tún samisi.

> Àwọn tí ó ní òye láàárín àwọn ènìyàn yóò sì kọ́ ọ̀pọ̀lọpọ̀; ṣùgbọ́n wọn yóò ṣubú nípa idà, àti nípa iná, nípa ìgbèkùn, àti nípa ìkógun, fún ọjọ́ púpọ̀. Nígbà tí wọn bá sì ṣubú, a ó fi ìrànlọ́wọ́ díẹ̀ ràn wọ́n lọ́wọ́; ṣùgbọ́n ọ̀pọ̀ yóò fi ọ̀rọ̀ ìtẹ́lọ́rùn dà mọ́ wọn. Àti pé àwọn kan lára àwọn tí ó ní òye yóò ṣubú, láti dán wọn wò, àti láti wẹ̀ wọ́n mọ́, àti láti sọ wọ́n di funfun, títí dé àkókò òpin: nítorí ó ṣì jẹ́ fún àkókò tí a yàn. Daniẹli 11:33–35.

“àkókò ìparí” náà “ṣì jẹ́ fún àkókò tí a ti yàn.” Ọ̀rọ̀ Hébérù fún “tí a ti yàn” ni “moed,” ó sì túmọ̀ sí àkókò tí a ti dì mọ́ tàbí ìpàdé tí a ti yàn. Ìbáṣepọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ àti pàtàkì “àkókò tí a ti yàn” nínú ìwé Dáníẹ́lì ni a fihàn nípa bí a ṣe ń tọ́ka sí i léraléra. Díẹ̀ péré nínú àwọn Adventist Laodikea, bí ó bá tilẹ̀ jẹ́ pé ẹnìkankan wà, ni wọ́n mọ̀ pé 1989 jẹ́ “àkókò ìparí,” nítorí náà 1989 jẹ́ àkókò tí a ti yàn. Ó jẹ́ ìpàdé kan tí Ọlọ́run ṣe, nígbà tí Yóò tú ìmọ̀ náà sílẹ̀ fún ìṣísẹ̀ àwọn ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́rùn-ún méjìlélógójì [144,000]. Nítorí èyí, ìwé Dáníẹ́lì pèsè àwọn ẹlẹ́rìí sí òtítọ́ náà pé “àkókò tí a ti yàn” ń sàmì dídé “àkókò ìparí”. Nínú Dáníẹ́lì mẹ́jọ, a gbé àmì àsọtẹ́lẹ̀ yìí kalẹ̀.

> Mo sì gbọ́ ohùn ènìyàn kan láàrín etí bèbè Ulai, tí ó ké, tí ó sì wí pé, Gabrieli, jẹ́ kí ọkùnrin yìí lóye ìran náà. Nítorí náà, ó sún mọ́ ibi tí mo dúró sí; nígbà tí ó sì dé, ẹ̀rù bà mí, mo sì dojúbolẹ̀: ṣùgbọ́n ó wí fún mi pé, Lóye, ìwọ ọmọ ènìyàn; nítorí ní àkókò ìkẹyìn ni ìran náà yóò ṣẹ. Nígbà tí ó sì ń bá mi sọ̀rọ̀, mo ṣubú sínú oorun jíjinlẹ̀ lórí ojú mi sílẹ̀; ṣùgbọ́n ó fi ọwọ́ kàn mí, ó sì gbé mi dìde dúró ṣinṣin. Ó sì wí pé, Wò ó, èmi yóò jẹ́ kí o mọ ohun tí yóò wà ní ìkẹyìn ìbínú náà; nítorí ní àkókò tí a yàn ni òpin yóò dé. Danieli 8:16–19.

Gẹ́gẹ́ bí ó ti rí ní orí kẹ́wàá-dín-lọ́gọ́rin, ọ̀rọ̀ náà “ìpẹ̀yà,” nínú “àkókò ìpẹ̀yà” nínú àwọn ẹsẹ̀ wọ̀nyí, jẹ́ ọ̀rọ̀ Hébérù mìíràn yàtọ̀ sí èyí tí a túmọ̀ sí “àkókò tí a yàn.” Àkókò ìpẹ̀yà ń ṣàpẹẹrẹ ìgbà kan tí ó bẹ̀rẹ̀ ní àkókò tí a yàn. “Àkókò tí a yàn” (moed) jẹ́ ìpàdé tí a yàn, àti àkókò ìpẹ̀yà (ọ̀rọ̀ Hébérù “gets”) jẹ́ àkókò kan, tí ó bẹ̀rẹ̀ ní àkókò tí a yàn. “Àkókò” náà ni ń fi Róòmù hàn, àti “àkókò” náà ṣe pàtàkì tó bẹ́ẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìparí àkókò yẹn, àti àkókò tí ó tẹ̀lé lẹ́yìn ìparí àkókò náà, ṣe jẹ́ aṣojú nípasẹ̀ ọ̀pọ̀ ẹlẹ́rìí. Nínú ẹsẹ̀ kẹrìnlélógún ti orí kẹ́wàá-dín-lọ́gọ́rin ti Dáníẹ́lì, a sọ Róòmù aláìgbọ́ràn di mímọ̀ gẹ́gẹ́ bí ẹni tí ń ṣàkóso ayé fún “àkókò” kan.

“Àkókò” àpẹẹrẹ jẹ́ ọ̀ọ́dúnrún mẹ́ta àtàwọn ọgọ́ta ọdún, nítorí ọjọ́ ọ̀ọ́ta ọgọ́rùn-ún mẹ́ta ni ó wà nínú ọdún Bíbélì kan. Róòmù abọ̀rìṣà jọba fún “àkókò” kan, Róòmù póòpù sì jọba fún “àkókò kan, àwọn àkókò, àti ìdajì àkókò.” Róòmù òde-òní ń jọba fún “wákàtí” àpẹẹrẹ kan, tàbí “oṣù méjìlélógójì” àpẹẹrẹ kan. Kò sí àkókò àsọtẹ́lẹ̀ lẹ́yìn ọdún 1844, nítorí náà “wákàtí” náà àti “oṣù méjìlélógójì” náà ni àkókò láti òfin Àìkú tí ó sún mọ́lé títí dé ìparí ànfàní ìdánwò ènìyàn. Ṣùgbọ́n Róòmù abọ̀rìṣà jọba pátápátá láti Ogun Actium ní ọdún 31 ṣáájú Kristi, títí di ìgbà tí Constantine gbé olú-ìlú ìjọba náà lọ sí Constantinople ní ọdún 330. A mọ̀ pé àwọn ẹsẹ̀ tí ó tẹ̀lé yìí ń sọ nípa Róòmù abọ̀rìṣà, nítorí a ṣàpẹẹrẹ Kristi gẹ́gẹ́ bí “aládé májẹ̀mú” tí “a ó fọ́” nígbà tí a kàn án mọ́ àgbélébùú. Agbára tí ń ṣàkóso nígbà náà ni Róòmù abọ̀rìṣà, nítorí náà àwọn ẹsẹ̀ tí a ó wò nísinsin yìí ń dá Róòmù abọ̀rìṣà mọ̀.

> Ní ipò rẹ̀ ni ẹni ẹlẹ́gàn yóò dìde, ẹni tí wọn kì yóò fi ọlá ìjọba náà fún; ṣùgbọ́n yóò wọlé ní àlàáfíà, yóò sì fi ọ̀rọ̀ ìtànjẹ gba ìjọba náà. Àti pẹ̀lú apá omi-ìkún, a ó gbá wọn lọ kúrò níwájú rẹ̀, a ó sì fọ́ wọn; bẹ́ẹ̀ ni pẹ̀lú olórí májẹ̀mú náà. Lẹ́yìn ìpàdé tí a bá ti dá pẹ̀lú rẹ̀, yóò máa hùwà ẹ̀tan; nítorí yóò gòkè wá, yóò sì di alágbára pẹ̀lú ènìyàn díẹ̀. Yóò wọlé ní àlàáfíà àní sí àwọn ibi tí ó lọ́rà jùlọ ní ìpínlẹ̀ náà; yóò sì ṣe ohun tí àwọn baba rẹ̀ kò ṣe rí, tàbí àwọn baba àwọn baba rẹ̀; yóò tú ìjẹ, ohun ìkógun, àti ọrọ̀ ká láàárín wọn: bẹ́ẹ̀ ni yóò pète ọgbọ́n ẹ̀tàn rẹ̀ sí àwọn ibi olódi, àní fún àkókò kan. Dáníẹ́lì 11:21–24.

Ọ̀rọ̀ náà “against” nínú gbolohùn ìkẹyìn àwọn ẹsẹ̀ náà ní ìtumọ̀ gidi “láti,” ẹsẹ̀ náà sì ń sọ pé Romu aláìníbọ̀rìṣà yóò jọba (ó máa sọ àwọn èrò rẹ̀tẹ̀lẹ̀) “láti” ibi agbára rẹ̀ (Ìlú Romu) fún ọdún ọ̀ọ́dúnrínlélọ́gọ́ta.

> “‘ẸSẸ 24. Yóò sì wọlé ní àlàáfíà sí àwọn ibi tí ó sanra jùlọ ní agbègbè náà: yóò sì ṣe ohun tí àwọn baba rẹ̀ kò ṣe, tàbí àwọn baba àwọn baba rẹ̀; yóò tú ohun ìjẹ, àti ohun ìkólù, àti ọrọ̀ ká láàrín wọn: bẹ́ẹ̀ni, yóò pète ọgbọ́n ẹ̀tàn rẹ̀ sí àwọn ibi olódi, àní fún ìgbà díẹ̀.’”

> “Ọ̀nà tí ó wọ́pọ̀ tí àwọn orílẹ̀-èdè fi ń wọ inú àwọn ìpínlẹ̀ iyebíye àti àwọn ilẹ̀ ọlọ́rọ̀ kí ọjọ́ Romu tó dé, ni nípasẹ̀ ogun àti ìṣẹ́gun. Nísinsìnyí, Romu yóò ṣe ohun tí àwọn baba wọn tàbí àwọn baba àwọn baba wọn kò ṣe rí; èyíinì ni, kí ó gba àwọn ìní wọ̀nyí nípasẹ̀ ọ̀nà àlàáfíà. Àṣà náà, tí a kò tíì gbọ́ rí tẹ́lẹ̀, ni a sì ṣe ìpilẹ̀ rẹ̀ nísinsìnyí, pé àwọn ọba máa fi àwọn ìjọba wọn sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ogún fún àwọn ará Romu. Báyìí ni Romu ṣe gba àwọn ìpínlẹ̀ ńlá púpọ̀ sínú ìní rẹ̀.”

> “Àwọn tí wọ́n sì báyìí wá sábẹ́ ìṣàkóso Róòmù, kì í ṣe èrè kékeré ni wọ́n rí gbà láti inú rẹ̀. A fi inú-rere àti ìwọ̀ǹtúnwọ̀nsì bá wọn lò. Ó dàbí ẹni pé a pín ohun ìjẹ àti ìkógun fún wọn. A dáàbò bò wọ́n kúrò lọ́wọ́ àwọn ọ̀tá wọn, wọ́n sì sinmi ní àlàáfíà àti ààbò lábẹ́ àbojútó agbára Róòmù.

> “Sí apá ìkẹ́yìn ẹsẹ̀ yìí, Bíṣọ́ọ̀bù Newton fi èrò ìṣirò ohun èlò àsọtẹ́lẹ̀ hàn láti inú àwọn ibi-gíga olódi, dípò lòdì sí wọn. Èyí ni àwọn ará Romu ṣe láti inú odi alágbára ìlú wọn tí ó ní òkè méje. ‘Àní fún àkókò kan;’ láìsí àní-àní àkókò àsọtẹ́lẹ̀ ni, ọdún 360. Láti ibi ìbẹ̀rẹ̀ wo ni a ó ti bẹ̀rẹ̀ sí í ka àwọn ọdún wọ̀nyí? Ó ṣeé ṣe kí ó jẹ́ láti inú ìṣẹ̀lẹ̀ tí a mú wá sí ìwòye nínú ẹsẹ̀ tí ó tẹ̀lé.”

> “‘Ẹ̀SẸ̀ 25. Yóò sì ru agbára rẹ̀ àti ìgboyà rẹ̀ sókè sí ọba gúúsù pẹ̀lú ogun ńlá; ọba gúúsù náà yóò sì ru ara rẹ̀ sókè fún ogun pẹ̀lú ogun tí ó tóbi gidigidi, tí ó sì lágbára; ṣùgbọ́n kì yóò dúró: nítorí wọn yóò gbé ète kalẹ̀ sí i.’”

> “Nípasẹ̀ ẹsẹ̀ 23 àti 24 ni a ti mú wa sọ̀kalẹ̀ dé apá yìí lẹ́yìn májẹ̀mú láàárín àwọn Júù àti àwọn ará Róòmù, ní 161 ṣáájú ìbí Kristi, sí àkókò tí Róòmù ti gba àṣẹ àkóso àgbáyé. Ẹsẹ̀ tí ó wà níwájú wa nísinsìnyí fi ìpolongo ogun alágbára kan hàn sí ọba gúúsù, ìyẹn Ejibiti, pẹ̀lú ìṣẹ̀lẹ̀ ogun pàtàkì kan láàárín àwọn ọmọ-ogun ńlá àti alágbára. Njẹ́ irú àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ báyìí ṣẹlẹ̀ nínú ìtàn Róòmù ní àkókò yẹn bí?—Bẹ́ẹ̀ ni, wọ́n ṣẹlẹ̀. Ogun náà ni ogun láàárín Ejibiti àti Róòmù; ogun ìjà náà sì ni ogun Actium. Ẹ jẹ́ kí a wo àwọn ipò tí ó ṣáájú ìjà yìí ní ṣókí.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 271–273.

Nínú àwọn ẹsẹ̀ tí ó tẹ̀lé e, Dáníẹ́lì tún tọ́ka sí àkókò tí a yàn àti òpin náà.

> Yóò sì ru agbára rẹ̀ àti ìgboyà rẹ̀ sókè sí ọba gúúsù pẹ̀lú ogun ńlá; ọba gúúsù náà yóò sì dìde sí ogun pẹ̀lú ogun tí ó tóbi gidigidi, tí ó sì lágbára; ṣùgbọ́n òun kì yóò dúró: nítorí wọn yóò gbèrò ètò sí i. Àwọn tí ń jẹ nínú ìpín oúnjẹ rẹ̀ ni yóò pa á run, ogun rẹ̀ yóò sì ṣàn ká; ọ̀pọ̀lọpọ̀ yóò sì ṣubú nípa pípani. Ọkàn àwọn ọba méjèèjì wọ̀nyí yóò sì wà láti ṣe ibi, wọn yóò sì máa sọ irọ́ ní tábìlì kan náà; ṣùgbọ́n kì yóò ṣe àṣeyọrí: nítorí òpin náà ṣì wà fún àkókò tí a yàn. Nígbà náà ni yóò padà sí ilẹ̀ rẹ̀ pẹ̀lú ọrọ̀ púpọ̀; ọkàn rẹ̀ yóò sì lòdì sí májẹ̀mú mímọ́; yóò sì ṣe iṣẹ́ agbára, kí ó sì padà sí ilẹ̀ ara rẹ̀. Ní àkókò tí a yàn ni yóò padà, yóò sì tọ̀ sí gúúsù; ṣùgbọ́n kì yóò rí bí ti ìṣáájú, tàbí bí ti ìkẹ́yìn. Dáníẹ́lì 11:25–29.

Nínú orí kẹjọ, Gébéríẹlì fi hàn pé “chazon,” ìran ọdún ẹgbẹ̀rún méjì, ọgọ́rùn-ún márùn-ún àti ogún, yóò parí ní àkókò tí a yàn, lẹ́yìn náà ni àkókò tí “àkókò òpin” dúró fún yóò bẹ̀rẹ̀. Nínú ẹsẹ̀ yìí, àkókò tí a yàn náà ni òpin ọdún ọ̀ọ́dúnrún mẹ́ta àti ọgọ́ta tí Róòmù aláìgbàgbọ́ yóò fi jọba lórí ayé pátápátá. Nínú ẹsẹ̀ yìí kò sí “àkókò òpin,” nítorí pé kò sí ohun kankan tí a fi èdìdì dì tí a ó tú sílẹ̀ ní òpin àsìkò ìtàn náà.

Nínú orí kẹjọ Daniẹli, ìran “ìpẹ̀yà ìkẹyìn” ti ìbínú náà, èyí tí ó jẹ́ ẹgbẹ̀rún méjì, ọgọ́rùn-ún márùn-ún àti ogún ọdún, tí ó parí ní àkókò kan náà pẹ̀lú ẹgbẹ̀rún méjì àti ọgọ́rùn-ún mẹ́ta ọdún, ni a dì mọ́ títí dé “àkókò òpin”; nítorí pé ní 1844, èyí tí ó jẹ́ àkókò tí a yàn fún ìran méjèèjì, ìmọ́lẹ̀ angẹli kẹta ni a tú sílẹ̀. Nínú Daniẹli 11, ẹsẹ̀ ọgbọ̀n sí mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n, ní òpin “ìbínú àkọ́kọ́” ní 1798, ó yẹ kí àkókò kan wà tí a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí “àkókò òpin,” nígbà tí ìmọ́lẹ̀ angẹli àkọ́kọ́ ni a tú sílẹ̀. Nítorí náà, àsọtẹ́lẹ̀ àkókò ti Romu keferi kò ní àkókò òpin, bí kò ṣe àkókò tí a yàn nìkan, tí ó ń fi hàn ìgbà tí ọ̀ọ́dúnrún mẹ́ta àti ọgọ́ta ọdún parí; ṣùgbọ́n àkókò tí a yàn ní 1798, àti àkókò tí a yàn ní 1844, mejeèjì tú ìránṣẹ́ kan sílẹ̀ tí a ní láti lóye ní àkókò tí a ṣàpẹẹrẹ gẹ́gẹ́ bí “àkókò òpin.”

A fi hàn Róòmù gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàfihàn rẹ̀ ní ti àsọtẹ́lẹ̀ nínú àkókò àsọtẹ́lẹ̀ rẹ̀. “Àkókò kan, àwọn àkókò, àti ìpín àkókò”, “oṣù méjìlélógójì”, “ẹgbẹ̀rún kan ó lé ọgọ́ta ọjọ́”, àti “ọdún mẹ́ta àtààbọ̀” jẹ́ díẹ̀ lára àwọn àmì oríṣiríṣi tí ń ṣojú àkókò tí ìpápà fi jọba ní àkókò Òkùnkùn. Àkókò tí ó so ìṣísẹ̀ àwọn Míléráìtì pọ̀ mọ́ ìṣísẹ̀ àwọn ẹgbẹ̀rún kan ó lé ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélógójì jẹ́ ọdún ọgọ́rùn-ún kan ó lé mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n. Ọgọ́rùn-ún kan ó lé mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n náà sì jẹ́ àmì ọjọ́ ẹgbẹ̀rún kan ó lé ọgọ́ta, nítorí ó jẹ́ ìdámẹ́wàá iye náà. Ọdún ọgọ́rùn-ún kan ó lé mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n láti ìṣọ̀tẹ̀ 1863 títí dé àkókò tí a yàn ní 1989, ń fi 1989 hàn gẹ́gẹ́ bí àkókò ìpàdé tí Ọlọ́run yàn pẹ̀lú àwọn ènìyàn ọjọ́ ìkẹyìn Rẹ̀.

A ó máa tẹ̀síwájú nínú ìkẹ́kọ̀ọ́ yìí nínú àpilẹ̀kọ tí ó tẹ̀lé.

> “Báwo ni a ó ṣe yẹ Ìwé Mímọ́ wò? Ṣé a ó máa fi òpó ẹ̀kọ́ wa ró kalẹ̀ lẹ́yìn ara wọn, lẹ́yìn náà kí a sì gbìyànjú láti mú kí gbogbo Ìwé Mímọ́ bá àwọn èrò wa tí a ti fi múlẹ̀ mu, tàbí kí a mú àwọn èrò àti ojú ìwòye wa wá síwájú Ìwé Mímọ́, kí a sì fi Ìwé òtítọ́ wò àwọn èrò wa ní gbogbo ọ̀nà? Ọ̀pọ̀ ènìyàn tí ń ka, tí wọ́n sì ń kọ́ni nínú Bíbélì pàápàá, kò lóye òtítọ́ iyebíye tí wọ́n ń kọ́ tàbí tí wọ́n ń kẹ́kọ̀ọ́. Àwọn ènìyàn gba èròkẹ́rẹ́ mọ́ra, nígbà tí a ti fi òtítọ́ hàn kedere; bí wọ́n bá sì kan mú ẹ̀kọ́ wọn wá sọ́dọ̀ ọ̀rọ̀ Ọlọ́run, kí wọn má sì ka ọ̀rọ̀ Ọlọ́run ní ìmọ́lẹ̀ ẹ̀kọ́ wọn láti fi jẹ́rìí pé àwọn èrò wọn tọ́, wọn kì yóò máa rìn nínú òkùnkùn àti afọ́jú, tàbí kí wọ́n di èròkẹ́rẹ́ mọ́ra. Ọ̀pọ̀ ènìyàn ń fún àwọn ọ̀rọ̀ Ìwé Mímọ́ ní ìtumọ̀ tí ó bá èrò wọn mu, wọ́n sì ń tan ara wọn jẹ, tí wọ́n sì ń tàn àwọn ẹlòmíràn jẹ nípasẹ̀ àlàyé aṣìṣe wọn ti ọ̀rọ̀ Ọlọ́run. Bí a ṣe ń bẹ̀rẹ̀ sí í kẹ́kọ̀ọ́ ọ̀rọ̀ Ọlọ́run, ó yẹ kí a ṣe bẹ́ẹ̀ pẹ̀lú ọkàn ìrẹ̀lẹ̀. Gbogbo ìmọtara-ẹni-nìkan, gbogbo ìfẹ́ láti jẹ́ aláìlẹ́gbẹ́, gbọ́dọ̀ jẹ́ kí a fi sílẹ̀. A kò gbọdọ̀ ka àwọn èrò tí a ti pẹ́ tí a ti di mọ́ra sí gẹ́gẹ́ bí ohun tí kò lè ṣe àṣìṣe. Ìkòkò àwọn Júù láti fi àṣà wọn tí a ti fi múlẹ̀ tipẹ́tipẹ́ sílẹ̀ ni ó fa ìparun wọn. Wọ́n ti pinnu pé wọn kì yóò rí àbùkù kankan nínú èrò tiwọn tàbí nínú ìtumọ̀ wọn ti Ìwé Mímọ́; ṣùgbọ́n bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ènìyàn ti di àwọn ojú ìwòye kan mọ́ra fún ìgbà pípẹ́ tó, bí a kò bá fi ọ̀rọ̀ tí a kọ sílẹ̀ ṣe ìtìlẹ́yìn wọn kedere, ó yẹ kí a kọ̀ wọ́n sílẹ̀.

> “Àwọn tí wọ́n fi tọkàntọkàn ń fẹ́ òtítọ́ kì yóò ṣe lọ́ọ̀rọ̀ láti ṣí ipò tí wọ́n dúró lé sílẹ̀ fún àyẹ̀wò àti ìṣàríyànjiyàn, bẹ́ẹ̀ ni inú kì yóò bí wọn bí a bá tako àwọn èrò àti ìmòye wọn. Ẹ̀mí èyí ni a pa mọ́ láàárín wa ní ogójì ọdún sẹ́yìn. A máa ń péjọ pọ̀ pẹ̀lú ẹrù nínú ọkàn wa, a sì ń gbàdúrà kí a lè jẹ́ ọ̀kan nínú ìgbàgbọ́ àti ẹ̀kọ́; nítorí a mọ̀ pé a kò pín Kristi. Kókó kan lẹ́ẹ̀kan ni a máa ń mú ṣe ọ̀ràn ìwádìí. Ìjẹ́pàtàkì àti ìwọ̀ntúnwọ̀nsì ni ó máa ń ṣàfihàn àwọn ìgbìmọ̀ ìwádìí wọ̀nyí. A máa ń ṣí Ìwé Mímọ́ pẹ̀lú ìmọ̀lára ìbẹ̀rù mímọ́. Ní ọ̀pọ̀ ìgbà a máa ń gbààwẹ̀, kí a lè túbọ̀ yẹ fún ìmọ̀ òtítọ́. Lẹ́yìn àdúrà tọkàntọkàn, bí a kò bá lóye kókó kan, a máa ń jíròrò rẹ̀, ẹni kọ̀ọ̀kan a sì máa sọ èrò rẹ̀ ní òmìnira; lẹ́yìn náà a tún máa tẹrí ba nínú àdúrà, àwọn ẹ̀bẹ̀ àtọkànwá sì máa ń gòkè lọ sí ọ̀run pé kí Ọlọ́run ràn wá lọ́wọ́ láti rí ohun kan náà ní ojú kan náà, kí a lè jẹ́ ọ̀kan, gẹ́gẹ́ bí Kristi àti Baba ṣe jẹ́ ọ̀kan. Ọ̀pọ̀ omijé ni a ta sílẹ̀. Bí arákùnrin kan bá bá arákùnrin mìíràn wí nítorí ìmúgbòòròye rẹ̀ tó lọ́ra, nítorí pé kò lóye ẹsẹ̀ kan gẹ́gẹ́ bí ẹlòmíràn ṣe lóye rẹ̀, ẹni tí a bá wí sí yóò sì tún di arákùnrin rẹ̀ lọ́wọ́, yóò sì ní, ‘Ẹ jẹ́ kí a má bà Ẹ̀mí Mímọ́ Ọlọ́run nínú; Jésù wà pẹ̀lú wa; ẹ jẹ́ kí a pa ẹ̀mí ìrẹ̀lẹ̀ àti ẹ̀mí tí ó ṣeé kọ́ mọ́;’ arákùnrin tí a bá sọ̀rọ̀ sí náà yóò sì ní, ‘Dárí jì mí, arákùnrin, mo ti ṣe àìdá sí ọ.’ Lẹ́yìn náà a tún máa tẹrí ba fún àkókò àdúrà mìíràn. A lo ọ̀pọ̀ wákàtí ní ọ̀nà yìí. Kì í ṣe pé a sábà máa ń kẹ́kọ̀ọ́ pọ̀ ju wákàtí mẹ́rin lọ ní ìgbà kan, ṣùgbọ́n nígbà míì gbogbo òru ni a máa ń lò nínú ìwádìí mímúnú Ìwé Mímọ́, kí a lè lóye òtítọ́ fún àkókò wa. Ní àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ kan, Ẹ̀mí Ọlọ́run máa ń bà lé mi, àwọn apá tí ó nira sì máa ń yé kedere nípasẹ̀ ọ̀nà tí Ọlọ́run ti yàn, lẹ́yìn náà ìṣọ̀kan pípé á sì wà. Gbogbo wa sì jẹ́ ọkàn kan àti Ẹ̀mí kan.

> “A fi tọkàntọkàn fi gbogbo ìtara wá kí a má bà a yí Ìwé Mímọ́ padà láti mú un bá èrò ọkùnrin kankan mu. A gbìyànjú láti mú kí ìyàtọ̀ wa kéré tó bá ṣeé ṣe, nípa àìfaradà dúró lórí àwọn kókó tí ó jẹ́ ti ìtóbi kékeré, lórí èyí tí àwọn èrò oríṣiríṣi wà. Ṣùgbọ́n ẹrù ọkàn gbogbo ẹni ni láti mú ipò kan báyìí wá láàárín àwọn arákùnrin tí yóò dáhùn sí àdúrà Kristi pé kí àwọn ọmọ-ẹ̀yìn rẹ̀ lè jẹ́ ọ̀kan gẹ́gẹ́ bí òun àti Baba ṣe jẹ́ ọ̀kan. Nígbà míì, ọ̀kan tàbí méjì lára àwọn arákùnrin a fi agídí dúró lòdì sí ìmọ̀ tí a gbé kalẹ̀, wọn a sì hùwà gẹ́gẹ́ bí ìmọ̀lára àdánidá ọkàn; ṣùgbọ́n nígbà tí ìwà yìí bá farahàn, a máa dá ìwádìí wa dúró, a sì túpàdé wa ká, kí olúkúlùkù lè ní ànfàní láti lọ sí ọ̀dọ̀ Ọlọ́run nínú àdúrà, kí ó sì, láìsí ìjíròrò pẹ̀lú àwọn ẹlòmíràn, kẹ́kọ̀ọ́ lórí kókó ìyàtọ̀ náà, ní bíbèèrè ìmọ́lẹ̀ láti ọ̀run. Pẹ̀lú àwọn ọ̀rọ̀ ìfẹ́-ọ̀rẹ́ ni a fi yà ara wa sọ́tọ̀, láti tún pàdé lẹ́ẹ̀kan sí i ní kíákíá tó bá ṣeé ṣe fún ìwádìí síi. Ní àwọn àsìkò kan, agbára Ọlọ́run máa ń dé bá wa ní ọ̀nà tí ó ṣe kedere gidigidi, àti nígbà tí ìmọ́lẹ̀ mímọ́ bá fi àwọn kókó òtítọ́ hàn gbangba, a máa sunkún a sì máa yọ̀ papọ̀. A fẹ́ràn Jesu; a fẹ́ràn ara wa.”

> “Ní ọjọ́ wọ̀nyẹn ni Ọlọ́run ṣiṣẹ́ fún wa, òtítọ́ sì ṣe iyebíye sí ọkàn wa. Ó ṣe pàtàkì kí ìṣọ̀kan wa lónìí jẹ́ ti irú àkóónú bẹ́ẹ̀ tí yóò lè fara da ìdánwò ìpọnjú. A wà ní ilé-ẹ̀kọ́ ti Olùkọ́ ńlá níhìn-ín, kí a lè gba ìkẹ́kọ̀ọ́ fún ilé-ẹ̀kọ́ òkè. A gbọdọ̀ kọ́ láti fara da ìrẹ̀wẹ̀sì ní ọ̀nà tí ó dàbí ti Kristi, ẹ̀kọ́ tí a sì kọ́ nípa èyí yóò jẹ́ ohun tí ó ṣe pàtàkì gidigidi fún wa.

> “A ní ọ̀pọ̀ ẹ̀kọ́ láti kọ́, àti ọ̀pọ̀lọpọ̀, ọ̀pọ̀lọpọ̀ ohun láti kọ̀ sílẹ̀. Ọlọ́run àti ọ̀run nìkan ni wọ́n jẹ́ aláìṣe àṣìṣe. Àwọn tí wọ́n rò pé wọn kì yóò ní láti fi ìmọ̀ràn tí wọ́n ti nífẹ̀ẹ́ sí sílẹ̀ rárá, tàbí pé kò ní sí àkókò kankan tí wọn yóò yí èrò wọn padà, yóò ní ìdánilójú tí yóò bàjẹ́. Níwọ̀n ìgbà tí a bá ń di àwọn èrò àti ìmọ̀ràn tiwa mú pẹ̀lú ìfaradà alágbára, a kò lè ní ìṣọ̀kan tí Kristi gbàdúrà fún.” Review and Herald, July 26, 1892.

Back to Articles