Article

# Ìwé Dáníẹ́lì - Nọ́mbà Ọ̀kan Ọgọ́rùn-ún àti Mọ́kànlélógójì

Ṣíṣí Itumọ̀ Àsọtẹ́lẹ̀ Ìpadà Ipò Páápà àti Ààrẹ Kẹjọ náà Yẹ̀wò

Author

Jeff Pippenger

Published

March 17, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Lọ́wọ́lọ́wọ́ yìí, a ń wo àwọn àbùdá àsọtẹ́lẹ̀ ti ìtàn náà pẹkipẹki gan-an, níbi tí ipò pòòpù ti padà sí orí ìtẹ́ ayé gẹ́gẹ́ bí orí kẹjọ, èyí tí ó jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn orí méje. A ń ṣe bẹ́ẹ̀ kí a lè fara balẹ̀ dá àwọn àbùdá àsọtẹ́lẹ̀ ti ìtàn náà mọ̀ dáadáa, nígbà tí ààrẹ kẹjọ, èyí tí ó jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn ààrẹ méje, mú ìdásílẹ̀ àwòrán ẹranko pòòpù náà ṣẹ. A ti bẹ̀rẹ̀ ìṣàrò wa lórí àwọn òtítọ́ wọ̀nyí pẹ̀lú Òkè Kámẹ́lì àti ọjọ́ ìbí Hẹ́rọ́dù. Àwọn àpèjúwe mímọ́ méjèèjì ń ṣojú òfin Ọjọ́ Àìkú tí ń bọ̀ láìpẹ́ ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà, èyí tí a tún ṣojú fún nínú ẹsẹ̀ kọkànlélógójì ti Danieli orí kọkànlá.

> Yóò sì wọ ilẹ̀ ògo náà pẹ̀lú, a ó sì bì ṣubú ọ̀pọ̀ orílẹ̀-èdè: ṣùgbọ́n àwọn wọ̀nyí yóò bọ́ kúrò lọ́wọ́ rẹ̀, àní Edomu, àti Moabu, àti àwọn ẹni pàtàkì nínú àwọn ọmọ Ammoni. Danieli 11:41.

Ní ẹsẹ náà, ọba àròpò ti àríwá wọ ilẹ̀ ológo náà. Ilẹ̀ ológo náà nínú ìtàn Ísírẹ́lì àtijọ́ ni ilẹ̀ Júdà, a sì ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ilẹ̀ tí ń ṣàn pẹ̀lú wàrà àti oyin, àti nítorí èyí, pẹ̀lú àwọn ìdí mìíràn, ni ó fi jẹ́ ológo. Ó jẹ́ ológo nítorí pé Kristi yàn Jerúsálẹ́mù, ìlú olú-ìlú rẹ̀, gẹ́gẹ́ bí ibi tẹ́ńpìlì Rẹ̀, àti gẹ́gẹ́ bí ìlú tí Ó yàn láti fi orúkọ Rẹ̀ sí.

> Láti ọjọ́ tí mo ti mú àwọn ènìyàn mi jáde kúrò ní ilẹ̀ Ejibiti, èmi kò yan ìlú kankan nínú gbogbo àwọn ẹ̀yà Israẹli láti kọ ilé kan sí, kí orúkọ mi lè wà níbẹ̀; bẹ́ẹ̀ ni èmi kò sì yan ọkùnrin kankan láti jẹ́ alákóso lórí àwọn ènìyàn mi Israẹli: Ṣùgbọ́n mo ti yan Jerusalẹmu, kí orúkọ mi lè wà níbẹ̀; mo sì ti yan Dafidi láti wà lórí àwọn ènìyàn mi Israẹli. 2 Kronika 6:5, 6.

Ilẹ̀ gidi ti Juda ni ilẹ̀ ọlá fún Ísírẹ́lì àtijọ́ gidi, àti Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà ni ilẹ̀ Juda ní ti ẹ̀mí, ilẹ̀ ọlá fún Ísírẹ́lì òde òní ní ti ẹ̀mí.

> “Nígbà tí ilẹ̀ náà tí Olúwa ti pèsè gẹ́gẹ́ bí ibi ìsádi fún àwọn ènìyàn Rẹ̀, kí wọ́n lè jọ́sìn fún Un gẹ́gẹ́ bí ìtọ́nisọ́nà ẹ̀rí-ọkàn ara wọn, ilẹ̀ náà tí a ti na apata Alágbára-lóòótọ́ lórí rẹ̀ fún ọ̀pọ̀ ọdún gígùn, ilẹ̀ náà tí Ọlọ́run ti ṣe ojú-rere sí nípa ṣíṣe é ní ibi ìpamọ́ ẹ̀sìn mímọ́ ti Kristi,—nígbà tí ilẹ̀ náà yóò, nípasẹ̀ àwọn aṣòfin rẹ̀, kọ àwọn ìlànà Pùrótẹ́sítáǹtì sílẹ̀, tí yóò sì fi ojú rere hàn sí ìpẹ̀yìndà Romu nípa fífi ọwọ́ bà òfin Ọlọ́run,—nígbà náà ni iṣẹ́ ìkẹyìn ti ènìyàn ẹ̀ṣẹ̀ yóò hàn gbangba.” Signs of the Times, June 12, 1893.

Lẹ́yìn tí ọba àríwá èké ṣẹ́gun ọba gúúsù (Ìṣọ̀kan Sovieti àtijọ́), nínú ẹsẹ̀ ogójì, ní ọdún 1989, ó sì tẹ̀síwájú láti ṣẹ́gun ilẹ̀ ológo (Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà). Nínú ẹsẹ̀ ogójì-ọ̀kan, ọ̀rọ̀ náà “àwọn orílẹ̀-èdè” jẹ́ ọ̀rọ̀ tí a fi kún un, kò sì péye pátápátá, nítorí pé ní àsìkò òfin Ọjọ́ Àìkú, “àwọn púpọ̀” tí a bì ṣubú jẹ́ ẹgbẹ́ ènìyàn kan tí ó mọ ìyàtọ̀ tó wà láàárín Sábáàtì ọjọ́ keje àti ọjọ́ oòrùn, kí òfin Ọjọ́ Àìkú tó dé.

> “Iyípadà Sábáàtì ni àmì tàbí àpèjúwe àṣẹ ìjọ Róòmù. Àwọn tí, ní ìmọ̀ ìbéèrè àṣẹ kẹrin, yàn láti pa Sábáàtì èké mọ́ dípò ti òtítọ́, nípa bẹ́ẹ̀ ń fi ọlá fún agbára náà, èyí tí ó jẹ́ pé nípasẹ̀ rẹ̀ nìkan ni a ti pa á láṣẹ. Àmì ẹranko náà ni Sábáàtì Pápà, èyí tí ayé ti gbà gẹ́gẹ́ bíi ohun tí ó wà ní ipò ọjọ́ tí Ọlọ́run yàn.”

> “Ṣùgbọ́n àkókò láti gba àmì ẹranko náà, gẹ́gẹ́ bí a ti yàn án nínú àsọtẹ́lẹ̀, kò tíì dé. Àkókò ìdánwò kò tíì dé. Àwọn Kristian tòótọ́ wà nínú gbogbo ìjọ, láìyọ Ìjọ Roman Kátólíìkì sílẹ̀. Kò sí ẹni tí a ó dá lẹ́bi títí wọn yóò fi ní ìmọ́lẹ̀ tí wọn yóò sì rí ojúṣe òfin kẹrin. Ṣùgbọ́n nígbà tí àṣẹ náà bá ti jáde láti fi agbára mú ìsinmi ọjọ́ ìsimi èké náà ṣiṣẹ́, àti nígbà tí igbe ńlá angẹli kẹta bá ti kìlọ̀ fún ènìyàn lòdì sí ìjọsìn ẹranko náà àti àwòrán rẹ̀, ìlà ìyàtọ̀ yóò farahàn kedere láàárín èké àti òtítọ́. Nígbà náà ni àwọn tí wọ́n ṣì ń bá a lọ nínú ìrékọjá yóò gba àmì ẹranko náà sí iwájú orí wọn tàbí sí ọwọ́ wọn.”

> “Pẹ̀lú ìṣísẹ̀ kánkán ni a ń sún mọ́ àkókò yìí. Nígbà tí àwọn ìjọ Pírótẹ́sítáǹtì yóò bá agbára ayé pọ̀ láti gbé ẹ̀sìn èké ró, nítorí ìtakò rẹ̀ ni àwọn baba ńlá wọn farada inúnibíni tó burú jùlọ, nígbà náà ni a ó fi ọlá-àṣẹ ìṣọ̀kan ìjọ àti ìpínlẹ̀ mú Sábáàtì ti Pópù wá sí agbára. Ìpẹ̀yà orílẹ̀-èdè sí Ọlọ́run yóò wà, èyí tí yóò parí nìkan nínú ìparun orílẹ̀-èdè.” Bible Training School, February 2, 1913.

Ẹ̀ka àwọn “ọ̀pọ̀lọpọ̀” tí a ó ṣubú nígbà òfin Ọjọ́-ìsinmi tí ń bọ̀ láìpẹ́, ni àwọn tí a ó mú jìyà gẹ́gẹ́ bí ìdáhùn wọn sí ìmọ́lẹ̀ Ọjọ́-ìsinmi, èyí tí í ṣe ìmọ́lẹ̀ tí a fi fún àkókò náà, èyí tí í ṣe ibi yíyípadà, àti ìpọ́njú nínú ìtàn ìjọ àti ti àwọn orílẹ̀-èdè pẹ̀lú. Ẹ̀ka náà ni ìjọ Adventismu Laodikia tí ó ti dé òpin ìrìn-àjò wọn nínú aginjù ìṣọ̀tẹ̀. Ibẹ̀ ni a ti máa tú wọn jáde kúrò ní ẹnu Oluwa títí láé. Adventismu Laodikia ni àwọn tí a pè sí ìmọ́lẹ̀ áńgẹ́lì kẹta, yálà ní Kadesi àkọ́kọ́ nínú ìtàn ọdún 1844 sí 1863, tàbí ní Kadesi kejì nínú ìtàn ọdún 2001 sí òfin Ọjọ́-ìsinmi.

> Ó sì wí fún un pé, Òré, báwo ni ìwọ ṣe wọlé síhìn-ín láìní aṣọ ìgbéyàwó? Ó sì dákẹ́ patapata. Nígbà náà ni ọba wí fún àwọn ìránṣẹ́ pé, Ẹ dì í ní ọwọ́ àti ní ẹsẹ̀, kí ẹ sì mú un kúrò, kí ẹ sì jù ú sínú òkùnkùn òde; níbẹ̀ ni ẹkún àti ìpayín eyín yóò gbé wà. Nítorí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ni a pè, ṣùgbọ́n díẹ̀ ni a yàn. Mátíù 22:12–14.

Ohùn angẹli kẹta, yálà ní ọdún 1844, tàbí 2001, jẹ́ ìpè sí ìgbéyàwó. “Ọ̀pọ̀” àwọn tí a bì ṣubú ní àkókò òfin Àìkú, ni “ọ̀pọ̀” wọ̀nyẹn tí wọ́n kọ aṣọ ìgbéyàwó òdodo Kristi, tí wọ́n sì dípò bẹ́ẹ̀ di apá kan nínú ẹgbẹ́ ìgbéyàwó àwọn ọba mẹ́wàá sí àgbèrè Romu. Nítorí ìgbéyàwó yẹn, ènìyàn lè pa aṣọ ara rẹ̀ mọ́, nítorí gbogbo ohun tí wọ́n nílò láti mú ẹ̀gàn wọn kúrò ni pé kí a máa pè wọ́n ní orúkọ-idílé àgbèrè náà tí ń jẹ ọba lórí àwọn ọba mẹ́wàá.

> Ní ọjọ́ náà, obìnrin méje yóò di ọkùnrin kan mú, wọ́n á sì wí pé, Awa yóò máa jẹ oúnjẹ tiwa, a ó sì máa wọ aṣọ tiwa: kí a kàn jẹ́ kí a máa jẹ́ orúkọ rẹ ni, kí a lè mú ẹ̀gàn wa kúrò. Isaiah 4:1.

Wọ́n ṣubú nínú ìdánwò oúnjẹ àkọ́kọ́, nítorí wọ́n yàn láti jẹ àkàrà tiwọn, dípò àkàrà ọ̀run. Wọ́n ṣubú nínú ìdánwò kejì níbi tí wọ́n ti yẹ kí wọ́n yin Ọlọ́run lógo nípa fífi ìwà rẹ̀ hàn, ṣùgbọ́n dípò bẹ́ẹ̀ wọ́n yàn láti wọ aṣọ tiwọn. Wọ́n ṣubú nínú ìdánwò àfihàn kẹta, nítorí wọ́n fi orúkọ (ìwà) ẹranko náà hàn, nítorí wọ́n yàn láti kọ orúkọ (ìwà) Kristi. Ète tí Nimrodu fi kọ ìlú kan (ìpínlẹ̀), àti ilé-ọba gíga kan (ìjọ), nínú ìtọ́kasí àkọ́kọ́ sí Babiloni, ni pé kí ó lè ṣe orúkọ fún ara rẹ̀.

> Wọ́n sì wí pé, Ẹ wá, ẹ jẹ́ kí a kọ́ ìlú kan fún ara wa, àti ilé-ìṣọ́ kan, èyí tí òkè rẹ̀ yóò dé ọ̀run; kí a sì sọ orúkọ di tiwa, kí a má bàa túká sí gbogbo ojú ilẹ̀. Genesisi 11:4.

Orúkọ jẹ́ àmì ìwà, àti ìwà àsọtẹ́lẹ̀ ti ẹranko kẹjọ, tí ó jẹ́ ti àwọn méje náà, ni ìṣẹ̀dá alápá méjì ti àpapọ̀ Ìjọ (ilé-ìṣọ́) àti Ìpínlẹ̀ (ìlú). Nínú ìṣòro ọjọ́ ìkẹyìn, ènìyàn yóò yà ara wọn sí ẹ̀ka méjì.

> “Ìṣọ̀rí méjì péré ni ó lè wà. A ti fi ààmì pàtó samọ̀ọ́mọ̀ sára ẹ̀gbẹ́ kọ̀ọ̀kan, yálà pẹ̀lú èdìdì Ọlọ́run alààyè, tàbí pẹ̀lú ààmì ẹranko náà tàbí ère rẹ̀. Ọmọkùnrin àti ọmọbìnrin Ádámù kọ̀ọ̀kan yàn yálà Kristi tàbí Barabbasi gẹ́gẹ́ bí olórí rẹ̀. Gbogbo àwọn tí ó sì fi ara wọn sí apá àwọn aláìṣòótọ́ ń dúró lábẹ́ àsíá dúdú Satani, a sì ka wọ́n sí ẹni tí ń kọ Kristi sílẹ̀, tí wọ́n sì ń fi í lò ní ẹ̀gàn. A ka wọ́n sí ẹni tí wọ́n mọ̀ọ́mọ̀ ń kàn Olúwa ìyè àti ògo mọ́ àgbélébùú.” Review and Herald, January 30, 1900.

Ẹgbẹ́ kan yóò ṣojú àwòrán ẹranko náà, ẹgbẹ́ kejì sì yóò ṣojú àwòrán Kristi. Ẹgbẹ́ kan yóò wọ aṣọ ìgbéyàwó Kristi, ẹgbẹ́ kejì sì yóò wọ “aṣọ tiwọn fúnra wọn.” Ẹgbẹ́ kan yóò máa jẹ oúnjẹ ọ̀run, ẹgbẹ́ kejì sì yóò máa jẹ “àkàrà tiwọn fúnra wọn.” Ẹgbẹ́ tí ń jẹ àkàrà tiwọn fúnra wọn, tí wọ́n sì di aṣọ tiwọn fúnra wọn mú, ń ṣojú “ọ̀pọ̀lọpọ̀” tí a pè nípa ohùn angẹli kẹta, wọ́n sì ni “ọ̀pọ̀lọpọ̀” tí a ṣubú lulẹ̀ nígbà òfin Sunday tí ń bọ̀ láìpẹ́. Ìgbìyànjú wọn láti rà ipò ìsonù wọn padà nígbà tí a bá fi ìwà wọn hàn ní àkókò ìpèníjà òfin Sunday, ni ìrètí èké pé bí wọ́n bá lè gba orúkọ panṣágà Romu, pé ṣíṣe bẹ́ẹ̀ yóò mú “ẹ̀gàn” wọn kúrò.

Ní àkókò náà, àwọn díẹ̀ tí a yàn ni a gbé sókè gẹ́gẹ́ bí àsíá àwọn ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélógójì ọ̀kẹ́ mẹ́rìnlélọ́gọ́rin [144,000], àti nígbà náà sì tún wà ẹgbẹ́ mìíràn nínú ẹsẹ̀ kọkànlélógójì tí ó sì “bọ́” lọ́wọ́ ọba àríwá èké náà. Ọ̀rọ̀ Heberu tí a túmọ̀ sí “bọ́,” nínú ẹsẹ̀ kọkànlélógójì, túmọ̀ sí bíbọ́ bí ẹni pé nípasẹ̀ ìyọ̀ǹda, àti ìtumọ̀ náà ń gbé èrò náà kalẹ̀ pé ẹni ń di ọṣẹ ní inú omi, àti nítorí ìyọ̀ǹda ọṣẹ náà, ó yọ kúrò ní ọwọ́ rẹ. Àkópọ̀ pàtàkì nínú ìtumọ̀ ọ̀rọ̀ náà, nígbà tí a bá lò ó nínú èdè Heberu, ni pé ohunkóhun tí ó bá bọ́ ni ohun kan tí, kí ìbọ́ náà tó ṣẹlẹ̀, ti wà lábẹ́ àkóso ohun tí ó bọ́ kúrò lọ́dọ̀ rẹ.

Nínú ẹsẹ̀ kọkànlélógójì, àjọṣepọ̀ mẹ́talọ́kan ti ejò ńlá náà, ẹranko náà àti wòlíì èké náà ni a mú ṣẹ.

> “Àwọn Pùròtẹ́sítántì ti Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà yóò jẹ́ àkọ́kọ́ nínú fífi ọwọ́ wọn kọjá ojú àfonífojì láti di ọwọ́ Ẹ̀mí-Ìbánisọ̀rọ̀ mú; wọn yóò na ọwọ́ kọjá orí ọ̀gbun láti bá agbára Róòmù lówọ́; àti lábẹ́ ipa ìṣọ̀kan mẹ́tẹ̀ẹ̀ta yìí, orílẹ̀-èdè yìí yóò tọ̀ pẹ̀lú ìṣísẹ̀ Róòmù ní fífi ẹsẹ̀ tẹ ẹ̀tọ́ ẹ̀rí-ọkàn mọ́lẹ̀.” The Great Controversy, 588.

Nígbà tí Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà bá darapọ̀ mọ́ Àjọ Ìparapọ̀ Àwọn Orílẹ̀-Èdè, àti pápásì nípa òfin Ọjọ́-Ìsinmi, ẹgbẹ́ àwọn ènìyàn kan wà tí wọ́n ti wà tẹ́lẹ̀ rí ní ọwọ́ pápásì, tí wọ́n sì “sá” kúrò ní ọwọ́ ọba àròsọ ti àríwá. Àwọn ènìyàn wọ̀nyí ti wà tẹ́lẹ̀ lábẹ́ ìdìmọ́ agbára pápà. Àwọn ènìyàn wọ̀nyí ni a ṣojú fún ní ayẹyẹ ọjọ́-ìbí Hẹ́rọ́dù nípasẹ̀ Johanu Onítẹ̀bọmi, ẹni tí ó wà nígbà náà ní ìgbèkùn àwọn túbú Róòmù, tí ó ń retí ikú tàbí ìdásílẹ̀. Ẹgbẹ́ ènìyàn tí ó sá kúrò nínú ìgbèkùn pápásì nígbà òfin Ọjọ́-Ìsinmi, ni a ṣojú fún nípasẹ̀ ẹ̀yà mẹ́ta, nítorí náà wọ́n sì ṣàmì ìṣèdápọ̀ onípele-mẹ́ta ti Bábílónì òde-òní.

Ní àkókò gan-an náà, ohùn kejì ti Ìfihàn orí kejìlá [18], ń pe àwọn ènìyàn wọ̀nyẹn láti sá jáde kúrò ní Babiloni, kí wọ́n má bàa ní ipa nínú àwọn ìdájọ́ rẹ̀ tí yóò bẹ̀rẹ̀ nígbà náà. Ohùn kejì náà, ni ohùn Kristi, ṣùgbọ́n ó dúró fún ohùn ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì tí wọ́n ń kéde ìhìn iṣẹ́ angẹli kẹta nígbà náà pẹ̀lú ohùn ńlá. Nígbà tí àwọn tí ó bọ́ kúrò lọ́wọ́ náà bá bọ́ kúrò lọ́wọ́ rẹ̀ (àmì ìtẹríba), wọ́n bọ́ kúrò lọ́wọ́ ọba àríwá èké náà, wọ́n sì nígbà náà rí ọwọ́ ọba àríwá tòótọ́.

Lórí Òkè Kámẹ́lì ni a ti pa àwọn wòlíì Báálì, àti gẹ́gẹ́ bí òrìṣà èké akọ tí wọ́n dúró fún, wọ́n ṣàpẹẹrẹ Ìpínlẹ̀, àti àwọn wòlíì Áṣítárótì ṣàpẹẹrẹ Ìjọ. Èlíjà pa àwọn wòlíì Báálì, nípa bẹ́ẹ̀ ń fi òpin ìjọba kẹfà hàn, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ẹ̀sìn Pùròtẹ́sítáǹtì tí ó ti ṣọ̀tẹ̀, gẹ́gẹ́ bí Ṣálómè ṣe ṣàpẹẹrẹ rẹ̀, ṣì wà ní aṣojú. Ṣálómè, Pùròtẹ́sítáǹtì tí ó ti ṣọ̀tẹ̀, gẹ́gẹ́ bí Ṣálómè, tan Hẹ́rọ́dù jẹ, àti àwọn ọba mẹ́wàá fara mọ́ ara wọn láti wọ inú àjọṣepọ̀ Ìjọ àti Ìpínlẹ̀ pẹ̀lú orí kẹjọ, ẹni tí ó jẹ́ ti àwọn orí méje. Ṣálómè ni ẹni tí Hẹ́rọ́dù alágbèrè ìbátan ń fẹ́kúfẹ̀ẹ́ nínú ọkàn rẹ̀.

> Ṣùgbọ́n mo wí fún yín pé, ẹnikẹ́ni tí ó bá ń wo obìnrin láti fẹ́ràn rẹ̀ ní ìfẹ́kúfẹ̀ẹ́, ó ti bá a ṣe panṣágà tẹ́lẹ̀ nínú ọkàn rẹ̀. Mátíù 5:28.

Ìfẹ́kúfẹ̀ẹ́ ìbálòpọ̀ aláìmọ́ tí ó ní nínú ọkàn Hẹ́rọ́dù so ara wọn pọ̀ mọ́ ara wọn nínú ọkàn rẹ̀, nítorí náà ó sì di ara kan pẹ̀lú Sálómè.

> Nítorí náà ni ọkùnrin yóò fi bàbá rẹ̀ àti ìyá rẹ̀ sílẹ̀, yóò sì dà pọ̀ mọ́ aya rẹ̀: àwọn méjèèjì yóò sì di ẹran ara kan. Jẹ́nẹ́sísì 2:24.

Ní ayẹyẹ ọjọ́-ìbí Hẹ́rọ́dù, Hẹ́rọ́dù àti Sálómé di ọ̀kan, Hẹ́rọ́dù náà, ẹni tí a fi Ahábù ṣàpẹẹrẹ rẹ̀, sì ni olórí àwọn ọba mẹ́wàá ti ìjọba àríwá. Ní òfin Àìkú tí yóò dé láìpẹ́ yìí, ìjọba kẹfà ti ẹranko ilẹ̀-ayé dópin nígbà tí àwọn ìwo tí wọ́n ti di ìwo kan ṣoṣo tí ó dúró fún ìdapọ̀ àwọn ìwo Ìjọ àti Ìpínlẹ̀ (àwòrán ẹranko náà), ni Élíjà pa. Nígbà náà ni Sálómé tan Hẹ́rọ́dù jẹ, ó sì di ọ̀kan pẹ̀lú rẹ̀, ó sì yí i lérò padà láti fi ààbọ̀ ìjọba rẹ̀ (Ìpínlẹ̀ káàkiri ayé) fún ìyá rẹ̀ (Ìjọ káàkiri ayé). Ní báyìí, Sálómé ti gba àkóso lórí Ahábù àti àwọn ẹ̀yà rẹ̀ mẹ́wàá, nítorí àwọn ọba mẹ́wàá náà fara mọ́ ara wọn ní ìfọ̀kànbalẹ̀ kan.

> Àwọn ìwo mẹ́wàá tí ìwọ rí sì ni ọba mẹ́wàá, tí wọn kò tíì gba ìjọba rí; ṣùgbọ́n wọn yóò gba agbára gẹ́gẹ́ bí ọba fún wákàtí kan pẹ̀lú ẹranko náà. Ẹ̀wẹ̀, èrò kan náà ni wọ́n ní, wọn yóò sì fi agbára àti ipá wọn fún ẹranko náà. Ìfihàn 17:12, 13.

Ẹranko tí wọ́n fi agbára àti ipá wọn lé lórí ni ẹranko tí panṣágà náà gùn lé. Ẹranko náà dúró fún ìwà àpèjúwe ti ère náà, èyí tí í ṣe àpapọ̀ Ìjọ àti Ìpínlẹ̀, pẹ̀lú obìnrin náà (Ìjọ) ní ìṣàkóso ìbáṣepọ̀ náà, nítorí pé ó jẹ́ ìgbéyàwó Látìn, níbi tí orúkọ ìdílé fi jẹ́ orúkọ ìyàwó, àti níbi tí obìnrin náà ti ń ṣàkóso lórí ọkùnrin náà, nínú ìṣọ̀tẹ̀ sí ìbáṣepọ̀ ìgbéyàwó tòótọ́.

> Ó sì wí fún obìnrin náà pé, Èmi yóò pọ̀ sí i gidigidi ìrora rẹ àti oyún rẹ; nínú ìrora ni ìwọ yóò máa bí ọmọ; ìfẹ́ rẹ yóò sì máa tọ̀ sí ọ̀dọ̀ ọkọ rẹ, òun yóò sì máa jọba lórí rẹ. Jẹ́nẹ́sísì 3:16.

Àwọn ọba mẹ́wàá náà ní ìmọ̀ràn kan náà, àti ọkàn kan náà.

> “Ìfihàn 17:13–14 ni a fa yọ. ‘Èrò kan ni àwọn wọ̀nyí ní.’ Ìdè àjọṣe àgbáyé yóò wà, ìbámu ńlá kan ṣoṣo, àjọṣepọ̀ àwọn agbára Satani. ‘Wọn yóò sì fi agbára àti ipá wọn fún ẹranko náà.’ Báyìí ni agbára aláṣẹ-láìlòdì, onínilára sí òmìnira ẹ̀sìn, òmìnira láti sin Ọlọ́run gẹ́gẹ́ bí ìtọ́sọ́nà ẹ̀rí-ọkàn ṣe ń darí, ṣe farahàn, gẹ́gẹ́ bí ipá yẹn náà ti farahàn nípasẹ̀ ìjọ papacy, nígbà tí, ní ayé àtijọ́, ó ṣe inúnibíni sí àwọn tí wọ́n ní ìgboyà láti kọ̀ láti bá àwọn àṣà ìsìn àti àwọn ayẹyẹ ẹ̀sìn Romanism mu.”

> “Nínú ogun tí a ó jagun ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, gbogbo agbára ìbàjẹ́ tí ó ti ṣọ̀tẹ̀ kúrò nínú ìṣòtítọ́ sí òfin Jèhófà ni a ó so pọ̀, ní ìtakò sí àwọn ènìyàn Ọlọ́run. Nínú ogun yìí, Sábàtì òfin kẹrin yóò jẹ́ kókó pàtàkì tí ọ̀ràn yóò dojú kọ; nítorí nínú òfin Sábàtì ni Olùfúnni-ní-Òfin ńlá náà ti fi ara Rẹ̀ hàn gẹ́gẹ́ bí Ẹlẹ́dàá àwọn ọ̀run àti ayé.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, 983.

Àwọn ọba mẹ́wàá, tí Áhábù, tàbí Hẹ́rọ́dù, jẹ́ aṣáájú wọn, ni Sálómè, ọmọbìnrin Hẹ́rọ́díà, ti tan jẹ. Ìṣọ̀kan Àwọn Orílẹ̀-Èdè, tí Sálómè—ẹ̀sìn èké ti Pùrótẹ́sítáǹtì apẹ̀yìndà—tan jẹ ní àkókò òfin Ọjọ́-Àìkú, àti ẹni tí ó ti jẹ́ ìjọba kẹfà tẹ́lẹ̀ nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì, gba àkóso ìjọba àwọn ọba mẹ́wàá, tí gbogbo wọn fara mọ́ láti fi ìdajì ìjọba wọn fún ẹ̀sìn Kátólíìkì. Wọ́n ṣe ìpinnu yìí ní ìfọ̀kànbalẹ̀ pátápátá, nítorí gbogbo àwọn ọba ni ìjó àdẹ́tẹ́lẹ̀ Sálómè ti tan jẹ. Wọ́n fara mọ́ láti fi agbára ìṣọ̀kan wọn sínú iṣẹ́ pípa àwọn tí a ṣojú fún nípasẹ̀ Jòhánù Oníbatisí.

Ẹranko náà (Àjọ Àwọn Orílẹ̀-Èdè) wà lábẹ́ ìṣàkóso ọba àgbà kan (ọmọbìnrin Jesebeli). Jesebeli ti darí ọmọbìnrin rẹ̀ láti bẹ̀rẹ̀ ìbáṣepọ̀ panṣágà àti ìbálòpọ̀ ẹ̀jẹ̀ pẹ̀lú Hẹrọdu àti àwọn ọba mìíràn, nítorí òun ni ìyá àwọn àgbèrè. Òun ni aláṣekúṣe tí ń ta ọmọbìnrin ara rẹ̀. Hẹrọdu, Ahabu àti Àjọ Àwọn Orílẹ̀-Èdè ni wòlíì èké tàn jẹ, ẹni tí í ṣe Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà. Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà dáwọ́ jíjẹ́ ìjọba kẹfà dúró nígbà tí wọ́n pa àwọn wòlíì Baali, àwọn wòlíì Ashtaroth (Salome) sì di agbára ìṣàkóso ìjọba keje lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, bí ó ti ń ṣe àdàkọ nínú ayé ohun tí ó ṣẹ̀ṣẹ̀ ṣe ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà.

Ẹranko náà ni àwọn ọba tí wọ́n wà nínú àjọṣe pẹ̀lú ọmọbìnrin àgbèrè náà, àgbèrè náà sì ni obìnrin tí ń ṣàkóso lórí ẹranko náà. Jésù fi ìbẹ̀rẹ̀ ohun kan ṣàpèjúwe òpin ohun kan. Gẹ́gẹ́ bí àpèjúwe àwọn ìjọba mẹ́jọ nínú Ìfihàn orí kẹtàlá-dín-lógún ṣe tú àwọn ìjọba mẹ́jọ nínú Dáníẹ́lì orí kejì sílẹ̀, bẹ́ẹ̀ ni ẹranko náà àti obìnrin tí ó jókòó lórí ẹranko náà ń tú òtítọ́ míràn ti àsọtẹ́lẹ̀ sílẹ̀, èyí tí ó dá lórí pé àkọ́kọ́ ń ṣojú fún ìkẹyìn.

Ìfihàn orí kẹtàdínlógún ni ìtọ́kasí ìkẹyìn sí àwọn ìjọba ìsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì, nítorí náà ó béèrè pé Dáníẹ́lì orí kejì, tí ó jẹ́ ìtọ́kasí àkọ́kọ́ sí àwọn ìjọba ìsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì, gbọ́dọ̀ pẹ̀lú, nípa dandan ìsọtẹ́lẹ̀, ṣàfihàn àwọn ìjọba mẹ́jọ, lára èyí tí ìjọba kẹjọ ti wà nínú méje náà. Bákan náà pẹ̀lú, ìdájọ́ obìnrin náà àti ẹranko tí ó gun lé lórí nínú orí kẹtàdínlógún, gbọ́dọ̀ jẹ́ aṣojú nínú ìdájọ́ àkọ́kọ́ ti àgbèrè náà ní ọdún 1798.

Ní ìbẹ̀rẹ̀ orí kẹtàlá-dín-lọ́gbọ̀n, áńgẹ́lì náà sọ fún Johanu pé òun yóò fi ìdájọ́ àgbèrè ńlá náà hàn án, àti ti ẹranko tí ó gùn lé lórí. Ìgbà àkọ́kọ́ tí a dá àgbèrè náà lẹ́jọ́ ni a ti lóye rẹ̀ dáadáa gẹ́gẹ́ bí ọdún 1798 nígbà tí ipò póòpù gba ọgbẹ́ ikú rẹ̀, tí àkókò òpin sì dé. Síbẹ̀, nígbà tí a bá ṣojú “àkókò òpin” kan nínú ìtàn àsọtẹ́lẹ̀, àwọn àmì-ìtòsọ́nà méjì máa ń wà nígbà gbogbo tí a fi ènìyàn ṣàpẹẹrẹ wọn. Ìbí Árónì àti arákùnrin rẹ̀ Mósè ni àkókò òpin nínú ìtàn yẹn. Àwọn àmì-ìtòsọ́nà méjèèjì wọ̀nyí jẹ́ àpẹẹrẹ ìbí Johanu Oníbaptísí, àti oṣù mẹ́fà lẹ́yìn náà ti ẹ̀gbọ́n ìyá rẹ̀ Jésù, nípa bẹ́ẹ̀ sí samisi àkókò òpin fún ìtàn náà. Ní òpin ìgbèkùn ọdún àádọ́rin náà, èyí tí ó jẹ́ àpẹẹrẹ àkókò òpin ní 1798, Dáríúsì àti ọmọ arákùnrin rẹ̀ Kúrúsì ni àwọn àmì-ìtòsọ́nà méjì ti àkókò òpin. Pọ̀, wọ́n jẹ́ àpẹẹrẹ Reagan àti Bush àkọ́kọ́, nínú àkókò òpin ọdún 1989.

Ní ọdún 1798, èyí tí ó jẹ́ àkókò òpin nígbà tí a tú ìwé Dáníẹ́lì sílẹ̀ nínú ìtàn àwọn Millerite, ni a fi dá ikú àsọtẹ́lẹ̀ ti apá ìṣèlú ẹranko Kátólíìkì mọ̀. Gẹ́néràlì Berthier ti Napoleon wọ inú Vatican títí lọ, ó mú póòpù, ó sì parí àṣẹ ìṣèlú ẹranko Kátólíìkì náà. Ní ọdún kan lẹ́yìn náà, ní 1799, obìnrin náà tí ó ti gun ẹranko náà kọjá àwọn ọ̀rúndún, tí póòpù ṣàpẹẹrẹ rẹ̀, kú ní ìgbèkùn. Ìdájọ́ àgbèrè náà ní pẹ̀lú ìdájọ́ lórí ẹranko tí ó lò láti ṣàkóso àwọn orílẹ̀-èdè. Ìfihàn orí kẹtàdínlógún fi hàn mejeeji ìdájọ́ ẹranko náà, àti àgbèrè náà pẹ̀lú, ẹni tí ń ṣàkóso lórí tí ó sì gun orí ẹranko náà.

> “Àgbáyé kún fún ìjì líle, ogun, àti ìyapa. Síbẹ̀, lábẹ́ orí kan—agbára póòpù—àwọn ènìyàn yóò ṣọ̀kan láti tako Ọlọ́run nínú ẹnìkan àwọn ẹlẹ́rìí Rẹ̀.” Testimonies, volume 7, 182.

Orí kẹjọ, èyí tí í ṣe ọ̀kan nínú àwọn méje náà, ni agbára pàápàá tí ń jọba lórí ẹranko tí a dá pọ̀ mọ́ àwọn ọba mẹ́wàá tí ọmọbìnrin àgbèrè tí ó gun ẹranko náà ń ṣàkóso. Àwọn ìlànà ìpilẹ̀ ti ìjọba kẹjọ náà, èyí tí í ṣe ọ̀kan nínú àwọn méje, gbọdọ̀ farahàn nínú ààrẹ kẹjọ àti ẹni ìkẹyìn, ẹni tí í ṣe ọ̀kan nínú àwọn ààrẹ méje náà, nígbà tí a bá dá àwòrán ẹranko náà sílẹ̀ nínú Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà. Àpapọ̀ àwọn ìwo apẹ̀yìndà ti ìṣèlú Olómìnira àti ti Pùrótẹ́sítáǹtì gbọdọ̀ ní “orí” kan tí yóò jọba lórí àwòrán ẹranko náà, àti alákóso náà yóò jẹ́ apanirun aláìlẹ́gbẹ́.

A ó tẹ̀síwájú nínú ìkẹ́kọ̀ọ́ yìí nínú àpilẹ̀kọ tó kàn.

> Orin tàbí Sáàmù ti Asafu. Má ṣe dákẹ́, ìwọ Ọlọ́run; má ṣe pa ara rẹ mọ́, má sì ṣe dúró jẹ́ẹ́, ìwọ Ọlọ́run. Nítorí, kíyèsi i, àwọn ọ̀tá rẹ ń dá ariwo sílẹ̀: àwọn tí ó kórìíra rẹ sì ti gbé orí sókè. Wọ́n ti fi ọgbọ́n àrékérekè gbìmọ̀ sí àwọn ènìyàn rẹ, wọ́n sì ti bá ara wọn rò pọ̀ sí àwọn ẹni ìkọ̀kọ̀ rẹ. Wọ́n ti wí pé, Ẹ wá, kí a sì ké wọn kúrò kí wọ́n má bàa jẹ́ orílẹ̀-èdè mọ́; kí a má bàa rántí orúkọ Israẹli mọ́. Nítorí wọ́n ti fi ọkàn kan ṣoṣo gbìmọ̀ pọ̀; wọ́n ti dá àjọṣepọ̀ sí ọ: àwọn àgọ́ Edomu, àti àwọn Iṣmaeli; Moabu, àti àwọn Hagareni; Gebali, àti Amoni, àti Amaleki; àwọn Filistini pẹ̀lú àwọn olùgbé Tairi; Assuri pẹ̀lú darapọ̀ mọ́ wọn: wọ́n ti ràn àwọn ọmọ Loti lọ́wọ́. Sela. Sáàmù 83:1–8.

Back to Articles