Article

# Ìwé Jóẹli àti Ìjọ Adventist Ọjọ́ Keje ti Laodikia — Nọ́mbà Mẹ́tàlélọ́gbọ̀n

Nọ́mbà Mẹ́tàlélọ́gbọ̀n

Author

Jeff Pippenger

Published

January 21, 2026

Formats

PDF
Word
Song MP3

Ní òfin Ọjọ́ Àìkú ni ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin [ọgọ́rùn-ún] àti ẹgbẹ̀rún mẹ́rin [100,000+44,000 = 144,000] pàdé àwọn òṣìṣẹ́ wákàtí kọkànlá ní ọ̀nà àn̄fààní àsọtẹ́lẹ̀. A ti fi èdìdì dì ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin [ọgọ́rùn-ún] àti ẹgbẹ̀rún mẹ́rin náà tẹ́lẹ̀, nígbà náà ni wọ́n sì ń pe ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn ńlá náà pé kí wọ́n jáde kúrò ní Babiloni, kí wọ́n sì dúró pẹ̀lú wọn fún Sábá ọjọ́ keje. Ìdájọ́ fún ilé Ọlọ́run parí ní òfin Ọjọ́ Àìkú, lẹ́yìn náà ni ìdájọ́ sì yí padà sí àwọn Keferi, ìyẹn ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn ńlá náà—agbo mìíràn ti Ọlọ́run. Ìfihàn orí keje ṣe ìdánimọ̀ ẹgbẹ́ méjèèjì, àti nínú èdìdì karùn-ún, àwọn ajẹ́rìíkú láti Àwọn Àkókò Òkùnkùn béèrè pé, “títí di ìgbà wo,” kí Ọlọ́run tó dá agbára póòpù lẹ́jọ́ nítorí ìjẹ́rìíkú wọn? A sọ fún wọn pé kí wọ́n sinmi nínú ibojì wọn títí ẹgbẹ́ kejì àwọn ajẹ́rìíkú ìnúnibíni póòpù yóò fi pé, a sì fi aṣọ funfun fún wọn. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn ńlá ti Ìfihàn orí keje wọ aṣọ funfun, nítorí wọ́n ṣàpẹẹrẹ ẹgbẹ́ kejì àwọn ajẹ́rìíkú póòpù nínú ìpèníjà òfin Ọjọ́ Àìkú tí ó sún mọ́lé. Ìfihàn orí keje àti èdìdì karùn-ún ń sọ̀rọ̀ nípa ẹgbẹ́ méjèèjì wọ̀nyí, gẹ́gẹ́ bí àwọn ìjọ Símírínà àti Filadelfia ṣe ń ṣe. Símírínà ṣàpẹẹrẹ àwọn ajẹ́rìíkú ìwẹ̀ ẹ̀jẹ̀ póòpù ìkẹyìn, Filadelfia sì ṣàpẹẹrẹ ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin [ọgọ́rùn-ún] àti ẹgbẹ̀rún mẹ́rin.

Peteru wà ní wákàtí kẹta ní Kesaréà Filipi, àti lẹ́yìn “ọjọ́ mẹ́fà,” kì í ṣe wákàtí mẹ́fà, yóò wà ní etí òfin ọjọ́ Àìkú, èyí tí í ṣe wákàtí kẹsàn-án.

> Lẹ́yìn ọjọ́ mẹ́fà, Jesu sì mú Peteru, Jakọbu, àti Johanu arákùnrin rẹ̀, ó sì kó wọn gòkè lọ sí orí òkè gíga kan ní ìpamọ́. A sì yí i pa dà níwájú wọn; ojú rẹ̀ sì tàn bí oòrùn, aṣọ rẹ̀ sì funfun bí ìmọ́lẹ̀. Sì kíyèsi i, Mose àti Elijah farahàn fún wọn, wọ́n ń bá a sọ̀rọ̀. Matteu 17:1–3.

Ní òfin Ọjọ́ Àìkú, ẹgbẹ̀rún ọgọ́rùn-ún méjìlélógójì mẹ́rin [one hundred and forty-four thousand] pàdé ọ̀pọ̀ ènìyàn ńlá náà ní ọ̀nà àsọtẹ́lẹ̀. Élíjà ṣojú ẹgbẹ̀rún ọgọ́rùn-ún méjìlélógójì mẹ́rin tí kò tọ́ ikú wò, Mósè sì ṣojú àwọn tí wọ́n kú nínú Olúwa. Wọ́n dúró pẹ̀lú Kristi ní òfin Ọjọ́ Àìkú, ibẹ̀ ni Kristi ti fi òróró yàn ìjọba ògo Rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí Ó ti fi ìdí ìjọba oore-ọ̀fẹ́ Rẹ̀ múlẹ̀ lórí àgbélébùú. Bí ẹ bá ṣì ń bá a lọ nínú ọgbọ́n-òye tí à ń gbé kalẹ̀ ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú àkókò wákàtí mẹ́fà láti wákàtí kẹta dé wákàtí kẹsàn-án, nígbà náà ó yẹ kí a rí ohun kan tí ó jẹ́ àpèjúwe pàtàkì gidigidi.

Wákàtí kẹta ti Kesaríà Fílípì ni alfà ti omégà wákàtí kẹsàn-án ti Kesaríà Màrítímà. Èmi ń fi hàn pé kì í ṣe wákàtí mẹ́fà lẹ́yìn náà, bí kò ṣe ọjọ́ mẹ́fà lẹ́yìn náà, ni Pétérù wà lórí Òkè Ìyípadà, èyí náà sì tún ṣàfihàn ìtàn tí ó parí ní òfin Ọjọ́ Àìkú, èyí tí í ṣe wákàtí kẹsàn-án. Àkókò ọjọ́ mẹ́fà náà bá àkókò wákàtí mẹ́fà mu, ṣùgbọ́n gẹ́gẹ́ bí fíràkítà láti Kesaríà sí Kesaríà nìkan. Ohun tí ó ṣe pàtàkì gidigidi ni pé ìṣẹ̀lẹ̀ yìí ti fíràkítà ìtàn tí ó wà nínú ìtàn àkókò wákàtí mẹ́fà náà gan-an ni ohun tí ń ṣẹlẹ̀ nígbà tí a bá wo àkókò Pẹ́ńtíkọ́sìtì. Wákàtí mẹ́fà láti ikú Kristi títí dé Pẹ́ńtíkọ́sìtì jẹ́ fíràkítà ti àkókò láti àgbélébùú títí dé ọdún 34 AD, nígbà tí ọ̀sẹ̀ mímọ́ náà parí, tí ìhìnrere sì lọ sí ọ̀dọ̀ àwọn aláìkọlà.

> “Lọ́wọ́lọ́wọ́ ìgbéraga àti ìlara ti pa ilẹ̀kùn mọ́ sí ìmọ́lẹ̀. Bí a bá gba àwọn ìròyìn tí àwọn olùṣọ́-àgùntàn àti àwọn amòye mú wá gbọ́, wọ́n yóò fi àwọn àlùfáà àti àwọn rábì sí ipò kan tí kò ní ṣe ilára rárá, ní fífi hàn pé ẹ̀tọ́ wọn láti jẹ́ alátúmọ̀ òtítọ́ Ọlọ́run kò pé. Àwọn olùkọ́ wọ̀nyí tí wọ́n kàwé kò ní rẹ ara wọn sílẹ̀ láti jẹ́ kí àwọn tí wọ́n ń pè ní àwọn aláìmọ̀-Ọlọ́run kọ́ wọn. Wọ́n ní, kò ṣeé ṣe kí Ọlọ́run ti fi wọ́n sílẹ̀, kí ó sì bá àwọn olùṣọ́-àgùntàn aláìmòye tàbí àwọn Kèfèrí aláìkọlà sọ̀rọ̀. Wọ́n pinnu láti fi ẹ̀gàn wọn hàn sí àwọn ìròyìn tí ń ru Ọba Hẹ́rọ́dù àti gbogbo Jerúsálẹ́mù sókè. Kò tilẹ̀ sí pé wọ́n lọ sí Bẹtilẹhẹmu láti rí bóyá àwọn nǹkan wọ̀nyí rí bẹ́ẹ̀. Wọ́n sì mú kí àwọn ènìyàn wo ìfẹ́ sí Jésù gẹ́gẹ́ bí ìmúnikún-fún-ẹ̀mí àwọn aláìnírònú. Níhìn-ín ni ìkọ̀sílẹ̀ Kristi láti ọwọ́ àwọn àlùfáà àti àwọn rábì ti bẹ̀rẹ̀. Láti ìgbà yìí ni ìgbéraga àti agídí wọn ti dàgbà sí ìkórìíra tó ti dúró ṣinṣin sí Olùgbàlà. Nígbà tí Ọlọ́run ń ṣí ilẹ̀kùn sí àwọn Kèfèrí, àwọn aṣáájú àwọn Júù ń ti ilẹ̀kùn mọ́ sí ara wọn.” The Desire of Ages, 62.

Láàárín ọ̀sẹ̀ mímọ́ náà ni a kàn Kristi mọ́ àgbélébùú. Ọdún mẹ́ta àtààbọ̀ lẹ́yìn náà ni a sọ Stéfánù ní òkúta, a sì pe Kọ̀nílíù fún Pétérù. Ọdún mẹ́ta àtààbọ̀ lẹ́yìn àgbélébùú, àkókò oore-ọ̀fẹ́ parí pátápátá fún Ísírẹ́lì àtijọ́. Nígbà náà ni Stéfánù wo ọ̀run, ó sì rí Kristi tí ó dúró, èyí tí í ṣe ààmì ìparí àkókò oore-ọ̀fẹ́ ní Danieli orí kejìlá ẹsẹ̀ kìn-ín-ní. Ilẹ̀kùn ti pa mọ́ fún Ísírẹ́lì àtijọ́, ó sì ṣí sílẹ̀ fún àwọn Kèfèrí.

Ní àkókò láti ikú Kristi ní wákàtí kẹsàn-án títí dé ikú Sítéfánù àti ìpè Pétérù ní wákàtí kẹsàn-án, Kọ̀nẹ́líù àti Sítéfánù jẹ́ ẹlẹ́rìí méjì pé ẹgbẹ̀rún kan, ọgọ́rùn-ún méjì, àti ọgọ́ta ọjọ́ àsọtẹ́lẹ̀ ni a mú ṣẹ. Láti wákàtí kẹsàn-án ikú sí wákàtí kẹsàn-án ikú, ọjọ́ àsọtẹ́lẹ̀ 1,260 ni. Wákàtí kẹsàn-án ikú títí dé wákàtí kẹsàn-án Pẹ́ńtíkọ́sì fi hàn pé àwòrán-frákítà kan wà nínú ọjọ́ 1,260 náà, láàárín ààyè ọjọ́ méjìlélọ́gọ́ta.

Fractal tí ó jẹ́ àkókò Pẹ́ńtíkọ́sì wà ní ìbẹ̀rẹ̀ àwọn ọjọ́ 1,260 wọ̀nyẹn, àti ní òpin àwọn ọjọ́ wọ̀nyẹn, ní ọ̀nà àsọtẹ́lẹ̀, a gbé Pétérù kalẹ̀ sí méjèèjì wákàtí kẹta àti wákàtí kẹsàn-án ní Kesaríà. Àwọn Kesaríà méjèèjì dúró fún alfa àti omega ti àkókò àsọtẹ́lẹ̀ wákàtí mẹ́fà. Nínú àkókò àsọtẹ́lẹ̀ wákàtí mẹ́fà ti àwọn Kesaríà méjèèjì, Pétérù rìn ìrìnàjò ọjọ́ mẹ́fà ó sì dé Òkè Ìyípadà. Òkè náà dúró fún ìdìdì tí ń parí ní òfin Ọjọ́ Àìkú, níbi tí a ti gbé ìjọ iṣẹ́gun sókè ju gbogbo àwọn òkè lọ. Àwọn ọjọ́ mẹ́fà wọ̀nyẹn dúró fún àkókò wákàtí mẹ́fà láti Kesaríà dé Kesaríà, wọ́n sì jẹ́ fractal kan nínú àkókò náà, gẹ́gẹ́ bí àkókò Pẹ́ńtíkọ́sì náà ti jẹ́ fractal kan ní ìbẹ̀rẹ̀ gan-an ti àkókò mímọ́ kan náà.

Fractal ìbẹ̀rẹ̀ náà jẹ́ ìmúṣẹ àwọn àjọ̀dún Àkókò Orísun tí a so mọ́ àkókò Pẹ́ńtẹ́kọ́sì. Fractal ìparí láti Kesarea Filipi títí dé Òkè Ìyípadà Ògo náà pẹ̀lú ni a tún so pọ̀ ní ọ̀nà àsọtẹ́lẹ̀ pẹ̀lú ọ̀sẹ̀ mímọ́ náà. Ní Òkè náà ni Baba sọ̀rọ̀, gẹ́gẹ́ bí Ó ti ṣe nígbà ìrìbọmi Kristi, àti gẹ́gẹ́ bí Yóò ṣe ṣe díẹ̀ ṣáájú agbelebu. Baba sọ̀rọ̀ ní ohùn tí a gbọ́ lẹ́ẹ̀mẹ́ta láti ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀sẹ̀ mímọ́ títí dé agbelebu. Lẹ́ẹ̀kan nígbà ìrìbọmi, lẹ́yìn náà ní Òkè Ìyípadà Ògo, lẹ́yìn náà sì ni Ó sọ̀rọ̀ ní ojú òjìji agbelebu tí ń súnmọ́.

Àgbélébùú ni omega àwọn ọjọ́ 1,260 tí ó bẹ̀rẹ̀ ní ìrìbọmi Rẹ̀. Ìrìbọmi náà àti àgbélébùú náà jẹ́ àwọn àmì ọ̀nà pàtó ti ọ̀sẹ̀ mímọ́ ti Dáníẹ́lì mẹ́sàn-án, báyìí ni wọ́n ṣe ń fi hàn pé Òkè Ìyípadà-Ìrísí jẹ́ apá kan ti ọ̀sẹ̀ mímọ́ náà. Bí àwọn àmì ọ̀nà ìmúṣẹ àkọ́kọ́ àti ìkẹyìn bá mú àsọtẹ́lẹ̀ ọ̀sẹ̀ mímọ́ náà ṣẹ, nígbà náà ni àmì ọ̀nà àárín gbọ́dọ̀, nípa dandan àsọtẹ́lẹ̀, ṣe bẹ́ẹ̀ pẹ̀lú.

Ìrìbọmi ni áńgẹ́lì àkọ́kọ́; Òkè Ìyípadà ni èkejì, àgbélébùú sì ni ẹ̀kẹta. Ní orí Òkè náà, Ọlọ́run fi Mósè àti Élíjà hàn gẹ́gẹ́ bí àwọn àmì ọ̀nà ti ìjọ àṣẹ́kù. Ìlò rẹ̀ ni a so pọ̀ pẹ̀lú àmì alákọ̀ọ́ta ti Pétérù, Jémù, àti Jòhánù. Ìgbà mẹ́ta ni Jésù mú Pétérù, Jémù, àti Jòhánù lọ pẹ̀lú Rẹ̀. Ní ìgbà àkọ́kọ́, ó jẹ́ àjíǹde ọmọbìnrin Jàírù; èkejì ni Ìyípadà, ẹ̀kẹta sì ni Gẹtisémánì. Ní ìgbà àkọ́kọ́, Pétérù, Jémù, àti Jòhánù jẹ́rìí sí àjíǹde wúńdíá ọmọ ọdún méjìlá kan.

> Ó sì ṣẹlẹ̀ pé, nígbà tí Jésù padà, àwọn ènìyàn fi ayọ̀ gbà á: nítorí gbogbo wọn ń retí rẹ̀. Kíyèsí i, ọkùnrin kan sì wá, orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Jàírù, ó sì jẹ́ alákòóso sínágọ́gù: ó sì dojúbolẹ̀ lẹ́bàá ẹsẹ̀ Jésù, ó sì bẹ̀ ẹ́ pé kí ó wá sí ilé òun: nítorí ó ní ọmọbìnrin kan ṣoṣo, ẹni tí ó tó ọmọ ọdún méjìlá, ó sì ń lọ sí ikú. Ṣùgbọ́n bí ó ti ń lọ, àwọn ènìyàn kó ara wọn jọ yí i ká. Lúùkù 8:40–42.

Orúkọ Jàírùsì túmọ̀ sí “olùmọ́lẹ̀” àti “láti jẹ́ ẹni tí ń tàn ìmọ́lẹ̀ tí ó sì ní ògo.” Nínú ìgbà mẹ́ta náà tí Pétérù, Jémsì, àti Jọ́nù jẹ́ àlejò Kristi ní pàtó, èyí ni ìgbà àkọ́kọ́, Jàírùsì sì dúró fún áńgẹ́lì àkọ́kọ́ tí ń tan ayé náà mọ́lẹ̀ pẹ̀lú ògo rẹ̀. Wúńdíá ọmọ ọdún méjìlá náà dúró fún àwọn wúńdíá tí a ó jí dìde gẹ́gẹ́ bí ọgọ́rùn-ún kan àti ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélógójì. Kristi dé ilé ọmọbìnrin wúńdíá náà lẹ́yìn ìbálòpọ̀ Rẹ̀ pẹ̀lú obìnrin kan tí ó ní ìṣàn ẹ̀jẹ̀ fún ọdún méjìlá.

> Obìnrin kan sì wà tí ó ti ní ìṣàn ẹ̀jẹ̀ fún ọdún méjìlá, ẹni tí ó ti na gbogbo ohun ìní rẹ̀ lórí àwọn oníṣègùn, tí kò sì lè rí ìwòsàn gbà lọ́dọ̀ ẹnìkan kankan, ó wá lẹ́yìn rẹ̀, ó sì fi ọwọ́ kan etí aṣọ rẹ̀: lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ ni ìṣàn ẹ̀jẹ̀ rẹ̀ dáwọ́ dúró. Lúùkù 8:43, 44.

Wọ mọ́ wúńdíá kan tí ó jẹ́ ọmọ ọdún méjìlá, lẹ́yìn náà ní ẹsẹ̀ tí ó tẹ̀ lé e ni wọ́n sì tún mọ obìnrin kan tí ó ní ìṣòro ẹ̀jẹ̀ fún ọdún méjìlá. Obìnrin náà ní ìṣòro ẹ̀jẹ̀ náà ní gbogbo ìgbésí ayé wúńdíá náà. Jésù fẹ́ kọjá lọ́dọ̀ obìnrin tí ó ní ìṣòro ẹ̀jẹ̀, kí ó lè dé ọ̀dọ̀ ọmọbìnrin wúńdíá náà. Obìnrin náà dúró gẹ́gẹ́ bí ìránṣẹ́ áńgẹ́lì kìn-ín-ní, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣojú rẹ̀ nínú ìránṣẹ́ sí Laodicea. Kristi fẹ́ jí wúńdíá náà dìde, kí ó sì gbé e padà sí ìyè, obìnrin aláìsàn náà, obìnrin Laodicea náà, sì ṣì ní ànfààní kékeré díẹ̀ láti fọwọ́ kan Ìwà-Ọlọ́run. Ọmọ kékeré ń ṣojú ìran ìkẹyìn, Jésù sì ń kọjá lọ́dọ̀ obìnrin aláìlera kan, Laodicea, láti gbé wúńdíá ti àwọn ọjọ́ ìkẹyìn dìde. Nígbà tí a bá jí wúńdíá náà dìde, obìnrin náà ti jẹ́ pé a ti mú un lára dá tàbí pé a ti kọjá lọ.

Àmì àkọ́kọ́ tí áńgẹ́lì kìn-ín-ní ní ni ìbẹ̀rù, ìbẹ̀rù sì ní irú méjì.

> Bí ó ti ń sọ̀rọ̀ lọ́wọ́lọ́wọ́, ọ̀kan wá láti ilé olórí sínágọ́gù, ó sì wí fún un pé, Ọmọbìnrin rẹ ti kú; má ṣe yọ Olùkọ́ náà lẹ́nu mọ́. Ṣùgbọ́n nígbà tí Jésù gbọ́ ọ́, ó dá a lóhùn, ó ní, Má bẹ̀rù: gbàgbọ́ nìkan, a ó sì mú un sàn pátápátá. Luku 8:49, 50.

Lẹ́yìn náà, Peteru, Jakọbu àti Johanu wọ inú yàrá náà níbi tí àjíǹde, tí a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nípasẹ̀ ìrìbọmi Kristi, ti ṣojú fún ìfúnni ní agbára fún áńgẹ́lì àkọ́kọ́ àti ẹ̀kẹta. Òkè Ìyípadà ni ìgbà kejì tí Peteru, Jakọbu àti Johanu di ẹlẹ́rìí. Òkè Ìyípadà ni áńgẹ́lì kejì, àti nígbà tí Kristi mú àwọn ọmọ-ẹ̀yìn kan náà lọ sí Gẹtisémánì, ó ṣojú fún áńgẹ́lì ẹ̀kẹta. Ní ìgbésẹ̀ kejì, ní Òkè Ìyípadà, “ìlọ́po-mejì” kan wà, nítorí pé àmì ọ̀nà ti Òkè náà ni àárín nínú àwọn ìgbà mẹ́ta tí Baba sọ̀rọ̀. Èyí àkọ́kọ́ ni ní ìrìbọmi Rẹ̀, èyí tí ó bá àjíǹde wúńdíá ọmọ ọdún méjìlá mu; èyí kejì ni Òkè náà, àti èyí ẹ̀kẹta sì wá ṣẹlẹ̀ díẹ̀ kí agbelebu tó dé. Àwọn ìgbà mẹ́ta tí Baba sọ̀rọ̀ àti àwọn ìgbà mẹ́ta tí àwọn ọmọ-ẹ̀yìn mẹ́tẹ̀ẹ̀ta náà lọ lọ́tọ̀ pẹ̀lú Jésù ni a so pọ̀ mọ́ ara wọn nípasẹ̀ òtítọ́ náà pé àmì ọ̀nà kejì nínú ìlà èyíkéyìí ni Òkè Ìyípadà.

> Nígbà tí ó sì wọ inú ilé, kò jẹ́ kí ẹnikẹ́ni wọlé pẹ̀lú rẹ̀, bí kò ṣe Peteru, àti Jakọbu, àti Johanu, àti baba àti ìyá ọmọbìnrin náà. Gbogbo wọn sì ń sunkún, wọ́n sì ń ṣọ̀fọ̀ rẹ̀: ṣùgbọ́n ó wí pé, Ẹ má ṣe sọkún; kò kú, ṣùgbọ́n ó ń sùn. Wọ́n sì fi í ṣẹ̀sín, nítorí wọ́n mọ̀ pé ó ti kú. Ó sì lé wọn gbogbo jáde, ó sì dì í mú ní ọwọ́, ó sì pè, ó ní, Ọmọbìnrin, dìde. Ẹ̀mí rẹ̀ sì padà bọ̀, ó sì dìde lójúkan náà: ó sì pàṣẹ pé kí wọ́n fún un ní oúnjẹ. Ẹnu sì yà àwọn òbí rẹ̀ gidigidi: ṣùgbọ́n ó kìlọ̀ fún wọn pé kí wọn má sọ ohun tí ó ṣẹlẹ̀ fún ẹnikẹ́ni. Luku 8:51–56.

Peteru, Jakọbu àti Johanu jẹ́rìí sí angẹli àkọ́kọ́ ní àjíǹde wúńdíá náà, ẹni tí ó ti sùn, gẹ́gẹ́ bí Lasaru. Nígbà tí ó jí, lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ ni ó dìde, a sì fún un ní oúnjẹ. Nígbà tí a bá jí Elijah àti Mose dìde nínú Ìfihàn orí kọkànlá, lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ ni wọ́n dìde, lẹ́yìn náà ni a sì da Ẹ̀mí Mímọ́ jáde láìsí ìwọ̀n, èyí tí ó dúró fún oúnjẹ wúńdíá náà. Òkè Ìyípadà náà jẹ́ ọjọ́ mẹ́fà lẹ́yìn Kesarea Filipi, àfi nígbà tí Luku kọ ìṣẹ̀lẹ̀ náà sílẹ̀.

> Ó sì ṣẹ̀ ní ìwọ̀n ọjọ́ mẹ́jọ lẹ́yìn àwọn ọ̀rọ̀ wọ̀nyí, ó mú Peteru àti Johanu àti Jakọbu, ó sì gòkè lọ sí orí òkè kan láti gbàdúrà. Bí ó sì ti ń gbàdúrà, ìrísí ojú rẹ̀ yí padà, aṣọ rẹ̀ sì di funfun, ó ń dán. Kíyèsi i, àwọn ọkùnrin méjì sì ń bá a sọ̀rọ̀, àwọn wọ̀nyí ni Mose àti Elijah. Luke 9:28–30.

Mátíù àti Máàkù méjèèjì sọ ní ìdánilójú pé, “lẹ́yìn ọjọ́ mẹ́fà,” Lúùkù sì sọ pé “ní ìbìkíbi” ọjọ́ mẹ́jọ. Àwọn akọ̀wé Bíbélì lo ọ̀nà méjì láti ka àkókò; ọ̀kan ni a ń pè ní ìṣírò tó kà pẹ̀lú ìbẹ̀rẹ̀ àti ìparí, èkejì sì ni ìṣírò tó kó ìbẹ̀rẹ̀ tàbí ìparí sílẹ̀. Ní ìwòye àkọ́kọ́, ó lè dà bí ẹni pé àwọn ìtakora wà, ṣùgbọ́n òtítọ́ pé Lúùkù sọ pé “ní ìbìkíbi” fi hàn pé ó ń sọ̀rọ̀ ní ọ̀nà ìṣírò tó kà pẹ̀lú ìbẹ̀rẹ̀ àti ìparí, nígbà tí Mátíù àti Máàkù sọ pé, “lẹ́yìn ọjọ́ mẹ́fà,” wọ́n ń fi hàn pé wọ́n ka ọjọ́ pípé, kì í sì í ṣe ọjọ́ tí ó bẹ̀rẹ̀ àkókò ọjọ́ mẹ́jọ náà, tàbí ọjọ́ tí ó parí àkókò ọjọ́ mẹ́jọ náà. Ìyàtọ̀ náà mú àwòrán nọ́ńbà méjì jáde fún àkókò kan náà; ọ̀kan ni nọ́ńbà mẹ́jọ, èkejì sì ni ọjọ́ mẹ́fà.

Ohun tí a fi ẹ̀rí méjèèjì ti àkókò ọjọ́ mẹ́fà tàbí mẹ́jọ láti Kesarea Filipi àti Òkè Ìyípadà Ìrísí múlẹ̀ ni pé, ní àkókò tí Kristi fi èdìdì di ọgọ́rùn-ún méjìlélógójì ẹgbẹ̀rún náà, nọ́mbà mẹ́jọ dúró fún ẹ̀mí mẹ́jọ tí wọ́n wà nínú Ọkọ̀ Noa, àti mẹ́fà dúró fún ìjọ kẹfà ti Filadelfia, ẹni tí a ti yàn láti jẹ́ ìjọ tí í ṣe ẹ̀kẹjọ, èyíinì ni láti inú àwọn méje. A yí wọn padà sí ẹ̀kẹjọ nígbà ìyìn Mosesi, Elijah àti Kristi. Ìyìn lórí òkè náà ni a tún ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nípasẹ̀ ìyìn lórí òkè nínú ìtàn Mose.

Nígbà tí Mósè gòkè lọ sí orí òkè náà, ó mú àádọ́rin àgbààgbà àti Jóṣúà pẹ̀lú rẹ̀.

> Nígbà náà ni Mósè gòkè lọ, àti Árónì, Nádábù, àti Ábíhù, àti àádọ́rin nínú àwọn àgbààgbà Ísírẹ́lì: wọ́n sì rí Ọlọ́run Ísírẹ́lì: ohun tí ó sì wà lábẹ́ ẹsẹ̀ rẹ̀ dàbí iṣẹ́ tí a tẹ́ pẹ̀lú òkúta sàfáyà, ó sì dàbí ara ọ̀run nínú ìmímọ́ rẹ̀. Kò sì na ọwọ́ rẹ̀ sí àwọn ọlọ́lá nínú àwọn ọmọ Ísírẹ́lì: wọ́n sì tún rí Ọlọ́run, wọ́n sì jẹ, wọ́n sì mu. Olúwa sì wí fún Mósè pé, Gòkè wá sọ́dọ̀ mi lórí òkè náà, kí o sì wà níbẹ̀: èmi yóò sì fi àwọn wàláà òkúta, àti òfin kan, àti àwọn àṣẹ tí mo ti kọ̀ fún ọ; kí o lè kọ́ wọn.

> Mósè sì dìde, àti Jóṣúà iranṣẹ́ rẹ̀; Mósè sì gòkè lọ sí orí òkè Ọlọ́run. Ó sì wí fún àwọn àgbà pé, “Ẹ dúró de wa níhìn-ín yìí, títí a ó fi padà tọ̀ yín wá; sì kíyèsi i, Árónì àti Húrì wà pẹ̀lú yín: bí ẹnikẹ́ni bá ní ọ̀ràn kankan láti ṣe, kí ó tọ̀ wọ́n lọ.”

> Mósè sì gòkè lọ sí orí òkè náà, ìkùukùu kan sì bo òkè náà. Ògo Olúwa sì bà lé orí òkè Sínáì, ìkùukùu náà sì bò ó fún ọjọ́ mẹ́fà; ní ọjọ́ keje ó sì pè Mósè láti inú àárín ìkùukùu náà. Ìrí ògo Olúwa sì dàbí iná tí ń jó run ní orí òkè náà lójú àwọn ọmọ Israẹli. Mósè sì wọ inú àárín ìkùukùu náà, ó sì gòkè lọ sí orí òkè náà: Mósè sì wà ní orí òkè náà fún ogójì ọjọ́ àti ogójì òru. Eksodu 24:9–18.

Ìhìnrere áńgẹ́lì àkọ́kọ́ ni àjíǹde ọmọbìnrin Jairu, tí ó bá ìrìbọmi Kristi mu. Lẹ́yìn náà, ọjọ́ mẹ́fà lẹ́yìnna, Òkè Ìyípadà wá, èyí tí í ṣe áńgẹ́lì kejì, tí ó sì darí sí àgbélébùú, èyí tí í ṣe áńgẹ́lì kẹta. Gẹ́gẹ́ bí áńgẹ́lì kejì, Òkè náà ní ẹ̀rí méjì, ní ti pé ọ̀rọ̀ tí Baba sọ lórí Òkè náà ní ìsọ̀kan pẹ̀lú ìlà kejì nínú mẹ́ta náà. Àwọn ìgbà mẹ́ta tí Peteru, Jakọbu àti Johanu jẹ́ àwọn àlejò àyànfẹ́ Kristi nìkan, àti àwọn ìgbà mẹ́ta tí Baba sọ̀rọ̀, méjèèjì ni wọ́n ń fi ìfarahàn kejì ohùn Baba hàn, àti ìgbà kejì tí Jésù mú Peteru, Jakọbu àti Johanu lọ ni Òkè Ìyípadà. Àmì ọ̀nà kejì ti Òkè náà ní ẹ̀rí méjì ti ohùn Baba àti ti àwọn ọmọ-ẹ̀yìn mẹ́tẹ̀ẹ̀ta náà, nítorí ìhìnrere kejì máa ń fi “ìmúlẹ̀ méjì” hàn ní gbogbo ìgbà.

Àkókò wákàtí mẹ́fà tí ó wà láàárín ẹbọ ìrọ̀lẹ́ àti ẹbọ òwúrọ̀, èyí tí a fi ọjọ́ mẹ́fà Mátíù àti Máàkù láti Kesarea Filipi títí dé Òkè náà ṣàpẹẹrẹ, ni a tún fi ọjọ́ mẹ́fà Mósè ṣàpẹẹrẹ, títí a fi pè é sínú ìkùukùu náà ní ọjọ́ keje.

Ìlà náà bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àkókò ìduró ti angẹli kejì, gẹ́gẹ́ bí Mósè ṣe kọ́ àwọn àgbààgbà àádọ́rin pé kí wọ́n “dúró” títí yóò fi padà. Ọjọ́ mẹ́fà àkọ́kọ́ nínú ìlà náà jẹ́ àtọ̀ka lọ́tọ̀, ṣùgbọ́n wọ́n ṣì jẹ́ apá kan nínú gbogbo ọjọ́ mẹ́rìnlélógójì. Ọjọ́ mẹ́fà náà jẹ́ àkókò tí ó ń darí sí ìdánwò kẹta, tí ogójì ọjọ́ ṣàpẹẹrẹ rẹ̀. Ọjọ́ mẹ́rìnlélógójì náà jẹ́ ààmì tẹ́ńpìlì, ọjọ́ kẹfà náà sì ni wákàtí mẹ́fà láti ikú Kristi títí dé Pẹ́ńtíkọ́sì, wákàtí mẹ́fà láti àgbélébùú Rẹ̀ títí dé ikú Rẹ̀, wákàtí mẹ́fà láti Kesaréà sí Kesaréà, àti wákàtí mẹ́fà ti Pétérù nínú yàrá òkè títí dé tẹ́ńpìlì. Mósè ń gba Òfin májẹ̀mú náà, ó sì ń gba àwọn ìtọ́nisọ́nà nípa bí a ṣe lè gbé tẹ́ńpìlì náà dìde. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé Bíbélì sọ pé kò sí ènìyàn tí ó ti rí Ọlọ́run, àwọn àgbààgbà náà “rí Ọlọ́run Ísírẹ́lì.” Ìyin Ọlọ́run lórí òkè pẹ̀lú Mósè àti àwọn àgbààgbà náà jẹ́ àpẹẹrẹ ti ìyìn lórí Òkè Ìyípadà. Méjèèjì ní àkókò ọjọ́ mẹ́fà náà. Ìlà Mósè ní àkókò ìduró ti angẹli kejì àti gbogbo ọjọ́ mẹ́rìnlélógójì tí ń ṣojú tẹ́ńpìlì náà. Ogójì ọjọ́ tí ó fi gba òfin náà ń ṣojú fífi èdìdì dì.

Peteri wà ní Kesaréà Filipi ní wákàtí kẹta, ní ọ̀nà rẹ̀ lọ sí Kesaréà Maritima ní wákàtí kẹsàn-án, àti ní ọjọ́ mẹ́fà sí mẹ́jọ ó ti dé Òkè náà, ó sì ń dúró pẹ̀lú àádọ́rin àgbà Mósè nígbà tí ó rí ìran Olúwa tí a ti sọ di ògo, gẹ́gẹ́ bí Dáníẹ́lì náà ti rí ní orí kẹwàá. Dáníẹ́lì rí Olúwa lójúkojú, gẹ́gẹ́ bí Gídíónì àti àádọ́rin àgbà náà pẹ̀lú ṣe rí i. Òkè Ìyípadà ni ibi tí ìṣípò Laodikea ti ẹgbẹ̀rún kan ó lé mẹ́rìnlélógójì ti yí padà sí ìṣípò Filadelfia ti ẹgbẹ̀rún kan ó lé mẹ́rìnlélógójì. Wọ́n di ìjọ kẹjọ tí í ṣe ìjọ kẹfà, bẹ́ẹ̀ ni a fi rí ọjọ́ mẹ́fà àti ọjọ́ mẹ́jọ.

Wákàtí mẹ́fà láti ìkàn mọ́ àgbélébùú títí dé ikú Rẹ̀, wákàtí mẹ́fà ti Pẹ́ńtíkọ́sì, wákàtí mẹ́fà láti Kesaréà sí Kesaréà, ọjọ́ mẹ́fà sí Òkè Ìyípadà Àwòrán àti ọjọ́ mẹ́fà ti Mósè tí ó ṣamọ̀nà sí ọjọ́ ogójì jẹ́ ìlà kan náà. Láàárín Kesaréà Fílípì, èyí tí í ṣe Páníọ́mù, àti òfin Ọjọ́ Àìkú, ni a ti fi èdìdì di ẹni ọ̀kẹ́ mẹ́rìnlélọ́gọ́rin ẹgbẹ̀rún. Ìfìdídi èdìdì náà ń fa ìpínyà.

> Emi Danieli nìkan sì ni mo rí ìran náà: nítorí àwọn ọkùnrin tí wọ́n wà pẹ̀lú mi kò rí ìran náà; ṣùgbọ́n ìwarìrì ńlá kan bà wọ́n, débi pé wọ́n sá lọ láti fi ara wọn pamọ́. Danieli 10:7.

Mósè yà ara rẹ̀ sọ́tọ̀ kúrò lára àwọn àgbàgbà nígbà tí ó ní pé, “Ẹ dúró níhìn-ín yìí de ọ̀dọ̀ wa, títí a ó fi padà tọ̀ yín wá.” Mósè yà ara rẹ̀ sọ́tọ̀ kúrò lọ́dọ̀ àádọ́rin náà ní àsìkò ìdúró náà, àti pé ọ̀sẹ̀ àádọ́rin ń ṣàpẹẹrẹ àsìkò ìdánwò fún àwọn ènìyàn májẹ̀mú àkọ́kọ́. Nígbà tí ọ̀sẹ̀ keẹ̀ẹ́dógún náà parí, àti pé ọ̀sẹ̀ keẹ̀ẹ́dógún náà ni ọ̀sẹ̀ mímọ́ tí Kristi fi fìdí májẹ̀mú múlẹ̀ pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀, nígbà náà ni Kristi yà ara rẹ̀ sọ́tọ̀ pátápátá kúrò lọ́dọ̀ àwọn ènìyàn májẹ̀mú àkọ́kọ́. Àkókò náà, nígbà tí àwọn ènìyàn májẹ̀mú àkọ́kọ́ lè yanjú ọ̀ràn ìṣàn ẹ̀jẹ̀ wọn, èyí tí ó túmọ̀ sí fún wọn pé wọ́n gbàgbọ́ pé ẹ̀jẹ̀ Ábúráhámù ni ó ń gbà wọ́n là, ti kọjá tán, àti pé a jí wúńdíá ọmọ ọdún méjìlá náà dìde láti ṣe iṣẹ́ ìránṣẹ́. Nígbà tí àsìkò ìdúró náà bẹ̀rẹ̀, Mósè gba òfin májẹ̀mú náà, àti àwọn ìtọ́nisọ́nà fún gbígbé tẹ́ńpìlì náà dìde.

Nígbà tí Pétérù, Jémù àti Jòhánù wà lórí Òkè náà, ìdìdì àwọn ènìyàn Ọlọ́run, àti gbígbé wọn dìde lẹ́yìn náà gẹ́gẹ́ bí àsíá, ń ṣàfihàn àwọn ènìyàn májẹ̀mú wọ̀nyí gẹ́gẹ́ bí tẹ́ńpìlì ẹgbẹ̀rún lọ́nà mẹ́rìnlélógójì. Lẹ́yìn náà ni a sì so àwọn òṣìṣẹ́ wákàtí kọkànlá mọ́ tẹ́ńpìlì náà.

> Báyìí ni Olúwa wí, Ẹ máa pa ìdájọ́ mọ́, kí ẹ sì máa ṣe òdodo: nítorí ìgbàlà mi súnmọ́ láti dé, àti òdodo mi láti farahàn. Alábùkún fún ni ẹni tí ń ṣe èyí, àti ọmọ ènìyàn tí ó di í mú ṣinṣin; ẹni tí ń pa ọjọ́ ìsinmi mọ́ kí ó má bà á jẹ́, tí ó sì ń pa ọwọ́ rẹ̀ mọ́ kúrò nínú ṣíṣe ibi kankan. Kí ọmọ àjèjì náà tí ó ti so ara rẹ̀ mọ́ Olúwa má sọ pé, Olúwa ti ya mí kúrò lójúkan kúrò láàrín àwọn ènìyàn rẹ̀: bẹ́ẹ̀ ni kí abirùn má sọ pé, Wò ó, èmi jẹ́ igi gbígbẹ. Nítorí báyìí ni Olúwa wí fún àwọn abirùn tí ń pa àwọn ọjọ́ ìsinmi mi mọ́, tí wọ́n sì ń yan àwọn ohun tí ó yọ mí lẹ́nu, tí wọ́n sì di májẹ̀mú mi mú ṣinṣin; Àní fún wọn ni èmi yóò fi nínú ilé mi àti láàrin àwọn ògiri mi fún wọn ní ipò àti orúkọ tí ó sàn ju ti àwọn ọmọkùnrin àti ti àwọn ọmọbìnrin lọ: èmi yóò fi orúkọ àìnípẹ̀kun fún wọn, tí a kì yóò ké kúrò. Pẹ̀lú, àwọn ọmọ àjèjì tí ń so ara wọn mọ́ Olúwa, láti máa sìn ín, àti láti fẹ́ràn orúkọ Olúwa, láti jẹ́ ìránṣẹ́ rẹ̀, olúkúlùkù ẹni tí ń pa ọjọ́ ìsinmi mọ́ kí ó má bà á jẹ́, tí ó sì di májẹ̀mú mi mú ṣinṣin; Àní àwọn wọ̀nyí ni èmi yóò mú wá sí òkè mímọ́ mi, èmi yóò sì mú wọn yọ̀ nínú ilé àdúrà mi: àwọn ẹbọ sísun wọn àti àwọn ẹbọ wọn ni a ó gbà lórí pẹpẹ mi; nítorí ilé mi ni a ó máa pè ní ilé àdúrà fún gbogbo ènìyàn.

> Oluwa Ọlọ́run, ẹni tí ń kó àwọn ẹni ìtìjú Ísírẹ́lì jọ, wí pé, Síbẹ̀, èmi yóò tún kó àwọn mìíràn jọ sọ́dọ̀ rẹ̀, lẹ́gbẹ̀ẹ́ àwọn tí a ti kó jọ sọ́dọ̀ rẹ̀. Isaiah 56:1–8.

Peter, James àti John, pẹ̀lú Mose, dúró gẹ́gẹ́ bí aṣojú “àwọn ẹni tí a lé jáde nínú Israẹli,” àwọn tí àwọn ará wọn, tí wọ́n kórìíra wọn, lé jáde.

> Báyìí ni Olúwa wí, Ọ̀run ni ìtẹ́ mi, ayé sì ni àpótí ẹsẹ̀ mi: ilé wo ni ẹ̀yin ó kọ́ fún mi? ibo ni ibùsùn ìsinmi mi sì wà?

> Nítorí ọwọ́ mi ni ó ṣe gbogbo nǹkan wọ̀nyí, gbogbo nǹkan wọ̀nyí sì ti wà, ni Olúwa wí; ṣùgbọ́n ẹni yìí ni èmi yóò bojú wò, àní ẹni tí ó jẹ́ tálákà, tí ó ní ẹ̀mí tí ó ronúpìwàdà, tí ó sì ń wárìrì ní ọ̀rọ̀ mi. Ẹni tí ó pa màlúù dà bí ẹni pé ó pa ènìyàn; ẹni tí ó fi ọ̀dọ́-àgùntàn rúbọ, dà bí ẹni pé ó gé ọrùn ajá; ẹni tí ó fi ọrẹ-ẹbọ rú, dà bí ẹni pé ó fi ẹ̀jẹ̀ ẹlẹ́dẹ̀ rú; ẹni tí ó sun tùràrí, dà bí ẹni pé ó bù kún òrìṣà. Béẹ̀ ni, wọ́n ti yan ọ̀nà ara wọn, ọkàn wọn sì ń yọ̀ nínú àwọn ohun ìríra wọn. Èmi pẹ̀lú yóò yan ìtànjẹ wọn, èmi yóò sì mú ohun tí wọ́n bẹ̀rù wá sórí wọn; nítorí pé nígbà tí mo pè, kò sí ẹni tí ó dáhùn; nígbà tí mo sọ̀rọ̀, wọn kò gbọ́: ṣùgbọ́n wọ́n ṣe búburú níwájú ojú mi, wọ́n sì yan ohun tí inú mi kò dùn sí.

> Ẹ gbọ́ ọ̀rọ̀ Olúwa, ẹ̀yin tí ń wárìrì níwájú ọ̀rọ̀ rẹ̀; Àwọn arákùnrin yín tí ó kórìíra yín, tí wọ́n sì lé yín jáde nítorí orúkọ mi, wí pé, Kí a yin Olúwa lógo: ṣùgbọ́n òun yóò farahàn sí ayọ̀ yín, àwọn náà yóò sì tijú. Isaiah 66:1–5.

Ọ̀rọ̀ náà, “ayọ̀,” farahàn ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbà àti ní ọ̀nà púpọ̀ nínú Ìwé Mímọ́, gẹ́gẹ́ bí ọ̀rọ̀ náà, “ìtìjú,” náà ṣe rí. Nínú àyíká ọ̀rọ̀ Peteru láti inú ìwé Joẹli, ìtìjú ní ìdíkejì ayọ̀, gẹ́gẹ́ bí ọlọ́gbọ́n àti aṣiwèrè tàbí alikama àti èpò ṣe jẹ́ ìbáṣiṣẹ́. Ìtìjú àti ayọ̀ dúró, nínú àyíká Joẹli, fún àwọn tí wọ́n ní òróró, tàbí ìhìn iṣẹ́ òjò àrọ̀yìn, ní ìdíkejì àwọn tí kò ní í. Nígbà tí o bá rí kúlẹ̀kúlẹ̀ yìí nìkan ni o lè dé inú ìtumọ̀ jíjinlẹ̀ ti ọ̀rọ̀ yìí pé, “Àwọn ará yín tí ó kórìíra yín, tí wọ́n sì lé yín jáde nítorí orúkọ mi.” Àwọn ará wọ̀nyẹn ni àwọn tí, nínú Spalding and Magan, ojú-ìwé kìíní àti kejì, jẹ́ “àwọn Adventist lásán, bí Judasi,” tí yóò “fi wá lé àwọn Kátólíìkì lọ́wọ́,” “nítorí wọ́n kórìíra wa nítorí ọjọ́ ìsinmi, nítorí wọn kò lè tako rẹ̀.” Àwọn ará yín tí ó kórìíra yín, ń lé yín jáde nítorí ìhìn iṣẹ́ ọjọ́ ìsinmi ilẹ̀ náà, Mose ní ìgbà méje, èyí tí a kò lè tako. Kókó ọ̀rọ̀ níbí ni pé a ń lé yín jáde nítorí àríyànjiyàn ẹ̀kọ́ ìgbàgbọ́ kan, ìjíròrò kan, gẹ́gẹ́ bí Isaiah ṣe pè é, àti pé ìjíròrò ẹ̀kọ́ ìgbàgbọ́ náà ni ìhìn iṣẹ́ òjò àrọ̀yìn.

Joẹli pe ìránṣẹ́ náà ní “ọtí wáìnì tuntun,” àti bí o bá ní ìránṣẹ́ náà, o ní ayọ̀. Bí o kò bá ní i, ìwọ yóò jí gẹ́gẹ́ bí àwọn ọ̀mùtí ní inú Joẹli ṣe jí láti rí i pé a ti gé ọtí wáìnì tuntun náà kúrò ní ẹnu rẹ. Ní àkókò náà ni a fi ń pe ọ ní “tìjú” ní ìtumọ̀ àsọtẹ́lẹ̀. Ẹgbẹ́ tí ó ní òróró, ní ayọ̀; ẹgbẹ́ tí kò sì ní òróró, ní ìtìjú. Òróró náà sì tún jẹ́ ọtí wáìnì tuntun, a sì so ó pọ̀ mọ́ ayọ̀. Ìdí nìyẹn tí Isaiah fi wí pé, “Ẹ gbọ́ ọ̀rọ̀ Oluwa.” Ẹgbẹ́ kan yàn láti gbọ́, ẹlòmíràn kò sì fetí sí ohun ìpè. Isaiah dá ẹgbẹ́ àwọn tí ń gbọ́ náà mọ̀ ní pàtó nígbà tí ó sọ pé, “ẹ̀yin tí ń wárìrì ní ọ̀rọ̀ rẹ̀.” Oluwa ń kó àwọn tí a ti lé jáde jọ nítorí ìránṣẹ́ tí ó dé ní 9/11, àti ní òfin Ọjọ́ Àìkú, Ó kó àwọn ìwẹ̀fà Isaiah jọ, àwọn tí a ṣàpẹẹrẹ wọn gẹ́gẹ́ bí igi gbígbẹ. Bí wọ́n bá di májẹ̀mú mú, a kì yóò tún ya wọ́n kúrò ní òkè mímọ́ Ọlọrun mọ́.

Ọ̀dọ̀kùnrin aláìléso tàbí igi gbígbẹ́ dúró fún ikú. Ọ̀dọ̀kùnrin aláìléso kò lè bí ọmọ, igi gbígbẹ́ sì kò ní ìyè. Ìlérí náà ni pé bí àwọn Kèfèrí wọ̀nyẹn, tàbí àwọn òṣìṣẹ́ wákàtí kọkànlá, bá gba májẹ̀mú tí a fi Sábáàtì ṣàpẹẹrẹ, wọn yóò ní àwọn ọmọkùnrin àti àwọn ọmọbìnrin. Ní ìbẹ̀rẹ̀, Ó kó àwọn ìsàkìrì Ísírẹ́lì jọ; lẹ́yìn náà Ó gbé àwọn ìsàkìrì náà sókè gẹ́gẹ́ bí àsíá, nígbà náà sì ni Ó tún kó agbo Rẹ̀ yòókù jọ. Ìkójọ àkọ́kọ́ àti èkejì náà dúró fún àkókò láti 9/11 títí dé òfin Ọjọ́ Àìkú nígbà tí Ẹ̀mí Mímọ́ ń fi omi wọn wọn, àti pẹ̀lú àkókò láti òfin Ọjọ́ Àìkú títí Míkáẹ́lì yóò fi dìde tí a ó sì da òjò àìpẹ́ jáde láìníwọ̀n. Nínú àkókò méjèèjì, òjò àìpẹ́ jẹ́ ìhìnṣẹ́ kan, èyí tí bí o bá ní i, yóò mú ayọ̀ wá, ṣùgbọ́n bí o kò bá ní i, yóò mú ìtìjú wá.

Ìwé Mátíù ni a pín sí ìlà mẹ́ta, tí wọ́n dúró fún àwọn áńgẹ́lì mẹ́ta ti Ìfihàn orí kẹrìnlá. Ọ̀kọ̀ọ̀kan nínú àwọn ìlà mẹ́ta náà pẹ̀lú ní àwọn fractals ti àwọn áńgẹ́lì mẹ́ta náà. Ìlà kejì láti orí kẹ́tàlá dé orí kejìlélógún ni àárín, nítorí pé ó jẹ́ áńgẹ́lì kejì, ẹni tí a gbé kalẹ̀ láàárín áńgẹ́lì àkọ́kọ́ àti ẹ̀kẹta. Ìwé Mátíù fúnra rẹ̀ jẹ́ ìlà àárín, nígbà tí a bá wo orí kọkànlá títí dé orí kejìlélógún nínú àyíká àwọn orí májẹ̀mú ti Jẹ́nẹ́sísì àti Ìfihàn.

Àárín àwọn orí mẹ́wàá-lélógún májẹ̀mú náà ni ti Mátíù wà, àti ìlà àárín nínú àwọn ìlà mẹ́ta Mátíù ni a rí nínú àwọn orí mẹ́wàá-lélógún kan náà. Àárín àwọn orí mẹ́wàá-lélógún wọ̀nyẹn ni ìdìdì àwọn ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélógójì àti ẹgbẹ̀rún mẹ́rin náà. Àyè àárín yẹn ni a ṣojú rẹ̀ nípasẹ̀ ẹsẹ̀ mẹ́ta, tí ó bá àwọn ẹsẹ̀ àárín mẹ́ta ti àwọn orí mẹ́wàá-lélógún májẹ̀mú ti Jẹ́nẹ́sísì àti Ìfihàn mu.

Peteru ni àárín gbùngbùn àárín gbùngbùn àárín gbùngbùn, ó sì ṣojú fún ìyàwó Kristẹni àkọ́kọ́ àti ti ìkẹyìn. Èyí ni ààmì ìdánimọ̀ Alfa àti Omega. Palmoni pẹ̀lú fi ààmì ìdánimọ̀ Rẹ̀ lé ìyípadà orúkọ Peteru, nígbà tí Ó ṣe àkànṣe àdììtú orúkọ Peteru ní èdè Gẹ̀ẹ́sì. Jésù bá Peteru sọ̀rọ̀ ní èdè Heberu, a sì kọ ìjíròrò náà sílẹ̀ ní èdè Giriki, lẹ́yìn náà ni a sì tú ú sí èdè Gẹ̀ẹ́sì. Ní èdè Gẹ̀ẹ́sì, Palmoni sọ Peteru ní orúkọ nípa lílo lẹ́tà kẹrìndínlógún nínú àlùfábẹ́ẹ̀tì Gẹ̀ẹ́sì, lẹ́yìn náà lẹ́tà karùn-ún, tí ó tẹ̀lé e ni ogún, tí ó tẹ̀lé e ni karùn-ún, tí ó sì tẹ̀lé e ni kejìdínlógún, ní mímọ̀ pátápátá pé nígbà tí Òun, gẹ́gẹ́ bí Palmoni, dá orúkọ náà tí yóò láti Heberu lọ sí Giriki, tí yóò sì dé Gẹ̀ẹ́sì. Ó tún ṣe àkànṣe pé orúkọ Gẹ̀ẹ́sì náà yóò jẹ́ kí àdììtú kan wà nípa mímú àwọn lẹ́tà márùn-ún wọ̀nyẹn pọ̀ síra ní títẹ̀lé ara wọn láti dé iye ọgọ́rùn-ún méjìlélógójì ẹgbẹ̀rún. Palmoni, ẹni tí ó tún jẹ́ àkọ́kọ́ àti ìkẹyìn, ṣe àkànṣe pé àkọ́kọ́ nínú àwọn lẹ́tà Gẹ̀ẹ́sì márùn-ún wọ̀nyẹn àti ìkẹyìn nínú wọn tí wọ́n dá orúkọ Peteru jẹ́ ni lẹ́tà kẹrìndínlógún àti kejìdínlógún, nítorí a ti pinnu kí orúkọ Peteru farahàn ní Matthew 16:18.

Pẹ̀lú gbogbo èyí nípa Peteru, a sì tún nílò láti sọ̀rọ̀ nípa “ìwọ̀n wúrà.” A ṣàpẹẹrẹ ìwọ̀n wúrà nípasẹ̀ Matteu 16:18, nítorí ìwọ̀n náà jẹ́ 1.618. A so ìwọ̀n wúrà pọ̀ mọ́ àwọn fractal ìṣẹ̀dá, àti nígbà tí Palmoni bá fi Peteru sí Matteu 16:18, Palmoni ń tọ́ka sí i pé kọ́kọ́rọ́ àsọtẹ́lẹ̀ tí a fi lé èjìká Eliakimu lórí nínú Isaiah 22:22, àti àwọn kọ́kọ́rọ́ àsọtẹ́lẹ̀ tí a fi fún Peteru àti ìjọ nínú ẹsẹ̀ náà, ní àwọn fractal àsọtẹ́lẹ̀ nínú.

Kesaréà Fílípì ní wákàtí kẹta títí dé Kesaréà Màrítímà ní wákàtí kẹsàn-án ṣàpẹẹrẹ fíràkítà kan ti wákàtí kẹta nígbà tí a kàn Kristi mọ́ àgbélébùú títí dé wákàtí kẹsàn-án nígbà tí Kọ̀nélíù ránṣẹ́ pe Pétérù. Àkókò Pẹ́ńtíkọ́sì láti wákàtí kẹta ti kíkàn mọ́ àgbélébùú títí dé ìgbà tí Pétérù wà nínú tẹ́ńpìlì ní Pẹ́ńtíkọ́sì ní wákàtí kẹsàn-án, jẹ́ fíràkítà kan ti ọjọ́ ẹgbẹ̀rún kan, ọgọ́rùn-ún méjì lé ọgọ́ta láti àgbélébùú títí dé Kọ̀nélíù. Àwọn ìgbà mẹ́ta tí Baba sọ̀rọ̀ jẹ́ fíràkítà kan ti àwọn áńgẹ́lì mẹ́ta, gẹ́gẹ́ bí ó ti rí pẹ̀lú àwọn ìgbà mẹ́ta tí Jésù mú Pétérù, Jémsì àti Jọ́n nìkan. Ìmọ̀ ìsọtẹ́lẹ̀ tí a fi pamọ́ sínú àwọn ẹsẹ̀ níbi tí Pétérù ti ṣàfihàn ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin àti ẹgbẹ̀rún mẹ́rinlélọ́gọ́rin jinlẹ̀ tó bẹ́ẹ̀ gẹ́gẹ́ bí òtítọ́ èyíkéyìí ti jẹ́ rí, síbẹ̀ a kò tíì fi Pétérù sí Páníùmù nínú Dáníẹ́lì mọ́kànlá.

A ó máa bá ìkẹ́kọ̀ọ́ yìí lọ nínú àpilẹ̀kọ tí ó kàn.

> Peteru, aposteli Jesu Kristi, sí àwọn àjèjì tí a tú káàkiri ní Pontu, Galatia, Kappadokia, Asia, àti Bitinia, àwọn àyànfẹ́ gẹ́gẹ́ bí ìmọ̀tẹ́lẹ̀ Ọlọ́run Baba, nípasẹ̀ ìsọ́dimímọ́ ti Ẹ̀mí, sí ìgbọràn àti fífọ́n ẹ̀jẹ̀ Jesu Kristi: Kí oore-ọ̀fẹ́ àti àlàáfíà máa pọ̀ sí i fún yín. Olùbùkún ni Ọlọ́run àti Baba Oluwa wa Jesu Kristi, ẹni tí, gẹ́gẹ́ bí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àánú rẹ̀, ti tún bí wa sí ìrètí alààyè nípasẹ̀ àjíǹde Jesu Kristi kúrò nínú òkú, sí ogún tí kò lè bàjẹ́, tí kò ní àbàwọ́n, tí kì í sì í rẹ́, èyí tí a fi pamọ́ sí ọ̀run fún yín, àwa tí a ń pa mọ́ nípasẹ̀ agbára Ọlọ́run nípa ìgbàgbọ́ sí ìgbàlà tí a ti pèsè tán láti fihàn ní àkókò ìkẹyìn.

> Nínú èyí ni ẹ̀yin ti ń yọ̀ gidigidi; bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ní báyìí fún ìgbà díẹ̀, bí ó bá jẹ́ dandan, ẹ̀yin wà nínú ìbànújẹ nípasẹ̀ ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìdánwò: kí ìdánwò ìgbàgbọ́ yín, èyí tí ó ṣe iyebíye jù wúrà tí ń ṣègbé lọ, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé iná ni a fi ń dán án wò, lè hàn sí ìyìn àti ọlá àti ògo ní ìfarahàn Jesu Kristi: ẹni tí ẹ kò rí, ẹ fẹ́ràn; nínú ẹni náà, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ní báyìí ẹ kò rí i, síbẹ̀ nípa gbígbàgbọ́, ẹ ń yọ̀ pẹ̀lú ayọ̀ tí a kò lè sọ, tí ó sì kún fún ògo: ní gbigba òpin ìgbàgbọ́ yín, àní ìgbàlà ọkàn yín.

> Nítorí ìgbàlà yìí ni àwọn wòlíì béèrè, wọ́n sì fi taratara wá a kiri, àwọn tí wọ́n sọtẹ́lẹ̀ nípa oore-ọ̀fẹ́ tí yóò tọ̀ yín wá: wọ́n ń wá ìtumọ̀ ohun tí, tàbí irú àkókò wo, tí Ẹ̀mí Kristi tí ó wà nínú wọn ń fi hàn, nígbà tí Ó ti ń jẹ́rìí ṣáájú nípa ìyà Kristi, àti ògo tí yóò tẹ̀lé e. Fún wọn ni a fihàn pé, kì í ṣe fún ara wọn, ṣùgbọ́n fún wa ni wọ́n ń ṣe ìránṣẹ́ nínú àwọn nǹkan wọ̀nyí, èyí tí a ti kéde fún yín nísinsìnyí nípasẹ̀ àwọn tí wọ́n ti wàásù ìhìnrere fún yín pẹ̀lú Ẹ̀mí Mímọ́ tí a rán sọ̀kalẹ̀ láti ọ̀run; àwọn nǹkan wọ̀nyí ni àwọn áńgẹ́lì ń fẹ́ láti wò jinlẹ̀ sí.

> Nítorí náà, ẹ di ìbàdí ọkàn yín mú, ẹ máa ṣọ́ra, kí ẹ sì ní ìrètí pípé dé òpin fún oore-ọ̀fẹ́ tí a ó mú wá fún yín ní ìfihàn Jesu Kristi; gẹ́gẹ́ bí ọmọ ìgbọràn, kí ẹ má ṣe ṣe ara yín ní ìrísí gẹ́gẹ́ bí ìfẹ́kúfẹ̀ẹ́ àtijọ́ nínú àìmọ̀ yín: Ṣùgbọ́n gẹ́gẹ́ bí Ẹni tí ó pè yín ti jẹ́ mímọ́, bẹ́ẹ̀ ni kí ẹ náà jẹ́ mímọ́ nínú gbogbo ìwà yín; nítorí a ti kọ ọ́ pé, Kí ẹ jẹ́ mímọ́; nítorí Èmi jẹ́ mímọ́.

> Àti bí ẹ bá ń pe Baba náà, ẹni tí kò ṣe ojúsàájú ènìyàn, ṣùgbọ́n tí ó ń dájọ́ gẹ́gẹ́ bí iṣẹ́ olúkúlùkù, ẹ fi ìbẹ̀rù lo àkókò ìjòjò yín níhìn-ín: Nítorí ẹ mọ̀ pé kì í ṣe pẹ̀lú àwọn ohun tí ń bàjẹ́, bí fàdákà àti wúrà, ni a fi rà yín padà kúrò nínú ìwà asán yín tí a fi àṣà ìbílẹ̀ gbà yín lọ́wọ́ àwọn baba yín; Ṣùgbọ́n pẹ̀lú ẹ̀jẹ̀ iyebíye Kristi, bí ti ọdọ-àgùntàn aláìlábùkù àti aláìlábùdà: Ẹni náà ni a ti pinnu rẹ̀ tẹ́lẹ̀ nítòótọ́ kí ayé tó dá, ṣùgbọ́n a fihàn án ní àwọn àkókò ìkẹyìn wọ̀nyí nítorí yín, Àwọn tí ẹ̀yin nípasẹ̀ rẹ̀ gbàgbọ́ nínú Ọlọ́run, ẹni tí ó jí i dìde kúrò nínú òkú, tí ó sì fi ògo fún un; kí ìgbàgbọ́ àti ìrètí yín lè wà nínú Ọlọ́run. Níwọ̀n bí ẹ ti sọ ọkàn yín di mímọ́ nípa ìgbọràn sí òtítọ́ nípasẹ̀ Ẹ̀mí sí ìfẹ́ ará tí kò ní àgàbàgebè, ẹ rí i pé kí ẹ fẹ́ràn ara yín pẹ̀lú ọkàn mímọ́ gidigidi: Níwọ̀n bí a ti tún bí yín, kì í ṣe láti inú irúgbìn tí ń bàjẹ́, bí kò ṣe ti èyí tí kò lè bàjẹ́, nípa ọ̀rọ̀ Ọlọ́run, èyí tí ó wà láàyè, tí ó sì dúró títí láé. Nítorí gbogbo ẹran-ara dà bí koríko, àti gbogbo ògo ènìyàn dà bí òdòdó koríko. Koríko a máa gbẹ, òdòdó rẹ̀ a sì máa rẹ̀ ṣubú: Ṣùgbọ́n ọ̀rọ̀ Olúwa dúró títí láé. Èyí sì ni ọ̀rọ̀ náà tí a fi ìyìn rere wàásù fún yín. 1 Peteru 1:1–25.

Back to Articles