Article

# Ìwé Dáníẹ́lì - Nọ́mbà Méjìléláàádọ́rin

Ìsopò Àsọtẹ́lẹ̀: Láti Ìpín Ìsráẹ́lì Àtijọ́ dé Òpin Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà

Author

Jeff Pippenger

Published

February 5, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Ẹ̀rí ìṣọ̀tẹ̀ Jeroboamu tún jẹ́ ìtàn pínpín Ísírẹ́lì àtijọ́ sí orílẹ̀-èdè méjì. Ìjọba àríwá, tí ó ní ẹ̀yà mẹ́wàá, ni a mọ̀ sí Ísírẹ́lì, tàbí nígbà míì Efraimu; ìjọba gúúsù sì ni a mọ̀ sí Júdà. Ní àkókò Esekiẹli, ìjọba náà ti di ìjọba méjì fún ọ̀pọ̀ ọdún tẹ́lẹ̀, àti nínú orí kẹtàlélọ́gbọ̀n, a fi àsọtẹ́lẹ̀ fún Esekiẹli tí ó sọ pé àwọn ìjọba méjèèjì náà yóò tún di orílẹ̀-èdè kan lẹ́ẹ̀kan sí i. Àsọtẹ́lẹ̀ náà ni a mú ṣẹ ní ìbẹ̀rẹ̀ ìtàn ẹranko ilẹ̀ ayé (Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà), a sì tún ń mú un ṣẹ fún ìgbà ìkẹyìn ní òpin Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà, nítorí Jesu máa ń fi ìbẹ̀rẹ̀ ohun kan ṣàpèjúwe òpin ohun náà.

Ìṣọ̀tẹ̀ Jeróbóámù ní àkókò tí a pín Ísírẹ́lì sí ìjọba méjì, dúró fún ìṣọ̀tẹ̀ kan ní ìbẹ̀rẹ̀ Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà, àti pẹ̀lú ní òpin Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà. Ìṣọ̀tẹ̀ náà ní ìbẹ̀rẹ̀ àti ní òpin Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà ní ìpapọ̀ ìjọba méjì. Ìfihàn orí kejìlá-dín-lọ́gbọ̀n, gẹ́gẹ́ bí a ti ń tọ́ka sí léraléra láti inú àwọn ìkọ̀wé Sister White nínú àwọn àpilẹ̀kọ wọ̀nyí, dúró fún ìpè méjì sí àwọn ìjọ. Àwọn orílẹ̀-èdè méjì tí a darapọ̀ ní àkókò wákàtí ìṣòro òfin Àìkú ni ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì ẹgbàá, àti agbo mìíràn ti Ọlọ́run tí ó ṣì wà ní Bábílónì.

Àwọn orílẹ̀-èdè méjì tí a darapọ̀ mọ́ra nínú ìtàn àwọn ọmọlẹ́yìn Miller ni Júdà àti Éféraímù. A darapọ̀ wọn nígbà tí àwọn ìbínú ẹnìkọ̀ọ̀kan sí àwọn ìjọba méjèèjì náà, lẹ́sẹ̀sẹ̀, dé òpin ní 1798, lẹ́yìn náà sì ní 1844. Ọ̀rọ̀ náà “síwájú sí i” nínú orí kọkàndínlógójì ìwé Ẹsẹ́kíẹ́lì, jẹ́ kí a lè dájú nípa lílò yìí. Ọ̀rọ̀ náà “síwájú sí i” túmọ̀ sí fífi ìránṣẹ́ tí ó tẹ̀ lé “síwájú sí i” lé orí ìránṣẹ́ tí ó ṣáájú ọ̀rọ̀ náà “síwájú sí i.”

> Ọ̀rọ̀ Olúwa sì tún tọ̀ mí wá, wí pé, Pẹ̀lú èyí, ìwọ ọmọ ènìyàn, mú igi kan fún ara rẹ, kí o sì kọ sórí rẹ̀ pé, Fún Júdà, àti fún àwọn ọmọ Israẹli ẹlẹgbẹ́ rẹ̀: lẹ́yìn náà mú igi mìíràn, kí o sì kọ sórí rẹ̀ pé, Fún Jósefù, igi Éfúrámù, àti fún gbogbo ilé Israẹli ẹlẹgbẹ́ rẹ̀: Kí o sì so wọ́n pọ̀ mọ́ ara wọn di igi kan; wọn yóò sì di ọ̀kan ní ọwọ́ rẹ. Hesekieli 37:15–17.

Esekieli ń fi ìlànà wòlíì ti àtúnsọ àti fífẹ̀ síi hàn nígbà tí ó sọ pé, “síwájú sí i.” Esekieli yóò mú ọ̀pá méjì, ọ̀kan fún Juda àti ọ̀kan fún Efraimu, kí ó sì mú àsọtẹ́lẹ̀ tí a fi ọ̀pá méjèèjì wọ̀nyí ṣàpẹẹrẹ, kí ó gbé e kalẹ̀ lórí àsọtẹ́lẹ̀ tí ó ṣáájú. Àpẹẹrẹ àsọtẹ́lẹ̀ tí ó ṣáájú bẹ̀rẹ̀ ní ẹsẹ̀ kìn-ín-ní, nígbà tí a gbé Esekieli lọ sí àfonífojì àwọn egungun gbígbẹ tí ó ti kú.

> Ọwọ́ Olúwa sì wà lára mi, ó sì mú mi jáde nípa Ẹ̀mí Olúwa, ó sì gbé mi kalẹ̀ ní àárín àfonífojì kan tí ó kún fún egungun. Ó sì mú kí n rìn yí wọn ká; sì wò ó, wọ́n pọ̀ gidigidi ní ojú àfonífojì; sì wò ó, wọ́n ti gbẹ rárá. Ó sì wí fún mi pé, Ọmọ ènìyàn, ṣé egungun wọ̀nyí lè yè? Mo sì dáhùn pé, Olúwa Ọlọ́run, ìwọ mọ̀. Ó tún wí fún mi pé, Ṣe àsọtẹ́lẹ̀ sí àwọn egungun wọ̀nyí, kí o sì sọ fún wọn pé, Ẹ̀yin egungun gbígbẹ, ẹ gbọ́ ọ̀rọ̀ Olúwa. Báyìí ni Olúwa Ọlọ́run wí fún àwọn egungun wọ̀nyí pé; Kíyèsi i, èmi yóò mú èémí wọ inú yín, ẹ ó sì yè. Èmi yóò sì fi iṣan lé yín lórí, èmi yóò mú ẹran bò lórí yín, èmi yóò sì fi awọ bo yín, èmi yóò sì fi èémí sínú yín, ẹ ó sì yè; ẹ ó sì mọ̀ pé èmi ni Olúwa. Nítorí náà mo ṣe àsọtẹ́lẹ̀ gẹ́gẹ́ bí a ti pàṣẹ fún mi; bí mo sì ti ń ṣe àsọtẹ́lẹ̀, ariwo kan bẹ̀rẹ̀, sì wò ó, ìrìgìrì kan wà; àwọn egungun sì péjọ pọ̀, egungun mọ́ egungun tirẹ̀. Nígbà tí mo sì wò ó, kíyèsi i, iṣan àti ẹran hù sókè lórí wọn, awọ sì bo wọn lókè: ṣùgbọ́n kò sí èémí nínú wọn. Nígbà náà ni ó wí fún mi pé, Ṣe àsọtẹ́lẹ̀ sí ẹ̀fúùfù, ṣe àsọtẹ́lẹ̀, ọmọ ènìyàn, kí o sì sọ fún ẹ̀fúùfù pé, Báyìí ni Olúwa Ọlọ́run wí; Wá láti inú ẹ̀fúùfù mẹ́rin, ìwọ èémí, kí o sì mí sí àwọn ẹni wọ̀nyí tí a pa, kí wọ́n lè yè. Nítorí náà mo ṣe àsọtẹ́lẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ó ti pàṣẹ fún mi, èémí sì wọ inú wọn, wọ́n sì yè, wọ́n sì dúró lórí ẹsẹ̀ wọn, ọmọ-ogun tí ó tóbi jùlọ. Nígbà náà ni ó wí fún mi pé, Ọmọ ènìyàn, àwọn egungun wọ̀nyí ni gbogbo ilé Israẹli: kíyèsi i, wọ́n ń wí pé, Egungun wa ti gbẹ, ìrètí wa sì ti ṣègbé: a ti ya wa kúrò ní tiwa. Nítorí náà ṣe àsọtẹ́lẹ̀, kí o sì sọ fún wọn pé, Báyìí ni Olúwa Ọlọ́run wí; Kíyèsi i, ẹ̀yin ènìyàn mi, èmi yóò ṣí ibojì yín, èmi yóò sì mú yín gòkè jáde kúrò ninu ibojì yín, èmi yóò sì mú yín wọ ilẹ̀ Israẹli. Ẹ ó sì mọ̀ pé èmi ni Olúwa, nígbà tí èmi bá ti ṣí ibojì yín, ẹ̀yin ènìyàn mi, tí mo sì ti mú yín gòkè jáde kúrò ninu ibojì yín, Èmi yóò sì fi Ẹ̀mí mi sínú yín, ẹ ó sì yè, èmi yóò sì gbé yín kalẹ̀ ní ilẹ̀ yín tìkára yín: nígbà náà ni ẹ ó mọ̀ pé èmi Olúwa ni mo ti sọ ọ́, mo sì ti ṣe é, ni Olúwa wí. Ezekieli 37:1–14.

Láti ìbẹ̀rẹ̀ pátápátá àwọn àpilẹ̀kọ wọ̀nyí, a ti fi hàn pé àfonífojì àwọn egungun òkú ń ṣojú àwọn ènìyàn Ọlọ́run ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, àti pé ìránṣẹ́ àwọn ẹ̀fúùfù mẹ́rin tí ó mú kí wọ́n dúró lórí ẹsẹ̀ wọn gẹ́gẹ́ bí ogun alágbára, ni ìhìn Ẹkún Òru Mọ́kànlá tí ń ṣe ìdánimọ̀ Islam gẹ́gẹ́ bí Ìyọnu kẹta. Sister White ṣe ìdánimọ̀ àwọn egungun náà gẹ́gẹ́ bí àwọn ènìyàn Ọlọ́run.

> “Mo fi kálámù mi sílẹ̀, mo sì gbé ọkàn mi sókè nínú àdúrà, kí Olúwa lè mí sí orí àwọn ènìyàn rẹ̀ tí wọ́n ti sẹ́yìn, tí wọ́n dàbí egungun gbígbẹ, kí wọ́n lè yè.” General Conference Bulletin, February 4, 1893.

A ti fihàn nínú àwọn àpilẹ̀kọ ṣáájú pé ìhìnrere àsọtẹ́lẹ̀ tí ó ń tọ́ka sí July 18, 2020, jẹ́ aláṣìṣe, àti pé ìkéde èké náà ṣàmì ìdé ìbànújẹ àkọ́kọ́ àti àkókò ìdádúró nínú àkàwé àwọn wúńdíá mẹ́wàá. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ìkéde àkókò jẹ́ ohun tí ó bófin mu ní àkókò àwọn Millerite, lẹ́yìn 1844, kò sí ní tún sí ìhìnrere mìíràn tí a óò fi lé orí àkókò mọ́. Nígbà tí Future for America ṣe ìkéde July 18, 2020, wọ́n yọ̀ sẹ́yìn padà sí ìtàn kan níbi tí ìkéde àkókò ti jẹ́ ohun tí a gbà, àti nípa ṣíṣe bẹ́ẹ̀ wọ́n ṣẹ̀, a sì pa wọ́n ní òpópónà ìlú ńlá náà nínú Ìfihàn orí kọkànlá. Níwọ̀n bí wọ́n ti kú sí òpópónà, wọ́n sì nílò láti jíǹde padà, gẹ́gẹ́ bí ó ti rí fún àwọn ẹlẹ́rìí méjì lẹ́yìn ọjọ́ mẹ́ta àtààbọ̀.

> “Àwọn egungun gbígbẹ náà nílò kí Ẹ̀mí Mímọ́ Ọlọ́run mí sórí wọn, kí wọ́n lè bẹ̀rẹ̀ sí í ṣiṣẹ́, bí ẹni pé nípasẹ̀ àjíǹde kúrò nínú òkú.” Bible Training School, December 1, 1903.

Nínú àwọn àpilẹ̀kọ tí ó ṣáájú a ti fi hàn pé ìránṣẹ́ afẹ́fẹ́ mẹ́rin tí ń jí ẹlẹ́rìí méjì dìde, ni ìránṣẹ́ Islam ti Ègbé kẹta, àti pé ìránṣẹ́ náà ni ìránṣẹ́ Ẹkún Àárín Òru ti àwọn ọjọ́ ìkẹyìn. Hesekieli wí pé, “síwájú sí i,” àti nípa bẹ́ẹ̀ ó fi hàn pé ní àkókò ìtàn tí ń ṣàpèjúwe ìkéde Ẹkún Àárín Òru, igi méjì, ọ̀kan tí a ṣojú rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí Efraimu àti ọ̀kan gẹ́gẹ́ bí Júdà, ni a ó darapọ̀ mọ́ra, wọn yóò sì di orílẹ̀-èdè kan. Òwe àwọn wúńdíá mẹ́wàá ni a mú ṣẹ ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, “gẹ́gẹ́ bí lẹ́tà rẹ̀ gan-an,” gẹ́gẹ́ bí a ti mú un ṣẹ nínú ìtàn àwọn ọmọ-ẹ̀yìn Miller. Ní àkókò tí Ẹkún Àárín Òru ti mú ṣẹ nínú ìtàn Miller, àti lẹ́ẹ̀kansi nínú ìmúṣẹ àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, “igi méjì” ni a darapọ̀ mọ́ra, a ó sì tún darapọ̀ mọ́ra.

Àwọn igi méjèèjì náà ṣojú àwọn ìjọba àríwá (Éfúràímù) àti gúúsù (Júdà) ti Ísírẹ́lì àtijọ́. A tún ti fi hàn pé Wíllíàmù Míllà ni a ṣe àpẹẹrẹ rẹ̀ nípa Èlíjà, àti pé ní àkókò ọdún mẹ́ta àtààbọ̀ ìyàn, Èlíjà ti lọ sọ́dọ̀ opó obìnrin ará Sáréfátì.

> Ọ̀rọ̀ Olúwa sì tọ̀ ọ́ wá, ó ní, Dìde, lọ sí Ṣarefati, tí ó jẹ́ ti Sídónì, kí o sì máa gbé níbẹ̀: wò ó, mo ti paṣẹ fún opó obìnrin kan níbẹ̀ láti tọ́ ọ bọ́. Nígbà náà ni ó dìde, ó sì lọ sí Ṣarefati. Nígbà tí ó sì dé ẹnu-ọ̀nà ìlú náà, wò ó, opó obìnrin náà wà níbẹ̀, ó ń ṣa igi jọ: ó sì pè é, ó ní, Jọ̀wọ́, mú omi díẹ̀ wá fún mi nínú ìkòkò kan, kí n lè mu. Bí ó sì ti ń lọ láti mú un wá, ó tún pè é, ó ní, Jọ̀wọ́, mú wẹ́wẹ́ búrẹ́dì díẹ̀ wá fún mi ní ọwọ́ rẹ. Ó sì ní, Bí Olúwa Ọlọ́run rẹ ti wà láàyè, mi ò ní àkàrà kankan, bí kò ṣe ìwọ̀n ìyẹ̀fun díẹ̀ nínú ìkòkò, àti òróró díẹ̀ nínú ìgò: sì wò ó, mo ń ṣa igi méjì jọ, kí n lè wọlé lọ ṣe é fún èmi àti ọmọ mi, kí a lè jẹ ẹ́, kí a sì kú. Elijah sì wi fún un pé, Má bẹ̀rù; lọ, kí o ṣe gẹ́gẹ́ bí o ti sọ: ṣùgbọ́n kọ́kọ́ fi í ṣe àkàrà kékeré kan fún mi, kí o sì mú un wá fún mi, lẹ́yìn náà kí o ṣe fún ara rẹ àti fún ọmọ rẹ. Nítorí báyìí ni Olúwa Ọlọ́run Ísírẹ́lì wí, Ìkòkò ìyẹ̀fun náà kì yóò tán, bẹ́ẹ̀ ni ìgò òróró náà kì yóò ṣòfo, títí di ọjọ́ tí Olúwa yóò rọ òjò sórí ilẹ̀ ayé. Ó sì lọ, ó sì ṣe gẹ́gẹ́ bí ọ̀rọ̀ Elijah: òun náà, àti òun, àti gbogbo ilé rẹ̀ sì jẹun fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọjọ́. 1 Àwọn Ọba 17:8–15.

“Ọjọ́ púpọ̀” tí a mẹ́nuba nínú ẹsẹ̀ náà ni ọdún mẹ́ta àtààbọ̀ tí Ahabu fi wá Èlíjà, ó sì ṣàpẹẹrẹ ọdún ẹgbẹ̀rún kan, ọgọ́rùn-ún méjì, àti ọgọ́ta ti inúnibíni ti Pápá. Ní ti “ọjọ́ púpọ̀” ti inúnibíni ti Pápá, Jésù sọ pé:

> Àti bí a kò bá kù díẹ̀ lára ọjọ́ wọ̀nyẹn, kò sí ẹran-ara kankan tí a óò gbà là: ṣùgbọ́n nítorí àwọn àyànfẹ́, a óò kù díẹ̀ lára ọjọ́ wọ̀nyẹn. Matteu 24:22.

Arábìnrin White tọ́ka sí i ní tààrà pé ọ̀rọ̀ ìkéde Jesu nípa “àwọn ọjọ́ wọ̀nyẹn” jẹ́ àkókò inúnibíni ti ẹ̀sìn póòpù.

> “Inúnibíni tí a ń ṣe sí ìjọ kò bá a lọ ní gbogbo àkókò ọdún 1260 náà. Ọlọ́run, nínú àánú Rẹ̀ sí àwọn ènìyàn Rẹ̀, dín àkókò ìdánwò iná wọn kù. Nígbà tí Ó ń sọ ìṣáájú ‘ìpọ́njú ńlá’ tí yóò dé bá ìjọ, Olùgbàlà náà wí pé: ‘Àyàfi bí a kò bá dín àwọn ọjọ́ wọ̀nyí kù, kò sí ẹran-ara kankan tí a óò gbàlà: ṣùgbọ́n nítorí àwọn àyànfẹ́, a óò dín àwọn ọjọ́ wọ̀nyí kù.’ Matteu 24:22. Nípasẹ̀ ipa Ìmúpadàbọ̀sípò, a mú inúnibíni náà dópin kí ó tó di ọdún 1798.” The Great Controversy, 266, 267.

“Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọjọ́” tí opó náà fi tọ́jú Elijah, ni wọ́n sì jẹ́ “ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọjọ́” inúnibíni ti ìjọ Pápá tí Danieli tọ́ka sí pẹ̀lú.

> Àwọn tí ó ní òye láàrín àwọn ènìyàn yóò sì kọ́ ọ̀pọ̀lọpọ̀; ṣùgbọ́n wọn yóò ṣubú nípa idà, àti nípa iná, nípa ìgbèkùn, àti nípa ìkógun, fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọjọ́. Nígbà tí wọn bá sì ṣubú, a óò ràn wọ́n lọ́wọ́ pẹ̀lú ìrànlọ́wọ́ díẹ̀; ṣùgbọ́n ọ̀pọ̀ yóò dara pọ̀ mọ́ wọn pẹ̀lú ọ̀rọ̀ ìtan. Àti pé díẹ̀ nínú àwọn tí ó ní òye yóò ṣubú, láti dán wọn wò, àti láti wẹ̀ wọ́n mọ́, àti láti sọ wọ́n di funfun, títí dé àkókò òpin: nítorí ó ṣì jẹ́ fún àkókò tí a yàn. Danieli 11:33–35.

“àkókò ìparí,” tí ó sì tún jẹ́ “àkókò tí a yàn” nínú àwọn ẹsẹ̀ náà, ni ọdún 1798, ó sì samisi òpin inúnibíni àpapọ̀, gẹ́gẹ́ bí a ti ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ tẹ́lẹ̀ nínú àkókò tí Èlíjà gbé pẹ̀lú opó obìnrin Ṣáréfátì. Nínú ìtàn náà, opó obìnrin náà, tí ń ṣojú ìjọ tí kò tíì ní ọkọ, ni a fi hàn gẹ́gẹ́ bí ìjọ nínú aginjù nínú orí kejìlá ìwé Ìfihàn. Ó ń kó igi méjì jọ, kì í ṣe igi kan tàbí igi mẹ́wàá, bí kò ṣe igi méjì. Wòlíì Ésékíẹ́lì ní láti mú igi méjì, ọ̀kan fún ìjọba àríwá Ísírẹ́lì àti ọ̀kan fún ìjọba gúúsù Ísírẹ́lì, kí ó sì so wọ́n pọ̀ láti di igi kan. Wọ́n ti tú àwọn ìjọba méjèèjì náà ká fún ọdún ẹgbẹ̀rún méjì àti ọgọ́rùn-ún márùn-ún àti ogún, ṣùgbọ́n ìlérí Ọlọ́run ni pé Òun yóò kó wọn jọ. Obìnrin náà ń kó igi méjì tí a ní láti so pọ̀ jọ, ó sì ń ṣe bẹ́ẹ̀ “títí di ọjọ́ tí Olúwa yóò fi rán òjò sórí ilẹ̀ ayé.”

Ọjọ́ tí Olúwa rán “òjò” ni ó ń fi Ẹkún Àárín Òru ti ìtàn àwọn Millerite hàn, èyí tí ó dé ìparí rẹ̀ ní October 22, 1844, nígbà tí Ojíṣẹ́ Májẹ̀mú náà dé sí tẹ́ńpìlì tí Òun ti gbé kalẹ̀ láti 1798 (ìparí ìbínú àkọ́kọ́), títí dé October 22, 1844 (ìparí ìbínú ìkẹyìn). Ní àkókò yẹn, ọ̀rọ̀ Ẹkún Àárín Òru, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣojú rẹ̀ nínú àpèjúwe Hesekieli nípa àfonífojì egungun, ni a mú ṣẹ, nígbà tí a so àwọn ọ̀pá méjì ti àwọn ìjọba àríwá àti gúúsù pọ̀ láti di orílẹ̀-èdè kan, pẹ̀lú ọba kan ṣoṣo, nítorí pé ní October 22, 1844, Kristi wá síwájú Baba, ó sì gba ìjọba kan.

> “Bíbo Kristi gẹ́gẹ́ bí Àlùfáà Àgbà wa sí Ibi Mímọ́ Jùlọ, fún ìwẹ̀nùmọ́ ilé-mímọ́, gẹ́gẹ́ bí a ti fihàn ní Danieli 8:14; bíbo Ọmọ ènìyàn sí ọ̀dọ̀ Àgbàjọ Ọjọ́, gẹ́gẹ́ bí a ti gbékalẹ̀ ní Danieli 7:13; àti bíbo Oluwa sí tẹ́ńpìlì Rẹ̀, gẹ́gẹ́ bí Malaki ti sọ tẹ́lẹ̀, wọ́n jẹ́ àpejuwe ìṣẹ̀lẹ̀ kan náà; èyí sì tún jẹ́ aṣojú nípa bíbo ọkọ ìyàwó sí ìgbéyàwó, gẹ́gẹ́ bí Kristi ti ṣàpèjúwe rẹ̀ nínú àkàwé àwọn wúńdíá mẹ́wàá, nínú Matteu 25.” The Great Controversy, 426.

Kristi gba ìjọba kan ní ọjọ́ kẹrìnlélógún, oṣù kẹwàá, ọdún 1844, gẹ́gẹ́ bí a ti fi hàn nínú Dáníẹ́lì.

> Mo rí nínú àwọn ìran òru, sì kíyèsí i, ẹnìkan tí ó dàbí Ọmọ ènìyàn ń bọ̀ pẹ̀lú àwọsánmà ọ̀run, ó sì tọ̀ wá sọ́dọ̀ Àgbàjọ Ọjọ́, wọ́n sì mú un súnmọ́ ọn níwájú rẹ̀. A sì fi àṣẹ-àkóso, àti ògo, àti ìjọba fún un, kí gbogbo ènìyàn, orílẹ̀-èdè, àti ahọ́n lè máa sìn ín: àṣẹ-àkóso rẹ̀ jẹ́ àṣẹ-àkóso ayérayé, èyí tí kì yóò kọjá lọ, àti ìjọba rẹ̀ ni èyí tí a kì yóò lè pa run. Danieli 7:13, 14.

Nígbà tí a bá so ọ̀pá méjì Hesekieli pọ̀ jọ, wọ́n ní ọba kan ṣoṣo lórí wọn.

> Dafidi ìránṣẹ́ mi yóò sì jẹ ọba lórí wọn; gbogbo wọn yóò sì ní olùṣọ́-àgùntàn kan: wọn yóò sì máa rìn nínú ìdájọ́ mi, wọn yóò sì pa àwọn ìlànà mi mọ́, wọn yóò sì ṣe wọn. Wọn yóò sì máa gbé ní ilẹ̀ tí mo ti fi fún Jakọbu ìránṣẹ́ mi, níbi tí àwọn baba yín ti gbé; wọn yóò sì máa gbé níbẹ̀, àní wọn, àti àwọn ọmọ wọn, àti àwọn ọmọ àwọn ọmọ wọn títí láé: Dafidi ìránṣẹ́ mi yóò sì jẹ ọmọ-aládé wọn títí láé. Esekiẹli 37:24, 25.

Gbogbo àwọn wòlíì fara mọ́ ara wọn, àti pé ọba Dáfídì ni Kristi tí ó wá síwájú Baba ní October 22, 1844, tí ó sì gba ìjọba kan tí a ti kó jọ láti inú àwọn ọ̀pá méjì Ísráẹ́lì (ìjọba àríwá) àti Júdà (ìjọba gúúsù). Ìtúká àwọn ìjọba méjèèjì parí láàárín ọdún mẹ́rìndínlógójì láti 1798 sí 1844, bí Kristi ṣe gbé tẹ́ńpìlì kan dìde tí a ti fi sí ahoro, tí a sì ti tẹ̀ mọ́lẹ̀. Nígbà tí Ó gbé tẹ́ńpìlì náà dìde, nígbà náà ni Ó sì fi ojijì wá sí tẹ́ńpìlì Rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí Òjíṣẹ́ Májẹ̀mú, ní ìmúṣẹ Malaki orí kẹta. Ìsíkíẹ́lì fara mọ́ òtítọ́ náà, nítorí gbogbo àwọn wòlíì fara mọ́ ara wọn.

> “Dafidi iranṣẹ́ mi yóò sì jẹ ọba lórí wọn; gbogbo wọn yóò sì ní olùṣọ́-àgùntàn kan ṣoṣo: wọn yóò sì máa rìn nínú ìdájọ́ mi, wọn yóò sì pa àwọn òfin mi mọ́, wọn yóò sì ṣe wọ́n. Wọn yóò sì máa gbé ní ilẹ̀ tí mo fi fún Jakọbu iranṣẹ́ mi, níbi tí àwọn baba yín ti gbé; wọn yóò sì máa gbé níbẹ̀, àní wọn, àti àwọn ọmọ wọn, àti àwọn ọmọ àwọn ọmọ wọn títí láé: Dafidi iranṣẹ́ mi yóò sì jẹ ọmọ-aládé wọn títí láé. Pẹ̀lúpẹ̀lú, èmi yóò bá wọn dá májẹ̀mú àlàáfíà; yóò jẹ májẹ̀mú àìnípẹ̀kun pẹ̀lú wọn: èmi yóò sì gbé wọn kalẹ̀, èmi yóò sì sọ wọ́n di púpọ̀, èmi yóò sì fi ibi mímọ́ mi sí àárín wọn títí láé. Àgọ́ mi pẹ̀lú yóò sì wà pẹ̀lú wọn: bẹ́ẹ̀ni, èmi yóò jẹ́ Ọlọ́run wọn, wọn yóò sì jẹ́ ènìyàn mi.” Esekiẹli 37:24–27.

Kristi ni ó kọ́ tẹ́ńpìlì náà.

> Kí o sì bá a sọ̀rọ̀, pé, Báyìí ni Olúwa àwọn ọmọ-ogun wí, pé, Wò ó, ọkùnrin náà tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Ẹ̀KÁ; yóò sì hù jáde kúrò ní ipò rẹ̀, yóò sì kọ tẹ́ńpìlì Olúwa: Àní, òun náà ni yóò kọ tẹ́ńpìlì Olúwa; yóò sì gbé ògo, yóò sì jókòó, yóò sì jọba lórí ìtẹ́ rẹ̀; yóò sì jẹ́ àlùfáà lórí ìtẹ́ rẹ̀: ìmọ̀ràn àlàáfíà yóò sì wà láàárín àwọn méjèèjì. Àwọn adé náà yóò sì jẹ́ ti Helemu, àti ti Tobijah, àti ti Jedaiah, àti ti Heni ọmọ Sefaniah, fún ìrántí nínú tẹ́ńpìlì Olúwa. Àwọn tí wọ́n sì wà ní ọ̀nà jíjìn yóò wá, wọ́n yóò sì kọ́ nínú tẹ́ńpìlì Olúwa, ẹ̀yin yóò sì mọ̀ pé Olúwa àwọn ọmọ-ogun ni ó rán mi sí yín. Èyí yóò sì ṣẹ, bí ẹ bá fi taratara gbọ́ ohùn Olúwa Ọlọ́run yín. Sekariah 6:12–15.

Kristi ni Ẹ̀ka náà, ó sì ṣàfihàn pé bí wọ́n bá pa tẹ́ńpìlì Rẹ̀ run, Òun yóò tún un dìde ní ọjọ́ mẹ́ta, èyí tí àwọn Júù fi dáhùn pé ọdún mẹ́rìnlélógójì ni a fi kọ tẹ́ńpìlì náà.

> Nígbà náà ni àwọn Júù dáhùn, wọ́n sì wí fún un pé, Àmì wo ni ìwọ ń fihàn wá, níwọ̀n bí ó ti jẹ́ pé ìwọ ń ṣe àwọn nǹkan wọ̀nyí? Jésù dáhùn, ó sì wí fún wọn pé, Ẹ pa tẹ́ńpìlì yìí run, àti ní ọjọ́ mẹ́ta èmi yóò tún un dìde. Nígbà náà ni àwọn Júù wí pé, Ọdún mẹ́rìndínlọ́gọ́rin ni a fi kọ tẹ́ńpìlì yìí, ìwọ yóò sì tún un dìde ní ọjọ́ mẹ́ta bí? Johanu 2:18–20.

Kristi ń sọ̀rọ̀ nípa ara Rẹ̀ nínú ẹsẹ̀ náà, ṣùgbọ́n gbogbo àwọn wòlíì ń sọ̀rọ̀ síi nípa àwọn ọjọ́ ìkẹyìn ju àwọn ọjọ́ tí wọ́n gbé ayé wọn nínú rẹ̀ lọ. Àjíǹde Kristi ní ọjọ́ kẹta, ṣàfihàn àjíǹde àwọn egungun òkú ní àkókò ìtújáde Ẹ̀mí Mímọ́ nínú Igbe Àárín Òru. Òjò tí í ṣe kókó ẹ̀rí Elijah, ni a fi hàn nígbà ìparí gíga ìfarakò rẹ̀ pẹ̀lú àwọn wòlíì Baali àti Ashtaroti. Nígbà náà ni a ti fi hàn pé Ọlọ́run Elijah ni Ọlọ́run òtítọ́, àti pé Elijah náà sì ni wòlíì òtítọ́.

Nígbà ìfarahàn ìdánwòkùn àkọ́kọ́, a fi hàn pé àwọn Pùròtẹ́sítáǹtì ti di àwọn wòlíì èké, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàpẹẹrẹ wọn nínú àwọn wòlíì Baali àti Aṣitaroti. Nígbà náà ni àkókò ìdádúró bẹ̀rẹ̀, ó sì yọrí sí ìhìn Ẹkún Ọ̀ganjọ́, èyí tí ó mú kí Kristi wá sí tẹ́ńpìlì Rẹ̀ lójijì. A ṣàpẹẹrẹ Ẹkún Ọ̀ganjọ́ náà nípasẹ̀ ìhìn Èsékíẹ́lì tí ń mú kí àwọn egungun dìde gẹ́gẹ́ bí ọmọ-ogun alágbára. Pẹ̀lú èyí, ní àkókò yẹn (ọdún mẹ́rìndínlọ́gọ́rin), a ní láti so ọ̀pá méjì náà pọ̀ sínú ọ̀kan, kí wọ́n lè di orílẹ̀-èdè kan, pẹ̀lú ọba kan.

> Ọ̀rọ̀ Olúwa sì tún tọ̀ mí wá, pé, Pẹ̀lú èyí, ìwọ ọmọ ènìyàn, mú ọ̀pá kan fún ara rẹ, kí o sì kọ sí i pé, Fún Júdà, àti fún àwọn ọmọ Israeli ẹlẹgbẹ́ rẹ̀: lẹ́yìn náà mú ọ̀pá mìíràn, kí o sì kọ sí i pé, Fún Jósefù, ọ̀pá Éfúráímù, àti fún gbogbo ilé Israeli ẹlẹgbẹ́ rẹ̀: kí o sì so wọ́n mọ́ ara wọn di ọ̀pá kan; wọn yóò sì di ọ̀kan ní ọwọ́ rẹ. Nígbà tí àwọn ọmọ ènìyàn rẹ yóò bá sọ fún ọ pé, Wàá ha kò fi hàn wá ohun tí ìwọ̀nyí túmọ̀ sí? Wí fún wọn pé, Báyìí ni Olúwa Ọlọ́run wí; Kíyèsí i, èmi yóò mú ọ̀pá Jósefù, tí ó wà ní ọwọ́ Éfúráímù, àti àwọn ẹ̀yà Israeli àwọn alábàákẹ́gbẹ́ rẹ̀, èmi yóò sì fi wọ́n kún un, àní pẹ̀lú ọ̀pá Júdà, èmi yóò sì sọ wọ́n di ọ̀pá kan, wọn yóò sì di ọ̀kan ní ọwọ́ mi. Àwọn ọ̀pá tí ìwọ yóò kọ sí yóò sì wà ní ọwọ́ rẹ níwájú ojú wọn. Kí o sì wí fún wọn pé, Báyìí ni Olúwa Ọlọ́run wí; Kíyèsí i, èmi yóò mú àwọn ọmọ Israeli láti àárín àwọn orílẹ̀-èdè keferi, níbi tí wọ́n ti lọ, èmi yóò sì kó wọn jọ láti gbogbo ọ̀nà, èmi yóò sì mú wọn wọ ilẹ̀ tiwọn: Èmi yóò sì sọ wọn di orílẹ̀-èdè kan ní ilẹ̀ náà lórí àwọn òkè Israeli; ọba kan yóò sì jẹ́ ọba fún wọn gbogbo: wọn kì yóò sì tún jẹ́ orílẹ̀-èdè méjì mọ́, bẹ́ẹ̀ ni a kì yóò sì tún pín wọn sí ìjọba méjì mọ́ rárá: Bẹ́ẹ̀ ni wọn kì yóò tún fi àwọn òrìṣà wọn bà ara wọn jẹ́ mọ́, tàbí pẹ̀lú àwọn ohun ìríra wọn, tàbí pẹ̀lú èyíkéyìí nínú àwọn ìrékọjá wọn: ṣùgbọ́n èmi yóò gbà wọ́n là kúrò ní gbogbo ibùgbé wọn, níbi tí wọ́n ti ṣẹ̀, èmi yóò sì wẹ̀ wọ́n mọ́: bẹ́ẹ̀ ni wọn yóò sì jẹ́ ènìyàn mi, èmi yóò sì jẹ́ Ọlọ́run wọn. Ezekieli 37:15–23.

Àwọn igi méjì tí opó náà ń kó jọ ní ìmúrasílẹ̀ fún òjò Elijah ní àkókò Ẹkún Àárín Òru, ni àwọn ìjọba àríwá àti gúúsù Ísírẹ́lì tí a ti fọ́n ká, tí a sì ní láti kó wọn jọ sínú orílẹ̀-èdè kan ní October 22, 1844, nígbà tí Ọjọ́ Ìràpadà àfihàn-bí-àpẹẹrẹ bẹ̀rẹ̀, nítorí ìlérí náà ni pé ní àkókò náà Ọlọ́run “yóò wẹ̀ wọn mọ́.” Ìwẹ̀mọ́ náà, tí ó dúró fún Ìdájọ́ Ìwádìí, bẹ̀rẹ̀ ní àkókò náà. Ìkójọpọ̀ àwọn igi méjì náà gbọ́dọ̀ yé wa ní ọ̀nà tí ó tọ́, nítorí Ọlọ́run máa ń fi ìbẹ̀rẹ̀ ohun kan ṣàpèjúwe òpin ohun kan nígbà gbogbo.

1844, ni ìparí àwọn ìjọba méjèèjì ti Ísírẹ́lì, nítorí pé nígbà náà ni wọ́n ti di ìjọba kan ṣoṣo, Ísírẹ́lì ti ẹ̀mí, àti láti ìgbà náà lọ wọ́n ní láti jẹ́ orílẹ̀-èdè kan ṣoṣo. Ìtàn yẹn ni a ṣàpèjúwe rẹ̀ nípasẹ̀ ìtàn ìbẹ̀rẹ̀, nígbà tí wọ́n ti di orílẹ̀-èdè méjì, èyí tí í ṣe ìtàn ìṣọ̀tẹ̀ Jeroboamu.

Ìtàn ètò ìjọsìn èké Jeroboamu gbọ́dọ̀ tún jẹ́ àfihàn ní òpin ìjọba rẹ̀. Ìṣọ̀tẹ́ Aaroni ní ìbẹ̀rẹ̀ Ísírẹ́lì àtijọ́ àti ìṣọ̀tẹ́ Jeroboamu ní ìbẹ̀rẹ̀ ìjọba àríwá, dúró fún ìṣọ̀tẹ́ ọdún 1863, àti pé 1863 ni a mọ̀ ní kedere nìkan nígbà tí òpin ìjọba Jeroboamu pẹ̀lú, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nípa ìsopọ̀ àwọn ọ̀pá méjì, bá tún wà lórí 1863. Nígbà náà ni a ó fi rí i ní kedere pé a ṣàfihàn 1863 gẹ́gẹ́ bí ìran kan tí ó gbé ère owú kalẹ̀.

A ó máa tẹ̀síwájú nínú ìkẹ́kọ̀ọ́ yìí nínú àpilẹ̀kọ tí ó kàn.

> “Ṣùgbọ́n kì í ṣe pé àfiwé yìí nìkan ti àwọn egungun gbígbẹ ni ó kan ayé, ṣùgbọ́n ó tún kan àwọn tí a ti fi ìmọ́lẹ̀ ńlá bù kún; nítorí àwọn náà dàbí àwọn egungun àìlèèmí ní àfonífojì. Wọ́n ní ìrísí ènìyàn, ètò ara; ṣùgbọ́n wọn kò ní ìyè ẹ̀mí. Ṣùgbọ́n àkàwé náà kò fi àwọn egungun gbígbẹ sílẹ̀ pé kí wọ́n kàn jọ mọ́ ara wọn nínú ìrísí ènìyàn nìkan; nítorí kò tó pé kí ìwọ̀ntúnwọ̀nsì wà nínú ẹsẹ̀ àti nínú àwòrán ara. Ẹ̀mí ìyè gbọ́dọ̀ mú àwọn ara náà yè, kí wọ́n lè dúró ní gígùn, kí wọ́n sì bẹ̀rẹ̀ sí í ṣiṣẹ́. Àwọn egungun wọ̀nyí dúró fún ilé Ísírẹ́lì, ìjọ Ọlọ́run, ìrètí ìjọ náà sì ni ipa amúnìyànjí ti Ẹ̀mí Mímọ́. Olúwa gbọ́dọ̀ mí sára àwọn egungun gbígbẹ náà, kí wọ́n lè yè.

> “Ẹ̀mí Ọlọ́run, pẹ̀lú agbára ìmísí-ayé Rẹ̀, gbọ́dọ̀ wà nínú gbogbo aṣojú ènìyàn, kí gbogbo iṣan àti àsopọ̀ ẹ̀mí lè wà nínú ìṣiṣẹ́. Láìsí Ẹ̀mí Mímọ́, láìsí èémí Ọlọ́run, ìlọ̀ra-ọkàn wà, àti pípàdánù ìyè ẹ̀mí. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn tí kò ní ìyè ẹ̀mí ni orúkọ wọn wà nínú àkọsílẹ̀ ìjọ, ṣùgbọ́n a kò kọ wọ́n sínú ìwé ìyè Ọ̀dọ́-Àgùntàn náà. Wọ́n lè darapọ̀ mọ́ ìjọ, ṣùgbọ́n wọn kò so pọ̀ mọ́ Olúwa. Wọ́n lè jẹ́ aláápọn nínú ṣíṣe ẹ̀ka kan pàtó ti àwọn ojúṣe, a sì lè kà wọ́n sí ènìyàn alààyè; ṣùgbọ́n ọ̀pọ̀lọpọ̀ wà lára àwọn tí wọ́n ní ‘orúkọ pé ìwọ ń yè, ṣùgbọ́n ìwọ ti kú.’”

> “Bí ìyípadà tòótọ́ ti ọkàn sí Ọlọ́run kò bá wà; bí èémí ìyè Ọlọ́run kò bá sọ ọkàn di alààyè sí ìyè ẹ̀mí; bí àwọn tí ń jẹ́wọ́ òtítọ́ kò bá jẹ́ ìlànà tí a bí láti ọ̀run ni ń sún wọn, a kò bí wọn láti inú irúgbìn àìbàjẹ́ tí ń yè tí ó sì dúró títí láé. Bí wọn kò bá gbẹ́kẹ̀ lé òdodo Kristi gẹ́gẹ́ bí ààbò wọn kan ṣoṣo; bí wọn kò bá fara wé ìwà Rẹ̀, tí wọn sì ń ṣiṣẹ́ nínú ẹ̀mí Rẹ̀, wọ́n wà ní ìhòòhò, wọn kò wọ aṣọ òdodo Rẹ̀. Ní ọ̀pọ̀ ìgbà ni a máa ń mú àwọn òkú kọjá bí ẹni pé wọ́n jẹ́ alààyè; nítorí àwọn tí ń ṣiṣẹ́ ohun tí wọ́n ń pè ní ìgbàlà gẹ́gẹ́ bí ìrò ara wọn, kò ní Ọlọ́run tí ń ṣiṣẹ́ nínú wọn láti fẹ́ àti láti ṣe gẹ́gẹ́ bí ìfẹ́ inú rere Rẹ̀.

> “Àwùjọ yìí ni a ṣojú rẹ dáadáa nípasẹ̀ àfonífojì àwọn egungun gbígbẹ tí Ẹsekieli rí nínú ìran.” Review and Herald, January 17, 1893.

Back to Articles