Article

# Kí ni Òtítọ́? - Nọ́mbà Kẹrin

Má jẹ́ kí Ọkàn Rẹ má bàjẹ́

Author

Jeff Pippenger

Published

September 9, 2023

Formats

PDF
Word
Song MP3

Ní ìbẹ̀rẹ̀ ìtàn àwọn Millerite ní ọdún 1798, ìran Odò Ulai nínú ìwé Dáníẹ́lì ni a tú sílẹ̀, èyí sì mú ìlọsíwájú ìmọ̀ wá tí ó dánwò, tí ó sì fi irú méjì àwọn olùjọsìn hàn gbangba. Ìran Ulai dúró fún ìfẹ̀ṣẹ̀rọ̀ inú fún àwọn ènìyàn Ọlọ́run gẹ́gẹ́ bí a ti ṣojú wọn nínú àwọn ìjọ méje ti Ìfihàn orí kejì àti kẹta. Ní òpin ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ tí ó bẹ̀rẹ̀ ní 1798, nípàdé àgọ́ Exeter láti ọjọ́ kẹrìnlá sí kẹtàdínlógún Oṣù Kẹjọ, 1844, ìròyìn Ẹkún Ọ̀ganjọ́ ni a tú sílẹ̀ nígbà tí Kìnnìún ẹ̀yà Júdà yọ ọwọ́ Rẹ̀ kúrò lórí òtítọ́ tí a fi pamọ́, èyí tí ó mú ìlọsíwájú ìmọ̀ wá tí ó dánwò, tí ó sì fi irú méjì àwọn olùjọsìn hàn gbangba.

Ní ọdún 1989, nígbà tí, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàpèjúwe rẹ̀ nínú Dáníẹ́lì orí kọkànlá, ẹsẹ̀ ogójì, àwọn orílẹ̀-èdè tí wọ́n dúró fún ìjọba Soviet àtijọ́ ni a gbá lọ pátápátá nípasẹ̀ ìjọ-pápá àti Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà, ìran Odò Hidékelì nínú ìwé Dáníẹ́lì ni a tú sílẹ̀, ó sì mú ìbísí ìmọ̀ wá tí ó dánwò tí ó sì fihàn ẹgbẹ́ méjì àwọn olùjọsìn. Ìran Hidékelì dúró fún ìhìn-iṣẹ́ ìta àwọn ọ̀tá àwọn ènìyàn Ọlọ́run gẹ́gẹ́ bí a ti ṣojú rẹ̀ nínú èdìdì méje nínú ìwé Ìfihàn. Ní òpin ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ tí ó bẹ̀rẹ̀ ní 1989, láti ìbẹ̀rẹ̀ ní ọ̀sẹ̀ mélòó kan ìkẹyìn oṣù Keje, 2023, Kìnnìún ẹ̀yà Júdà bẹ̀rẹ̀ ìlànà tútú ìhìn-iṣẹ́ Ẹkún Ọgànjọ nípasẹ̀ yíyọ ọwọ́ Rẹ̀ kúrò lórí òtítọ́ tí a fi pamọ́, èyí tí ń mú ìbísí ìmọ̀ wá, tí ń dánwò, tí yóò sì parí ní fífi ẹgbẹ́ méjì àwọn olùjọsìn hàn láàárín àwọn ènìyàn Ọlọ́run.

Nínú ẹsẹ̀ àkọ́kọ́ ti Johanu orí kẹrìnlá, Kristi gba àwọn ọmọ-ẹ̀yìn níyànjú pé kí ọkàn wọn má ṣe dàrú.

> Ẹ má ṣe jẹ́ kí ọkàn yín dàrú: ẹ gbàgbọ́ nínú Ọlọ́run, ẹ gbàgbọ́ pẹ̀lú nínú mi. Johanu 14:1.

Láàárín wákàtí díẹ̀ ni a mú Kristi, kò sì pẹ́ lẹ́yìn náà ni wọ́n kàn án mọ́ àgbélébùú, wọ́n sin ín, ó sì jíǹde. Lẹ́yìn tí Ó gòkè lọ sọ́dọ̀ Baba, Ó padà tọ àwọn ọmọ-ẹ̀yìn Rẹ̀ wá.

> Nígbà tí wọ́n sì ń sọ àwọn nǹkan wọ̀nyí, Jesu fúnra rẹ̀ dúró ní àárín wọn, ó sì wí fún wọn pé, Àlàáfíà ní kí ó máa bá yín. Ṣùgbọ́n ẹ̀rù bà wọ́n, wọ́n sì yà á sílẹ̀ gidigidi, wọ́n sì rò pé ẹ̀mí kan ni wọ́n rí. Ó sì wí fún wọn pé, Èéṣe tí ọkàn yín fi dàrú? àti èéṣe tí èrò fi ń dìde nínú ọkàn yín? Luku 24:36–38.

Ìbànújẹ àkọ́kọ́ nínú ìlà àtúnṣe máa ń ṣẹlẹ̀ nígbà tí àwọn ènìyàn Ọlọ́run bá gbàgbé òtítọ́ kan tí a ti fi hàn fún wọn tẹ́lẹ̀. Àwọn ọmọ-ẹ̀yìn náà ti gbàgbé ohun tí Jésù ti sọ fún wọn ní kéré jù ọ̀sẹ̀ kan ṣáájú kí ìbẹ̀rù àti ìbànújẹ wọn fi hàn ní àkókò ìpẹ̀yà agbelebu. Lẹ́yìn ìbànújẹ àkọ́kọ́ náà ni àkókò ìdádúró máa ń tẹ̀lé e, èyí tí àìsí Ọkọ-ìyàwó dúró fún nínú àpèjúwe àwọn wúńdíá mẹ́wàá. Jésù ti sọ fún àwọn ọmọ-ẹ̀yìn náà ní tààrà pé Òun ń lọ sọ́dọ̀ Baba Rẹ̀, ṣùgbọ́n pé Òun yóò padà wá. Ìmọ̀-tẹ́lẹ̀ tí Ó ti pèsè fún àwọn ọmọ-ẹ̀yìn náà kò dá wọ́n dúró kúrò nínú bí ìpẹ̀yà náà ṣe bò wọ́n mọ́lẹ̀. Nínú àyíká àpèjúwe àwọn wúńdíá mẹ́wàá, ìpẹ̀yà jẹ́ ibi tí a ti ń fi ìwà hàn, ṣùgbọ́n kì í ṣe ibi tí a ti ń mú un dàgbà. Jésù ti yàn àwọn ọmọ-ẹ̀yìn náà, Ó sì ti yà wọ́n sọ́tọ̀, ó sì sọ òtítọ́ náà fún wọn kí ìpẹ̀yà náà tó dé.

> Ẹ̀yin kò yàn mi, ṣùgbọ́n èmi ni mo yàn yín, mo sì yàn yín sípò, kí ẹ lè lọ, kí ẹ sì so èso jáde, kí èso yín lè dúró: kí ohunkóhun tí ẹ bá béèrè lọ́dọ̀ Baba ní orúkọ mi, kí ó lè fi í fún yín. Johanu 15:16.

Síbẹ̀, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé a ti yàn wọ́n, èyí kò dí wọ́n lọ́wọ́ láti jẹ́ kí ìṣòro náà borí wọn.

> “A máa fi ìwà hàn nípasẹ̀ ìṣòro àjálù. Nígbà tí ohùn àìsimi náà kéde ní òru àárín pé, ‘Wò ó, ọkọ ìyàwó ń bọ̀; ẹ jáde lọ pàdé rẹ̀,’ àwọn wúńdíá tí wọ́n ń sùn jí láti inú oorun wọn, a sì rí ẹni tí ó ti ṣe ìmúrasílẹ̀ fún ìṣẹ̀lẹ̀ náà. A mú ẹgbẹ́ méjèèjì láìròtẹ́lẹ̀, ṣùgbọ́n ọ̀kan ti pèsè sílẹ̀ fún àkókò ìpèníjà náà, a sì rí i pé èkejì kò ní ìmúrasílẹ̀. A máa fi ìwà hàn nípasẹ̀ ipò ayidayida. Àwọn àkókò ìpèníjà máa ń mú ìrísí tòótọ́ ti ìwà jáde. Àjálù kan tí ó yára dé tí a kò sì retí, ìpàdánù ẹni, tàbí ìṣòro àjálù kan, àìsàn tàbí ìrora kan tí a kò rò tẹ́lẹ̀, ohun kan tí ó mú ọkàn ènìyàn dojú kọ ikú lójúkojú, yóò mú òtítọ́ inú ìwà jáde. A ó fi hàn ní gbangba bóyá ìgbàgbọ́ gidi kankan wà nínú àwọn ìlérí ọ̀rọ̀ Ọlọ́run tàbí kò sí. A ó fi hàn ní gbangba bóyá oore-ọ̀fẹ́ ń gbé ọkàn náà ró, bóyá òróró wà nínú ìkòkò pẹ̀lú fìtílà.”

> “Àwọn àkókò ìdánwò ń dé bá gbogbo ènìyàn. Báwo ni àwa ṣe ń hùwà lábẹ́ ìdánwò àti ìjẹ́rìí Ọlọ́run? Ṣé àwọn fìtílà wa máa ń kú? tàbí ṣé a ṣì ń jẹ́ kí wọ́n máa jó? Ṣé a ti múra sílẹ̀ fún gbogbo ipò pàjáwìrì nípasẹ̀ ìsọ̀kan wa pẹ̀lú Ẹni tí ó kún fún oore-ọ̀fẹ́ àti òtítọ́? Àwọn wúńdíá ọlọ́gbọ́n márùn-ún kò lè pín ìwà wọn fún àwọn wúńdíá òmùgọ̀ márùn-ún. Ìwà gbọ́dọ̀ jẹ́ ohun tí àwa gẹ́gẹ́ bí ẹnìkọ̀ọ̀kan yóò dá sílẹ̀ nínú ara wa.” Review and Herald, October 17, 1895.

Ìfihàn Jésù Kristi tí a sọ̀rọ̀ rẹ̀ nínú àwọn ẹsẹ̀ àkọ́kọ́ ìwé Ìfihàn ni ìránṣẹ́ ìkìlọ̀ ìkẹyìn sí ìjọ, àti lẹ́yìn náà sí ayé. A tú ìfihàn náà sílẹ̀ díẹ̀ kí ìdánwò oore-ọ̀fẹ́ tó parí, nípasẹ̀ Kìnnìún ẹ̀yà Júdà, ẹni tí a ti fi hàn nínú Ìfihàn orí kàrùn-ún gẹ́gẹ́ bí ẹni kan ṣoṣo tí ó yẹ láti ṣí ìwé tí a fi èdìdì dì.

> Ọ̀kan nínú àwọn àgbàgbà náà sì wí fún mi pé, Má sọkún: kíyèsi i, Kìnnìún ẹ̀yà Juda, Gbòǹgbò Dafidi, ti ṣẹ́gun láti ṣí ìwé náà, àti láti tú àwọn èdìdì méje rẹ̀ sílẹ̀. Ìfihàn 5:5.

Kiniun ti ẹ̀yà Júdà náà sì ni “gbòǹgbò Dáfídì,” ó sì tún jẹ́ “ọmọ Dáfídì,” ó sì tún jẹ́ Olúwa Dáfídì. Ìsopọ̀ tí Kiniun ti ẹ̀yà Júdà ń ṣàfihàn ń jẹ́ kí a mọ̀ pé nígbà tí Kiniun ti ẹ̀yà Júdà bá fi èdìdì dì tàbí ṣí òtítọ́ kan sílẹ̀, ó máa ń ṣe bẹ́ẹ̀ nípa lílo òfin ìkọ́kọ́ àkọ́kọ́, èyí tí ń fi ìbẹ̀rẹ̀ ohun kan hàn gẹ́gẹ́ bí ohun tí ń dá òpin ohun náà mọ̀, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàfihàn rẹ̀ nínú Jésù gẹ́gẹ́ bí “gbòǹgbò Dáfídì.” Nígbà tí a bá tú òtítọ́ kan sílẹ̀ ní “àkókò” ìkẹyìn, a máa bẹ̀rẹ̀ ìlànà ìwẹ̀nùmọ́ kan, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàfihàn nínú Dáníẹ́lì méjìlá.

> “Kìnìún ẹ̀yà Júdà ni ó tú ìdìdì ìwé náà, tí ó sì fi ìfihàn ohun tí yóò ṣẹlẹ̀ ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn wọ̀nyí fún Jòhánù. Dáníẹ́lì dúró ní ipò tirẹ̀ láti jẹ́rìí rẹ̀, èyí tí a fi èdìdì dì títí di àkókò òpin, nígbà tí a ó kéde ìránṣẹ́ áńgẹ́lì àkọ́kọ́ sí ayé wa. Àwọn ọ̀ràn wọ̀nyí ṣe pàtàkì lọ́nà àìlópin ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn wọ̀nyí, ṣùgbọ́n nígbà tí ‘ọ̀pọ̀lọpọ̀ yóò di mímọ́, a ó sì sọ wọ́n di funfun, a ó sì dán wọn wò,’ ‘àwọn ẹni búburú yóò máa hùwà búburú: kò sì sí ọ̀kan nínú àwọn ẹni búburú tí yóò lóye.’” Manuscript Releases, ìdìpọ̀ 18, 14, 15.

Iṣẹ́ Jesu gẹ́gẹ́ bí Kìnnìún ẹ̀yà Júdà jẹ́ ti ìtóbi àìlópin, ṣùgbọ́n “kò sí ẹni kankan” nínú àwọn “ẹlẹ́ṣẹ̀” tí yóò lóye iṣẹ́ rẹ̀ tàbí ìhìn náà tí a tú èdìdì rẹ̀.

> Ó sì wí pé, Máa lọ ní ọ̀nà rẹ, Daniẹli: nítorí a ti pa àwọn ọ̀rọ̀ náà mọ́, a sì fi èdìdì dì í títí di àkókò òpin. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ni a ó wẹ́ mọ́, a ó sì sọ wọ́n di funfun, a ó sì dán wọn wò; ṣùgbọ́n àwọn ènìyàn búburú yóò máa hùwà búburú: kò sì sí ẹni kankan nínú àwọn ènìyàn búburú tí yóò lóye; ṣùgbọ́n àwọn ọlọ́gbọ́n yóò lóye. Daniẹli 12:9, 10.

Ìlànà ìdánwò náà ni a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ pẹ̀lú ìgbésẹ̀ mẹ́ta; “a wẹ̀ mí mọ́, a sọ di funfun, a sì dán wò.” Àwọn ìgbésẹ̀ mẹ́tẹ̀ẹ̀ta wọ̀nyí ṣàpẹẹrẹ àwọn ìgbésẹ̀ mẹ́ta ti “ìhìnrere àìnípẹ̀kun,” èyí tí nínú ìránṣẹ́ áńgẹ́lì àkọ́kọ́ ni a ṣàpẹẹrẹ gẹ́gẹ́ bí ẹ bẹ̀rù Ọlọ́run (a wẹ̀ mí mọ́), ẹ fi ògo fún un (a sọ di funfun), nítorí wákàtí ìdájọ́ Rẹ̀ ti dé (a dán án wò). Àwọn ìgbésẹ̀ mẹ́tẹ̀ẹ̀ta wọ̀nyí ni “òtítọ́,” gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nípasẹ̀ lẹ́tà àkọ́kọ́, lẹ́tà kẹtàlá, àti lẹ́tà ìkẹyìn nínú alífábẹ́ẹ̀tì Heberu; nígbà tí a bá sì mú àwọn lẹ́tà wọ̀nyí jọ ní ètò yẹn, ọ̀rọ̀ Heberu “òtítọ́” ni a dá sílẹ̀.

Àwọn ìgbésẹ̀ mẹ́ta wọ̀nyí ni “ọ̀nà” náà, nítorí ọ̀nà Ọlọ́run, gẹ́gẹ́ bí Ásáfù ti sọ nínú Sáàmù 77:13, wà nínú ibi mímọ́, níbi tí, nínú àgbàlá rẹ̀, a ti ń sọ ẹlẹ́ṣẹ̀ di mímọ́ nípa ìtàjẹ̀sílẹ̀ ẹ̀jẹ̀. Lẹ́yìn náà, a máa mú ẹ̀jẹ̀ náà wọ inú ibi mímọ́, èyí tí ó dúró fún ìwẹ̀nùmọ́, èyí tí í ṣe ìlànà fífún ènìyàn “di funfun.”

> Ọ̀kan lára àwọn àgbà sọ̀rọ̀, ó ní fún mi pé, Ta ni àwọn wọ̀nyí tí a fi aṣọ àlà funfun wọ̀? ibo ni wọ́n ti wá? Mo sì wí fún un pé, Olúwa, ìwọ mọ̀. Ó sì wí fún mi pé, Àwọn wọ̀nyí ni àwọn tí wọ́n jáde láti inú ìpọ́njú ńlá, tí wọ́n sì ti fọ aṣọ wọn, tí wọ́n sì ti sọ ọ́ di funfun nínú ẹ̀jẹ̀ Ọ̀dọ́-Àgùntàn náà. Ìfihàn 7:13, 14.

Ẹlẹ́ṣẹ̀ tí a ti dá láre, tí a sì ti sọ di mímọ́, nígbà náà ni a ti pèsè rẹ̀ sílẹ̀ láti “dán án wò” nínú ìdájọ́ tí Ibi Mímọ́ Jùlọ ṣàpẹẹrẹ. Jésù ni “ọ̀nà”, “òtítọ́” àti “ìyè”. Ọ̀nà ni ìbẹ̀rẹ̀, òtítọ́ ni àárín, ìyè sì ni òpin. Bí a bá sọ wá di mímọ́ nípasẹ̀ ìgbésẹ̀ àkọ́kọ́, a wà lórí ọ̀nà, èyí tí í ṣe ipa-ọ̀nà àwọn ẹni tí a ti dá láre.

> Ṣùgbọ́n ọ̀nà àwọn olódodo dàbí ìmọ́lẹ̀ tí ń tàn, tí ń túbọ̀ máa ràn sí i títí di ọjọ́ pípé. Òwe 4:18.

Ìgbésẹ̀ kejì ni ìfarahàn òdodo tí a ń mú ṣẹ nípasẹ̀ òtítọ́ Rẹ̀, nítorí Ọ̀rọ̀ Rẹ̀ ni òtítọ́.

> Yà wọ́n sọ́tọ̀ nípasẹ̀ òtítọ́ rẹ: ọ̀rọ̀ rẹ ni òtítọ́. Johanu 17:17.

Àwọn tí a dá láre ni ìgbésẹ̀ kìn-ín-ní ń ṣojú fún, àwọn tí a sọ di mímọ́ ni ìgbésẹ̀ kejì ń ṣojú fún. Ìgbésẹ̀ méjèèjì àkọ́kọ́ wọ̀nyí ń pèsè àwọn tí a dá láre tí a sì sọ di mímọ́ sílẹ̀ láti wọ inú ìdájọ́ kí wọ́n sì gba ìyè àìnípẹ̀kun. Jésù ni ọ̀nà, òtítọ́ àti ìyè.

> “A ń jẹ́rìí sí òdodo inú nípasẹ̀ òdodo òde. Ẹni tí ó jẹ́ olódodo ní inú kì í jẹ́ aláìníọkàn àti aláìní ìbànújẹ́ sí ẹlòmíràn, ṣùgbọ́n lójoojúmọ́ ó ń dàgbà sí àwòrán Kristi, ó ń lọ láti agbára dé agbára. Ẹni tí a ń sọ di mímọ́ nípasẹ̀ òtítọ́ yóò ní ìṣàkóso ara ẹni, yóò sì máa tọ̀ lẹ́yìn ìsẹ̀sẹ̀ Kristi títí oore-ọ̀fẹ́ yóò fi pàdánù nínú ògo. Òdodo tí a fi dá wa láre ni a kà sí wa; òdodo tí a fi ń sọ wa di mímọ́ ni a fi fún wa. Ẹ̀kọ́ àkọ́kọ́ ni ẹ̀tọ́ wa sí ọ̀run, èkejì sì ni ìmúrasílẹ̀ wa fún ọ̀run.” Review and Herald, June 4, 1895.

Nínú Jòhánù orí kẹrìnlá títí dé orí kẹtàdínlógún, a tún máa ń sọ léraléra nípa àwọn ọ̀ràn ìhùwàsí ọmọ-ẹ̀yìn nígbà tí Kristi yóò fi wọ́n sílẹ̀ láti lọ sọ́dọ̀ Baba Rẹ̀. Ó ṣe ìlérí pé Òun yóò padà wá, ó sì mọ̀, (bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ọmọ-ẹ̀yìn kò mọ̀), pé ìpọnjú tí ó súnmọ́ dé yóò mú ìbànújẹ́ jíjinlẹ̀ wá. A ti hun ìdánimọ̀ àti ìtúmọ̀ Ẹ̀mí Mímọ́ gẹ́gẹ́ bí “Olùtùnú” sínú àwọn orí mẹ́rin wọ̀nyí. A mẹ́nuba Ẹ̀mí Mímọ́ lẹ́ẹ̀mẹ́rin gẹ́gẹ́ bí “Olùtùnú” nínú ìhìnrere Jòhánù, àti lẹ́ẹ̀kan nínú Jòhánù kìíní, ṣùgbọ́n níbẹ̀ ni a túmọ̀ ọ̀rọ̀ náà sí “agbẹjọ́rò.” Kò sí ní ibòmíràn nínú Májẹ̀mú Titun.

Májẹ̀mú Láíláí ní ọ̀rọ̀ Heberu kan tí a ti túmọ̀ sí “olùtùnú” nínú Oníwàásù 4:1 àti nínú Ìkẹ́dùn 1:9 àti 16. Gbogbo àwọn ìtọ́kasí mẹ́tẹ̀ẹ̀ta náà fi hàn pé àwọn aninilára ti ni àwọn ènìyàn Ọlọ́run lára, wọn kò sì ní olùtùnú kankan láti tì wọ́n lẹ́yìn nínú ìpọ́njú àti ìrẹ̀wẹ̀sì tí wọ́n bá ara wọn nínú rẹ̀.

Ìdámọ̀ Ẹ̀mí Mímọ́ gẹ́gẹ́ bí “Olùtùnú” ni a gbé kalẹ̀ nínú àyọkà náà níbi tí Jésù ti ń wá ọ̀nà láti pèsè àwọn ọmọ-ẹ̀yìn náà sílẹ̀ fún ìrẹ̀wẹ̀sì ńlá tí ó kù díẹ̀ wákàtí kí ó dé. Nínú àkópọ̀ ọ̀rọ̀ yẹn, Ó tẹnu mọ́ ọn pé àní ní àìsí Rẹ̀, Ẹ̀mí Mímọ́ yóò wà níbẹ̀ láti pèsè ìtùnú fún wọn. Nípa dídámọ̀ Ẹ̀mí Mímọ́ nínú àkópọ̀ ọ̀rọ̀ Olùtùnú, Jésù ṣàlàyé ní pàtó àwọn àbùdá iṣẹ́ tí Olùtùnú náà yóò ṣe.

Àwọn ìtọ́kasí Jesu tí ó tún un ṣe nípa ìlọ̀kúrò Rẹ̀ àti ìpadàbọ̀ Rẹ̀ fi kókó-ọrọ̀ náà gan-an sí ipò àkọ́kọ́ gẹ́gẹ́ bí àkòrí pàtàkì jùlọ nínú ẹsẹ̀ náà.

Jòhánù 14:2–4, 18, 19, 28, 16:5–7, 10, 28, 17:11–13 ni àwọn ẹsẹ̀ tí ń sọ ní tààràtà nípa àkókò ìdádúró nínú àkàwé àwọn wúńdíá mẹ́wàá. Pẹ̀lú àwọn ẹsẹ̀ iṣáájú náà ni a tún kà ápọ̀rọ̀ yìí sí, èyí tí, nípasẹ̀ àtúnsọ, fi ìtẹnumọ́ lé àkókò ìdádúró náà, nítorí pé “Olúwa kì í tún ohun tí kò ní ìjẹ́pàtàkì ńlá sọ.”

> Ni ìgbà díẹ̀, ẹ̀yin kì yóò rí mi: àti lẹ́yìn náà, ní ìgbà díẹ̀, ẹ̀yin yóò sì tún rí mi, nítorí èmi ń lọ sọ́dọ̀ Baba. Nígbà náà ni àwọn kan nínú àwọn ọmọ-ẹ̀yìn rẹ̀ sọ láàárín ara wọn pé, Kín ni èyí tí ó ń wí fún wa pé, Ní ìgbà díẹ̀, ẹ̀yin kì yóò rí mi: àti lẹ́yìn náà, ní ìgbà díẹ̀, ẹ̀yin yóò sì rí mi: àti pé, Nítorí èmi ń lọ sọ́dọ̀ Baba? Nítorí náà wọ́n wí pé, Kín ni èyí tí ó ń pè ní, Ní ìgbà díẹ̀? A kò lè mọ ohun tí ó ń sọ. Nígbà náà Jesu mọ̀ pé wọ́n fẹ́ béèrè lọ́wọ́ rẹ̀, ó sì wí fún wọn pé, Ṣé ẹ̀yin ń bi ara yín léèrè nítorí èyí tí mo sọ pé, Ní ìgbà díẹ̀, ẹ̀yin kì yóò rí mi: àti lẹ́yìn náà, ní ìgbà díẹ̀, ẹ̀yin yóò sì rí mi? Lóòótọ́, lóòótọ́, mo wí fún yín pé, ẹ̀yin yóò sọkún, ẹ ó sì ṣọ̀fọ̀, ṣùgbọ́n ayé yóò yọ̀: ẹ̀yin yóò ní ìbànújẹ́, ṣùgbọ́n ìbànújẹ́ yín yóò di ayọ̀. Nígbà tí obìnrin bá ń rọbí, ó ní ìbànújẹ́, nítorí pé wákàtí rẹ̀ dé: ṣùgbọ́n bí ó bá ti bí ọmọ tán, kì í ṣe irora náà mọ́ nínú rẹ̀ mọ́, nítorí ayọ̀ pé a bí ènìyàn kan sí ayé. Nítorí náà, ẹ̀yin pẹ̀lú ní ìbànújẹ́ nísinsìnyí: ṣùgbọ́n èmi yóò tún rí yín, ọkàn yín yóò sì yọ̀, ayọ̀ yín kò sì sí ẹni tí yóò gbà á kúrò lọ́dọ̀ yín. John 16:16–22.

Ó kéré tán, ẹsẹ̀ mọ́kànlélógún ní orí kẹrìnlá títí dé orí kẹtàdínlógún ni ń fi àkókò náà hàn, nínú èyí tí àwọn ọmọ-ẹ̀yìn yóò nílò láti dúró de ìpadàbọ̀ Kristi. Àkókò náà yóò bẹ̀rẹ̀ ní ikú Kristi, yóò sì bá a lọ títí di ìpadàbọ̀ Rẹ̀ láti ọ̀dọ̀ Baba Rẹ̀. Àkókò tí wọ́n ní láti dúró de ìpadàbọ̀ Rẹ̀ jẹ́ ààmì àpẹẹrẹ àkókò ìdádúró nínú òwe àwọn wúńdíá mẹ́wàá. Gẹ́gẹ́ bí ó ti rí nínú àkọsílẹ̀ Luku nípa àwọn ọmọ-ẹ̀yìn Emauṣi, ìrẹ̀wẹ̀sì ti àgbélébùú ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí àpẹẹrẹ asọtẹ́lẹ̀ fún ìbẹ̀rẹ̀ àkókò ìdádúró tí ó tẹ̀ lé ìrẹ̀wẹ̀sì àkọ́kọ́.

Nínú àkọsílẹ̀ àkọ́kọ́ ti ìwé àkọ́kọ́ nínú Bíbélì, a rí ìtàn ẹ̀dá, a sì mọ àwọn ènìyàn mẹ́ta ti àwùjọ ọ̀run. Nínú àkọsílẹ̀ àkọ́kọ́ ti ìwé ìkẹyìn nínú Bíbélì, a rí àwọn ènìyàn mẹ́ta ti àwùjọ ọ̀run. Nínú àwọn orí mẹ́rin tí a ń gbé yẹ̀ wò, a rí àwọn ènìyàn mẹ́ta ti àwùjọ ọ̀run. Mímọ òtítọ́ yìí jẹ́ kí a lè fi àwọn orí mẹ́rin ti Johanu bò lórí ìlà àsọtẹ́lẹ̀ ti Genesisi orí kìíní ẹsẹ̀ kìíní títí dé orí kejì ẹsẹ̀ kẹta àti lórí Ifihàn orí kìíní ẹsẹ̀ kìíní sí ẹsẹ̀ kọkànlá.

Nínú ẹsẹ náà, Jésù sọ fún Tómásì pé bí ènìyàn bá ti rí Jésù, ó ti rí Baba. Ẹsẹ náà tún fi hàn pé Kristi ni Ẹni náà tí ó fi ìwàláàyè rẹ̀ tù àwọn ọmọ-ẹ̀yìn nínú, ṣùgbọ́n pé nígbà tí Yóò kúrò, Yóò rán “òmíràn” “Olùtùnú” sí wọn. Ẹ̀mí Mímọ́ ni Olùtùnú náà, ṣùgbọ́n Kristi pẹ̀lú jẹ́ Olùtùnú.

> Bí ẹ̀yin bá ti mọ̀ mí, ẹ̀yin ì bá ti mọ Baba mi pẹ̀lú: láti ìsinsin yìí lọ ẹ̀yin ń mọ̀ ọ́n, ẹ sì ti rí i. Fílípì wí fún un pé, Olúwa, fi Baba hàn wá, yóò sì tó fún wa. Jésù wí fún un pé, Ṣé mo ti wà pẹ̀lú yín pẹ́ tó bẹ́ẹ̀, síbẹ̀ ìwọ kò tíì mọ̀ mí, Fílípì? Ẹni tí ó bá ti rí mi ti rí Baba; èéṣe tí ìwọ fi ń wí pé, Fi Baba hàn wá? Johanu 14:7–9.

Tọ́másì ń ṣojú fún àwọn tí ó wà nínú Ẹ̀sìn Adventist tí wọ́n kọ̀ láti rí ẹ̀rí nípa ìbáṣepọ̀ Mẹ́talọ́kan ọ̀run, láìka òtítọ́ sí pé ó ṣeé ṣe kí wọ́n ti ka àwọn ẹ̀rí tí ń gbé òtítọ́ náà ró léraléra.

> Èmi yóò sì bẹ Baba, òun yóò sì fún yín ní Olùtùnú mìíràn, kí ó lè máa bá yín gbé títí láé; àní Ẹ̀mí òtítọ́; ẹni tí ayé kò lè gbà, nítorí pé ayé kò rí i, bẹ́ẹ̀ ni kò sì mọ̀ ọ́: ṣùgbọ́n ẹ̀yin mọ̀ ọ́; nítorí ó ń bá yín gbé, yóò sì wà nínú yín. Èmi kì yóò fi yín sílẹ̀ láìní olùtùnú: èmi yóò tọ̀ yín wá. Síbẹ̀ díẹ̀, ayé kì yóò sì rí mi mọ́; ṣùgbọ́n ẹ̀yin rí mi: nítorí pé mo wà láàyè, ẹ̀yin náà yóò wà láàyè. Johanu 14:16–19.

Tí a bá ti rí Jesu, a ti rí Baba. Jesu ni “Olùtùnú,” Ẹ̀mí Mímọ́ sì jẹ́ “Olùtùnú mìíràn.” Tí a bá ti rí Jesu, a ti rí Baba, a sì ti rí Olùtùnú. Nínú ìgbà márùn-ún tí a ti lo ọ̀rọ̀ náà, olùtùnú, nínú Bíbélì, àpọ́sítélì Jòhánù ni ó lò wọ́n gbogbo. Nínú ìtọ́kasí karùn-ún, a túmọ̀ ọ̀rọ̀ náà sí “alábàágbéjọ́rò.”

> Àwọn ọmọ kékeré mi, àwọn nǹkan wọ̀nyí ni mo kọ sí yín, kí ẹ má bàa ṣẹ̀. Ṣùgbọ́n bí ẹnikẹ́ni bá ṣẹ̀, a ní Alágbàwí kan lọ́dọ̀ Baba, Jesu Kristi olódodo. 1 John 2:1.

Bí ẹnikẹ́ni bá ṣẹ̀ṣẹ̀, a ní Olùtùnú kan, Jésù Kristi olódodo. Alágbàwí ni ẹni tí ń bẹ̀bẹ̀ ní orúkọ ẹlẹ́ṣẹ̀. Pọ́ọ̀lù fi iṣẹ́ Jésù hàn gẹ́gẹ́ bí ti Alágbàwí wa.

> Ta ni ẹni tí yóò dá ni lẹ́bi? Kristi ni ẹni tí ó kú, bẹ́ẹ̀ ni kì í ṣe ìyẹn nìkan, ṣùgbọ́n tí a tún jí dìde, ẹni tí ó sì wà ní ọwọ́ ọ̀tún Ọlọ́run, ẹni tí ó sì ń bẹ̀bẹ̀ fún wa pẹ̀lú. Róòmù 8:34.

Jésù ni Alágbàwí ẹlẹ́ṣẹ̀, èyí sì ní í ṣe pé Òun ni Olùtùnú. Nínú orí kan náà, Pọ́ọ̀lù ti ṣáájú fi hàn pé Ẹ̀mí Mímọ́ pẹ̀lú ń bẹ̀bẹ̀ fún wa.

> Bakanna náà Ẹ̀mí ń ràn àìlera wa lọ́wọ́ pẹ̀lú: nítorí a kò mọ ohun tí a yẹ kí a máa gbàdúrà fún gẹ́gẹ́ bí ó ti yẹ: ṣùgbọ́n Ẹ̀mí fúnra rẹ̀ ń bẹ̀bẹ̀ fún wa pẹ̀lú ìkérora tí a kò lè fi ẹnu sọ. Àti ẹni tí ń yẹ ọkàn wò mọ ohun tí èrò Ẹ̀mí jẹ́, nítorí ó ń bẹ̀bẹ̀ fún àwọn ẹni mímọ́ gẹ́gẹ́ bí ìfẹ́ Ọlọ́run. Romans 8:26, 27.

A dá Jesu àti Ẹ̀mí Mímọ́ ni a mọ̀ sí Olùtùnú; nítorí náà, àwọn méjèèjì jẹ́ Alágbàwí tí ń bẹ̀bẹ̀ fún wa. Gbogbo ènìyàn mẹ́ta inú mẹ́talọ́kan ọ̀run ni a ṣojú fún nínú ẹsẹ̀ Jòhánù tí a ń ronú lé lórí, àti nígbà tí a bá so ó pọ̀ mọ́ ẹ̀rí àkọ́kọ́ inú ìwé àkọ́kọ́ ti Bíbélì àti ẹ̀rí àkọ́kọ́ inú ìwé ìkẹyìn ti Bíbélì, ìmọ́lẹ̀ nípa ìbáṣepọ̀ àti iṣẹ́ àwọn ènìyàn mẹ́tẹ̀ẹ̀ta inú ìwà-Ọlọ́run á túbọ̀ lágbára.

> “A kò lè fi àwọn nǹkan ayé ṣàlàyé Baba. Baba ni gbogbo ìkúnrẹ́rẹ́ Ìwà-Ọlọ́run nínú ara, ó sì jẹ́ aláìrí fún ojú ẹni kíkú. Ọmọ ni gbogbo ìkúnrẹ́rẹ́ Ìwà-Ọlọ́run tí a fihàn. Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run sọ nípa Rẹ̀ pé, ‘àwòrán gangan ti Ẹni Rẹ̀ ni.’ ‘Nítorí Ọlọ́run fẹ́ ayé tó bẹ́ẹ̀ gẹ́ẹ́ tí Ó fi Ọmọ bíbíkanṣoṣo Rẹ̀ fúnni, kí ẹnikẹ́ni tí ó bá gbàgbọ́ nínú Rẹ̀ má bà á ṣègbé, ṣùgbọ́n kí ó ní ìyè àìnípẹ̀kun.’ Níhìn-ín ni a ti fihàn ìwà-ẹni-nìkan Baba.”

> “Olùtùnú náà tí Kristi ṣe ìlérí láti rán wá lẹ́yìn tí Ó gòkè lọ sí ọ̀run, ni Ẹ̀mí náà nínú gbogbo ẹ̀kúnrẹ́rẹ́ ti Ìwà-Ọlọ́run, tí ń fi agbára oore-ọ̀fẹ́ Ọlọ́run hàn gbangba fún gbogbo àwọn tí ó gbà á tí wọ́n sì gbàgbọ́ nínú Kristi gẹ́gẹ́ bí Olùgbàlà tiwọn fúnra wọn. Ẹni alààyè mẹ́ta wà nínú mẹ́talọ́kan ọ̀run. Ní orúkọ agbára mẹ́ta wọ̀nyí,—Baba, Ọmọ, àti Ẹ̀mí Mímọ́, ni a ń ṣe ìrìbọmi fún àwọn tí wọ́n gba Kristi nípa ìgbàgbọ́ alààyè, àwọn agbára wọ̀nyí yóò sì bá àwọn ọmọ abẹ́lé ọ̀run tí ó ṣe ìgbọràn ṣiṣẹ́ pọ̀ nínú ìsapá wọn láti gbé ìyè tuntun nínú Kristi.”

> “Kí ni ẹlẹ́ṣẹ̀ yóò ṣe?—Kí ó gbàgbọ́ nínú Kristi. Ó jẹ́ ohun-ìní Kristi, ẹni tí a rà pẹ̀lú ẹ̀jẹ̀ Ọmọ Ọlọ́run. Nípasẹ̀ ìdánwò àti ìpọnjú Olùgbàlà rà ènìyàn padà kúrò nínú ẹrú ẹ̀ṣẹ̀. Nígbà náà, kí ni ó yẹ kí a ṣe kí a lè gbà wá là kúrò nínú ẹ̀ṣẹ̀?—Ẹ gbàgbọ́ nínú Olúwa Jésù Kristi gẹ́gẹ́ bí Olùgbàlà tí ń dárí ẹ̀ṣẹ̀ jì. Ẹni tí ó bá jẹ́wọ́ ẹ̀ṣẹ̀ rẹ̀, tí ó sì rẹ ara rẹ̀ sílẹ̀ nínú ọkàn rẹ̀, yóò gba ìdáríjì. Jésù ni Olùgbàlà tí ń dárí ẹ̀ṣẹ̀ jì, gẹ́gẹ́ bí ó ti jẹ́ pẹ̀lú Ọmọ bíbí kan ṣoṣo ti Ọlọ́run aláìlópin. Ẹlẹ́ṣẹ̀ tí a ti dárí jì ni a tún bá Ọlọ́run làjà nípasẹ̀ Jésù Kristi Olùdáǹdè wa kúrò nínú ẹ̀ṣẹ̀. Nípa pípa ara rẹ̀ mọ́ lójú ọ̀nà ìwà mímọ́, ó di ọmọ abẹ́ oore-ọ̀fẹ́ Ọlọ́run. A sì mú ìgbàlà kíkún, ayọ̀, àti àlàáfíà wá fún un, pẹ̀lú ọgbọ́n òtítọ́ tí ó ti ọ̀dọ̀ Ọlọ́run wá.”

> “Igbàgbọ́ nínú ẹ̀jẹ̀ ètùtù Jésù Kristi ni ìdánilójú ìdáríjì. Kristi lè wẹ gbogbo ẹ̀ṣẹ̀ kúrò pátápátá. Ìgbẹ́kẹ̀lé pípé lórí agbára náà lójoojúmọ́ yóò fún aṣojú ènìyàn ní ọgbọ́n mímúra gidigidi láti mọ ohun tí yóò pa ọkàn mọ́ ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn wọ̀nyí kúrò nínú ìsọdọ́mọ ẹ̀ṣẹ̀. Nípa ìgbàgbọ́ àti àdúrà, nípasẹ̀ ìmọ̀ Kristi, ó yẹ kí ó ṣiṣẹ́ ìgbàlà tirẹ̀ jáde.”

> “Ẹ̀mí Mímọ́ mọ̀ wá, ó sì ń tọ́ wa sọ́nà sínú gbogbo òtítọ́. Ọlọ́run ti fi Ọmọ Rẹ̀ bíkan ṣoṣo fúnni, kí ẹnikẹ́ni tí ó bá gbàgbọ́ nínú Rẹ̀ má bàjẹ́, ṣùgbọ́n kí ó ní ìyè àìnípẹ̀kun. Kírísítì ni Olùgbàlà ẹlẹ́ṣẹ̀. Ikú Kírísítì ti rà ẹlẹ́ṣẹ̀ padà. Èyí ni ìrètí wa kan ṣoṣo. Bí a bá fi ara wa sílẹ̀ pátápátá, tí a sì ń ṣe àwọn ìwà rere Kírísítì, a ó gba ẹ̀bùn ìyè àìnípẹ̀kun.”

> “‘Ẹni tí ó bá gbàgbọ́ nínú Ọmọ, ó ní Baba pẹ̀lú.’ Ẹni tí ó ní ìgbàgbọ́ tí ń bá a lọ nínú Baba àti Ọmọ, ó ní Ẹ̀mí pẹ̀lú. Ẹ̀mí Mímọ́ ni olùtùnú rẹ̀, kò sì yà kúrò nínú òtítọ́ rárá.” Bible Training School, March 1, 1906.

Yàtọ̀ sí ìmọ́lẹ̀ àfikún nípa iṣẹ́ àti ìbáṣepọ̀ mẹ́talọ́kan ọ̀run, ìdánimọ̀ mẹ́talọ́kan ọ̀run nínú ẹsẹ̀ náà ń pèsè ẹ̀rí pé àwọn orí mẹ́rin wọ̀nyí ní láti bá ìròyìn náà mu, èyí tí a ń tú sílẹ̀ nísinsin yìí láti ọ̀dọ̀ Kìnnìún ẹ̀yà Júdà.

Ẹ̀rí inú ìtàn àwọn ọmọ-ẹ̀yìn Emmau ṣe aṣojú ẹ̀rí mẹ́ta tí ń fi hàn pé ìdààmú-ọkàn àti àkókò ìdádúró tí ó tẹ̀lé àgbélébùú náà, ń ṣe aṣojú ìdààmú-ọkàn àti àkókò ìdádúró tí ń tẹ̀lé ìdààmú-ọkàn àkọ́kọ́. Ẹ̀rí mìíràn wà tí ń gbé e ró pé ìtàn tí a ṣàpẹẹrẹ nínú orí mẹ́rin Johanu, ń ṣe aṣojú àwọn ipò tí ó yí ìdààmú-ọkàn àkọ́kọ́ ká.

Ẹsẹ̀ ìkẹyìn nínú ìtàn ìṣẹ̀dá, èyí tí ó jẹ́ òtítọ́ àkọ́kọ́ tí a mẹ́nu kàn nínú Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run, parí pẹ̀lú ọ̀rọ̀ mẹ́ta, àti pé ọ̀kọ̀ọ̀kan àwọn ọ̀rọ̀ wọ̀nyí bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ọ̀kan nínú àwọn lẹ́tà mẹ́ta tí ń dá ọ̀rọ̀ òtítọ́ sílẹ̀, wọ́n sì ṣe bẹ́ẹ̀ ní ìtòlẹ́sẹẹsẹ̀ tó tọ́. Ìtàn ìṣẹ̀dá nínú Genesisi bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àwọn ọ̀rọ̀ pé, “Ní ìbẹ̀rẹ̀” ó sì parí pẹ̀lú ọ̀rọ̀ mẹ́ta pé, “Ọlọ́run dá, ó sì ṣe é.”

Lẹ́tà àkọ́kọ́ àwọn ọ̀rọ̀ mẹ́ta wọ̀nyẹn, nígbà tí a bá ṣọ̀kan wọn pọ̀, ń dá ọ̀rọ̀ òtítọ́ sílẹ̀. Ìtàn ìṣẹ̀dá bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú “ìbẹ̀rẹ̀,” ó sì parí pẹ̀lú ọ̀rọ̀ tí a fi àpẹẹrẹ hàn nípasẹ̀ àwọn lẹ́tà tí ó ṣojú fún Alfa àti Omega. Bákan náà pẹ̀lú, nínú ìpínrọ̀ àkọ́kọ́ ti ìwé ìkẹyìn nínú Bíbélì, a dá Jesu mọ̀ ní ìgbà méjì gẹ́gẹ́ bí Alfa àti Omega, ìbẹ̀rẹ̀ àti òpin, ẹni àkọ́kọ́ àti ẹni ìkẹyìn. Àwọn lẹ́tà mẹ́ta wọ̀nyẹn tí ń ṣojú fún Alfa àti Omega tún pèsè ẹ̀rí mìíràn pé a gbọ́dọ̀ so ìpínrọ̀ náà nínú Johanu pọ̀ mọ́ ìlà àsọtẹ́lẹ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀ Gẹ́nẹ́sísì àti ìlà àsọtẹ́lẹ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀ Ìfihàn. A mọ ẹ̀rí náà nínú àpèjúwe iṣẹ́ Olùtùnú. Iṣẹ́ Olùtùnú ni iṣẹ́ ìgbésẹ̀ mẹ́ta tí àwọn lẹ́tà Hébérù mẹ́ta kan náà ń ṣojú fún. Àmì ìdánimọ̀ Alfa àti Omega jẹ́ kí a lè fi àwọn orí mẹ́rin wọ̀nyí sínú àyíká ọ̀rọ̀ ìránṣẹ́ Ìfihàn Jesu Kristi tí a ṣí sílẹ̀ díẹ̀ kí àkókò ìdánwò tó parí.

Àwọn àrá méje náà ṣojú àwọn àmì-ọ̀nà pàtó mẹ́rin (àwọn àkókò kan pàtó) àti àwọn àkókò pàtó mẹ́ta tí ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àmì-ọ̀nà ìsàlẹ̀ angẹli kan tí yóò mú kí ilẹ̀ ayé tàn mọ́lẹ̀ pẹ̀lú ògo Rẹ̀. Àmì-ọ̀nà náà jẹ́ àkókò kan pàtó. Àmì-ọ̀nà kejì (àkókò kan pàtó) ni ìdálẹ́kọ̀ọ́ àkọ́kọ́, èyí tí ó mú àkókò ìdádúró wọlé. Àkókò ìdádúró náà ń darí sí àmì-ọ̀nà kẹta (àkókò kan pàtó) níbi tí a ti ṣí òtítọ́ kan sílẹ̀, èyí sì ń mú ìṣísẹ̀ kan jáde. Ìṣísẹ̀ náà parí ní àmì-ọ̀nà kẹrin (àkókò kan pàtó) tí a ṣàfihàn gẹ́gẹ́ bí ìdájọ́. Àwọn àmì-ọ̀nà mẹ́rin wọ̀nyí àti àwọn àkókò mẹ́ta náà, ọ̀kọ̀ọ̀kan wọn, ṣojú àrá kan, tí gbogbo wọn sì jẹ́ àrá méje. Wọ́n tún ṣojú ìṣọ̀kan mẹ́rin-pẹ̀lú-mẹ́ta.

Nínú àwọn àpilẹ̀kọ ṣáájú, a ti fi hàn pé ìmọ̀ àwọn aṣáájú-ọ̀nà nípa àwọn ìjọ méje, àwọn èdìdì méje, àti àwọn ìpè méje, jẹ́wọ́ “àkójọpọ̀ mẹ́rin-mẹ́ta.” Àwọn ìjọ mẹ́rin àkọ́kọ́, èdìdì mẹ́rin àkọ́kọ́, àti ìpè mẹ́rin àkọ́kọ́ yàtọ̀ sí àwọn ìjọ mẹ́ta ìkẹyìn, èdìdì mẹ́ta ìkẹyìn, àti ìpè mẹ́ta ìkẹyìn. Àwọn àrá méje ń ṣojú àwọn àmì-ọ̀nà mẹ́rin, ṣùgbọ́n nínú àwọn àmì-ọ̀nà mẹ́rin wọ̀nyẹn ni àkókò mẹ́ta wà. Àkójọpọ̀ àtọ̀runwá “mẹ́rin àti mẹ́ta” tí a ti fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀ nínú ìwé Ìfihàn lórí ẹlẹ́rìí mẹ́ta (àwọn ìjọ, àwọn èdìdì, àti àwọn ìpè), àti àwọn ẹlẹ́rìí wọ̀nyẹn ń jẹ́rìí sí ìmúlòye àkójọpọ̀ “mẹ́rin àti mẹ́ta” ti àwọn àrá méje inú ìwé Ìfihàn.

Síbẹ̀, nínú ìlà ìtàn tí àrá méje náà ṣàpẹẹrẹ, ìlà mìíràn tí ó farasin tí ó sì yàtọ̀ ti àsọtẹ́lẹ̀ wà níbẹ̀ pẹ̀lú, èyí tí ó ní àwọn àmì ọ̀nà mẹ́ta tí ó yàtọ̀ sí ààmì tí a ṣàpẹẹrẹ gẹ́gẹ́ bí àrá méje. Nítorí náà, nígbà tí a bá ronú lórí ìbáṣepọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ ti àrá méje pẹ̀lú ìtàn ìkọ̀kọ̀ tí a ń tú sílẹ̀ nísinsin yìí, a rí i pé àrá méje náà ń gbé àwọn àmì ọ̀nà mẹ́rin kalẹ̀ (àwọn àkókò) àti pé ìtàn ìkọ̀kọ̀ náà ń gbé àwọn àmì ọ̀nà mẹ́ta kalẹ̀ (àwọn àkókò.) Gẹ́gẹ́ bí àwọn ìjọ, èdìdì, ipè, àti àrá, ìtàn ìkọ̀kọ̀ náà ń ṣàpẹẹrẹ àwọn àmì ọ̀nà mẹ́ta tí ó so mọ́ àwọn àmì ọ̀nà mẹ́rin ti àrá méje náà. Ìtàn ìkọ̀kọ̀ náà pẹ̀lú ní àkójọpọ̀ mẹ́ta-mẹ́rin.

Nínú ìtàn àṣírí tí a fi sínú àárín ààrá méje, àwọn àmì ọ̀nà mẹ́ta ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ wà tí ọkọọkan wọn jẹ́ “àkókò kan pàtó,” àti pé àkọ́kọ́ àti ìkẹyìn nínú àwọn àmì ọ̀nà mẹ́ta wọ̀nyẹn ń ṣàpẹẹrẹ ìdánilójú tí a fàyà jẹ. “Ìgbà àkókò” ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ kan wà láàárín àmì ọ̀nà àkọ́kọ́ àti èkejì, àti “ìgbà àkókò” ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ mìíràn wà láàárín àmì ọ̀nà èkejì àti ẹ̀kẹta, àwọn àkókò pàtó náà. Ọ̀rọ̀ náà, “ìdánilójú tí a fàyà jẹ,” ti dàgbà láti inú èrò ìpàdé tí a ṣòfo, ó sì gbé pẹ̀lú ìtumọ̀ rẹ̀ ìtẹnumọ́ àkókò kan pàtó. Òru àárín-gángan náà pẹ̀lú jẹ́ àkókò pàtó kan. A fi ìtàn àṣírí náà hàn nípasẹ̀ àkókò pàtó mẹ́ta tí ìgbà àkókò méjì yà sọ́tọ̀; àkókò ìdádúró àti ìṣísẹ̀ oṣù keje.

Àmì àkọ́kọ́ inú ìtàn tí a fi pamọ́ ń tọ́ka sí ìdààmú, àti àmì ìkẹyìn pẹ̀lú ń tọ́ka sí ìdààmú. Nítorí náà, láti inú ìdààmú àkọ́kọ́ títí dé inú ìdààmú ìkẹyìn ni ìlà àsọtẹ́lẹ̀ kan tí a fi pamọ́ wà, èyí tí ó ní àwọn ìgbésẹ̀ mẹ́ta kan náà gẹ́gẹ́ bí gbogbo àwọn ìlà ìsọdọtun ṣe ní. Ó tún ní àmì ìdánimọ̀ Alpha àti Omega, nítorí àwọn lẹ́tà mẹ́ta tí ń dá “òtítọ́” sílẹ̀ bá àwọn àmì mẹ́ta mu, àwọn àmì náà sì bẹ̀rẹ̀, wọ́n sì parí pẹ̀lú ìdààmú. Ìtàn tí a fi pamọ́ náà láàárín àwọn àrá méje ni òtítọ́ tí Kìnnìún ẹ̀yà Júdà ń tú ìdì rẹ̀ sílẹ̀ nísinsin yìí.

A ti mú ìpínrọ̀ inú Johanu tí à ń ronú lé yìí wá síwájú nínú orí tó ṣáájú pẹ̀lú Oúnjẹ Alẹ́ Ikẹyìn, ní fífi ìtẹnumọ́ sí i pé a gbọ́dọ̀ jẹ ìhìnṣẹ́ àwọn orí mẹ́rin wọ̀nyí. Àwọn orí mẹ́rin wọ̀nyí sì parí pẹ̀lú ìrìnàjò lọ sí Getsemání. Ìtàn náà ń ṣẹlẹ̀ ní àárín ìṣípò láti inú jíjẹ náà títí digbà tí ìpọnjú agbelebu bẹ̀rẹ̀. Ní ti àsọtẹ́lẹ̀, àyè tí a ti gbé àwọn orí mẹ́rin wọ̀nyí kalẹ̀ ń ṣàlàyé ìhìnṣẹ́ ìkẹyìn tí a gbọ́dọ̀ jẹ kí ìdájọ́ tó bẹ̀rẹ̀. Ìhìnṣẹ́ tí ó ń mú kí ìdájọ́ dé sí ìpipade rèé ni ìhìnṣẹ́ tí a tú èdìdì rẹ̀ nínú ìwé Ìfihàn, díẹ̀ ṣáájú kí ìdájọ́ tó parí.

Àwọn ọmọ-ẹ̀yìn àti Jésù wà ní àkókò náà nínú ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ níbi tí a ti ń jẹ́ kí wọ́n mọ̀ nípa àkókò ìdádúró náà. Nínú ìtàn àwọn Millerite, Olúwa yọ ọwọ́ Rẹ̀ kúrò kí ìmòye ìhìnrere Ẹkún Àárín Òru lè hàn, ṣùgbọ́n ìmòye tí ó mú kí ìhìnrere Samuel Snow jáde tún jẹ́ kí àwọn Millerite mọ̀ pé wọ́n wà nínú àkókò ìdádúró àwọn wúńdíá mẹ́wàá. Àwọn ọmọ-ẹ̀yìn ṣẹ̀ṣẹ̀ jẹ Oúnjẹ Alẹ́ Ikẹyìn, àti bí wọ́n ṣe ń túmọ̀ ìhìnrere náà nínú ọkàn wọn, Kristi ṣàlàyé àkókò ìdádúró náà nínú orí mẹ́rin Jòhánù.

Ìmọ̀ Samuel Snow lè jẹ́ àkọsílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àtẹ̀jáde ọ̀pọ̀lọpọ̀ àpilẹ̀kọ, tí wọ́n mú ìtúmọ̀ ìkẹyìn náà dàgbà, èyí tí a fi hàn gẹ́gẹ́ bí ìhìnrere Igbe Àárín Òru. Bí ìhìnrere rẹ̀ ṣe ń dàgbà, bẹ́ẹ̀ ni ó tún ń gbé e kalẹ̀ ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ àpéjọ àgọ́. Àtẹ̀sẹ̀ àwọn àpilẹ̀kọ tí ó ṣáájú àwọn àpéjọ àgọ́ náà nígbẹ̀yìn-gbẹ́yìn mú un dé àpéjọ àgọ́ Exeter, tí ó pé ọjọ́ mẹ́fà. Ní ti àsọtẹ́lẹ̀, ìhìnrere Igbe Àárín Òru ni a ń mú dàgbà ní kẹ̀kẹ́ bí àkókò ṣe ń lọ. Àwọn orí mẹ́rin inú Johanu wáyé nínú ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ níbi tí a ti ń mú ìhìnrere náà dàgbà.

Nínú àwọn orí mẹ́rin Johanu, a rí iṣẹ́ Ẹ̀mí Mímọ́ tí a ṣàlàyé gẹ́gẹ́ bí ìgbésẹ̀ mẹ́ta; ìdálẹ́bi ẹ̀ṣẹ̀, òdodo, àti ìdájọ́. Àwọn ìgbésẹ̀ mẹ́ta wọ̀nyí pẹ̀lú ni àwọn àmì ọ̀nà mẹ́ta ti ìtàn àṣírí tí a fi sínú àwọn àrá méje.

> Síbẹ̀, èmi sọ òtítọ́ fún yín; ó ṣe èrè fún yín kí n lọ: nítorí bí èmi kò bá lọ, Olùtùnú kì yóò tọ̀ yín wá; ṣùgbọ́n bí mo bá lọ, èmi yóò rán án sí yín. Nígbà tí ó bá sì dé, yóò fi ẹ̀sùn kan ayé ní ti ẹ̀ṣẹ̀, àti ní ti òdodo, àti ní ti ìdájọ́: ní ti ẹ̀ṣẹ̀, nítorí wọn kò gbà mí gbọ́; ní ti òdodo, nítorí mo ń lọ sọ́dọ̀ Baba mi, ẹ̀yin kò sì ní rí mi mọ́; ní ti ìdájọ́, nítorí a ti dá ọmọ-aládé ayé yìí lẹ́jọ́. Mo ṣì ní ọ̀pọ̀ nǹkan láti sọ fún yín, ṣùgbọ́n ẹ kò lè rú wọn nísinsin yìí. Ṣùgbọ́n nígbà tí òun, Ẹ̀mí òtítọ́, bá dé, yóò tọ́ yín sọ́nà sínú gbogbo òtítọ́: nítorí kì yóò sọ láti ọ̀dọ̀ ara rẹ̀; ṣùgbọ́n ohunkóhun tí yóò gbọ́, èyí ni yóò sọ: yóò sì fi ohun tí ń bọ̀ hàn yín. Òun yóò yin mi lógo: nítorí yóò gba nínú tèmi, yóò sì fi hàn yín. Johanu 16:7–14.

Nínú ìtàn àwọn Millerite, Jésù kò padà wá láti parí àkókò ìdádúró nígbà Ẹkún Òru Àárín. Ó yọ ọwọ́ Rẹ̀ kúrò, Ó sì ta tàbí rán Ẹ̀mí Mímọ́ jáde. Ẹ̀mí Mímọ́, tí a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí Olùtùnú, wá láti tú ìdààmú ìrẹ̀wẹ̀sì náà kúrò. Ó wá láti pèsè ìtùnú fún àwọn tí a ti yàn, ṣùgbọ́n tí ìrẹ̀wẹ̀sì àsọtẹ́lẹ̀ tí kò ṣẹ mú wọn dàrú.

A ti ti tọ́ka sí i tẹ́lẹ̀ pé àpọ́sítélì Jòhánù, Éṣékíẹ́lì àti Jẹ́rémáyà ni a ṣàpèjúwe bí wọ́n ṣe ń jẹ ìwé kékeré náà tí ó dùn bí oyin ní ẹnu. Ìyàtọ̀ kan wà láàrín àwọn wòlíì mẹ́tẹ̀ẹ̀ta wọ̀nyí tí a ṣe pẹ̀lú ète, èyí tí a sábà máa ń foju kọ.

A lo Ìsíkíẹ́lì gẹ́gẹ́ bí àpẹẹrẹ àwọn tí wọ́n jẹ ìwé kékeré náà, tí a sì fi ìránṣẹ́ kan fún láti gbé lọ sí ìjọ Ọlọ́run tí ó ti yípadà kúrò ní òtítọ́. Ìsíkíẹ́lì ṣàfihàn pé ìwé tí a jẹ náà ni ń dá iṣẹ́ tí a ó ṣe lẹ́yìn náà mọ̀. Ó dúró fún ìránṣẹ́ tí a fi fún àwọn ènìyàn Ọlọ́run tí a ti yàn tẹ́lẹ̀. Ìránṣẹ́ rẹ̀ ni ohun tí ń di àwọn ènìyàn tí a ti yàn tẹ́lẹ̀ náà pọ̀ sí ìdìpọ̀ tí a pèsè fún iná. Nínú orí mẹ́rin Jòhánù, Jésù ṣe ìdánimọ̀ ète iṣẹ́ Ìsíkíẹ́lì.

> Ẹ rántí ọ̀rọ̀ tí mo sọ fún yín pé, Ìránṣẹ́ kì í tó olúwa rẹ̀. Bí wọ́n bá ti ṣe inúnibíni sí mi, wọ́n yóò tún ṣe inúnibíni sí yín; bí wọ́n bá ti pa ọ̀rọ̀ mi mọ́, wọ́n yóò pa tiyín náà mọ́. Ṣùgbọ́n gbogbo nǹkan wọ̀nyí ni wọ́n yóò ṣe sí yín nítorí orúkọ mi, nítorí wọn kò mọ Ẹni tí ó rán mi. Bí èmi kò bá ti wá sọ̀rọ̀ fún wọn, wọn kò bá ní ẹ̀ṣẹ̀; ṣùgbọ́n nísinsin yìí wọn kò ní àwáwí fún ẹ̀ṣẹ̀ wọn. Ẹni tí ó bá kórìíra mi, ó kórìíra Baba mi pẹ̀lú. Bí èmi kò bá ti ṣe iṣẹ́ láàárín wọn tí ẹlòmíràn kò ṣe rí, wọn kò bá ní ẹ̀ṣẹ̀; ṣùgbọ́n nísinsin yìí wọn ti rí i, wọn sì kórìíra èmi àti Baba mi pẹ̀lú. Ṣùgbọ́n èyí ṣẹlẹ̀ kí ọ̀rọ̀ tí a kọ sínú òfin wọn lè ṣẹ, pé, Wọ́n kórìíra mi láìnídìí. Ṣùgbọ́n nígbà tí Olùtùnú bá dé, ẹni tí èmi yóò rán sí yín láti ọ̀dọ̀ Baba, àní Ẹ̀mí òtítọ́, tí ń jáde láti ọ̀dọ̀ Baba, òun ni yóò jẹ́rìí nípa mi. Johanu 15:20–26.

Iṣẹ́ Ìsíkíẹ́lì, tí ó bẹ̀rẹ̀ nígbà tí ó jẹ ìwé náà, dúró fún ìfihàn ìránṣẹ́ kan tí a ó kọ̀, ṣùgbọ́n ìkọ̀sílẹ̀ náà ni ẹ̀rí pé wọ́n kórìíra Ọlọ́run, àti pé wọ́n ti fi àkókò ìdánwò wọn kún ife wọn pátápátá.

> Ó sì wí fún mi pé, Ọmọ ènìyàn, èmi ń rán ọ sí àwọn ọmọ Ísírẹ́lì, sí orílẹ̀-èdè ọlọ̀tẹ̀ kan tí ó ti ṣọ̀tẹ̀ sí mi; àwọn náà àti àwọn baba wọn ti ṣẹ̀ sí mi títí di ọjọ́ yìí gan-an. Nítorí wọ́n jẹ́ ọmọ aláìnítìjú àti aláìlẹ́kàn. Èmi ń rán ọ sí ọdọ wọn; ìwọ yóò sì sọ fún wọn pé, Báyìí ni Olúwa Ọlọ́run wí. Àwọn náà, yálà wọ́n yóò gbọ́, tàbí yálà wọ́n yóò kọ̀ láti gbọ́, (nítorí ilé ọlọ̀tẹ̀ ni wọ́n,) síbẹ̀ wọn yóò mọ̀ pé wòlíì kan ti wà láàárín wọn. Ezekieli 2:3–5.

Iṣẹ́ Ìsíkíẹ́lì jẹ́ gẹ́gẹ́ bí ẹlẹ́rìí lòdì sí àwọn ènìyàn májẹ̀mú àtijọ́, gẹ́gẹ́ bí Kristi pẹ̀lú àwọn Júù aláríyànjiyàn; bákan náà, ìhìnrere Ìsíkíẹ́lì ni ìkìlọ̀ ìkẹyìn tí ó di àwọn ènìyàn májẹ̀mú àtijọ́ pọ̀ gẹ́gẹ́ bí èpò búburú sínú ìdìpọ̀ kan, tí a yàn sípò fún iná ìparun.

> “Lẹ́yìn náà mo rí angẹli kẹta. Angẹli tí ń bá mi lọ sọ pé, ‘Ìṣẹ́ rẹ̀ ní í jẹ́ ohun ìbẹ̀rù. Iṣẹ́ àyànfúnni ni iṣẹ́-ìránṣẹ́ rẹ̀. Òun ni angẹli tí yóò ya alikama kúrò lára èpò, tí yóò sì fi èdìdì dì í, tàbí dé e mọ́, fún àká ọ̀run. Àwọn nǹkan wọ̀nyí yẹ kí wọ́n gba gbogbo ọkàn, gbogbo àfiyèsí.’” Early Writings, 118.

Iṣẹ́ tí a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ pẹ̀lú jíjẹ ìwé kékeré náà bẹ̀rẹ̀ nígbà tí áńgẹ́lì alágbára náà sọ̀kalẹ̀ pẹ̀lú ìwé kékeré kan lọ́wọ́ rẹ̀. Nínú ìtàn áńgẹ́lì kìíní ó ṣẹlẹ̀ ní August 11, 1840, àti nínú ìtàn áńgẹ́lì kẹta ó ṣẹlẹ̀ ní September 11, 2001. Àwọn ọjọ́ méjèèjì wọ̀nyí dúró fún ìmúṣẹ àwọn àsọtẹ́lẹ̀ tí wọ́n ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú bóyá Íslámù ti ègbé kejì tàbí Íslámù ti ègbé kẹta lẹ́sẹẹsẹ. Ìdí nìyẹn tí Isaiah nínú orí kẹtàlélógún, nígbà tí ó ń ṣàpèjúwe ìṣòro náà ní àfonífojì ìran fún àwọn ará Filadelfia àti àwọn ará Laodicea, fi sọ pé àwọn ará Laodicea, tí wọ́n jẹ́ àwọn ènìyàn àyànfẹ́ ti Protestantism ní 1840 àti Adventism tí wọ́n jẹ́ àwọn ènìyàn àyànfẹ́ ní 2001, ni “a fi àwọn tafàtafà dè.” Àwọn tafàtafà nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì ni Íslámù, àti nígbà tí ìran Íslámù náà ṣẹ ní 1840 àti ní 2001, àwọn ènìyàn àyànfẹ́ àtijọ́ kọ àsọtẹ́lẹ̀ Íslámù náà sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àwọn tí Ezekiel ṣàpẹẹrẹ ṣe gbé e kalẹ̀. Nígbà náà àti níbẹ̀ ni a sì dè wọ́n bí èpò. Iṣẹ́ Ezekiel ni láti yọ “àṣọ àbo” tí ó bo “ẹ̀ṣẹ̀ wọn” kúrò, èyí tí Jesu ṣàpẹẹrẹ gẹ́gẹ́ bí ìkórìíra sí Ọlọ́run.

> Ẹrù àfonífojì ìran. Kí ni ń ṣe ọ báyìí, tí ìwọ fi gòkè lọ pátápátá sórí òrùlé ilé? Ìwọ tí ó kún fún rúkèrúdò, ìlú oníròyìn, ìlú ayọ̀: àwọn ọkùnrin rẹ tí a pa, a kò fi idà pa wọ́n, bẹ́ẹ̀ ni wọn kò kú ní ogun. Gbogbo àwọn alákòóso rẹ ti sá pọ̀, àwọn tafàtafà sì ti dì wọ́n; gbogbo àwọn tí a rí nínú rẹ ni a dì pọ̀, àwọn tí wọ́n ti sá láti ọ̀nà jíjìn. Isaiah 22:1–3.

> Ọlọ́run sì wà pẹ̀lú ọmọkùnrin náà [Iṣimaeli]; ó sì dàgbà, ó sì gbé aginjù, ó sì di tafàtafà. Jẹ́nẹ́sísì 21:20.

> Níbi tí kò sí ìran, àwọn ènìyàn ń ṣègbé: ṣùgbọ́n ẹni tí ó pa òfin mọ́, aláyọ̀ ni í ṣe. Òwe 29:18.

Jeremiah duro fún àwọn tí wọ́n jẹ ìwé náà nígbà tí áńgẹ́lì alágbára náà sọ̀kalẹ̀, ẹni tí yóò fi ògo rẹ̀ tàn imọ́lẹ̀ sí ayé, ṣùgbọ́n tí wọ́n ní ìrírí ìdánilójú-kúrò nítorí àsọtẹ́lẹ̀ tí ó kùnà ti ọdún 1843. Ní ti àsọtẹ́lẹ̀, Jeremiah ronú bóyá Ọlọ́run ti purọ́. Ìtọ́kasí náà so Jeremiah pọ̀ mọ́ Habakkuk méjì.

> Èmi yóò dúró lórí ibi ìṣọ́ mi, èmi yóò sì gbé ara mi kalẹ̀ lórí ilé-iṣọ́, èmi yóò sì máa wò láti rí ohun tí yóò sọ fún mi, àti ohun tí èmi yóò dáhùn nígbà tí a bá bá mi wí. Olúwa sì dá mi lóhùn, ó ní, Kọ ìran náà sílẹ̀, kí o sì mú un yé kedere lórí àwọn wàláà, kí ẹni tí ó bá ka á lè sáré. Nítorí ìran náà ṣì ń bẹ fún àkókò tí a yàn; ṣùgbọ́n ní ìgbẹ̀yìn yóò sọ̀rọ̀, kì yóò sì purọ́: bí ó tilẹ̀ pẹ́, dúró dè é; nítorí pé dájúdájú yóò dé, kì yóò pẹ́. Kíyèsi i, ọkàn ẹni tí a gbé sókè kò dúró ṣinṣin nínú rẹ̀: ṣùgbọ́n olódodo yóò yè nípa ìgbàgbọ́ rẹ̀. Hábákúkù 2:1–4.

A lò Jòhánù láti ṣàpẹẹrẹ àwọn tí wọ́n nírìírí adùn náà àti ìdánwò kíkòrò náà, tí ń ṣojú gbogbo ìtàn láti August 11, 1840 títí di October 22, 1844.

> Mo sì lọ sọ́dọ̀ áńgẹ́lì náà, mo sì wí fún un pé, Fún mi ní ìwé kékeré náà. Ó sì wí fún mi pé, Gbà á, kí o sì jẹ ẹ tán; yóò mú inú rẹ korò, ṣùgbọ́n nínú ẹnu rẹ yóò dùn bí oyin. Mo sì gba ìwé kékeré náà lọ́wọ́ áńgẹ́lì náà, mo sì jẹ ẹ tán; ó sì dùn nínú ẹnu mi bí oyin: bí mo sì ti jẹ ẹ tán, inú mi korò. Ìfihàn 10:9, 10.

Esekieli dúró fún iṣẹ́ ìfihàn ìránṣẹ́ ìsọtẹ́lẹ̀ tí ń di àwọn ènìyàn àyànfẹ́ àtijọ́ sílẹ̀, èyí tí a bẹ̀rẹ̀ nígbà tí áńgẹ́lì náà sọ̀kalẹ̀ wá ní August 11, 1840 àti September 11, 2001.

> Ṣùgbọ́n ìwọ, ọmọ ènìyàn, gbọ́ ohun tí mo ń sọ fún ọ; má ṣe jẹ́ ọlọ̀tẹ̀ bí ilé ọlọ̀tẹ̀ náà: yà ẹnu rẹ sílẹ̀, kí o sì jẹ ohun tí mo fi fún ọ. Nígbà tí mo sì wò ó, kíyèsi i, a rán ọwọ́ kan sí ọ̀dọ̀ mi; sì wò ó, ìwé yíyí kan wà nínú rẹ̀; ó sì tẹ́ ẹ kalẹ̀ níwájú mi; a sì kọ ọ́ ní inú àti ní òde: a sì kọ ẹkún, ọ̀fọ̀, àti ègbé sínú rẹ̀. Pẹ̀lú èyí, ó wí fún mi pé, Ọmọ ènìyàn, jẹ ohun tí o bá rí; jẹ ìwé yíyí yìí, kí o sì lọ sọ̀rọ̀ fún ilé Israẹli. Nígbà náà ni mo yà ẹnu mi sílẹ̀, ó sì mú kí n jẹ ìwé yíyí náà. Ó sì wí fún mi pé, Ọmọ ènìyàn, jẹ́ kí inú rẹ jẹ ẹ́, kí o sì fi ìwé yíyí yìí tí mo fi fún ọ kún ifun rẹ. Nígbà náà ni mo jẹ ẹ́; ó sì dùn ní ẹnu mi bí oyin nítorí adùn rẹ̀. Ẹzekieli 2:8–3:3.

Jeremiah dúró fún ìtàn láti ọjọ́ kọkànlá, oṣù Kẹjọ, ọdún 1840 títí di ṣáájú Ẹkún Àárín Òru.

> A rí ọ̀rọ̀ rẹ, mo sì jẹ wọ́n; ọ̀rọ̀ rẹ sì di ayọ̀ àti ìdùnnú ọkàn mi fún mi: nítorí a fi orúkọ rẹ pè mí, Olúwa Ọlọ́run àwọn ọmọ-ogun. Èmi kò jókòó nínú ìpéjọ àwọn ẹlẹ́yà, bẹ́ẹ̀ ni mi ò yọ̀; èmi jókòó nìkan nítorí ọwọ́ rẹ: nítorí ìwọ ti fi ìbínú kún mi. Èéṣe tí ìrora mi fi jẹ́ àìdákẹ́, tí ọgbẹ́ mi sì jẹ́ aláìwòsàn, tí kò jẹ́ kí a wò ó sàn? Ṣé ìwọ yóò ha di bí ẹni èké pátápátá fún mi, àti bí omi tí í yẹ̀? Nítorí náà báyìí ni Olúwa wí, Bí ìwọ bá padà, nígbà náà ni èmi yóò mú ọ padà wá, ìwọ yóò sì dúró níwájú mi: bí ìwọ bá yọ ohun iyebíye kúrò nínú èyí tí ó jẹ́ asán, ìwọ yóò dà bí ẹnu mi: kí wọ́n padà tọ̀ ọ́ wá; ṣùgbọ́n ìwọ má ṣe padà tọ̀ wọ́n lọ. Èmi yóò sì sọ ọ́ di ògiri idẹ tí a fi odi yíká fún àwọn ènìyàn yìí: wọn yóò sì jagun sí ọ, ṣùgbọ́n wọn kì yóò borí rẹ: nítorí èmi wà pẹ̀lú rẹ láti gbà ọ́ là, àti láti tú ọ́ sílẹ̀, ni Olúwa wí. Èmi yóò sì gbà ọ́ kúrò ní ọwọ́ àwọn ẹni búburú, èmi yóò sì rà ọ padà kúrò ní ọwọ́ àwọn ẹni ẹlẹ́rùjẹ̀jẹ̀. Jeremiah 15:16–21.

Jeremiah dúró gẹ́gẹ́ bí aṣojú ìtàn àti ìfẹ̀ṣẹ̀ránṣẹ́ wa ní ìsinsìnyí. Ìfẹ̀ṣẹ̀ránṣẹ́ ìsinsìnyí ni ìfẹ̀ṣẹ̀ránṣẹ́ Ẹkún Ọ̀ganjọ́, èyí tí a ń túbọ̀ mú dàgbà ní ìlọsíwájú ní àkókò tí àwọn ènìyàn Ọlọ́run tí Jeremiah ṣojú fún ti “kún” fún “ìbínú,” ní ríronú pé “ìrora” wọn yóò jẹ́ “àìlópin,” àti pé “ọgbẹ́” wọn kò lè ṣe ìwòsàn, ọgbẹ́ kan tí a kì yóò wò lára rẹ̀ láé. Wọ́n ti ya ara wọn kúrò nínú “ìpéjọ àwọn ẹlẹ́gàn.” Wọ́n kò sì tún “yọ̀” mọ́ gẹ́gẹ́ bí wọ́n ti ṣe nígbà tí wọ́n kọ́kọ́ jẹ ìwé náà, tí ó sì ti jẹ́ “ayọ̀” “ọkàn” wọn.

Ṣùgbọ́n ìmọ̀ràn wà fún àwọn tí ó wà nínú ipò náà. “Bí ìwọ bá padà,” àti pẹ̀lú “bí ìwọ bá yọ ohun iyebíye jáde kúrò nínú ohun àìníye,” nígbà náà ni Ọlọ́run yóò padà sọ́dọ̀ wọn. Nínú èdè Hébérù, “èmi yóò mú ọ padà wá” nínú ẹsẹ̀ náà túmọ̀ sí pé, Ọlọ́run yóò padà sọ́dọ̀ wọn, bí wọ́n bá padà sọ́dọ̀ Rẹ̀.

> Nítorí náà, ẹ tẹ ara yín sílẹ̀ fún Ọlọ́run. Ẹ dojú kọ èṣù, yóò sì sá kúrò lọ́dọ̀ yín. Ẹ sún mọ́ Ọlọ́run, yóò sì sún mọ́ yín. Ẹ wẹ ọwọ́ yín mọ́, ẹ̀yin ẹlẹ́ṣẹ̀; kí ẹ sì sọ ọkàn yín di mímọ́, ẹ̀yin oníyemejì. Ẹ jẹ́ kí ìpọ́njú bà yín, kí ẹ ṣọ̀fọ̀, kí ẹ sì sọkún: kí ẹrín yín di ọ̀fọ̀, àti ayọ̀ yín di ìrora ọkàn. Ẹ rẹ ara yín sílẹ̀ níwájú Olúwa, yóò sì gbé yín ga. James 4:7–10.

Bí wọ́n bá súnmọ́ Ọlọ́run, Òun yóò súnmọ́ wọn. Bí wọ́n bá ṣe nǹkan wọ̀nyí, nígbà náà ni wọ́n yóò “dúró níwájú” Olúwa, wọ́n sì yóò jẹ́ “ẹnu” Ọlọ́run. Síwájú sí i, ó kọ́ Jeremáyà (àwa) pé Òun yóò fi àwọn ènìyàn Rẹ̀ ṣe “ògiri idẹ tí a fi odi yí ká” sí àwọn “ẹlẹ́ṣẹ̀-burúkú,” lẹ́yìn náà àwọn “ẹni ẹ̀rù” yóò sì mú ogun wá sí àwọn tí Jeremáyà dúró fún. Àwọn “ẹlẹ́ṣẹ̀-burúkú” ni àfihàn Dáníẹ́lì fún àwọn wúńdíá aṣiwèrè ti Mátíù. Àwọn “ẹni ẹ̀rù” ń ṣojú ìṣọ̀kan onípele-mẹ́ta ti Bábílónì òde-òní ní àkókò ìpọnjú òfin Ọjọ́ Àìkú.

Ẹ̀rí àwọn wòlíì mẹ́tẹ̀ẹ̀ta náà ń sọ nípa ìtàn kan náà, ṣùgbọ́n wọ́n ń dojú kọ apá mẹ́ta ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ nínú ìtàn kan náà. Jeremiah dúró fún àwọn tí wọ́n ṣẹ̀ṣẹ̀ nírìírí ìdààmú àkọ́kọ́, ṣùgbọ́n tí wọn kò tíì dé àmì ọ̀nà Ẹkún Àárín Òru. Ibẹ̀ ni a ti wà láti ọjọ́ kẹtàdínlógún, oṣù Keje, ọdún 2020. Ìbéèrè náà ni bóyá a ó padà. Bí a bá padà, a ó “sọ̀rọ̀” fún Olúwa ní àkókò gan-an tí Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà “ń sọ̀rọ̀” bí ejò ńlá.

Ìtàn tí Jeremiah ń fi hàn yìí ni ìtàn wa ní àkókò yìí, ó sì ni ìtàn tí a ṣojú fún nípasẹ̀ àwọn àmì-ọ̀nà mẹ́ta tí a fi pamọ́ sínú àwọn àrá méje. Ó tún jẹ́ ìtàn náà nínú èyí tí a fi ìtàn ìpènéjà náà sínú John ní ti wòlíì, nítorí pé ìtẹnumọ́ àwọn orí mẹ́rin nínú John ni iṣẹ́ Ẹ̀mí Mímọ́ nínú ìtùnú Jeremiah, ẹni tí ń bi ara rẹ̀ léèrè bóyá ó ti gba irọ́ gbọ́, àti bóyá ìhìn-iṣẹ́ tí ó dùn tó bẹ́ẹ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀ jẹ́ omi tí ó kùnà ní tòótọ́.

Nítorí náà, Jeremiah dúró fún ìtàn láti September 11, 2001 lọ síwájú títí dé July 18, 2020, nígbà tí àkókò ìdádúró bẹ̀rẹ̀, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàfihàn rẹ̀ lẹ́yìn náà pẹ̀lú ọjọ́ àpẹẹrẹ mẹ́ta àtààbọ̀. Nígbà tí mo bá sọ pé “àpẹẹrẹ,” èmi kò tọ́ka sí àsọtẹ́lẹ̀ àkókò kan. Ohun tí mo ń sọ ni pé July 18, 2020 ni àkókò tí a pa ẹlẹ́rìí méjì náà, ìyẹn Bibeli àti Ẹ̀mí Àsọtẹ́lẹ̀, tí a sì fi òkú wọn sílẹ̀ ní òpópónà fún ọjọ́ mẹ́ta àtààbọ̀ nínú Ìfihàn orí kọkànlá.

> Èmi yóò sì fi agbára fún àwọn ẹlẹ́rìí mi méjèèjì, wọn yóò sì sọtẹ́lẹ̀ ní ọjọ́ ẹgbẹ̀rún kan, igba méjì, àti ọgọ́ta, ní aṣọ ọ̀fọ̀. Àwọn wọ̀nyí ni igi ólífì méjèèjì náà, àti ọ̀pá fìtílà méjèèjì tí ń dúró níwájú Ọlọ́run ayé. Bí ẹnikẹ́ni bá sì fẹ́ pa wọ́n lára, iná ń jáde láti ẹnu wọn, ó sì jó àwọn ọ̀tá wọn run; bí ẹnikẹ́ni bá sì fẹ́ pa wọ́n lára, ní ọ̀nà yìí ni ó gbọdọ̀ kú. Àwọn wọ̀nyí ní agbára láti ti ọ̀run pa, kí òjò má bàa rọ̀ ní ọjọ́ ìsọtẹ́lẹ̀ wọn; wọn sì ní agbára lórí omi láti yi í padà sí ẹ̀jẹ̀, àti láti fi gbogbo ìyọnu lu ayé, nígbà gbogbo tí wọ́n bá fẹ́. Nígbà tí wọn bá sì parí ẹ̀rí wọn, ẹranko náà tí ń gòkè wá láti inú ọ̀gbun àìnísàlẹ̀ yóò bá wọn jagun, yóò sì ṣẹ́gun wọn, yóò sì pa wọ́n. Òkú wọn yóò sì dubulẹ̀ ní òpópónà ìlú ńlá náà, èyí tí a ń pè ní ti ẹ̀mí ní Sódómù àti Ejibiti, níbi tí a ti kàn Olúwa wa mọ́ àgbélébùú pẹ̀lú. Àwọn ènìyàn sì láti inú àwọn ènìyàn, àti ẹ̀yà, àti ahọ́n, àti orílẹ̀-èdè, yóò máa wo òkú wọn fún ọjọ́ mẹ́ta àti àbọ̀, wọn kì yóò sì jẹ́ kí a sin òkú wọn. Àwọn tí ń gbé ayé yóò sì yọ̀ lórí wọn, wọn yóò sì máa yọ ayọ̀, wọn yóò sì máa fi ẹ̀bùn ránṣẹ́ sí ara wọn; nítorí àwọn wòlíì méjèèjì wọ̀nyí ń da àwọn tí ń gbé ayé lóró. Ìfihàn 11:3–10.

Ẹ̀rí tí ipò Jeremiah fi hàn wà lẹ́yìn ìdààmú náà, ṣùgbọ́n ṣáájú Ẹkún Òru Àárín. Jeremiah ní láti padà kí ó tó lè jẹ́ ohùn ìhìnrere Ẹkún Òru Àárín. Èyí ni ipò wa lónìí. Ó sì jẹ́ àyíká ìtàn àwọn orí mẹ́rin nínú John tí à ń gbé yẹ̀ wò, ó sì tún jẹ́ ìtàn tí a ṣojú rẹ̀ nínú ìtàn ìkọ̀kọ̀ tí ó wà láàárín àwọn àrá méje.

Bí a bá ronú nípa ìmọ́lẹ̀ tí ó ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú “Olùtùnú” nínú ẹ̀rí Johanu tó gùn ní orí mẹ́rin, a ó rí ẹ̀rí púpọ̀ tí ó tó láti jẹ́ kí a mọ̀ pé ìtàn náà ń sọ̀rọ̀ nípa July 18, 2020, ìdààmú àti àkókò ìdádúró, ìhìnrere Ẹkún Àárín Òru tí a ti ṣí sílẹ̀, àti ìdájọ́ tí ń bọ̀ ti òfin Sunday. Àwọn orí náà ń kọ lórí ètò àsọtẹ́lẹ̀ ti ìtàn ìkọ̀kọ̀.

Bí a bá máa jẹ́ bí ẹnu Ọlọ́run nínú ìpọnjú tí ń bọ̀ ní kíákíá, iṣẹ́ wa nísinsin yìí ni láti “yọ ohun iyebíye kúrò nínú ohun ẹlẹ́gbin,” tàbí gẹ́gẹ́ bí Jémísì ṣe fi iṣẹ́ kan náà hàn, a gbọ́dọ̀ “wẹ ọwọ́ yín mọ́, ẹ̀yin ẹlẹ́ṣẹ̀; kí ẹ sì sọ ọkàn yín di mímọ́, ẹ̀yin oníròyìn méjì. Ẹ jẹ́ kí ìyà jẹ yín lórí, kí ẹ ṣọ̀fọ̀, kí ẹ sì sọkún: kí ẹ̀rín yín di ọ̀fọ̀, àti ayọ̀ yín di ìbànújẹ́. Ẹ rẹ ara yín sílẹ̀ níwájú Olúwa, òun yóò sì gbé yín ga” gẹ́gẹ́ bí àsíá ní ọjọ́ iwájú tí ó sún mọ́ tòsí gan-an.

> Yóò sì gbé àsíá kalẹ̀ fún àwọn orílẹ̀-èdè, yóò sì kó àwọn ẹni àtìkò Ísírẹ́lì jọ, yóò sì kó àwọn tí a fọ́n ká ní Júdà jọ láti igun mẹ́rin ayé. Isaiah 11:12.

A ó mú ìṣàgbéyẹ̀wò wa nípa àwọn orí mẹ́rin wọ̀nyí dé ìparí nínú àpilẹ̀kọ tí ń bọ̀.

Back to Articles