Article

# Ìwé Dáníẹ́lì — Ọgọ́rùn-ún kan àti mẹ́tàlélógójì

Àmì Ẹ̀mí ti Àwọn Ìjọba Àríwá àti Gúúsù: Ìrìnàjò Káàkiri Àwọn Tẹ́ńpìlì Bíbélì àti Ìwà Ẹ̀dá Ènìyàn

Author

Jeff Pippenger

Published

March 23, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Ìjọba àríwá dúró fún ìwà ìsàlẹ̀ nínú tẹ́ńpìlì ẹ̀dá ènìyàn, ó dúró fún ara nínú tẹ́ńpìlì ìjọ, ó sì dúró fún ẹran ara ènìyàn nínú tẹ́ńpìlì Kristi. Kristi kọ́ gbogbo tẹ́ńpìlì, Òun sì fi ìpìlẹ̀ gbogbo rẹ̀ lélẹ̀, àti òkúta àkọ́kọ́ nínú tẹ́ńpìlì àwọn Millerite ni ẹ̀kọ́ “àkókò méje,” èyí tí àwọn ọ̀pá méjì Ezekieli ṣojú fún. Nínú ìṣọ̀tẹ̀ ọdún 1863, Adventismu ti Laodicea kọ “òkúta igun” wòlíì wọn sílẹ̀, èyí tí ó tún ṣẹlẹ̀ nínú kíkọ tẹ́ńpìlì ayé. Òkúta tí a kọ̀ sílẹ̀ náà ni a ti yàn tẹ́lẹ̀ pé kí a yan an ní ìparí ìkọ́lé tẹ́ńpìlì, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ó ti jẹ́ òkúta ìkọsẹ̀ fún gbogbo àkókò ìkọ́lé náà. Síbẹ̀, Ọ̀rọ̀ wòlíì fi hàn pé òkúta ìkọsẹ̀ tí a kọ̀ sílẹ̀ yóò di olórí igun ní ìkẹyìn.

Ọ̀pá “àkókò méje,” gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nípasẹ̀ ìjọba gúúsù, ni “orí,” ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú ìjọba àríwá. Òun ni “orí,” nítorí nínú ìjọba gúúsù ni Ọlọ́run ti yàn láti fi dá Jerúsálẹ́mù mọ̀ gẹ́gẹ́ bí ìlú Rẹ̀, níbi tí Ó ti gbé ibi mímọ́ Rẹ̀ àti orúkọ Rẹ̀ kalẹ̀. Títí digbà tí a fi so ọ̀pá méjèèjì pọ̀ láti ọdún 1798 títí dé 1844, “orí” náà ti jẹ́ ìjọba ìsàlẹ̀, ti gúúsù. Nígbà tí a sọ fún Johanu ní 1844 láti fi ìjọba àríwá sílẹ̀, nítorí a ti fi í fún àwọn Kèfèrí, ìjọba gúúsù ni a fi sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àsíá tí ó dúró nìkan gẹ́gẹ́ bí orílẹ̀-èdè kan, tàbí ó kéré tán, ètò náà nìyẹn. Ìṣọ̀tẹ̀ 1863, àti “ìṣọ̀tẹ̀ ní Kádéṣi” àkọ́kọ́ ti Ísírẹ́lì òde-òní, di ọwọ́ mú ètò náà.

Ní ọjọ́ kẹtàlá, oṣù Kẹsàn-án, ọdún 2001, Olúwa mú ìjọ Rẹ̀ ti Laodicea padà sí 1863, padà sí 1888, padà sí 1919, àti padà sí 1957 sí “ìṣọ̀tẹ̀ kejì ní Kadesi”. Ṣùgbọ́n ní ìṣọ̀tẹ̀ náà, ìlérí pé òkúta tí a kọ̀ yóò di orí igun ti bẹ̀rẹ̀ sí í ṣẹ ní báyìí. Ó ń ṣẹ nínú àwọn tí a ṣàpẹẹrẹ wọn gẹ́gẹ́ bí ọgọ́rùn-ún kan àti ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélógójì, láàrín àwọn tí Kristi ń mú ìdapọ̀ Ìwà-Ọlọ́run àti ẹ̀dá ènìyàn ṣẹ láéláé.

Pọ́ọ̀lù ṣe ìdánimọ̀ ìwà àbùkù gẹ́gẹ́ bí ẹran-ara, ó sì ṣe ìdánimọ̀ ìwà gíga gẹ́gẹ́ bí ọkàn. Ó ṣe ìdánimọ̀ ara (ìwà àbùkù) gẹ́gẹ́ bí ikú.

> Nítorí àwa mọ̀ pé òfin jẹ́ ti ẹ̀mí; ṣùgbọ́n èmi jẹ́ ti ara, a sì ti tà mí sábẹ́ ẹ̀ṣẹ̀. Nítorí ohun tí mo ń ṣe, èmi kò fọwọ́ sí i: nítorí ohun tí mo fẹ́ ṣe, èyí ni mi ò ṣe; ṣùgbọ́n ohun tí mo kórìíra, èyí ni mo ń ṣe. Nítorí náà bí mo bá ṣe ohun tí èmi kò fẹ́, mo jẹ́wọ́ sí òfin pé ó dára. Ṣùgbọ́n nísinsin yìí, kì í ṣe èmi mọ́ ni ń ṣe é, bí kò ṣe ẹ̀ṣẹ̀ tí ń gbé inú mi. Nítorí mo mọ̀ pé nínú mi, ìyẹn nínú ara mi, kò sí ohun rere kankan tí ń gbé; nítorí ìfẹ́ láti ṣe wà pẹ̀lú mi; ṣùgbọ́n bí a ṣe lè mú ohun rere ṣẹ, èmi kò rí i. Nítorí rere tí mo fẹ́ ṣe, èmi kì í ṣe é: ṣùgbọ́n ibi tí èmi kò fẹ́, èyí ni mo ń ṣe. Ṣùgbọ́n bí mo bá ṣe ohun tí èmi kò fẹ́, kì í ṣe èmi mọ́ ni ń ṣe é, bí kò ṣe ẹ̀ṣẹ̀ tí ń gbé inú mi. Nítorí náà mo rí òfin kan, pé, nígbà tí mo bá fẹ́ ṣe rere, ibi ń bẹ pẹ̀lú mi. Nítorí inú mi ń dùn sí òfin Ọlọ́run gẹ́gẹ́ bí ènìyàn inú: ṣùgbọ́n mo rí òfin mìíràn nínú àwọn ẹ̀yà ara mi, tí ń jagun sí òfin ọkàn mi, tí ó sì ń mú mi ní ìgbèkùn sí òfin ẹ̀ṣẹ̀ tí ó wà nínú àwọn ẹ̀yà ara mi. Ènìyàn miserable tí èmi jẹ́ yìí o! Ta ni yóò gbà mí kúrò nínú ara ikú yìí? Romu 7:14–24.

Paulu mọ̀ pé nínú “ẹran ara” rẹ̀ kò sí “ohunkóhun rere” tí ó ń gbé. Àwọn ìtẹ̀sí, èyí tí a jogún àti èyí tí a tún gbin sílẹ̀, tí ó wà nínú ẹran ara rẹ̀ (ara rẹ̀), ń ṣiṣẹ́ láti mú un wọ inú ẹ̀ṣẹ̀ nìkan. Àwọn ìtẹ̀sí wọ̀nyí dúró fún òfin ẹ̀ṣẹ̀, ṣùgbọ́n ìfẹ́ Paulu ni láti pa òfin Ọlọ́run mọ́, kì í ṣe òfin ẹ̀ṣẹ̀. Òfin Ọlọ́run ni Paulu pè ní “òfin ọkàn rẹ̀” (ìwà àtọkànwá rẹ̀ tó ga jù lọ). Ẹkún rẹ̀ ni pé, “Ta ni yóò gbà mí kúrò nínú ara ikú yìí?” Dájúdájú, Paulu mọ̀ pé òrìṣà-mímọ́ ni yóò mú ìdásílẹ̀ wá, ṣùgbọ́n ó tún mọ̀ pé iṣẹ́ ìdásílẹ̀ náà nílò ìkópa tirẹ̀.

> Nítorí náà, ẹ̀yin olùfẹ́ mi, gẹ́gẹ́ bí ẹ ti máa ń ṣègbọràn ní gbogbo ìgbà, kì í ṣe nígbà ìwàláàyè mi pẹ̀lú yín nìkan, ṣùgbọ́n nísinsin yìí jù bẹ́ẹ̀ lọ nígbà àìsí mi, ẹ fi ẹ̀rù àti ìwárìrì ṣiṣẹ́ ìgbàlà ara yín jáde. Nítorí Ọlọ́run ni ó ń ṣiṣẹ́ nínú yín láti fẹ́ àti láti ṣe gẹ́gẹ́ bí ìfẹ́ rere rẹ̀. Filipi 2:12, 13.

Ìdásílẹ̀ kúrò nínú ara ikú ni a ṣe nípasẹ̀ agbára Ọlọ́run, èyí tí a so mọ́ agbára ènìyàn, èyí sì ni àpẹẹrẹ tí Jésù fi fún àwọn ènìyàn. Kódà pẹ̀lú òfin ẹ̀ṣẹ̀ tí ń ṣiṣẹ́ lọ́wọ́ nínú ẹ̀dá ìsàlẹ̀ ara, Jésù pa ẹ̀dá ìsàlẹ̀ Rẹ̀ mọ́ lábẹ́ ìtẹríba sí òfin Ọlọ́run nípa fífi ìfẹ́ Rẹ̀ jọ̀wọ́ fún ìfẹ́ Baba Rẹ̀. Pọ́ọ̀lù lè rí ìdásílẹ̀ bí ó bá fi ìfẹ́ rẹ̀ jọ̀wọ́ fún ìfẹ́ ti ìwà-àtọ̀runwá. Nípa ṣíṣe bẹ́ẹ̀, ó ń ṣiṣẹ́ ìgbàlà ara rẹ̀ jáde, èyí sì ni ohun tí Sister White túmọ̀ sí nígbà tí ó sọ̀rọ̀ nípa iṣẹ́ ìyọkúrò ẹ̀ṣẹ̀ kúrò nínú ìgbésí ayé wa.

> “Gbogbo ọkàn tí ó kọ̀ láti fi ara rẹ̀ fún Ọlọ́run wà lábẹ́ ìṣàkóso agbára mìíràn. Kì í ṣe ti ara rẹ̀. Ó lè máa sọ̀rọ̀ nípa òmìnira, ṣùgbọ́n ó wà nínú ẹrú tí ó rẹlẹ̀ jùlọ. A kò jẹ́ kí ó rí ẹwà òtítọ́, nítorí ọkàn rẹ̀ wà lábẹ́ ìṣàkóso Satani. Nígbà tí ó ń tan ara rẹ̀ jẹ pé òun ń tẹ̀lé àṣẹ ìdájọ́ tirẹ̀ fúnra rẹ̀, ó ń ṣègbọràn sí ìfẹ́ ọmọ-aládé òkùnkùn. Kristi wá láti fọ ìdè ẹrú-ẹ̀ṣẹ̀ kúrò lórí ọkàn. ‘Nítorí náà, bí Ọmọ bá sọ yín di òmìnira, ẹ ó di òmìnira nítòótọ́.’ ‘Òfin Ẹ̀mí ìyè nínú Kristi Jesu’ ti sọ wá di ‘òmìnira kúrò nínú òfin ẹ̀ṣẹ̀ àti ikú.’ Romu 8:2.”

> “Nínú iṣẹ́ ìràpadà kò sí ìfipámúni. Kò sí agbára òde tí a ń lò. Lábẹ́ ipa Ẹ̀mí Ọlọ́run, a fi ènìyàn sílẹ̀ ní òmìnira láti yan ẹni tí yóò sìn. Nínú ìyípadà tí ń ṣẹlẹ̀ nígbà tí ọkàn bá fi ara rẹ̀ jọ̀wọ́ fún Kristi, ìtumọ̀ òmìnira tó ga jù lọ wà. Ìlékúrò ẹ̀ṣẹ̀ jẹ́ iṣẹ́ tí ọkàn fúnra rẹ̀ ń ṣe. Òótọ́ ni, a kò ní agbára láti bọ ara wa nínú ìṣàkóso Satani; ṣùgbọ́n nígbà tí a bá fẹ́ kí a gba wa sílẹ̀ kúrò nínú ẹ̀ṣẹ̀, tí a sì nítorí àìní wa ńlá ké pe agbára kan tí ó wà níta wa, tí ó sì ga ju wa lọ, a máa fi agbára ọ̀run ti Ẹ̀mí Mímọ́ kún agbára ọkàn, wọ́n sì máa tẹ̀lé àṣẹ ìfẹ́ inú ní mímu ìfẹ́ Ọlọ́run ṣẹ.”

> “Ipò kan ṣoṣo tí ó fi ṣeé ṣe kí ènìyàn ní òmìnira ni pé kí ó di ọ̀kan pẹ̀lú Kristi. ‘Òtítọ́ yóò sọ yín di òmìnira;’ Kristi sì ni òtítọ́ náà. Ẹ̀ṣẹ̀ lè ṣẹ́gun nípa fífi ọkàn ènìyàn di aláìlera, àti nípa píparun òmìnira ọkàn-àyà. Wíwà lábẹ́ ìtẹríba fún Ọlọ́run jẹ́ ìmúpadàbọ̀sípò sí ara ẹni,—sí ògo tòótọ́ àti iyì ènìyàn. Òfin àtọ̀runwá náà, èyí tí a mú wa wá sí abẹ́ ìtẹríba rẹ̀, ni ‘òfin òmìnira.’ Jakọbu 2:12.” Ìfẹ́-ọkàn Àwọn Àkókò, 466.

Paulu kigbe pé, “Èmi arẹniyan ni ti mo jẹ́! ta ni yóò gbà mí sílẹ̀ kúrò nínú ara ikú yìí?” Arábìnrin White sọ pé, “nígbà tí a bá ń fẹ́ kí a sọ wá di òmìnira kúrò nínú ẹ̀ṣẹ̀, tí a sì nítorí àìní wa ńlá ké pe fún agbára kan tí ó ti òde wa, tí ó sì ga ju wa lọ, àwọn agbára ọkàn ni a máa fi agbára àtọ̀runwá ti Ẹ̀mí Mímọ́ kún, wọ́n a sì pa àṣẹ ìfẹ́-ọkàn mọ́ nípa mímú ìfẹ́ Ọlọ́run ṣẹ.” Nípa kíkópa nínú ìṣọ̀kan ẹ̀dá ènìyàn wa pẹ̀lú ìwà-àtọ̀runwá Kristi, nípasẹ̀ lílo ìfẹ́-ọkàn wa, a ṣe “ìṣe” yíyọ ẹ̀ṣẹ̀ kúrò nínú “ọkàn” wa fúnra wa.

Ṣùgbọ́n ohun tí a “ní láti lóye ni agbára gidi ti ìfẹ́-ọkàn.” Ìfẹ́-ọkàn ni “agbára ìṣàkóso nínú ìwà ẹ̀dá ènìyàn, agbára ìpinnu tàbí yíyàn. Ohun gbogbo sinmi lórí ìṣe tó tọ́ ti ìfẹ́-ọkàn. Agbára yíyàn ni Ọlọ́run ti fi fún ènìyàn; tiwọn ni láti lò ó. O kò lè yí ọkàn rẹ padà, o kò sì lè fi ìfẹ́ inú rẹ fún Ọlọ́run nípa ara rẹ; ṣùgbọ́n o lè yàn láti sìn ín. O lè fi ìfẹ́-ọkàn rẹ fún Un; nígbà náà ni Yóò ṣiṣẹ́ nínú rẹ láti fẹ́ àti láti ṣe gẹ́gẹ́ bí inú rere Rẹ̀. Báyìí ni gbogbo ẹ̀dá rẹ yóò ṣe wà lábẹ́ ìṣàkóso Ẹ̀mí Kristi; àwọn ìfẹ́ rẹ yóò dojúkọ Òun, àwọn èrò inú rẹ yóò sì wà ní ìbámu pẹ̀lú Rẹ̀.”

Paulu mọ àwọn òtítọ́ wọ̀nyí, ó sì mọ̀ pé ó yẹ kí ìwà àdánidá rẹ̀ tí ó kéré wà lábẹ́ ìṣàkóso ìwà àdánidá rẹ̀ tí ó ga jù lọ, nípasẹ̀ lílo ìfẹ́-inú rẹ̀. Èyí ni ìdí tí Paulu fi ń kú lójoojúmọ́.

> Mo fi ayọ̀ yín tí mo ní nínú Kristi Jesu Olúwa wa jẹ́rìí pé, mo ń kú lójoojúmọ́. 1 Kọrinti 15:31.

Pọ́ọ̀lù mọ̀ pé ó nílò láti kàn ìwà àdánidá rẹ̀ tí ó kéré sí àgbélébùú lójoojúmọ́ nípa lílo ìfẹ́ inú rẹ̀ láti pa ìwà àdánidá rẹ̀ tí ó kéré mọ́ lábẹ́ ìṣàkóso. Nítorí náà, ó kàn ara ẹ̀ṣẹ̀ rẹ̀ mọ́ àgbélébùú.

> Àwọn tí í ṣe ti Kristi sì ti kan ara sí àgbélébùú pẹ̀lú àwọn ìfẹ́-ọkàn àti ìfẹ́kúfẹ̀ẹ́ rẹ̀. Galatia 5:24.

Paulu mọ̀ pé ẹ̀dá ẹlẹ́ṣẹ̀ ti ara rẹ̀ yóò wà nínú aráyé títí di Ìbọ̀wá Kejì ti Kristi, nígbà tí àwọn olóòtítọ́, ní ìṣẹ́jú kan ṣoṣo bí ìyíjú ojú, yóò gba ara tuntun tí a ti sọ di ògo. Èyí ni ìdí tí ọdún 1798 fi ń ṣàfihàn ìpìlẹ̀ ọdún mẹ́rìnlélọ́gbọ̀n tí a fi kọ tẹ́ńpìlì Millerite, nítorí Kristi, gẹ́gẹ́ bí ìpìlẹ̀ kan ṣoṣo, ni Ọ̀dọ́-Àgùntàn tí a pa láti ìpìlẹ̀ ayé. Ìjọba àríwá ni ara, èyí tí nípasẹ̀ ẹ̀ṣẹ̀ ti gba ipò àṣẹ-gíga lórí ẹ̀dá ènìyàn, tí ó sì gbé ara rẹ̀ ga láti jẹ́ ìjọba àríwá èké. Ní ọdún 1844, a sọ fún Johanu pé kí ó “fi ìta sílẹ̀,” èyí tí ó túmọ̀ sí nínú èdè Gíríìkì pé, kí ó kọ ìwà ìsàlẹ̀ sílẹ̀, tí ó ti gba ipò àṣẹ-gíga lórí ìwà gíga jù lọ níbi tí Ọlọ́run ti yàn láti fi orúkọ Rẹ̀ sí; àti ní ọdún 1798, a ní láti kàn ara mọ́ àgbélébùú—ìyẹn ìwà ìsàlẹ̀—pẹ̀lú “àwọn ìfẹ́ inú àti ìfẹ́kúfẹ̀ẹ́.”

Ní ìpilẹ̀ṣẹ̀, ara Kristi kú nígbà ìkànìyàn lórí àgbélébùú, bí a ti gé e kúrò láàárín àwọn alààyè. Nígbà náà ni ìjọba gúúsù yóò di orílẹ̀-èdè kan, pẹ̀lú ọba kan, nínú májẹ̀mú pẹ̀lú Ọlọ́run, àti orílẹ̀-èdè kan tí ibi mímọ́ Ọlọ́run wà ní àárín wọn. Ìlà lórí ìlà, “àkókò méje,” ti di “orí igun,” nítorí pé láti September 11, 2001 Ọlọ́run ń gbé “ọmọ-ogun àríwá” Rẹ̀ dìde gẹ́gẹ́ bí àsíá. Ọmọ-ogun náà yóò di orílẹ̀-èdè kan, orílẹ̀-èdè náà yóò sì fi àwòrán Rẹ̀ nìkan hàn, ó sì ń ṣe bẹ́ẹ̀ gan-an ní àkókò tí Satani ń gbé “iwo” rẹ̀ dìde, èyí tí í ṣe àwòrán ẹranko náà. Nínú Ezekiel orí kẹtàlélọ́gbọ̀n, ìránṣẹ́ àwọn ẹ̀fúùfù mẹ́rin ń mí ìránṣẹ́ òjò ìkẹyìn sórí àwọn tí wọ́n sì dìde lẹ́yìn náà gẹ́gẹ́ bí ọmọ-ogun náà. Ìránṣẹ́ àwọn ẹ̀fúùfù mẹ́rin ni ìránṣẹ́ Ìpè Keje, níbi tí àṣírí Ọlọ́run ti parí.

Iṣẹ́ ìparí ti fífi èdìdì bẹ̀rẹ̀ ní October 7, 2023. Àkókò fífi èdìdì ti ẹgbẹ̀rún kan ó lé mẹ́rìnlélógójì [144,000] ni a mú ṣẹ nígbà ìró Ìpè Keje, àti pé ìpè náà máa ń dún lẹ́ẹ̀mẹ́ta nígbà gbogbo nínú ìlànà fífi èdìdì. Nígbà gbogbo ni ó máa ń samisi ìkọlù kan láti ọ̀dọ̀ Islam sí Ilẹ̀ Ológo. “Ilẹ̀ ológo” ẹ̀mí ti òde-òní ni a kọlù ní September 11, 2001, àti Ilẹ̀ ológo gidi àtijọ́ ni a kọlù ní October 7, 2023, gan-an ní ọdún náà tí àwọn ẹlẹ́rìí méjèèjì tí a ti pa jí dìde wá sí ìyè. Ìkọlù kẹta náà ni ní òfin Sunday tí yóò dé láìpẹ́ ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà.

Láti October 7, 2023, ìwòn olóṣèlú Republican àti ìwòn Protestant tòótọ́ ti ẹranko ayé náà ń ṣe àwọn ìyípadà ìkẹyìn wọn sí ìwòn kan tí yóò sọ̀rọ̀ bí dragoni tàbí bí Ọ̀dọ́-Àgùntàn, ní àkókò òfin ọjọ́ Àìkú tí ó ń bọ̀ láìpẹ́. Àwọn ìfarahàn méjì ti àwọn ọ̀tá inú àti ọ̀tá òde nínú ìjà ńlá náà tí a ń ṣe jáde ní àkókò àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ìparí ìtàn ayé, mejeji wà nínú ìtàn tí ẹsẹ̀ ogójì nínú Danieli orí kọkànlá ń ṣàpẹẹrẹ. Àwọn ìdàgbàsókè ìkẹyìn méjèèjì ti àwọn ìwòn méjèèjì náà ni a mú ṣẹ ní àkókò ìró Ipè Keje. Ipè Keje ni ẹ̀kẹta nínú àwọn ipè ìyọnu mẹ́ta.

Àwọn ègbé mẹ́ta náà ṣàpẹẹrẹ ìmúlò àsọtẹ́lẹ̀ ní ìlọ́po mẹ́ta, àti nípa bẹ́ẹ̀ wọ́n ń pèsè ẹ̀rí alágbára nípa àmì-ọ̀nà ọjọ́ keje, Oṣù Kẹwàá, ọdún 2023. Nínú ègbé kìíní àti ègbé kejì pẹ̀lú, ogun Íslámù ni a ṣe sí àwọn ọmọ-ogun Romu, èyí tí ó jẹ́ Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, gẹ́gẹ́ bí a ti fi ṣẹ́gun Soviet Union hàn, èyí tí a mú ṣẹ nípasẹ̀ àjọṣepọ̀ aṣírí láàárín aṣòdì sí Kristi (Póòpù John Paul II), àti wòlíì èké (Ronald Reagan) ní ọdún 1989.

Nínú ègbé àkọ́kọ́, gẹ́gẹ́ bí a ti sọ ọ́ kalẹ̀ nínú Ìfihàn orí kẹsàn-án, àsọtẹ́lẹ̀ àkókò kan wà ti oṣù márùn-ún, èyí tí í ṣe ọgọ́rùn-ún ọdún àti àádọ́ta. Nínú ègbé kejì, àsọtẹ́lẹ̀ àkókò kan wà ti ọdún ọ̀ọ́dúnrún mẹ́ta àti mọ́kàndínlọ́gọ́rùn-ún, àti ọjọ́ mẹ́ẹ̀ẹ́dógún. Àwọn àsọtẹ́lẹ̀ àkókò méjèèjì náà dúró fún ogun sí Róòmù tí Ìsílámù mú wá nígbà àwọn ìtàn méjèèjì tí wọ́n ṣàpẹẹrẹ ègbé àkọ́kọ́ àti ègbé kejì. Àwọn àsọtẹ́lẹ̀ méjèèjì náà ní àbájáde ogun méjì tí ó yàtọ̀ síra. Nínú ọgọ́rùn-ún ọdún àti àádọ́ta àkọ́kọ́, Ìsílámù yóò “ṣe ìpalára” fún Róòmù, àti nínú àsọtẹ́lẹ̀ ti ọdún ọ̀ọ́dúnrún mẹ́ta àti mọ́kàndínlọ́gọ́rùn-ún, àti ọjọ́ mẹ́ẹ̀ẹ́dógún, Ìsílámù yóò “pa” Róòmù. Àwọn àsọtẹ́lẹ̀ méjèèjì náà ní ìsopọ̀ tààrà. Òpin ọgọ́rùn-ún ọdún àti àádọ́ta tí Ìsílámù yóò fi ṣe ìpalára fún Róòmù ló ṣàmì ìbẹ̀rẹ̀ ọdún ọ̀ọ́dúnrún mẹ́ta àti mọ́kàndínlọ́gọ́rùn-ún, àti ọjọ́ mẹ́ẹ̀ẹ́dógún tí Ìsílámù yóò fi pa Róòmù. Ègbé àkọ́kọ́ àti ègbé kejì ni a pín sílẹ̀ nípasẹ̀ òpin ọgọ́rùn-ún ọdún àti àádọ́ta náà, àti ìbẹ̀rẹ̀ ọdún ọ̀ọ́dúnrún mẹ́ta àti mọ́kàndínlọ́gọ́rùn-ún, àti ọjọ́ mẹ́ẹ̀ẹ́dógún.

Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà dáwọ́ dúró láti jẹ́ ìjọba kẹfà ti àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì ní òfin Ọjọ́-ìsinmi tó ń bọ̀ láìpẹ́, nígbà náà ni a sì pa á ní ti àsọtẹ́lẹ̀. Wákàtí “ìmìtìtì ilẹ̀ ńlá” náà, nínú Ìfihàn orí kejìlá-dín-lọ́gbọ̀n, ni òfin Ọjọ́-ìsinmi tó ń bọ̀ láìpẹ́; nígbà tí wákàtí náà bá dé, nígbà náà pẹ̀lú ni Ipè Keje ti Ìsílámù dé. Ó dé láti fi àmì sí òpin, tàbí ikú ìjọba kẹfà, èyí tí í ṣe ọmọ-ogun Róòmù ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn. Ikú náà ni a ti ṣáájú rẹ̀ pẹ̀lú ọgọ́rùn-ún ọdún kan àti àádọ́ta tí Ìsílámù fi ń pa àwọn ọmọ-ogun Róòmù lára. Gẹ́gẹ́ bí ìròyìn ilé iṣẹ́ amóhùnmáwòrán àgbáyé ṣe sọ, èyí tí ń gbìyànjú láti dínkù ìtẹnumọ́ lórí àwọn ìṣe Ìsílámù onífẹ̀ẹ́-ìtakùn-ìbọn nínú ayé òde òní, láti October 7, 2023, títí di ìgbà tí a kọ àpilẹ̀kọ yìí ní February 12, 2024, Ìsílámù ti ṣe ọgọ́rùn-ún méjìlélọ́gọ́rin ìkọlù márùn-ún lé lórí àwọn ire Amẹ́ríkà káàkiri ayé.

Ọgọ́rùn-ún ọdún márùndínláàádọ́rùn-ún tí Íslámù fi ń pa àwọn ogun Róòmù lára, tí ó sì yọrí sí pípà àwọn ogun Róòmù nínú ìbànújẹ àkọ́kọ́ àti èkejì, ni a tún rí nínú ìtàn ìbànújẹ kẹta; nítorí bẹ́ẹ̀ ni ìṣiṣẹ́ ìlò mẹ́ta ti àsọtẹ́lẹ̀ ṣe ń ṣiṣẹ́. Ìfọnkà Tàràmpẹ́ẹ̀tì Keje, èyí tí í ṣe èdìdì àwọn ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́rùn-ún méjìlélógójì [144,000], nígbà tí ìdapọ̀ Ìwà-Ọlọ́run pẹ̀lú ẹ̀dá ènìyàn ti ń ṣẹlẹ̀, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nípasẹ̀ ìsopapọ̀ àwọn ọ̀pá méjì, ní àwọn àmì-ọ̀nà mẹ́ta. Àkọ́kọ́ ni ilẹ̀ ògo ti ẹ̀mí, àti ìkẹyìn náà sì ni ilẹ̀ ògo ti ẹ̀mí. Àmì-ọ̀nà àárín ni ilẹ̀ ògo gidi.

Ní ọdún 2023, ìró kejì láti inú Kàkàkí ìkìlọ̀ ti ègbẹ́kẹta, dá ìgbéraga ogun Islam hàn bí ó ti wọ inú àkókò kan nínú èyí tí yóò “ṣe ìfarapa” sí ẹranko ayé. Ní ọdún kan náà, ẹlẹ́rìí méjì ti ìwo Republican àti ìwo Protestant tòótọ́ padà wá sí ìyè, wọ́n sì bẹ̀rẹ̀ àwọn ìyípadà ìbáṣepọ̀ wọn sí àwọn ìwo àpẹẹrẹ ìkẹyìn wọn. Fún ìwo Republican, èyí ni ìṣọ̀kan gbogbo agbára Protestant apẹ̀yìndà, pẹ̀lú gbogbo agbára Republican apẹ̀yìndà, kí wọ́n lè dá ìwo kan sílẹ̀ tí í ṣe àwòrán ẹranko náà. Ṣùgbọ́n fún ìwo Protestant tòótọ́, èyí ni ìṣọ̀kan Ìwà-Ọlọ́run pẹ̀lú ẹ̀dá ènìyàn bí ìwo náà ti ń yí padà láti inú ìwà Laodicea sí ti Filadelfia, kí ó lè fi òdìkejì àwòrán ẹranko náà hàn. Ọdún 2023 ṣẹlẹ̀ lẹ́yìn ọdún méjìlélógún láti 2001, nípa bẹ́ẹ̀ ń ṣojú ìsopọ̀ àpẹẹrẹ ti Ìwà-Ọlọ́run tí a so pọ̀ mọ́ ẹ̀dá ènìyàn.

Gbogbo ìtàn yìí ṣẹlẹ̀ nínú ẹsẹ̀ ogójì ti Dáníẹ́lì mọ́kànlá, èyí tí a tú sílẹ̀ tí ó sì mú ìmúgbòòrò ìmọ̀ wá ní ọdún 1989, èyí tí Odò Hiddekel dúró fún. Nínú ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ ti ẹsẹ̀ náà, iṣẹ́ ìkẹyìn nínú Ibi Mímọ́ Jùlọ ni a tún parí, èyí tí ó jẹ́ ìmọ́lẹ̀ tí a tú sílẹ̀ ní ọdún 1798, tí Odò Ulai sì dúró fún. Ìbẹ̀rẹ̀ ẹsẹ̀ ogójì ń fi àkókò òpin hàn ní ọdún 1798, ìparí ẹsẹ̀ náà sì ń fi àkókò òpin hàn ní ọdún 1989, àwọn odò méjèèjì sì darapọ̀ mọ́ ara wọn nínú ìtàn ẹsẹ̀ ogójì, gẹ́gẹ́ bí Tigirisì àti Yúfírétì (Ulai àti Hiddekel) ṣe ń darapọ̀ díẹ̀ kí wọ́n tó dé Òkun Pásíà.

A ó tẹ̀síwájú nínú ìkẹ́kọ̀ọ́ yìí nínú àpilẹ̀kọ tí ó kàn.

> Ẹ̀mí Oluwa Ọlọ́run wà lára mi; nítorí pé Oluwa ti fi òróró yàn mí láti wàásù ìròyìn ayọ̀ fún àwọn onírẹ̀lẹ̀; ó ti rán mi láti di ọkàn àwọn oníbànújẹ́ tí ó fọ́ mọ́, láti kéde òmìnira fún àwọn ìgbèkùn, àti ìṣípayá ilé ẹ̀wọ̀n fún àwọn tí a dè; Láti kéde ọdún ìtẹ́wọ́gbà Oluwa, àti ọjọ́ ìgbẹ̀san Ọlọ́run wa; láti tu gbogbo àwọn tí ń ṣọ̀fọ̀ nínú; Láti pèsè fún àwọn tí ń ṣọ̀fọ̀ ní Síónì, láti fi ẹwà dípò eérú fún wọn, òróró ayọ̀ dípò ṣọ̀fọ̀, aṣọ ìyìn dípò ẹ̀mí ìrora; kí a lè máa pè wọ́n ní igi òdodo, ìgbìn Oluwa, kí a lè yin í lógo.

> Wọn yóò sì tún àwọn ibi ahoro àtijọ́ kọ́, wọn yóò gbé àwọn ìparun ìgbàanì dìde, wọn yóò sì tún àwọn ìlú tí a ti fi ṣòfò ṣe, àní àwọn ibi ìparun ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìran. Àwọn àjèjì yóò dúró, wọn yóò sì máa bọ́ ẹran ọ̀sìn yín; àwọn ọmọ àlèjò yóò sì jẹ́ ẹni ìtúlẹ̀ yín àti olùtọ́jú ọgbà àjàrà yín. Ṣùgbọ́n ẹ̀yin ni a ó máa pè ní Àwọn Àlùfáà Olúwa; ènìyàn yóò máa pe yín ní Àwọn Òjíṣẹ́ Ọlọ́run wa; ẹ̀yin yóò jẹ ọrọ̀ àwọn orílẹ̀-èdè, nínú ògo wọn ni ẹ ó sì máa yọ ara yín. Dípò ìtìjú yín, ẹ̀yin yóò ní ìlọ́po méjì; dípò ìdàrúdàpọ̀ wọn yóò yọ̀ nínú ìpín wọn: nítorí náà ní ilẹ̀ wọn ni wọn yóò jogún ìlọ́po méjì: ayọ̀ àìnípẹ̀kun yóò jẹ́ tiwọn.

> Nítorí èmi Olúwa fẹ́ ìdájọ́; mo kórìíra jíjí nípa ẹbọ sísun; èmi yóò sì tọ́ iṣẹ́ wọn sóna nínú òtítọ́, èmi yóò sì bá wọn dá májẹ̀mú àìnípẹ̀kun. Irú-ọmọ wọn yóò sì di mímọ̀ láàárín àwọn orílẹ̀-èdè, àti àwọn ọmọ wọn láàárín àwọn ènìyàn: gbogbo àwọn tí ó bá rí wọn yóò jẹ́wọ́ wọn, pé wọn ni irú-ọmọ tí Olúwa ti bùkún. Èmi yóò yọ̀ gidigidi nínú Olúwa, ọkàn mi yóò sì máa yọ̀ nínú Ọlọ́run mi; nítorí tí ó ti fi aṣọ ìgbàlà wọ̀ mí, tí ó sì ti fi àwò ìwà òdodo bò mí, gẹ́gẹ́ bí ọkọ ìyàwó ṣe ń ṣe ara rẹ̀ ní ọ̀ṣọ́, àti bí ìyàwó ṣe ń fi ohun ọ̀ṣọ́ rẹ̀ ṣe ara rẹ̀ lọ́ṣọ̀ọ́. Nítorí gẹ́gẹ́ bí ilẹ̀ ṣe mú ìhù rẹ̀ jáde, àti bí ọgbà ṣe mú ohun tí a fún sínú rẹ̀ hù jáde; bẹ́ẹ̀ ni Olúwa Ọlọ́run yóò mú ìwà òdodo àti ìyìn hù jáde níwájú gbogbo àwọn orílẹ̀-èdè. Isaiah 61:1–11.

Back to Articles