Article

# Róòmù Fi Ìran náà Múlẹ̀ - Nọ́mbà Mẹ́ẹ̀ẹ́dógún

Ìdánwò Ìkẹyìn: Ìjí Sí Àríyànjiyàn Àsọtẹ́lẹ̀ Nípa Àwòrán Ẹranko náà

Author

Jeff Pippenger

Published

September 3, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

A wà báyìí nínú àkókò ìdánwò ti àwòrán ẹranko náà, ìjàm̀bá àsọtẹ́lẹ̀ àkọ́kọ́ nínú ìtàn Adventism sì ti ń tún ara rẹ̀ ṣe ní báyìí. Ní oṣù Keje ọdún 2023, Mikaẹli olórí àwọn áńgẹ́lì sọ̀kalẹ̀ láti jí àwọn egungun gbígbẹ tí ó kú ti Ezekieli dìde, àwọn tí wọ́n dùbúlẹ̀ bí ẹni tí a pa sí ojú pópó ìlú ńlá náà ti Sodomu àti Ejibiti. Níbẹ̀ nínú orí kọkànlá Ìfihàn, a mú wọn jáde kúrò nínú oorun ikú wọn nípasẹ̀ pípín Ẹ̀mí náà fún wọn. Nínú orí kẹtàlélọ́gbọ̀n Ezekieli, a fi ìhìn iṣẹ́ àwọn ẹ̀fúùfù mẹ́rin hàn gẹ́gẹ́ bí ìhìn iṣẹ́ tí ń sọ àwọn egungun gbígbẹ tí ó kú di alààyè, èyí tí a sì fi hàn pé ó jẹ́ gbogbo ilé Israẹli, sí ọmọ-ogun Oluwa. Wòlíì Dáníẹli dúró fún àwọn ẹlẹ́rìí méjèèjì tí a pa ti Johanu, ó sì tún dúró fún àwọn tí ó wà ní àfonífojì àwọn egungun gbígbẹ tí ó kú, pẹ̀lú àwọn wúńdíá ọlọ́gbọ́n nínú àkàwé náà.

Nígbà tí àwọn ọmọ-ẹ̀yìn Miller mú àkàwé náà ṣẹ, wọ́n mọ̀ pé a ti ṣàfihàn ìrírí wọn nínú àkàwé náà. Àwọn ẹgbẹ̀rún ọgọ́rùn-ún méjìlélógójì náà pẹ̀lú yóò nílò láti mọ̀ pé wọ́n ti wà ní àkókò ìdádúró. Gẹ́gẹ́ bí Dáníẹ́lì nínú orí kẹ́sàn-án, wọ́n yóò nílò láti mọ̀ pé a ti tú wọn ká sí ilẹ̀ àwọn ọ̀tá, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nínú àwọn ìgbà méje ti Lefitiku mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n, kí wọ́n sì tún lóye àwòrán aṣírí Nebukadinésari ti àwọn ẹranko.

Nínú ọ̀kọ̀ọ̀kan àwọn ìlà wọ̀nyí ni a ti ṣàfihàn ìdánwò àsọtẹ́lẹ̀ láti inú ọ̀rọ̀ Ọlọ́run. Àwọn ẹlẹ́rìí méjì tí ó kú ní ojú pópó ni a kún fún Ẹ̀mí bí a ṣe jí wọn dìde. Egungun gbígbẹ Esẹkiẹli ní láti gbọ́ ìránṣẹ́ àsọtẹ́lẹ̀ kan. Dáníẹli ti ń kẹ́kọ̀ọ́ àwọn ìkọ̀wé Mósè àti Jeremáyà nígbà tí a jí i sí ipò túká-túká rẹ̀. Nínú orí kejì, Dáníẹli àti àwọn ọlọ́lá mẹ́ta náà ni a jí ní ọ̀nà àpèjúwe sí òtítọ́ pé a ti fi wọ́n sábẹ́ àṣẹ ikú, lẹ́yìn náà ni ìmọ́lẹ̀ àsọtẹ́lẹ̀ tí a ti fi pamọ́, tí a sì tún ṣí i, gbà Dáníẹli àti àwọn ọ̀rẹ́ rẹ̀ mẹ́ta là. Wúńdíá inú àpèjúwe náà ni a jí nípasẹ̀ “igbe” kan ní òru àárín. A jí àwọn Míléráítì nígbà tí Kristi yọ ọwọ́ Rẹ̀ kúrò lórí àwọn àwòrán inú àtẹ̀ náà. Nínú gbogbo ẹlẹ́rìí mẹ́fà náà, ìránṣẹ́ àsọtẹ́lẹ̀ ni ó ń jí àwọn tí ó kú tàbí àwọn tí ń sùn. Lẹ́yìn náà, ó máa ń mú ìdánwò kan wá, níbi tí a ti fi àwọn ẹgbẹ́ méjì hàn ní ìparí ìlànà ìdánwò náà.

Ní ìbámu pẹ̀lú àwọn ìlà wọ̀nyí, a fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé nígbà tí a bá jí ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì ẹgbẹ̀rún náà dìde ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, òun ni ìránṣẹ́ Ìsíkíẹ́lì nípa àwọn ẹ̀fúùfù mẹ́rin, àti nípa ìtúká Mósè ní ìgbà méje nínú Lefitíkù mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n. Òun ni ìránṣẹ́ àjíǹde tí Míkáẹ́lì, olórí àwọn áńgẹ́lì, mú wá. Òun ni ìránṣẹ́ àlá ìkọ̀kọ̀ Nebukadinésárì nípa ère àwọn ẹranko.

A dán àwọn wúńdíá náà wò gẹ́gẹ́ bí bóyá wọ́n ní òróró, èyí tí a mọ̀ sí “àwọn ìránṣẹ́ Ẹ̀mí Ọlọ́run.” A jí àwọn ọmọ-ẹ̀yìn Miller dìde nígbà tí wọ́n mọ̀ pé a ti tọ́ka sí wọn nínú ọ̀rọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ Ọlọ́run, àti pẹ̀lú nígbà tí wọ́n rí ẹ̀rí kan náà tí ó kọ́kọ́ mú wọn sọtẹ́lẹ̀ ọdún 1843, ní ti gidi, ń tọ́ka sí October 22, 1844. Lórí ìpìlẹ̀ àwọn ìlà wọ̀nyí, a fi múlẹ̀ pé nígbà tí ọgọ́rùn-ún méjìdínlógójì àti ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin náà bá jí dìde ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, a ó jí wọn sí ìhìn iṣẹ́ ìdánwò àsọtẹ́lẹ̀ kan, èyí tí yóò mú kí ìpele méjì àwọn olùjọsìn wà.

Gbogbo àwọn ìlà wọ̀nyí rí ìmúṣẹ pípé àti ìkẹyìn wọn ní àkókò ìdánwò àsọtẹ́lẹ̀ tí a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nípasẹ̀ ìdásílẹ̀ àwòrán ẹranko náà sí ẹranko náà àti ti ẹranko náà. Ìdánwò náà parí nígbà tí àkókò àánú bá ti dé òpin lórí àwọn wúńdíá ní òfin Ọjọ́ Àìkú. Nítorí náà, ìlànà ìdánwò àwòrán ẹranko náà, tí a ti máa ń ṣàfihàn léraléra gẹ́gẹ́ bí ìdánwò tí ń fi hàn ẹni tí ó ti lóye ìránṣẹ́ tí a tú èdìdì rẹ̀, ni a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nípasẹ̀ gbogbo àwọn ìlà àsọtẹ́lẹ̀ wọ̀nyí. Nínú Danieli méjìlá, àwọn ọlọ́gbọ́n tí ó lóye ìbùkún ìmọ̀ tí ó pọ̀ sí i ń gba ọ̀nà wọn kọjá nínú ìlànà ìdánwò ìpele mẹ́ta tí a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí pípa wọ́n mọ́, fífi wọ́n di funfun, àti dídán wọ́n wò. Àwọn ìpele mẹ́ta wọ̀nyí ni àwọn ìgbésẹ̀ ìdálẹ́bi tí Ẹ̀mí Mímọ́ mú wá, tí ó dúró fún ìdálẹ́bi ẹ̀ṣẹ̀, òdodo, àti ìdájọ́. Àwọn ìpele mẹ́ta wọ̀nyí ni àgbàlá, ibi mímọ́, àti Ibi Mímọ́ Jùlọ. Àwọn ìpele mẹ́ta wọ̀nyí tún ni a ṣàpẹẹrẹ wọn nínú àwọn áńgẹ́lì mẹ́ta ti Ìfihàn mẹ́rìnlá, bẹ́ẹ̀ gẹ́gẹ́ bí nínú ìrírí Danieli àti àwọn ọlọ́lá mẹ́ta nínú orí kìn-ín-ní. Níbẹ̀ ni wọ́n ti kọ́kọ́ gba ìdánwò oúnjẹ kọjá, lẹ́yìn náà ìdánwò ìríran, àti níkẹyìn wọ́n gba ìdánwò kẹta tí ọba àríwá fún wọn kọjá—ẹni tí Nebukadinésári dúró fún.

> Ṣùgbọ́n ní ti àwọn ọmọ mẹ́rin wọ̀nyí, Ọlọ́run fi ìmọ̀ àti òye fún wọn nínú gbogbo ẹ̀kọ́ àti ọgbọ́n; Daniẹli sì ní ìtúmọ̀ nínú gbogbo ìran àti àlá. Nígbà náà, ní òpin àwọn ọjọ́ tí ọba ti sọ pé kí a mú wọn wá, olórí àwọn ìwẹ̀fà mú wọn wọlé wá síwájú Nebukadnessari. Ọba sì bá wọn sọ̀rọ̀; nínú gbogbo wọn kò sì rí ẹni kankan tí ó dàbí Daniẹli, Hananiah, Mishaeli, àti Asariah; nítorí náà wọ́n dúró níwájú ọba. Nínú gbogbo ọ̀ràn ọgbọ́n àti ìmọ̀ tí ọba béèrè lọ́wọ́ wọn, ó rí i pé wọ́n ju gbogbo àwọn amòye àṣírí àti àwọn awòràwọ̀ tí ó wà ní gbogbo ìjọba rẹ̀ lọ ní ìlọ́po mẹ́wàá. Daniẹli 1:17–20.

Ìkẹyìn nínú àwọn ìdánwò mẹ́ta fún Dáníẹ́lì àti àwọn ọlọ́lá mẹ́ta náà ni ìdánwò tí Nebukadinésárì ṣe, báyìí ni ó sì ṣe àpẹẹrẹ pé ìdánwò àsọtẹ́lẹ̀ ìkẹyìn tí Dáníẹ́lì àti àwọn ọlọ́lá mẹ́ta náà ń ṣojú rẹ̀ jẹ́ nípa Bábílónì, nítorí Nebukadinésárì ni ọba náà, èyí tí nínú Isaiah orí keje, ẹsẹ̀ kẹjọ àti kẹsàn-án, fi ọba kan, olú-ìlú orílẹ̀-èdè kan, àti “orí” kan múlẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àwọn àmì tí a lè fi rọ́pò ara wọn. “Orí” náà ń ṣojú orí Bábílónì Òde-Òní ní ọjọ́ ìkẹyìn. “Orí” náà ní ọjọ́ ìkẹyìn ni àgbèrè náà nínú Ìṣípayá mẹ́tàlá-dín-lọ́gbọ̀n, ẹni tí a kọ sórí iwájú orí rẹ̀ pé, “ÀṢÍRÍ, BÁBÍLÓNÌ ŃLÁ, ÌYÁ ÀWỌN ÀGBÈRÈ ÀTI TI ÌRIRA AYÉ.”

Ìdánwò àsọtẹ́lẹ̀ ìkẹyìn ti ọgọ́rùn-ún méjìlélọ́gọ́rin ẹgbẹ̀rún náà ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú òye tó tọ́ tàbí tí kò tọ́ nípa “orí” Bábílónì òde-òní ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn. Ìdánwò wọn ìkẹyìn tún ní í ṣe pẹ̀lú ìmòye pé Bábílónì òde-òní àti Róòmù Òde-Òní jẹ́ àwọn àmì àpẹẹrẹ tí a lè fi rọ́pò ara wọn, nítorí náà “orí” Bábílónì òde-òní ni “orí” kan náà nínú ọ̀nà èyíkéyìí, nítorí pé àwọn náà jẹ́ àwọn àmì àpẹẹrẹ tí a lè fi rọ́pò ara wọn.

> “Àgbáyé kún fún ìjì líle àti ogun àti àríyànjiyàn. Síbẹ̀, lábẹ́ orí kan—agbára póòpù—àwọn ènìyàn yóò ṣọ̀kan láti tako Ọlọ́run nínú ẹnìkan àwọn ẹlẹ́rìí Rẹ̀.” Testimonies, volume 7, 182.

Daniẹli àti àwọn mẹ́ta ọlọ́lá náà ń ṣàfihàn pé ìdánwò àsọtẹ́lẹ̀ ìkẹyìn, nítorí ó máa ń jẹ́ ìdánwò lórí àsọtẹ́lẹ̀ nígbà gbogbo, jẹ́ ìdánwò lórí ọ̀ràn Róòmù, nítorí orí náà ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn ni agbára póòpù, ẹni tí Nebukadinésárì, orí àkọ́kọ́ Bábílónì, jẹ́ àpẹẹrẹ rẹ̀, ẹni náà tikára rẹ̀ sì dán Daniẹli àti àwọn mẹ́ta ọlọ́lá náà wò. Àríyànjiyàn tí Daniẹli àti àwọn mẹ́ta ọlọ́lá náà jẹ́ àpẹẹrẹ rẹ̀, ni a tún ti ṣàfihàn ṣáájú nínú àríyànjiyàn àkọ́kọ́ nínú ìtàn ìpìlẹ̀ Adventism, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣojú rẹ̀ lórí àtẹ̀ 1843, èyí tí ọwọ́ Olúwa ti darí, tí a kò sì gbọdọ̀ yí padà. Àríyànjiyàn tí a ṣojú lórí àtẹ̀ 1843 dá lórí mímọ̀ Antiochus Epiphanes tàbí Róòmù kèfèrí gẹ́gẹ́ bí agbára tí ó fi ìran náà múlẹ̀ nínú ẹsẹ̀ kẹrìnlá ti Daniẹli orí kọkànlá.

Nínú ìtàn àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, a ó dán ẹgbẹ̀rún ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì náà wò lórí òye wòlíì wọn. Òye wòlíì ni a fi ìdí múlẹ̀ nípasẹ̀ onírúurú ìlà àsọtẹ́lẹ̀ tí ń gbé ìdánwò ìkẹyìn náà ró gẹ́gẹ́ bí ohun tí ó jẹ́ ti ìwòlíì ní ìwà rẹ̀. Ìdánwò náà yóò máa tẹ̀síwájú díẹ̀díẹ̀, yóò sì dé ìparí rẹ̀ pẹ̀lú ìfarahàn ẹgbẹ́ méjì ti àwọn olùjọsìn.

Gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nínú Dáníẹ́lì orí kejìlá, ìdánwò náà bẹ̀rẹ̀ nígbà tí a ṣí ìmọ́lẹ̀ àsọtẹ́lẹ̀ tuntun sílẹ̀, ìdánwò àkọ́kọ́ sì ni nígbà náà bóyá a ó jẹ ìránṣẹ́ náà tàbí kí a kọ ìránṣẹ́ náà. Dáníẹ́lì ṣàpẹẹrẹ ìdánwò náà gẹ́gẹ́ bí “a wẹ̀ wọ́n mọ́,” ìdánwò tí ó tẹ̀lé e sì ni Dáníẹ́lì pè ní, “a sọ wọ́n di funfun,” ìlànà náà sì parí ní ìdánwò kẹta àti ìkẹyìn tí a ṣàpẹẹrẹ gẹ́gẹ́ bí “a dán wọn wò.” Ìdánwò kẹta àti ìkẹyìn ni ibi tí “a dán” ẹgbẹ́ méjèèjì “wò,” níbẹ̀ ni wọ́n sì ti fihàn bóyá wọ́n ní òróró, tàbí pé wọn kò ní í.

Orí kìn-ín-ní Dáníẹ́lì ta kòkànlá tọ́ka sí ìdánwò ìkẹyìn ní tààràtà; nítorí náà Dáníẹ́lì ń sọ ìdánwò náà di mímọ̀, èyí tí a ṣàfihàn gẹ́gẹ́ bí “ìdásílẹ̀ àwòrán ẹranko náà,” èyí tí í ṣe “ìdánwò tí àwọn ènìyàn Ọlọ́run gbọ́dọ̀ borí,” mejeeji kí “a tó fi èdìdì dì wọ́n” àti pẹ̀lú kí “àkókò oore-ọ̀fẹ́ tó parí” ní òfin Ọjọ́ Àìkú tí ń bọ̀ láìpẹ́.

Ìdánwò bí àwòrán ẹranko náà ṣe dá sílẹ̀ ní í ṣe pẹ̀lú ìdánwò àsọtẹ́lẹ̀ ti ìmòye nípa ìṣètò àsọtẹ́lẹ̀ ìṣọ̀kan mẹ́ta náà. Dragoni náà, ẹranko náà, àti wòlíì èké náà ní ìṣètò àsọtẹ́lẹ̀ pàtó kan tí a ti fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀ lórí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹlẹ́rìí àsọtẹ́lẹ̀. Láti lóye bí ìṣọ̀kan mẹ́ta náà ṣe ń darapọ̀ di agbára àsọtẹ́lẹ̀ kan ṣoṣo ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn ni láti lóye bí a ṣe dá àwòrán ẹranko náà sílẹ̀.

Àpèjúwe kan tó rọrùn, ṣùgbọ́n tí ó ní ìṣòro jíjinlẹ̀, nípa ìjẹ́pàtàkì ìmòye bí a ṣe ń dá àwòrán ẹranko náà sílẹ̀ ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, ni ẹ̀rí Pọ́ọ̀lù nípa ọkùnrin ẹ̀ṣẹ̀ nínú orí kejì ti Kejì Tẹsalóníkà. Pọ́ọ̀lù ń sọ̀rọ̀ nípa ìbáṣepọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ láàárín Róòmù kèfèrí àti Róòmù póòpù, àti nígbà tí ó ṣe bẹ́ẹ̀, ó fi hàn pé “ìbáṣepọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ láàárín Róòmù kèfèrí àti Róòmù póòpù” jẹ́ kókó ọ̀ràn kan tí ó ń ṣàfihàn ẹgbẹ́ méjì àwọn olùjọsìn.

Ẹgbẹ́ kan wà tí ó nífẹ̀ẹ́ òtítọ́ “ìbáṣepọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ láàárín Romu aláìlọ́run àti Romu póòpù,” àti ẹgbẹ́ mìíràn wà tí kò nífẹ̀ẹ́ òtítọ́ náà, nítorí náà wọ́n sì gba ìtanràn líle. Ìbáṣepọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ Romu aláìlọ́run àti Romu póòpù tí Pọ́ọ̀lù gbé kalẹ̀ jẹ́ ọ̀kan péré nínú ọ̀pọ̀ ẹsẹ̀ àsọtẹ́lẹ̀ tí ń ṣàfihàn ìbáṣepọ̀ àwọn agbára méjèèjì wọ̀nyí, àti pẹ̀lú ìbáṣepọ̀ àwọn agbára méjèèjì wọ̀nyí pẹ̀lú Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà.

Róòmù abọ̀rìṣà ni ejò ńlá náà, Róòmù pápà ni ẹranko náà, Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà sì ni wòlíì èké náà. Áhábù ni ọba ejò ńlá náà lórí ọba mẹ́wàá, ẹni tí ó fẹ́ Jésébélì, àgbèrè náà, ẹni tí ó ń ṣàkóso lórí àkójọpọ̀ méjì ti àwọn wòlíì èké. Àwọn wòlíì akọ ni àwọn wòlíì Baali, àwọn àlùfáà igbó sì dúró fún ọlọ́runbìnrin Áṣítárótì. Papọ̀, wọ́n jẹ́ àpẹẹrẹ wòlíì èké ti àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, ẹni tí ó dá àwòrán ẹranko náà sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàfihàn rẹ̀ nípasẹ̀ àwọn àlùfáà obìnrin àti àwọn wòlíì akọ.

Dragoni ni Ahabu, ẹni tí ó jẹ́ àpẹẹrẹ àwọn ọba mẹ́wàá ti Ìṣípayá orí kẹtàlá, ó sì jẹ́ ìjọba keje nínú àwọn ìjọba mẹ́jọ. Ìjọba kẹfà ni Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà, àwọn wòlíì èké Jésébẹ́lì; ìjọba keje ni àwọn ọba mẹ́wàá, Àjọ Àgbáyé, agbára dragoni, àti ìjọba kẹjọ, èyí tí ó ti inú àwọn méje wá, ni ìjọba karùn-ún tí ó gba ọgbẹ́ ikú, ẹni tí a jí dìde gẹ́gẹ́ bí ìjọba kẹjọ àti ìkẹyìn tí í ṣe ẹranko náà, èyí tí Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà àti lẹ́yìn náà gbogbo ayé ṣe àwòrán sí àti tirẹ̀.

Orí kan àkọ́kọ́ nínú ìwé Dáníẹ́lì ń fi ìdánwò àsọtẹ́lẹ̀ ìkẹyìn hàn, èyí tí ó ní í ṣe pẹ̀lú òye nípa Róòmù gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàfihàn rẹ̀ nínú Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run. Tẹsalóníkà Kejì ń fi hàn pé ìdánwò àsọtẹ́lẹ̀ ìkẹyìn náà pẹ̀lú ní ìmọ́lẹ̀ nípa ìtòlẹ́sẹẹsẹ Róòmù Òde-Òní, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣojú rẹ̀ nínú ìbáṣepọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ àti ti ìṣèlú láàárín Róòmù abọ̀rìṣà àti Róòmù Pápà.

Orí kejì nínú ìwé Dáníẹ́lì fi hàn pé àṣírí kan wà tí a tú ìdì rẹ̀ sílẹ̀ ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn tí ó ń dán ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélógójì [144,000] wò, nítorí Dáníẹ́lì àti àwọn ọkùnrin ọlọ́lá mẹ́ta náà nínú orí kejì dúró fún àwọn ènìyàn Ọlọ́run ní ọjọ́ ìkẹyìn. Àṣírí àsọtẹ́lẹ̀ tí a tú ìdì rẹ̀ sílẹ̀, tí ó sì jẹ́ èyí tí ń dán wọn wò, ni àlá àṣírí Nebukadinésárì nípa ère àwọn ẹranko, tí ó sì fi bẹ́ẹ̀ ṣàpẹẹrẹ ìdánwò ìkẹyìn fún ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélógójì [144,000], èyí tí ó jẹ́, gẹ́gẹ́ bí Arábìnrin White ti kọ sílẹ̀, “ìdásílẹ̀ ère ẹranko náà.”

Ìdánwò tí a ṣàpẹẹrẹ nínú orí kejì ìwé Dáníẹ́lì ni a fi sí abẹ́ ìhalẹ̀ ikú. Gẹ́gẹ́ bí àpèjúwe àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, ó ń fi ìdánilójú mú ohun tí Pọ́ọ̀lù kọ́ nígbà tí ó sọ̀rọ̀ nípa ìtanrànkálẹ̀ alágbára tí ó máa bọ́ sórí àwọn tí kò nífẹ̀ẹ́ òtítọ́. Nínú ìtàn Dáníẹ́lì, òye rẹ̀ gba àwọn ọlọ́gbọ́n Babeli là, ṣùgbọ́n kò sí àkókò ìdánwò mọ́ lẹ́yìn ìdánwò ìkẹyìn àwọn ọjọ́ ìkẹyìn.

Gbogbo ìlà nínú ìjàmbá tí ó yí Róòmù ká gẹ́gẹ́ bí àmì tí a ti dá mọ̀, ń fi ẹ̀rí tààrà hàn sí ìjàmbá tí ó ti ń lọ lọ́wọ́ báyìí. Bí ìṣísẹ̀ fún ìlànà ọjọ́ Àìkú ṣe ń tẹ̀ síwájú nísinsin yìí nínú òkùnkùn, ọ̀rọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ Ọlọ́run ń dá ìbẹ̀rẹ̀ rẹ̀ mọ̀, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹ̀mí díẹ̀ ni ọmọ ọ̀sán, àti pé àwọn tí kì í ṣe ọmọ ọ̀sán, nítorí náà wọn kò mọ̀ pé iyanrìn àkókò ìdánwò ń yára ṣàn tán. Èyí ń ṣẹlẹ̀ nínú àyíká tí Sister White ti tọ́ka sí, níbi tí ìṣísẹ̀ ìkẹyìn yóò ti jẹ́ àwọn tí yóò yára. Ní Oṣù Keje ọdún 2023, Michael sọ̀kalẹ̀ láti mú ogun alágbára Rẹ̀ dìde sí ẹsẹ̀ wọn, ṣùgbọ́n láti jẹ́ apá kan nínú ogun náà, iṣẹ́ àsọtẹ́lẹ̀ kan wà tí ó gbọ́dọ̀ kọ́kọ́ ṣẹ, a sì ń ṣe é nínú àyíká òṣèlú níbi tí àwòrán ẹranko náà ti ń dá sílẹ̀.

Iṣẹ́ àsọtẹ́lẹ̀ tí a gbọ́dọ̀ mú ṣẹ ní nínú ìmúmọ̀ nípa ìdásílẹ̀ àwòrán ẹranko náà. Akẹ́kọ̀ọ́ àsọtẹ́lẹ̀ gbọ́dọ̀ mọ̀ nípasẹ̀ àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí ń ṣẹlẹ̀ nínú ìtàn àkókò yìí pé àwọn ifosiwewe ẹ̀sìn àti ìṣèlú tí ń mú àwòrán ẹranko náà jáde ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà ti bẹ̀rẹ̀ sí í ṣiṣẹ́. Akẹ́kọ̀ọ́ náà gbọ́dọ̀ tún mọ bí a ṣe ń dá àwòrán ẹranko náà sílẹ̀ ní ọ̀nà àsọtẹ́lẹ̀ gẹ́gẹ́ bí a ti fi hàn nínú ọ̀rọ̀ Ọlọ́run. Ó tún gbọ́dọ̀ mọ̀ pé bí a ti ń dá àwòrán ẹranko náà sílẹ̀ ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà, bẹ́ẹ̀ ni a ń dá àwòrán Ọlọ́run sílẹ̀ nínú ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélógójì àti ọgọ́rùn-ún mẹ́rin náà. Ó gbọ́dọ̀ lóye àfíwéra ìtàn ọjọ́ ìkẹyìn pẹ̀lú àwọn Millerites nígbà ìdàgbàsókè ìránṣẹ́ Ìkéde Ọganjọ́ nínú ìtàn wọn, nígbà tí a jí wọn sí òtítọ́ pé wọ́n wà nínú àkókò ìdádúró àpèjúwe náà, àti pé nítorí náà àwọn tìkára wọn ni àwọn wúńdíá náà. Gbogbo eroja mẹ́tẹ̀ẹ̀ta wọ̀nyí jẹ́ apá kan nínú ìdánwò àsọtẹ́lẹ̀ tí ó bẹ̀rẹ̀ sí í ṣípayá ní Oṣù Keje ọdún 2023.

“Laini lórí laini,” gbogbo àríyànjiyàn nípa Róòmù tí ó ti dìde nínú ìtàn Advent jẹ́ ìtàn mímọ́ tí a tún ń ṣe ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn. Àríyànjiyàn ìkẹyìn nípa Róòmù jẹ́ àbájáde tààrà ti ìkọ̀ àwọn ènìyàn Ọlọ́run láti jí nígbà ìránṣẹ́ tí ó dé ní Oṣù Keje ọdún 2023.

> “Ọlọ́run yóò jí àwọn ènìyàn Rẹ̀ dìde; bí àwọn ọ̀nà mìíràn bá kùnà, àwọn ẹ̀kọ́ àdálù yóò wọ inú wọn, èyí tí yóò yàn wọ́n, yíya ìyàngbò kúrò nínú àlìkámà. Olúwa ń pe gbogbo àwọn tí ó gba ọ̀rọ̀ Rẹ̀ gbọ́ pé kí wọ́n jí láti inú oorun. Ìmọ́lẹ̀ iyebíye ti dé, tí ó yẹ fún àkókò yìí. Òtítọ́ Bíbélì ni, tí ń fi àwọn ewu tí ó wà lójú wa gan-an hàn. Ìmọ́lẹ̀ yìí yẹ kí ó mú wa sí ìkẹ́kọ̀ọ́ Ìwé Mímọ́ pẹ̀lú àṣekára, àti sí àyẹ̀wò tó muna jùlọ nípa àwọn ipò tí a dì mú. Ọlọ́run fẹ́ kí a fi àdúrà àti àwẹ̀ wá gbogbo àwọn ojú ìhà àti ipò òtítọ́ náà wò ní kíkún, pẹ̀lú ìfaradà. Kì í ṣe pé kí àwọn onígbàgbọ́ sinmi lórí àwọn àfojúsùn àti àwọn èrò tí kò ṣe kedere nípa ohun tí ó jẹ́ òtítọ́. Ìgbàgbọ́ wọn gbọ́dọ̀ jẹ́ èyí tí a fi ìdúróṣinṣin múlẹ̀ lórí ọ̀rọ̀ Ọlọ́run, kí ó lè jẹ́ pé nígbà tí àkókò ìdánwò bá dé, tí a sì mú wọn wá síwájú àwọn ìgbìmọ̀ láti dáhùn ní ti ìgbàgbọ́ wọn, wọn lè lè fi ìdí ìrètí tí ó wà nínú wọn hàn, pẹ̀lú ìrẹ̀lẹ̀ àti ìbẹ̀rù.”

> “Ru rú, ru rú, ru rú. Àwọn kókó-ọrọ tí a fi ń gbé kalẹ̀ fún ayé gbọdọ̀ jẹ́ òtítọ́ alààyè fún wa. Ó ṣe pàtàkì pé nígbà tí a bá ń dáàbò bo àwọn ẹ̀kọ́ tí a kà sí àwọn àpilẹ̀kọ ìgbàgbọ́ ìpilẹ̀ wa, kí a má ṣe jẹ́ kí ara wa lo àwọn àríyànjiyàn tí kò péye pátápátá rárá. Wọ́n lè jẹ́ ohun ìrànlọ́wọ́ láti pa alátakò lẹ́nu, ṣùgbọ́n wọn kì í bu ọlá fún òtítọ́. A gbọdọ̀ gbé àwọn àríyànjiyàn tí ó péye kalẹ̀, èyí tí kì yóò kàn pa àwọn alátakò wa lẹ́nu nìkan, ṣugbọn tí yóò tún lè fara da ìwádìí tó sún mọ́ tòsí jùlọ àti àyẹ̀wò tó jinlẹ̀ jùlọ. Pẹ̀lú àwọn tí wọ́n ti kọ́ ara wọn gẹ́gẹ́ bí aláríyànjiyàn, ewu ńlá wà pé wọn kì yóò fi òdodo mu ọ̀rọ̀ Ọlọ́run. Nígbà tí a bá ń dojú kọ alátakò, ó yẹ kí ìsapá wa tó lágbára jùlọ jẹ́ láti gbé àwọn kókó-ọrọ kalẹ̀ ní irú ọ̀nà bẹ́ẹ̀ tí yóò jí ìdánilójú nínú ọkàn rẹ̀, dípò kí a kàn máa wá láti fún onígbàgbọ́ ní ìgbẹ́kẹ̀lé nìkan.”

> “Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ìlọsíwájú ọgbọ́n ènìyàn tó bẹ́ẹ̀ gíga, kí ó má ṣe rò fún ìṣẹ́jú kan pé kò sí ìfẹ́kúfẹ̀ẹ́ sí ìwádìí jinlẹ̀ àti alákòókò gbogbo nínú Ìwé Mímọ́ fún ìmọ́lẹ̀ tí ó tóbi síi. Gẹ́gẹ́ bí ènìyàn kan, a ti pè wá lẹ́kọ̀ọ̀kan pé kí a jẹ́ akẹ́kọ̀ọ́ àsọtẹ́lẹ̀. A gbọ́dọ̀ máa ṣọ́ pẹ̀lú ìtara kí a lè mọ ìmọ́lẹ̀ kékeré kankan tí Ọlọ́run yóò fi hàn sí wa. A gbọ́dọ̀ gba ìtanrànkì àkọ́kọ́ òtítọ́; àti nípasẹ̀ ìkẹ́kọ̀ọ́ pẹ̀lú àdúrà, a lè rí ìmọ́lẹ̀ tí ó túbọ̀ ṣe kedere, èyí tí a lè mú wá síwájú àwọn ẹlòmíràn.” Testimonies. Volume 5, 708.

Àwọn Púròtẹ́sítántì ti àkókò Miller kọ̀ láti jẹ́ kí àwọn òfin gírámà ṣàkóso wọn, wọ́n sì yan láti foju kọ ọ̀rọ̀ náà “pẹ̀lú” nínú ẹsẹ̀ kẹrìnlá, èyí tí, ní ìbámu pẹ̀lú gírámà, fi hàn pé “àwọn ọlọ́ṣà nínú àwọn ènìyàn rẹ” dúró fún agbára tuntun kan tí a ń mú wá sínú ìṣàn àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí a ṣàfihàn nínú àwọn ẹsẹ̀ tí ẹsẹ̀ kẹrìnlá wà nínú wọn. Uriah Smith ṣe ohun kan náà gan-an nígbà tí ó foju kọ ẹ̀rí gírámà tí ó fi hàn pé ọba àríwá nínú ẹsẹ̀ kọkàndínlógójì àti lẹ́yìn náà nínú ẹsẹ̀ ogójì gbọ́dọ̀ jẹ́ ọba àríwá kan náà tí ó ti jẹ́ kókó-ọrọ̀ láti ìgbà ẹsẹ̀ kọkànlélọ́gbọ̀n.

Lónìí àwọn tí ń kọ́ni pé Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà ni “àwọn ọlọ́ṣà” ń lo gbolóhùn kan láti ọ̀dọ̀ Sister White tí ó ń dá agbára póòpù àti Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà mọ̀ gẹ́gẹ́ bí àwọn agbára inúnibíni pàtàkì méjì ti àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, wọ́n sì ń yí gírámà náà padà láti fi jiyàn pé ìtọ́kasí “old world” tí Sister White lò láti túmọ̀ sí Yúróòpù, ní tòótọ́ dúró fún ìtàn àtijọ́. Gírámà inú gbolóhùn náà fi hàn pé èrò yìí jẹ́ àfihàn tí kò tọ́, àti ọ̀nà tí Sister White fi lo “old world” nínú gbolóhùn náà bá a mu pẹ̀lú bí ó ṣe ń lò ó ní àwọn ibi mìíràn nínú àwọn ìkọ̀wé rẹ̀. Nígbà tí ó bá ṣe bẹ́ẹ̀, ó tún wà ní ìbámu pẹ̀lú àwọn akọ̀wé ìtàn tí wọ́n ń lo ọ̀rọ̀ náà “old world” ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú “new world” láti ṣe ìyàtọ̀ láàárín Yúróòpù àti àwọn orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà.

> “Ìjọ Róòmù ní Ayé Àtijọ́ àti Pùròtẹ́sítántì tó ti yapa kúrò ní ìgbàgbọ́ ní Ayé Tuntun yóò gba ipa ọ̀nà kan náà sí àwọn tí ń bọlá fún gbogbo àwọn ìlànà àtọ̀runwá.” The Great Controversy, 615.

Ní ìbámu pẹ̀lú gírámà, ọ̀rọ̀ náà “yóò lépa” fihàn pé agbára méjèèjì tí “ayé àtijọ́” àti “èyí tuntun” ṣojú fún, ni wọ́n jọ “ń lépa” inúnibíni sí àwọn ènìyàn Ọlọ́run ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn; ó sì jẹ́ àṣìṣe gírámà láti sọ pé gbólóhùn yìí ń tọ́ka sí “ayé àtijọ́” gẹ́gẹ́ bí ìtàn ìgbà tí ó ti kọjá, àti “tuntun” gẹ́gẹ́ bí àwọn ọjọ́ ìkẹyìn. “Laini lé lórí laini,” gbogbo àwọn àríyànjiyàn àtijọ́ ti Rome ń jẹ́ kí akẹ́kọ̀ọ́ àsọtẹ́lẹ̀ nípa àwọn ọjọ́ ìkẹyìn mọ̀ pé nígbà tí a bá jí wọn lójú, ìdánwò ère ẹranko náà yóò ní àyíká kan nínú èyí tí ìdánimọ̀ tòótọ́ ti àwọn olè ènìyàn rẹ ni a ó fi hàn. Òye tòótọ́ nípa “àwọn olè” ni a gbé kalẹ̀ lórí àtẹ pioneer 1843, nítorí náà ó jẹ́ òtítọ́ ìpìlẹ̀ kan, tí a fi agbára Ẹ̀mí Àsọtẹ́lẹ̀ múlẹ̀. Èyí ń fi hàn pé nígbà tí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ àsọtẹ́lẹ̀ bá jí sí ìdánwò ìkẹyìn wọn, kókó-ọrọ̀ “àwọn olè” náà yóò tún ṣojú fún ìkọlù ìkẹyìn sí àwọn òtítọ́ ìpìlẹ̀, àti sí Ẹ̀mí Àsọtẹ́lẹ̀.

A ó tẹ̀síwájú pẹ̀lú àwọn ìrònú wọ̀nyí nínú àpilẹ̀kọ tí ó kàn.

Back to Articles