Article

# Ìwé Dáníẹ́lì - Nọ́mbà Márùndínlọ́gọ́rin

Ìṣípayá Ìrìn-àjò Àsọtẹ́lẹ̀: Ìsopọ̀ Àtọ̀runwá ti Àwọn Àmìpìlẹ̀ Ìtàn

Author

Jeff Pippenger

Published

February 18, 2024

Formats

PDF
Word
Song MP3

Lẹ́yìn ọdún ọgọ́rùn-ún kan lé mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n lẹ́yìn ìṣọ̀tẹ̀ ọdún 1863, ní ọdún 1989 ni a tú èdìdì kúrò lórí àwọn ẹsẹ̀ mẹ́fà ìkẹyìn ti Dáníẹ́lì mọ́kànlá. Ìmọ̀ tí a kọ́kọ́ ṣí sílẹ̀ ní ọdún náà ni ìmújẹ́mímọ̀ àwọn ìlà ìtúnṣe nínú ìtàn mímọ́, àti ìṣípayá pé gbogbo wọn ń bá ara wọn dọ́gba. Lẹ́yìn náà, ní ọdún 1992, ìmọ́lẹ̀ àwọn ẹsẹ̀ mẹ́fà ìkẹyìn bẹ̀rẹ̀ sí í túbọ̀ ṣí sílẹ̀. Àwọn ìfihàn àkọ́kọ́ ní gbangba ti àwọn òtítọ́ wọ̀nyí ni a ṣe ní ọdún 1994, àti kókó-ọrọ̀ náà ni àwọn ìlà ìtúnṣe. Ní ọdún 1996, a tẹ ìwé ìròyìn kan jáde tí àkọlé rẹ̀ jẹ́ The Time of the End¸, èyí tí ó fi àwọn ẹsẹ̀ mẹ́fà ìkẹyìn ti Dáníẹ́lì mọ́kànlá hàn.

Ọdún 1996 ni ọdún tí a fi ṣe ìfìdímúlẹ̀ ìhìn náà ní àkóso, èyí tí ó jẹ́ àmì ọ̀nà kan tí ó bá ìfìdímúlẹ̀ ìhìn William Miller ní ọdún 1831 mu. Ìhìn Miller jẹ́ ìkéde ìṣíṣí ìdájọ́, àwọn ẹsẹ̀ mẹ́fà ìkẹyìn Danieli mọ́kànlá sì jẹ́ ìkéde pípa ìdájọ́. Kókó-ọrọ̀ ìhìn Miller ni àkókò àsọtẹ́lẹ̀ gẹ́gẹ́ bí a ti fi í hàn nínú Bíbélì. Kókó-ọrọ̀ àwọn ẹsẹ̀ mẹ́fà ìkẹyìn Danieli mọ́kànlá ni Romu òde-òní (ọba àríwá èké). Ọ̀nà ìmúlò tí a fi hàn fún Miller ni Ìlànà Mẹ́rìnlá rẹ̀ fún Ìtumọ̀ Àsọtẹ́lẹ̀. Ọ̀nà ìmúlò tí a fi hàn ní 1989 ni “ìlà lórí ìlà” ti àwọn ìṣípòpadà.

Iṣẹ́ Miller ní ìdásílẹ̀ Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run gẹ́gẹ́ bí aláṣẹ, ní ìyàtọ̀ sí àwọn àṣà àti ìṣe ìbílẹ̀ ti póòpù tí ó ti wà ní agbára nínú ayé fún ọdún ẹgbẹ̀rún kan, ọgọ́rùn-ún méjì, àti ọgọ́ta. Nítorí èyí, a kọ́kọ́ tẹ ìhìnrere Miller jáde ní ọdún 1831 (nípa bẹ́ẹ̀ fífi ìhìnrere Miller di ètò ìfìdí múlẹ̀), ní pàtó ọdún igba [200] méjìlélógún lẹ́yìn ṣíṣe Bibeli King James. Iṣẹ́ Future for America ni ìdánimọ̀ ipa tí Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà ń kó nínú mímú ọgbẹ́ ikú ti póòpù láradá ní òfin ọjọ́ Àìkú tí ń bọ̀ kánkán. Nítorí èyí, a tẹ ìwé ìròyìn The Time of the End jáde ní ọdún 1996 (nípa bẹ́ẹ̀ fífi ìhìnrere náà di ètò ìfìdí múlẹ̀), ní pàtó ọdún igba [200] méjìlélógún lẹ́yìn ìbẹ̀rẹ̀ Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà ní ọdún 1776.

Ìmọ̀ pé ọdún igba méjìlélógún tí ó so àkòrí ìṣípòpadà kọ̀ọ̀kan pọ̀ mọ́ ibi ìtọ́kasí kan nínú ìtàn, kò fi bẹ́ẹ̀ mọ̀ títí di pẹ́ lẹ́yìn September 11, 2001, nítorí pé kì í ṣe títí di ìgbà tí ìdààmú kẹta dé ní ọjọ́ náà ni Olúwa ṣe amọ̀nà àwọn ènìyàn rè padà sí àwọn ọ̀nà àtijọ́ ti Jeremiah orí kẹfà, ẹsẹ̀ kẹrìndínlógún àti kẹtàdínlógún. Níbẹ̀ ni a ti tún rí ìmọ́lẹ̀ “ìgbà méje” náà, àti bí ìmọ́lẹ̀ náà ṣe ń túbọ̀ dàgbà ni ó ṣe di mímọ̀ pé igba méjìlélógún ni nọ́mbà tí ń so Daniel mẹ́jọ, ẹsẹ̀ kẹtàlá àti kẹrìnlá pọ̀. Nínú ẹsẹ̀ kẹtàlá ni a ti fi ìran “chazon” ti ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ hàn, àti nínú ẹsẹ̀ kẹrìnlá ni a ti fi ìran “mareh” ti “ìfarahàn” hàn. Ìsopọ̀ tó wà láàárín àwọn ẹsẹ̀ méjèèjì náà ni Gabriel wá kọ́ Daniel, àti Daniel dúró fún àwọn ènìyàn Ọlọ́run ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn tí yóò wá lóye ìsopọ̀ tó wà láàárín àwọn ìran méjèèjì náà.

Ìran ẹsẹ̀ kẹtàlá dúró fún “àkókò méje” (ẹgbẹ̀rún méjì, ọgọ́rùn-ún márùn-ún àti ogún ọdún), ìran ẹsẹ̀ kẹrìnlá sì dúró fún ẹgbẹ̀rún méjì àti ọgọ́rùn-ún mẹ́ta ọjọ́ (ọdún). “Àkókò méje” tí ó wá sí orí ìjọba gúúsù ti Juda, èyí tí ó ṣojú fún Juda, Jerusalẹmu àti ibi mímọ́, bẹ̀rẹ̀ ní ọdún 677 ṣáájú Kristi, àti ẹgbẹ̀rún méjì àti ọgọ́rùn-ún mẹ́ta ọdún tí ń fi ìmúpadàbọ̀sípò Jerusalẹmu àti ibi mímọ́ hàn bẹ̀rẹ̀ ní ọdún 457 ṣáájú Kristi.

Ọdún igba méjìdínlọ́gbọ̀n so ìran méjèèjì wọ̀nyí pọ̀, a sì mọ iye nọ́mbà igba méjìdínlọ́gbọ̀n náà gẹ́gẹ́ bí ààmì ìsopọ̀ láàárín ìtẹ̀mọ́lẹ̀ ọmọ-ogun àti ibi mímọ́ nípasẹ̀ agbára ìparun keferi àti ìjọ-pápà, èyí tí a ṣàpèjúwe gẹ́gẹ́ bí ìtúká àti ìbínú Ọlọ́run. Ọdún igba méjìdínlọ́gbọ̀n náà so ìran iṣẹ́ Sátánì ti ìtẹ̀mọ́lẹ̀ ibi mímọ́ náà pọ̀ mọ́ ìran iṣẹ́ olóòótọ́ ti mímú tẹ́ńpìlì kan náà padà bọ̀ sípò. Nítorí náà, ọdún igba méjìdínlọ́gbọ̀n jẹ́ ààmì tí ó dúró fún ìsopọ̀ mímọ́.

Gẹ́gẹ́ bí ìṣísẹ̀ Míllẹ́ráìtì ṣe parí ní ìṣọ̀tẹ̀ ọdún 1863, tí lẹ́yìn náà, ní ọgọ́rùn-ún ọdún kan àti ọdún mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n sí i, ìṣísẹ̀ angẹli kẹta dé, báyìí ni ó ṣe tẹnumọ́ pé àwòrán “àkókò méje” (ọgọ́rùn-ún ọdún kan àti mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n) so àwọn ìṣísẹ̀ méjèèjì pọ̀; bẹ́ẹ̀ ni ọdún igba àti ogún náà so ìdásílẹ̀ ifiranṣẹ́ Bíbélì ti Míllà ní 1831 pọ̀ mọ́ ìtẹ̀jáde Bíbélì King James ní 1611; ní irú ọ̀nà kan náà pẹ̀lú, àkókò kan náà náà so Future for America pọ̀ mọ́ ìbẹ̀rẹ̀ Amẹ́ríkà, bí ó ti ń ṣàfihàn òpin Amẹ́ríkà.

Ní ọjọ́ kẹrìnlélógún oṣù Kẹwàá, ọdún 1844, Òjíṣẹ́ Májẹ̀mú náà wá sí inú tẹ́ńpìlì náà lójijì, èyí tí Ó ti gbé dìde ní ọdún mẹ́rìndínlọ́gọ́rin, láti 1798, òpin ìbínú àkọ́kọ́, títí dé 1844, òpin ìbínú ìkẹyìn. Ìwọlé Rẹ̀ sí inú tẹ́ńpìlì náà ni ìtújáde Ẹ̀mí Mímọ́ ṣáájú nínú ìṣísẹ̀ Ẹkún Àárín Òru, èyí tí ìwọlé ìṣẹ́gun Kristi sí Jerusalẹmu ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ tẹ́lẹ̀. Àwọn ẹlẹ́rìí méjèèjì wọ̀nyí fi ìdí múlẹ̀ pé nígbà tí a bá tún ìṣísẹ̀ Ẹkún Àárín Òru náà ṣe ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, Kristi yóò ti gbé tẹ́ńpìlì àwọn ọgọ́rùn-ún méjìlélógójì ẹgbẹ̀rún náà dìde. Àwọn ìṣísẹ̀ méjèèjì tí Ẹkún Àárín Òru nínú òwe àwọn wúńdíá mẹ́wàá ti ṣẹ níbẹ̀, wọ́n jọ ara wọn ní ìbámu pátápátá.

> “Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbà ni a máa ń tọ́ka mí sí àkàwé àwọn wúńdíá mẹ́wàá, márùn-ún nínú wọn jẹ́ ọlọ́gbọ́n, àti márùn-ún aṣiwèrè. Àkàwé yìí ti ṣẹ, yóò sì ṣẹ déédé sí lẹ́tà gangan, nítorí pé ó ní ìṣàmúlò pàtàkì fún àkókò yìí, àti pé, gẹ́gẹ́ bí ìránṣẹ́ áńgẹ́lì kẹta, ó ti ṣẹ, yóò sì máa bá a lọ gẹ́gẹ́ bí òtítọ́ ìsinsin yìí títí di òpin àkókò.” Review and Herald, August 19, 1890.

Ìtàn àwọn Millerites (ìṣísẹ̀ áńgẹ́lì kìn-ín-ní), ń ṣojú ìfihàn agbára Ọlọ́run tí ń pọ̀ sí i, tí ó bẹ̀rẹ̀ nígbà tí a tú ìwé Dáníẹ́lì sílẹ̀ ní ọdún 1798. Agbára náà sì pọ̀ sí i nígbà tí áńgẹ́lì Ìfihàn orí kẹwàá sọ̀kalẹ̀ ní August 11, 1840. Lẹ́yìn náà, ìdààmú àkọ́kọ́ ti April 19, 1844 dé, ó sì yọrí níkẹyìn sí ìtújáde Ẹ̀mí Mímọ́ ní ìpàdé àgọ́ Exeter, tí ó bẹ̀rẹ̀ ní August 12, 1844, tí ó sì tẹ̀síwájú láti tàn kálẹ̀ bí ìgbì òkun ńlá lórí ilẹ̀ náà títí di October 22, 1844.

Ìtàn Future for America (ìṣísẹ̀ angẹli kẹta), ṣàfihàn ìfarahàn agbára Ọlọ́run tí ń pọ̀ sí i, tí ó bẹ̀rẹ̀ nígbà tí a tú ìwé Dáníẹ́lì sílẹ̀ ní ọdún 1989. Agbára náà sì pọ̀ sí i nígbà tí angẹli Ìfihàn orí kẹrìnlá sọ̀kalẹ̀ ní September 11, 2001. Lẹ́yìn náà, ìbànújẹ àkọ́kọ́ ti July 18, 2020 dé, èyí tí yóò yọrí níkẹyìn sí ìdàsílẹ̀ Ẹ̀mí Mímọ́, èyí tí yóò máa tàn ká ilẹ̀ ayé bí iná igbó títí di ìgbà tí Míkáẹ́lì yóò dìde tí àkókò ìdánwò ènìyàn yóò sì parí.

Ní ọjọ́ kejìlélógún oṣù Kẹwàá, ọdún 1844, ọ̀pọ̀lọpọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ ni a mú ṣẹ, nípa bẹ́ẹ̀ ni ó ṣe fi hàn pé ní àkókò òfin Ọjọ́ Ìsinmi tí ń bọ̀ láìpẹ́, ọ̀pọ̀lọpọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ yóò tún ṣẹ. Ọ̀kan nínú àwọn àsọtẹ́lẹ̀ wọ̀nyí ni ìdádúró ìran náà gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàfihàn rẹ̀ nínú Habakkuk orí kejì. Habakkuk orí kejì ṣe ìdánimọ̀ ìrírí àwọn ìṣísẹ̀ angẹli àkọ́kọ́ àti angẹli kẹta. Àwọn ìṣísẹ̀ méjèèjì náà dojú kọ àríyànjiyàn kan lórí ọ̀nà ìtúmọ̀ Bíbélì tó tọ́, èyí tí a mú ṣẹ láàárín àwọn aṣojú ìṣísẹ̀ náà àti àwọn ènìyàn àyànfẹ́ àtijọ́ tí a ń kọjá lọ nígbà ìlànà àríyànjiyàn náà.

Ìhìn tí àwọn olùṣọ́nà nínú ìtàn áńgẹ́lì àkọ́kọ́ ní láti dáàbò bo ni ìmúmọ̀ àwọn òtítọ́ náà (àwọn iyebíye Miller), tí ní ìkẹyìn ni a ṣàfihàn lórí àwọn àtẹ méjèèjì mímọ́ ti ọdún 1843 àti 1850. Nínú ìlọsíwájú ìjíròrò náà, ìdánilójú kan yóò wà tí yóò samisi ìyapa kúrò lọ́dọ̀ àwọn ẹ̀ka méjì tó ń tako ara wọn, àti ìpè sí ìyàsímímọ́ tó jinlẹ̀ síi fún àwọn olóòtítọ́.

Nígbà náà ni Hábákúkù fi ìyàtọ̀ tó wà láàárín àwọn ìpín méjì tí ó wà nínú ìlànà ìdánwò àwọn òtítọ́ ìpìlẹ̀ hàn. Ìlànà ìdánwò náà, tí ó ní ìjíròrò láàárín àwọn ìpín méjèèjì tí ó dákẹ́ ní October 22, 1844 pẹ̀lú, parí ní pàtó ní ibi tí orí kejì ìwé Hábákúkù ti parí.

> Ṣùgbọ́n Olúwa wà nínú tẹ́ńpìlì mímọ́ rẹ̀: kí gbogbo ayé dákẹ́ níwájú rẹ̀. Hábákúkù 2:20.

Oluwa lojiji wọ tẹmpili Millerite tirẹ̀, nígbà náà sì ni gbogbo ayé gbọ́dọ̀ pa ẹnu mọ́, nítorí Ọjọ́ Ètùtù àfiwé-òtítọ́ ti dé, ìdájọ́ àwọn òkú sì ti bẹ̀rẹ̀. Ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ Habakkuk orí kejì parí ní October 22, 1844, Jesu sì máa ń fi òpin ohun kan mọ ìbẹ̀rẹ̀ ohun kan nígbà gbogbo. Ìbẹ̀rẹ̀ àwọn ìran méjèèjì ti ẹgbẹ̀rún méjì, ọ̀ọ́dúnrún-ún méjìlélógún ọdún ti títẹ̀ mọ́lẹ̀ ibi mímọ́ àti ogun, àti ìran ìmúpadàbọ̀sípò ibi mímọ́ àti ogun, bẹ̀rẹ̀ pọ̀, ṣùgbọ́n wọ́n yà sí ara wọn nípasẹ̀ ọdún ẹgbẹ̀rún méjìdínlógójì, àti nígbà tí wọ́n parí, a fi wọ́n hàn gẹ́gẹ́ bí ẹni pé wọ́n ti parí, nínú Habakkuk orí KEJÌ ẹsẹ̀ OGÚN.

Ní àkókò òfin Ọjọ́-Àìkú tí ń bọ̀ láìpẹ́, ọ̀pọ̀lọpọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ ni yóò ṣẹ. Ọ̀kan lára àwọn àsọtẹ́lẹ̀ wọ̀nyí ni ìdádúró ìran náà gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nínú Habakkuk orí kejì. Habakkuk orí kejì ń fi ìrírí ìṣísẹ̀ áńgẹ́lì kìíní àti ti kẹta hàn pẹ̀lú. Àwọn ìṣísẹ̀ méjèèjì náà dojú kọ àríyànjiyàn kan nípa ọ̀nà ìlànà Bíbélì tí ó tọ́, èyí tí a ń ṣe láàárín àwọn aṣojú ìṣísẹ̀ náà àti àwọn ènìyàn tí a ti yàn tẹ́lẹ̀ rí tí a ń kọjá lọ nínú ìlànà àríyànjiyàn náà.

Ìhìnrere tí a yàn kí àwọn olùṣọ́ inú ìtàn áńgẹ́lì kẹta máa dáàbò bo ni ìdánimọ̀ àwọn òtítọ́ náà (àwọn iyebíye Miller), tí ní ìkẹyìn a ṣàfihàn lórí àwọn àtẹ̀ àwòrán mímọ́ méjì ti ọdún 1843 àti 1850. Nínú ìlànà ìjiyàn náà ìdààmú kan wà tí ó fi àmì ìyapa sílẹ̀ láàárín àwọn ẹ̀ka méjì tí wọ́n ń tako ara wọn, àti ìpè kan fún ìyàsọ́tọ̀ jinlẹ̀ síi lára àwọn olóòótọ́. Nígbà náà ni Habakuku fi mọ̀ ìyàtọ̀ tó wà láàárín àwọn ẹ̀ka méjèèjì tí ó wà nínú ìlànà ìdánwò àwọn òtítọ́ ìpìlẹ̀ náà. Ìlànà ìdánwò náà, tí a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nípasẹ̀ ìjiyàn láàárín àwọn ẹ̀ka méjèèjì náà, yóò parí pátápátá ní òfin Ọjọ́ Àìkú tí ń bọ́ láìpẹ́, gan-an ní ibi tí Habakuku orí kejì parí.

> Ṣùgbọ́n Olúwa wà nínú tẹ́ńpìlì mímọ́ rẹ̀: kí gbogbo ayé dákẹ́ níwájú rẹ̀. Hábákúkù 2:20.

Oluwa yóò wọ inú tẹ́ńpìlì ti ọgọ́rùn-ún méjìlélógójì ẹgbẹ̀rún náà lójijì, ilẹ̀ ayé sì yóò dákẹ́ nígbà náà, nítorí ọjọ́ ìwẹ̀nùmọ́ àròpò ti ètùtù yóò dé sí ìdájọ́ àwọn alààyè. Ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ Hábákúkù orí kejì parí ní òfin Ọjọ́ Àìkú tí ń bọ̀ láìpẹ́, Jesu sì máa ń ṣe ìfihàn òpin ohun kan gẹ́gẹ́ bí ìbẹ̀rẹ̀ ohun kan ní gbogbo ìgbà.

Ìdájọ́ àwọn alààyè bẹ̀rẹ̀ ní September 11, 2001, ṣùgbọ́n ìdájọ́ náà jẹ́ ìlànà kan. Ìlànà náà bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ilé Ọlọ́run, lẹ́yìn náà ó sì dé ibi tí ìdájọ́ fi ń dé bá àwọn tí wọ́n wà ní òde ilé Ọlọ́run. Nígbà tí a wó àwọn ilé gíga ńlá ti New York City lulẹ̀, ìdájọ́ tí a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nípasẹ̀ áńgẹ́lì amí tí ń la àárín Jerusalem kọjá tí ó sì ń fi àmì sí orí àwọn tí ń kẹ́dùn, tí wọ́n sì ń ké nítorí àwọn ohun ìríra tí a ń ṣe nínú ìjọ, àti pẹ̀lú àwọn ohun ìríra tí a ń ṣe ní ilẹ̀ náà, bẹ̀rẹ̀. Ní òfin Sunday tí ń bọ̀ lọ́tòsí, Kristi yóò ti parí iṣẹ́ kíkọ́ tẹ́ńpìlì àwọn ọ̀kẹ́ méjìlélógún àti ẹgbẹ̀rún mẹ́rinlélọ́gọ́rin náà, àwọn áńgẹ́lì apanirun yóò sì mú ìdájọ́ wá sórí Jerusalem.

Lẹ́yìn náà ni a gbé ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì ẹgbẹ̀rún náà sókè gẹ́gẹ́ bí àsíá, ìdájọ́ àwọn alààyè sì bẹ̀rẹ̀ fún agbo ẹran mìíràn náà, tí Edomu, Moabu, àti àkọ́kọ́ àwọn ọmọ Ammon ń ṣojú fún nínú Danieli orí kọkànlá, ẹsẹ̀ kọkànlélógójì.

Bóyá a ń wo ìṣísẹ̀ Millerite ti áńgẹ́lì àkọ́kọ́ tàbí ìṣísẹ̀ alágbára ti áńgẹ́lì kẹta, gbogbo ìtàn ìṣísẹ̀ àtúntò náà ń ṣàfihàn ìṣípayá òtítọ́ tí ń pọ̀ sí i, èyí tí ó dé òpin rẹ̀ nínú ìtújáde Ẹ̀mí Mímọ́. Ìtújáde Ẹ̀mí Mímọ́ ni kókó àwọn àsọtẹ́lẹ̀ ti ọjọ́ ìkẹyìn. Ìdí nìyí tí àwọn wúńdíá aṣiwèrè kò fi ní òróró, tí àwọn ọlọ́gbọ́n sì ní í. Òróró náà ni òjò.

> Wọ́n ń wí pé, Bí ọkùnrin kan bá kọ aya rẹ̀ sílẹ̀, tí obìnrin náà sì kúrò lọ́dọ̀ rẹ̀, tí ó sì di ti ọkùnrin mìíràn, ṣé yóò tún padà tọ̀ ọ́ wá bí? Ṣé ilẹ̀ náà kì yóò ha di aláìmọ́ gidigidi? Ṣùgbọ́n ìwọ ti ṣe àgbèrè pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀ olólùfẹ́; síbẹ̀, padà tọ̀ mí wá, ni Olúwa wí. Gbé ojú rẹ sókè sí àwọn ibi gíga, kí o sì wo ibí tí wọn kò ti bá ọ dùbúlẹ̀. Ní ẹ̀gbẹ́ ọ̀nà ni ìwọ ti jókòó de wọn, bí ti Arábì ní aginjù; ìwọ sì ti fi àgbèrè rẹ àti pẹ̀lú ìwà búburú rẹ sọ ilẹ̀ náà di aláìmọ́. Nítorí náà ni a ṣe dá ojò dúró, kò sì sí òjò ìgbẹ̀yìn; ìwọ sì ní iwájú àgbèrè, o kọ̀ láti tijú. Ṣé láti ìsinsin yìí ìwọ kì yóò ké pe mí pé, Baba mi, ìwọ ni olùdarí ìgbà èwe mi? Jeremiah 3:1–4.

Nínú ẹsẹ náà (àti pé gbogbo àwọn wòlíì ń sọ̀rọ̀ nípa àwọn ọjọ́ ìkẹyìn), Ọlọ́run fi hàn pé àwọn ènìyàn Rẹ̀ ti ṣe àgbèrè, títí débi pé wọ́n ní iwájú àgbèrè. Àgbèrè àwọn ọjọ́ ìkẹyìn ni agbára póòpù, iwájú sì ń ṣojú ìpinnu tí a fi èrò-ọkàn ṣe. Àwọn ènìyàn Ọlọ́run ní ọjọ́ ìkẹyìn jẹ́ ẹni búburú, ṣùgbọ́n Ọlọ́run ń fi ìpè ìkẹyìn rúbọ, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé wọ́n ti dé ibi tí wọ́n ti wá sí ìpinnu kan náà gẹ́gẹ́ bí àgbèrè náà. Wọ́n ti dàgbà sí ìwà tí ìran kẹrin ń ṣojú, níbi tí wọ́n ti ṣetán láti jọ́sìn oòrùn gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàfihàn rẹ̀ nínú ìran kẹrin ti Ìsíkíẹ́lì orí kẹjọ.

> “Àkókò ti dé kí ìmọ́lẹ̀ tòótọ́ tàn láàrín òkùnkùn ìwà ìbàjẹ́. A ti rán ìhìn iṣẹ́ áńgẹ́lì kẹta jáde sí ayé, tí ń kìlọ̀ fún àwọn ènìyàn kí wọ́n má bàa gba àmì ẹranko náà tàbí ti àwòrán rẹ̀ ní iwájú orí wọn tàbí ní ọwọ́ wọn. Gbigba àmì yìí túmọ̀ sí láti dé sí ìpinnu kan náà gẹ́gẹ́ bí ẹranko náà ti ṣe, àti láti gbéjà ko àwọn èrò kan náà, ní ìtakò tààrà sí ọ̀rọ̀ Ọlọ́run. Nípa gbogbo àwọn tí ń gba àmì yìí, Ọlọ́run wí pé, ‘Ẹni kan náà yóò mu nínú wáìnì ìbínú Ọlọ́run, èyí tí a dà jáde láì ní àdàlù sínú ago ìrunú rẹ̀; a ó sì fi iná àti imí òkúta jẹ ẹ́ níwájú àwọn áńgẹ́lì mímọ́, àti níwájú Ọ̀dọ́-àgùntàn náà.’” Review and Herald, July 13, 1897.

Jeremiah ń fi àwọn ènìyàn Ọlọ́run ti àwọn ọjọ́ ìkẹyìn hàn gẹ́gẹ́ bí ẹni tí wọ́n ti ní iwájú àgbèrè náà tẹ́lẹ̀. Wọ́n wà lórí bèbè gbigba àmì ẹranko náà nítorí pé wọ́n jẹ́ “ẹlẹ́ṣẹ̀.” Nínú ọ̀rọ̀ tí a ṣẹ̀ṣẹ̀ tọ́ka sí yìí, Sister White tẹ̀síwájú pé:

> “Bí a bá ti fi ìmọ́lẹ̀ òtítọ́ hàn fún yín, tí ó ń ṣí Ìsinmi ọjọ́ keje tí òfin kẹrin sọ payá, tí ó sì ń fi hàn pé kò sí ìpìlẹ̀ kankan nínú ọ̀rọ̀ Ọlọ́run fún mímọ́ ọjọ́ Àìkú, síbẹ̀ tí ẹ ṣì ń di Ìsinmi èké náà mú, tí ẹ sì kọ̀ láti sọ Ìsinmi náà di mímọ́, èyí tí Ọlọ́run pè ní ‘ọjọ́ mímọ́ Mi,’ ẹ ń gba àmì ẹranko náà. Ìgbà wo ni èyí ń ṣẹlẹ̀?—Nígbà tí ẹ bá ṣègbọràn sí àṣẹ tí ó pa yín láṣẹ láti dá iṣẹ́ dúró ní ọjọ́ Àìkú kí ẹ sì sin Ọlọ́run, nígbà tí ẹ mọ̀ pé kò sí ọ̀rọ̀ kan nínú Bíbélì tí ń fi hàn pé ọjọ́ Àìkú jẹ́ ohun mìíràn ju ọjọ́ iṣẹ́ lásán lọ, ẹ fara mọ́ gbigba àmì ẹranko náà, ẹ sì kọ èdìdì Ọlọ́run. Bí a bá gba àmì yìí sí iwájú orí wa tàbí sí ọwọ́ wa, àwọn ìdájọ́ tí a ti kéde sí àwọn aláìgbọràn yóò ní láti bọ́ sórí wa. Ṣùgbọ́n èdìdì Ọlọ́run alààyè ni a fi lé lórí àwọn tí ń pa Ìsinmi Oluwa mọ́ pẹ̀lú ẹ̀rí ọkàn.”

> “‘Ọlọ́run sì rí i pé ìwà búburú ènìyàn pọ̀ gidigidi lórí ilẹ̀ ayé, àti pé gbogbo ìrònú inú ọkàn rẹ̀ jẹ́ ibi nìkan nígbà gbogbo…. Ilẹ̀ ayé náà sì bàjẹ́ níwájú Ọlọ́run, ilẹ̀ ayé sì kún fún ìwà ipá…. Ọlọ́run sì wí fún Noa pé, Òpin gbogbo ẹ̀dá alààyè ti dé sí iwájú mi; nítorí ilẹ̀ ayé kún fún ìwà ipá nípasẹ̀ wọn; sì kíyèsi i, èmi yóò pa wọ́n run pẹ̀lú ilẹ̀ ayé.’ A ó gé wọn kúrò, nítorí wọ́n ti ba ilẹ̀ ayé tí Ọlọ́run dá kí àwọn olódodo lè gbádùn jẹ́.”

> “‘Gẹ́gẹ́ bí ó ti rí ní ọjọ́ Noa,’ ni Kírísítì kede, ‘bẹ́ẹ̀ ni yóò sì rí ní ọjọ́ Ọmọ Ènìyàn.’ Ǹjẹ́ bẹ́ẹ̀ kọ́ ni? Ẹnikẹ́ni tí yóò wo inú àwọn ìwé ìròyìn ojoojúmọ́ lè rí àtòkọ gígùn ti àwọn ìwà ọ̀daràn—ìmímu ọtí àmujù, olè jíjà, ìkógun, ìjẹ ní owó ìfowópamọ́, ìpànìyàn. Nígbà mìíràn a máa pa gbogbo ìdílé run, kí ìfẹ́kúfẹ̀ẹ́ ẹni náà láti gba owó tàbí ohun ìní tí kì í ṣe tirẹ̀ lè di mímúṣẹ. Ayé ń di bí ó ti rí ní ọjọ́ Noa nítòótọ́, nítorí àwọn ènìyàn ń kọ àṣẹ Ọlọ́run sílẹ̀ ní gbangba.” Review and Herald, July 13, 1897.

Jeremiah ń fi àwọn ènìyàn Ọlọ́run ti àwọn ọjọ́ ìkẹyìn hàn, àwọn tí ó ti fẹ́rẹ̀ẹ́ tẹrí ba fún oòrùn; nígbà tí ó sì ṣe bẹ́ẹ̀, ó sọ pé, “a ti dá ìrìjòjò dúró, kò sì sí òjò àṣẹ̀yìnwá; o ní iwájú àgbèrè, o kọ̀ láti tijú.” Àwọn “ẹlẹ́ṣẹ̀ búburú” láàrín àwọn ènìyàn Ọlọ́run ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn kò gba òjò àṣẹ̀yìnwá kankan, wọ́n sì kọ̀ láti tijú, nítorí àwọn èrò wọn ti di búburú ní ìgbà gbogbo, gẹ́gẹ́ bí ìtàn Noa ṣe ṣàpẹẹrẹ rẹ̀, bẹ́ẹ̀ pẹ̀lú gẹ́gẹ́ bí àwọn yàrá àwòrán inú ní inú ìríra kejì nínú Ìsíkíẹ́lì orí kẹjọ.

Jeremiah tọ́ka sí àwọn ènìyàn búburú láìní ìtìjú láàrín àwọn ènìyàn Ọlọ́run ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn láti “kẹ́” “láti” “àkókò” náà sí “olùdarí” “ìgbà èwe” wọn. Olùdarí ìgbà èwe Adventism ni àwọn tábìlì méjì ti Hábákùkù àti àwọn ọ̀ṣọ́ iyebíye tí a ṣojú wọn lórí wọn. Ìrètí kan ṣoṣo fún fífọ ara jáde kúrò nínú ìwà búburú tí ó fẹ́ mú ikú ayérayé wá sórí àwọn ènìyàn búburú láàrín àwọn ènìyàn Ọlọ́run ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn ni láti ké pe Ọlọ́run tí ó jẹ́ olùdarí ní ìbẹ̀rẹ̀, èyí tí ó dé sí “àkókò òpin” ní ọdún 1798.

Ìṣòro tó wà nínú ìtàn áńgẹ́lì àkọ́kọ́ tàbí ẹ̀kẹta ni bóyá o gba tàbí o kò gba òjò àkẹ́yìn. Òjò àkẹ́yìn bẹ̀rẹ̀ nígbà tí àwọn orílẹ̀-èdè bínú ní September 11, 2001.

> “Ní àkókò náà, bí iṣẹ́ ìgbàlà ṣe ń parí, ìpọ́njú yóò máa dé sórí ayé, àwọn orílẹ̀-èdè yóò sì bínú, ṣùgbọ́n a ó dì wọ́n mú kí wọ́n má bàa dènà iṣẹ́ áńgẹ́lì kẹta. Ní àkókò náà ni ‘òjò ìkẹyìn,’ tàbí ìtura láti iwájú Olúwa, yóò dé, láti fi agbára fún ohùn ńlá ti áńgẹ́lì kẹta, kí ó sì pèsè àwọn ẹni-mímọ́ sílẹ̀ láti dúró ní àsìkò tí a óò tú àwọn àjàkálẹ̀ àìsàn méje ìkẹyìn náà jáde.” Early Writings, 85.

“Ojò ìkẹyìn,” tí a tún mọ̀ sí “ìtútù,” bẹ̀rẹ̀ nígbà tí àwọn orílẹ̀-èdè bínú, àti ní àkókò náà ni “iṣẹ́ ìgbàlà” bẹ̀rẹ̀ sí í dé sí ìparí. Àwọn áńgẹ́lì mẹ́rin ti Ìfihàn orí keje di ẹ̀fúùfù mẹ́rin mú kí wọ́n má bàa tú, nígbà tí a ń mú ìdìdì lé ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélógójì àti ọ̀kẹ́ mẹ́rin náà, àti nínú Ìsíkíẹ́lì orí kẹsàn-án, a ṣàpẹẹrẹ iṣẹ́ náà nípa àwọn áńgẹ́lì tí wọ́n ń fi àmì lé àwọn tí ń súfèé tí wọ́n sì ń ké nítorí àwọn ìríra tí a ń ṣe ní Jerusalẹmu. Ní ọjọ́ kẹ́tàlá oṣù Kẹsàn-án, ọdún 2001, àwọn áńgẹ́lì bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ìparí náà ti fífi àmì lé iwájú orí ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélógójì àti ọ̀kẹ́ mẹ́rin náà.

Iṣẹ́ ìparí ti áńgẹ́lì kẹta ni a ń mú ṣẹ ní àkókò ìtújáde òjò àkẹ́yìn, èyí tí ó sì tún jẹ́ “ìtùnú”, èyí tí í ṣe ọ̀rọ̀ iṣẹ́-ìránṣẹ́ kan.

> Fun ẹni tí ó sọ pé, Èyí ni ìsinmi tí ẹ̀yin yóò fi mú aláàr疲̀ sinmi; èyí sì ni ìtùnú: ṣùgbọ́n wọn kò fẹ́ gbọ́. Isaiah 28:12.

Ìhìn tí wọ́n kọ̀ láti gbọ́ nínú Isaiah ni ìhìn tí a ń fi ahọ́n tí ń ṣekèṣekè ránṣẹ́, ó sì jẹ́ ìhìn ìdánwò tí ó dúró fún ọ̀nà ìṣe “làìnì lé làìnì.”

> Ṣùgbọ́n ọ̀rọ̀ Olúwa jẹ́ fún wọn ní òfin lé òfin lórí, òfin lé òfin lórí; ìlà lé ìlà lórí, ìlà lé ìlà lórí; díẹ̀ níhìn-ín, díẹ̀ níhà-ọba; kí wọ́n lè máa lọ, kí wọ́n sì ṣubú sẹ́yìn, kí a sì fọ́ wọn, kí a dẹkùn mú wọn, kí a sì kó wọn ní ìgbèkùn. Nítorí náà, ẹ gbọ́ ọ̀rọ̀ Olúwa, ẹ̀yin ènìyàn ẹlẹ́gàn, tí ń ṣàkóso àwọn ènìyàn wọ̀nyí tí ń bẹ ní Jerusalẹmu. Nítorí ẹ̀yin ti wí pé, A ti dá májẹ̀mú pẹ̀lú ikú, a sì ti ní àdéhùn pẹ̀lú ọ̀run àpáàdì; nígbà tí pàṣán àkúnya yóò kọjá, kò ní dé bá wa: nítorí a ti fi irọ́ ṣe ibi ààbò wa, a sì ti fara pa mọ́ lábẹ́ èké. Isaiah 28:13–15.

Ọ̀rọ̀ Olúwa, èyí tí í ṣe ìhìn ìsinmi àti ìtùnú (òjò ìkẹ́yìn), tí ó mú kí wọ́n “lọ, kí wọ́n sì ṣubú sẹ́yìn, kí a sì fọ́ wọn, kí a sì dẹ́kùn mú wọn, kí a sì gbé wọn,” ni a fi fún “àwọn ọkùnrin ẹlẹ́gàn, tí ń ṣàkóso àwọn ènìyàn yìí tí ó wà ní Jérúsálẹ́mù.” Jérúsálẹ́mù ni ibi tí àwọn áńgẹ́lì ti ń samisi àwọn tí ń kẹ́dùn tí wọ́n sì ń sunkún, àti àwọn àgbàlagbà ọkùnrin tí wọ́n ti da ìgbẹ́kẹ̀lé tí a fi lé wọn lórí jẹ ni wọ́n kọ́kọ́ ṣubú.

> “A ti fi àmì ìgbàlà lé àwọn tí ń ‘kẹ́dùn, tí wọ́n sì ń ké nítorí gbogbo ìríra tí a ń ṣe.’ Ní báyìí ni áńgẹ́lì ikú ń jáde lọ, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nínú ìran Ezekieli nípasẹ̀ àwọn ọkùnrin tí wọ́n ní ohun ìjà pípa lọ́wọ́, àwọn ẹni tí a fún ní àṣẹ pé: ‘Ẹ pa àgbà àti ọmọ, àwọn wúńdíá, àti àwọn ọmọ kékeré, àti àwọn obìnrin run pátápátá: ṣùgbọ́n ẹ má ṣe sún mọ́ ẹnikẹ́ni tí àmì náà wà lára rẹ̀; ẹ sì bẹ̀rẹ̀ ní ibi mímọ́ Mi.’ Wòlíì náà wí pé: ‘Wọ́n sì bẹ̀rẹ̀ lọ́dọ̀ àwọn àgbà ọkùnrin tí wọ́n wà níwájú ilé náà.’ Ezekieli 9:1–6. Iṣẹ́ ìparun náà bẹ̀rẹ̀ láàárín àwọn tí wọ́n ti jẹ́wọ́ pé àwọn ni olùṣọ́ ẹ̀mí àwọn ènìyàn. Àwọn olùṣọ́ èké ni wọ́n kọ́kọ́ ṣubú. Kò sí ẹni kankan láti ṣàánú tàbí láti dá sílẹ̀. Àwọn ọkùnrin, obìnrin, àwọn wúńdíá, àti àwọn ọmọ kékeré ni wọ́n ṣègbé pọ̀.” The Great Controversy, 656.

A ó máa tẹ̀síwájú láti sọ̀rọ̀ nípa ìbísí ìmọ̀ tí ó dé ní ọdún 1989, nínú àpilẹ̀kọ tí ó tẹ̀lé.

> “Ẹni tí ó rí ní ìsàlẹ̀ ojú, tí ó sì ń ka ọkàn gbogbo ènìyàn, sọ nípa àwọn tí wọ́n ti ní ìmọ́lẹ̀ ńlá pé: ‘A kò fi ìpọnjú àti ìyàlẹ́nu kàn wọ́n nítorí ipò ìwà àti ti ẹ̀mí wọn.’ Béẹ ni, wọ́n ti yan ọ̀nà tiwọn, ọkàn wọn sì ń yọ̀ nínú ohun ìríra wọn. Èmi pẹ̀lú yóò yan ìtànjẹ wọn, èmi yóò sì mú ohun tí wọ́n ń bẹ̀rù wá sórí wọn; nítorí pé nígbà tí mo pè, kò sí ẹni tí ó dáhùn; nígbà tí mo sọ̀rọ̀, wọn kò gbọ́: ṣùgbọ́n wọ́n ṣe búburú níwájú ojú mi, wọ́n sì yan ohun tí inú mi kò dùn sí.’ ‘Ọlọ́run yóò rán ìtànjẹ líle sí wọn, kí wọ́n lè gba irọ́ gbọ́,’ nítorí pé wọn kò gba ìfẹ́ òtítọ́, kí a lè gbà wọ́n là,’ ‘ṣùgbọ́n wọ́n ní inú-dídùn nínú àìṣòdodo.’ Isaiah 66:3, 4; 2 Thessalonians 2:11, 10, 12.

> “Olùkọ́ni ọ̀run béèrè pé: ‘Èwo ni ìtanràn tí ó lágbára jù lọ tí ó lè tan ọkàn jẹ ju ìwà àgàbàgebè pé ẹ̀yin ń kọ́lé lórí ìpìlẹ̀ tí ó tọ́, tí Ọlọ́run sì ń gba iṣẹ́ yín, nígbà tí, ní òtítọ́, ẹ̀yin ń ṣiṣẹ́ ọ̀pọ̀lọpọ̀ nǹkan gẹ́gẹ́ bí ìlànà ayé, tí ẹ sì ń ṣẹ̀ sí Jèhófà? Ah, ẹ̀tàn ńlá ni, ìtanràn amúnikún-fà-mọ́ra ni, tí ó gba ọkàn ènìyàn nígbà tí àwọn tí wọ́n ti mọ òtítọ́ rí tẹ́lẹ̀ bá fi àwòrán ìwà-bí-Ọlọ́run ṣe aṣìṣe dípò ẹ̀mí àti agbára rẹ̀; nígbà tí wọ́n bá ro pé àwọn jẹ́ ọlọ́rọ̀, tí wọ́n sì ti pọ̀ sí i ní ọrọ̀, tí wọn kò sì nílò ohunkóhun, nígbà tí, ní tòótọ́, wọ́n nílò ohun gbogbo.’” Testimonies, volume 8, 249, 250.

Back to Articles