Article

# Ìtàn Àṣírí ti Ẹsẹ̀ Kẹ́rìnlá-dín-lọ́gbọ̀n - Nọ́mbà Mẹ́tàlá

Nọ́mbà Mẹ́tàlá

Author

Jeff Pippenger

Published

May 28, 2026

Formats

PDF
Word
Song MP3

Gẹ́gẹ́ bí àmì àkọ́kọ́ ti ẹgbẹ̀rún mọ́kànlá-lẹ́ẹ̀dẹ́gbẹ̀ta ọ̀kẹ́ mẹ́rìnlélógójì náà, Pétérù dúró ní Panium ní ọdún 2026, ó ń ṣiṣẹ́ láti tún àsọtẹ́lẹ̀ èké ti July 18, 2020 ṣe. Iṣẹ́ rẹ̀ nípa ọ̀ràn náà bá iṣẹ́ àtúnṣe Josiah Litch nípa August 11, 1840 àti ìdánimọ̀ Samuel Snow ti October 22, 1844 mu. Àtúnṣe Litch fún ìránṣẹ́ áńgẹ́lì àkọ́kọ́ ní agbára, ìdánimọ̀ Snow sì fún ìránṣẹ́ áńgẹ́lì kejì ní agbára. Ìfúnni ní agbára fún àwọn ìránṣẹ́ áńgẹ́lì àkọ́kọ́ àti kejì jẹ́ àpẹẹrẹ ti ìfúnni ní agbára fún ìránṣẹ́ áńgẹ́lì kẹta. Àwọn àbùdá ti àkọ́kọ́ àti kejì ni a ṣàfihàn nínú kẹta gẹ́gẹ́ bí ìṣọ̀kan ìránṣẹ́ ègbé kan láti òde àti ìránṣẹ́ inú ti igbe ọ̀gànjọ́ òru nínú òwe àwọn wúńdíá mẹ́wàá náà.

Nínú ìlò àsọtẹ́lẹ̀ ní ìlọ́po mẹ́ta, èkínní àti ẹ̀kẹta, èyí tí wọ́n sì tún jẹ́ ìbẹ̀rẹ̀ àti òpin, yóò ní àwọn àbùdá tó bá ara wọn lọ. Láìpẹ́ yìí, arákùnrin kan ti ṣàwárí ọ̀pọ̀ òtítọ́ tó ní í ṣe pẹ̀lú ìbànújẹ àkọ́kọ́ nínú Ìfihàn orí kẹ́sàn-án, èyí tí, nígbà tí a bá lò ó lábẹ́ ìlànà Alfa àti Omega, ń fi ìmúdájú mìíràn tí ó jinlẹ̀ hàn nípa “ìṣẹ̀lẹ̀ ilẹ̀-ayé” ti Ìfihàn orí kọkànlá. Òfin Ọjọ́-Ìsinmi ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà ni “ìṣẹ̀lẹ̀ ilẹ̀-ayé” náà tí a kọ́kọ́ mú ṣẹ nígbà Ìyíká Faranse, nígbà tí Faranse, ẹni tí ó jẹ́ apá kan nínú àwọn orílẹ̀-èdè mẹ́wàá tí ó dá ìṣètò àsọtẹ́lẹ̀ Romu keferi nínú ìwé Dáníẹ́lì, ni a ṣubú. Nítorí náà, orí kọkànlá sọ pé ìdámẹ́wàá ìlú náà ṣubú.

> Ní wákàtí kan náà sì ni ìṣẹ̀lẹ̀ ilẹ̀-ayé ńlá kan wáyé, ìdá mẹ́wàá ìlú náà sì ṣubú, nínú ìṣẹ̀lẹ̀ ilẹ̀-ayé náà sì ni a pa ẹgbàá ènìyàn méje: àwọn ìyókù sì bẹ̀rù gidigidi, wọ́n sì fi ògo fún Ọlọ́run ọ̀run. Ìfihàn 11:13.

Lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ lẹ́yìn ẹsẹ̀ yìí ni Ísílámù ìyà kẹta náà dé.

> Ègbé kejì ti kọjá; sì kíyèsí i, ègbé kẹta ń bọ̀ wá ní kíákíá. Ìfihàn 11:14.

Àwọn aṣáájú-ọ̀nà náà retí pé “ègbé kẹta” yóò tẹ̀lé ègbé kejì lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, ṣùgbọ́n ọ̀rọ̀ tí a túmọ̀ sí “láìpẹ́,” túmọ̀ sí ní ìṣàjijì àti láìròtẹ́lẹ̀, èyí tí ó jẹ́ àbùdá àwọn ìkólù ìyàlẹ́nu ti Ìsílámù. Kì í ṣe pé ègbé kẹta yóò dé ní October 22, 1844 gẹ́gẹ́ bí àwọn aṣáájú-ọ̀nà náà ti rò, ṣùgbọ́n nígbà tí ó bá dé yóò ṣẹlẹ̀ “ní ìṣàjijì àti láìròtẹ́lẹ̀,” gẹ́gẹ́ bí ó ti ṣẹlẹ̀ ní 9/11, nípa bẹ́ẹ̀ tí ó fi samisi ìbẹ̀rẹ̀ ìdídè èdìdì àwọn ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́rùn-ún mẹ́rìndínlógójì, èyí tí ó parí díẹ̀ ṣáájú ìṣẹ̀lẹ̀ ìmìtìtì ilẹ̀ òfin Ọjọ́-Àìkú.

“Ìṣẹ̀lẹ̀ ilẹ̀-rírì” ti òfin Ọjọ́ Àìkú ni ìmìtìtì ẹranko “ilẹ̀-ayé” náà, àti nígbà tí 9/11 dé, Arábìnrin White fi hàn pé Olúwa dìde láti “mi ilẹ̀-ayé náà tì gidigidi.” Ní ìbẹ̀rẹ̀ ìdìdì àti ní òpin rẹ̀, a mì ẹranko ilẹ̀-ayé náà, nítorí náà ni “ilẹ̀-rírì ńlá” náà.

> “Èyí ni èmi kò tíì sọ rí. Mo ti sọ pé, bí mo ti ń wo àwọn ilé ńlá tí a ń kọ sókè níbẹ̀, ilẹ̀kùn-ún ilẹ̀kùn-ún, ‘Iru ìṣẹ̀lẹ̀ ẹlẹ́rùjẹ̀jẹ̀ wo ni yóò ṣẹlẹ̀ nígbà tí Olúwa yóò dìde láti mì ayé gidigidi! Nígbà náà ni ọ̀rọ̀ Ìfihàn 18:1–3 yóò ṣẹ.” Review and Herald, July 5, 1906.

Oluwa “dìde” nígbà tí ìyípadà bá wáyé nínú iṣẹ́ ìṣàkóso ìgbà ìpín Rẹ̀, gẹ́gẹ́ bí ó ti rí nígbà tí a sọ Stefanu ní òkúta pa, àti ní October 22, 1844, nígbà tí ìdájọ́ àwọn òkú bẹ̀rẹ̀. Nígbà tí ìdájọ́ àwọn alààyè bẹ̀rẹ̀ ní 9/11, Oluwa tún dìde lẹ́ẹ̀kansi, lẹ́yìn náà Ó mì ẹranko ayé náà, gẹ́gẹ́ bí Yóò ṣe ní òpin ìdìdì àwọn ẹgbẹ̀rún kan ó lé mẹ́rìnlélógójì, nígbà tí Ó yí iṣẹ́ ìṣàkóso ìgbà ìpín Rẹ̀ padà kúrò lọ́dọ̀ ìjọ Rẹ̀ sí ọ̀dọ̀ agbo míràn Rẹ̀, àwọn tí wọ́n ṣì wà ní Babiloni.

Ohun tí arákùnrin Daniel ti ṣàwárí ni àwọn àbùdá ìyọnu àkọ́kọ́, tí ó bá ẹ̀rí “ìṣẹ̀lẹ̀-ilẹ̀ ńlá” inú orí kọkànlá mu, ní ìbámu pẹ̀lú ìtàn àti òye àwọn aṣáájú-ọnà nípa ìtàn tí ó mú ìyọnu àkọ́kọ́ ṣẹ.

> Angẹli karùn-ún sì fọn ìpè rẹ̀, mo sì rí ìràwọ̀ kan tí ó ṣubú láti ọ̀run wá sí ilẹ̀ ayé: a sì fi kọ́kọ́rọ́ kòtò àìnísàlẹ̀ fún un. Ó sì ṣí kòtò àìnísàlẹ̀ náà; èéfín sì ti inú kòtò náà jáde wá, bí èéfín ileru ńlá; oòrùn àti afẹ́fẹ́ sì ṣókùnkùn nítorí èéfín kòtò náà. Eṣú sì jáde láti inú èéfín náà wá sórí ilẹ̀ ayé: a sì fi agbára fún wọn, gẹ́gẹ́ bí àkekèé ilẹ̀ ayé ti ní agbára. A sì pàṣẹ fún wọn pé kí wọn má ṣe pa koríko ilẹ̀ ayé lára, tàbí ohun aláwọ̀ ewé kankan, tàbí igi kankan; bí kò ṣe àwọn ènìyàn nìkan tí wọn kò ní èdìdì Ọlọ́run ní iwájú orí wọn. Ìfihàn 9:1–4.

Àwọn aṣáájú-ọ̀nà náà fi òótọ́ lo àwọn ẹsẹ̀ wọ̀nyí sí ìtàn tí ó ṣàfihàn ìbẹ̀rẹ̀ Mohammed, ẹni tí a bí ní ọdún 570, tí ó ṣọ̀kan àwọn ẹ̀yà ní 606, tí ó gba ìfihàn àkọ́kọ́ rẹ̀ ní 610, tí ó ṣí lọ sí Medina ní 622, tí ó bẹ̀rẹ̀ ogun rẹ̀ ní 624, tí ó sì kú ní 632. “Kòtò aláìlópin” náà, ní ìtúmọ̀ àsọtẹ́lẹ̀, dúró fún ìfarahàn tuntun ti Satani, ṣùgbọ́n Mohammed bẹ̀rẹ̀ ní Arabia, èyí tí a tún mọ̀ sí kòtò aláìlópin nítorí àwọn aṣálẹ̀ rẹ̀ tí ó gbòòrò.

Muhammad di ọba wòlíì, tàbí gẹ́gẹ́ bí a ti pè é, “ẹni ìgbẹ́kẹ̀lé,” ní ọdún 606, nígbà tí ó yanjú àríyànjiyàn láàrín oríṣiríṣi ẹ̀yà tí wọ́n wà nínú ìpèníjà nípa ẹni tí a yẹ kí a jẹ́ kí ó tún fi “òkúta dúdú” tí í ṣe òkúta igun Kaaba sí ipò rẹ̀. Kaaba jẹ́ ilé kan tí ó ní ìrísí kìùbù (ní ìdí èyí ni a fi ń pè é ní “Kaaba,” tí ìtumọ̀ rẹ̀ sì jẹ́ “kìùbù” ní èdè Arabiki) tí ó wà ní àárín Mọ́sáláṣí Ńlá ti Mecca ní Saudi Arabia. Gíga rẹ̀ fẹrẹ̀ tó ẹsẹ̀ mẹ́tàlélógójì, fífẹ̀ rẹ̀ jẹ́ ẹsẹ̀ mọ́kànlá, gígùn rẹ̀ sì jẹ́ ẹsẹ̀ mẹ́wàá, a sì fi giranaiti àti márámà kọ́ ọ, pẹ̀lú aṣọ dúdú tí a hun láti òwú ọ̀ṣọ́ àti kọ́tò tí ó bò ó. Kaaba ti wà pẹ́ ṣáájú Muhammad, àti gẹ́gẹ́ bí àṣà ìbílẹ̀ Islam ṣe sọ, Abrahamu àti ọmọ rẹ̀ Ishmaeli ni wọ́n kọ́ ọ ní ìbẹ̀rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ilé ìjọsìn fún Ọlọ́run kan ṣoṣo (Allah). Lẹ́yìn ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọ̀rúndún, ó kún fún àwọn òrìṣà kéékèèké, a sì lò ó gẹ́gẹ́ bí ilé-ìbọ̀rìṣà àwọn Arabu.

Kaaba jẹ́ àárín-àyíká ẹ̀mí ti ayé Ìslámù—ilé kan tí ó rọrùn, tí ó sì ti ìgbàanì wá, tí ń ṣàpẹẹrẹ ìgbàgbọ́ nínú Ọlọ́run kan ṣoṣo, ìṣọ̀kan, àti ìsopọ̀ láàárín ìgbàgbọ́ Ábúráhámù àti Ìslámù. Àwọn Mùsùlùmí kì í ka a sí “ilé Ọlọ́run” ní ọ̀nà gidi tàbí ìtúmọ̀ gangan, bí kò ṣe pé ó jẹ́ ibi ìfojúsùn ìjọsìn tí Ọlọ́run ti yàn. Ìṣe Mohammed ní àkókò kan tí a ti pa Kaaba run tí a sì tún un kọ́ lẹ́yìn náà ni ibẹ̀rẹ̀ ìdarí rẹ̀ ti bẹ̀rẹ̀.

Ìkún-omi àkúnya kan ba Kaaba jẹ́, ẹ̀yà Quraysh sì tún un kọ́. Nígbà tí ó tó àkókò láti fi Òkúta Dúdú náà (Hajar al-Aswad) padà sí igun rẹ̀, àwọn ìdílé-orílẹ̀-ẹ̀yà oríṣiríṣi bẹ̀rẹ̀ sí í bá ara wọn jiyàn lórí ẹni tí yóò ní ọlá náà. Wọ́n fara mọ́ ọn pé ẹni tí yóò wọ agbègbè náà kọ́kọ́ lẹ́yìn náà ni yóò ṣe ìpinnu. Muhammad wọlé wá, ó sì yanjú àríyànjiyàn náà pẹ̀lú ọgbọ́n: Ó fi Òkúta Dúdú náà lé aṣọ kan lórí, ó jẹ́ kí aṣojú láti ọ̀dọ̀ ìdílé-orílẹ̀-ẹ̀yà kọ̀ọ̀kan gbé e sókè papọ̀, kí wọ́n sì rú ú papọ̀, lẹ́yìn náà òun tìkára rẹ̀ fi í sí ipò rẹ̀. Ìṣẹ̀lẹ̀ yìí mú kí ó ní ọ̀wọ̀ ńlá, ó sì jẹ́ kí a fi oyè Al-Amin (“Ẹni Ìgbẹ́kẹ̀lé”) pè é láàrín àwọn ènìyàn Mekka. Ó jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ pàtàkì ṣáájú iṣẹ́ wòlíì tí a tẹnumọ́ sí nínú ọ̀pọ̀ àkójọ-ìtẹ̀síwájú àkókò. “Òkúta Dúdú” náà ni òkúta igun tí Mohammed gbé kalẹ̀, ẹni tí í ṣe ọba wòlíì lórí Islam. Òkúta igun dúdú náà jẹ́ àfarawé èké tí ó hàn gbangba ti Kristi (òkúta igun tòótọ́), ìbàjẹ́ ilé Kaaba náà sì, lẹ́yìn ọ̀pọ̀ ọdún ìfọwọ́lé àwọn òrìṣà sínú rẹ̀, ni Mohammed pẹ̀lú yanjú.

Lẹ́yìn tí àwọn Quraysh ti rú Àdéhùn Hudaybiyyah, Muhammad kọ́kọ̀ sí Mẹ́kà pẹ̀lú ọmọ-ogun kan tó fẹrẹ̀ jẹ́ Mùsùlùmí 10,000. Ìlú náà sì fara balẹ̀ pẹ̀lú ìjà díẹ̀ gan-an. Nígbà náà ni Muhammad wọ Kaaba, ó ba àwọn òrìṣà 360 tí ó wà nínú rẹ̀ jẹ́, ó sì tún yà ibi mímọ́ náà sí mímọ́ fún ìjọsìn Ọlọ́run kan ṣoṣo (Allah). Báyìí ni Mohammed ọba Islam fi gbé òkúta ìpìlẹ̀ kalẹ̀, ó sì wẹ tẹ́ńpìlì náà mọ́ kúrò nínú ìbọ̀rìṣà.

Àwọn agbára mẹ́ta wà tí ń jáde láti inú hòòhò tí kò lẹ́gbẹ̀ẹ́ ní inú ìwé Ìfihàn, àti pé ọ̀kọ̀ọ̀kan nínú àwọn mẹ́tẹ̀ẹ̀ta náà dúró fún Kristi èké. Satani, ejò ńlá náà, ń wá láti dàbí Ọ̀gá-ògo jùlọ, kí ó jókòó lórí ìtẹ́ Rẹ̀ àti lórí ìjọ Rẹ̀.

> Bí ó ti wó láti ọ̀run, ìwọ Lúsífà, ọmọ àrọ̀ọ̀rọ̀! bí a ti gé ọ lulẹ̀ sí ilẹ̀, ìwọ tí ó ń sọ àwọn orílẹ̀-èdè di aláìlera! Nítorí ìwọ ti wí nínú ọkàn rẹ pé, Èmi yóò gòkè lọ sí ọ̀run, èmi yóò gbé ìtẹ́ mi ga ju àwọn ìràwọ̀ Ọlọ́run lọ: èmi yóò sì jókòó lórí òkè àpéjọ, ní ẹ̀gbẹ́ àríwá: èmi yóò gòkè ju ibi gíga àwọsánmà lọ; èmi yóò dàbí Ọ̀gá-ọba Àgbàjùlọ. Ṣùgbọ́n a ó sọ ọ kalẹ̀ sí ọ̀run àpáàdì, sí ẹ̀gbẹ́ ihò. Aísáyà 14:12–15.

Àjàkálẹ̀ àìgbàgbọ́ nínú Ọlọ́run jáde láti inú ọ̀gbun àìlópin nínú Ìfihàn orí kọkànlá, ẹranko ti Kátólíìkì sì ń gòkè wá láti inú ọ̀gbun àìlópin náà nígbà tí a bá mú ọgbẹ́ rẹ̀ tí í pa ẹni láradá.

> Ẹranko tí ìwọ rí, ti wà tẹ́lẹ̀, kò sì sí nísinsin yìí; yóò sì gòkè láti inú ibú àìnísàlẹ̀, yóò sì lọ sínú ìparun: àwọn tí ń gbé ayé yóò sì yà á lẹ́nu, àwọn tí a kò kọ orúkọ wọn sínú ìwé ìyè láti ìpilẹ̀ṣẹ̀ ayé, nígbà tí wọn bá wo ẹranko náà tí ó ti wà tẹ́lẹ̀, tí kò sì sí, tí ó sì ṣì wà. Ìfihàn 17:8.

Ẹranko ẹ̀sìn Kátólíìkì gòkè sí ìtẹ́ ayé nígbà òfin Ọjọ́ Àìkú nígbà tí a bá ti fi ìṣọ̀kan mẹ́ta náà lélẹ̀. Bí ó ti dàbí dragoni, ẹ̀sìn Kátólíìkì ń pe ara rẹ̀ ní Ọlọ́run, gẹ́gẹ́ bí Pọ́ọ̀lù ti tọ́ka sí ní ọ̀nà tí ó yẹ gan-an.

> Kí ẹnikẹ́ni má ṣe tàn yín jẹ lọ́nà kankan: nítorí ọjọ́ náà kì yóò dé, bí kò ṣe pé ìṣọ̀tẹ̀ náà kọ́kọ́ dé, kí a sì fi ọkùnrin ẹ̀ṣẹ̀ náà hàn, ọmọ ìparun; ẹni tí ń takò tí ó sì ń gbé ara rẹ̀ ga ju gbogbo ohun tí a ń pè ní Ọlọ́run lọ, tàbí tí a ń bọ̀ fún; títí tí yóò fi jókòó nínú tẹ́ńpìlì Ọlọ́run bí ẹni pé òun ni Ọlọ́run, tí ó ń fi ara rẹ̀ hàn pé òun ni Ọlọ́run. 2 Tessalonika 2:3, 4.

Gẹ́gẹ́ bí ejò ńlá náà, ẹranko ti Kátólíìkì náà jẹ́ aṣòdì sí Kristi; àwọn méjèèjì ń jẹ́wọ́ pé àwọn jẹ́ Ọlọ́run, ìparun ìkẹyìn àwọn méjèèjì sì ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú ẹ̀rí ìtẹ̀síwájú wọn nínú Ìwé Mímọ́; nítorí a sọ ejò ńlá náà kalẹ̀ sí ọ̀run àpáàdì, ẹranko náà sì ni ọmọ ìparun. Ìparun náà sì ni ìtúmọ̀ sí ìparun ìkẹyìn.

> “Ìpinnu líle aṣòdìsí-Kírísítì láti mú ìṣọ̀tẹ̀ tí ó bẹ̀rẹ̀ ní ọ̀run ṣẹ ní yóò máa bá a lọ láti ṣiṣẹ́ nínú àwọn ọmọ àìgbọ́ràn.” Testimonies, volume 9, 230.

> “Nípasẹ̀ póòpù ti Róòmù ni a ti ń bá iṣẹ́ kan náà lọ níhìn-ín lórí ilẹ̀-ayé gẹ́gẹ́ bí a ti ń ṣe é ní àwọn àgbàlá ọ̀run kí a tó lé ọmọ-aládé òkùnkùn jáde. Sátánì wá ọ̀nà láti ṣàtúnṣe òfin Ọlọ́run ní ọ̀run, àti láti pèsè àtúnṣe kan ti ara rẹ̀. Ó gbé ìdájọ́ tirẹ̀ ga ju ti Ẹlẹ́dàá rẹ̀ lọ, ó sì gbé ìfẹ́ tirẹ̀ ga ju ìfẹ́ Jèhófà lọ, àti ní ọ̀nà yìí ó fi hàn ní ti gidi pé Ọlọ́run lè ṣàṣìṣe. Póòpù náà sì tún ń tọ ipa ọ̀nà kan náà, ó sì ń béèrè àìṣeéṣe fún ara rẹ̀, ó ń wá láti mú òfin Ọlọ́run bá èrò tirẹ̀ mu, ní ríro ara rẹ̀ sí ẹni tí ó lè ṣàtúnṣe àwọn àṣìṣe tí ó ro pé ó rí nínú àwọn ìlànà àti àṣẹ Oluwa ọ̀run àti ilẹ̀-ayé. Ní ti gidi, ó ń sọ fún ayé pé, Èmi yóò fún yín ní òfin tí ó dára ju ti Jèhófà lọ. Ẹ̀gàn ńlá wo ni èyí jẹ́ sí Ọlọ́run ọ̀run!” Signs of the Times, November 19, 1894.

Ìslamù, tí Mòhámẹ́dì ṣojú fún nínú ìtàn ọrundún keje, náà pẹ̀lú jáde láti inú kòtò aláìlópin nígbà tí a yí kọ́kọ́rọ́ tí a fi fún Mòhámẹ́dì. Nígbà tí a ṣí kòtò náà, “èéfín” jáde wá tí ó ṣókùnkùn oorun àti afẹ́fẹ́. Àwọn aṣáájú-ọ̀nà náà dá a mọ̀ dáadáa pé “kọ́kọ́rọ́” tí ó ṣí kòtò náà ni ogun Ninefe.

Nígbà tí a bá sunmọ ẹsẹ̀ mẹ́ta àkọ́kọ́ nínú Ìfihàn orí kẹsàn-án láti inú òye àwọn aṣáájú-ọnà, nínú àyíká ìlò àsọtẹ́lẹ̀ ní ìlànà mẹ́ta, a rí i pé àwọn àbùdá àsọtẹ́lẹ̀ ti àwọn ẹsẹ̀ wọ̀nyí tí ń ṣojú ìbànújẹ àkọ́kọ́, jẹ́ àpẹẹrẹ àwọn àbùdá àsọtẹ́lẹ̀ ti ìbànújẹ kẹta tí ó dé “lọ́rá” nígbà ìṣẹ̀lẹ̀ ilẹ̀ ńlá náà. Òfin Ọjọ́ Àìkú ni a fi ogun Nínéfè ṣàpẹẹrẹ.

Peteru ni ojúṣe wà láti ṣàtúnṣe àsọtẹ́lẹ̀ èké nípa àwọn bọ́ọ̀lù iná ti Nashville, ó sì mọ̀ pé lílo ìkìlọ̀ Ellen White nípa àwọn bọ́ọ̀lù iná lórí Nashville ní ọ̀nà tí ó tọ́ jẹ́ àmì ìbẹ̀rẹ̀ “ìparun ẹgbẹẹgbẹ̀rún àwọn ìlú tí a ti fi fún ìbọ̀rìṣà ní kíkún fẹ́rẹ̀ẹ́.”

Àwọn bọ́ọ̀lù iná ti Nashville fi àmì ìbẹ̀rẹ̀ àkókò ìparun kan lé lórí àwọn ìlú, ó sì tún fi àmì ìbẹ̀rẹ̀ ìkéde ìròyìn igbe ọ̀gànjọ́ alẹ́ kúkúrú náà. Ìròyìn náà bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìkọlù àìròtẹ́lẹ̀ láti ọ̀dọ̀ Islam, àkókò náà sì parí pẹ̀lú ìkọlù àìròtẹ́lẹ̀ láti ọ̀dọ̀ Islam nígbà ilẹ̀-rírìńgbìn ńlá náà. Àkókò ìkéde igbe ọ̀gànjọ́ alẹ́ náà fi àmì òpin àkókò ìdìdìmọ́ àwọn ẹgbẹ̀rún kan ó lé mẹ́rìnlélógójì náà hàn, èyí tí ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìkọlù àìròtẹ́lẹ̀ ti Islam ní 9/11.

Lẹ́yìn náà, fífi èdìdì lé ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin [144,000] bẹ̀rẹ̀ ní ìbámu pẹ̀lú ìlà Bálákì àti kẹ́tẹ́kẹ́tẹ́, níbi tí ìlù mẹ́ta wà tí ó parí ní òfin Ọjọ́-Àìkú, ṣùgbọ́n níbi tí ìkọlù kejì tí a kò retí fi kún October 7, 2023 sí ilẹ̀ ológo àtijọ́, lẹ́yìn náà sì ni ní àwọn bọ́ọ̀lù iná Nashville. Gbogbo àwọn ìlà náà fara mọ́ra, Peteru sì lóye pé ṣíṣí àwọn òtítọ́ wọ̀nyí sílẹ̀, èyí tí a fi hàn gẹ́gẹ́ bí ọkùnrin onírìnkèrindò tí ń kó àwọn iyebíye tí a tú ká jọ, tí ó sì ń sọ wọ́n sínú àpótí ìṣúra, ni iṣẹ́ Kìnnìún ẹ̀yà Júdà.

Kiniun Juda fi ìránṣẹ́ tí a ti ṣàtúnṣe ti Peter ní Nashville hàn gẹ́gẹ́ bí ohun tí ó ṣẹlẹ̀ ní àkókò ìkẹyìn ìdìdì àwọn ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́rùn-ún kan àti mẹ́rìnlélógójì, tí a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nínú ìtàn ìkọ̀kọ̀ ẹsẹ̀ ogójì ti Danieli mọ́kànlá, àti ní pàtàkì jùlọ nínú apá ìtàn ìkọ̀kọ̀ náà tí a ṣàpẹẹrẹ nínú ẹsẹ̀ mọ́kànlá sí mẹ́ẹ̀ẹ́dógún ti orí kan náà. Nínú àwọn ẹsẹ̀ wọ̀nyí, ogun Raphia àti ogun Panium ń darí sí òfin Ọjọ́ Àìkú ti ẹsẹ̀ kẹrìndínlógún, èyí tí a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ pẹ̀lú ogun Actium. Nígbà tí ogun Panium bá darapọ̀ mọ́ ogun Actium ní òfin Ọjọ́ Àìkú, ogun Ninefe náà tún máa ṣe àtúnwí.

“Akọ́kọ́” tí a fi fún Mohammed, ọba Íslámù, ẹni tí orúkọ rẹ̀ kì í ṣe àfihàn ìwà Íslámù nìkan, ṣùgbọ́n tí ó tún jẹ́ ibi ìparun tí a fi ogun Ninefe samisi. Orúkọ ọba náà “ní èdè Heberu ni Abaddon,” àti pé “ní èdè Gíríìkì ni ó ní orúkọ rẹ̀ ní Apollyon.” Èdè Gíríìkì àti Heberu ń tẹnumọ́ Májẹ̀mú Láéláé àti Májẹ̀mú Titun, wọ́n sì kọ́ wa pé Abaddon túmọ̀ sí “ibi ìparun” àti pé Apollyon túmọ̀ sí “apanirun.” Nínú ẹsẹ̀ kọkànlá Ìfihàn orí kẹsàn-án, ọba tí ó wà lórí Íslámù ni Mohammed, ṣùgbọ́n ó tún jẹ́ “ángẹ́lì ọ̀gbun àìnísàlẹ̀,” ẹni tí í ṣe Satani. Gẹ́gẹ́ bí póòpù ṣe jẹ́ aṣòdì sí Kristi gẹ́gẹ́ bí ọ̀tún Satani lórí ayé, bẹ́ẹ̀ ni Mohammed pẹ̀lú wà lábẹ́ ìṣàkóso tààràtà Satani, ángẹ́lì ọ̀gbun àìnísàlẹ̀.

Ní àkókò òfin Ọjọ́ Àìkú, a fi ipa mú ìṣọ̀kan mẹ́tẹ̀ẹ̀ta náà lé ayé lórí, a sì wo ọgbẹ́ ikú tí a fi fún ipò pápá ní ọdún 1798 sàn, èyí tí ó fi àmì sí òpin Àkókò Òkùnkùn. Nígbà tí a bá wo ọgbẹ́ ikú náà sàn, àkókò kejì ti Àkókò Òkùnkùn dé, àti ní ìṣẹ̀lẹ̀ ilẹ̀-ríri ńlá náà tí í ṣe òfin Ọjọ́ Àìkú, Íslámù yí kọ́kọ́rọ́ náà, èéfín sì bí ti ileru kan bo oòrùn àti àwọn ìràwọ̀ mọ́lẹ̀ bí òkùnkùn ṣe padà. Ogun Nínéfè ni a tún ṣe ní àkókò òfin Ọjọ́ Àìkú, nítorí pé òun ni kọ́kọ́rọ́ tí ó mú àkókò kejì ti òkùnkùn wá. Ní bẹ̀, ìpẹ̀yìndà orílẹ̀-èdè ni ìparun orílẹ̀-èdè ń tẹ̀ lé. Ní bẹ̀, “ìkà-apá tó ń ṣiṣẹ́” ń jọba ní kíkún, nítorí èéfín Íslámù tí ó ń mú kí oòrùn àti àwọn ìràwọ̀ ṣókùnkùn ní ogun Nínéfè dàbí ileru tí ń jó. “Ileru tí ń jó” jẹ́ apá kan nínú májẹ̀mú Ọlọ́run pẹ̀lú Ábúráhámù.

> Ó sì ṣẹ, pé nígbà tí oòrùn wọ̀, tí ó sì ṣókùnkùn, wò ó, ileru tí ń rú èéfín, àti fìtílà tí ń jó, tí ó kọjá láàrín àwọn ẹ̀yà wọ̀nyí. Genesisi 15:17.

Ìlé-ẹ̀rọ ìná tí ń mú èéfín, tí ó kọjá láàárín àwọn ẹbọ májẹ̀mú Ábúrámù, fi ìrèjẹ ní ilẹ̀ Ejibiti hàn gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàpèjúwe rẹ̀ nínú ẹsẹ̀ kẹtàlá.

> Ó sì wí fún Ábrámù pé, “Mò dájúdájú pé irú-ọmọ rẹ yóò jẹ àjèjì ní ilẹ̀ tí kì í ṣe tiwọn, wọn yóò sì máa sìn wọ́n; wọn yóò sì máa pọ́n wọn lójú fún ọdún irinwó.” Jẹ́nẹ́sísì 15:13.

“Ileru tí ń jóná,” gẹ́gẹ́ bí ileru Nebukadinésárì nínú orí kẹta ìwé Dáníẹ́lì, ń ṣàpẹẹrẹ ìsìnrú àti ẹrú, gẹ́gẹ́ bí ó ti jẹ́ ipò Ṣádírákù, Mẹ́sákù, àti Ábẹ́dínẹ́gò.

> “Ṣùgbọ́n gẹ́gẹ́ bí àwọn ìràwọ̀ ṣe wà nínú ọ̀nà gbooro yíyípo ipa-ọ̀nà tí a yàn fún wọn, èrò Ọlọ́run kì í mọ̀ ìkánjú tàbí ìdádúró. Nípasẹ̀ àwọn àpẹẹrẹ òkùnkùn ńlá náà àti ilé-iná tí ń mú èéfín, Ọlọ́run ti fi ìsègbèkùn Ísírẹ́lì ní Ejibiti hàn fún Ábúráhámù, ó sì ti kéde pé àkókò ìgbé-àjèjì wọn yóò jẹ́ ọ̀ọ́dún irinwó. “Lẹ́yìn èyí,” ni Ó wí pé, “wọn yóò sì jáde pẹ̀lú ọrọ̀ púpọ̀.” Jẹ́nẹ́sísì 15:14.” Ìfẹ́ Àwọn Àkókò, 33.

> Ṣùgbọ́n OLÚWA ti mú yín, ó sì mú yín jáde kúrò nínú ilé-ìdán irin, àní kúrò ní Ejibiti, kí ẹ lè jẹ́ ènìyàn ogún fún un, gẹ́gẹ́ bí ẹ ti rí lónìí yìí. Deuteronomi 4:20.

Èéfín tí ń mú kí oòrùn àti òṣùpá ṣókùnkùn nígbà tí a yí kọ́kọ́rọ́ ogun Ninefeh padà ń fi inúnibíni tí ó bẹ̀rẹ̀ ní tòótọ́ ní àkókò òfin Ọjọ́-Àìkú hàn. Nígbà náà ni a tún ṣe inúnibíni ti Àwọn Àkókò Òkùnkùn náà. Àwọn aṣáájú-ọ̀nà náà tọ́ka sí i ní tòótọ́ pé ogun Ninefeh ni “kọ́kọ́rọ́” tí ó mú Islam wá sínú ìtàn àsọtẹ́lẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ègbé àkọ́kọ́ ní ọdún 627. Ogun náà wáyé láàárín Róòmù àti Pérsia, ó sì ṣojú ìṣẹ́gun fún Róòmù, ṣùgbọ́n ó jẹ́ ohun tí a ń pè ní ìṣẹ́gun Pyrrhic. Ìṣẹ́gun tí ó jẹ́ aláìlérè gan-an fún ẹni tí ó ṣẹ́gun. Ọ̀rọ̀ náà ti inú ìṣẹ́gun kan wá láti ọwọ́ ọba Pyrrhus ti Epirus. Lẹ́yìn ogun méjì sí àwọn ará Róòmù (Heraclea ní 280 ṣáájú Sànmánì Kristi àti Asculum ní 279 ṣáájú Sànmánì Kristi), ó ṣẹ́gun ọmọ-ogun Róòmù ṣùgbọ́n ó pàdánù apá ńlá kan nínú àwọn ọmọ-ogun tirẹ̀. Gẹ́gẹ́ bí ìtàn àròsọ ṣe sọ, lẹ́yìn náà ó ní, “Ìṣẹ́gun irú èyí mọ́ọ̀kan sí i, a sì ti ṣègbé.”

Ogun Ninefe jẹ́ ìṣẹ́gun ìmúlò-ogun pàtàkì fún Róòmù, ṣùgbọ́n nígbà tí ó parí, bẹ́ẹ̀ ni Róòmù tàbí Pérṣíà kò ní agbára mọ́ láti lè, lẹ́yìn náà, dojú kọ ìkógun Íslámù ní ọ̀nà tó munadoko. Pérṣíà ni Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà, Róòmù sì ni ìjọ póòpù nínú ìmúṣẹ òde-òní ti ogun Ninefe. Mẹ́dò-Pérṣíà gẹ́gẹ́ bí agbára oníwo méjì dúró fún agbára oníwo méjì ti Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà. Ní òfin Ọjọ́ Àìkú, Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà jẹ́ iwo kan ṣoṣo lásán, nítorí pé ní ṣíṣamọ̀nà sí òfin Ọjọ́ Àìkú ni a ti dá àwòrán ẹranko náà sílẹ̀, ìdásílẹ̀ náà sì ní nínú ìṣọ̀kan àwọn iwo méjèèjì náà sí ọkan. Nínú Dáníẹ́lì 8, iwo méjì wà tí ń ṣojú Ìjọba Mẹ́dò-Pérṣíà, iwo Pérṣíà sì ni ó jáde gbẹ̀yìn.

> Nígbà náà ni mo gbé ojú mi sókè, mo sì rí, sì kíyèsí i, wò ó, àgbòkùnrin kan dúró níwájú odò náà, ẹni tí ó ní ìwo méjì; àwọn ìwo méjèèjì sì ga; ṣùgbọ́n ọ̀kan ga ju èkejì lọ, èyí tí ó ga jù sì hàn gbẹ̀yìn. Danieli 8:3.

Ìwo méjì ti Ẹgbẹ́ Olómìnira àti ti Pùrótẹ́sítántì ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà darapọ̀ sí ọ̀kan nígbà tí ìjọ àti ìpínlẹ̀ bá wá papọ̀ láti dá àwòrán ẹranko náà sílẹ̀. Ìdásílẹ̀ yẹn ní í pé ní pípé nígbà tí a bá fi ipa mú ààmì ẹranko náà ṣiṣẹ́ nípasẹ̀ òfin Ọjọ́-Àìkú. Èyí sì fi hàn pé Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà kì í ṣe ohun mìíràn bí kò ṣe Pérsia nígbà òfin Ọjọ́-Àìkú. Róòmù ṣẹ́gun Pérsia ní ogun Nineféhì. Bí Róòmù ṣe ṣẹ́gun Pérsia jẹ́ ohun tí ó ní ìtúmọ̀ pàtàkì nínú ìtàn, nítorí ọgbọ́n ìmúlò ogun Heraclius, Ọba-ọba Róòmù.

Ní kúkúrú, Heraclius ṣe àkúnya ìkolù àìròtẹ́lẹ̀, kì í ṣe ìkolù ìlọsíwájú títọ́ gẹ́gẹ́ bí a ti máa ń retí. Ìsapá rẹ̀ láti mú kí ìyàlẹ́nu yìí ṣẹ lẹ̀ jẹ́ ohun tí a ti ṣàkọsílẹ̀ nínú ìtàn. Ìyàlẹ́nu náà kà sí ìpinnu rẹ̀ láti kọlu ní àkókò òtútù, ohun tí kò wọ́pọ̀ ní àwọn àkókò ìtàn wọ̀nyẹn, ṣùgbọ́n kò parí síbẹ̀. Heraclius bẹ̀rẹ̀ ìgbógun ti rẹ̀ ní àárín oṣù Kẹsán ọdún 627 láti àríwá (ní ilẹ̀ gíga Armenia). Dípò kí ó gba ọ̀nà tí a ń retí, kí ó sì lọ sí gúúsù ní tààrà sí olú-ìlú Pérsia, Ctesiphon, ó ṣe ìyípo ńlá kan, ó ń rìn sí gúúsù ìlà-oòrùn lẹ́gbẹ̀ẹ́ àwọn agbègbè ààlà (ní ìṣírò, ààlà Turkey àti Iran òde òní). Lẹ́yìn náà, ó yí padà sí gúúsù àti ìwọ̀-oòrùn, ó sì kọjá Odò Great Zab ní ọjọ́ kìn-ín-ní oṣù Kejìlá, ọdún 627. Èyí fi ọmọ-ogun rẹ̀ sí Pẹtẹlẹ Nineveh (etí ìlà-oòrùn Odò Tigris), nítòsí àwọn ahoro Nineveh àtijọ́. Ìṣípò yìí jẹ́ láti gúúsù sí àríwá ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú àwọn ọmọ-ogun Pérsia—èyí tí ó tako ohun tí àwọn Pérsia ń retí. Wọ́n retí pé yóò máa tẹ̀síwájú sí gúúsù lọ sí Ctesiphon. Ó bá olórí ọmọ-ogun Pérsia, Rhahzadh, ní ìmúrasílẹ̀kù, ó sì fi í mú un lépa Heraclius sínú ilẹ̀ ogun tí kò ṣe é fẹ́ràn fún un. Ó jẹ́ kí àwọn ará Romu lè yan pápá ogun lórí pẹtẹlẹ tó sún mọ́ Nineveh. Ìgbésẹ̀ ọgbọ́n yìí dá àwọn ará Romu lọ́wọ́ kí wọ́n má bàa di mọ́ láàárín àwọn ọmọ-ogun Pérsia, ó sì fún wọn ní ọ̀nà àbájáde bí ó bá di dandan. Ní àpapọ̀ pẹ̀lú kurukuru ní ọjọ́ ogun náà àti ọgbọ́n ìfàsẹ́yìn àròsọ ní àkókò ìjà gangan, ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìpele ìyàlẹ́nu ló wà. Ìgbógun ti alágboyà yìí ní àkókò òtútù, pẹ̀lú ọ̀nà ìká ẹgbẹ́ tó jinlẹ̀ sínú ilẹ̀ Pérsia, ni a ka sí ọ̀kan nínú àwọn àṣeyọrí ológun Heraclius tó tóbi jù lọ. Ó ràn lọ́wọ́ láti fọ ìgbẹ́kẹ̀lé Pérsia lulẹ̀, ó sì ṣe àfikún ńlá sí ìṣẹ́gun àwọn ará Romu ní ìkẹyìn nínú ogun gígùn náà.

> “Nínú ogun Nínífè, tí a jà pẹ̀lú ìkà gidigidi láti ìmọ́lẹ̀ òwúrọ̀ títí dé wákàtí kọkànlá, a gba àsíá mẹ́rìnlélógún lọ́wọ́ àwọn Pérsíà, yàtọ̀ sí àwọn tí ó lè ti fọ́ tàbí ya; a gé apá tó pọ̀ jù nínú ọmọ-ogun wọn lulẹ̀ pátápátá, àwọn aṣẹ́gun náà (àwọn ará Róòmù), ní fífi àdánù tiwọn pamọ́, lo òru ní pápá ogun. Àwọn ìlú àti àwọn ààfin Ásíríà sì ṣí sílẹ̀ fún àwọn ará Róòmù fún ìgbà àkọ́kọ́.

> “A kò fi àwọn ìṣẹ́gun tí ó ṣẹ́gun ara wọn mú kí agbára ọba-ọba Romu túbọ̀ lágbára; ní àkókò kan náà pẹ̀lú, àti nípasẹ̀ ọ̀nà kan náà, a sì tún pèsè ọ̀nà fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn Saracens láti Arabia, bí eṣú láti agbègbè kan náà, tí wọ́n sì ń tan ìgbàgbọ́ Mohammedan tí ó ṣókùnkùn tí ó sì tànni jẹ ní gbogbo ọ̀nà ìrìn wọn, wọ́n sì yára bò bo ilẹ̀-ọba Persia àti ti Romu méjèèjì.”

> “A kò lè fẹ́ àpèjúwe tó péye síi fún òtítọ́ yìí ju èyí tí a pèsè nínú àwọn ọ̀rọ̀ ìparí orí náà láti ọ̀dọ̀ Gibbon, nínú èyí tí a ti mú àwọn àyọkà tí ó ṣáájú wá. ‘Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé a ti dá ẹgbẹ́ ọmọ-ogun aláṣẹ́gun kan sílẹ̀ lábẹ́ àsíá Heraclius, ìsapá àìlèdá náà dàbí ẹni pé ó ti pa agbára wọn run dípò kí ó ti lò ó. Nígbà tí ọba náà ń ṣẹ́gun ní Constantinople tàbí Jerusalem, àwọn Saracens kó ìlú kékeré kan tí a kò mọ̀ sí lórí ààlà Siria jì; wọ́n sì gé àwọn ọmọ-ogun kan tí wọ́n lọ láti gbà á là sí wẹ́wẹ́,—ìṣẹ̀lẹ̀ àṣàmọ̀ọ́kan, kékeré tí kò ní pàtàkì, bí kò ṣe pé ó jẹ́ ìṣáájú ìyípadà ńlá kan. Àwọn ọlọ́ṣà wọ̀nyí ni àwọn àpọ́sítélì Mohammed; ìgboyà wèrè wọn ti jáde láti inú aginjù; àti ní ọdún mẹ́jọ ìkẹyìn ìjọba rẹ̀, Heraclius pàdánù sí àwọn Arab ní gbogbo àwọn agbègbè kan náà tí ó ti gbà padà lọ́wọ́ àwọn Persia.”

> “‘Ẹ̀mí ẹ̀tàn àti ìtara aṣiwèrè, tí ibùgbé rẹ̀ kì í ṣe ní ọ̀run,’ ni a tú sílẹ̀ lórí ilẹ̀-ayé. Kòtò àìnísàlẹ̀ kò nílò ohun kan ju kọ́kọ́rọ́ láti ṣí i, àti kọ́kọ́rọ́ náà ni ìṣubú Chosroes. Ní ìtẹ́gàn ni ó ya lẹ́tà ará ìlú kan tí kò lókìkí láti Mekka. Ṣùgbọ́n nígbà tí ó bọ láti inú ‘ìná ògo’ rẹ̀ sínú ‘ilé-ìṣọ́ òkùnkùn’ tí ojú kankan kò lè wo inú rẹ̀, orúkọ Chosroes yóò fi ojijì ṣubú sínú ìgbàgbé níwájú ti Mohammed; òṣùpá-àrùn náà sì dàbí ẹni pé ó ń dúró de ìrìkẹ̀dòkè rẹ̀ títí di ìṣubú ìràwọ̀ náà. Chosroes, lẹ́yìn ìparun rẹ̀ pátápátá àti ìsonù ìjọba rẹ̀, ni wọ́n pa ní ọdún 628; ọdún 629 sì ni a fi àmì ‘ìṣẹ́gun Arabia,’ àti ‘ogun àkọ́kọ́ àwọn Mohammedan sí ìjọba Romu.’ ‘Angẹli karùn-ún sì fọn, mo sì rí ìràwọ̀ kan tí ó ṣubú láti ọ̀run wá sí ilẹ̀-ayé; a sì fi kọ́kọ́rọ́ kòtò àìnísàlẹ̀ náà fún un. Ó sì ṣí kòtò àìnísàlẹ̀ náà.’ Ó ṣubú wá sí ilẹ̀-ayé. Nígbà tí agbára ìjọba Romu ti rẹ̀ tán, tí ọba ńlá ti Ìlà Oòrùn sì dubulẹ̀ ní òkú nínú ilé-ìṣọ́ òkùnkùn rẹ̀, ìkógun ìlú kan tí kò lókìkí lẹ́gbẹ̀ẹ́ ààlà Siria ni ‘ìṣáájú ìyípadà ńlá kan.’ ‘Àwọn olè náà ni àwọn àpóstélì Mohammed, ìgboyà wèrè wọn sì yọ jáde láti aṣálẹ̀.’” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 495–497.

Ogun Ninefe ṣàpẹẹrẹ Róòmù òde-òní tí ó ń ṣẹ́gun Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà ní àsìkò òfin Ọjọ́ Àìkú, ṣùgbọ́n iṣẹ́gun Pyrrhic ni, nítorí ìdájọ́ tí ń tẹ̀síwájú lórí Róòmù bẹ̀rẹ̀ ní àsìkò òfin Ọjọ́ Àìkú.

Chosroes ni ó jẹ́ olórí ìjọba Pérṣíà; nítorí náà, Pérṣíà tí ń ṣojú ìṣubú Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà ní àsìkò òfin Ọjọ́ Àìkú ni kọ́kọ́rọ́ tí ń ṣí ọ̀gbun aláìlópin nígbà ìṣubú ìjọba kẹfà nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì. Ó dúró fún òfin Ọjọ́ Àìkú tí a sọ̀rọ̀ nípa rẹ̀ nínú ẹsẹ̀ kẹrìndínlógún, kọkànlélọ́gbọ̀n, àti kọkànlélógójì ti Dáníẹ́lì mọ́kànlá, pẹ̀lú, Ìṣípayá mẹ́tàlá ẹsẹ̀ kọkànlá.

Ṣàkíyèsí àwọn àlàyé aṣáájú-ọ̀nà náà, Stephen Haskell, lórí àwọn ẹsẹ wọ̀nyí kan náà àti ìtàn náà:

> “Àwọn Árábù, tàbí àwọn Saracens, kò tíì lo ipa kankan rárá lórí ayé. Nínú ìtàn àwọn orílẹ̀-èdè, àwọn ọkùnrin òmìnira wọ̀nyí ti aginjù ti kọjá lọ pẹ̀lú àfiyèsí tí ó kéré gan-an. Ẹ̀sìn Mohammedan ṣọ̀kan àwọn ẹ̀yà tí ó tú ká, ó sì rán wọn jáde gẹ́gẹ́ bí àwọn ajagun-gba orílẹ̀-èdè. Ìlọsíwájú kíákíá tí ó bá ogun àwọn Saracen lọ jẹ́ nítorí, ní ìwọ̀n púpọ̀, ìjà tí ó wà láàárín àwọn ará Romu àti Chosroes, olórí ìjọba Persia òde-òní. Ìjà yìí yọrí sí ìṣubú ẹni ìkẹyìn náà. Persia òde-òní ti dúró gẹ́gẹ́ bí ògiri ìdènà, tí ń di agbára Mohammed mú; ṣùgbọ́n nígbà tí agbára náà ṣubú, ìdènà náà kúrò, ‘ihò àìnísàlẹ̀’ sì ṣí, àwọn Saracens sì bo ayé bí ìkún omi. Nígbà tí ‘ihò àìnísàlẹ̀ náà ṣí, èéfín kan sì gòkè wá tí ó fi ojú oorun pamọ́.’ Àwòrán náà lágbára gidigidi, ó ń ṣojú ipa ìmúkùnkùn ti Mohammedanism, bí ó ti tàn kálẹ̀ lórí ojú ayé.” Stephen Haskell, The Story of the Seer of Patmos, 164, 165.

Ògiri ìdènà yẹn nínú ìtàn Róòmù ni ògiri ìyapa ìjọ àti ìpínlẹ̀, tí a yọ kúrò nígbà òfin Ọjọ́-ìsinmi. Ìpele mìíràn sì wà nínú ìṣẹ́gun Pyrrhic ti Róòmù lórí Pérsia nínú ogun Ninefe, nítorí pé ogun Ninefe kan ti wà tẹ́lẹ̀, tí ń ṣàpẹẹrẹ Áfà, àti pé ogun ọdún 627 ń ṣàpẹẹrẹ Òmégà. Ogun náà ṣẹlẹ̀ ní ọdún 612 BC, ní ìwọ̀n bí ẹgbẹ̀rún kan àti ọgọ́rùn-ún méjì ọdún láàárín wọn. Nínú ogun náà, àjọṣepọ̀ onípele mẹ́ta ṣẹ́gun Asiria, ó sì sàmì sí òpin Ìjọba Asiria.

A. T. Jones sọ̀rọ̀ lórí ogun álífà Ninefe pé:

> “Àwọn ọ̀ràn inú ìjọba Ásíríà bẹ̀rẹ̀ sí í bàjẹ́ láti búburú sí i, tó fi jẹ́ pé ní ọdún 612 BC ìṣọ̀tẹ̀ ńlá mìíràn tún wáyé láti ọwọ́ àwọn orílẹ̀-èdè mẹ́ta kan náà, tí Nabopolassar fúnra rẹ̀ sì darí ní ìgbà yìí. Èyí sì ṣàṣeyọrí pátápátá: a sọ Nínéfè di àkójọpọ̀ ìparun; a sì pín Ìjọba Ásíríà sí ẹ̀ka ńlá mẹ́ta,—Mídíà, tí ó di apá àríwá ìlà-oòrùn àti ìhà àríwá jìnàjìnà; Babilónì di Élámù àti gbogbo pẹ̀tẹ́lẹ̀ àti àwọn àfonífojì Yúfírétì àti Tígírísì; Íjíbítì sì di gbogbo ilẹ̀ tó wà ní ìwọ̀-oòrùn Yúfírétì. Èdìdì ìfọ̀mọ́sowọ́pọ̀ yìí láàárín Babilónì àti Mídíà ni ìgbéyàwó ọmọbìnrin ọba Mídíà pẹ̀lú Nebukadnésárì, ọmọ Nabopolassar. Nígbà tí Fáráò-Nékò, ọba Íjíbítì, gòkè lọ bá ọba Ásíríà jagun ní Kákémísì lẹ́gbẹ̀ẹ́ Yúfírétì, nígbà tí Ọba Jósíà ti Júdà jáde lọ bá a jagun, tí a sì pa á ní Mẹgídò, ó wà nínú mímú ipa tirẹ̀ ṣẹ nínú ìfọ̀mọ́sowọ́pọ̀ sí Ásíríà. Nígbà náà, nítorí pé gbogbo agbègbè ìwọ̀-oòrùn yìí jẹ́ ti ọba Íjíbítì, ó jẹ́ nínú ìmúlò ọba-alaṣẹ rẹ̀ tí ó bófin mu, tí ó rí nípasẹ̀ ìṣẹ́gun, ni ó fi yọ Ṣálúmù, ọmọ Jósíà, kúrò ní ipò ọba Júdà, tí ó sì yan Élíákímù sí ipò ọba Júdà dípò rẹ̀, tí ó tún orúkọ rẹ̀ pa dà sí Jéhóíákímù, tí ó sì fi owó orí lé ilẹ̀ náà.” 1 Kronika 3:15; 2 Ọba 23:31–35.” A. T. Jones, Review and Herald, March 15, 1898.

Nínú ogun alfa ti Ninefe ní ọdún 612 ṣáájú Sànmánì Kristi, Ìjọba Ásíríà wá sí òpin, gẹ́gẹ́ bí ìjọba kẹfà nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì ṣe parí ní òfin Ọjọ́ Àìkú. Aṣegun nínú ogun náà jẹ́ ìṣọ̀kan apá-mẹ́ta ti Bábílónì, Ejibiti àti Mídíà. Nínú ogun àkókò náà, Ọba Josiah kú ní Megido, nípa bẹ́ẹ̀ ó di àpẹẹrẹ Armagẹdoni. Nínú ogun omega ti Ninefe ní 627, a tú Ísílámù ìbànújẹ kẹta sílẹ̀ bí a ti yọ ògiri ààbò tó wà nínú Òfin Ìpilẹ̀ Ọ̀rọ̀ kúrò, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀, gẹ́gẹ́ bí Haskell ṣe ṣàkíyèsí nípa Pérsia gẹ́gẹ́ bí “ògiri ìdènà” ààbò tí a yọ kúrò pẹ̀lú ìṣẹ́gun lórí Pérsia. Ikú Ọba Josiah ní Megido fi hàn pé ogun àkọ́kọ́ ti Ninefe ni ogun kejì ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn. Èyí tí ó kẹ́yìn nínú àwọn ogun méjèèjì ti Ninefe ní 627, nígbà tí a yí kọ́kọ́rọ́, tí a sì ṣí kòtò náà sílẹ̀, ni èyí àkọ́kọ́ ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, nítorí àkọ́kọ́ yóò di èyí tí ó kẹ́yìn. Ogun àkọ́kọ́ ti Ninefe láàárín Ásíríà àti ìṣọ̀kan apá-mẹ́ta náà ń ṣamọ̀nà sí Armagẹdoni. Àkókò Àwọn Àgbẹ̀dẹ̀ Mùmù kejì bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ogun Ninefe, ó sì parí pẹ̀lú ogun Ninefe.

Àwọn òtítọ́ tí ó jẹ́ ti ìpè kárùn-ún, èyí tí í ṣe ìbànújẹ àkọ́kọ́ nínú Ìfihàn orí kẹsàn-án, ni àwọn aṣáájú-ọ̀nà lóye pé wọ́n jẹ́ ẹ̀rí ìtàn tí ó ṣe kedere jùlọ fún èyíkéyìí apá nínú ìwé Ìfihàn. Uriah Smith sọ òtítọ́ náà kalẹ̀ báyìí:

> “‘ẸSẸ̀ 1. Áńgẹ́lì karùn-ún sì fọn fèrè, mo sì rí ìràwọ̀ kan tí ó ṣubú láti ọ̀run wá sí ayé; a sì fi kọ́kọ́rọ́ ọ̀gbun àìnísàlẹ̀ náà fún un.’”

> “Fún ìtúmọ̀ fèrè yìí, a ó tún fa láti inú àwọn ìkọ̀wé Ọ̀gbẹ́ni Keith. Akọ̀wé yìí sọ òtítọ́ pé: ‘Kò sí ìṣòro mìíràn kankan nínú Apocalypse tí ìfọ̀kànsìn àwọn olùtumọ̀ fi bá a mu ní ìṣọ̀kan tó bẹ́ẹ̀ gẹ́gẹ́ bí nípa fífi fèrè karùn-ún àti kẹfà sílò, tàbí ìbànújẹ àkọ́kọ́ àti èkejì, sí àwọn Saracens àti àwọn Tooki. Ó hàn gbangba tó bẹ́ẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ohun tí ó ṣòro kí a yé e lọ́nà tí kò tọ́. Dípò ẹsẹ kan tàbí méjì tí ó ń tọ́ka sí ọkọọkan wọn, gbogbo orí kẹsàn-án Ìfihàn, ní àwọn ìpín tó dọ́gba, ni a fi kún fún àpèjúwe àwọn méjèèjì.’ Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 495.

Peteri wà ní Panium pẹ̀lú ojúṣe láti tún ìránṣẹ́ àwọn bọ́ọ̀lù iná Nashville ṣe, a sì rí i ní ìgbà àkọ́kọ́ pé àwọn èròjà ìbànújẹ àkọ́kọ́ náà bá àwọn èròjà òfin Ọjọ́ Ìsinmi tí ń bọ̀ láìpé mu pátápátá. Kìnnìún ẹ̀yà Júdà tú ìmọ̀ yìí sílẹ̀ ní ìfaramọ́ pẹ̀lú àwọn ìlà àsọtẹ́lẹ̀ mìíràn tí Ó ti gbé kalẹ̀ tẹ́lẹ̀. Àwọn akọ̀wé-ìtàn yóò jẹ́rìí sí ìtúmọ̀ pàtàkì ìkọlù àìròtẹ́lẹ̀ tí Romu ṣe sí àwọn Pẹ́ṣíà ní ọdún 627, àti nígbà tí wọ́n bá ṣe bẹ́ẹ̀, wọ́n ṣàkíyèsí bí Heraclius ṣe yí ká, tí ó sì lọ sí ẹ̀hìn Pẹ́ṣíà ní àkókò òtútù gẹ́gẹ́ bí ọgbọ́n ìmúlò láti wà ní ìpamọ́ títí di àkókò ìkọlù náà.

Arábìnrin White sọ fún wa pé Róòmù kàn ń dúró de “ìpò ànfààní,” lẹ́yìn náà yóò sì gbá ìkọlù.

> “Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run ti fi ìkìlọ̀ fún nípa ewu tí ń bọ̀ lọ́wọ́; bí a bá kọ́ èyí sílẹ̀, ayé Pùrótẹ́sítà yóò mọ ohun tí ète Róòmù jẹ́ ní tòótọ́ nígbà tí yóò ti pẹ́ jù láti bọ́ nínú ìdẹkùn náà. Ó ń dàgbà sínú agbára ní ìdákẹ́jẹ́. Àwọn ẹ̀kọ́ rẹ̀ ń mú ipa wọn jáde nínú àwọn gbọ̀ngàn aṣòfin, nínú àwọn ìjọ, àti nínú ọkàn àwọn ènìyàn. Ó ń kó àwọn ilé gíga àti títóbi rẹ̀ jọ, nínú àwọn àyè ìkọ̀kọ̀ tí a ti máa tún ṣe àwọn inúnibíni rẹ̀ àtijọ́ sí. Ní ìfarapamọ́ àti láìsí àfura, ó ń fún agbára rẹ̀ lókun láti mú ìfojúsùn tirẹ̀ ṣẹ nígbà tí àkókò yóò dé fún un láti lu. Gbogbo ohun tí ó fẹ́ ni ipò àǹfààní, àti pé a ti ń fi èyí fún un tẹ́lẹ̀. Láìpẹ́ a ó rí, a ó sì ní ìrírí ohun tí ète ẹ̀yà Róòmù jẹ́. Ẹnikẹ́ni tí yóò gbà tí yóò sì ṣègbọràn sí ọ̀rọ̀ Ọlọ́run yóò nípa bẹ́ẹ̀ fa ẹ̀gàn àti inúnibíni bá ara rẹ̀.” The Great Controversy, 581.

Gẹ́gẹ́ bí ó ti rí pẹ̀lú Ọba Aláṣẹ Heraclius, ìjọ papacy ti ń lọ sí ibi àfojúsùn rẹ̀ “ní ìkọ̀kọ̀ àti láìròtẹ́lẹ̀” gẹ́gẹ́ bí ìmúṣẹ Isaiah orí kẹtàlélógún, níbi tí a ti gbàgbé aṣẹ́wò Tire fún ìtàn ìjọba kẹfà nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì. Ìkọlù àṣírí ìyàlẹ́nu ti Heraclius ni pé ayé gbàgbé ìjọ papacy láti ọdún 1798 títí dé òfin Ọjọ́-ìsinmi. Ìlà lórí ìlà, ègbé àkọ́kọ́ dúró fún ègbé kẹta àti ègbé ìkẹyìn. Nínú ègbé àkọ́kọ́ ni a ti ṣe ìkéde kan tí ó tún bá ìtàn Islam mu àti àkókò ìdìdè àwọn ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì ẹgbẹ̀rún mu.

> A sì pàṣẹ fún wọn pé kí wọn má bà á koríko ayé jẹ, tàbí ohun ewéko kankan, tàbí igi kankan; bí kò ṣe àwọn ènìyàn wọ̀nyí nìkan tí kò ní èdìdì Ọlọ́run ní iwájú orí wọn. A sì fi fún wọn pé kí wọn má pa wọn, ṣùgbọ́n kí a ṣe wọn níyà oṣù márùn-ún: ìyà wọn sì rí bí ìyà àkekèé, nígbà tí ó bá ta ènìyàn. Ní ọjọ́ wọ̀nyí ni àwọn ènìyàn yóò máa wá ikú, wọn kì yóò sì rí i; wọn yóò sì fẹ́ kú, ikú yóò sì sá kúrò lọ́dọ̀ wọn. Ìfihàn 9:4–6.

Kí a tó yí kọ́kọ́rọ́ náà ní ogun Ninefe, èyí tí í ṣe òfin Ọjọ́ Àìkú tí ó sún mọ́lé, a ti fi èdìdì dì àwọn ẹgbẹ̀rún ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélọ́gọ́rin náà tẹ́lẹ̀. Ní òfin Ọjọ́ Àìkú náà, ìparun àwọn ìlú, èyí tí a bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àwọn bọ́ọ̀lù iná Nashville, ni a ṣàpẹẹrẹ gẹ́gẹ́ bí àkókò “oṣù márùn-ún,” nígbà tí ogun ń ru, tí a sì bẹ̀rẹ̀ ìwẹ̀ ẹ̀jẹ̀ keji ti ìjọ pāápà ní ìmúṣẹ ìdáhùn tí a fi fún àwọn ajẹ́rìíkú ti Àwọn Ọ̀rúndún Òkùnkùn nínú èdìdì karùn-ún.

> Nígbà tí ó sì ṣí èdìdì karùn-ún, mo rí lábẹ́ pẹpẹ àwọn ọkàn àwọn tí a pa nítorí ọ̀rọ̀ Ọlọ́run, àti nítorí ẹ̀rí tí wọ́n dì mú: Wọ́n sì ké pẹ̀lú ohùn ńlá, wí pé, Yóò ti pẹ́ tó, Olúwa, ẹni mímọ́ àti olóòtítọ́, tí ìwọ kì yóò fi dájọ́, kí o sì gbẹ̀san ẹ̀jẹ̀ wa lára àwọn tí ń gbé ayé? A sì fi aṣọ funfun fún olúkúlùkù wọn; a sì sọ fún wọn, pé kí wọ́n sinmi díẹ̀ sí i fún ìgbà díẹ̀, títí àwọn ẹlẹgbẹ́ ẹrú wọn pẹ̀lú àti àwọn arákùnrin wọn, tí a ó pa gẹ́gẹ́ bí wọ́n náà, yóò fi pé. Ifihan 6:9–11.

Àwọn ajẹ́rìíkú ti Àwọn Àkókò Òkùnkùn ni ẹgbẹ́ àkọ́kọ́ tí ń ṣàpẹẹrẹ àwọn ajẹ́rìíkú ti Róòmù Òde-Òní nígbà ìdààmú òfin Ọjọ́ Àìkú. Kí ìdààmú náà tó dé, a ti di ẹ̀gbẹ̀rún kan ó lé mẹ́rìnlélógójì mọ́kànlá [one hundred and forty-four thousand], àti pé ìlànà ìdìmọ́ náà bẹ̀rẹ̀ ní 9/11 pẹ̀lú dídé Ísílámù ti ègbé kẹta, àti fífọ omi òjò ìkẹyìn kánkán. Nígbà tí àwọn ajẹ́rìíkú ti Àwọn Àkókò Òkùnkùn àkọ́kọ́ béèrè ìgbà wo ni a óò dá ẹjọ́ papacy, a sọ fún wọn pé ẹgbẹ́ kejì àwọn ajẹ́rìíkú yóò wà nígbà tí a bá tún Àwọn Àkókò Òkùnkùn ṣe, èyí tí ó jẹ́ ìgbà tí kọ́kọ́rọ́ ogun Nínéfè ti ṣẹ ní ìmúṣẹ̀ rẹ̀ ní òfin Ọjọ́ Àìkú tí ń bọ̀ láìpẹ́. Kí a tó kó ẹgbẹ́ kejì àwọn ajẹ́rìíkú jọ, a ti di ẹ̀gbẹ̀rún kan ó lé mẹ́rìnlélógójì mọ́kànlá mọ́, àti àkókò ìdìmọ́ náà tí ó bẹ̀rẹ̀ ní 9/11 ni a fi hàn nínú èdìdì karùn-ún, nítorí ìjíròrò tí a gbé kalẹ̀ níbẹ̀ ni a rí nínú Ìfihàn orí kẹfà, ẹsẹ̀ KẸSÀN-ÁN sí KỌKÀNLÁ, báyìí ni a fi samisi ìbẹ̀rẹ̀ àti òpin ìdìmọ́ náà pẹ̀lú 9/11. Òpin náà ń mú ìparun Ísílámù wá gẹ́gẹ́ bí a ti gbé kalẹ̀ nínú Ìfihàn MẸSÀN-ÁN, KỌKÀNLÁ, àti àwọn tí a ti dì mọ́ yóò ti mú ìrírí Dáníẹ́lì ṣẹ, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nínú Dáníẹ́lì MẸSÀN-ÁN, KỌKÀNLÁ.

A ó tẹ̀síwájú pẹ̀lú àwọn nǹkan wọ̀nyí nínú àpilẹ̀kọ tó kàn.

Back to Articles