Article

# Àwọn Ìkìlọ̀ Àfọwọ̀ṣe - Nọ́ńbà Kẹ́rin

Àwọn Ìpìlẹ̀ Ìgbàgbọ́ àti Èwu Ìgbàgbé: Àwọn Ẹ̀kọ́ láti inú Àsọtẹ́lẹ̀ àti Ìtàn

Author

Jeff Pippenger

Published

August 8, 2023

Formats

PDF
Word
Song MP3

> Ta ni yóò kọ́ ní ìmọ̀? Ta ni yóò sì mú kí ó lóye ẹ̀kọ́? Àwọn tí a ti gba lẹ́nu ọmú kúrò, tí a sì ti yà kúrò lọ́dọ̀ ọyàn.

> Nítorí àṣẹ gbọ́dọ̀ wà lórí àṣẹ, àṣẹ lórí àṣẹ; ìlà lórí ìlà, ìlà lórí ìlà; níbí díẹ̀, àti níbẹ̀ díẹ̀:

> Nítorí pẹ̀lú ètè tó ń ta gége àti ahọ́n mìíràn ni yóò fi sọ̀rọ̀ fún àwọn ènìyàn yìí. Sí àwọn tí ó sọ fún pé, Èyí ni ìsinmi tí ẹ̀yin lè fi mú ẹni àárẹ̀ sinmi; èyí sì ni ìtùnú: ṣùgbọ́n wọn kò fẹ́ gbọ́.

> Ṣùgbọ́n ọ̀rọ̀ Olúwa jẹ́ fún wọn àṣẹ lórí àṣẹ, àṣẹ lórí àṣẹ; ìlà lórí ìlà, ìlà lórí ìlà; níhìn-ín díẹ̀, níbẹ̀ díẹ̀; kí wọn lè lọ, kí wọn sì ṣubú sẹ́yìn, kí a sì fọ́ wọn, kí a sì dẹ́kùn mú wọn, kí a sì kó wọn. Isaiah 28:9–13.

A ti tọ́ka sí àwọn ẹsẹ̀ wọ̀nyí láti inú Isaiah léraléra nínú Àwọn Tábìlì Habakkuk. Níhìn-ín, mo nílò láti kan fi ọwọ́ kàn án nìkan, kí n mú kókó kan tàbí méjì láti inú àwọn ẹsẹ̀ wọ̀nyí tí a ti sọ tẹ́lẹ̀ wá, kí n lè fi kún ìjíròrò tí ó wà lọ́wọ́lọ́wọ́. Àpá ìwé yìí fi ènìyàn kan hàn tí wọ́n kùnà nínú ìdánwò kan, nítorí pé wọ́n “lọ, wọ́n sì ṣubú sẹ́yìn, a sì fọ́ wọn, a sì dẹkùn mú wọn, a sì gbà wọ́n.” Wọ́n jẹ́ ènìyàn tí wọ́n kùnà nínú ìdánwò kan nípa ẹni tí Ọlọ́run yóò gbìyànjú láti “kọ́” kí ó “lóye” “ìmò” tàbí “ẹ̀kọ́.” Ó jẹ́ ìdánwò kan tí a dá lórí lílóye ìbùkún ìmò tí ń pọ̀ sí i, nítorí náà, ìdánwò kan náà ni ó ya àwọn ọlọ́gbọ́n kúrò lọ́dọ̀ àwọn ènìyàn búburú nínú Danieli orí kejìlá, nítorí gbogbo àwọn wòlíì fara mọ́ra wọn, wọ́n sì ń tọ́ka sí òpin ayé. Nínú Danieli kejìlá, àwọn “ọlọ́gbọ́n” lóye, ṣùgbọ́n àwọn “ènìyàn búburú” kò lóye ìbùkún ìmò tí ń pọ̀ sí i.

A dán àwọn ènìyàn inú àyọkà Isaiah wò nípasẹ̀ “ọ̀rọ̀ Oluwa” tí “wọn kò ní gbọ́.” Àti pé “ọ̀rọ̀ Oluwa” pàtó tí wọ́n kọ̀, tí ó sì bá ti jẹ́ kí wọ́n lè “lóye” ìbísí “ìmọ̀,” ni òfin Bíbélì tí ń ṣàlàyé bí a ṣe lè mú àwọn ìtàn wòlíì bára mu ní ọ̀nà tó tọ́. Àwọn tí ń ṣubú nínú àyọkà Isaiah kọ̀ òfin náà tí ó fi hàn pé, kí a lè lóye ìtàn wòlíì kan, a gbọ́dọ̀ wá ìlà náà “níbí díẹ̀, níbẹ̀ díẹ̀.” Ọ̀rọ̀ Oluwa tí ó mú ìdánwò wá, tí wọ́n sì kọ̀, ni ọ̀nà ìmúlò yíyan àwọn ìlà wòlíì láti ibìkan àti ibòmíràn, lẹ́yìn náà kí a sì fi ọ̀kan lára àwọn ìlà ìtàn wòlíì tí a yàn náà lọ ní afiwe pẹ̀lú àwọn ìlà ìtàn wòlíì mìíràn tí ń sọ̀rọ̀ lórí kókó kan náà. Àṣeyọrí ìsapá láti fi ìlà lé ìlà ní ọ̀nà yìí gbẹ́kẹ̀ lé lílo àwọn òfin tòótọ́ ti ìtumọ̀ àsọtẹ́lẹ̀. Àwọn òfin wọ̀nyí, tí wọ́n jẹ́ “àwọn ìlànà” pẹ̀lú tí a tún gbọ́dọ̀ kó jọ, sì ni a rí wọn níbí àti níbẹ̀ nínú Bíbélì. Àwọn wúńdíá Isaiah tí wọ́n kuna nínú ìdánwò náà, wọ́n ṣe bẹ́ẹ̀ nítorí pé wọ́n gbàgbé ohun pàtàkì jùlọ tí kò yẹ kí wọ́n ti gbàgbé, èyí sì ni pé, ìtàn máa ń tún ara rẹ̀ ṣe.

> “A kò ní ohun kankan láti bẹ̀rù nípa ọjọ́ iwájú, bí kò ṣe pé a ó gbàgbé ọ̀nà tí Olúwa ti fi darí wa, àti ẹ̀kọ́ Rẹ̀ nínú ìtàn ìgbésí ayé wa tí ó ti kọjá.” Life Sketches, 196.

Ọlọ́run kì í ṣe aṣáájú ìdàrúdàpọ̀, àti pé ìdí mímúlẹ̀ kan fún òtítọ́ náà ni pé gbogbo wòlíì inú Bíbélì ń tọ́ka sí ìlà àsọtẹ́lẹ̀ kan náà. Kì í ṣe pé gbogbo wọn rí àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ kan náà pátápátá lórí ìlà náà, ṣùgbọ́n ìgbà gbogbo, ìlà kan náà ni ó jẹ́ ti àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ní òpin ayé. Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ wọ̀nyí ni ń ṣáájú ìpipade àkókò àánú, lẹ́yìn èyí sì ni àwọn àjàkálẹ̀ àìgbẹ̀yìn méje, èyí tí ó parí pẹ̀lú Ìpadàbọ̀ Kejì ti Kristi. Ìtàn wòlíì kan lè jẹ́ ti àwọn ènìyàn olóòótọ́ Ọlọ́run nínú ìlà ìtàn náà, ṣùgbọ́n ẹ̀rí wòlíì mìíràn lè jẹ́ ti àwọn ènìyàn aláìṣòótọ́ Ọlọ́run, tàbí ti Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà, Fátíkàní, Àjọ Àwọn Orílẹ̀-Èdè, àwọn oníṣòwò ayé tàbí Ìsílámù, ṣùgbọ́n ìgbà gbogbo, ìlà kan náà ni.

Ìhìnrere Èlíjà Malaki, pẹ̀lú àwọn ìhìnrere tí a ṣàfihàn nínú Ìfihàn orí kìíní, kẹ́rìnlá àti kejìdínlógún, àti ìhìnrere Dáníẹ́lì mọ́kànlá àti méjìlá, jẹ́ ìhìnrere kan náà pátápátá. Gbogbo wọn ni ìlà ìtàn kan náà, ṣùgbọ́n ọ̀kọ̀ọ̀kan wọn ní àfikún pàtàkì tirẹ̀ sí inú ìtàn náà.

Ohun tí ó fẹrẹ̀ jẹ́ pé gbogbo ènìyàn ló ń lóye ní òdì sí nípa ìhìnrere àkànṣe náà ni òtítọ́ náà pé a máa ń ṣí i hàn fún àwọn ènìyàn Ọlọ́run nìkan ní kété ṣáájú ìparí àkókò ìdánwò ènìyàn. Ní mímọ̀ pé ìhìnrere àkànṣe náà máa ń kìlọ̀ nípa ìparí àkókò ìdánwò tí ó sún mọ́lé nígbà gbogbo, a ó wo bóyá àpẹẹrẹ tí ó ṣe kedere jùlọ ti ìparí àkókò ìdánwò nínú Bíbélì.

> Ẹni tí ó jẹ́ aláìṣòdodo, jẹ́ kí ó máa ṣe aláìṣòdodo sí i: àti ẹni tí ó jẹ́ aláìmọ́, jẹ́ kí ó máa di aláìmọ́ sí i: àti ẹni tí ó jẹ́ olódodo, jẹ́ kí ó máa ṣe òdodo sí i: àti ẹni tí ó jẹ́ mímọ́, jẹ́ kí ó máa jẹ́ mímọ́ sí i. Ìfihàn 22:11.

Ṣáájú kí a tó kéde òpin àkókò àyẹ̀wò ní ibi mímọ́ lókè pẹ̀lú ọ̀rọ̀ ẹsẹ̀ kọkànlá, ó yẹ kí ìkìlọ̀ àkànṣe kan, ìyẹn ìránṣẹ́ ìsọtẹ́lẹ̀ láti inú ìwé Ìfihàn tí a ti ṣí sílẹ̀ fún àwọn ọmọ-ẹ̀yìn Ọlọ́run, wá.

> Ó sì wí fún mi pé, Má ṣe dì ín àwọn ọ̀rọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ ìwé yìí mọ́: nítorí àkókò náà ti súnmọ́. Ẹni tí kò ṣe olódodo, jẹ́ kí ó máa ṣe àìṣòdodo sí i: ẹni tí ó sì jẹ́ aláìmọ́, jẹ́ kí ó máa jẹ́ aláìmọ́ sí i: ẹni tí ó sì jẹ́ olódodo, jẹ́ kí ó máa ṣe olódodo sí i: ẹni tí ó sì jẹ́ mímọ́, jẹ́ kí ó máa jẹ́ mímọ́ sí i. Ìfihàn 22:10, 11.

Yóò sí ìránṣẹ́ àsọtẹ́lẹ̀ àkànṣe kan tí àwọn ènìyàn Ọlọ́run yóò mọ̀ dájú díẹ̀ ṣáájú àwọn àjàkálẹ̀ àìkẹyìn méje. Nígbà tí “àkókò náà ti súnmọ́,” “àsọtẹ́lẹ̀ ìwé yìí” (àsọtẹ́lẹ̀ Ìfihàn) tí a ti dì mọ́ ni a óò tú sílẹ̀. Àsọtẹ́lẹ̀ kan ṣoṣo nínú ìwé Ìfihàn tí a ti dì mọ́ ni àsọtẹ́lẹ̀ àwọn àrá méje náà.

> Mo sì rí angẹli alágbára mìíràn tí ó sọ̀kalẹ̀ láti ọ̀run wá, a fi àwọsánmọ̀ wọ̀ ọ́: òṣùmàrè sì wà lórí rẹ̀; ojú rẹ̀ sì dàbí oòrùn, ẹsẹ̀ rẹ̀ sì dàbí ọ̀wọ̀n iná: Ó sì ní ìwé kékeré kan tí a ṣí ní ọwọ́ rẹ̀: ó sì gbé ẹsẹ̀ ọ̀tún rẹ̀ lé òkun, àti ẹsẹ̀ òsì rẹ̀ lé ilẹ̀, Ó sì ké pẹ̀lú ohùn ńlá, gẹ́gẹ́ bí kìnnìún tí ń ké ramúramù: nígbà tí ó sì ké, àwọn àrá méje sọ ohùn wọn jáde. Nígbà tí àwọn àrá méje náà sì ti sọ ohùn wọn jáde, mo fẹ́ kọ ọ́ sílẹ̀: mo sì gbọ́ ohùn kan láti ọ̀run wí fún mi pé, Di ohun tí àwọn àrá méje náà sọ́, má sì ṣe kọ wọn sílẹ̀. Ìṣípayá 10:1–4.

Kí àkókò ìdánwò ènìyàn tó parí pátápátá, nígbà tí “àkókò ti súnmọ́ tòsí,” ìṣíṣí ìdìdì òtítọ́ àkànṣe kan nínú Bíbélì yóò wáyé, tí yóò fi “àwọn nǹkan tí ó gbọdọ̀ ṣẹlẹ̀ láìpẹ́” hàn. Áńgẹ́lì alágbára tí a sọ̀rọ̀ nípa rẹ̀ nínú Ìfihàn mẹ́wàá ni Jésù Kristi, ẹni tí ó kígbe bí Kìnnìún.

> “Áńgẹ́lì alágbára tí ó kọ́ Jòhánù kò kéré jù Jésù Kristi lọ gẹ́gẹ́ bí Ẹni tí í ṣe. Ìdúró Rẹ̀ tí Ó fi ẹsẹ̀ ọ̀tún Rẹ̀ lé orí òkun, tí Ó sì fi ẹsẹ̀ òsì Rẹ̀ lé ilẹ̀ gbígbẹ, ń fi ipa tí Ó ń kó nínú àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ìkẹyìn ìjà ńlá pẹ̀lú Sátánì hàn. Ipo yìí ń tọ́ka sí agbára àti àṣẹ alákòóso Rẹ̀ lórí gbogbo ayé. Ìjà náà ti ń túbọ̀ lágbára sí i, tí ó sì ń di èyí tí a ti pinnu lé lórí jù lọ láti ìran dé ìran, yóò sì bá a lọ bẹ́ẹ̀ títí di àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ìparí, nígbà tí iṣẹ́ àgbàyanu àwọn agbára òkùnkùn yóò dé ibi gíga rẹ̀. Sátánì, ní ìṣọ̀kan pẹ̀lú àwọn ènìyàn búburú, yóò tan gbogbo ayé àti àwọn ìjọ tí kò gba ìfẹ́ òtítọ́ jẹ. Ṣùgbọ́n áńgẹ́lì alágbára náà ń béèrè àkíyèsí. Ó ké pẹ̀lú ohùn ńlá. Ó ní láti fi agbára àti àṣẹ ohùn Rẹ̀ hàn fún àwọn tí wọ́n ti darapọ̀ mọ́ Sátánì láti tako òtítọ́.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 971.

Ní òpin, àwọn “ìjọ” tí “Satani” ń tàn jẹ ni a tàn jẹ nítorí pé wọn kò gba ìfẹ́ “òtítọ́.” Ọ̀rọ̀ náà, “òtítọ́,” nínú ẹsẹ̀ yẹn láti inú Kejì Tẹsalóníkà tí Sister White ṣẹ̀ṣẹ̀ tọ́ka sí, ni ọ̀rọ̀ Giriki àkọ́kọ́ tí a ti mú jáde láti inú ọ̀rọ̀ Hébérù tí a túmọ̀ sí “òtítọ́,” èyí tí a kó pọ̀ pẹ̀lú lẹ́tà Hébérù mẹ́ta, tí ó sì ń ṣàpẹẹrẹ Alfa àti Omega. Ṣé ẹ̀rí Bíbélì kankan wà pé òtítọ́ tí ó ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú òfin ìtọ́kasí àkọ́kọ́, tí ó dúró fún àbùdá kan nínú ìwà Kristi, ni òtítọ́ náà tí a kọ̀ sílẹ̀, tí ó sì mú ìtànjẹ líle jáde ní àbájáde?

> Ṣùgbọ́n nísinsin yìí, a ń bẹ yín, ẹ̀yin ará, nípa ìbọ̀wọ̀ Olúwa wa Jésù Kristi, àti nípa àkójọpọ̀ wa sọ́dọ̀ rẹ̀, kí a má ṣe mú yín yára mì nínú ọkàn, tàbí kí a má ṣe dá yín lóró, yálà nípa ẹ̀mí, tàbí nípa ọ̀rọ̀, tàbí nípa lẹ́tà bí ẹni pé láti ọ̀dọ̀ wa ni, bí ẹni pé ọjọ́ Kristi ti sún mọ́lé. Kí ẹnikẹ́ni má ṣe tan yín jẹ ní ọ̀nà kankan: nítorí ọjọ́ náà kì yóò dé, bí kò ṣe pé ìṣọ̀tẹ̀ kọ́kọ́ dé, kí a sì fihàn ènìyàn ẹ̀ṣẹ̀ náà, ọmọ ìparun; ẹni tí ń tako tí ó sì ń gbé ara rẹ̀ ga ju gbogbo ohun tí a ń pè ní Ọlọ́run lọ, tàbí ohun tí a ń bọ̀; tó bẹ́ẹ̀ tí ó fi jókòó nínú tẹ́ńpìlì Ọlọ́run bí Ọlọ́run, tí ó ń fi ara rẹ̀ hàn pé òun ni Ọlọ́run. Ẹ kò ha rántí pé, nígbà tí mo ṣì wà pẹ̀lú yín, mo sọ nǹkan wọ̀nyí fún yín? Ní báyìí sì ni ẹ mọ ohun tí ń dí i mọ́lẹ̀, kí a lè fihàn án ní àkókò tirẹ̀. Nítorí àṣírí ìwà àìlófin ti bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ̀ tẹ́lẹ̀: ṣùgbọ́n ẹni tí ó ń dì í mọ́lẹ̀ nísinsin yìí yóò máa dì í mọ́lẹ̀, títí a ó fi mú un kúrò lójú ọ̀nà. Nígbà náà ni a ó fihàn ẹni búburú náà, ẹni tí Olúwa yóò fi ẹ̀mí ẹnu rẹ̀ run, tí yóò sì pa á nípa ìmólẹ̀ ìbọ̀wọ̀ rẹ̀: àní ẹni náà, tí ìbọ̀wọ̀ rẹ̀ wà gẹ́gẹ́ bí iṣẹ́ Satani pẹ̀lú gbogbo agbára àti àmi àti iṣẹ́ ìyanu èké, àti pẹ̀lú gbogbo ìtanjẹ àìṣòdodo nínú àwọn tí ń ṣègbé; nítorí pé wọn kò gba ìfẹ́ òtítọ́, kí a lè gbà wọ́n là. Nítorí èyí ni Ọlọ́run yóò fi rán ìṣìnà líle sí wọn, kí wọn lè gba irọ́ gbọ́: kí a lè dá gbogbo àwọn tí kò gbà òtítọ́ gbọ́ lẹ́bi, ṣùgbọ́n tí wọ́n ní inú dídùn nínú àìṣòdodo. 2 Tẹsalonika 2:1–12.

A ti tọ́ka sí ẹsẹ̀ yìí láti inú Thessalonians ní ọ̀pọ̀ ìgbà nínú Àwọn Tẹ́ẹ̀bù Hábákúkù, nítorí náà àlàyé kúkúrú nìkan ni a ó ṣe ní àkókò yìí. Ohun tí Sister White pè ní “ìṣe àgbàyanu Satani” ni Pọ́ọ̀lù pè ní “ìṣiṣẹ́ Satani pẹ̀lú gbogbo agbára àti àwọn àmì àti àwọn iṣẹ́ ìyanu èké.” Iṣẹ́ ìtanjẹ tí Sister White àti Pọ́ọ̀lù tọ́ka sí bẹ̀rẹ̀ ní òfin Ọjọ́-Àìkú ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà.

> “Nípa àṣẹ tí yóò fi mú ìdásílẹ̀ Ìjọ Pápáṣẹ ṣiṣẹ́ ní ìtakò sí òfin Ọlọ́run, orílẹ̀-èdè wa yóò ya ara rẹ̀ kúrò ní òdodo pátápátá. Nígbà tí Pírótẹ́sítáǹtì yóò na ọwọ́ rẹ̀ kọjá ìwọ̀n ààrin láti di ọwọ́ agbára Róòmù mú, nígbà tí yóò tẹ̀ sí òkè ọ̀gbun láti bá Ẹ̀mí-Èké ní ìfọwọ́sowọ́pọ̀, nígbà tí, lábẹ́ agbára ìṣọ̀kan mẹ́ta yìí, orílẹ̀-èdè wa yóò kọ gbogbo ìlànà Orílẹ̀-èdè rẹ̀ sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìjọba Pírótẹ́sítáǹtì àti olómìnira, tí yóò sì pèsè ọ̀nà fún ìtànkálẹ̀ irọ́ àti ìtànjẹ ti Pápáṣẹ, nígbà náà ni a lè mọ̀ pé àkókò ti dé fún iṣẹ́ ìyanu Satani, àti pé òpin ti sún mọ́lé.” Testimonies, ìdìpọ̀ 5, 451.

Nínú abala yìí nínú Tẹsalóníkà, tí à ń gbé yẹ̀ wò, Pọ́ọ̀lù fi ọ̀rọ̀ mẹ́rin ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ dá póòpù mọ̀ ní ìgbẹ̀yìn ayé. Póòpù ni “ẹni ẹ̀ṣẹ̀,” òun ni “ọmọ ìparun,” òun ni “àṣírí àìṣòdodo” àti “Ẹni Burúkú náà.” Pọ́ọ̀lù tún fún wa ní díẹ̀ lára àwọn àbùdá mìíràn ti póòpù yàtọ̀ sí orúkọ mẹ́rin wọ̀nyí, nítorí ó jẹ́ kí a mọ̀ pé póòpù, (ẹni tí ó ṣì jẹ́ ẹni ọjọ́ iwájú ní àsìkò Pọ́ọ̀lù) “yóò farahàn ní àkókò tirẹ̀.”

Póòpù náà “yóò farahàn ní àkókò tirẹ̀,” àti ẹ̀rí Bíbélì tí ó hàn gbangba jùlọ, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé kì í ṣe òtítọ́ Bíbélì kan ṣoṣo; òtítọ́ Bíbélì tí ó hàn gbangba jùlọ pé póòpù ìjọ Róòmù ni aṣòdì sí Kristi nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì ni a ti fi ìdásílẹ̀ múlẹ̀ nípa àwọn ìtọ́kasí méje ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ tí ó sì tààrà nínú Bíbélì tí ń tọ́ka sí “àkókò” tí ipò póòpù yóò fi jọba lórí ayé, ìyẹn gan-an ni “àkókò” tí ẹ̀dá ènìyàn ń pè ní Àwọn Ọjọ́ Òkùnkùn. Bíbélì fi póòpù hàn gẹ́gẹ́ bí ipò póòpù nípa pípa àkókò “àkókò” náà mọ̀ léraléra pẹ̀lú ìtókasí sí ìgbà pàtó náà, láti ọdún 538 títí di 1798, tí ipò póòpù yóò fi jọba lórí ayé. Pọ́ọ̀lù sọ pé yóò farahàn ní àkókò tirẹ̀.

Paulu pẹ̀lú tọ́ka sí i pé póòpù ni ẹni náà tí “ó lòdì sí, tí ó sì gbé ara rẹ̀ ga ju gbogbo ohun tí a ń pè ní Ọlọ́run, tàbí tí a ń bọ̀wọ̀ fún; bẹ́ẹ̀ ni, gẹ́gẹ́ bí Ọlọ́run, ó jókòó nínú tẹ́ńpìlì Ọlọ́run, ní fífi ara rẹ̀ hàn pé òun ni Ọlọ́run.” Láàárín àwọn nǹkan mìíràn, èyí fi hàn pé aṣòdì sí Kristi nínú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì jẹ́ ààmì ẹ̀sìn. Kì í ṣe Hítílà, tàbí Alẹkisáńdà Ńlá. Èyí tún dín ìdánimọ̀ póòpù náà kù síwájú sí i, nítorí kì í ṣe aláṣẹkà ẹ̀sìn lásán ni, ṣùgbọ́n aláṣẹkà ẹ̀sìn tí ń jẹ́wọ́ pé òun wà nínú tẹ́ńpìlì Ọlọ́run. Aṣòdì sí Kristi ń sọ pé òun jókòó ní inú ìjọ Kristẹni.

Gẹ́gẹ́ bí Pọ́ọ̀lù àti Dáníẹ́lì ti sọ, nígbà tí póòpù bá wà nínú ìjọ Kristẹni tí ó ń jẹ́wọ́ rẹ̀, ó ń fi ìwà Sátánì hàn, ẹni tí ó fẹ́ jókòó lórí ìtẹ́ Ọlọ́run, kí a sì gbé e ga ju ohun gbogbo lọ. Mo sọ pé Pọ́ọ̀lù àti Dáníẹ́lì, nítorí púpọ̀ nínú àwọn akọ̀làyé Bíbélì mọ̀ pé nígbà tí Pọ́ọ̀lù fi hàn pé ọ̀kan lára àwọn àbùdá póòpù ni pé ó jẹ́ onímọ́tara-ẹni-nìkan pátápátá, pé Pọ́ọ̀lù kan ń tọ́ka sí àpèjúwe Dáníẹ́lì nípa póòpù nínú Dáníẹ́lì orí kọkànlá, níbi tí Dáníẹ́lì ti kọ sílẹ̀ pé:

> “Ọba yóò sì ṣe gẹ́gẹ́ bí ìfẹ́ ara rẹ̀; yóò sì gbé ara rẹ̀ ga, yóò sì fi ara rẹ̀ ga ju gbogbo ọlọ́run lọ, yóò sì sọ ohun ìyanu sí Ọlọ́run àwọn ọlọ́run; yóò sì ṣe àṣeyọrí títí ìbínú yóò fi pé: nítorí ohun tí a ti pinnu yóò ṣẹ. Danieli 11:36.

Nígbà tí Pọ́ọ̀lù bá sọ̀rọ̀ nípa ìwà amúnikún ara póòpù, ó tún ọ̀rọ̀ ẹsẹ̀ Dáníẹ́lì sọ, ó sì kéde pé póòpù ni ẹni tí “ó ń tako, tí ó sì ń gbé ara rẹ̀ ga ju gbogbo ohun tí a ń pè ní Ọlọ́run lọ, tàbí tí a ń bọ̀wọ̀ fún; tó fi jẹ́ pé òun gẹ́gẹ́ bí Ọlọ́run jókòó nínú tẹ́ńpìlì Ọlọ́run, ní fífi ara rẹ̀ hàn pé òun ni Ọlọ́run.” Ẹsẹ̀ inú Dáníẹ́lì tí ó ń fi ìwà papacy hàn tún tọ́ka sí “àkókò” tí a pèsè láti “fi hàn” pé papacy ni aṣòdì sí Kristi, gẹ́gẹ́ bí ó ti sọ pé papacy yóò “ṣàṣeyọrí” títí “ibínú yóò fi parí.”

“Ìbínú” náà parí ní ọdún 1798, nítorí náà Dáníẹ́lì nínú ẹsẹ náà (bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé èyí kì í ṣe ọ̀kan lára àwọn ibi méje tó hàn gbangba nínú àwọn ìwé Dáníẹ́lì àti Ìfihàn níbi tí a ti mẹ́nuba ìtàn ọdún 1260), síbẹ̀ ó ṣe ìdánimọ̀ agbára póòpù ní tààrà, ó sì tọ́ka sí i pé ó gba “ọgbẹ́ ikú,” gẹ́gẹ́ bí Jòhánù ṣe pè é, ní ọdún 1798. Ní báyìí, ẹsẹ náà ṣe ìdánimọ̀ òpin àkókò ìṣàkóso póòpù, bí kò tilẹ̀ ṣe ìdánimọ̀ ìpẹ̀yà àkókò ìṣàkóso náà.

Nínú ẹsẹ náà, Pọ́ọ̀lù tún ṣàfihàn agbára kan tí yóò dí ẹ̀gbẹ́ àlùfáà pàápàá lọ́wọ́ láti gba àkóso ayé ní ọdún 538, nígbà tí ó sọ pé àwọn ará Tẹsalóníkà tí ó ń kọ̀wé sí ti mọ òtítọ́ pàtó yìí tẹ́lẹ̀. Ó béèrè ìbéèrè náà pé, “Ẹ kò ha rántí pé, nígbà tí mo ṣì wà pẹ̀lú yín, mo sọ nǹkan wọ̀nyí fún yín?” Ó rán wọn létí pé wọ́n ti mọ ohun tí “ń dì í mú” (ní ìtumọ̀ pé, ń dá a dúró) fún ẹ̀gbẹ́ àlùfáà pàápàá náà títí yóò fi “farahàn ní àkókò tirẹ̀.” Agbára tí ó ṣáájú, tí ó sì dènà ẹ̀gbẹ́ àlùfáà pàápàá náà kúrò nínú gbígba àkóso ayé ni agbára tí ó wà lórí àkóso ayé nígbà tí Pọ́ọ̀lù kọ lẹ́tà náà. Róòmù abọ̀rìṣà ni. Pọ́ọ̀lù kọ pé a óò “mú un kúrò lójú ọ̀nà” kí ẹ̀gbẹ́ àlùfáà pàápàá lè gba àkóso ayé.

Ìmòye yìí gan-an ni ó mú William Miller mọ̀ pé agbára tí a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí “ojoojúmọ́” nínú ìwé Dáníẹ́lì ni Romu kèfèrí. Àdífẹ́ńtísì gbà pé àtòpọ̀ náà, àti nítorí náà gbogbo àwọn ìmòye àsọtẹ́lẹ̀ William Miller, ni a kọ lé lórí ìmòye rẹ̀ nípa àwọn ìwé Dáníẹ́lì àti Ìṣípayá, àti pé àwọn ìwé méjèèjì wọ̀nyí ń sọ̀rọ̀ nípa àwọn agbára apanirun méjì, ìyẹn Romu kèfèrí àti Romu pápà. Nínú ẹsẹ̀ náà nínú Tẹsalonika Miller, tí ó ti mọ̀ tẹ́lẹ̀ pé (gẹ́gẹ́ bí gbogbo àwọn Pírótẹ́sítáǹtì ṣe mọ̀ ní ọjọ́ rẹ̀, pé póòpù ni aṣòdì sí Kristi); nígbà tí ó rí i pé Romu kèfèrí ni agbára ìtàn tí ó ṣáájú ìṣàkóso pápà, àti pé Pọ́ọ̀lù ti sọ pé a gbọdọ̀ mú Romu kèfèrí kúrò kí papacy tó gun orí ìtẹ́ ayé, nígbà náà ni ó so èyí pọ̀ mọ́ ìwé Dáníẹ́lì àti “ojoojúmọ́,” níbi tí a ti tọ́ka sí i lẹ́ẹ̀mẹ́ta pé a gbọdọ̀ “mú ojoojúmọ́ kúrò” kí papacy tó gba ìdarí ayé. Ẹ̀rí Pọ́ọ̀lù jẹ́ kí Miller rí i pé Romu kèfèrí ni “ojoojúmọ́” Dáníẹ́lì, àti lẹ́yìn náà ó lè mọ̀ pé àwọn agbára apanirun méjì Dáníẹ́lì jẹ́ Romu kèfèrí àti Romu pápà. Òtítọ́ yìí ni ó dúró gẹ́gẹ́ bí ìpìlẹ̀ ìṣísẹ̀ Millerite. Àdífẹ́ńtísì lónìí dájú pé wọ́n kọ iṣẹ́ Miller sílẹ̀, ṣùgbọ́n wọ́n ṣì lóye pé àkótán yìí nípa bí Miller ṣe dàgbà nínú ìmòye rẹ̀ nípa “ojoojúmọ́” nínú Dáníẹ́lì fi hàn pé agbára tí Pọ́ọ̀lù wí pé ó “dí” ìdìde agbára pápà mú títí a fi yọ ọ́ kúrò, ìyẹn Romu kèfèrí, ni ìtúpalẹ̀ tó tọ́ nípa èrò Miller lórí àwọn kókó-ọrọ̀ wọ̀nyí.

Pẹ̀lú òtítọ́ pé “ìrúbọ ojoojúmọ́” nínú ìwé Dáníẹ́lì jẹ́ ààmì Róòmù keferi tí ó ṣáájú ìjọba Róòmù ti póòpù, èyí tí Dáníẹ́lì ti ṣàfihàn gẹ́gẹ́ bí ohun ìríra ìdahoro, Miller lè mọ àwọn àsìkò àsọtẹ́lẹ̀ tí ó ní í ṣe pẹ̀lú àwọn ìjọba inú àsọtẹ́lẹ̀ Bíbélì; bí a sì ti là ọkàn rẹ̀ sí àwọn ìmọ̀lára wọ̀nyí, ó ṣàkójọ ọ̀wọ́ àtọwọ́dọwọ́ àwọn òtítọ́ kan tí ó dúró gẹ́gẹ́ bí ìpìlẹ̀ Adventism. Àwọn òtítọ́ wọ̀nyí ni a fi mọ́lẹ̀ lórí àwọn tábìlì méjì ti àwọn shátì aṣáájú-ọnà 1843 àti 1850. Àwọn òtítọ́ wọ̀nyí ni ìpìlẹ̀ Adventism, wọ́n sì dá lórí ìmọ̀ ìdánimọ̀ “àkókò.” Ìtàn nípa ìgbà tí a fi àwọn ìpìlẹ̀ náà sí ipò jẹ́ ọ̀kan pàtàkì nínú ìjíròrò lórí Àwọn Tábìlì Habakkuk.

Ohun tí a kò tọ́ka sí nínú Àwọn Tábìlì Habakkuk ni pé àwọn ìpìlẹ̀ tí a dá lórí àkókò mú ìṣètò kan jáde tí ó pèsè ìwòye tí ó ṣe pàtàkì fún ìran ìkẹyìn láti mọ̀ pé àwọn òtítọ́ kan wà tí a ṣàpẹẹrẹ gẹ́gẹ́ bí àwọn ìpìlẹ̀. Òtítọ́ àkọ́kọ́ kan wà tí ó jẹ́ òkúta àkọ́kọ́ pátápátá tí a gbé sínú ìpìlẹ̀ náà, ṣùgbọ́n “ìgbà gbogbo” nínú ìwé Dáníẹ́lì kì í ṣe òtítọ́ àkọ́kọ́ Miller. Òtítọ́ tí yóò di òkúta àkọ́kọ́ nínú ìpìlẹ̀ náà tí a gbé Miller dìde láti kọ́ ni “àwọn ìgbà méje” ti Lefitiku mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n, ṣùgbọ́n láìsí òtítọ́ “ìgbà gbogbo,” Miller kì yóò ti mọ ìṣètò àsọtẹ́lẹ̀ tí ó nílò láti mọ̀ kí ó lè gbé ìránṣẹ́ áńgẹ́lì àkọ́kọ́ kalẹ̀. Ìṣètò rẹ̀ ni fífi àsọtẹ́lẹ̀ sí ojú-ìwòye àwọn agbára méjì tí ń sọ di ahoro. Miller ń bá dragoni náà sọ̀rọ̀ (Romu keferi) àti ẹranko náà (pápásì). Áńgẹ́lì kẹta ń bá dragoni náà sọ̀rọ̀ (Àwọn Orílẹ̀-Èdè Aṣọ̀kan), ẹranko náà (pápásì), àti wòlíì èké náà (Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà).

Bí ẹni kan bá gba gbogbo àwọn àsọtẹ́lẹ̀ àkókò—kì í ṣe díẹ̀ nínú wọn, bí kò ṣe gbogbo wọn—tí àwọn ọmọ Miller gbé kalẹ̀ lórí àwọn àtẹ̀ ìṣáájú mímọ́ méjèèjì, ẹni náà yóò ní láti ṣàwádìí àwọn òtítọ́ wọ̀nyẹn fúnra rẹ̀. Báwo ni ìwọ yóò ṣe lè gba wọ́n, bí o kò bá tíì ṣàyẹ̀wò wọ́n rí? Bí àwọn ẹni tí ń ṣàwádìí àwọn òtítọ́ ìpìlẹ̀ bá mú àwọn òtítọ́ wọ̀nyẹn jẹ́ ojúṣe tiwọn fúnra wọn láti dán wò, tí wọ́n sì lẹ́yìn náà gba gbogbo àwọn òtítọ́ wọ̀nyẹn, nígbà náà ni wọ́n ti kọ́ lé orí Àpáta, kì í ṣe lé orí iyanrìn.

> “Ẹ jẹ́ kí àwọn tí ó dúró gẹ́gẹ́ bí olùṣọ́ Ọlọ́run lórí ògiri Sioni jẹ́ ọkùnrin tí ó lè rí àwọn ewu kí wọ́n tó dé ọ̀dọ̀ àwọn ènìyàn,—àwọn ọkùnrin tí ó lè yàtọ̀ láàárín òtítọ́ àti àṣìṣe, òdodo àti àìṣòdodo.

> “A ti mú ìkìlọ̀ wá: A kò gbọ́dọ̀ jẹ́ kí ohunkóhun wọlé tí yóò da ìpìlẹ̀ ìgbàgbọ́ rú, èyí tí a ti ń kọ́ lé lórí láti ìgbà tí ìhìnrere náà ti dé ní 1842, 1843, àti 1844. Mo wà nínú ìhìnrere yìí, àti láti ìgbà náà ni mo ti dúró níwájú ayé, ní ìṣòtítọ́ sí ìmọ́lẹ̀ tí Ọlọ́run ti fi fún wa. A kò ní pinnu láti yọ ẹsẹ̀ wa kúrò lórí pẹpẹ tí a fi wọ́n sí, bí a ṣe ń wá Oluwa lọ́jọ́ dé ọjọ́ pẹ̀lú àdúrà àtọkànwá, tí a sì ń wá ìmọ́lẹ̀. Ṣé ẹ rò pé mo lè fi ìmọ́lẹ̀ tí Ọlọ́run ti fi fún mi sílẹ̀? Ó gbọdọ̀ rí bí Àpáta Àìnípẹ̀kun. Ó ti ń tọ́ mi sọ́nà láti ìgbà tí a ti fi í fún mi.” Review and Herald, April 14, 1903.

Kí àwọn tí yóò gbọ́ lè ṣe àyẹ̀wò àwọn àsọtẹ́lẹ̀ àkókò nínú ìtàn àwọn Millerite, ó béèrè ìṣe wíwo àwọn àkókò ìtàn tí àwọn àsọtẹ́lẹ̀ àkókò náà ń ṣojú. Èyí ń ṣàfihàn iṣẹ́ fífi àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ hàn lórí ìlà-àkókò. Nígbà tí akẹ́kọ̀ọ́ àsọtẹ́lẹ̀ bá ti dé ipò ìwádìí níbi tí ó ti ń ka àwọn àkókò àsọtẹ́lẹ̀ wọ̀nyí sí, tí àwọn Millerite ti dá wọn mọ̀ láti inú Bíbélì, tí àkọsílẹ̀ ìtàn sì tún ti jẹ́rìí sí wọn lẹ́yìn náà, yóò wà ní ipò láti mọ̀ pé ìtàn tí ó wà ní ìbẹ̀rẹ̀ àsọtẹ́lẹ̀ àkókò náà ń ṣàpẹẹrẹ ní ti àmì ìtàn tí ó wà ní òpin àsọtẹ́lẹ̀ kan náà. Láti ojú-ìwòye yẹn, akẹ́kọ̀ọ́ náà gbọ́dọ̀ kọ́ pé ìtàn máa ń tún ara rẹ̀ ṣe. Pẹ̀lú òye yẹn ní ipò rẹ̀, ó tún yẹ kí ó rí i pé Jésù ń fi òpin hàn nípasẹ̀ ìbẹ̀rẹ̀.

Àti inú ìlà àsọtẹ́lẹ̀ wòlíì ti àsọtẹ́lẹ̀ tí ó ń ṣàfihàn òpin ayé gẹ́gẹ́ bí “kíkó tẹ́ńpìlì,” akẹ́kọ̀ọ́ gbọ́dọ̀ mọ̀ pé òkúta ìparí kan wà ní ìkẹyìn tí a fi lé orí tẹ́ńpìlì tí a kọ́ sórí ìpìlẹ̀. Ó yẹ kí ó wá rí i pé ìpìlẹ̀ tẹ́ńpìlì tí a lò Miller láti mú wá sí ìmọ̀lẹ̀ (èyí tí ó dúró fún Jesu Kristi, nítorí kò sí ìpìlẹ̀ mìíràn tí a lè fi lélẹ̀ ju Jesu Kristi lọ), jẹ́ ìpìlẹ̀ tí a kọ́ lórí àkókò àsọtẹ́lẹ̀. Nítorí Jesu ń fi ìbẹ̀rẹ̀ ṣàlàyé òpin, akẹ́kọ̀ọ́ náà yẹ kí ó tún rí i pé òkúta ìparí, òkúta ìkẹyìn lórí tẹ́ńpìlì—gbọ́dọ̀ bá ìpìlẹ̀ mu ní afiwe. Ìpìlẹ̀ tẹ́ńpìlì fún Miller jẹ́ àkókò àsọtẹ́lẹ̀, ṣùgbọ́n bí ó tilẹ̀ rí bẹ́ẹ̀, Jesu Kristi ni ìpìlẹ̀ náà.

> Gẹ́gẹ́ bí oore-ọ̀fẹ́ Ọlọ́run tí a fi fún mi, gẹ́gẹ́ bí ọlọ́gbọ́n akọ́lé ilé, èmi ti fi ìpìlẹ̀ lélẹ̀, ẹlòmíràn sì ń kọ́lé lé e lórí. Ṣùgbọ́n kí olúkúlùkù kí ó kíyèsára bí ó ti ń kọ́lé lé e lórí. Nítorí kò sí ìpìlẹ̀ mìíràn tí ẹnikẹ́ni lè fi lélẹ̀ ju èyí tí a ti fi lélẹ̀ lọ, èyí tí í ṣe Jesu Kristi. 1 Kọ́ríńtì 3:10, 11.

Paulu ń fi iṣẹ́ rẹ̀ hàn gẹ́gẹ́ bí ìkọ́lé tẹ́ńpìlì kan, èyí tí òun fi ìpìlẹ̀ rẹ̀ lélẹ̀, tàbí ìbẹ̀rẹ̀ rẹ̀. Òun ni àpọ́sítélì sí àwọn Keferi, a sì lò ó láti fi ìpìlẹ̀ ìjọ Kristẹni lélẹ̀. Nínú àyọkà kan náà, Paulu tún fi hàn pé ara wa ni tẹ́ńpìlì Ẹ̀mí Mímọ́. Tẹ́ńpìlì Solomoni àti ibi mímọ́ láti aginjù náà sì wà pẹ̀lú, tí gbogbo wọn ní àwọn ìpìlẹ̀, tí a sì ṣàfihàn gbogbo wọn gẹ́gẹ́ bí Jesu Kristi. Ìpìlẹ̀ tí a lò Miller láti gbé kalẹ̀ ni tẹ́ńpìlì Adventismu, ìpìlẹ̀ tẹ́ńpìlì náà sì dájú pátápátá pé Jesu Kristi ni; ṣùgbọ́n ní pàtó jù bẹ́ẹ̀ lọ, òun ni tẹ́ńpìlì tí a fi àwọn ohun èlò ẹ̀mí àti ti àsọtẹ́lẹ̀ kọ́.

Nítorí náà, òkúta àgbélékè náà pẹ̀lú gbọ́dọ̀ jẹ́ Jésù Kristi, ṣùgbọ́n òkúta àgbélékè náà pẹ̀lú gbọ́dọ̀ ní òfin àsọtẹ́lẹ̀ àkọ́kọ́ kan nínú ara rẹ̀, nítorí a fi ìṣùmọ̀ àwọn òfin kan fún Miller, èyí tí ó ní òfin àkọ́kọ́ àwọn Millerite, èyí tí í ṣe ìlànà “ọdún-fún-ọjọ́-kan.” Láìsí òfin náà, kò sí ìmúmọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ àkókò, nítorí náà kò sì sí ìpìlẹ̀. Gbọdọ̀ wà ní òpin ẹlẹgbẹ́ rẹ̀ tí yóò ṣojú fún Jésù Kristi (Ìpìlẹ̀), tí yóò jẹ́ òfin àkọ́kọ́ nínú àkójọpọ̀ àwọn òfin kan tí ń fìdí Ìfihàn Jésù Kristi múlẹ̀. Òfin náà, dájúdájú, ni òfin “ìkọ́kọ́ ìtọ́kasí”, tí ń ṣojú fún ànímọ́ ìwà Kristi tí ó ń sọ òpin di mímọ̀ láti ìbẹ̀rẹ̀.

Nínú 2 Tẹsalóníkà, àwọn tí kò gba ìfẹ́ òtítọ́ láti lè rí ìgbàlà, kọ òtítọ́ sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ọ̀rọ̀ Gíríìkì tí a mú ṣojú rẹ̀, èyí tí a yọ láti inú ọ̀rọ̀ Hébérù tí a dá pẹ̀lú lẹ́tà mẹ́ta, tí a sì túmọ̀ sí “òtítọ́” nínú Májẹ̀mú Láíláí. Ẹgbẹ́ tí ń gba ìtanràn líle náà, nítorí pé wọ́n gba irọ́ gbọ́, kọ̀ láti padà sí àwọn ọ̀nà àtijọ́, àwọn ìpìlẹ̀ Adventism gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàfihàn wọn lórí àwọn àtẹ sacred méjì. Nítorí náà, nínú ẹsẹ̀ tí a ti ń gbé yẹ̀ wò fún ìgbà díẹ̀ báyìí ni a ti sọ pé:

> “Áńgẹ́lì alágbára tí ó kọ́ni fún Jòhánù kì í ṣe ẹlòmíràn bí kò ṣe Jésù Kristi. Bí Ó ṣe fi ẹsẹ̀ ọ̀tún Rẹ̀ lé orí òkun, tí Ó sì fi ẹsẹ̀ òsì Rẹ̀ lé orí ilẹ̀ gbígbẹ, ń fi ipa tí Ó ń kó nínú àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ìkẹyìn ìjà ńlá pẹ̀lú Sátánì hàn. Ipò yìí ń tọ́ka sí agbára àti àṣẹ gíga-gíga Rẹ̀ lórí gbogbo ayé. Ìjà náà ti máa ń túbọ̀ lágbára sí i, tí ó sì túbọ̀ di mímú-ṣinṣin láti ìran dé ìran, yóò sì bá a lọ bẹ́ẹ̀ títí dé àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ìparí, nígbà tí iṣẹ́ àgbéléwòn àwọn agbára òkùnkùn yóò dé ibi gíga jù lọ. Sátánì, ní ìṣọ̀kan pẹ̀lú àwọn ènìyàn búburú, yóò tan gbogbo ayé àti àwọn ìjọ tí kò gba ìfẹ́ òtítọ́ jẹ. Ṣùgbọ́n áńgẹ́lì alágbára náà ń béèrè àkíyèsí. Ó ké pẹ̀lú ohùn ńlá. Ó ní láti fi agbára àti àṣẹ ohùn Rẹ̀ hàn fún àwọn tí wọ́n ti darapọ̀ mọ́ Sátánì láti tako òtítọ́.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 971.

Nínú àyọkà tó ṣáájú yìí, “àwọn ìjọ tí kò gba ìfẹ́ òtítọ́” ni àwọn wúńdíá búburú àti aṣiwèrè ti Dáníẹ́lì àti Mátíù, àwọn tí Ámósì 8:12 fi hàn pé wọn yóò bẹ̀rẹ̀ sí í wá ìhìnrere ìkìlọ̀ ìkẹyìn Ọlọ́run nígbà tí ó bá ti pẹ́ jù. Ó ti pẹ́ jù, nítorí wọ́n gbà ìrò kan gbọ́ nípa àwọn ìpìlẹ̀ Ìsìn Adventist. Ìsìn Adventist bẹ̀rẹ̀ sí í mu nínú ìrò náà ní ọdún 1863, àti láti ìgbà náà lọ ó kàn ń sọ̀kalẹ̀ lọ lójú ọ̀nà rẹ̀ gbogbo.

Ohun tí mo fẹ́ kọ báyìí jẹ́ ti ìrírí ara ẹni pátápátá, mo rò bẹ́ẹ̀; ṣùgbọ́n ìmọ̀lẹ̀ àsọtẹ́lẹ̀ tuntun wo ni a ṣe wọ̀lú sínú Adventism láti ọdún 1863? Ellen White sọ nípa ìhìn-iṣẹ́ 1888 ti Jones àti Waggoner pé, òun ni ìhìn-iṣẹ́ náà tí òun ti ń gbé kalẹ̀ fún ọ̀pọ̀ ọdún. Ìhìn-iṣẹ́ wọn lè ti dà bí ohun tuntun tí ó sì mú ìyàlẹ́nu bá Adventism ní ọdún 1888, ṣùgbọ́n tuntun náà àti ìyàlẹ́nu náà kò jẹ́ èso ìhìn-iṣẹ́ tuntun kan, bí kò ṣe ti ìfọ́jú kan tí ó ti ń bà lé àwọn ènìyàn Ọlọ́run láti ọdún 1863.

Ellen White tọ́ka sí Adventism pé ó wà nínú ipò Laodicea ṣáájú ọdún 1863, nítorí náà ìfọ́jú Laodicea ti bẹ̀rẹ̀ sí í wọ̀lú sórí Adventism kí ọdún 1863 tó dé; ṣùgbọ́n ní ọdún 1863, ìjọ náà fi òtítọ́ nípa “àkókò méje” inú Lefitiku méjìlélógún sí ẹ̀gbẹ́, èyí tí ó jẹ́ “àsọtẹ́lẹ̀ àkókò” àkọ́kọ́ pátápátá tí Miller ṣàwárí. Kò sí ìmọ́lẹ̀ àsọtẹ́lẹ̀ kankan tí ó ti farahàn nínú Adventism láti ọdún 1863 wá! Kí ni ó yí padà?

Okuta àkọ́kọ́ pátápátá ti ìpìlẹ̀ tẹ́ńpìlì náà tí a kọ́ sórí àkókò àsọtẹ́lẹ̀, tí ó sì dúró fún Jesu Kristi, ni àwọn Adventist kọ̀ sílẹ̀ ní ọdún 1863. Okuta àkọ́kọ́ tí Miller fi sínú ìpìlẹ̀ tẹ́ńpìlì náà, tí ó dá lórí àkókò gẹ́gẹ́ bí Kristi ti fi hàn nínú Daniẹli, níbi tí Ó ti ṣojú ara Rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí Palmoni, “olùkà iye ìyanu,” ni a kọ̀, a sì fi sí apá kan. Okuta àkọ́kọ́ pátápátá tí Miller ṣàwárí…

> “Nínú fífà ọ̀rọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ nípa òkúta tí a kọ̀ sílẹ̀, Kristi tọ́ka sí ìṣẹ̀lẹ̀ gidi kan nínú ìtàn Ísírẹ́lì. Ìṣẹ̀lẹ̀ náà ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú kíkọ tẹ́ńpìlì àkọ́kọ́. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ó ní ìmúlò pàtó ní àkókò ìbọ̀wọ̀ àkọ́kọ́ Kristi, tí ó sì yẹ kí ó ti ní agbára ìkìlọ̀ pàtó sí àwọn Júù, ó tún ní ẹ̀kọ́ kan fún wa pẹ̀lú. Nígbà tí a ń kọ tẹ́ńpìlì Solomoni, àwọn òkúta ńláńlá fún àwọn ògiri àti ìpìlẹ̀ ni a ti pèsè tán pátápátá ní ibi tí wọ́n ti máa ń gé òkúta jáde; lẹ́yìn tí a sì mú wọn wá sí ibi ìkọ́lé, kò yẹ kí a lo irinṣẹ́ kankan lórí wọn; iṣẹ́ àwọn òṣìṣẹ́ ni láti kan fi wọn sí ipò wọn nìkan. Fún ìlò nínú ìpìlẹ̀, a ti mú òkúta kan wá, tí ó tóbi lọ́nà àrà òtò, tí ìrísí rẹ̀ sì yàtọ̀; ṣùgbọ́n àwọn òṣìṣẹ́ kò rí ibi kankan fún un, wọn kò sì fẹ́ gbà á. Ó di ohun ìbínú fún wọn bí ó ṣe ń bẹ ní àìlò lójú ọ̀nà wọn. Ó pẹ́ gan-an tí ó fi dúró gẹ́gẹ́ bí òkúta tí a kọ̀ sílẹ̀. Ṣùgbọ́n nígbà tí àwọn akọ́lé dé ibi fífi òkúta igun sílẹ̀, wọ́n wá fún ìgbà pípẹ́ láti rí òkúta tí yóò tó ní ìwọn àti agbára, tí ìrísí rẹ̀ sì tọ́, láti gba ipò pàtó náà, kí ó sì ru ìwọ̀n ńlá tí yóò wà lórí rẹ̀. Bí wọ́n bá ṣe àṣàyàn àìgbọ́n fún ipò pàtàkì yìí, ààbò gbogbo ilé náà yóò wà nínú ewu. Wọ́n gbọ́dọ̀ rí òkúta kan tí ó lè fara da ipa oòrùn, òtútù yìnyín, àti ìjì líle. Ọ̀pọ̀ òkúta ni a ti yan ní oríṣìíríṣìí àkókò, ṣùgbọ́n ní abẹ́ ìtẹ̀ ńlá ti àwọn ẹrù tó wuwo gan-an, wọ́n fọ́ túútúú. Àwọn mìíràn kò sì lè fara da àdánwò àwọn ìyípadà ojijì ojú-ọjọ́. Ṣùgbọ́n níkẹyìn a fa àkíyèsí sí òkúta tí a ti pẹ́ tó bẹ́ẹ̀ kọ̀ sílẹ̀. Ó ti fara hàn sí afẹ́fẹ́, sí oòrùn àti sí ìjì, láì fi hàn àlàfo kékeré jù lọ. Àwọn akọ́lé ṣe àyẹ̀wò òkúta yìí. Ó ti fara da gbogbo àdánwò bí kò ṣe ọ̀kan ṣoṣo. Bí ó bá lè fara da àdánwò ìtẹ̀ líle gidigidi, wọ́n pinnu láti gbà á gẹ́gẹ́ bí òkúta igun. A ṣe àdánwò náà. A gba òkúta náà, a mú un wá sí ipò tí a yàn fún un, a sì rí i pé ó bá a mu ní pípé. Nínú ìran àsọtẹ́lẹ̀, a fi hàn Isaiah pé òkúta yìí jẹ́ àmì Kristi. Ó wí pé:”

> “‘Ẹ ya Olúwa àwọn ọmọ-ogun sí mímọ́ fúnra Rẹ̀; kí Òun sì jẹ́ ìbẹ̀rù yín, kí Òun sì jẹ́ ẹ̀rù yín. Òun yóò sì jẹ́ ibi mímọ́; ṣùgbọ́n gẹ́gẹ́ bí òkúta ìkọsẹ̀ àti gẹ́gẹ́ bí àpáta ìkùṣ̀ẹ̀ fún ilé Israẹli méjèèjì, gẹ́gẹ́ bí ẹ̀gẹ́ àti gẹ́gẹ́ bí ìdẹkùn fún àwọn olùgbé Jerusalẹmu. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ nínú wọn yóò sì kọsẹ̀, wọn yóò sì ṣubú, wọn yóò sì fọ́, wọn yóò sì di mímú nínú ìdẹkùn, a ó sì mú wọn.’ Nígbà tí a gbé wòlíì náà lọ sí ìran àsọtẹ́lẹ̀ títí dé ìbọ̀wọ̀ àkọ́kọ́, a fihàn án pé Kristi yóò ru àwọn ìdánwò àti àyẹ̀wò, èyí tí ìlò tí a fi ṣe òkúta igun pàtàkì nínú tẹ́ńpìlì Solomoni jẹ́ ààmì rẹ̀. ‘Nítorí náà báyìí ni Olúwa Ọlọ́run wí, Kíyèsí i, mo fi òkúta kan sí Sioni fún ìpìlẹ̀, òkúta àyẹ̀wò kan, òkúta igun iyebíye, ìpìlẹ̀ tí ó dájú: ẹni tí ó bá gbàgbọ́ kì yóò yára.’ Isaiah 8:13–15; 28:16.”

> “Nínú ọgbọ́n aláìlópin, Ọlọ́run yan òkúta ìpìlẹ̀ náà, ó sì fi ọwọ́ ara Rẹ̀ tẹ́ ẹ sílẹ̀. Ó pè é ní ‘ìpìlẹ̀ tí ó dájú.’ Gbogbo ayé lè gbé ẹrù àti ìbànújẹ́ wọn lé e lórí; ó lè ru gbogbo wọn. Pẹ̀lú ààbò pípé ni wọ́n lè kọ́lé lé e lórí. Kristi jẹ́ ‘òkúta tí a ti dán wò.’ Àwọn tí wọ́n gbẹ́kẹ̀ lé e, kì í já wọn kulẹ̀ láé. Ó ti ru gbogbo ìdánwò. Ó ti fara da ìnira ẹ̀bi Ádámù, àti ẹ̀bi àwọn ọmọ-ọba rẹ̀, ó sì jáde gẹ́gẹ́ bí ẹni tí ó ju asegun lọ lórí agbára ibi. Ó ti ru àwọn ẹrù tí gbogbo ẹlẹ́ṣẹ̀ tí ń ronúpìwàdà ti kó lé e lórí. Nínú Kristi ni ọkàn ẹlẹ́bi ti rí ìtúsílẹ̀. Òun ni ìpìlẹ̀ tí ó dájú. Gbogbo àwọn tí ó fi í ṣe ìgbẹ́kẹ̀lé wọn sinmi nínú ààbò pípé.”

> “Nínú àsọtẹ́lẹ̀ Isaiah, a kéde pé Kristi ni ìpìlẹ̀ dídúró ṣinṣin àti òkúta ìkọsẹ̀ pẹ̀lú. Àpọ́sítélì Peteru, nígbà tí ó fi ìmísí Ẹ̀mí Mímọ́ kọ̀wé, fihàn kedere ẹni tí Kristi jẹ́ òkúta ìpìlẹ̀ fún, àti ẹni tí ó jẹ́ àpáta ìkùnfà fún:

> “‘Bí ó bá jẹ́ pé ẹ ti tọ́ ọ wò pé Olúwa jẹ́ aláánú. Ẹ̀yin tí ń tọ̀ Ọ́ wá, bí ẹni pé sí ọ̀dọ̀ òkúta alààyè kan, tí àwọn ènìyàn kọ̀ ní tòótọ́, ṣùgbọ́n tí Ọlọ́run yàn, tí ó sì ṣeyebíye, ẹ̀yin náà pẹ̀lú, bí àwọn òkúta alààyè, ni a ń kọ́ yín jọ di ilé ẹ̀mí kan, ẹgbẹ́ àlùfáà mímọ́ kan, láti máa rú àwọn ẹbọ ẹ̀mí tí ó ṣe ìtẹ́wọ́gbà fún Ọlọ́run nípasẹ̀ Jésù Kristi. Nítorí náà pẹ̀lú, a kọ ọ sínú Ìwé Mímọ́ pé, Wò ó, mo fi Òkúta igun àkọ́kọ́ kan lélẹ̀ ní Sioni, ẹni àyànfẹ́, ṣeyebíye: ẹni tí ó bá sì gbà á gbọ́ kì yóò di ẹni tí a ó tijú rẹ̀. Nítorí náà, fún yín tí ẹ gbàgbọ́, Ó ṣeyebíye: ṣùgbọ́n fún àwọn aláìgbọràn, òkúta náà tí àwọn akọ́lé kọ̀, òun náà ni a ṣe di orí igun, àti òkúta ìkọ̀sẹ̀, àti àpáta ìkùnfà, àní fún àwọn tí ń kọsẹ̀ sí ọ̀rọ̀ náà, níwọ̀n bí wọ́n ti jẹ́ aláìgbọràn.’ 1 Peteru 2:3–8.”

> “Fún àwọn tí ó gbàgbọ́, Kristi ni ìpìlẹ̀ àìlègbìn. Àwọn wọ̀nyí ni àwọn tí ń bọ́ lórí Àpáta náà tí wọ́n sì fọ́. Ìtẹríba sí Kristi àti ìgbàgbọ́ nínú Rẹ̀ ni a ṣàfihàn níhìn-ín. Láti bọ́ lórí Àpáta náà kí a sì fọ́ ni láti fi òdodo-ara wa sílẹ̀ kí a sì tọ̀ Kristi wá pẹ̀lú ìrẹ̀lẹ̀ ọmọ kékeré, ní ìrònúpìwàdà fún àwọn ìrékọjá wa, àti ní ìgbàgbọ́ nínú ìfẹ́ ìdáríjì Rẹ̀. Bákan náà pẹ̀lú, nípasẹ̀ ìgbàgbọ́ àti ìgbọràn ni àwa fi ń kọ́ lé Kristi gẹ́gẹ́ bí ìpìlẹ̀ wa.”

> “Lórí òkúta alààyè yìí ni àwọn Júù àti àwọn Kèfèrí pẹ̀lú lè kọ́ ilé wọn. Èyí nìkan ni ìpìlẹ̀ kan ṣoṣo tí a lè fi kọ́ ilé wa ní ààbò pípé. Ó gbòòrò tó láti gba gbogbo ènìyàn, ó sì lágbára tó láti ru ìwọ̀n àti ẹrù gbogbo ayé. Nípa ìsọ̀kan pẹ̀lú Kristi, òkúta alààyè náà, gbogbo àwọn tí ń kọ́ lé orí ìpìlẹ̀ yìí di òkúta alààyè. Ọ̀pọ̀ ènìyàn ni a fi ìsapá tiwọn gbẹ́, ṣe dídán, a sì ṣe lọ́ṣọ̀ọ́; ṣùgbọ́n wọn kò lè di ‘òkúta alààyè,’ nítorí pé wọn kò so mọ́ Kristi. Láìsí ìsọ̀kan yìí, kò sí ènìyàn tí a lè gbàlà. Láìsí ìyè Kristi nínú wa, a kò lè fara da ìjì ìdánwò. Ààbò wa títí ayé dá lórí kí a máa kọ́ lé orí ìpìlẹ̀ dájú náà. Àwọn ọ̀pọ̀ ènìyàn lónìí ń kọ́ lé orí àwọn ìpìlẹ̀ tí a kò tíì dán wò. Nígbà tí òjò bá rọ̀, tí ìjì líle bá ru, tí ìkún omi bá sì dé, ilé wọn yóò wó, nítorí pé a kò fi ílẹ̀ rẹ̀ múlẹ̀ sórí Àpáta ayérayé náà, Kristi Jésù, òkúta ìgún àkọ́kọ́.”

> “‘Fún àwọn tí ń kọsẹ̀ ní ọ̀rọ̀ náà, nípa àìgbọ́ràn,’ Kristi jẹ́ àpáta ìkòsẹ̀. Ṣùgbọ́n ‘òkúta tí àwọn akílé kọ̀ sílẹ̀, òun náà ni a ti sọ di orí igun.’ Gẹ́gẹ́ bí òkúta tí a kọ̀ sílẹ̀, Kristi nínú iṣẹ́-ìránṣẹ́ Rẹ̀ lórí ayé ti ru àìka àti ìkà. A ‘kà á sí ẹni ẹ̀gàn, àti ẹni tí ènìyàn kọ̀ sílẹ̀; ọkùnrin ìbànújẹ́, tí ó sì mọ ìrora dáadáa: … a kà á sí ẹni ẹ̀gàn, a kò sì ka a sí nǹkan.’ Isaiah 53:3. Ṣùgbọ́n àkókò náà ti súnmọ́ tí a ó fi yìn ín lógo. Nípa àjíǹde kúrò nínú òkú, a ó fi hàn pé Òun ni ‘Ọmọ Ọlọ́run pẹ̀lú agbára.’ Romans 1:4. Ní ìgbà ìbọ̀wọ̀ kejì Rẹ̀, a ó fi Òun hàn gẹ́gẹ́ bí Olúwa ọ̀run àti ayé. Àwọn tí wọ́n ti fẹ́ kan mọ́ àgbélébùú nísinsin yìí yóò mọ ògo Rẹ̀. Níwájú gbogbo àgbáyé, òkúta tí a kọ̀ sílẹ̀ yóò di orí igun.”

> “Àti lórí ẹni tí ó bá bọ́ lé, yóò lọ ọ́ sí erùpẹ̀.” Kò pẹ́ lẹ́yìn náà tí àwọn ènìyàn tí wọ́n kọ Kristi yóò fi rí ìlú wọn àti orílẹ̀-èdè wọn run. Ògo wọn yóò fọ́, a ó sì tú un ká bí erùpẹ̀ níwájú afẹ́fẹ́. Kí sì ni ó pa àwọn Júù run? Àpáta náà ni, èyí tí, bí wọ́n bá ti kọ́lé lé e lórí, ìbá jẹ́ ààbò wọn. Oore Ọlọ́run tí a gàn ni, òdodo tí a kọ̀, àánú tí a kà sí ohun kékeré. Àwọn ènìyàn dìde sí ìtakò sí Ọlọ́run, gbogbo ohun tí ìbá sì jẹ́ ìgbàlà wọn sì di ìparun wọn. Gbogbo ohun tí Ọlọ́run yàn sí ìyè, wọ́n rí i pé ó di sí ikú fún wọn. Nínú bí àwọn Júù ṣe kàn Kristi mọ́ àgbélébùú ni ìparun Jerusalẹmu wà nínú rẹ̀. Ẹ̀jẹ̀ tí a ta sí Kalfari ni ìwọ̀n tí ó rì wọ́n sínú ìparun fún ayé yìí àti fún ayé tí ń bọ̀. Bákan náà ni yóò rí ní ọjọ́ ńlá ìkẹyìn, nígbà tí ìdájọ́ yóò ṣubú lórí àwọn tí ń kọ oore-ọ̀fẹ́ Ọlọ́run. Kristi, àpáta ìkọsẹ̀ wọn, yóò nígbà náà farahàn sí wọn gẹ́gẹ́ bí òkè onígbẹ̀san. Ògo ojú rẹ̀, èyí tí í ṣe ìyè fún àwọn olódodo, yóò jẹ́ iná amúnijẹ fún àwọn ènìyàn búburú. Nítorí ìfẹ́ tí a kọ̀, oore-ọ̀fẹ́ tí a gàn, ẹlẹ́ṣẹ̀ ni a ó pa run.

> “Nípasẹ̀ ọ̀pọ̀ àpèjúwe àti ìkìlọ̀ tí a tún ṣe léraléra, Jésù fi hàn ohun tí yóò jẹ́ àbájáde fún àwọn Júù nítorí kíkọ Ọmọ Ọlọ́run sílẹ̀. Nínú ọ̀rọ̀ wọ̀nyí, Ó ń bá gbogbo ènìyàn ní gbogbo ìgbà sọ̀rọ̀—àwọn tí ń kọ̀ láti gbà Á gẹ́gẹ́ bí Olùdárapadà wọn. Gbogbo ìkìlọ̀ jẹ́ fún wọn. Tẹ́ńpìlì tí a ti sọ di aláìmímọ́, ọmọ aláìgbọ́ràn, àwọn agbẹ iró, àwọn akólé ẹlẹ́gàn—gbogbo wọn ní àfọwọ́kọ wọn nínú ìrírí gbogbo ẹlẹ́ṣẹ̀. Bí kò bá ronúpìwàdà, ìparun tí wọ́n ti ṣàfihàn ṣáájú yóò jẹ́ ti òun.” Desire of Ages, 597–600.

A ó tẹ̀síwájú pẹ̀lú èyí nínú àpilẹ̀kọ tí ó kàn.

Back to Articles