Article

# Ìwé Dáníẹ́lì — Nọ́mbà Méjìlélógún àti Mẹ́ta

Àwọn Ọkùnrin Ẹlẹ́gàn

Author

Jeff Pippenger

Published

December 18, 2023

Formats

PDF
Word
Song MP3

Arábìnrin White fi hàn pé nígbà tí a bá wó àwọn ilé ńlá-nlá ìlú New York lulẹ̀, Ìfihàn orí kẹtàlá, ẹsẹ̀ kìn-ín-ní sí kẹta, yóò ṣẹ.

> Lẹ́yìn àwọn nǹkan wọ̀nyí, mo sì rí áńgẹ́lì mìíràn tí ó ń bọ̀ láti ọ̀run wá, ẹni tí ó ní agbára ńlá; a sì tan ilẹ̀ ayé mọ́lẹ̀ pẹ̀lú ògo rẹ̀. Ó sì ké pẹ̀lú ohùn agbára, pé, Bábílónì ńlá ti ṣubú, ó ti ṣubú, ó sì di ibùgbé àwọn ẹ̀mí èṣù, àti ààbò gbogbo ẹ̀mí àìmọ́, àti àgò gbogbo ẹyẹ àìmọ́ àti èyí tí a kórìíra. Nítorí gbogbo orílẹ̀-èdè ti mu nínú wáìnì ìbínú àgbèrè rẹ̀, àwọn ọba ilẹ̀ ayé sì ti bá a ṣe àgbèrè, àwọn oníṣòwò ilẹ̀ ayé sì ti di ọlọ́rọ̀ nípasẹ̀ ọ̀pọ̀lọpọ̀ adùn-únjẹ rẹ̀. Ìfihàn 18:1–3.

Nígbà tó fi di ọjọ́ kẹtàlá, oṣù Kẹsán, ọdún 2001, àwọn “ọba” ayé ti ti bá ìjọ Róòmù ṣe àgbèrè tẹ́lẹ̀. Lẹ́yìn Ogun Àgbáyé Kejì, Ààrẹ Harry S. Truman, fún ìgbà àkọ́kọ́, ní ọdún 1951, yan aṣojú-ọba kan sí Vatican. Ìsapá rẹ̀ láti dá ìbáṣepọ̀ òṣèlú pẹ̀lú ipò-pápá kalẹ̀ ni Ilé Aṣòfin Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà kọ́ pátápátá, ṣùgbọ́n bẹ́ẹ̀ kò rí nígbà tí, lẹ́yìn ọ̀pọ̀ ọdún, Ààrẹ Ronald Reagan, ní ọdún 1984, yan aṣojú-ọba kan sí Vatican. Ní ọdún 2001, gbogbo àwọn orílẹ̀-èdè ti bá Vatican ṣe àgbèrè nípa dídásílẹ̀ ìbáṣepọ̀ olóṣèlú pẹ̀lú aṣẹ́wó Tírè.

Ní ọjọ́ kẹtàlá oṣù Kẹsán, ọdún 2001, gbogbo “àwọn orílẹ̀-èdè” ti mu ọtí wáìnì ìbínú àgbèrè rẹ̀. Wáìnì Bábílónì dúró fún gbogbo onírúurú irọ́ tí a ń gbé kalẹ̀ láti ọwọ́ póòpù, ṣùgbọ́n irú wáìnì pàtàkì kan ṣoṣo tí a tọ́ka sí nínú àwọn ẹsẹ̀ wọ̀nyí ni wáìnì ìbínú àgbèrè rẹ̀. Ìbínú póòpù ni inúnibíni rẹ̀ sí àwọn tí kò bá a fohùn ṣọ̀kan. Ó ń mú inúnibíni rẹ̀ ṣẹ nípa lílo agbára ìjọba láti ṣe iṣẹ́ ẹlẹ́gbin rẹ̀. Wáìnì ìbínú rẹ̀ ni ìgò àṣìṣe pàtàkì rẹ̀ tí ó ṣojú ìṣe lílo ìjọba sí àwọn tí ó kà sí aládámọ̀.

Ní àkókò láti August 11, 1840 títí dé October 22, 1844, Adventism Millerite, ẹni tí a ti pè jáde kúrò nínú Àwọn Ọjọ́ Òkùnkùn, tí a sì yà sọ́tọ̀ kúrò nínú àwọn ìjọ Pùrótẹ́sítáǹtì tí nígbà náà di àwọn ọmọbìnrin Romu, nígbà náà di ìwo Pùrótẹ́sítáǹtì tòótọ́ lórí ẹranko ilẹ̀ tuntun tí ó ṣẹ̀ṣẹ̀ dé. Peteru sọ àwọn àbùdá àwọn ènìyàn Ọlọ́run tuntun tí a yàn náà di mímọ̀ gẹ́gẹ́ bí orílẹ̀-èdè kan.

> Ṣùgbọ́n ẹ̀yin jẹ́ ìran àyànfẹ́, ẹgbẹ́ àlùfáà ọba, orílẹ̀-èdè mímọ́, ènìyàn ìní àkànṣe; kí ẹ lè máa fihàn ìyìn ẹni tí ó ti pè yín jáde kúrò nínú òkùnkùn sí ìmọ́lẹ̀ àgbàyanu rẹ̀: Ẹ̀yin tí kì í ṣe ènìyàn rí tẹ́lẹ̀, ṣùgbọ́n tí ẹ ti di ènìyàn Ọlọ́run nísinsin yìí: ẹ̀yin tí kò rí àánú gbà rí, ṣùgbọ́n tí ẹ ti rí àánú gbà nísinsin yìí. 1 Peteru 2:9, 10.

Ní ọjọ́ kọkànlá, oṣù Kẹsán, ọdún 2001, ìjọ Seventh-day Adventist ti ti ní tẹ́lẹ̀, ó sì máa ń lo ètò ìṣèlú ìjọba Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà láti kọlu àwọn tí wọ́n kà sí aládàámọ̀. Pẹ́ ṣáájú ọdún 2001, àwọn Adventist ti ti mu nínú wáìnì àkànṣe ti Bábílónì, èyí tí ó dúró fún lílò agbára ìpínlẹ̀ láti kọlu àwọn tí wọ́n kà sí aládàámọ̀.

Éfúrámù jẹ́ ààmì ìṣọ̀tẹ̀ ti Jèróbóámù àti ìjọba àríwá Ísráẹ́lì, àti Aísáyà bẹ̀rẹ̀ orí kẹ́tàlélógún nípa síṣàkíyèsí ìjọ Adventist Ọjọ́ Keje gẹ́gẹ́ bí àwọn ọ̀mùtí Éfúrámù.

> Ègbé ni fún adé ìgbéraga, fún àwọn ọ̀mùtí Éfúráímù, tí ẹwà ògo wọn jẹ́ òdòdó tí ń rẹ̀, tí ó wà lórí orí àwọn àfonífojì ọlọ́ràá ti àwọn tí a ṣẹ́gun wọn pẹ̀lú ọtí-wáìnì! Kíyèsí i, Olúwa ní ẹni kan alágbára àti alágbára gidigidi, ẹni tí yóò dàbí ìjì yìnyín àti ìjì apanirun, bí ìkún omi alágbára tí ń ṣàn borí; yóò fi ọwọ́ ju wọ́n lulẹ̀ sí ilẹ̀. Adé ìgbéraga, àwọn ọ̀mùtí Éfúráímù, ni a ó tẹ̀ mọ́lẹ̀ lábẹ́ ẹsẹ̀: àti ẹwà ògo náà, tí ó wà lórí orí àfonífojì ọlọ́ràá, yóò di òdòdó tí ń rẹ̀, yóò sì dàbí èso àkọ́kọ́ kí ìgbà òoru tó dé; ẹni tí ó bá rí i, nígbà tí ó ṣì wà lọ́wọ́ rẹ̀, yóò jẹ ẹ́ tán. Ní ọjọ́ náà ni Olúwa àwọn ọmọ-ogun yóò jẹ́ adé ògo, àti adé ẹwà, fún ìyókù àwọn ènìyàn rẹ̀, àti ẹ̀mí ìdájọ́ fún ẹni tí ó jókòó lórí ìdájọ́, àti agbára fún àwọn tí ń yi ogun padà sí ẹnu-ọ̀nà. Ṣùgbọ́n àwọn wọ̀nyí pẹ̀lú ti ṣìnà nítorí wáìnì, nítorí ọtí líle ni wọ́n sì ti yapa kúrò ní ọ̀nà; àlùfáà àti wòlíì ti ṣìnà nítorí ọtí líle, wáìnì ti gbé wọn mì, wọ́n ti yapa kúrò ní ọ̀nà nítorí ọtí líle; wọ́n ṣìnà nínú ìran, wọ́n sì ń kọsẹ̀ nínú ìdájọ́. Nítorí gbogbo tábìlì kún fún èébì àti ẹ̀gbin, bẹ́ẹ̀ tí kò fi sí ibi mímọ́ kankan. Isaiah 28:1–8.

Ègbé kẹta dé ní ọjọ́ kẹtàlá, oṣù Kẹsán, ọdún 2001, ó sì dé sórí “adé,” èyí tí ń ṣojú aṣáájú àwọn “ọ̀mùtí Efraimu.” Kò kọlu ilé-iṣẹ́ àgbà ìjọ náà ní Maryland pẹ̀lú ọkọ̀ òfuurufú tí ó kún fún epo, ṣùgbọ́n ó fi hàn àìlera wọn láti mọ̀ pé dídé Islam ti Ègbé kẹta ni ìbẹ̀rẹ̀ ìhìnrere òjò àkẹ́yìn ti áńgẹ́lì kẹta. Ìbẹ̀rẹ̀ gan-an ti ìhìnrere náà àti iṣẹ́ náà gan-an tí wọ́n jẹ́wọ́ pé a gbé wọn dìde láti kéde. A fi wọ́n hàn gẹ́gẹ́ bí kì í ṣe adé nìkan, èyí tí ń ṣojú aṣáájú, ṣùgbọ́n gẹ́gẹ́ bí “adé ìgbéraga,” báyìí ni a sì fi dá ọ̀kan nínú àwọn ẹgbẹ́ méjì àwọn olùjọsìn tí a ti mú jáde tí a sì tún ń mú jáde nínú ìjíròrò Habakuku orí kejì mọ̀. Ní ọjọ́ kẹtàlá, oṣù Kẹsán, ọdún 2001, àwọn olùṣọ́ Habakuku dúró sí ipò wọn ní ogun tó wà ní ẹnu-ọ̀nà.

Àwọn ẹnubodè Jerusalẹmu ni ibi tí ìbáṣepọ̀ àwọn ènìyàn Jerusalẹmu ti ń wáyé. Ogun tí ó wà ní ẹnubodè náà ń ṣojú “àríyànjiyàn” inú orí tí ó ṣáájú nínú Aísáyà, èyí tí ó bẹ̀rẹ̀ ní ọjọ́ afẹ́fẹ́ ìlà-oòrùn (ọjọ́ Ìslámù). Àwọn ẹgbẹ́ méjì ti àwọn olùjọsìn Hábákúkù nínú ẹsẹ̀ náà ni a ṣojú wọn pẹ̀lú adé méjì. Àwọn ọ̀mùtí Éfúrémù, tí wọ́n ti lò agbára ìjọba ní àkókò yẹn láti ṣẹ́gun nínú àríyànjiyàn wọn sí àwọn ẹni tí wọ́n ti kà sí aládàámọ̀, ni a fi wé adé Jèhófà àwọn ọmọ-ogun. Nígbà tí a bá ṣojú Kristi gẹ́gẹ́ bí Jèhófà àwọn ọmọ-ogun, ó jẹ́ àmì ìṣàpẹẹrẹ iṣẹ́ Rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí aṣáájú ọmọ-ogun Rẹ̀. Ogun tí ó wà ní ẹnubodè náà ni ogun tí àríyànjiyàn lórí ẹ̀kọ́-ìsìn tòótọ́ àti èké ń ṣojú.

Kì í ṣe olórí Ìpàdé Gbogbogbò nìkan ni a ṣàfihàn gẹ́gẹ́ bí àwọn ọ̀mùtí Efraimu, ṣùgbọ́n àwọn àlùfáà pẹ̀lú (iṣẹ́ ìránṣẹ́ olùṣọ́-àgùntàn), àti àwọn wòlíì (àwọn onímọ̀ ẹ̀kọ́ ìsìn àti àwọn olùkọ́ni) náà ti yapa kúrò lójú ọ̀nà, nípasẹ̀ ọtí líle. Gẹ́gẹ́ bí Isaiah ṣe sọ nínú àwọn ẹsẹ̀ ìbẹ̀rẹ̀ àsọtẹ́lẹ̀ rẹ̀, gbogbo ìjọ ni.

> Ìran Aísáyà ọmọ Ámósì, tí ó rí nípa Júdà àti Jerúsálẹ́mù ní ọjọ́ Úsáyà, Jótámù, Áhásì, àti Hẹsékíà, àwọn ọba Júdà. Ẹ gbọ́, ẹ̀yin ọ̀run, kí ẹ sì fetí sílẹ̀, ẹ̀yin ayé: nítorí Olúwa ti sọ̀rọ̀ pé, “Èmi ti tọ́ àwọn ọmọ dàgbà, mo sì gbé wọn sókè; ṣùgbọ́n wọ́n ti ṣọ̀tẹ̀ sí mi. Màlúù mọ olúwa rẹ̀, kẹ́tẹ́kẹ́tẹ́ sì mọ ibùjẹ olúwa rẹ̀: ṣùgbọ́n Ísírẹ́lì kò mọ̀, àwọn ènìyàn mi kò fiyèsí.” Á, orílẹ̀-èdè ẹlẹ́ṣẹ̀, àwọn ènìyàn tí ẹ̀ṣẹ̀ wúwo lé lórí, irú àwọn oníṣe-buburu, àwọn ọmọ tí ń bàjẹ́: wọ́n ti kọ Olúwa sílẹ̀, wọ́n ti mú Ẹni Mímọ́ Ísírẹ́lì bínú, wọ́n ti yí padà sẹ́yìn. Èéṣe tí a ó fi tún nà yín mọ́? Ẹ ó máa ṣọ̀tẹ̀ sí i sí i: gbogbo orí ń ṣàìsàn, gbogbo ọkàn sì ti rẹ̀. Aísáyà 1:1–5.

Orílẹ̀-èdè ẹlẹ́ṣẹ̀ náà ń ṣàìsàn, ó sì ti kọjá àkókò tí a lè pèsè ìwòsàn kankan tí yóò yí ọkàn àti èrò inú rẹ̀ padà. Isaiah fi hàn pé àwọn ọ̀mùtí ti ṣìnà kúrò ní ọ̀nà, Jeremiah sì ṣe ìdánimọ̀ ọ̀nà náà gẹ́gẹ́ bí “àwọn ọ̀nà àtijọ́.” Ní ọjọ́ kọkànlá, oṣù kẹsàn-án, ọdún 2001, òjò àkẹ́yìn bẹ̀rẹ̀ sí í rọ̀, Jeremiah sì fi hàn pé nígbà tí a bá rìn nínú àwọn ọ̀nà àtijọ́, èyí tí í ṣe “ọ̀nà” tí àwọn ọ̀mùtí ti ṣìnà kúrò nínú rẹ̀, níbẹ̀ ni a ti rí ìsinmi ti òjò àkẹ́yìn.

> Báyìí ni Olúwa wí, Ẹ dúró ní ojú ọ̀nà, kí ẹ sì wo, kí ẹ sì bi ìbéèrè nípa àwọn ọ̀nà àtijọ́, níbi tí ọ̀nà rere wà, kí ẹ sì máa rìn nínú rẹ̀, ẹ ó sì rí ìsinmi fún ọkàn yín. Ṣùgbọ́n wọ́n wí pé, A kì yóò rìn nínú rẹ̀. Mo sì fi àwọn olùṣọ́ kalẹ̀ lórí yín, pé, Ẹ fetí sí ìró ipè. Ṣùgbọ́n wọ́n wí pé, A kì yóò fetí sí i. Nítorí náà, ẹ gbọ́, ẹ̀yin orílẹ̀-èdè, kí ẹ sì mọ̀, ìwọ àjọ, ohun tí ń bẹ láàárín wọn. Gbọ́, ìwọ ilẹ̀ ayé: wò ó, èmi yóò mú ibi wá sórí àwọn ènìyàn wọ̀nyí, àní èso èrò inú wọn, nítorí wọn kò fetí sí ọ̀rọ̀ mi, bẹ́ẹ̀ ni sí òfin mi, ṣùgbọ́n wọ́n kọ̀ ọ́ sílẹ̀. Jeremiah 6:16–19.

Àwọn ọ̀mùtí Éfúrámù ti ṣìnà ní ọjọ́ Kẹsàn-án 11, 2001, wọ́n sì ti yí padà “sẹ́yìn lẹ́yìn,” ní ọdún 1863, nígbà tí wọ́n bẹ̀rẹ̀ ìlànà ìkọ̀sílẹ̀ àwọn “ọ̀nà àtijọ́.” Nínú “ọ̀nà àtijọ́” ni ìsinmi àti ìtùnú ti òjò ìkẹyìn wà, òjò náà sì bẹ̀rẹ̀ ní àkókò gan-an tí a ti kéde “Ègbé” náà lé wọn lórí. “Ègbé” kẹta ti Ísílamù kò ṣe é mọ̀ sí adé ìgbéraga Éfúrámù, nítorí pé wọ́n ti ń kọ̀ sílẹ̀ díẹ̀díẹ̀ àwọn òtítọ́ ìpilẹ̀ tí ń dá ipa Ísílamù nínú àsọtẹ́lẹ̀ mọ̀. Jérémáyà fi hàn pé ní àkókò náà Oluwa gbé àwọn olùṣọ́ dìde, àwọn wọ̀nyí sì ni olùṣọ́ Hábákúkù, wọ́n sì kéde fún àwọn ọ̀mùtí Éfúrámù nínú ogun ní ẹnubodè pé wọ́n nílò láti fetí sí ohùn ìpè. “Ègbé” kẹta tí ó dé ní ọjọ́ Kẹsàn-án 11, 2001, ni Ipè keje.

Aísáyà fi hàn pé, “wọ́n ti ṣìnà nítorí ọtí líle; wọ́n ṣìnà nínú ìran, wọ́n sì ń kọsẹ̀ nínú ìdájọ́. Nítorí gbogbo tábìlì kún fún ìbì àti ìdọ̀tí, tóbẹ́ẹ̀ tí kò sí ibi mímọ́ kankan.” Tábìlì èké náà, tí a ṣe àfihàn rẹ̀ ní ọdún 1863, tí ó yọ “àkókò méje” kúrò, tí ó sì nílò ìwé àlàyé láti bá a lọ, dúró gẹ́gẹ́ bí àròpọ̀ èké àwọn tábìlì mímọ́ méjì ti Hábákúkù, ṣùgbọ́n “àwọn tábìlì” èké tí àwọn ọ̀mùtí ti lò kún fún ìbì, wọ́n sì ń ṣìnà nínú ìran. A sọ fún àwọn olùṣọ́ ti Hábákúkù àti ti Jeremáyà pé, nínú àríyànjiyàn nípa ọ̀nà ìlànà, kí wọ́n kọ “ìran” náà sórí “àwọn tábìlì,” ṣùgbọ́n àwọn tábìlì èké ti ọ̀mùtí náà ń gbé ìran aṣìṣe kalẹ̀.

> Níbi tí kò sí ìran, àwọn ènìyàn a ṣègbé; ṣùgbọ́n ẹni tí ń pa òfin mọ́, aláyọ̀ ni í ṣe. Òwe 29:18.

Àwọn ọ̀mùtí Efraimu ti kọ òfin Ọlọ́run sílẹ̀, ṣùgbọ́n àyíká “àríyànjiyàn” náà, ti ogun ẹnu-ọ̀nà náà, ni òfin àsọtẹ́lẹ̀ Ọlọ́run, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàfihàn rẹ̀ nínú ọ̀nà ìlànà tí a fi múlẹ̀ nínú ìṣípò àwọn áńgẹ́lì kìn-ín-ní àti kẹta. Pẹ̀lú ìpìlẹ̀ àkópọ̀ ọ̀ràn tí Isaiah ti gbé kalẹ̀ nínú ẹsẹ̀ mẹ́jọ àkọ́kọ́ ti orí kẹtàlélógún, nígbà náà ni ó tún fi ọ̀nà ìlànà náà hàn, èyí tí í ṣe òjò ìkẹyìn, ó sì fi dájú sọ pé àwọn ọ̀mùtí náà ni “àwọn ènìyàn ẹlẹ́gàn, tí ń ṣàkóso” “ní Jerusalẹmu.”

> Ta ni yóò kọ́ ìmọ̀? Ta ni yóò sì mú kí ó lóye ẹ̀kọ́? Àwọn tí a ti yà kúrò lórí wàrà, tí a sì ti fà kúrò ní ọmú. Nítorí òfin gbọ́dọ̀ wà lórí òfin, òfin lórí òfin; ìlà lórí ìlà, ìlà lórí ìlà; níhìn-ín díẹ̀, níbẹ̀ díẹ̀: Nítorí pẹ̀lú ètè akíkọ́ àti ahọ́n mìíràn ni yóò fi bá àwọn ènìyàn yìí sọ̀rọ̀. Àwọn tí ó sọ fún pé, Èyí ni ìsinmi tí ẹ fi lè mú ẹni tí ó rẹ̀ sinmi; èyí sì ni ìtura: ṣùgbọ́n wọn kò fẹ́ gbọ́. Ṣùgbọ́n ọ̀rọ̀ Oluwa di fún wọn òfin lórí òfin, òfin lórí òfin; ìlà lórí ìlà, ìlà lórí ìlà; níhìn-ín díẹ̀, níbẹ̀ díẹ̀; kí wọn lè lọ, kí wọn sì ṣubú sẹ́yìn, kí a sì fọ́ wọn, kí a sì dẹ́ wọn mọ́, kí a sì mú wọn. Nítorí náà, ẹ gbọ́ ọ̀rọ̀ Oluwa, ẹ̀yin ọkùnrin ẹlẹ́gàn, tí ẹ ń ṣàkóso àwọn ènìyàn yìí tí ó wà ní Jerusalẹmu. Nítorí ẹ ti wí pé, A ti bá ikú dá májẹ̀mú, pẹ̀lú ọ̀run àpáàdì sì ni àwa wà ní àdéhùn; nígbà tí ìyọnu àkúnya yóò gba kọjá, kì yóò dé bá wa: nítorí àwa ti fi irọ́ ṣe ibi ìsádi wa, àti lábẹ́ èké ni àwa ti fi ara wa pamọ́: Nítorí náà báyìí ni Oluwa Ọlọ́run wí, Kíyèsí i, èmi fi òkúta kan lélẹ̀ ní Sioni fún ìpìlẹ̀, òkúta tí a dán wò, òkúta igun iyebíye, ìpìlẹ̀ tí ó dájú: ẹni tí ó bá gbàgbọ́ kì yóò yára. Ìdájọ́ pẹ̀lú ni èmi yóò fi ṣe okùn ìwọ̀n, òdodo sì ni mo yóò fi ṣe òjé; yìnyín yóò sì gbá ibi ìsádi irọ́ kúrò, omi yóò sì ṣàn bo ibi ìpamọ́ náà. Májẹ̀mú yín pẹ̀lú ikú yóò sì di asán, àdéhùn yín pẹ̀lú ọ̀run àpáàdì kì yóò dúró; nígbà tí ìyọnu àkúnya yóò gba kọjá, nígbà náà ni a ó tẹ yín mọ́lẹ̀ nípasẹ̀ rẹ̀. Aísáyà 28:9–18.

“Njàngbọ̀n” náà ni a ṣàlàyé níbí gẹ́gẹ́ bí èyí pé, “ta ni yóò kọ́ ní ìmọ̀? ta ni yóò sì jẹ́ kí ó ye ẹ̀kọ́?” “Ta ni” náà ń tọ́ka sí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tí ó ṣeé ṣe kí wọ́n jẹ́, ṣùgbọ́n kókó ọ̀rọ̀ náà jẹ́ nípa ìlóye ẹ̀kọ́, èyí tí í ṣe ìmọ̀. Nígbà tí a bá tú ìdìmọ́ ìwé Dáníẹ́lì, ìmọ̀ ń pọ̀ sí i, èyí tí ó dúró fún ìlọsíwájú nínú ìmòye àwọn òtítọ́ Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run. Ọ̀rọ̀ náà “ẹ̀kọ́” túmọ̀ sí àkójọpọ̀ àwọn ìgbàgbọ́, àwọn ìlànà, àwọn ẹ̀kọ́, tàbí àwọn òfin tí ó dá ètò ìrònú kan pàtó tàbí àpapọ̀ ìmọ̀ kan sílẹ̀. Látí lóye àwọn “ẹ̀kọ́” Bibeli, ó jẹ́ dandan kí a lo ọ̀nà ìṣètò ìmọ̀ tí ó bá ti Bibeli mu láti dá àpapọ̀ ìmọ̀ náà sílẹ̀.

A mọ ìlànà ọnà náà síi gẹ́gẹ́ bí: “àṣẹ gbọ́dọ̀ wà lórí àṣẹ, àṣẹ lórí àṣẹ; ìlà lórí ìlà, ìlà lórí ìlà; níbí díẹ̀, àti níbẹ̀ díẹ̀.” Ìlànà ọnà tí ó dá ọjọ́ Kẹsán 11, 2001 mọ̀ gẹ́gẹ́ bí ìbẹ̀rẹ̀ “Ègbé” kẹta dá lórí mímú ìlà àsọtẹ́lẹ̀ “Ègbé” àkọ́kọ́ jọ pẹ̀lú ìlà àsọtẹ́lẹ̀ “Ègbé” kejì, èyí tí ó pèsè ẹlẹ́rìí méjì fún ìlà “Ègbé” kẹta. Ìlànà ọnà náà ni ìdánwò “àríyànjiyàn” tí ó mú kí ẹgbẹ́ méjì àwọn olùjọ́sìn wáyé, nítorí pé “ọ̀rọ̀ Oluwa sì jẹ́ sí wọn àṣẹ lórí àṣẹ, àṣẹ lórí àṣẹ; ìlà lórí ìlà, ìlà lórí ìlà; níbí díẹ̀, àti níbẹ̀ díẹ̀; kí wọn lè lọ, kí wọn sì ṣubú sẹ́yìn, kí a sì fọ́ wọn, kí a sì dẹkùn mú wọn, kí a sì kó wọn.”

Àwọn ìdíwọ̀n márùn-ún ti àwọn ènìyàn ẹlẹ́gàn tí ń ṣe àkóso Jerúsálẹ́mù, dúró fún àwọn wúńdíá aṣiwèrè márùn-ún. Ìlànà náà hàn gbangba pé ó jẹ́ ìdánwò, nítorí àwọn ọ̀mùtí Éfíràímù kọ àwọn ọ̀nà àtijọ́ Jeremiah, wọ́n kọ̀ láti fetí sí ìkìlọ̀ ipè àwọn olùṣọ́, wọ́n ṣe àwọn tábìlì èké, wọ́n sì dá májẹ̀mú pẹ̀lú ikú; ní àkókò kan náà gan-an tí àwọn tí wọ́n wọ adé Olúwa àwọn ọmọ-ogun nínú ogun ẹnubodè ń dá májẹ̀mú ìyè.

Ní ọjọ́ kọkànlá, oṣù Kẹsàn-án, ọdún 2001, òjò ìkẹyìn, èyí tí í ṣe ìsinmi àti ìtùnú, bẹ̀rẹ̀ sí í rọ̀, ìdìdìkan ọgọ́rùn-ún mẹ́rìnlélógójì ẹgbẹ̀rún náà sì bẹ̀rẹ̀. Ó bẹ̀rẹ̀ ìjíròrò kan nípa ọ̀nà iṣẹ́ àwọn ọ̀mùtí Éfúráímù, àti ọ̀nà iṣẹ́ tí a ṣojú fún nípasẹ̀ ojiṣẹ́ Élíjà. “Ọ̀pọ̀lọpọ̀” yóò ṣubú pẹ̀lú àwọn ọ̀mùtí náà, ṣùgbọ́n díẹ̀ tí a ó yàn ni àwọn tí ń dúró de Olúwa.

> Nítorí pé báyìí ni Olúwa fi ọwọ́ agbára bá mi sọ, ó sì kìlọ̀ fún mi pé kí èmi má ṣe rìn ní ọ̀nà àwọn ènìyàn yìí, ní wí pé, Ẹ má ṣe pè é ní Àjọṣepọ̀, sí gbogbo àwọn ẹni tí àwọn ènìyàn yìí yóò máa pè ní Àjọṣepọ̀; bẹ́ẹ̀ ni ẹ má ṣe bẹ̀rù ìbẹ̀rù wọn, bẹ́ẹ̀ ni kí ẹ má fòyà. Ẹ yà Olúwa àwọn ọmọ-ogun sí mímọ́ fúnra rẹ̀; kí òun sì jẹ́ ìbẹ̀rù yín, kí òun sì jẹ́ ohun ìfọ̀yà yín. Òun yóò sì jẹ́ ibi mímọ́; ṣùgbọ́n yóò jẹ́ òkúta ìkọsẹ̀ àti àpáta ìkùsẹ̀ sí ilé méjèèjì Israẹli, yóò sì jẹ́ ìdẹkùn àti ìgẹ́ sí àwọn olùgbé Jerusalẹmu. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ nínú wọn yóò sì kọsẹ̀, wọn yóò ṣubú, a ó sì fọ́ wọn, a ó sì fi wọn sínú ìgẹ́, a ó sì mú wọn. Di ẹ̀rí náà pọ̀, dì òfin náà lédè láàrín àwọn ọmọ-ẹ̀yìn mi. Èmi yóò sì dúró de Olúwa, ẹni tí ó fi ojú rẹ̀ pamọ́ kúrò lọ́dọ̀ ilé Jakọbu, èmi yóò sì retí i. Isaiah 8:8–17.

Dájúdájú Isaiah bá ọ̀rọ̀ tirẹ̀ mu, bẹ́ẹ̀ ni ọ̀pọ̀ ènìyàn tí ó ṣubú ní orí kẹ́ẹ̀ẹ́dógún [twenty-eight], àwọn kan náà ni ó ṣubú ní orí kẹjọ. Nínú orí kẹjọ a rí i pé ìṣubú wọn ṣẹlẹ̀ ní àkókò ìdìdì, èyí tí ó bẹ̀rẹ̀ ní September 11, 2001. Ìkìlọ̀ inú orí kẹjọ ni pé kí a má ṣe rìn ní “ọ̀nà” àwọn ènìyàn wọ̀nyí, nítorí àwọn ni àwọn tí kọ̀ láti rìn ní ọ̀nà Jeremiah ti àwọn ipa-ọ̀nà àtijọ́, níbi tí ìránṣẹ́ òjò ìkẹyìn wà. Àwọn tí ó ṣubú ní orí kẹjọ ni àwọn tí ó gbẹ́kẹ̀lé àjọṣepọ̀ náà, tí ó dúró fún wáìnì pàtàkì ti Babiloni, èyí tí ó dúró fún àjọṣepọ̀ ìjọ àti ìpínlẹ̀ fún ète kí wọ́n lè tako àwọn tí a ka sí aláṣekọ́ṣe. Ohun tí ó mú kí wọ́n kọsẹ̀ ní orí kẹjọ ni òkúta ìkọ̀sẹ̀, tí ó dúró fún ìkọ̀sílẹ̀ àkọ́kọ́ pátápátá ti òtítọ́ ìpìlẹ̀ ní 1863, “àkókò méje” ti Leviticus ogún-ún àti mẹ́fà, èyí tí àwọn “akọ́lé” kọ̀ ní 1863. Nínú ìkọ̀sílẹ̀ yẹn ni wọ́n padà sí ọ̀nà ìṣe Pùrótẹ́sítáǹtì tí ó ti yapa kúrò nínú òtítọ́ láti kọ ìránṣẹ́ tí àwọn angẹli fi fún William Miller.

Nínú orí kẹ́ẹ̀ẹ́dógún [28], ìkọ̀sílẹ̀ òkúta náà ń mú ìdájọ́ ìjà tí ń kún-ún-rọ̀ wá, èyí tí í ṣe àmì àpẹẹrẹ Bíbélì ti àmì ẹranko náà, tí ó bẹ̀rẹ̀ ní òfin Ọjọ́-Àìkú ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà, lẹ́yìn náà ó sì ṣàn ká gbogbo ayé. Ní òfin Ọjọ́-Àìkú náà ni májẹ̀mú tí ìjọ Adventist ti dá pẹ̀lú “ikú” àti “àpáàdì” yóò di ìgbá kúrò. Nígbà tí a bá ń gbá májẹ̀mú àwọn ọ̀mùtí Éfúrámù pẹ̀lú ikú kúrò, “ibi ìsádi irọ́” wọn yóò di mímú kúrò. “Ibi ìsádi irọ́” náà ni àpọ́sítélì Pọ́ọ̀lù ṣàfihàn gẹ́gẹ́ bí irọ́ tí ó mú ìtanjẹ líle wá, àti ìtanjẹ líle tí a tú sórí àwọn ènìyàn ẹlẹ́gàn tí ń ṣàkóso Jerúsálẹ́mù jẹ́ ìdáhùn sí ìkórìíra wọn sí òtítọ́.

> Àní ẹni náà, ẹni tí ìbọ̀ wá rẹ̀ jẹ́ gẹ́gẹ́ bí ìṣiṣẹ́ Satani pẹ̀lú gbogbo agbára àti àmì àti iṣẹ́ ìyanu èké, àti pẹ̀lú gbogbo ẹ̀tàn àìṣòdodo nínú àwọn tí ń ṣègbé; nítorí wọn kò gba ìfẹ́ òtítọ́, kí a lè gbà wọ́n là. Nítorí èyí ni Ọlọ́run yóò rán ìtanràn líle sí wọn, kí wọn lè gba irọ́ gbọ́; kí a lè dá gbogbo àwọn tí kò gba òtítọ́ gbọ́ lẹ́bi, ṣùgbọ́n tí wọ́n ní inú dídùn nínú àìṣòdodo. Ṣùgbọ́n àwa jẹ́ gbèsè láti máa dúpẹ́ lọ́wọ́ Ọlọ́run nígbà gbogbo nítorí yín, ẹ̀yin ará tí Olúwa fẹ́ràn, nítorí pé láti ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ ni Ọlọ́run ti yàn yín sí ìgbàlà nípasẹ̀ ìsọdímímọ́ ti Ẹ̀mí àti ìgbàgbọ́ nínú òtítọ́: sí èyí náà ni ó fi pè yín nípasẹ̀ ìhìnrere wa, sí ìní ògo Olúwa wa Jésù Kristi. Nítorí náà, ará, ẹ dúró ṣinṣin, kí ẹ sì di àwọn àṣà ìtọ́ni mú tí a ti kọ́ yín, yálà nípa ọ̀rọ̀, tàbí lẹ́tà wa. 2 Tẹsalonika 2:9–15.

“Ibugbẹ́ irọ́,” tí ó mú “ìtanrànkàn líle” jáde, ní ìkẹyìn ń mú ìjìyà òfin Ọjọ́ Àìkú tí ń bọ̀ láìpẹ́ wá. Aposteli Pọ́ọ̀lù ṣe ìdánimọ̀ ẹgbẹ́ àwọn tí kò fẹ́ òtítọ́, àti ẹgbẹ́ kan tí a sọ di mímọ́ nípasẹ̀ òtítọ́, nípa bẹ́ẹ̀ ó ń tọ́ka sí ẹgbẹ́ méjèèjì nínú àríyànjiyàn Habakuku orí kejì. Nínú orí kọkàndínlọ́gbọ̀n, Aísáyà bẹ̀rẹ̀ nípa fífà ọ̀rọ̀ Áríẹ́lì léraléra, èyí tí ó jẹ́ orúkọ mìíràn fún Jerúsálẹ́mù.

> Ègbé ni fún Áríẹ́lì, fún Áríẹ́lì, ìlú tí Dáfídì gbé! Ẹ fi ọdún kún ọdún; kí wọ́n máa pa àwọn ẹbọ. Isaiah 29:1.

Ìlọ́po méjì tí ó ní ìtúmọ̀ àpèjúwe ti “Ariel” (ìlú Jerúsálẹ́mù), ni a tún fi “ègbé” dá lẹ́bi lẹ́ẹ̀kan sí i. Ìpakúpa àwọn ẹbọ láti “ọdún dé ọdún” ń ṣàfihàn ìṣọ̀tẹ̀ tí ń tẹ̀síwájú tí ó bẹ̀rẹ̀ ní ọdún 1863. Àwọn ẹsẹ̀ tí ó tẹ̀ lé e ṣàlàyé ìdájọ́ tí yóò wá sórí ìjọ Seventh-day Adventist ní àkókò ìpọnjú òfin Ọjọ́ Àìkú. Nínú ẹsẹ̀ kẹsàn-án a tọ́ka sí “ìyanu” kan, tí ó fi ìjìyàn nípa ọ̀nà ìṣiṣẹ́ hàn gbangba, nígbà kan náà sì ń fi ipò ìṣọ̀tẹ̀ ti Adventism hàn gẹ́gẹ́ bí ẹ̀yà kan nínú ìránṣẹ́ Ìkígbe Ọ̀gànjọ́ Òru, èyí tí ó tún ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú angẹli kejì gẹ́gẹ́ bí a ti ṣojú rẹ̀ nínú ìlọ́po méjì ti “Ariel” nínú ẹsẹ̀ àkọ́kọ́.

> Ẹ dúró, kí ẹ sì yà á lẹ́nu; ẹ ké síta, kí ẹ sì ké: wọ́n ti mú yó, ṣùgbọ́n kì í ṣe nípa wáìnì; wọ́n ń yẹ̀, ṣùgbọ́n kì í ṣe nípa ọtí líle. Nítorí Olúwa ti tú ẹ̀mí oorun jíjinlẹ̀ sórí yín, ó sì ti pa ojú yín dé: àwọn wòlíì àti àwọn alákòóso yín, àwọn aríran, ni ó ti bò. Gbogbo ìran sì ti di sí yín bí ọ̀rọ̀ inú ìwé tí a fi èdìdì dì, èyí tí àwọn ènìyàn fi fún ẹni tí ó kọ́wé, wí pé, Ka èyí, mo bẹ̀ ọ́: ó sì wí pé, Èmi kò lè; nítorí a fi èdìdì dì í: A sì fi ìwé náà fún ẹni tí kò kọ́wé, wí pé, Ka èyí, mo bẹ̀ ọ́: ó sì wí pé, Èmi kò kọ́wé. Nítorí náà ni Olúwa ṣe wí pé, Níwọ̀n bí àwọn ènìyàn yìí ti ń fi ẹnu wọn sún mọ́ mi, tí wọ́n sì ń fi ètè wọn bọlá fún mi, ṣùgbọ́n tí wọ́n ti mú ọkàn wọn jìnnà sí mi, tí ìbẹ̀rù wọn sí mi sì jẹ́ ohun tí a kọ́ wọn nípa àṣẹ àwọn ènìyàn: Nítorí náà, kíyèsi i, èmi yóò tún ṣe iṣẹ́ àgbàyanu kan láàárín àwọn ènìyàn yìí, àní iṣẹ́ àgbàyanu àti ìyanu: nítorí ọgbọ́n àwọn ọlọ́gbọ́n wọn yóò ṣègbé, òye àwọn amòye wọn yóò sì farapamọ́. Isaiah 29:9–14.

Nínú “àríyànjiyàn” tí a gbà sílẹ̀ nínú orí kẹtàlélógún, tí ó sì ṣàpẹẹrẹ ìjàǹbá ọ̀nà ìṣètò tòótọ́ sí ọ̀nà ìṣètò èké, a fi ìmutípara àwọn ènìyàn ẹlẹ́gàn tí ń ṣàkóso Jerúsálẹ́mù hàn gẹ́gẹ́ bí ìfọ́jú tí ń dí ìdarí Adventism lọ́wọ́ láti lóye ìwé tí a dì mọ́. Àwọn ìwé Dáníẹ́lì àti Ìfihàn jẹ́ ìwé kan náà, apá ìwé náà sì tí a tú sílẹ̀ díẹ̀ kí àkókò àánú tó parí ni Ìfihàn Jésù Kristi. Ó ní àdììtú “ẹ̀kẹjọ tí í ṣe ọ̀kan lára àwọn méje” nínú. A ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nípasẹ̀ “àṣírí” tí a fún Dáníẹ́lì láti lóye nínú orí kejì. Òun ni “ìtàn ìkọ̀kọ̀” ti Àrá Méje. Òun ni ìhìnrere Islam ti “Ègbé” kẹta, àti ìhìnrere “Ìkígbe Òru Àárín”.

A fi ìwé kan ṣoṣo náà, ti Dáníẹ́lì àti Ìfihàn, fún àwọn tí Sànhẹ́dírìn ṣojú fún ní àkókò Kristi, àwọn tí wọ́n ń ṣàpẹẹrẹ ètò aṣáájú kan tí ó jẹ́wọ́ pé òun ń gbé òtítọ́ Ọlọ́run ró, tí ó sì ń dáàbò bo ó, ṣùgbọ́n tí ní òpin ó kópa nínú kànmọ́ àgbélébùú Òtítọ́ náà. Ètò tí Sànhẹ́dírìn jẹ́ àpẹrẹ rẹ̀ ni àwọn ènìyàn ẹlẹ́gàn tí ń ṣàkóso Jerúsálẹ́mù. Wọ́n ni a fi ìwé tí a dì mọ́ náà lé lọ́wọ́, ìdáhùn wọn tí ó fi ìyàtọ̀, ẹ̀kọ́ gíga, àti ìmọ̀-ọ̀rọ̀ hàn nípa ìtumọ̀ ìwé náà sì ni pé wọn kò lè kà á, nítorí pé a dì í mọ́. Nígbà náà ni a tún fi ìwé kan náà fún agbo-ẹran tí a ti kọ́ láti máa tẹ̀lé àwọn tí a yà sọ́tọ̀ gẹ́gẹ́ bí aṣáájú nìkan, ìdáhùn wọn sì ni pé wọn yóò lóye rẹ̀ bí kò ṣe pé àwọn ènìyàn ẹlẹ́gàn tí ń ṣàkóso Jerúsálẹ́mù, Sànhẹ́dírìn ti àwọn ọjọ́ ìkẹyìn, bá sọ fún wọn ìtumọ̀ rẹ̀.

Ọ̀nà ìlànà tí a fi fún William Miller, tí a sì tún fi fún Future for America, jẹ́ àmì-ọ̀nà nínú ìtàn àsọtẹ́lẹ̀. Ó jẹ́ àmì-ọ̀nà kan tí ń dá ìbéèrè ìdánwò ìyè àti ikú mọ̀. Láìsí ìlànà tó tọ́, ìhìn iṣẹ́ òjò ìkẹyìn dàbí “ọ̀rọ̀ ìwé tí a fi èdìdì dì.” Láìsí ìhìn iṣẹ́ òjò ìkẹyìn, ìrírí tí ìhìn iṣẹ́ náà ń mú jáde kò ṣeé rí gbà. Ìlànà náà ni ìṣe fífi ìlà àsọtẹ́lẹ̀ lé ìlà àsọtẹ́lẹ̀, láti ibí nínú Bíbélì, àti láti ibẹ̀ nínú Bíbélì. Ìjíròrò lórí ìlànà bẹ̀rẹ̀ nígbà tí a fi agbára fún ìhìn iṣẹ́ àkọ́kọ́, nínú ìtàn ìbẹ̀rẹ̀ àti ìparí àwọn ọjọ́ ìkẹyìn méjèèjì.

Nínú ìtàn ìbẹ̀rẹ̀ ìṣíkiri àwọn Millerite, ìjíròrò náà bẹ̀rẹ̀ ní August 11, 1840, a sì tún un ṣe ní òpin ìtàn náà ní àkókò tí ìṣíkiri Millerite ti Filadelfia yí padà sí ìṣíkiri Millerite ti Laodikea. Ìjíròrò náà tún bẹ̀rẹ̀ sí i nínú ìtàn ìṣíkiri Laodikea ti áńgẹ́lì kẹta ní September 11, 2001, a sì tún un ṣe ní òpin ìṣíkiri náà nígbà tí ìṣíkiri Laodikea ti áńgẹ́lì kẹta yí padà sí ìṣíkiri Filadelfia ti ọgọ́rùn-ún kan àti mẹ́rìnlélógójì ẹgbẹ̀rún. Nínú ìdánwò ìbẹ̀rẹ̀ àwọn Millerite, àti ìdánwò ìkẹyìn àwọn Millerite, a ṣàfihàn ìdánwò náà nípasẹ̀ ọ̀nà-ìṣe ojiṣẹ́ Elijah. Jésù, gẹ́gẹ́ bí Alfa àti Omega, máa ń ṣe àpèjúwe òpin pẹ̀lú ìbẹ̀rẹ̀ ní gbogbo ìgbà.

Ọ̀nà ìṣe fífi ìlà kún ìlà ni a óò báyìí lò bí a ṣe ń mú ìròyìn wa nípa Dáníẹ́lì orí kẹrin àti karùn-ún lọ nínú àpilẹ̀kọ tí ó kàn.

> “Kò sí ẹni tí ó ní ìránṣẹ́ òtítọ́ kan tí ń dá àkókò pàtó sílẹ̀ fún ìgbà tí Kristi yóò wá tàbí tí kì yóò wá. Ẹ ní ìdánilójú pé Ọlọ́run kò fi àṣẹ fún ẹnikẹ́ni láti sọ pé Kristi ń fà á kù nínú ìbọ̀wá Rẹ̀ fún ọdún márùn-ún, ọdún mẹ́wàá, tàbí ọdún ogún. ‘Nítorí náà, ẹ múra pẹ̀lú: nítorí ní wákàtí tí ẹ kò rò, Ọmọ ènìyàn ń bọ̀’ (Matthew 24:44). Èyí ni iṣẹ́ ìránṣẹ́ wa, ìránṣẹ́ náà gangan tí àwọn áńgẹ́lì mẹ́ta tí ń fò ní àárín ọ̀run ń kéde. Iṣẹ́ tí a ní láti ṣe nísinsìnyí ni ti fífi ìránṣẹ́ ìkẹyìn yìí ti àánú dun sí ayé tí ó ti ṣubú. Ìyè tuntun kan ń bọ̀ láti ọ̀run wá, ó sì ń gba gbogbo àwọn ènìyàn Ọlọ́run. Ṣùgbọ́n ìpínyà yóò wá sínú ìjọ. Ẹgbẹ́ méjì ni a ó mú dàgbà. Alíkámà àti èpò búburú ń dàgbà pọ̀ títí di ìkórè.”

> “Iṣẹ́ náà yóò túbọ̀ jinlẹ̀, yóò sì túbọ̀ di ti ìtara púpọ̀ títí dé ìparí àkókò gan-an. Gbogbo àwọn tí ń ṣiṣẹ́ pọ̀ pẹ̀lú Ọlọ́run yóò sì fi gbogbo agbára bá a jà gidigidi fún ìgbàgbọ́ tí a ti fi lé àwọn mímọ́ lọ́wọ́ lẹ́ẹ̀kan ṣoṣo. A kì yóò yí wọn kúrò nínú ìránṣẹ́ ìsinsin yìí, èyí tí ó ti ń tan ayé mọ́lẹ̀ pẹ̀lú ògo rẹ̀ tẹ́lẹ̀. Kò sí ohun kankan tí ó yẹ kí a bá a jà fún bí kò ṣe ògo Ọlọ́run. Àpáta kan ṣoṣo tí yóò dúró ni Àpáta Àìnípẹ̀kun. Òtítọ́ bí ó ti wà nínú Jésù ni ibi-ìsádi ní àwọn ọjọ́ àṣìṣe wọ̀nyí….”

> “Àsọtẹ́lẹ̀ ti ń ṣẹ ní ìlà lórí ìlà. Bí a bá ṣe dúró gidigidi sí i lábẹ́ àsíá ìráṣẹ́ áńgẹ́lì kẹta, bẹ́ẹ̀ ni a ó túbọ̀ lóye àsọtẹ́lẹ̀ Dáníẹ́lì ní kedere; nítorí Ìfihàn ni àfikún Dáníẹ́lì. Bí a bá ṣe gba ìmọ́lẹ̀ tí Ẹ̀mí Mímọ́ fi hàn nípasẹ̀ àwọn ìránṣẹ́ Ọlọ́run tí a yà sí mímọ́ ní kíkún sí i, bẹ́ẹ̀ ni àwọn òtítọ́ àsọtẹ́lẹ̀ ìgbà àtijọ́ yóò farahàn sí wa ní jíjinlẹ̀ àti ní ìdájú, gẹ́gẹ́ bí ìtẹ́ ayérayé; a ó sì ní ìdánilójú pé àwọn ènìyàn Ọlọ́run sọ̀rọ̀ bí Ẹ̀mí Mímọ́ ti ń sún wọn. Ó ṣe pàtàkì kí àwọn ènìyàn fúnra wọn wà lábẹ́ àkóso Ẹ̀mí Mímọ́ kí wọ́n lè lóye àwọn ọ̀rọ̀ Ẹ̀mí nípasẹ̀ àwọn wòlíì. A fi àwọn ìrántí wọ̀nyí fúnni, kì í ṣe fún àwọn tí wọ́n sọ àsọtẹ́lẹ̀ náà, bí kò ṣe fún àwa tí a ń gbé láàrín àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ìmúṣẹ wọn.”

> “Èmi kì yóò ní ìmọ̀lára pé mo lè gbé nǹkan wọ̀nyí kalẹ̀, bí Olúwa kò bá ti fún mi ní iṣẹ́ yìí láti ṣe. Àwọn mìíràn wà yàtọ̀ sí ọ, kì í sì í ṣe ẹnìkan tàbí méjì lásán, tí gẹ́gẹ́ bí ìwọ ṣe rò pé wọ́n ní ìmọ́lẹ̀ tuntun, tí gbogbo wọn sì ti ṣetán láti gbé e kalẹ̀ fún àwọn ènìyàn. Ṣùgbọ́n yóò jẹ́ ohun ìtẹ́lọ́rùn sí Ọlọ́run kí wọ́n gba ìmọ́lẹ̀ tí a ti fi fún wọn tẹ́lẹ̀, kí wọ́n sì rìn nínú rẹ̀, kí wọ́n sì fi Ìwé Mímọ́ ṣe ìpìlẹ̀ ìgbàgbọ́ wọn, èyí tí ń ṣètìlẹ́yìn fún àwọn ipò tí àwọn ènìyàn Ọlọ́run ti di mú fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún. A gbọdọ̀ kéde ìhìnrere àìnípẹ̀kun nípasẹ̀ àwọn aṣojú ènìyàn. A gbọdọ̀ fọhùn ìránṣẹ́ àwọn áńgẹ́lì náà tí a ṣàpẹẹrẹ wọn bí ẹni pé wọ́n ń fò láàrín ọ̀run, pẹ̀lú ìkìlọ̀ ìkẹyìn sí ayé tí ó ṣubú. Bí a kò bá pè wá láti sọtẹ́lẹ̀, a pè wá láti gba àwọn àsọtẹ́lẹ̀ gbọ́, àti láti fọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú Ọlọ́run ní fífi ìmọ́lẹ̀ fún ọkàn àwọn mìíràn. Èyí ni àwa ń gbìyànjú láti ṣe.” Selected Messages, book 2, 113, 114.

Back to Articles