Article

# Ìwé Dáníẹ́lì - Nọ́mbà Mọ́kànlá

Àwọn Ìdánwò Àsọtẹ́lẹ̀ Nínú Òkùnkùn àti Ìdìde Àwòrán náà

Author

Jeff Pippenger

Published

December 6, 2023

Formats

PDF
Word
Song MP3

Orí kìíní ìwé Dáníẹ́lì dúró fún ìhìn-iṣẹ́ áńgẹ́lì kìíní, àti orí kejì dúró fún ìhìn-iṣẹ́ áńgẹ́lì kejì. Nínú àpẹẹrẹ àsọtẹ́lẹ̀, ìhìn-iṣẹ́ kìíní ni láti bẹ̀rù Ọlọ́run, ìhìn-iṣẹ́ kejì ni láti fi ògo fún Ọlọ́run, àti ìhìn-iṣẹ́ kẹta ń fi wákàtí ìdájọ́ hàn. Kí a tó wọ inú orí kejì ìwé Dáníẹ́lì ní tààrà, àtúnyẹ̀wò díẹ̀ jẹ́ dandan. Ìhìn-iṣẹ́ áńgẹ́lì kejì ní pàtàkì ń tọ́ka sí ìṣubú Bábílónì.

> Áńgẹ́lì mìíràn sì tẹ̀lé e, ó ń wí pé, Bábílónì ti wó lulẹ̀, ó ti wó lulẹ̀, ìlú ńlá yẹn, nítorí pé ó ti mu gbogbo orílẹ̀-èdè mu nínú wáìnì ìbínú àgbèrè rẹ̀. Ìfihàn 14:8.

Áńgẹ́lì kejì túmọ̀ ìṣubú Bábílónì gẹ́gẹ́ bí òtítọ́ náà pé ó mú “gbogbo orílẹ̀-èdè mu nínú ọtí wáìnì ìbínú àgbèrè rẹ̀.” Ìṣubú rẹ̀ jẹ́ ìdáhùn sí pé ó ti ṣe àgbèrè pẹ̀lú gbogbo orílẹ̀-èdè. Àgbèrè náà ni a mú wá nípasẹ̀ àwọn ẹ̀kọ́ èké rẹ̀, tí a ṣàpẹẹrẹ wọn gẹ́gẹ́ bí “wáìnì.” Ìjọ Kátólíìkì kún fún ọ̀pọ̀ ẹ̀kọ́ èké, ṣùgbọ́n ẹ̀kọ́ èké tí ó ní ìbáṣepọ̀ tààrà pẹ̀lú ìṣubú rẹ̀ ni ẹ̀kọ́ èké tí ń mú “ìbínú” rẹ̀ jáde. Ẹ̀kọ́ náà ni ìṣọ̀kan ìjọ àti ìjọba, pẹ̀lú pé ìjọ ni ó ń ṣàkóso ìbáṣepọ̀ náà. Ìbínú ìjọ Kátólíìkì ni inúnibíni rẹ̀ sí àwọn tí ó ń dá mọ̀ gẹ́gẹ́ bí alátakò-ìgbàgbọ́. Nípasẹ̀ àgbèrè rẹ̀ pẹ̀lú àwọn ọba ayé ni a fi ń mú ìbínú rẹ̀ ṣẹ. Láìsí ìsopọ̀ rẹ̀ pẹ̀lú, àti àkóso rẹ̀ lórí, àwọn ọba ayé, kì yóò ní agbára láti ṣe inúnibíni sí àwọn tí ó ń túmọ̀ sí alátakò-ìgbàgbọ́. Nítorí náà, ìṣubú kejì rẹ̀ ń samisi àkókò kan ní ọjọ́ iwájú nígbà tí yóò tún lè ṣe ìbínú rẹ̀ bí ó ti ṣe rí ní àtijọ́, èyí tí àgbèrè rẹ̀ pẹ̀lú àwọn ọba ayé mú wá. Àwọn ọba ayé wọ inú ìbáṣepọ̀ àìlòfin náà nípa mímu irọ́ rẹ̀. A kéde ìṣubú Bábílónì ní ìgbà ìkẹyìn nínú Ìfihàn orí kejìdínlógún.

> Lẹ́yìn àwọn nǹkan wọ̀nyí mo sì rí angẹli mìíràn tí ó sọ̀kalẹ̀ wá láti ọ̀run, tí ó ní agbára ńlá; ogo rẹ̀ sì mú kí ilẹ̀ ayé tàn. Ó sì fi ohùn lílágbára ké pẹ̀lú agbára, wí pé, Bábílónì ńlá ṣubú, ó ṣubú, ó sì di ibùgbé àwọn ẹ̀mí èṣù, àti ibi ìpamọ́ gbogbo ẹ̀mí àìmọ́, àti àgò gbogbo ẹyẹ àìmọ́ àti èyí tí a kórìíra. Nítorí gbogbo àwọn orílẹ̀-èdè ti mu nínú wáìnì ìbínú àgbèrè rẹ̀, àwọn ọba ayé sì ti bá a ṣe àgbèrè, àwọn oníṣòwò ayé sì di ọlọ́rọ̀ nípasẹ̀ ọ̀pọ̀lọpọ̀ adùn rẹ̀. Mo sì gbọ́ ohùn mìíràn láti ọ̀run, tí ó wí pé, Ẹ jáde kúrò nínú rẹ̀, ẹ̀yin ènìyàn mi, kí ẹ má bàa di alábápín nínú ẹ̀ṣẹ̀ rẹ̀, àti kí ẹ má bàa gba nínú àjàkálẹ̀-àrùn rẹ̀. Nítorí ẹ̀ṣẹ̀ rẹ̀ ti dé ọ̀run, Ọlọ́run sì ti rántí àwọn ìwà búburú rẹ̀. Ẹ san án padà gẹ́gẹ́ bí òun náà ti san án padà fún yín, kí ẹ sì fi ìlọ́po méjì san án padà gẹ́gẹ́ bí iṣẹ́ rẹ̀; nínú ago tí ó ti kún, ẹ kún un fún un ní ìlọ́po méjì. Ìfihàn 18:1–6.

Ago ìdánwò ìjọ Kátólíìkì parí ní ọdún 1798, ṣùgbọ́n yóò tún inúnibíni tí ó ṣe ní Àkókò Òkùnkùn ṣe ní àkókò ìṣòro òfin Ọjọ́ Àìkú tí ń bọ̀ láìpẹ́.

> Ṣùgbọ́n mo ní ohun díẹ̀ lòdì sí ọ, nítorí pé o jẹ́ kí obìnrin náà, Jésébẹ́lì, ẹni tí ń pè ara rẹ̀ ní wòlíì obìnrin, kọ́ni, kí ó sì tàn àwọn ìránṣẹ́ mi jẹ láti ṣe panṣágà, àti láti jẹ ohun tí a fi rúbọ sí àwọn òrìṣà. Èmi sì fún un ní ààyè láti ronúpìwàdà kúrò nínú panṣágà rẹ̀; ṣùgbọ́n kò ronúpìwàdà. Wò ó, èmi yóò sọ ọ sínú ibùsùn, àti àwọn tí ń bá a ṣe panṣágà sínú ìpọ́njú ńlá, bí kò ṣe pé wọ́n bá ronúpìwàdà iṣẹ́ wọn. Ìfihàn 2:20–22.

A fún un ní ọdún ẹgbẹ̀rún kan, ọgọ́rùn-ún méjì, àti ọgọ́ta láti ronúpìwàdà, ṣùgbọ́n ó kọ̀. Ọdún mẹ́ta àtààbọ̀ ti ọ̀dá tí ó ṣáájú Òkè Kámélì, ni a fi fún Jésíbẹ́lì kí ó lè ronúpìwàdà, ṣùgbọ́n òun náà kọ̀. Nígbà òfin Ọjọ́ Àìkú tí yóò dé láìpẹ́ ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà, àkọ́kọ́ nínú àwọn ọba ayé tí ń bá a ṣe panṣágà ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn ni Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà, ẹranko ayé ti Ìfihàn orí kẹtàlá. Nígbà náà ni ó ti kún ife àkókò àdánwò rẹ̀.

> “Orílẹ̀-èdè tó tóbi jùlọ, tí a sì ti ṣojú-rere sí jùlọ lórí ilẹ̀ ayé, ni Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà. Ìtọ́jú Olùpèsè-ọ̀ràn aláàánú kan ti dáàbò bo ilẹ̀ yìí, ó sì ti da àwọn ìbùkún tí ó yàn jùlọ ti Ọ̀run sí orí rẹ̀. Níhìn-ín ni àwọn tí a ṣe inúnibíni sí àti àwọn tí a ni í lóró ti rí ibi ìsádi. Níhìn-ín ni a ti kọ́ ìgbàgbọ́ Kristẹni nínú mímọ́ rẹ̀. Àwọn ènìyàn wọ̀nyí ti jẹ́ olùgbà ìmọ́lẹ̀ ńlá àti àánú tí kò ní àfiwé. Ṣùgbọ́n a ti san àwọn ẹ̀bùn wọ̀nyí padà pẹ̀lú àìmọrírì àti ìgbàgbé Ọlọ́run. Ẹni Aláìlópin ń pa ìṣírò mọ́ pẹ̀lú àwọn orílẹ̀-èdè, a sì ń wọ̀n ẹ̀bi wọn gẹ́gẹ́ bí ìmọ́lẹ̀ tí wọ́n kọ̀. Àkọsílẹ̀ ìbẹ̀rù kan ti dúró nísinsìnyí nínú ìwé àkọsílẹ̀ Ọ̀run sí ilẹ̀ wa; ṣùgbọ́n ẹ̀ṣẹ̀ tí yóò fi kún ìwọ̀n àìṣedéédéé rẹ̀ ni ti pípa òfin Ọlọ́run di asán.

> “Láàárín àwọn òfin ènìyàn àti àwọn àṣẹ Jèhófà ni ìjà ńlá ìkẹyìn yóò ti wáyé nínú àríyànjiyàn láàárín òtítọ́ àti àṣìṣe. Sí ojú ogun yìí ni àwa ti ń wọlé nísinsìnyí,—ogun kì í ṣe láàárín àwọn ìjọ tí ń bá ara wọn jà fún ipò àṣẹ gíga jùlọ, bí kò ṣe láàárín ẹ̀sìn Bíbélì àti ẹ̀sìn àròsọ àti àṣà ìbílẹ̀. Àwọn agbára tí yóò dara pọ̀ sí òtítọ́ àti òdodo nínú ìjà yìí ti ń ṣiṣẹ́ takuntakun nísinsìnyí.” Ẹ̀mí Àsọtẹ́lẹ̀, ìdì 4, 398.

Ní òfin Ọjọ́ Àìkú, a ń fi ààmì ẹranko náà múlẹ̀, báyìí ni a sì “sọ òfin Ọlọ́run di asán.” Ṣáájú òfin Ọjọ́ Àìkú, a dá àwòrán ẹranko náà sílẹ̀ nínú Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà. Òfin Ọjọ́ Àìkú dé ní àkókò kan pàtó, ṣùgbọ́n ìdásílẹ̀ àwòrán ẹranko náà jẹ́ àkókò gígùn kan. Àkókò yẹn ni àkókò wòlíì tí a ṣojú fún nípasẹ̀ ìgbésí ayé Dáníẹ́lì gẹ́gẹ́ bí a ti ṣojú rẹ̀ nínú àádọ́rin ọdún ìgbèkùn ní Dáníẹ́lì orí kìn-ín-ní. Àádọ́rin ọdún wọ̀nyẹn bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú Jèhóíákímù, tí ó ń ṣàpẹẹrẹ ìgbà tí a fún ìhìnrere àkọ́kọ́ ní agbára ní September 11, 2001, wọ́n sì parí pẹ̀lú sísọ òfin Ọlọ́run di asán, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣojú rẹ̀ nínú “àṣẹ” Kírúsì.

Ìtàn ayé àǹfààní Dáníẹ́lì ti ọdún àádọ́rin jẹ́ ààmì àpẹẹrẹ ti ọ̀pọ̀ ìlà àsọtẹ́lẹ̀. Ó dúró fún àkókò ìdìdì àwọn ẹgbẹ̀rún ọgọ́rùn-ún méjìlélógójì àti ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélógójì. Ó dúró fún ìlànà ìdánwò ìgbésẹ̀ mẹ́ta tí a fihàn nínú àwọn áńgẹ́lì mẹ́ta ti Ìfihàn orí kẹrìnlá, ó sì tún dúró fún àkópọ̀ ọ̀rọ̀ Hébérù náà, “òtítọ́.” Ó dúró fún ìwẹ̀nùmọ́ àwọn ọmọ Léfì tí a ṣe parí rẹ̀ nípasẹ̀ ońṣẹ́ májẹ̀mú náà. A tún ṣojú rẹ̀ nípasẹ̀ bí Kírísítì ṣe wẹ tẹ́ńpìlì mọ́ lẹ́ẹ̀méjì. A tún ṣojú rẹ̀ nípasẹ̀ ìpẹ̀yìndà síwájú-síwájú nínú Jerúsálẹ́mù nínú Ìsíkíẹ́lì orí kẹjọ àti kẹsàn-án. Ó sì tún dúró fún ìtàn náà níbi tí a ti dá àwòrán ẹranko náà sílẹ̀ ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà.

Àwòrán ẹranko náà tún jẹ́ aṣojú nípasẹ̀ àgbèrè Jésíbẹ́lì pẹ̀lú Áhábù, àgbèrè Hẹ́rọ́dù pẹ̀lú Hẹ́rọ́díà, ọmọ màlúù wúrà ti ìṣọ̀tẹ̀ Áárónì, àwọn tẹ́ńpìlì ìjọsìn èké méjì ti Jẹ́róbóámù tí wọ́n wà ní Bẹtẹli àti Dánì, àwọn wòlíì Bálì àti àwọn wòlíì Áṣítárótì nínú ìtàn Òkè Kámẹ́lì. Ìtumọ̀ kan ṣoṣo ti àwòrán ẹranko náà nínú àwọn ìkọ̀wé Ellen White ni ìdapọ̀ ìjọ àti ìjọba, pẹ̀lú pé ìjọ ni ó ní àkóso lórí ìbáṣepọ̀ náà. Ọ̀ràn náà ti ìjọ tí ń ṣàkóso lórí ìjọba ni ète pàtàkì gan-an ti ìwé mímọ́ náà, èyí tí í ṣe Òfin Orílẹ̀-èdè Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà, ṣe láti dáàbò bò lódì sí. Nígbà tí ẹranko ayé bá kọ ìlànà ìyapa ìjọ àti ìjọba sílẹ̀ nípasẹ̀ òfin Ọjọ́ Àìkú tí ń bọ̀ láìpẹ́, ìṣọ̀kan pípé ti ìjọ àti ìjọba ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà yóò ti ṣẹ.

Láti ọjọ́ kẹ́tàlá, oṣù Kẹ́sàn-án, ọdún 2001 títí dé òfin Ọjọ́ Àìkú ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà, ìdánwò àfihàn kan wà, èyí tí ó dá lórí bí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ àsọtẹ́lẹ̀ ṣe ń mọ ìdásílẹ̀ àwòrán ẹranko náà. Ní báyìí a ti dé òpin gidi-gidi ìlànà yẹn. Nínú ìlànà fífi àwòrán ẹranko náà dá sílẹ̀, ọ̀pọ̀ ìṣísẹ̀ kan wà tí ó ń ṣètìlẹ́yìn fún ìdàgbàsókè rẹ̀ ní kíkún ní àkókò òfin Ọjọ́ Àìkú, níbi tí a ó ti fi àmì ẹranko náà múlẹ̀. Àwọn ìṣísẹ̀ òṣèlú wà, àwọn ìṣísẹ̀ ẹ̀sìn wà, àwọn ìṣísẹ̀ àwùjọ wà, àti àwọn ìṣísẹ̀ owó wà. Ṣàkíyèsí àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí a tọ́ka sí ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú ìdásílẹ̀ àwòrán ẹranko náà nínú àyọkà wọ̀nyí.

> “Àwọn ìmúrasílẹ̀ ti ń tẹ̀síwájú tẹ́lẹ̀tẹ́lẹ̀, àwọn ìṣísẹ̀ sì ti ń lọ lọ́wọ́, èyí tí yóò yọrí sí ṣíṣe àwòrán kan fún ẹranko náà. Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ yóò ṣẹlẹ̀ nínú ìtàn ayé tí yóò mú ìsọtẹ́lẹ̀ àsọtẹ́lẹ̀ ṣẹ fún àwọn ọjọ́ ìkẹyìn wọ̀nyí.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 976.

Ìdásílẹ̀ àwòrán ẹranko náà ní ìmúrasílẹ̀ tó ń tẹ̀síwájú, èyí tí ó ní “àwọn ìṣẹ̀lẹ̀” àti “àwọn ìṣísẹ̀,” méjèèjì ní ọ̀pọ̀. Ìtàn tí a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nípasẹ̀ àádọ́rin ọdún ìgbèkùn Dáníẹ́lì bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú Jehoiakim, ó sì parí pẹ̀lú àṣẹ Kírúsì. Jésù fi ìbẹ̀rẹ̀ ohun kan ṣàpẹẹrẹ òpin ohun kan, àti pé “àṣẹ” kan wà tí ó dúró fún ìbẹ̀rẹ̀ àkókò náà tí àádọ́rin ọdún àsọtẹ́lẹ̀ Dáníẹ́lì jẹ́ àpẹẹrẹ rẹ̀. “Àṣẹ” náà ni USA Patriot Act, èyí tí a fi ìkọlù Ìsílámù ìyọnu kẹta ṣe ìpìlẹ̀ rẹ̀ ní gbangba. Ṣùgbọ́n láìdàbí àwọn àṣẹ aláṣẹ apanirun ti Abraham Lincoln nígbà Ogun Abẹ́lé, tàbí ti Franklin Roosevelt nígbà Ogun Àgbáyé Kejì, Patriot Act ṣì wà ní agbára, ó sì ṣeé ṣe gan-an pé a ó tún un fi ẹ̀sùn múlẹ̀, a ó sì fún un ní agbára púpọ̀ síi bí ìjà pẹ̀lú Ìsílámù àgbáyé ṣe ń pọ̀ síi. Àwọn àṣẹ aláṣẹ ti Ogun Abẹ́lé àti ti Ogun Àgbáyé Kejì parí pẹ̀lú òpin ogun, ṣùgbọ́n kò ní sí òpin ìjà pẹ̀lú Ìsílámù àgbáyé; dípò bẹ́ẹ̀, ìkọlù apaniláyà yóò máa gbòòrò síi káàkiri ayé.

Àwọn ìmọ̀-ọrọ̀ òfin pàtàkì méjì wà nínú àṣà ìwọ̀-oòrùn. Òfin Gẹ̀ẹ́sì àti Òfin Róòmù. Ìpìlẹ̀ Òfin Gẹ̀ẹ́sì ni pé ènìyàn jẹ́ aláìlẹ́ṣẹ̀ títí a ó fi fi ẹ̀rí múlẹ̀ pé ó jẹ̀bi, ìpìlẹ̀ Òfin Róòmù sì ni pé ènìyàn jẹ̀bi títí a ó fi fi ẹ̀rí múlẹ̀ pé kò jẹ̀bi. Òfin USA Patriot Act jẹ́ àpẹẹrẹ gidi ti Òfin Róòmù, ó sì dúró ní ìtakò tààrà sí Òfin Gẹ̀ẹ́sì. Èyí jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn “ìṣẹ̀lẹ̀” wọ̀nyẹn tí a ó mú wá nígbà dídá àwòrán ẹranko náà sílẹ̀. Bí Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà bá máa di àwòrán ẹ̀sìn Kátólíìkì, yóò jẹ́ dandan kí a fi ìmọ̀-ọrọ̀ ẹ̀sìn àti ìṣèlú Kátólíìkì múlẹ̀ ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà ṣáájú ìfipá múlò àmì ẹranko náà.

> “Kókó-ọrọ̀ yìí ń tẹ ara rẹ̀ sí ọkàn mi. Ẹ ronú lórí rẹ̀; nítorí ó jẹ́ ọ̀ràn tí ó ṣe pàtàkì gidigidi. Pẹ̀lú èwo nínú àwọn ẹgbẹ́ méjèèjì wọ̀nyí ni a ó fi ìfẹ́-ọkàn wa sọ ara wa di mímọ̀? A ń ṣe yíyàn wa nísinsin yìí, kò sì ní pẹ́ tí a ó fi mọ ìyàtọ̀ láàárín ẹni tí ń sin Ọlọ́run àti ẹni tí kì í ṣe olùsin rẹ̀. Ẹ ka orí kẹrin Malaki, kí ẹ sì ronú lé e lórí ní ìtẹ́lọ́run. Ọjọ́ Ọlọ́run ti sún mọ́ wa gan-an. Ayé ti yí ìjọ padà. Àwọn méjèèjì wà ní ìṣọ̀kan, wọ́n sì ń ṣiṣẹ́ ní ìbámu pẹ̀lú ètò òṣèlú tí kò rí jìnà. Àwọn Pùròtẹ́sítáǹtì yóò ṣiṣẹ́ lórí àwọn alákóso ilẹ̀ náà láti ṣe àwọn òfin láti mú agbára àṣẹ tí ọkùnrin ẹ̀ṣẹ̀ náà, ẹni tí ó jókòó nínú tẹ́ńpìlì Ọlọ́run tí ó ń fi ara rẹ̀ hàn pé òun ni Ọlọ́run, ti pàdánù padà bọ̀ sípò. Àwọn ìlànà Roman Catholic ni a ó fi sí abẹ́ ìtọ́jú àti ààbò Ìpínlẹ̀. Ìṣọ̀tẹ̀ orílẹ̀-èdè yìí yóò tètè jẹ́ kí ìparun orílẹ̀-èdè tẹ̀ lé e. Àtakò òtítọ́ Bíbélì kì yóò sì tún jẹ́ ohun tí àwọn tí kò fi òfin Ọlọ́run ṣe òfin ìgbésí ayé wọn yóò fara mọ́. Nígbà náà ni a ó gbọ́ ohùn láti inú ibojì àwọn márítírì, gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nínú àwọn ọkàn tí Johanu rí tí a pa nítorí ọ̀rọ̀ Ọlọ́run àti ẹ̀rí Jesu Kristi tí wọ́n dì mú; nígbà náà ni àdúrà yóò gòkè lọ láti ọ̀dọ̀ gbogbo ọmọ Ọlọ́run tòótọ́, ‘Àkókò ti tó, Oluwa, fún ìwọ láti ṣiṣẹ́: nítorí wọ́n ti sọ òfin rẹ di asán.’” General Conference Daily Bulletin, January 1, 1900.

Àyọkà tó ṣáájú ń fi àkókò náà hàn nígbà tí “àwọn ìlànà Roman Catholic yóò wà lábẹ́ àbójútó àti ààbò Ìpínlẹ̀,” gẹ́gẹ́ bí ó ti ń ṣẹlẹ̀ ní òfin Ọjọ́ Àìkú. Òfin Ọjọ́ Àìkú ni òpin àkókò àpẹẹrẹ náà tí ó bẹ̀rẹ̀ ní September 11, 2001. Patriot Act ní ìbẹ̀rẹ̀, ń ṣàpẹẹrẹ òfin Ọjọ́ Àìkú ní òpin. Méjì nínú àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí a mú wá láti lè dá àwòrán ẹranko náà sílẹ̀ ni ìbọ̀wọ̀lé ìkékòó kẹta, àti Patriot Act tí ó tẹ̀ lé e.

Ìdásílẹ̀ àwòrán ẹranko náà ni ìdánwò níbi tí a óò ti pinnu àyànmọ́ wa ayérayé, ó sì wá ṣáájú òfin Ọjọ́ Àìkú. Ní òfin Ọjọ́ Àìkú ni àkókò àánú wa gẹ́gẹ́ bí Àwọn Adventist Ọjọ́ Keje ti parí, níbẹ̀ ni a sì ti fi èdìdì tí a lè fi ojú rí lélẹ̀, tí a sì gbé àsíá náà sókè. Ìdásílẹ̀ àwòrán ẹranko náà ṣẹlẹ̀ kí òfin Ọjọ́ Àìkú tó dé, kí ìdìdì hàn gbangba tó wáyé, àti kí àkókò àánú tó parí.

> “Oluwa ti fi hàn mí ní kedere pé àwòrán ẹranko náà yóò di mímúlẹ̀ kí àkókò ìdánwò tó parí; nítorí pé òun ni yóò jẹ́ ìdánwò ńlá fún àwọn ènìyàn Ọlọ́run, nípa èyí tí a ó fi pinnu ayanmọ́ ayérayé wọn. Ipo yín jẹ́ adalù àìbámu tó burú gan-an, débi pé díẹ̀ nínú ènìyàn ni a ó tàn jẹ.”

> “Nínú Ìfihàn 13 ni a ti gbé ọ̀ràn yìí kalẹ̀ ní kedere; [Ìfihàn 13:11–17, ti a fa yọ].”

> “Èyí ni àdánwò tí àwọn ènìyàn Ọlọ́run gbọ́dọ̀ kọjá kí a tó fi èdìdì kàn wọ́n. Gbogbo àwọn tí ó ti fi ìṣòtítọ́ wọn hàn sí Ọlọ́run nípa pípa òfin Rẹ̀ mọ́, tí wọ́n sì kọ̀ láti gba sábáàtì èké, ni yóò dúró lábẹ́ àsíá Olúwa Ọlọ́run Jèhófà, wọn yóò sì gba èdìdì Ọlọ́run alààyè. Ṣùgbọ́n àwọn tí ó fi òtítọ́ tí ó ní ìpilẹ̀ṣẹ̀ ọ̀run sílẹ̀, tí wọ́n sì gba sábáàtì Ọjọ́ Àìkú, ni yóò gba àmì ẹranko náà” Manuscript Releases, volume 15, 15.

Àkókò ìgbà fún ìdásílẹ̀ àwòrán ẹranko náà ni a ṣàpẹẹrẹ rẹ̀ nípasẹ̀ àádọ́rin ọdún ìgbèkùn Dáníẹ́lì. Dáníẹ́lì kọ́kọ́ kọjá ìdánwò ìbẹ̀rù Ọlọ́run, nípa yíyan láti jẹ oúnjẹ Ọlọ́run nìkan. Ìdánwò àkọ́kọ́ Dáníẹ́lì jẹ́ ìdánwò nípa oúnjẹ. Ìdánwò kejì Dáníẹ́lì jẹ́ ìdánwò ojú tí ó ṣẹlẹ̀ ní òpin àkókò ìdánwò ọjọ́ mẹ́wàá ti jíjẹ onjẹ Ọlọ́run, ní ìyàtọ̀ sí jíjẹ onjẹ Bábílónì. Àṣeyọrí oúnjẹ náà ni a fihàn nínú ìrísí ara Dáníẹ́lì. Ìdánwò kejì jẹ́ ìdánwò ojú. Ìdánwò àkọ́kọ́ jẹ́ ìdánwò nípa oúnjẹ. Dáníẹ́lì fihàn ìgbàgbọ́ rẹ̀, ó sì kọjá ìdánwò àkọ́kọ́, ṣùgbọ́n nínú ìdánwò kejì, Dáníẹ́lì kò lè rí ní ìṣáájú bóyá òun yóò farahàn “lọ́rà jù, tí ó sì rẹwà jù” àwọn tí wọ́n jẹ onjẹ Bábílónì lọ. Àwọn ènìyàn máa ń wà nígbà gbogbo tí ìrísí wọn dára gidigidi, ṣùgbọ́n tí wọ́n ń jẹ ìdọ̀tí, àti àwọn aláìṣọ́ra nínú ìtúnṣe ìlera wà tí ìrísí wọn dà bí ikú tí ń rìn.

Ìṣàkóso ara ẹni àti ìgbàgbọ́ Dáníẹ́lì ní ìdánwò àkọ́kọ́ ni ó gbé e kọjá ìdánwò kejì, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àbájáde àkókò ìdánwò kejì náà ni a fi “òkùnkùn” bo. Àwọn Millerites tí wọ́n jẹ ìwé kékeré náà ní August 11, 1840, lẹ́yìn náà yin Ọlọ́run lógo nínú ìkéde ìránṣẹ́ Ìkígbe Ọ̀gànjọ́ Òru bí ìránṣẹ́ náà ṣe gba ilẹ̀ náà kọjá bí ìgbì òkun alágbára. Ìdánwò kejì jẹ́ ìdánwò ojú, èyí tí ìdánwò oúnjẹ gidi àti ti ẹ̀mí ṣáájú, tí ìdánwò litmus àsọtẹ́lẹ̀ sì tẹ̀ lé e lẹ́yìn náà. Ìdánwò kejì ń béèrè ìfihàn tí a lè fi ojú rí ti ìgbàgbọ́ tí a jẹ́wọ́ nínú ìdánwò àkọ́kọ́.

> Nísinsin yìí ni ìdánilójú àwọn ohun tí a ń retí, ẹ̀rí àwọn ohun tí a kò rí. Nítorí rẹ̀ ni àwọn àgbàgbà rí ẹ̀rí rere gbà. Heberu 11:1, 2.

Orí kejì nínú ìwé Dáníẹ́lì jẹ́ àdánwò tí a fi ojú rí, èyí tí a lè ṣe ní àṣeyọrí nìkan bí a bá fi oúnjẹ tí a yàn nínú àdánwò àkọ́kọ́ náà sí ìṣe gẹ́gẹ́ bí apá kan nínú ìlànà àdánwò náà.

> Nítorí ìran náà ṣì jẹ́ fún àkókò tí a yàn; ṣùgbọ́n ní ìkẹyìn yóò sọ̀rọ̀, kì yóò sì parọ́: bí ó tilẹ̀ pẹ́, dúró dè é; nítorí pé dájúdájú yóò dé, kì yóò pẹ́. Wò ó, ọkàn ẹni tí a gbé ga kò dúró ṣinṣin nínú rẹ̀: ṣùgbọ́n olódodo yóò yè nípa ìgbàgbọ́ rẹ̀. Hábákúkù 2:3, 4.

A fi èso ìdánwò kejì sílẹ̀ nínú òkùnkùn kí a lè fi hàn bóyá ìgbàgbọ́ tí a jẹ́wọ́ nínú ìdánwò àkọ́kọ́ jẹ́ ìgbàgbọ́ tòótọ́ ní tòótọ́.

> “Ìmọ̀lẹ̀ àkànṣe tí a fi fún Johanu, tí a sì fihàn nínú ààrá méje náà, jẹ́ àpèjúwe àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí yóò ṣẹlẹ̀ lábẹ́ àwọn ìránṣẹ́ áńgẹ́lì kìíní àti kejì. Kì í ṣe ohun tí ó dára jùlọ kí àwọn ènìyàn mọ nǹkan wọ̀nyí, nítorí pé a gbọ́dọ̀ dán ìgbàgbọ́ wọn wò. Nínú ètò Ọlọ́run, àwọn òtítọ́ tí ó ṣe àgbàyanu jùlọ tí ó sì gòkè lọ ni a ó kéde. A ní láti kéde àwọn ìránṣẹ́ áńgẹ́lì kìíní àti kejì, ṣùgbọ́n kò sí ìmọ̀lẹ̀ mìíràn tí a ní láti ṣípayá kí àwọn ìránṣẹ́ wọ̀nyí tó ti ṣe iṣẹ́ pàtó wọn.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 971.

Ó yẹ nípa ti Ọlọ́run pé orí kejì ìwé Dáníẹ́lì dá lórí àwòrán kan, nítorí ó dúró fún ìdánwò àwòrán ẹranko náà. Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ àsọtẹ́lẹ̀ wọ̀nyí tí wọ́n mọ ọjọ́ Kẹsán 11, 2001 gẹ́gẹ́ bí ìmúṣẹ àsọtẹ́lẹ̀, jẹ ìwé tí a fi pamọ́ náà ní ọ̀nà àpẹẹrẹ. Nígbà náà ni a tún darí wọn padà sí àwọn ọ̀nà àtijọ́ ti Adventism gẹ́gẹ́ bí wọ́n ṣe farahàn lórí àwọn Àtẹ Oníṣàkóso 1843 àti 1850 ti àwọn aṣáájú-ọ̀nà. Àwọn ọ̀nà àtijọ́ náà ṣe ìdánimọ̀ ìṣipopada áńgẹ́lì àkọ́kọ́, èyí tí a sì tún darí wọn láti lóye pé ó dúró fún ìṣipopada áńgẹ́lì kẹta. Gbogbo àwọn ìṣípayá iyebíye tí a darí wọn láti lóye wáyé nípasẹ̀ ìmòye ọ̀nà iṣẹ́ àsọtẹ́lẹ̀ tí wọ́n gbà. Ọ̀nà iṣẹ́ náà ni a fi ọ̀nà iṣẹ́ William Miller ṣe àfihàn gẹ́gẹ́ bí àpẹẹrẹ, èyí tí a fìdí rẹ̀ múlẹ̀ nígbà tí a fi agbára fún ìfẹ́sọ́nà àkọ́kọ́ nínú ìtàn rẹ̀ ní August 11, 1840.

> “Nínú ọdún 1840 ìmúṣẹ míràn tí ó ṣe pàtàkì gidigidi ti àsọtẹ́lẹ̀ mú kí ìfẹ́-ọkàn gbòòrò dìde. Ọdún méjì ṣáájú ìgbà náà, Josiah Litch, ọ̀kan lára àwọn olùwàásù aṣáájú tí ń wàásù ìpadàbọ̀ kejì, tẹ ìtúmọ̀ Ìfihàn 9 jáde, ní fífọ̀rọ̀ hàn ṣáájú ìṣubú Ìjọba Ottoman. Gẹ́gẹ́ bí ìṣírò rẹ̀, agbára yìí ni a ó borí lulẹ̀... ní ọjọ́ kẹ́rìnlá oṣù Kẹjọ, ọdún 1840, nígbà tí a lè retí pé agbára Ottoman ní Constantinople yóò fọ́. Àti pé èmi gbàgbọ́ pé yóò hàn pé bẹ́ẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ọ̀ràn náà ṣe rí.”

> “Ní àkókò gan-an tí a ti sọ tẹ́lẹ̀ náà, Tọ́kì, nípasẹ̀ àwọn aṣojú rẹ̀, gba ààbò àwọn agbára alájọṣepọ̀ Yúróòpù, bẹ́ẹ̀ sì ni ó fi ara rẹ̀ sí abẹ́ ìṣàkóso àwọn orílẹ̀-èdè Kristẹni. Ìṣẹ̀lẹ̀ náà mú àsọtẹ́lẹ̀ náà ṣẹ ní pípé. Nígbà tí a mọ̀ ọ́, ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn dá wọn lójú pé àwọn ìlànà ìtumọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ tí Miller àti àwọn alábàápín iṣẹ́ rẹ̀ gbà jẹ́ òtítọ́, a sì fi ìfẹ́kúfẹ̀ẹ́ àgbàyanu kún ìṣísẹ̀ advent. Àwọn ọkùnrin onímọ̀ àti olókìkí darapọ̀ mọ́ Miller, ní ìwàásù àti ní ìtẹ̀jáde àwọn ìwòye rẹ̀, àti láti ọdún 1840 sí 1844 iṣẹ́ náà tan kánkán.” The Great Controversy, 334, 335.

Nígbà tí àwọn ènìyàn gba September 11, 2001 gẹ́gẹ́ bí ìmúṣẹ àsọtẹ́lẹ̀, wọ́n tún “ní ìdánilójú nípa ìtóótọ́ àwọn ìlànà ìtumọ̀ àsọtẹ́lẹ̀ tí” Future for America “gbà.” Áńgẹ́lì náà ti sọ̀kalẹ̀ pẹ̀lú ìwé tí a fi pamọ́, ó sì pa àṣẹ fún àwọn tí yóò jẹ ẹ́ kí wọ́n jẹ ẹ́. Ìmọ̀ ọgbọ́n àsọtẹ́lẹ̀ tí ó wà nínú ìwé kékeré ti ìtàn àwọn Millerite, àti ìwé tí a fi pamọ́ ti ìtàn wa lọwọlọwọ, jẹ́ ohun tí ó yẹ kí a ní láti lè tọ́jú ara wa dáadáa nígbà ìdánwò ìdásílẹ̀ àwòrán ẹranko náà. Ṣùgbọ́n lẹ́yìn jíjẹ, tàbí ìmúra sínú ọ̀nà ìṣe àsọtẹ́lẹ̀ náà, akẹ́kọ̀ọ́ gbọdọ̀ lẹ́yìn náà fi ìfìdíhàn tí ojú lè rí hàn pé ohun tí òun ti jẹ tẹ́lẹ̀ wà nínú rẹ̀. Ìṣe ìgbàgbọ́ náà gbọdọ̀ farahàn nípasẹ̀ ìdánwò kan tí a gba kọjá pẹ̀lú àbájáde tí ó jẹ́ “okùnkùn”.

Àwọn òfin àsọtẹ́lẹ̀ ti William Miller nínú ìtàn áńgẹ́lì kìn-ín-ní, tí a so pọ̀ mọ́ àwọn kọ́kọ́rọ́ àsọtẹ́lẹ̀ tí a fi ìdí wọn múlẹ̀ nínú ìtàn áńgẹ́lì kẹta, jẹ́ kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ àsọtẹ́lẹ̀ mọ̀ pé ọ̀kọ̀ọ̀kan nínú àwọn áńgẹ́lì mẹ́ta ti Ìfihàn orí kẹrìnlá mú ìhìn-iṣẹ́ kan wá pẹ̀lú wọn nínú ìwé kékeré kan tí a ní láti jẹ. Ìlànà tí wọ́n yàn láti fi jẹ ẹ́ jẹ́ kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ wọ̀nyí lè rí i pé nígbà tí áńgẹ́lì Ìfihàn orí kejìdínlógún sọ̀ kalẹ̀ ní September 11, 2001, ó ní ìwé kan tí a gbọ́dọ̀ jẹ nínú ọwọ́ rẹ̀, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé a kò mẹ́nu kàn án ní tààràtà nínú orí kejìdínlógún.

Angẹli náà ní ìwé tí a fi pamọ́ sínú ọwọ́ rẹ̀. Ìmọ̀ ọgbọ́n àsọtẹ́lẹ̀ yẹn ni Dáníẹ́lì ṣàfihàn nígbà tí ó yàn láti kọ oúnjẹ Bábílónì. Ìmọ̀ ọgbọ́n àsọtẹ́lẹ̀ yẹn ni ó ṣe pàtàkì kí a lè rí ìdásílẹ̀ àwòrán ẹranko náà, nítorí bí a tilẹ̀ ti jẹ́ kí a mọ̀ pé àwọn “ìṣísẹ̀” àti “ìṣẹ̀lẹ̀” wà tí a óò mú ṣẹ ní dídá àwòrán ẹranko náà sílẹ̀, a tún ti jẹ́ kí a mọ̀ pé ìṣísẹ̀ fún òfin Ọjọ́ Àìkú ń lọ nínú “òkùnkùn.” A gbọ́dọ̀ ní “gògùsì ìran òru” ti ẹ̀mí kí a lè lè rí àwọn ìṣísẹ̀ wọn nínú òkùnkùn, nítorí ìdásílẹ̀ àwòrán náà ni, ṣùgbọ́n a ń dá a sílẹ̀ nínú “òkùnkùn.” Nípa àwọn òfin àsọtẹ́lẹ̀ nìkan tí akẹ́kọ̀ọ́ àsọtẹ́lẹ̀ náà gbà nígbà tí ó mọ Oṣù Kẹsán 11, 2001, gẹ́gẹ́ bí ìmúṣẹ́ dídé Ègbé kẹta, ni a fi lè dá a mọ̀.

> “Ọlọ́run ti ṣí ohun tí yóò ṣẹlẹ̀ ní àwọn ọjọ́ ìkẹyìn payá, kí a lè pèsè àwọn ènìyàn Rẹ̀ sílẹ̀ láti dúró lòdì sí ìjì líle ìtakò àti ìbínú. Àwọn tí a ti kìlọ̀ fún nípa àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí ń bẹ níwájú wọn kò gbọdọ̀ jókòó ní ìfojúsọ́nà ìdákẹ́jẹ ti ìjì tí ń bọ̀, kí wọ́n máa tù ara wọn nínú pé Olúwa yóò dáàbò bo àwọn olóòótọ́ Rẹ̀ ní ọjọ́ ìpọ́njú. A gbọdọ̀ rí bí àwọn ènìyàn tí ń dúró de Olúwa wọn, kì í ṣe nínú ìfojúsọ́nà aláìṣiṣẹ́, ṣùgbọ́n nínú iṣẹ́ àtakòkànwá, pẹ̀lú ìgbàgbọ́ tí kò yẹ̀. Kì í ṣe àsìkò báyìí láti jẹ́ kí ọkàn wa dí lọ́wọ́ nínú àwọn nǹkan tí kò ṣe pàtàkì púpọ̀. Nígbà tí àwọn ènìyàn ń sùn, Sátánì ń ṣiṣẹ́ takuntakun láti ṣètò ohun gbogbo kí àwọn ènìyàn Olúwa má bà a rí àánú tàbí òdodo. Ìṣísẹ̀ ọjọ́ Àìkú ti ń tẹ̀ síwájú báyìí nínú òkùnkùn. Àwọn aṣáájú ń fi ọ̀ràn gidi náà pamọ́, ọ̀pọ̀lọpọ̀ sì nínú àwọn tí wọ́n darapọ̀ mọ́ ìṣísẹ̀ náà fúnra wọn kò rí ibi tí ìṣàn abẹ́lẹ̀ náà ń lọ sí. Àwọn ìjẹ́wọ́ rẹ̀ jẹ́ tútù, ó sì dà bíi ti ẹ̀sìn Kristẹni ní ojú, ṣùgbọ́n nígbà tí yóò bá sọ̀rọ̀, yóò fi ẹ̀mí dragoni hàn. Ojúṣe wa ni láti ṣe ohun gbogbo tó wà ní agbára wa láti yí ewu tí a ti kilọ̀ rẹ̀ padà. A gbọ́dọ̀ sapá láti mú ìfẹ̀sùn-kùfẹ̀sùn kúrò nípa fífi ara wa hàn ní ìmọ́lẹ̀ tó yẹ níwájú àwọn ènìyàn. A gbọ́dọ̀ mú ọ̀ràn gidi tí ó wà níjàde náà wá síwájú wọn, báyìí ni a ó fi dá ìfarahàn-ọ̀rọ̀ tí ó munadoko jùlọ sílẹ̀ lòdì sí àwọn ìgbésẹ̀ láti dìmọ́ òmìnira ẹ̀rí ọkàn. A gbọ́dọ̀ wá inú Ìwé Mímọ́, kí a sì lè fi ìdí ìgbàgbọ́ wa hàn. Wòlíì náà ní pé: ‘Àwọn ènìyàn búburú yóò máa hùwà búburú: kò sí ẹni kankan nínú àwọn ènìyàn búburú tí yóò ní òye; ṣùgbọ́n àwọn ọlọ́gbọ́n yóò ní òye.’ Testimonies, volume 5, 452.”

Dáníẹ́lì dúró fún àwọn “ọlọ́gbọ́n” tí wọ́n lè rí ìṣísẹ̀ ìgbìmọ̀ fún òfin Ọjọ́ Àìkú, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ó ń lọ nínú “òkùnkùn.” Ó lè ṣe bẹ́ẹ̀, nítorí pé ó ti kọjá ìdánwò oúnjẹ ṣáájú ìdánwò ojú. Ìdánwò ojú nípa ìdásílẹ̀ àwòrán ẹranko náà ń ṣẹlẹ̀ nínú “òkùnkùn.”

A ó bẹ̀rẹ̀ ìṣàgbéyẹ̀wò wa nípa Dáníẹ́lì orí kejì gẹ́gẹ́ bí ìhìn iṣẹ́ áńgẹ́lì kejì nínú àpilẹ̀kọ tí ó kàn.

> Èmi yóò sì mú àwọn afọ́jú lọ ní ọ̀nà tí wọn kò mọ̀; èmi yóò darí wọn ní ojú ọ̀nà tí wọn kò tíì mọ̀: èmi yóò sọ òkùnkùn di ìmọ́lẹ̀ níwájú wọn, àti àwọn ohun wíwó di títọ́. Àwọn nǹkan wọ̀nyí ni èmi yóò ṣe fún wọn, èmi kì yóò sì kọ̀ wọ́n sílẹ̀. Isaiah 42:16.

Back to Articles