መጽሐፈ ዳንኤል - ቁጥር ሃምሳ አራት

በቅርቡ የታተመን አንድ ጽሑፍ ከነቢያትና ነገሥታት የተወሰደ አንድ ክፍል በመጠቀም ደመደምነው፤ በዚያም ሲስተር ዋይት ዳንኤል “በኤርምያስ በኩል እንደ ተነገረው ሰባ ዓመት የምርኮኝነት ጊዜ ከእነዚያ ሁለት ሺህ ሦስት መቶ ዓመታት ጋር ያለውን ግንኙነት ለማስተዋል ይፈልግ ነበር፤ በራእይም የሰማያዊው ጎብኚ የእግዚአብሔር መቅደስ ከመንጻቱ በፊት ሊያልፉ እንደሚገባ እንደ ነገረው” ብላ ገለጸች።

ሚለራውያን ያወጁትን መሠረታዊ መልእክት ፍጹም በሆነ መልኩ ከቶ አልተረዱትም። የይሁዳ ነገድ አንበሳ ስለ “ሰባቱ ዘመናት” ተጨማሪ መረጃ ሊሰጥ በፈለገበት ጊዜ፣ ወደ ሎዶቅያ ልምምድ ተሸጋገሩ፤ ከሰባት ዓመታትም በኋላ የ“ሰባቱ ዘመናት”ን ብርሃን ፈጽሞ አልተቀበሉትም። ዳንኤል በትጋት ሊያስተውለው የፈለገውን የሰባውን ዓመታት እና የሁለት ሺህ ሦስት መቶውን ዓመታት ሙሉ ግንኙነት ከቶ አላዩም። ዳንኤል የመጨረሻውን ዘመን የእግዚአብሔር ሕዝብ ይወክላል።

ምድሪቱ ሰንበታትዋን መደሰት የተባለው ነገር፣ ለጥንታዊቱ እስራኤል ተሰጥቶ በየሰባተኛው ዓመት የምድሪቱን ዕረፍት ብርሃን ያካተተው የቃል ኪዳኑ ክፍል ነው። ያ ቃል ኪዳን ሰባት ዓመታት ሰባት ጊዜ የሚደጋገሙበትን ዑደት ያካትት ነበር። እንዲሁም የሰባቱ የሰባት ዓመት ዑደቶች (አርባ ዘጠኝ ዓመታት) በሚፈጸሙበት መጨረሻ፣ ኢዮቤልዩ ተብሎ በሚታወቀው በዓል ጊዜ፣ የንብረትና የባሪያዎች መፍታትና መመለስን ያካትት ነበር። አይሁድ ለእነዚህ የቃል ኪዳን መርሆች የማይታዘዙ ሆነው ተገኙ፤ እናም 2 ዜና መዋዕል በነቢዩ ኤርምያስ የተነገረው ሰባ ዓመት ምርኮኝነት ከዚያ በፊት የነበረ አራት መቶ ዘጠና ዓመታት ዓመፅን እንደሚወክል ገልጦአል። በአራት መቶ ዘጠና ዓመታት ውስጥ፣ ጥንታዊቱ እስራኤል በዘሌዋውያን ምዕራፍ ሃያ አምስት እንደተቀመጠው በቃል ኪዳኑ ውስጥ ያሉትን መመሪያዎች በታዘዘች ኖሮ፣ ምድሪቱ ያረፈባቸው ከእነዚያ ዓመታት ጠቅላላ ሰባ ዓመታት በሆኑ ነበር። መጽሐፍ ቅዱሳዊ ዓመት ሦስት መቶ ስልሳ ቀናት ነው፤ ሦስት መቶ ስልሳ ቀናትም በሰባት (“seven times”) ሲባዙ ሁለት ሺህ አምስት መቶ ሃያ ቀናት ይሆናሉ።

ሰባ ዓመታቱ ከምድሪቱ ዕረፍት ጋር ፍጹም ተያይዞ ነው፣ ይህም ደግሞ ከ“ሰባት ዘመናት” ጋር ፍጹም የተገናኘ ነው። ዳንኤል “የሰባውን ዓመት ምርኮ” “ከሁለት ሺህ ሦስት መቶ ዓመታት” ጋር “የእግዚአብሔር መቅደሱ ከመንጻቱ በፊት” ያለውን “ግንኙነት ለማስተዋል” ይፈልግ ነበር። ስለዚህ እርሱ የ“ቻዞን” ራእይና የ“ማሬህ” ራእይ ግንኙነት ለማስተዋል ይፈልግ ነበር። ያ ግንኙነት ሊታወቅ የማይቻል ነው፥ በዘሌዋውያን ሃያ አምስትና ሃያ ስድስት የተጠቀሰውን የምድሪቱን ዕረፍት ከኤርምያስ ስለ ተናገረው የሰባ ዓመት ምርኮ ጋር ሳይታመን። “ሰባት ዘመናት” የሁለት ሺህ አምስት መቶ ሃያ ዓመታት ትንቢታዊ ዘመን እንደሚወክል የማታምኑ ከሆነ፣ በመጨረሻዎቹ ዘመናት በዳንኤል የተወከሉት ከመሆን ራሳችሁን ታስወግዳላችሁ። ሚለራውያን “ሰባት ዘመናት” የዘመን ትንቢት መሆኑን ያምኑ ነበር፣ ነገር ግን አድቬንቲዝም ከእንግዲህ አያምንም።

ዳንኤል፣ እንደ ሁሉም ነቢያት ሁሉ፣ በዓለም መጨረሻ ዘመን ያሉትን የእግዚአብሔር ሕዝብ ያመለክታል፤ እናም እህት ዋይት ስለ ሰባው ዓመታት (“ሰባቱ ዘመናት”) እና ሁለት ሺህ ሦስት መቶው ዓመታት መካከል ያለውን ግንኙነት ለመረዳት ያለውን ፍላጎቱ በተመለከተ የሰጠቻቸው አስተያየቶች፣ በመጨረሻዎቹ ዘመናት ያሉ የእግዚአብሔር ሕዝቦች ሊኖራቸው የሚገባውን ፍላጎት ያመለክታሉ። በቀደሙት ጽሑፎች እንደተገለጸው፣ በ1843 እና 1850 ቻርቶች ላይ የተወከሉ እውነቶች መካከል በእህት ዋይት ጽሑፎች ውስጥ በቀጥታ (ደጋግሞ) ያልተደገፈ አንድም የለም።

በመጨረሻዎቹ ዘመናት በሚሰማው የእኩለ ሌሊት ጩኸት ውስጥ የሚለር ዕንቍዎች አሥር እጥፍ የበለጠ ብርሃን ይፈነጥቃሉ፤ በዚህም ሁኔታ እነዚያ ዕንቍዎች ለአድቬንቲዝም ደናግል የመጨረሻውን ፈተና ይወክላሉ። እነዚያ ዕንቍዎች በዕንባቆም ሰሌዳዎች ላይ የተወከሉት መሠረታዊ እውነቶች ናቸው፤ እንዲሁም በሚለር ክፍል መካከል ባለው ጠረጴዛ ላይ በተቀመጠው ሣጥን ውስጥ የነበሩት ዕንቍዎች ናቸው። መሠረታዊው ፈተና የመጨረሻው ፈተና ነው፤ ነገር ግን የትንቢት መንፈስ ሥልጣንም እንዲሁ ነው። በሚለር ሕልም ውስጥ እንደ ዕንቍ በምሳሌ የተገለጹትን መሠረታዊ እውነቶች መቃወም በተመሳሳይ ጊዜ የትንቢት መንፈስን መቃወም ነው።

እኛ አሁን ከ1798 እስከ 1844 ባለው በሚለራውያን ታሪክ ውስጥ የተከሰተውን የእውቀት መጨመር እየመለከትን ነን፤ ነገር ግን ሚለራውያን በትንቢታዊ ተግባራዊ ትርጓሜዎቻቸው ትክክል ቢሆኑም፣ በተነሱበት ታሪክ ውስጥ የተገደቡ እንደነበሩ እየለየን ነው። እኛ አሁን በመጨረሻዎቹ ቀናት፣ እና በአድቬንቲዝም የመጨረሻው ትውልድ (አራተኛው) ውስጥ ነን። በዚህ የጊዜ ዘመን፣ አድቬንቲዝም በባህልና በልማዶች (ሐሰተኛ ጌጣጌጦች) እጅግ ተሞልቶ ስለሆነ፣ መሠረታዊ እውነቶቹ ምን እንደነበሩ ከእንግዲህ ወዲህ አያውቅም። እነዚያ እውነቶች ምን እንደሆኑ አለማወቅ አድቬንቲዝም የእነዚያን እውነቶች አስፈላጊነት እንዳይረዳ ይከለክለዋል፣ እናም እነዚያን እውነቶች ለመጠበቅና ለማስጠበቅ የሚደጋገሙትን ትእዛዛት ትርጉም አልባ ያደርጋቸዋል።

ወደ ገብርኤል ስለ ኡላይ ወንዝ ራእይ የሰጠውን ትርጓሜ ከዚህ በላይ ከመግባታችን በፊት፣ ከመሠረታዊ እውነቶችና ከትንቢት መንፈስ ሥልጣን ጋር የተያያዙ ጥቂት አስፈላጊ ነጥቦችን እንመለከታለን። ዘመናዊ ሥነ-መለኮት ሊቃውንት የሚከተለው ክፍል በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ያለው ከሁሉ የረዘመው የጊዜ ትንቢት ሁለት ሺህ ሦስት መቶ ዓመታት እንደሆነ ያመለክታል ብለው ይከራከራሉ።

በዚያ ክፍል፣ “ሚለርና ባልንጀሮቹ በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ የተገለጠው ከሁሉ ረዥሙና የመጨረሻው የትንቢት ዘመን ሊፈጸም መቅረቡን አወጁ” ብሎ ይናገራል፤ እነዚያ የሥነ መለኮት ምሁራን ደግሞ ከሁሉ ረዥሙና የመጨረሻው የትንቢት ዘመን ሁለት ሺህ ሦስት መቶ ዓመታት ነው ብለው ያስረዳሉ። በተጨማሪም ይህች እህት ዋይት በዚያ ክፍል እየለየች ያሳየችው ይህንኑ ነው ብለው ይናገራሉ፤ ምክንያቱም እነርሱ እንደሚሉት እርስዋ በቀጥታ ስለ ሁለት ሺህ ሦስት መቶ ዓመታት ዘመን እየተናገረች ነው። እነርሱ በሰባው ዓመታትና በሁለት ሺህ ሦስት መቶ ዓመታት ዘመን መካከል ስለሚኖረው ማንኛውም ግንኙነት ዓይናቸው ታውሮአል። ዳንኤል ሊረዳው ይፈልግ ለነበረው ብርሃን ዓይናቸው ታውሮአል።

ኤለን ዋይት ሚለራዊት ነበረች፣ በ1843 የቀዳሚዎች ሰንጠረዥ ላይ እና በ1850 በኤፍ. ዲ. ኒኮልስ በታተመው የቀዳሚዎች ሰንጠረዥ ላይ የተቀመጡትን መልእክቶች ታውቅ ነበር። በኒኮልስ የተዘጋጀው የ1850 ሰንጠረዥ፣ ያዕቆብና ኤለን ዋይት ከኒኮልስ ጋር በሚኖሩበት በዚያው ጊዜ፣ በኒኮልስ ቤት ተዘጋጅቶ ነበር። በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ከሚገኙት የትንቢት ዘመናት ሁሉ ረዥሙ፣ በእነዚያ ሁለቱ ሰንጠረዦች ላይ የተወከለው፣ ሁለት ሺህ ሦስት መቶ ዓመታት ሳይሆን፣ የዘሌዋውያን ሃያ ስድስት “ሰባት ዘመናት” ነው።

ያለፈው ክፍል ሁለት ሺህ ሦስት መቶውን ዓመታት እጅግ ረዥሙና የመጨረሻው ትንቢታዊ ጊዜ እንደሆነ በመንፈስ የተሰጠ መለያ ነው ብሎ መናገር የሲስተር ዋይት ጽሑፎች እርስ በርሳቸው እንዲጋጩ ማድረግ ነው። ስለዚህ ክፍል ሊቃውንት የሚናገሩትን እርሷ ያምን ኖሮ፣ “ሰባቱ ዘመናት”ን የሚደግፉትን ሰንጠረዦች በመጽደቋ ምን ማለት ነው?

ልማዶቻቸውንና ተረቶቻቸውን ለማጽናት የሚሹ ሰዎች፣ በ1843 ሰንጠረዥ ላይ ጌታ በ«ሰባቱ ጊዜያት» ስህተት ላይ እጁን እንዳኖረ እስከ ቀጣይ ጊዜ ድረስ ሊከራከሩ ይችላሉ። የዚህ መነሻ ሐሳብ ችግር ግን፣ እህት ዋይት ጌታ እጁን ከቁጥሮቹ መቼ እንዳነሳ እንደገለጸች ነው፤ እጁ ከOctober 22, 1844 በፊት፣ ከመጀመሪያው ተስፋ መቁረጥ በኋላ በጥቂት ጊዜ ውስጥ ተነሥቶ ነበር። በዚያ ክስተት ላይ በሰጠችው ምስክርነት፣ የተስተካከለውን ስህተት ትለይታለች፤ እናም ስህተቱ «ሰባቱ ጊዜያት» እንዳልነበረ ግልጽ ነው።

ጌታ እጁን “ከምሳሌዎቹ ላይ በነሣ ጊዜ፣ ስሕተቱም በተብራራ ጊዜ፣” ከዚያ በኋላ “በ1843 ዓ.ም. የትንቢታዊ ዘመናት እንደተዘጉ ለማሳየት ያቀረቡት ያው ማስረጃ፣ እነርሱ በ1844 ዓ.ም. እንደሚያበቁ እንደሚያረጋግጥ አወቁ።” መጀመሪያ በ1843 ዓ.ም. እንደሚዘጉ የተቈጠሩት የትንቢታዊ ዘመናት፣ ከሦስት መቶዎቹ ሚለራውያን ሰባኪዎች እያንዳንዱ የተጠቀመበት ገበታ በሆነው የ1843 ገበታ ላይ ተወክለዋል። በ1843 ዓ.ም. እንደተዘጉ በዚያ ገበታ ላይ የተወከሉት የትንቢታዊ ዘመናት፣ የዳንኤል ምዕራፍ ስምንት ቁጥር አሥራ አራት ሁለት ሺህ ሦስት መቶ ዓመታት፣ የዘሌዋውያን ምዕራፍ ሃያ ስድስት ሁለት ሺህ አምስት መቶ ሀያ ዓመታት፣ እና የዳንኤል ምዕራፍ አሥራ ሁለት አንድ ሺህ ሦስት መቶ ሠላሳ አምስት ዓመታት ነበሩ። ከመጀመሪያው ተስፋ መቁረጥ በኋላ ጌታ እጁን ከስሕተቱ ላይ አነሣ፣ ከዚያም ሚለራውያኑ በ1843 ዓ.ም. የትንቢታዊ ዘመናቱን መዝጊያ የለየው ያው ማስረጃ፣ በእውነቱ እነዚያ ዘመናት በ1844 ዓ.ም. እንደተጠናቀቁ እንደሚያረጋግጥ አወቁ።

የ1850 ሰሌዳ በ1850 ተዘጋጀ፣ እና በ1851 ጃንዋሪ ለሽያጭ ቀረበ። ኤለን ዋይት ስለ 1843 ሰሌዳ እንደመዘገበችው ሁሉ፣ ይህ ሰሌዳም የዕንባቆም ትንቢት ፍጻሜ መሆኑን መዝግባለች። ያ ሰሌዳ ደግሞ በዘሌዋውያን ሃያ ስድስት የተጠቀሰውን “ሰባት ጊዜ” እንደ ረጅሙ ትንቢታዊ ዘመን ይወክል ነበር።

ሲስተር ዋይት ሚለራውያን “በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ የተገለጠው ረዥሙና የመጨረሻው የትንቢት ዘመን ሊፈጸም እንደሆነ አወጁ” ብላ የጠቀሰችው እውነተኛ ነው ማለት ትክክል ነው፤ ምክንያቱም እነርሱ እንዲሁ አድርገዋልና። “ረዥሙ” “የትንቢት ዘመን” ሁለት ሺህ ሦስት መቶ ዓመታት ነው ማለት ግን የሲስተር ዋይትን ምስክርነት በራሱ ላይ ያስነሣዋል፣ እንዲሁም በታሪካዊ መዝገብ ላይ ያስነሣዋል። ያን ተረት ማመን ሐሰትን ማመን ነው፤ በዘመኑም መጨረሻ ሐሰትን ለማመን የሚመርጡ እነርሱ እውነትን ስለማይወዱ እንዲሁ ያደርጋሉ።

ኢየሱስ በመስቀሉ ስቃይ ውስጥ ለመሻገር ራሱን በድንቅ መንገድ እንደ ሆነ በአንድ ዓይነት መለኮታዊ ማደንዘዣ አልከተተም። ኢየሱስ ከማንኛውም ፍጥረቱ ሊታገስ ከሚችለው እጅግ የሚበልጥ በመለኮታዊ ስቃይ ተሰቃየ። ሆኖም የሰው ዘር በእርሱ አምሳል ተፈጥሮአል፥ እና መንፈሳዊ መገለጥ የሰው ዘር እርሱ እንደ ድል አደረገ እንዲሁ ድል እንዲያደርግ መሆኑን ያሳውቃል። ክርስቶስ የመስቀሉን ስቃይ እንዲታገሥ ያስቻለው እርሱ የነበረው፣ የሰው ዘርም ያለው አንድ ባሕርይ ነበር።

ኢየሱስ በፊቱ የተቀመጠለት ግብ ስለነበረው የመስቀሉን ሥቃይ ታገሠ፤ እኛም በእርሱ አምሳል ተፈጥረናልና፣ እንዲሁም በግብ የሚነሳሱ ፍጥረታት ነን። ይህ የአወቃቀራችን ክፍል ነው። የአድቬንቲዝምን መሠረቶች መረዳት አስፈላጊ እንዳልሆነ እንድናምን ከተመራን፣ ያንኑ ነገር ለማድረግ ምንም መነሳሳት አይኖረንም። ያንን የሎዶቅያ ሁኔታ ለማሸነፍ በመንፈስ ቅዱስ ሊነሣ የሚችለው ብቸኛ መለኮታዊ መነሳሳት ለእውነት ያለ ፍቅር ነው። ለእውነት ያለው ፍቅር፣ የሚያሳክኩ ጆሮአችንን ለማስታገስ ተብለው በቀላሉ ሊቀበሉ በሚችሉ ልማዶችና ወጎች መገኘት ይፈተናል። በሎዶቅያዊ ምቾታችን ውስጥ እውነትን ራሳችን ለመረዳት ምንም ፍላጎት ከሌለን እንጠፋለን። ዛሬ አድቬንቲዝም ያለበት ቦታ ይህ ነው።

ዳንኤል በመጨረሻዎቹ ቀናት ያሉ የእግዚአብሔር ሕዝቦች፣ በትንቢታዊው ቃል አማካይነት በሰባ ዓመቱ ምርኮኝነትና በሁለት ሺህ ሦስት መቶ ዓመት ትንቢት መካከል ያለውን ግንኙነት ለማስተዋል የሚፈልጉ ሰዎች ምሳሌ ነው። ሁለት ሺህ ሦስት መቶ ዓመት ትንቢትን እንደ ረዥሙና የመጨረሻው ትንቢታዊ ዘመን መለየት የአድቬንቲዝምን መሠረታዊ እውነቶች መካድ ነው፤ በተመሳሳይም ጊዜ የትንቢት መንፈስን ሥልጣን መካድ ነው። ሚለራውያን ረዥሙንና የመጨረሻውን ትንቢታዊ ዘመን ባቀረቡ ጊዜ ያ ሁለት ሺህ ሦስት መቶ ዓመት ነበር ማለት ታሪካዊውን መዝገብ መካድ ነው።

ገብርኤል ለዳንኤል የ“ማሬህ”ንና የ“ካዞን”ን ራእዮች ሁለቱንም እንዲረዳ መጣ፤ እነዚህም በግልጽ መልኩ ትንቢታዊ ግንኙነት ቢኖራቸውም፣ ዳንኤል ሁለቱን ራእዮች በአእምሮው እንዲለይ አስተማረው። ራእዩ በመጽሐፍ ቅዱስ ትንቢት ውስጥ በምዕራፍ ሰባትና ስምንት የተገለጹትን መንግሥታት ያካተተ ሲሆን፣ እነዚህም በምዕራፍ ሁለት የተገለጹት እነዚያው መንግሥታት በድጋሚ እና በስፋት የቀረቡ ነበሩ። ይህ መረጃ አንደኛውን ራእይ እንደ እግዚአብሔር መቅደሱና ሕዝቡ መረገጥ በሚያመለክት ሰማያዊ ውይይት፣ ሌላውንም ራእይ እንደ ሕዝቡንና መቅደሱን የመመለስ ሥራ ያመለክት ነበር።

ገብርኤል ትርጓሜውን ሲያቀርብ፣ በመጨረሻ በሚለራውያን የታወጀው መልእክት ልብ የሆነውን ይህ ትርጓሜ፣ ትርጓሜውን በአእምሮ ለየት እንዲያደርጉ የተሰጠውን ትእዛዝ የሚፈጽሙ ሰዎች ሊያስተውሉት የሚገባ በሁለቱ ራእዮች መካከል የነበረ ግንኙነት ነበር። ከልዩነቶቹም አንዱ፣ ሁለቱም “የተወሰነ” ተብለው የሚተረጎሙት ሁለት ቃላት በሚወክሉት መልኩ ተገልጿል።

ሰባ ሳምንታት (አራት መቶ ዘጠና ዓመታት) ለሕዝቡና ለቅድስቲቱ ከተማ ተወስነዋል። “ተወስነዋል” ተብሎ የተተረጎመው ቃል “ተቈርጠዋል” ማለት ሲሆን፣ ይህ ቃል ለአይሁድና ለኢየሩሳሌም የተሰጠ ዘመን ወይም የምሕረት ጊዜ መሆኑን ያመለክታል። እንዲሁም የኢየሩሳሌምን ጥፋትና የሰባውን ዓመታት ምርኮኝነት ያመጣውን የዓመፅ ዘመን ይወክል ነበር። ከዚያም እነዚህ አራት መቶ ዘጠና ዓመታት “ተወስነው” ሦስተኛው አዋጅ ጀምሮ ተቆጠሩ። የመጀመሪያዎቹ አራት መቶ ዘጠና ዓመታት ዓመፅ የናቡከደነፆርን ሦስት ጥቃቶች፣ የኢየሩሳሌምን ፍጹም ጥፋት፣ እንዲሁም ለሰባ ዓመታት የትክክለኛው እስራኤል በትክክለኛው ባቢሎን ውስጥ መበተንና ምርኮኝነት አመጡ።

የመጀመሪያው አዋጅ የምርኮኝነቱን ፍጻሜና የኢየሩሳሌምን መልሶ መገንባት ሥራ መጀመሪያ አመለከተ። ሦስተኛው አዋጅ ደግሞ የሁለት ሺህ ሦስት መቶው ዓመታት መጀመሪያ አመለከተ። የመጀመሪያው መልአክ መምጣት መንፈሳዊ እስራኤል በመንፈሳዊ ባቢሎን ውስጥ ለአንድ ሺህ ሁለት መቶ ስድሳ ዓመታት የቆየበትን ምርኮኝነት ፍጻሜ አመለከተ፤ እንዲሁም ክርስቶስ ሚለራውያንን ተጠቅሞ ከምርኮኝነት ወጥቶ መንፈሳዊ ቤተ መቅደስ ያቆምበት የአርባ ስድስት ዓመታት ዘመን መጀመሪያንም አመለከተ።

በሃያ ስድስተኛና በሃያ ሰባተኛ ቁጥሮች “ተወስኖ” ተብሎ ሁለት ጊዜ የተተረጎመው ቃል “ቻራጽ” ሲሆን፣ ትርጉሙም “ማቁሰል” እና “ድንጋጌ” ማለት ነው። በመጀመሪያው ቍጣ መጨረሻ ላይ፣ ጳጳሳዊ ሥርዓቱ ገዳይ “ቁስል” እንዲቀበል በትንቢት “ተወስኖ” ነበር። ይህም ዳንኤል በምዕራፍ አሥራ አንድ፣ ቁጥር ሠላሳ ስድስት የሚጠቀምበት ቃል ነው።

በሠላሳ ስድስተኛው ቁጥር ውስጥ “ንጉሡ” ጵጵስናው ነው። ጵጵስናው በ1798 ገዳይ ቍስሉን እስኪቀበል ድረስ ይከናወን ነበር። ከዚያም ያ “ቍጣ” “ሊፈጸም” ነበር፥ ምክንያቱም ያ “ቍጣ” “እንዲደረግ” “ተወስኖ” (ታውጆ) ነበርና። በ723 ዓ.ዓ. የጀመረውና በ1798 ያበቃው በእስራኤል ሰሜናዊ መንግሥት ላይ የመጀመሪያው “ቍጣ” መጨረሻ ላይ፥ ጵጵስናው “ገዳይ ቍስል” ተቀበለ። “ተወስኖ” የሚለው ቃል “ቍስል” ማለት ነው።

የሚለራውያን ትንቢታዊ መዋቅር በአረማዊነት ከዚያም በጵጵስና የሚከተሉት ሁለቱ አጥፊ ኀይሎች ላይ የተመሠረተ ነበር። እነርሱም እነዚህ ሁለቱ ኀይሎች በዳንኤል ምዕራፍ ስምንት ቁጥር አሥራ ሦስት በ“ካዞን” ራእይ እንደተወከሉት መቅደሱንና ሠራዊቱን ይረግጡ ዘንድ እንደሚሆን ይገነዘቡ ነበር።

የጳጳሳዊው አጥፊ ኃይል መቅደሱንና ሠራዊቱን ለአንድ ሺህ ሁለት መቶ ስድሳ ዓመታት እየረገጠ ሊያዋርድ ነበር።

በ1798 የመጀመሪያው ቍጣ መጨረሻ ላይ፣ ትንቢት ጳጳሳዊነቱን “ለመቍሰል” ወስኖ ነበር። በዳንኤል ምዕራፍ ዘጠኝ፣ ይህ ውሳኔ በመጨረሻዎቹ ሁለት ቁጥሮች ተወክሎ ይታያል፤ በእነዚያም ቁጥሮች “የተወሰነ” ተብሎ ሁለት ጊዜ የተተረጎመው ቃል ከ“chazon” ራእይ ጋር የተያያዘ ሲሆን፣ በቁጥር ሃያ አራት “የተወሰነ” ተብሎ የተተረጎመው ቃል ግን ሌላ የዕብራይስጥ ቃል ነው እና ከ“mareh” ራእይ ጋር የተያያዘ ነው። ዳንኤልም፣ የመጨረሻውን ዘመን የእግዚአብሔር ሕዝብ በመወከል፣ ገብርኤል በአእምሮው እንዲለያቸው የነገረውን የእነዚህን ሁለት ራእዮች ግንኙነት ለማስተዋል ይፈልግ ነበር።

በሚቀጥለው ጽሑፍ ይህን ርዕሰ ጉዳይ እንቀጥላለን።