ኤልያስ - ቁጥር አሥር

የሚለራይት እንቅስቃሴ በኢሳይያስ ምዕራፍ ሰባት ውስጥ በ742 ዓ.ዓ. የጀመረ የስድሳ አምስት ዓመት ትንቢት በኩል ተወክሎ ነበር። በኢሳይያስ ታሪክ ውስጥ የተፈጸሙት እነዚህ ስድሳ አምስት ዓመታት ከ1798 እስከ 1863 ያሉትን ስድሳ አምስት ዓመታት ይወክላሉ። አልፋና ኦሜጋ ሁልጊዜ መጨረሻውን ከመጀመሪያው ጋር ያሳያሉ። የስድሳ አምስት ዓመት ትንቢቱ በእስራኤል ሰሜናዊና ደቡባዊ መንግሥታት ላይ የተጣለውን የሰባት ጊዜ እርግማን ይለይታል። በሰሜናዊው መንግሥት ላይ የመጀመሪያው ሰባት ጊዜ በ723 ዓ.ዓ. ተጀመረ፥ ኢሳይያስ ትንቢቱን ለንጉሥ አካዝ ካቀረበ ከአሥራ ዘጠኝ ዓመት በኋላ። በደቡባዊው መንግሥት ላይ የመጨረሻው ሰባት ጊዜ ደግሞ በ677 ዓ.ዓ. በዚያ ስድሳ አምስት ዓመታት ፍጻሜ ላይ ተጀመረ።

በኤፍሬም ላይ የመጣው የሰባት ዘመን የመጀመሪያው እርግማን በ1798 ተፈጸመ፤ ይህም የዳንኤል ምዕራፍ ስምንትና ዘጠኝ ያለው የኡላይ ወንዝ ራእይ የተከፈተበት የመጨረሻ ዘመን ነበር። ይህ በትንቢታዊ ሁኔታ የመጀመሪያው መልአክ መልእክት መድረሱንና የሚለራውያን እንቅስቃሴ ትንቢታዊ መጀመሪያን ሁለቱንም አመለከተ። በይሁዳ ላይ የመጣው የሰባት ዘመን የመጨረሻው እርግማን በ1844 ተፈጸመ፤ ይህም የሦስተኛው መልአክ መልእክት መድረስ ነበር። ከዚያ ከአሥራ ዘጠኝ ዓመታት በኋላ፣ በ1863፣ በትንቢቱ መጀመሪያ የተወከሉት ስልሳ አምስት ዓመታት የሚለራውያን እንቅስቃሴ መጨረሻንና የሎዶቅያ የሰባተኛ ቀን አድቬንቲስት ቤተ ክርስቲያን መጀመሪያን አመለከቱ። ከ1863 ሰባት ዓመታት በፊት፣ በ1856፣ ጄምስ ዋይት የሚለራውያን እንቅስቃሴ ከፊላዴልፍያ ቤተ ክርስቲያን መሆኑን እንዳቆመና የሎዶቅያ ቤተ ክርስቲያን እንደ ሆነ መለየት ጀመረ። የልጅ ልጁም የኤለን ዋይትን የሕይወት ታሪክ ሲጽፍ፣ ስለ 1856 ታሪክና ስለ ሎዶቅያ መልእክት ይጽፋል።

እንቅስቃሴው የሚለራውያን በትንቢታዊ መልኩ እንደ ፍላዴልፍያ ቤተ ክርስቲያን ጀመረ፤ በ1856 ግን የሎዶቅያ ቤተ ክርስቲያን ሆነ። ከዚያም ሰባት ዓመት በኋላ ያ እንቅስቃሴ ተጠናቀቀ፤ ሰባተኛ ቀን አድቬንቲስት ቤተ ክርስቲያንም እንደ ሎዶቅያ ቤተ ክርስቲያን ተጀምራ ከጌታ አፍ እስክትተፋ ድረስ እንዲሁ ትቆያለች። የአንድ መቶ አርባ አራት ሺህ እንቅስቃሴ ከሎዶቅያ ቤተ ክርስቲያን መንጋ ውስጥ ወጣ፤ እንደዚሁም የሚለራውያን እንቅስቃሴ ከሰርዴስ ቤተ ክርስቲያን መንጋ ውስጥ ወጥቶ ነበር። የአንድ መቶ አርባ አራት ሺህ እንቅስቃሴ ከሚለራውያን እንቅስቃሴ ጋር ተመሳሳይ ነው፤ ምክንያቱም የመጀመሪያው እንቅስቃሴ ከፍላዴልፍያ ወደ ሎዶቅያ እንደተለወጠ ሁሉ፣ የመጨረሻው እንቅስቃሴም ከሎዶቅያ ወደ ፍላዴልፍያ ይለወጣል። በሚለራውያን ታሪክ ከፍላዴልፍያ ወደ ሎዶቅያ የተደረገው የሽግግር ነጥብ በ1856 በተለይ ተመልክቶ ስለተሰጠ፣ እግዚአብሔር ፈጽሞ ስለማይለወጥ በመጨረሻው እንቅስቃሴም ይህ የሽግግር ነጥብ ምልክት ሊደረግለት ይገባል። የሽግግሩ ነጥብም በራእይ ምዕራፍ አሥራ አንድ በጎዳናዎች ላይ ከሚገደሉት ሁለቱ ነቢያት ጋር ተለይቶ ይታወቃል።

የመጨረሻው እንቅስቃሴ ይሞታል፣ ከዚያም ይቆማል፣ ከዚያ በኋላም እንደ ሰንደቅ ይነሣል። ይህን በማድረጉ ከሪፐብሊካኑ ቀንድ ጋር ይጣጣማል። ሪፐብሊካኑ ቀንድ ለአውሬው ምስል ይሠራል፤ የሚሠራለትም ያ ምስል ያለው አውሬ በራእይ ምዕራፍ አሥራ ሰባት ውስጥ ተጠቅሷል፣ ያም አውሬ የሞት ቍስል የተቀበለው አምስተኛው ራስ እንደሆነ ተለይቶ ይታወቃል፤ እርሱም እንደ ስምንተኛው ራስ ይነሣ ዘንድ ነበር። ከሰባቱ የሆነው እንደ ስምንተኛው ይነሣ ነበር።

በሪፐብሊካን ቀንድ የዚያን አውሬ ምስል ይሠራ ነበር፣ ስለዚህም ይገደል እና ከዚያ ይነሣ ነበር። በተነሣ ጊዜም ከቀደሙት ሰባት ራሶች የወጣ ስምንተኛው ራስ ይሆን ነበር። ፕሮቴስታንት ቀንድ እንደ ሪፐብሊካን ቀንድ በዚያው የምድር አውሬ ላይ ይቀመጣል፤ ስለዚህም ተመሳሳይ ትንቢታዊ ተለዋዋጮችን ሊይዝ ያስፈልገዋል። በሚለራዊ እንቅስቃሴ ውስጥ ከፊላዴልፍያ ወደ ሎዶቅያ የተደረገው ሽግግር፣ በመጨረሻው እንቅስቃሴ ውስጥ ከሎዶቅያ ወደ ፊላዴልፍያ የሚደረገውን ሽግግር አስቀድሞ ያመለክታል።

የመጨረሻው እንቅስቃሴ በ2020 ዓ.ም. ጁላይ 18 ገዳይ ቁስልን በተቀበለ ጊዜ፣ እንደ ሎዶቅያ ሞተ። በራእይ ምዕራፍ አሥራ አንድ እንደተወከለው ወደ ፊላዴልፊያ በተሻገረ ጊዜ፣ ከሰባቱ የሆነችውን ስምንተኛይቱን ቤተ ክርስቲያን ትወክላለች። በ2020 ዓ.ም. የሆነው ሞት ከሪፐብሊካን ቀንድ ጋር ተመሳስሎ ታይቷል፤ ምክንያቱም ከ1989 ዓ.ም. የመጨረሻው ዘመን ጀምሮ ስድስት ፕሬዚዳንቶች ነበሩ። ስድስተኛው ፕሬዚዳንት ገዳይ ቁስል ተቀበለ፣ እርሱም በ2024 ዓ.ም. ይፈወሳል። ያ ራስ ከ1989 ዓ.ም. የመጨረሻው ዘመን ጀምሮ የአሜሪካ ዩናይትድ ስቴትስ ስምንተኛው ራስ ይሆናል፣ እርሱም ከሰባቱ የሆነ ይሆናል። ሁለቱም ቀንዶች ከስድስተኛ ወደ ስምንተኛ የሚሆኑት ነበሩ። ይህ እውነት ከምሕረት ዘመን መዘጋት በፊት በሚፈታው የኢየሱስ ክርስቶስ ራእይ መልእክት ውስጥ ትልቅ ክፍል ነው።

ስለዚህ የአሁኑን ታሪካችንን የሚያመለክተውን የሚለር እንቅስቃሴ ታሪክ በግልጽ ሁኔታ መረዳት አስፈላጊ ነው። እህት ዋይት በ1856 የጄምስ ዋይት በእንቅስቃሴው ላይ ስለ ሎዶቅያ ያደረገውን መተግበሪያ አረጋግጣለች፤ ስለዚህ ይህ በሰው ልጅ አመክንዮ የተገኘ መተግበሪያ አይደለም። የሰባተኛ ቀን አድቬንቲስት ቤተ ክርስቲያን በሕጋዊ መልኩ ከሪፐብሊካኑ ቀንድ ጋር ከመያዟ ሰባት ዓመት በፊት፣ በመንፈሳዊ መነሳሳት እንደ ሎዶቅያ ቤተ ክርስቲያን ተለይታ ነበር። ይህም ማለት፣ በሰባተኛ ቀን አድቬንቲስት ቤተ ክርስቲያን ታሪክ ውስጥ ራቁታ፣ ድሃ፣ ዕውር፣ ምስኪን እና የተጠላች ከመሆን በቀር ሌላ ነገር የነበረችበት አንድም ቀን ፈጽሞ አልነበረም ማለት ነው። ይህ ትንቢታዊ እውነታ በሕዝቅኤል ምዕራፍ ስምንት ውስጥ የተገለጹትን አራቱን እየጨመሩ የሚሄዱ ርኵሰቶች፣ እንደ አድቬንቲዝም አራቱ ትውልዶች ለመለየት መሠረትና ማረጋገጫ ይሰጣል።

የሚለራውያን ታሪክ ከኢሳይያስ ሰባት ውስጥ ያሉት ስድሳ አምስት ዓመታት መዋቅር አንጻር ሲቀርብ፣ የሰባቱ ዘመናት ትንቢት የሚለራውያን እንቅስቃሴን ታሪክ በሙሉ የሚሸፍን ትንቢታዊ ጃንጥላ መሆኑ ሊታወቅ ይገባል። በ1856፣ ለሎዶቅያ ቤተ ክርስቲያን የተሰጠው መልእክት ለሚለራዊ አድቬንቲዝም የአሁኑ እውነት ሆነ። የሎዶቅያን መልእክት የሚያቀርበው ያዕቆብ ወይም ኤለን ዋይት አልነበረም፤ እርሱ ታማኝና እውነተኛ ምስክር ነበር።

እውነተኛው ምስክር ማንኛውም ሰው ድምፁን “ቢሰማ” ገብቶ ከእርሱ ጋር “እንደሚበላ” ያመለክታል። ሎዶቅያ በሩን ብትከፍት፣ ክርስቶስ ገብቶ ከእነርሱ ጋር ይበላል። ክርስቶስ እንዲገባ ቢፈቀድለት፣ መልእክት ይዞ ይገባል፤ ምክንያቱም የመብላት ምልክታዊ ፍቺ መልእክትን መቀበልን ይወክላል። ያ መልእክት በአጠቃላይ በቀላሉ የሎዶቅያ መልእክት ተብሎ ሊገለጽ ይችላል፣ ነገር ግን እርሱ የሚያቀርበው መልእክት የሚወክለውን ነገር አነስተኛ በሆነ መልኩ መመልከት ነው። በ1856 ሂራም ኤድሰን፣ የእግዚአብሔር መላእክት ዊልያም ሚለርን እንዲያውቅና እንዲያውጅ የመሩትን በጣም የመጀመሪያውን “የዘመን ትንቢት” ግንዛቤ የሚያሰፋ ትንቢታዊ መረጃ የያዙ ስምንት ተከታታይ ጽሑፎችን አቀረበ። በእነዚያ ስምንት ጽሑፎች ውስጥ፣ ኤድሰን የኢሳይያስ ሰባት ስድሳ አምስት ዓመታትን በትክክል ይለያል።

የሚለር ሥራ መጀመሪያ የሆነው ሰባቱን ዘመናት ማግኘቱ ነበር፤ ከእርሱ አገልግሎት ስም የተሰየመው ንቅናቄ ሊያበቃ ሰባት ዓመት ሲቀረውም፣ የዚያው ትንቢት የበለጠ ጥልቅ መገለጥ ለሚለራዊ አድቬንቲዝም ቀረበ። ይህም በመንፈሳዊ መነሣሣት ሎዶቅያውያን ተብለው በተለዩበት በዚያው ዓመት ቀረበ። በትንቢታዊ አቆጣጠር ከሁለት ሺህ አምስት መቶ ሀያ ቀናት በኋላ፣ በ1863፣ የሚለር የትንቢታዊ ጊዜ የመጀመሪያ ግኝት ተጣለ። ለአድቬንት ንቅናቄ የሎዶቅያ መልእክት በ1856 ደረሰ፣ ጌታም መግቢያ ሊያገኝ እንደሚችል ለማየት በስምንት ጽሑፎች ስምንት ጊዜ በደጁ አንኳኳ። በንቅናቄው መጨረሻ፣ እውነተኛው ምስክር ከሕዝቡ ጋር አብሮ ሊመገብ ወደደ፤ ይኸውም ከንቅናቄው መጀመሪያ የነበረውን የጊዜ የመጀመሪያ መልእክት በመብላት ነበር። ሕዝቡ ግን ለመብላት እምቢ አለ፤ ከዚያም ሰባት ዓመት፣ ወይም ሁለት ሺህ አምስት መቶ ሀያ ትንቢታዊ ቀናት በኋላ፣ ወደ ዊልያም ሚለር እጅ የተሰጠውን የዳዊት ቁልፍ ከፈተውን ደጅ ሕዝቡ ዘጉት። ወደ አሮጌ ሳምራዊ ነቢይ ተመለሱ፤ እርሱም ውሸት አበላቸው፣ በአህያና በአንበሳ መካከል እንዲሞቱ ዕጣቸውን አተመ።

በ1856 ዓ.ም. የፕሮቴስታንት ቀንድ በራእይ ሸለቆ ቀውስ ውስጥ ነበረ፤ ምክንያቱም ራእይ በሌለበት ሕዝቡ ይጠፋልና። በ1856 ዓ.ም. የሪፐብሊካን ቀንድም ደግሞ በቀውስ ውስጥ ነበረ።

1856 ዓ.ም. ደም የፈሰሰባት ካንሳስ ተብሎ የሚታወቀው ኃይለኛ ግጭት፣ የካንሳስ–ሚዙሪ ድንበር ጦርነት፣ መቀጠሉን አመለከተ። ትግሉ ካንሳስ እንደ ነፃ ግዛት ወይስ እንደ ባሪያ ግዛት ወደ ኅብረቱ ትገባ ዘንድ ወይም አይደለም በሚለው ጉዳይ ላይ ነበር። ግጭቱም ባርነትን የሚደግፉና ባርነትን የሚቃወሙ ሰፋሪዎች መካከል የተከሰቱ ኃይለኛ ግጭቶችን አካትቶ ነበር።

በ1856 ዓ.ም. ግንቦት 22 ቀን በአሜሪካ ሴኔት አዳራሽ ውስጥ ደግሞ አንድ ኃይለኛ ክስተት ተፈጠረ፤ ይህም ከደቡብ ካሮላይና የመጣ የባርነት ደጋፊ የኮንግረስ አባል ፕሬስተን ብሩክስ በማሳቹሴትስ ሴኔተር ቻርልስ ሰምነር ላይ በበትሩ በጭካኔ ሲደቃው ነበር። ሰምነር The Crime Against Kansas በሚል ርእስ የባርነትን የሚቃወም ንግግር አቅርቦ ነበር፣ ይህም ብሩክስን እጅግ አስቆጥቶት ነበር። ይህ የበትር ድብደባ ክስተት በባርነት ጉዳይ ላይ በሰሜንና በደቡብ መካከል እየጨመረ የነበረውን ውጥረት አጉልቶ አሳየ።

በ1856 ዓ.ም. የሪፐብሊካን ፓርቲ ተመሠረተ፤ ይህም በ1854 የጸደቀው የKansas-Nebraska Act ያስከተለውን የፖለቲካ ብጥብጥ ለመመለስ ነበር፤ ይህ ሕግ ባርነት ወደ አዳዲስ ግዛቶች እንዳይስፋፋ የሚቃወም አመጻ እየበረታ እንዲመጣ አደረገ። የፓርቲው የመጀመሪያ ብሔራዊ ጉባኤ በፊላዴልፊያ ተካሄደ፣ እና John C. Fremont በ1856 ምርጫ የፓርቲው የመጀመሪያ የፕሬዚዳንት እጩ ሆኖ ተመረጠ።

የካንሳስ-ኔብራስካ ሕግ የካንሳስና የኔብራስካን ግዛቶች በመደንበር በእነዚያ ግዛቶች የሚኖሩ ሰፋሪዎች በድንበራቸው ውስጥ ባርነት እንዲፈቀድ ወይስ እንዳይፈቀድ እንዲወስኑ ፈቀደ። ይህ ጽንሰ-ሐሳብ “የሕዝብ ሉዓላዊነት” በመባል የሚታወቅ ሲሆን፣ በሉዊዚያና ግዛት ውስጥ ከ36°30’ ትይዩ መስመር በሰሜን ያለውን ባርነት ከልክሎ የነበረውን የ1820 የሚዙሪ ስምምነት በተግባር ሰረዘ። ይህ ሕግ በግዛቶቹ ውስጥ ባርነትን በሚመለከት ጉዳይ ላይ ጥልቅ ተጽእኖ አሳደረ። እንደ ካንሳስ ያሉ ከዚህ ቀደም ነጻ መሬት ተብለው የሚቆጠሩ አካባቢዎች ውስጥ ባርነት ሊስፋፋ ይችላል የሚለውን እድል ስለከፈተ፣ የክልላዊ ውጥረቶችን እንደገና አቀጣጠለ። የካንሳስ-ኔብራስካ ሕግ መጽደቅ በካንሳስ ግዛት ውስጥ ለ“የሕዝብ ሉዓላዊነት” ድምፅ አሰጣጥ ውጤት ተጽእኖ ለማሳደር ተስፋ በማድረግ የባርነት ደጋፊና የባርነት ተቃዋሚ ሰፋሪዎች በብዛት እንዲገቡ አደረገ። ይህ በግዛቱ ላይ ቁጥጥር ለማግኘት የተደረገው ፉክክር ወደ ኃይለኛ ግጭቶችና በ1856 “ደም የፈሰሰባት ካንሳስ” ተብሎ ወደሚታወቀው የሕግ አልባነት ዘመን አመራ።

የ1856 ዓ.ም. የፕሬዚዳንት ምርጫ አስፈላጊ የፖለቲካ ክስተት ነበር። በዚህም ምርጫ መካከል የዴሞክራት ፓርቲው ጄምስ ቡካናን፣ የሪፐብሊካን ፓርቲው ጆን ሲ. ፍሪሞንት፣ እና የአሜሪካን ፓርቲ አባል የቀድሞ ፕሬዚዳንት ሚላርድ ፊልሞር መካከል ሦስት ወገን ያለው ፉክክር ነበረ። ጄምስ ቡካናን ምርጫውን አሸንፎ የአሜሪካ ዩናይትድ ስቴትስ 15ኛው ፕሬዚዳንት ሆነ።

የጄምስ ቡቻናን ፕሬዚዳንትነት በዋነኝነት የሚታወቀው በሰሜንና በደቡብ መካከል እየጨመረ የመጣውን ውጥረትና መከፋፈል በብቃት ለመፍታት ባለመቻሉ ነው፤ ይህም በመጨረሻ ከሥልጣን ከወረደ ብዙም ሳይቆይ የአሜሪካ የእርስ በርስ ጦርነት እንዲፈነዳ አበቃ። በአመራርና በቀውስ አስተዳደር ረገድ ያሳየው እነዚህ ከባድ ውድቀቶች ምክንያት፣ ፕሬዚዳንትነቱ በአሜሪካ ታሪክ ካሉት እጅግ ያልተሳኩ ፕሬዚዳንትነቶች አንዱ እንደሆነ ብዙ ጊዜ ይታያል።

በ1857 ዓ.ም. የታወቀው ክፉ የድሬድ ስኮት ውሳኔ፣ ባሪያዎች ባሪያ ቢሆኑም ወይም ነጻ ቢሆኑም ዜጎች አይደሉም እና በፌዴራል ፍርድ ቤቶች ክስ ማቅረብ አይችሉም ብሎ አወጀ። እንዲሁም ኮንግረስ በአሜሪካ የግዛቶች ክልሎች ውስጥ ባርነትን ሊከለክል አይችልም ብሎ አወጀ። ዴሞክራቱ ቡካናን ይህን ባርነት ደጋፊ የሆነውን የድሬድ ስኮት ውሳኔ በይፋ ደገፈ።

የዴሞክራቱ ቡካናን የባርነትን ደጋፊ አቋም ውጥረቶች እስከ እርስ በርስ ጦርነት ድረስ እንዲባባሱ መፍቀዱ ብቻ ሳይሆን፣ የሀገሪቱን ኢኮኖሚ ለመምራት ያለው አቅም ማነስ በ1857 የተከሰተውን የገንዘብ ፍርሃት አስከተለ፤ ይህም ከታላቁ የኢኮኖሚ ውድቀት በፊት በአሜሪካ ታሪክ ከታዩት እጅግ ታላላቅ የኢኮኖሚ ውድቀቶች አንዱ ነበር። የ1857 የገንዘብ ፍርሃት ለብዙ ዓመታት የቆየ ከባድ የኢኮኖሚ ድቀት አስከተለ። ንግዶችና ባንኮች ተዘጉ፣ ሥራ አጥነት ጨመረ፣ የአክሲዮን ገበያውም ወረደ።

በቡቻናን ፕሬዚዳንትነት ዘመን የደቡብ ግዛቶች ከሕብረቱ የመለየት ሂደታቸውን ጀመሩ፤ እነርሱም በ1860 ሪፐብሊካናዊው አብርሃም ሊንከን በተመረጠ ጊዜ ምላሽ አድርገው ተለዩ። ቡቻናን በዚህ የመለየት ቀውስ ጉዳይ ላይ ገባሪ ያልሆነ አቀራረብ ወሰደ፤ የፌዴራል መንግሥት መለየትን በኃይል ለመከላከል ሥልጣን የለውም ብሎ ይከራከር ነበር። ይህ የቁርጥ እርምጃ እጥረት የመለየት ንቅናቄው ጉልበት እንዲያገኝ ፈቀደ። ጠንካራ አመራር ማጣቱና የመለየት ቀውሱን ለመፍታት ቁርጥ እርምጃ ለመውሰድ ያሳየው እርግጠኝነት ማጣት፣ ደቡቡ ወታደራዊ ተቃውሞ ሳይገጥመው ከሕብረቱ ሊወጣ ይችላል የሚል ግንዛቤ እንዲኖረው አስተዋጽኦ አደረገ።

በ1860 ዓ.ም. የመጀመሪያው ሪፐብሊካን ፕሬዚዳንት አብርሃም ሊንከን ተመረጠ። በጃንዩወሪ 1, 1863 ፕሬዚዳንት ሊንከን የመጨረሻውን የነፃ ማውጫ አዋጅ ፈርሞ አወጣ፤ ይህም በኮንፌዴሬት ቁጥጥር ሥር ባሉ ክልሎች የሚገኙ ሁሉም ባሪያ የተደረጉ ሰዎች ነፃ እንዲሆኑ አወጀ። ይህ የአስፈጻሚ ትእዛዝ ጦርነቱን ሕብረቱን ለማስጠበቅ ብቻ ሳይሆን ባርነትንም ለማቆም የሚደረግ ትግል እንዲሆን ስለለወጠው በእርስ በርስ ጦርነቱ ላይ ከፍተኛ ተጽእኖ አሳደረ። የነፃ ማውጫ አዋጁ ሁሉንም ባሪያ የተደረጉ ሰዎች ወዲያውኑ ነፃ አላደረገም። በተለይ በኮንፌዴሬት ቁጥጥር ሥር ባሉ ክልሎች ላይ ብቻ ይተገበር ነበር፤ በዚያም ሕብረቱ ውስን ሥልጣን ነበረው። የሕብረቱ ኃይሎች እየገፉ ሲሄዱና በኮንፌዴሬት ግዛት ላይ ቁጥጥር ሲያገኙ አዋጁ ተፈጻሚ ሆነ፤ በእነዚያም አካባቢዎች የነበሩ ባሪያ የተደረጉ ሰዎች ነፃ ሆኑ። የነፃ ማውጫ አዋጁ በዩናይትድ ስቴትስ ውስጥ ባርነት በመጨረሻ እንዲወገድ ወደ ዚያ የሚያደርስ ወሳኝ እርምጃ ነበር፤ እንዲሁም በDecember 6, 1865 የጸደቀና የተረጋገጠው የዩ.ኤስ. ሕገ መንግሥት አሥራ ሦስተኛ ማሻሻያ እንዲጸድቅ መንገድ ጠረገ።

ከ1850ዎቹ ጀምሮ ያለው የሪፐብሊካን ቀንድ በባርነት ጉዳይ ቀውስ ውስጥ ነበረ። በአገሪቱ ውስጥ ያሉ ሁለት ዋና ዋና መከፋፈሎች በሁለት ዋና ዋና የፖለቲካ አስተሳሰብ መደቦች ተወክለው ነበር። በ1856 ፀረ-ባርነት እና ደጋፊ-ባርነት ቡድኖች ስለ ባርነት ያላቸውን አመለካከት ለማጽናት በሙከራ ወደ ካንሳስ ግዛት ሲገቡ፣ በዚያው ጊዜ ፊላዴልፊያ ከሎዶቅያ እየተለየች ስለነበረች፣ የመለየት ሂደት ተጀመረ። ዴሞክራቶች የባርነት ደጋፊዎች ነበሩ፣ ሪፐብሊካኖች ግን ፀረ-ባርነት ነበሩ።

በ1856 ዓ.ም.፣ “ደም የፈሰሰባት ካንሳስ” መጪውን ጦርነት የሚያመለክት አነስተኛ ምሳሌ ሆና ቆማ ነበር። በዚያ ዓመት የባርነት ደጋፊ የነበረ አንድ ዴሞክራት የሪፐብሊካኑ ቀንድ ራስ ሆኖ ተመረጠ፤ ውጤት አልባ የሆነውም አመራሩ እስከ እነዚህ የቅርብ የመጨረሻ ቀኖች ድረስ ውጤት አልባ የሆነ ፕሬዚዳንትነት ምልክት ሆነ። እርሱ ከቡካናን ፕሬዚዳንትነት የተውትን ውዥንብር ለማጽዳት ተገዶ የነበረውን የመጀመሪያውን ሪፐብሊካን ፕሬዚዳንት ቀደመ።

እስከ 1863 ድረስ የሪፐብሊካን ቀንድ በራእይ አሥራ ሦስት ውስጥ የተጠቀሰው የምድር አውሬ ታሪክ ውስጥ እጅግ አስፈላጊውን የአስፈፃሚ ትእዛዝ አወጣ። ይህ የአስፈፃሚ ትእዛዝ ስለ ባርነት ነበር። ከዚያ አዋጅ ውስጥ አንድ አንቀጽ እንዲህ ይላል፦ “በጌታችን ዘመን አንድ ሺህ ስምንት መቶ ስልሳ ሦስት በሆነው ዓመት ጥር ወር የመጀመሪያው ቀን፣ በዩናይትድ ስቴትስ ላይ በዓመፅ ላይ የሚገኙ ሕዝቦች ባሉባቸው በማንኛውም ክልል ወይም በክልል ውስጥ በተለየ ተወሰነ ክፍል ውስጥ እንደ ባሪያ የተያዙ ሰዎች ሁሉ በዚያ ቀን ጀምሮ፣ ከዚያ በኋላም፣ ለዘላለምም ነፃ ይሆናሉ፤ እንዲሁም የዩናይትድ ስቴትስ አስፈፃሚ መንግሥት፣ የዚህን ወታደራዊና የባሕር ኃይል ሥልጣን ጨምሮ፣ የእነዚህን ሰዎች ነፃነት ይቀበላል እና ይጠብቃል፤ እንዲሁም እነዚህን ሰዎች ወይም ከእነርሱ ማንኛውንም ሰው እውነተኛ ነፃነታቸውን ለማግኘት በሚያደርጉት ማናቸውም ጥረት ለመከልከል ምንም ድርጊት አያደርግም።” ምንም እንኳ በዚያ ወቅት የባርነት ችግር መፍትሔ በታሪክ አንፃር ያልተሟላ ነበር፣ ሊንኮልን “በማንኛውም ክልል ውስጥ እንደ ባሪያ የተያዙ ሰዎች ሁሉ … በዚያ ቀን ጀምሮ፣ ከዚያ በኋላም፣ ለዘላለምም ነፃ ይሆናሉ” ብሎ በጻፈ ጊዜ የሕገ መንግሥቱ መሠረታዊ አሳብ ታወቀ።

ሊንከን “ሰዎች ሁሉ እኩል ሆነው ተፈጥረዋል” ብሎ የሚያስረዳውን በሕገ መንግሥቱ ውስጥ የተገለጸውን መሠረታዊ መርህ እየተመለሰ ነበር። በዚያኑ ጊዜ የፕሮቴስታንት ቀንድ የባርነት ትንቢት የሆነውን መሠረታዊ ትንቢቱን እየተቃወመ ሳለ፣ ሊንከን ወደ መሠረታዊ እውነቶች እየተመለሰ ነበር። ስለዚህ፣ በሪፐብሊካን ቀንድ ስለ ባርነት በታሪኩ ውስጥ እጅግ አስፈላጊውን “executive order” እያደረገ ባለበት በዚያው ጊዜ፣ የፕሮቴስታንት ቀንድ ደግሞ በትንቢታዊ ታሪኩ ውስጥ ስለ ባርነት ትንቢት፣ በሙሴ መሐላና እርግማን የተወከለውን፣ እጅግ አስፈላጊውን የአስፈጻሚ ትእዛዝ አደረገ። የሪፐብሊካን ቀንድ ወደ መሠረቶቹ ለመመለስ መረጠ፤ የፕሮቴስታንት ቀንድ ግን መሠረቱን ለመጣል እና ፈጽሞ እንዳይመለስባቸው የታዘዘላቸውን እነዚያን ወደ እነርሱ ለመመለስ መረጠ።

በ1863 ዓ.ም. ሪፐብሊካን ቀንድ በሁለት ሰፈሮች ተከፍሎ ነበር፤ ይህም እንደ ጥንታዊቷ የእስራኤል መንግሥት በኢዮርብዓምና በሮብዓም ዘመን ተከፍላ እንደነበረች ነው። በ1863 ዓ.ም. ፕሮቴስታንት ቀንድ በሕግ ከሪፐብሊካን ቀንድ ጋር ተያይዞ ሆነ፤ ይህም በቤቴልና በዳን ያቆመው የኢዮርብዓም ሁለት መሠዊያዎች የተወከለ ነው። እነዚህ ሁለቱ ቀንዶች በታሪክ ውስጥ እርስ በእርሳቸው በትይዩ ይንቀሳቀሳሉ፤ እናም የ1863 ታሪክ በተለይ የመጨረሻዎቹን ዘመናት ታሪክ ይወክላል።

በሚለራዊ ታሪክ የተከናወነው ታሪክ፣ በመቶ አርባ አራት ሺህ ታሪክ ውስጥ ከጥቂት ትንቢታዊ ልዩ ማስጠንቀቂያዎች ጋር እንደገና ይደገማል። ከእነዚያ ማስጠንቀቂያዎች አንዱ፣ በሚለራዊ ታሪክ ውስጥ የተነጣጠረው አድማጮች መጀመሪያ ከእንቅስቃሴው ውጭ ያሉ ሰዎች እንደነበሩ፣ ከዚያም በኋላ እንቅስቃሴው ራሱ እንደነበረ ነው። በመቶ አርባ አራት ሺህ እንቅስቃሴ ውስጥ ግን፣ የራእይ አሥራ ስምንት ሁለቱ ድምፆች ሁለት የተነጣጠሩ አድማጮችን ያመለክታሉ፤ ነገር ግን እነዚያ አድማጮች ከሚለራዊ ታሪክ በተቃራኒ ቅደም ተከተል ውስጥ ናቸው። የመጀመሪያው ተነጣጣሪ አድማጭ የእግዚአብሔር ሕዝብ ነው፣ ሁለተኛው ድምፅ ግን እስካሁን በባቢሎን ውስጥ ያሉ ሌሎች የእግዚአብሔር በጎች ናቸው።

ሌላ ትንቢታዊ ማስጠንቀቂያ ደግሞ ይህ ነው፤ ምንም እንኳ ሁለቱም ታሪኮች ከአንድ ቤተ ክርስቲያን ወደ ሌላ የሚሻገሩ ቢሆኑም፣ ሚለራውያን ከፊላዴልፊያ ወደ ሎዶቅያ ተንቀሳቀሱ፤ እና የሦስተኛው መልአክ ኃያል እንቅስቃሴ ከሎዶቅያ ወደ ፊላዴልፊያ ይንቀሳቀሳል። ይህም ሚለራውያን ከስድስተኛይቱ ቤተ ክርስቲያን ወደ ሰባተኛይቱ ቤተ ክርስቲያን እንደሄዱ፣ አንድ መቶ አርባ አራቱ ሺህም ከሰባተኛይቱ ቤተ ክርስቲያን ወደ ስምንተኛይቱ ቤተ ክርስቲያን እንደሚሄዱ ያመለክታል፤ እርስዋም ከሰባቱ ናት።

የሪፐብሊካን ቀንድ እንቅስቃሴውን ከባርነትን የሚደግፍ ሕዝብ ወደ ባርነትን የሚቃወም ሕዝብ በ1863 አካባቢ ካለው ታሪክ ጀምሮ ጀመረ። የዚያ ታሪክ ቀውስ በእነዚህ “የመጨረሻ ቀኖች” ውስጥ ያሉትን እነዚያኑ ተቃራኒዎች የሆኑ ሁለት ፖለቲካዊ ፓርቲዎች አቋቋመ። እንዲሁም ከዚያ ታሪክ የመጀመሪያው የሪፐብሊካን ፕሬዚዳንት ጦርነቱ ከተጠናቀቀ ከጥቂት ቀናት በኋላ እንደተገደለ፣ የመጨረሻው የሪፐብሊካን ፕሬዚዳንት በምሳሌያዊ ሁኔታ ተገደለ እና ዓለም ሲደሰት እንደ ሞተ በመንገድ ላይ ተተወ። እርሱ የተገደለው የእርስ በርስ ጦርነቱ ከተጠናቀቀ ከጥቂት ቀናት በኋላ ብቻ ሳይሆን፣ የመጨረሻው የእርስ በርስ ጦርነት ከመጀመሩ ትንሽ በፊት ነበር።

የመጀመሪያው ሪፐብሊካን ፕሬዚዳንት በአሜሪካ ታሪክ እጅግ ውጤት ያልሰጠ ፕሬዚዳንት ተቀድሞት ነበር፤ የመጨረሻውም ሪፐብሊካን ፕሬዚዳንት ደግሞ በዚያው አይነት ይቀደማል። ከመጀመሪያው ሪፐብሊካን ፕሬዚዳንት በፊት የነበረው የዲሞክራቲክ ፕሬዚዳንት ውጤት አልባነት ወደ እርስ በርስ ጦርነት የተሻገረውን ቀውስ አፋጠነ፤ አሁንም ያው ውጤት አልባነት በመከሰት ላይ ነው። ከመጨረሻው ሪፐብሊካን ፕሬዚዳንት በፊት የሚመጣው የዲሞክራቲክ ፕሬዚዳንት ኢኮኖሚውን እስከዚያ ድረስ በአሜሪካ ታሪክ ታላቁን የኢኮኖሚ ውድቀት እንዲያመጣ በሆነ መልኩ አስተዳደረ። ሁለቱ ቀንዶች እስከ እሑድ ሕግ ድረስ በትይዩ ይሄዳሉ። በ1863 የሁለቱም ቀንዶች የመጀመሪያው ትውልድ ጀመረ፤ እና ለሁለቱም ቀንዶች አራተኛውና የመጨረሻው ትውልድ ወደ ምሥራቅ ተመልክቶ ፀሐይን ሲሰግድ ይገኛል።

መልእክቱን የሚያረጋግጡ የእግዚአብሔር ፍርዶች ከኤልያስ መልእክት ጋር ሁልጊዜ ይታጀባሉ። የዓለም ማኅበረሰብ አሁን ከጥፋት ውኃ በፊት እንደነበሩት ሰዎች እየኖረ ነው። እየበሉ እየጠጡም ነው፤ ሊነሳ የሚችልን ማንኛውንም ችግር ዓለም-አቀፋዊ የቴክኖሎጂ ግዙፎች እንደሚፈቱትም ተስፋ ያደርጋሉ። የእግዚአብሔር ቃል ዓለም አሁን በአስደናቂ ታላቅ ቀውስ አፋፍ ላይ እንዳለች እየለየ ነው።