We ended the previous article with the question, “With these concepts in place the question may be asked how is it that at 9/11 the book of Joel became the message Peter identified at Pentecost?”

ያለፈውን ጽሑፍ በሚከተለው ጥያቄ ደምድመን ነበር፦ “እነዚህ ጽንሰ-ሐሳቦች በቦታቸው ከተቀመጡ በኋላ፣ በ9/11 ጊዜ የኢዮኤል መጽሐፍ ጴጥሮስ በጰንጠቆስጤ የለየው መልእክት እንዴት ሆነ ተብሎ ሊጠየቅ ይችላል?”

Peter was identifying that Joel was being fulfilled on the day of Pentecost, which is a point in time marking the end of the Pentecostal season. In the Pentecostal season there was a manifestation of the Holy Spirit at the beginning, and then a greater manifestation of the Holy Spirit at the end. By faith understanding that both the Bible and Spirit of Prophecy apply Joel to the time of the latter rain we may know that the book of Joel became present truth at 9/11; and that every element of the book will speak directly of the prophetic history beginning at 9/11 on through to and including the seven last plagues, which Joel identifies as the “day of the Lord.”

ጴጥሮስ ኢዮኤል በጴንጤቆስጤ ቀን እየተፈጸመ መሆኑን እየገለጸ ነበር፤ ይህም የጴንጤቆስጤ ዘመን ፍጻሜን የሚያመለክት የጊዜ ነጥብ ነው። በጴንጤቆስጤ ዘመን በመጀመሪያ የመንፈስ ቅዱስ መገለጥ ነበረ፥ ከዚያም በመጨረሻ ከዚያ የበለጠ ታላቅ የመንፈስ ቅዱስ መገለጥ ነበረ። መጽሐፍ ቅዱስም ሆነ የትንቢት መንፈስ ኢዮኤልን በኋለኛው ዝናብ ዘመን ላይ እንደሚተግብሩ በእምነት በመረዳት፣ የኢዮኤል መጽሐፍ በ9/11 የአሁኑ እውነት ሆነ መሆኑን እናውቃለን፤ እንዲሁም የመጽሐፉ እያንዳንዱ ክፍል ከ9/11 ጀምሮ እስከ ሰባቱ የመጨረሻ መቅሰፍቶች ድረስ እና እነርሱንም ጨምሮ ስለሚዘረጋው ትንቢታዊ ታሪክ በቀጥታ እንደሚናገር እናውቃለን፤ እነዚህንም ኢዮኤል “የእግዚአብሔር ቀን” ብሎ ይጠራቸዋል።

As typified by 1888, on 9/11 the presentation of the Laodicean message became present testing truth. Isaiah typifies that same message in chapter fifty-eight with the trumpet voice showing God’s people their transgressions. The “day” when Isaiah begins sounding his voice like a trumpet is the same day he sings the song of the vineyard.

በ1888 እንደ ተምሳሌት ሆኖ እንደሚያመለክተው፣ በ9/11 የሎዶቅያ መልእክት አቀራረብ የአሁኑ የፈተና እውነት ሆነ። ኢሳይያስም በምዕራፍ ሐምሳ ስምንት ውስጥ ያንኑ መልእክት ይወክላል፤ በመለከት ድምፅ የእግዚአብሔርን ሕዝብ ኃጢአታቸውን እያሳየ። ኢሳይያስ ድምፁን እንደ መለከት ማሰማት የሚጀምርበት “ቀን”፣ የወይኑን ቦታ መዝሙር የሚዘምርበት ያው ቀን ነው።

In that day sing ye unto her, A vineyard of red wine. I the Lord do keep it; I will water it every moment: lest any hurt it, I will keep it night and day. Fury is not in me: who would set the briers and thorns against me in battle? I would go through them, I would burn them together. Or let him take hold of my strength, that he may make peace with me; and he shall make peace with me. He shall cause them that come of Jacob to take root: Israel shall blossom and bud, and fill the face of the world with fruit. Isaiah 27:2–6.

በዚያ ቀን፣ “ስለ እርስዋ ዘምሩ፤ ቀይ ወይን ያለው የወይን ቦታ። እኔ እግዚአብሔር እጠብቀዋለሁ፤ በየጊዜው አጠጣዋለሁ፤ ማንም እንዳይጐዳው ሌሊትና ቀን እጠብቀዋለሁ። ቍጣ በእኔ ውስጥ የለም፤ በሰልፍ ውስጥ እሾህና አሜከላን በእኔ ላይ የሚያቆምልኝ ማን ነው? በመካከላቸው አልፋለሁ፤ በአንድነትም አቃጥላቸዋለሁ። ወይም ኃይሌን ይያዝ፥ ከእኔ ጋር ሰላምን ያድርግ፤ አዎን፥ ከእኔ ጋር ሰላምን ያድርግ። ከያዕቆብ የሚወጡትን ሥር ያስይዛቸዋል፤ እስራኤልም ያብባል ቅጠልም ያወጣል፥ የዓለምንም ፊት በፍሬ ይሞላል።” ኢሳይያስ 27:2–6።

Modern spiritual “Israel shall blossom and bud, and fill the face of the world with fruit” during the period of the latter rain, for the early rain cause the budding and blossoming of a plant, and the latter rain produces the fruit. When the buildings of New York came down on 9/11 the mighty angel of Revelation eighteen descended and the latter rain began to sprinkle. At that time God’s watchmen were to blow the trumpet to the Laodicean church. Isaiah’s message identifying the sins of God’s people is also the song of the vineyard of red wine. The first chapter of Joel is that very message.

ዘመናዊቱ መንፈሳዊት “እስራኤል በኋለኛው ዝናብ ዘመን ይበቅላልና ይንበባልም፥ የዓለሙንም ፊት በፍሬ ትሞላለች፤” ምክንያቱም የፊተኛው ዝናብ ተክሉ እንዲበቅልና እንዲንበባ ያደርጋል፥ የኋለኛው ዝናብ ግን ፍሬን ያፈራል። የኒው ዮርክ ሕንፃዎች በ9/11 በወደቁ ጊዜ፥ የራእይ አሥራ ስምንት ኃያል መልአክ ወረደ፥ የኋለኛውም ዝናብ መርጨት ጀመረ። በዚያን ጊዜ የእግዚአብሔር ጠባቂዎች ለሎዶቅያ ቤተ ክርስቲያን መለከቱን ሊነፉ ነበር። የኢሳይያስ መልእክት፥ የእግዚአብሔርን ሕዝብ ኃጢአቶች የሚለይ፥ የቀይ የወይን እርሻ መዝሙር ደግሞ ነው። የኢዮኤል መጽሐፍ የመጀመሪያው ምዕራፍ ያው መልእክት ነው።

The word of the Lord that came to Joel the son of Pethuel.

የጌታ ቃል ወደ ጴትዋኤል ልጅ ወደ ኢዮኤል የመጣው።

Hear this, ye old men, and give ear, all ye inhabitants of the land. Hath this been in your days, or even in the days of your fathers? Tell ye your children of it, and let your children tell their children, and their children another generation.

ይህን ስሙ፥ እናንተ ሽማግሌዎች፤ የምድርም ነዋሪዎች ሁሉ አድምጡ። ይህ በዘመናችሁ ሆኖአልን? ወይስ በአባቶቻችሁ ዘመን? ለልጆቻችሁ ንገሩት፥ ልጆቻችሁም ለልጆቻቸው ይንገሩት፥ ልጆቻቸውም ለሌላ ትውልድ።

That which the palmerworm hath left hath the locust eaten; and that which the locust hath left hath the cankerworm eaten; and that which the cankerworm hath left hath the caterpiller eaten.

የፓልመርወርም የተወውን አንበጣ በላ፤ አንበጣውም የተወውን ካንከርወርም በላ፤ ካንከርወርሙም የተወውን ካተርፒለር በላ።

Awake, ye drunkards, and weep; and howl, all ye drinkers of wine, because of the new wine; for it is cut off from your mouth.

እናንተ ሰካራሞች፥ ንቁና አልቅሱ፤ እናንተም የወይን ጠጅ ጠጪዎች ሁሉ፥ ዋይ በሉ፤ አዲሱ የወይን ጠጅ ከአፋችሁ ተቈርጦአልና።

For a nation is come up upon my land, strong, and without number, whose teeth are the teeth of a lion, and he hath the cheek teeth of a great lion. He hath laid my vine waste, and barked my fig tree: he hath made it clean bare, and cast it away; the branches thereof are made white. Lament like a virgin girded with sackcloth for the husband of her youth. The meat offering and the drink offering is cut off from the house of the Lord; the priests, the Lord’s ministers, mourn. The field is wasted, the land mourneth; for the corn is wasted: the new wine is dried up, the oil languisheth.

ሕዝብ አንድ በምድሬ ላይ ወጥቶአልና፤ ኃያል ነው፥ ቍጥሩም የለውም፤ ጥርሶቹ የአንበሳ ጥርሶች ናቸው፥ መንጋጋ ጥርሶቹም የታላቅ አንበሳ ጥርሶች ናቸው። ወይኔን አጥፍቶአል፥ በለሴንም ልጦአል፤ ፈጽሞ ገልብጦ ጥሎአታል፥ ቅርንጫፎቿም ነጭ ሆነዋል። ለወጣትነትዋ ባል ማቅ ታጥቃ እንደምታለቅስ ድንግል አልቅሺ። የእህል ቍርባንና የመጠጥ ቍርባን ከእግዚአብሔር ቤት ተቈርጠዋል፤ ካህናቱም፥ የእግዚአብሔር አገልጋዮች፥ ያለቅሳሉ። ሜዳው ጠፍቶአል፥ ምድሪቱም ታለቅሳለች፤ እህሉ ጠፍቶአልና፤ ጠጅም ደርቆአል፥ ዘይቱም ደክሞአል።

Be ye ashamed, O ye husbandmen; howl, O ye vinedressers, for the wheat and for the barley; because the harvest of the field is perished. The vine is dried up, and the fig tree languisheth; the pomegranate tree, the palm tree also, and the apple tree, even all the trees of the field, are withered: because joy is withered away from the sons of men.

እናንተ ገበሬዎች ሆይ፥ እፈሩ፤ እናንተም የወይን ተክል ጠባቂዎች ሆይ፥ ስለ ስንዴውና ስለ ገብሱ አልቅሱ፤ ምክንያቱም የእርሻው መከር ጠፍቶአልና። ወይኑ ደርቆአል፥ በለሱም ደክሞአል፤ ሮማኑ፥ ዘንባባውም፥ ፖሙም ደግሞ፥ የሜዳው ዛፎች ሁሉ ደርቀውአል፤ ምክንያቱም ደስታ ከሰው ልጆች ዘንድ ደርቆ ሄዶአልና።

Gird yourselves, and lament, ye priests: howl, ye ministers of the altar: come, lie all night in sackcloth, ye ministers of my God: for the meat offering and the drink offering is withholden from the house of your God. Sanctify ye a fast, call a solemn assembly, gather the elders and all the inhabitants of the land into the house of the Lord your God, and cry unto the Lord, Alas for the day! for the day of the Lord is at hand, and as a destruction from the Almighty shall it come. Is not the meat cut off before our eyes, yea, joy and gladness from the house of our God? The seed is rotten under their clods, the garners are laid desolate, the barns are broken down; for the corn is withered. How do the beasts groan! the herds of cattle are perplexed, because they have no pasture; yea, the flocks of sheep are made desolate.

ወገባችሁን ታጠቁ እና አልቅሱ፣ እናንተ ካህናት፤ እልሉ፣ እናንተ የመሠዊያው አገልጋዮች፤ ኑ፥ እናንተ የአምላኬ አገልጋዮች፥ በማቅ ለብሳችሁ ሌሊቱን ሁሉ ተኙ፤ ምክንያቱም ከአምላካችሁ ቤት የእህል ቍርባንና የመጠጥ ቍርባን ተከልክሏል። ጾምን ቀድሱ፥ የተቀደሰ ጉባኤ ጥሩ፤ ሽማግሌዎችንና በምድሪቱ የሚኖሩትን ሁሉ ወደ እግዚአብሔር ወደ አምላካችሁ ቤት ሰብስቡ፥ ወደ እግዚአብሔርም ጩኹ፤ ወዮልን ለዚያ ቀን! ምክንያቱም የእግዚአብሔር ቀን ቀርቦአል፥ ከሁሉን ቻይም ዘንድ እንደ ጥፋት ይመጣል። ምግብ በዓይናችን ፊት አልተቈረጠምን? አዎን፥ ደስታና ሐሴት ከአምላካችን ቤት ተለይተዋል። ዘሩ ከአፈሩ ክምር በታች በሰበሰ፤ ጎተራዎች ባድማ ሆነዋል፥ እህሉ ስለ ደረቀ ጎታዎች ፈርሰዋል። እንስሶች እንዴት ይቃትታሉ! መንጋዎች መሰማሪያ ስለሌላቸው ተጨንቀዋል፤ አዎን፥ የበጎች መንጋዎች ድርቅ ተመትተዋል።

O Lord, to thee will I cry: for the fire hath devoured the pastures of the wilderness, and the flame hath burned all the trees of the field. The beasts of the field cry also unto thee: for the rivers of waters are dried up, and the fire hath devoured the pastures of the wilderness. Joel 1:1–20.

አቤቱ፥ ወደ አንተ እጮኻለሁ፤ እሳት የምድረ በዳውን የግጦሽ ስፍራዎች በልቶአልና፥ ነበልባሉም የሜዳውን ዛፎች ሁሉ አቃጥሎአል። የሜዳውም አውሬዎች ደግሞ ወደ አንተ ይጮኻሉ፤ የውኃ ፈሳሾች ደርቀዋልና፥ እሳትም የምድረ በዳውን የግጦሽ ስፍራዎች በልቶአል። ኢዮኤል 1:1–20።

The first chapter of Joel is addressing the destruction of God’s vineyard. Isaiah establishes “that day” as the day when the latter rain begins, for the plants on that day begin to blossom and bud. The fact that Isaiah informs us that God’s people will “take root,” “blossom and bud” and fill the earth with “fruit” is illustrating a progressive history of three steps. A plant takes “root” in the ground. To “take root” therefore means to stand upon the ground, which is the ground floor or the foundation. Those who “come out of Jacob” “take root” and then they are called “Israel.” Those who come out of the Laodicean experience are then called Philadelphians, though to retain that experience requires victory in a testing process that ends at the Sunday law.

የኢዮኤል የመጀመሪያው ምዕራፍ የእግዚአብሔርን የወይን ቦታ ጥፋት እየተናገረ ነው። ኢሳይያስ “በዚያ ቀን” የኋለኛው ዝናብ የሚጀምርበት ቀን መሆኑን ያቋቁማል፥ ምክንያቱም በዚያ ቀን እፅዋቱ ማበብና ቡቃያ መውጣት ይጀምራሉ። ኢሳይያስ የእግዚአብሔር ሕዝብ “ሥር ይሰድዳል”፣ “ያብባልና ቡቃያ ያወጣል”፣ ምድርንም በ“ፍሬ” ይሞላል ብሎ መናገሩ፣ በሦስት ደረጃዎች የሚገለጥ ተራማጅ ታሪክን እያሳየ ነው። አንድ ተክል በምድር ውስጥ “ሥር ይሰድዳል።” ስለዚህ “ሥር መስደድ” በመሬት ላይ መቆም ማለት ነው፤ ይህም የታችኛው ወለል ወይም መሠረት ነው። “ከያዕቆብ የሚወጡት” “ሥር ይሰድዳሉ” ከዚያም “እስራኤል” ተብለው ይጠራሉ። ከሎዶቅያ ተሞክሮ የሚወጡትም ከዚያ በኋላ ፊላዴልፍያውያን ተብለው ይጠራሉ፤ ሆኖም ያንን ተሞክሮ መጠበቅ እስከ እሑድ ሕግ ድረስ በሚደርስ የፈተና ሂደት ውስጥ ድል መንሣትን ይጠይቃል።

The prophetic relationship of Jacob, (the supplanter) and Israel, (the overcomer) is identifying that at 9/11 those who “take root” by returning to the foundations, there and then enter into a covenant relationship. Prophetically a change of name is a symbol of a covenant, as represented by Abram to Abraham, Sarai to Sarah, Jacob to Israel and others. In the verse those who returned to the old foundational truths at 9/11 entered into a covenant relationship as the rain began to produce blossoms and buds. At the Sunday law the whole world will be filled with “fruit” as the rain is then poured out without measure.

የያዕቆብ፣ (አስተካይ) እና የእስራኤል፣ (ድል ነሺ) ትንቢታዊ ግንኙነት በ9/11 ላይ ወደ መሠረቶቹ በመመለስ “ሥር የሚያወጡ” እነርሱ በዚያን ጊዜ እና በዚያ ሥፍራ ወደ ቃል ኪዳን ግንኙነት እንደሚገቡ ያመለክታል። በትንቢታዊ መልኩ የስም ለውጥ የቃል ኪዳን ምልክት ነው፤ ይህም ከአብራም ወደ አብርሃም፣ ከሣራይ ወደ ሣራ፣ ከያዕቆብ ወደ እስራኤል እና ሌሎችም በሆኑት ለውጦች ተወክሏል። በዚያ ጥቅስ ውስጥ በ9/11 ወደ አሮጌዎቹ መሠረታዊ እውነቶች የተመለሱ ሰዎች ዝናቡ አበባና እንቡጥ ማፍራት ሲጀምር ወደ ቃል ኪዳን ግንኙነት ገቡ። በእሑድ ሕግ ጊዜ ዝናቡ ያለ መጠን በዚያን ጊዜ ስለሚፈስስ ዓለም ሁሉ “ፍሬ” ይሞላበታል።

Isaiah must agree with Isaiah, and of course all the other prophets, but Isaiah is to lift up his voice like a trumpet and show Laodicean Seventh-day Adventists their sins in the context of the song of the vineyard. That song was sung by Jesus in the parable of the vineyard. The vineyard caused him to weep as He for the last time before the cross looked out over Jerusalem; knowing ancient Israel had reached the end of their probationary period and were being passed by as God’s covenant people. Simultaneously Christ was entering into a covenant with a people who would bring forth the appropriate fruits from God’s vineyard. Whether the vineyard story of Joshua at the beginning or of Jesus at the end those who became the new covenant people typified the one hundred and forty-four thousand.

ኢሳይያስ ከኢሳይያስ ጋር መስማማት አለበት፤ እርግጥም ሌሎቹ ነቢያት ሁሉ ደግሞ እንዲሁ ናቸው፤ ነገር ግን ኢሳይያስ ድምፁን እንደ መለከት ከፍ አድርጎ በወይኑ እርሻ መዝሙር ዐውድ ውስጥ ለሎዶቅያውያን ሰባተኛ ቀን አድቬንቲስቶች ኃጢአታቸውን ሊያሳያቸው ይገባል። ያ መዝሙር ኢየሱስ በወይኑ እርሻ ምሳሌ ውስጥ የዘመረው ነበር። ወይኑ እርሻ እርሱን አስለቀሰው፤ ምክንያቱም ከመስቀሉ በፊት ለመጨረሻ ጊዜ በኢየሩሳሌም ላይ ተመልክቶ ሳለ፣ የጥንቱ እስራኤል የምሕረት ዘመናቸው ፍጻሜ ላይ እንደደረሰ እና እንደ እግዚአብሔር ቃል ኪዳን ሕዝብ እየተተዉ እንደነበሩ ያውቅ ነበር። በተመሳሳይ ጊዜም ክርስቶስ ከእግዚአብሔር ወይኑ እርሻ ተገቢውን ፍሬ ከሚያፈሩ ሕዝብ ጋር ወደ ቃል ኪዳን ይገባ ነበር። የወይኑ እርሻ ታሪክ በመጀመሪያ ስለ ኢያሱ ይሁን ወይም በመጨረሻ ስለ ኢየሱስ፣ አዲሱ የቃል ኪዳን ሕዝብ የሆኑት እነዚያ መቶ አርባ አራት ሺህን ይመስሉ ነበር።

Christ spoke of Isaiah’s vineyard prophecy, as does Sister White.

ክርስቶስ ስለ ኢሳይያስ የወይን እርሻ ትንቢት ተናገረ፤ እህት ኋይትም ደግሞ እንዲሁ አደረገች።

“The parable of the vineyard applies not alone to the Jewish nation. It has a lesson for us. The church in this generation has been endowed by God with great privileges and blessings, and He expects corresponding returns.” Christ Object Lessons, 296.

“የወይኑ እርሻ ምሳሌ ለአይሁድ ሕዝብ ብቻ አይመለከትም። ለእኛም ትምህርት አለው። በዚህ ትውልድ ያለችው ቤተ ክርስቲያን ከእግዚአብሔር ታላላቅ መብቶችና በረከቶች ተሰጥታለች፤ እርሱም ከእነዚህ ጋር የሚመጣጠን ፍሬ ይጠብቃል።” Christ Object Lessons, 296.

It is instructive to read the passage which leads to the last statement from the Spirit of Prophecy.

ከመንፈስ ትንቢት የተሰጠውን የመጨረሻ መግለጫ የሚያመራውን ክፍል ማንበብ ትምህርታዊ ነው።

“Chapter 23—The Lord’s Vineyard

«ምዕራፍ 23—የጌታ የወይን እርሻ»

“The Jewish Nation

“የአይሁድ ብሔር”

“The parable of the two sons was followed by the parable of the vineyard. In the one, Christ had set before the Jewish teachers the importance of obedience. In the other, He pointed to the rich blessings bestowed upon Israel, and in these showed God’s claim to their obedience. He set before them the glory of God’s purpose, which through obedience they might have fulfilled. Withdrawing the veil from the future, He showed how, by failure to fulfill His purpose, the whole nation was forfeiting His blessing, and bringing ruin upon itself.

“የሁለቱ ልጆች ምሳሌ በወይኑ ስፍራ ምሳሌ ተከተለ። በአንደኛው ውስጥ ክርስቶስ ለአይሁድ መምህራን የታዛዥነትን አስፈላጊነት አቀረበላቸው። በሌላው ደግሞ ለእስራኤል የተሰጡትን ብዙ በረከቶች አመለከተ፥ በእነዚህም ውስጥ በታዛዥነታቸው ላይ ያለውን የእግዚአብሔር መብት አሳየ። በታዛዥነት ሊፈጽሙት የሚችሉትን የእግዚአብሔር ዓላማ ክብር በፊታቸው አቆመ። የወደፊቱን መጋረጃ በማንሣት፥ ዓላማውን በአለመፈጸማቸው መላው ሕዝብ በረከቱን እያጣ በራሱም ላይ ጥፋት እያመጣ እንደሆነ አሳያቸው።”

“‘There was a certain householder,’ Christ said, ‘which planted a vineyard, and hedged it round about, and digged a winepress in it, and built a tower, and let it out to husbandmen, and went into a far country.’

«“አንድ የቤት ባለቤት ነበረ” ሲል ክርስቶስ ተናገረ፤ “እርሱም ወይን ቦታ ተከለ፥ ዙሪያውንም ቅጥር አደረገለት፥ በውስጡም የወይን መጭመቂያ ቈፈረ፥ ግንብም ሠራ፥ ለእርሻ አዳሪዎችም አከራየው፥ ወደ ሩቅ አገርም ሄደ።”»

“A description of this vineyard is given by the prophet Isaiah: ‘Now will I sing to my wellbeloved a song of my beloved touching His vineyard. My wellbeloved hath a vineyard in a very fruitful hill; and He fenced it, and gathered out the stones thereof, and planted it with the choicest vine, and built a tower in the midst of it, and also made a winepress therein; and He looked that it should bring forth grapes.’ Isaiah 5:1, 2.

ስለዚህ የወይን እርሻ መግለጫ በነቢዩ ኢሳይያስ ተሰጥቶአል፦ “አሁንም ለተወደደው ስለ ወይን እርሻው የፍቅረኛዬን መዝሙር እዘምራለሁ። የተወደደው በእጅግ ለምለም ኮረብታ ላይ የወይን እርሻ ነበረው፤ እርሱም ከበበው፥ ድንጋዮቹንም አወጣ፥ በምርጥ የወይን ተክልም ተከለው፥ በመካከሉም ግንብ ሠራ፥ በውስጡም የወይን መጭመቂያ አደረገ፤ ወይንም እንዲያፈራ ጠበቀ።” ኢሳይያስ 5፥1, 2።

“The husbandman chooses a piece of land from the wilderness; he fences, clears, and tills it, and plants it with choice vines, expecting a rich harvest. This plot of ground, in its superiority to the uncultivated waste, he expects to do him honor by showing the results of his care and toil in its cultivation. So God had chosen a people from the world to be trained and educated by Christ. The prophet says, ‘The vineyard of the Lord of hosts is the house of Israel, and the men of Judah His pleasant plant.’ Isaiah 5:7. Upon this people God had bestowed great privileges, blessing them richly from His abundant goodness. He looked for them to honor Him by yielding fruit. They were to reveal the principles of His kingdom. In the midst of a fallen, wicked world they were to represent the character of God.

ገበሬው ከምድረ በዳው ውስጥ አንድ የመሬት ቁራጭ ይመርጣል፤ ያጥራዋል፣ ያጸዳዋል፣ ያርሰዋልም፣ የተመረጡ ወይኖችንም ይተክልበታል፤ ከእርሱም ብዙ ፍሬ ያለውን መከር ይጠብቃል። ይህ የመሬት ቦታ፣ ባልተለማመደው ምድረ በዳ ላይ ባለው ብልጫው፣ በእርሱ ላይ ባደረገው እንክብካቤና ድካም ውጤት በማሳየት ክብር እንዲያገኝለት ይጠብቃል። እንዲሁም እግዚአብሔር ከዓለም ውስጥ በክርስቶስ እንዲሰለጥኑና እንዲማሩ አንድ ሕዝብ መርጦ ነበር። ነቢዩ እንዲህ ይላል፤ “የሰራዊት ጌታ ወይን ቦታ የእስራኤል ቤት ነው፥ የይሁዳም ሰዎች የደስታው ተክል ናቸው።” ኢሳይያስ 5፡7። በዚህ ሕዝብ ላይ እግዚአብሔር ታላላቅ መብቶችን አፍስሶ ነበር፤ ከብዙ ቸርነቱም ሀብት አብዝቶ ባርኮአቸው ነበር። ፍሬ በማፍራታቸው እርሱን እንዲያከብሩ ይጠብቅ ነበር። የመንግሥቱን መርሆች ሊገልጡ ይገባቸው ነበር። በወደቀችና ክፉ በሆነች ዓለም መካከል የእግዚአብሔርን ባሕርይ ሊወክሉ ይገባቸው ነበር።

“As the Lord’s vineyard they were to produce fruit altogether different from that of the heathen nations. These idolatrous peoples had given themselves up to work wickedness. Violence and crime, greed, oppression, and the most corrupt practices, were indulged without restraint. Iniquity, degradation, and misery were the fruits of the corrupt tree. In marked contrast was to be the fruit borne on the vine of God’s planting.

“እንደ ጌታ የወይን እርሻ ፍሬያቸው ከአሕዛብ አሕዛት ፍሬ ፈጽሞ የተለየ ሊሆን ይገባ ነበር። እነዚህ ጣዖት አምላኪ ሕዝቦች ክፉ ሥራ ለመሥራት ራሳቸውን አሳልፈው ሰጥተው ነበር። ዐመፅና ወንጀል፣ ስግብግብነት፣ ግፍ፣ እና ከሁሉ የከፉ ልማዶች ያለ ገደብ ይፈጸሙ ነበር። በደል፣ ውርደት፣ እና መከራ የዚያ የበሰበሰ ዛፍ ፍሬዎች ነበሩ። ከዚህ ጋር በግልጽ ተቃርኖ፣ በእግዚአብሔር ተከል ላይ የሚበቅለው የወይኑ ፍሬ እንዲሁ ሊሆን አልነበረም።”

“It was the privilege of the Jewish nation to represent the character of God as it had been revealed to Moses. In answer to the prayer of Moses, ‘Show me Thy glory,’ the Lord promised, ‘I will make all My goodness pass before thee.’ Exodus 33:18, 19. ‘And the Lord passed by before him, and proclaimed, The Lord, the Lord God, merciful and gracious, longsuffering, and abundant in goodness and truth, keeping mercy for thousands, forgiving iniquity and transgression and sin.’ Exodus 34:6, 7. This was the fruit that God desired from His people. In the purity of their characters, in the holiness of their lives, in their mercy and loving-kindness and compassion, they were to show that ‘the law of the Lord is perfect, converting the soul.’ Psalm 19:7.

“ለአይሁድ ሕዝብ እግዚአብሔር ለሙሴ እንደ ገለጠው ባሕርይ ለመወከል ልዩ መብት ተሰጥቶአቸው ነበር። ሙሴ፣ ‘ክብርህን አሳየኝ’ ብሎ ሲጸልይ፣ ጌታ፣ ‘መልካምነቴን ሁሉ በፊትህ አሳልፌ አስታውቅሃለሁ’ ብሎ ተስፋ ሰጠው። ዘጸአት 33:18, 19። ‘እግዚአብሔርም በፊቱ አልፎ፣ እግዚአብሔር፥ እግዚአብሔር አምላክ፥ መሓሪና ጸጋ ያለው፥ ቁጣውን የሚያዘገይ፥ በቸርነትና በእውነት የበለጸገ፥ ለሺህዎች ምሕረትን የሚጠብቅ፥ ኃጢአትንና መተላለፍን እና በደልን የሚያስተርይ’ ብሎ አወጀ። ዘጸአት 34:6, 7። እግዚአብሔር ከሕዝቡ የሚፈልገው ፍሬ ይህ ነበር። በባሕርያቸው ንጽሕና፣ በሕይወታቸው ቅድስና፣ በምሕረታቸውና በፍቅራዊ ቸርነታቸው እንዲሁም በርኅራኄያቸው፣ ‘የእግዚአብሔር ሕግ ፍጹም ነው፥ ነፍስን ይመልሳል’ የሚለውን ማሳየት ይገባቸው ነበር። መዝሙር 19:7።”

“Through the Jewish nation it was God’s purpose to impart rich blessings to all peoples. Through Israel the way was to be prepared for the diffusion of His light to the whole world. The nations of the world, through following corrupt practices, had lost the knowledge of God. Yet in His mercy God did not blot them out of existence. He purposed to give them opportunity for becoming acquainted with Him through His church. He designed that the principles revealed through His people should be the means of restoring the moral image of God in man.

“በአይሁድ ሕዝብ አማካይነት እግዚአብሔር ለሁሉም አሕዛብ የበለጸጉ በረከቶችን ለመስጠት ዓላማ ነበረው። በእስራኤል አማካይነት ብርሃኑ ወደ መላው ዓለም እንዲሰራጭ መንገዱ ሊዘጋጅ ይገባ ነበር። የዓለም አሕዛብ የተበላሹ ልማዶችን በመከተላቸው ስለ እግዚአብሔር ያላቸውን እውቀት አጥተው ነበር። ነገር ግን እግዚአብሔር በምሕረቱ በሕልውና እንዳይቀጥሉ አላጠፋቸውም። በቤተ ክርስቲያኑ አማካይነት ከእርሱ ጋር እንዲተዋወቁ እድል ሊሰጣቸው አሰበ። በሕዝቡ አማካይነት የተገለጡት መርሆች በሰው ውስጥ ያለውን የእግዚአብሔር የሥነ ምግባር አምሳል መልሶ ለማቋቋም መሣሪያ እንዲሆኑ ወሰነ።”

“It was for the accomplishment of this purpose that God called Abraham out from his idolatrous kindred and bade him dwell in the land of Canaan. ‘I will make of thee a great nation,’ He said, ‘and I will bless thee, and make thy name great; and thou shalt be a blessing.’ Genesis 12:2.

ለዚህ ዓላማ ፍጻሜ እግዚአብሔር አብርሃምን ከጣዖት አምላኪ ዘመዶቹ መካከል ጠርቶ በከነዓን ምድር እንዲኖር አዘዘው። “ታላቅ ሕዝብ አደርግሃለሁ፤” አለው፤ “እባርክሃለሁም፥ ስምህንም አታላቅቃለሁ፤ አንተም በረከት ትሆናለህ።” ዘፍጥረት 12፥2።

“The descendants of Abraham, Jacob and his posterity, were brought down to Egypt that in the midst of that great and wicked nation they might reveal the principles of God’s kingdom. The integrity of Joseph and his wonderful work in preserving the lives of the whole Egyptian people were a representation of the life of Christ. Moses and many others were witnesses for God.

“የአብርሃም ዘሮች፣ ያዕቆብና ዘሩ፣ በዚያ ታላቅና ክፉ ሕዝብ መካከል የእግዚአብሔርን መንግሥት መርሆች እንዲገልጡ ወደ ግብፅ ወረዱ። የዮሴፍ ቅንነትና የግብፃውያንን ሕዝብ ሁሉ ሕይወት በማዳን ያከናወነው ድንቅ ሥራ የክርስቶስን ሕይወት የሚወክል ነበር። ሙሴና ሌሎች ብዙዎች ለእግዚአብሔር ምስክሮች ነበሩ።”

“In bringing forth Israel from Egypt, the Lord again manifested His power and His mercy. His wonderful works in their deliverance from bondage and His dealings with them in their travels through the wilderness were not for their benefit alone. These were to be as an object lesson to the surrounding nations. The Lord revealed Himself as a God above all human authority and greatness. The signs and wonders He wrought in behalf of His people showed His power over nature and over the greatest of those who worshiped nature. God went through the proud land of Egypt as He will go through the earth in the last days. With fire and tempest, earthquake and death, the great I AM redeemed His people. He took them out of the land of bondage. He led them through the ‘great and terrible wilderness, wherein were fiery serpents, and scorpions, and drought.’ Deuteronomy 8:15. He brought them forth water out of ‘the rock of flint,’ and fed them with ‘the corn of heaven.’ Psalm 78:24. ‘For,’ said Moses, ‘the Lord’s portion is His people; Jacob is the lot of His inheritance. He found him in a desert land, and in the waste howling wilderness; He led him about, He instructed him, He kept him as the apple of His eye. As an eagle stirreth up her nest, fluttereth over her young, spreadeth abroad her wings, taketh them, beareth them on her wings: so the Lord alone did lead him, and there was no strange God with him.’ Deuteronomy 32:9–12. Thus He brought them unto Himself, that they might dwell as under the shadow of the Most High.

“እስራኤልን ከግብፅ በማውጣት ጌታ ኃይሉንና ምሕረቱን እንደ ገና ገለጠ። ከባርነት በመዳናቸው ያደረገላቸው ድንቅ ሥራዎችና በምድረ በዳ ጉዞአቸው ወቅት ከእነርሱ ጋር ያደረገው ሥራ ለእነርሱ ጥቅም ብቻ አልነበረም። እነዚህ በዙሪያቸው ላሉ አሕዛብ የሚማሩበት የትምህርት ምሳሌ እንዲሆኑ ነበር። ጌታ ራሱን ከሰው ሥልጣንና ታላቅነት ሁሉ በላይ ያለ አምላክ እንደሆነ ገለጠ። ለሕዝቡ ሲል ያደረጋቸው ምልክቶችና ተአምራት በተፈጥሮ ላይ እንዲሁም ተፈጥሮን ከሚያመልኩት መካከል ከሁሉ ታላላቆቹ በላይ ያለውን ኃይሉን አሳዩ። እግዚአብሔር በኋለኞቹ ቀኖች በምድር ሁሉ እንደሚያልፍ ሁሉ በትዕቢተኛይቱ የግብፅ ምድር አለፈ። በእሳትና በዐውሎ ነፋስ፣ በመሬት መናወጥና በሞት፣ ታላቁ “እኔ ነኝ” ሕዝቡን ተቤዠ። ከባርነት ምድር አወጣቸው። በ“እሳት እባቦች፣ ጊንጦች፣ ድርቅም የነበረበት ታላቅና አስፈሪ ምድረ በዳ” መካከል መራቸው። ዘዳግም 8:15። ከ“እጅግ ጠንካራ ከሆነ ዐለት” ውኃ አወጣላቸው፣ በ“ሰማይ እህል” መገባቸው። መዝሙር 78:24። “ሙሴም፣ ‘የእግዚአብሔር እድል ሕዝቡ ናቸው፤ ያዕቆብም የርስቱ ድርሻ ነው። በምድረ በዳ አገኘው፤ በባድ እና ጩኸት በሞላበት ምድረ በዳ አገኘው፤ ከበበው፣ አስተማረው፣ እንደ ዓይኑ ብሌን ጠበቀው። ንስር ጎጆዋን እንደምታነሣ፣ በጫጩቶቿ ላይ እንደምትንቀጠቀጥ፣ ክንፎቿን እንደምትዘረጋ፣ እንደምትወስዳቸው፣ በክንፎቿም እንደምትሸከማቸው፤ እንዲሁ ጌታ ብቻውን መራው፣ ከእርሱም ጋር ሌላ እንግዳ አምላክ አልነበረም’ አለ።” ዘዳግም 32:9–12። እንዲሁ በልዑል ጥላ ሥር እንደሚኖሩ ወደ ራሱ አቀረባቸው።

“Christ was the leader of the children of Israel in their wilderness wanderings. Enshrouded in the pillar of cloud by day and the pillar of fire by night, He led and guided them. He preserved them from the perils of the wilderness, He brought them into the land of promise, and in the sight of all the nations that acknowledged not God He established Israel as His own chosen possession, the Lord’s vineyard.

“ክርስቶስ በምድረ በዳ ውስጥ በመንከራተታቸው ዘመን የእስራኤል ልጆች መሪ ነበረ። በቀን በደመናው ዓምድ፣ በሌሊትም በእሳቱ ዓምድ ተሸፍኖ ይመራቸውና ያቀናቸው ነበር። ከምድረ በዳው አደጋዎች ጠብቆአቸዋል፤ ወደ ተስፋይቱ ምድርም አገባቸው፤ እግዚአብሔርን በማያውቁ አሕዛብ ሁሉ ፊት እስራኤልን የራሱ የተመረጠ ርስት፣ የጌታ ወይን ቦታ አድርጎ አቆመ።”

“To this people were committed the oracles of God. They were hedged about by the precepts of His law, the everlasting principles of truth, justice, and purity. Obedience to these principles was to be their protection, for it would save them from destroying themselves by sinful practices. And as the tower in the vineyard, God placed in the midst of the land His holy temple.

ለዚህ ሕዝብ የእግዚአብሔር ቃላት አደራ ተሰጥተው ነበር። በሕጉ ትእዛዛት ተከብበው ነበር፥ እነዚህም የእውነት፣ የፍትሕ፣ የንጽሕና ዘላለማዊ መርሆች ናቸው። ለእነዚህ መርሆች መታዘዝ ጥበቃቸው ሊሆን ነበር፥ ምክንያቱም በኃጢአተኛ ልምምዶች ራሳቸውን ከማጥፋት ያድናቸው ነበርና። እንደ ወይኑ እርሻ ግንብ ሆኖም፣ እግዚአብሔር በምድሪቱ መካከል ቅዱስ ቤተ መቅደሱን አኖረ።

“Christ was their instructor. As He had been with them in the wilderness, so He was still to be their teacher and guide. In the tabernacle and the temple His glory dwelt in the holy shekinah above the mercy seat. In their behalf He constantly manifested the riches of His love and patience.

“ክርስቶስ መምህራቸው ነበር። በምድረ በዳ ከእነርሱ ጋር እንደ ነበረ፣ እንዲሁም አሁን ደግሞ አስተማሪያቸውና መሪያቸው ሆኖ ይኖር ነበር። በማደሪያውና በቤተ መቅደሱ ውስጥ ክብሩ ከስርየት መቀመጫው በላይ ባለው ቅዱስ ሸኪና ውስጥ ይኖር ነበር። ስለ እነርሱም የፍቅሩንና የትዕግሥቱን ባለጠግነት ዘወትር ይገልጥ ነበር።”

“God desired to make of His people Israel a praise and a glory. Every spiritual advantage was given them. God withheld from them nothing favorable to the formation of character that would make them representatives of Himself.

እግዚአብሔር ሕዝቡ እስራኤልን ምስጋናና ክብር ሊያደርጋቸው ፈለገ። መንፈሳዊ የሆነ ሁሉ ጥቅም ተሰጥቶአቸው ነበር። እግዚአብሔር ራሱን የሚወክሉ እንዲሆኑ የሚያስችል ባሕርይ ለመቀረጽ የሚጠቅም ምንም መልካም ነገር ከእነርሱ አልከለከለም።

“Their obedience to the law of God would make them marvels of prosperity before the nations of the world. He who could give them wisdom and skill in all cunning work would continue to be their teacher, and would ennoble and elevate them through obedience to His laws. If obedient, they would be preserved from the diseases that afflicted other nations, and would be blessed with vigor of intellect. The glory of God, His majesty and power, were to be revealed in all their prosperity. They were to be a kingdom of priests and princes. God furnished them with every facility for becoming the greatest nation on the earth.

መታዘዛቸው ለእግዚአብሔር ሕግ በዓለም አሕዛብ ፊት የብልጽግና ድንቅ ምሳሌዎች ያደርጋቸው ነበር። በማንኛውም ብልሃተኛ ሥራ ጥበብንና ክህሎትን ሊሰጣቸው የሚችል እርሱ መምህራቸው መሆኑን ይቀጥል ነበር፥ በሕጉም መታዘዛቸው ያከብራቸውና ከፍ ከፍ ያደርጋቸው ነበር። ቢታዘዙ ኖሮ፣ ሌሎች አሕዛብን ከሚያሠቃዩ በሽታዎች ይጠበቁ ነበር፥ በአእምሮም ብርታት ይባረኩ ነበር። የእግዚአብሔር ክብር፣ ግርማውና ኃይሉ፣ በብልጽግናቸው ሁሉ ውስጥ ሊገለጡ ነበር። እነርሱ የካህናትና የመኳንንት መንግሥት ሊሆኑ ነበር። እግዚአብሔርም በምድር ላይ ከሁሉ የሚበልጥ ሕዝብ እንዲሆኑ ለማድረግ የሚያስፈልጋቸውን ነገር ሁሉ አቅርቦላቸው ነበር።

“In the most definite manner Christ through Moses had set before them God’s purpose, and had made plain the terms of their prosperity. ‘Thou art an holy people unto the Lord thy God,’ He said; ‘the Lord thy God hath chosen thee to be a special people unto Himself, above all people that are upon the face of the earth…. Know therefore that the Lord thy God, He is God, the faithful God, which keepeth covenant and mercy with them that love Him and keep His commandments to a thousand generations…. Thou shalt therefore keep the commandments, and the statutes, and the judgments, which I command thee this day, to do them. Wherefore it shall come to pass, if ye hearken to these judgments, and keep, and do them, that the Lord thy God shall keep unto thee the covenant and the mercy which He sware unto thy fathers; and He will love thee, and bless thee, and multiply thee: He will also bless the fruit of thy womb, and the fruit of thy land, thy corn, and thy wine, and thine oil, the increase of thy kine, and the flocks of thy sheep, in the land which He sware unto thy fathers to give thee. Thou shalt be blessed above all people…. And the Lord will take away from thee all sickness, and will put none of the evil diseases of Egypt, which thou knowest, upon thee.’ Deuteronomy 7:6, 9, 11–15.

“ክርስቶስ በሙሴ አማካይነት በእጅግ ግልጽ ሁኔታ የእግዚአብሔርን ዓላማ በፊታቸው አኑሮ ነበር፥ የበለጸጉነታቸውንም ሁኔታ ግልጽ አድርጎ ነበር። ‘አንተ ለእግዚአብሔር አምላክህ ቅዱስ ሕዝብ ነህ፤’ አለ፤ ‘እግዚአብሔር አምላክህ በምድር ፊት ላይ ካሉት ሕዝቦች ሁሉ በላይ ለራሱ ልዩ ሕዝብ ትሆን ዘንድ መርጦሃል።… እንግዲህ እግዚአብሔር አምላክህ እርሱ አምላክ መሆኑን፥ የታመነውም አምላክ መሆኑን እወቅ፤ እርሱም የሚወዱትንና ትእዛዛቱን የሚጠብቁትን ለሺህ ትውልድ ድረስ ቃል ኪዳኑንና ምሕረቱን የሚጠብቅ ነው።… ስለዚህ እኔ ዛሬ የማዝህን ትእዛዛትና ሥርዓቶችን ፍርዶችንም ታደርጋቸው ዘንድ ጠብቅ። ስለዚህም እንዲህ ይሆናል፤ እነዚህን ፍርዶች ብትሰሙና ብትጠብቁአቸው ብታደርጉአቸውም፥ እግዚአብሔር አምላክህ ለአባቶችህ የማለለውን ቃል ኪዳንና ምሕረት ይጠብቅልሃል፤ ይወድሃልም፥ ይባርክሃልም፥ ያበዛሃልም፤ የማህፀንህን ፍሬ፥ የምድርህንም ፍሬ፥ እህልህን፥ ወይንህን፥ ዘይትህን፥ የከብቶችህን ጭማሪ፥ የበጎችህንም መንጋ ለአባቶችህ ይሰጥህ ዘንድ በማለለላቸው ምድር ውስጥ ይባርካል። ከሕዝቦች ሁሉ በላይ ትባረካለህ።… እግዚአብሔርም ደዌን ሁሉ ከአንተ ያርቃል፥ አንተ የምታውቃቸውንም ከግብፅ ክፉ በሽታዎች አንዳቸውን በአንተ ላይ አያኖርም።’ ዘዳግም 7፥6፣ 9፣ 11–15።”

“If they would keep His commandments, God promised to give them the finest of the wheat, and bring them honey out of the rock. With long life would He satisfy them, and show them His salvation.

«ትእዛዛቱን ቢጠብቁ፣ እግዚአብሔር ከስንዴ ምርጡን እንዲበሉ እና ከዐለት ማር እንዲያገኙ ተስፋ ሰጣቸው። በረጅም ዕድሜም ያጠግባቸው ነበር፣ ማዳኑንም ያሳያቸው ነበር።»

“Through disobedience to God, Adam and Eve had lost Eden, and because of sin the whole earth was cursed. But if God’s people followed His instruction, their land would be restored to fertility and beauty. God Himself gave them directions in regard to the culture of the soil, and they were to co-operate with Him in its restoration. Thus the whole land, under God’s control, would become an object lesson of spiritual truth. As in obedience to His natural laws the earth should produce its treasures, so in obedience to His moral law the hearts of the people were to reflect the attributes of His character. Even the heathen would recognize the superiority of those who served and worshiped the living God.

“በእግዚአብሔር አለመታዘዝ ምክንያት አዳምና ሔዋን ገነትን አጥተው ነበር፣ እናም በኃጢአት ምክንያት ምድር ሁሉ ተረግማ ነበር። ነገር ግን የእግዚአብሔር ሕዝብ መመሪያውን ቢከተሉ፣ ምድራቸው ወደ ለምነትና ውበት ትመለስ ነበር። እግዚአብሔር ራሱ ስለ መሬት እርሻ መመሪያ ሰጣቸው፣ እነርሱም በመመለሷ ሥራ ከእርሱ ጋር ሊተባበሩ ነበር። እንዲሁም ምድሪቱ ሁሉ በእግዚአብሔር ሥልጣን ሥር ሆና የመንፈሳዊ እውነት ሕያው ትምህርት ትሆን ነበር። ምድር ለተፈጥሮ ሕጎቹ በመታዘዝ ውድ ፍሬዎቿን እንደምታፈራ፣ ሕዝቡም ለሞራል ሕጉ በመታዘዝ የባሕርይውን ባሕርያት በልባቸው ሊያንጸባርቁ ነበር። ከሕያው አምላክ የሚያገለግሉና የሚሰግዱ እነዚያ ሰዎች ከሌሎች እንደሚበልጡ አሕዛብ እንኳ ያውቁ ነበር።”

“‘Behold,’ said Moses, ‘I have taught you statutes and judgments, even as the Lord my God commanded me, that ye should do so in the land whither ye go to possess it. Keep therefore and do them; for this is your wisdom and your understanding in the sight of the nations, which shall hear all these statutes, and say, Surely this great nation is a wise and understanding people. For what nation is there so great, who hath God so nigh unto them, as the Lord our God is in all things that we call upon Him for? And what nation is there so great, that hath statutes and judgments so righteous as all this law, which I set before you this day?’ Deuteronomy 4:5–8.

“‘እነሆ፥’ ሙሴ አለ፥ ‘እኔ እንዳደርጉት በምትገቡባትና ለመውረስ በምትሄዱባት ምድር ውስጥ እንድትፈጽሙ አምላኬ እግዚአብሔር እንዳዘዘኝ ሥርዓትንና ፍርድን አስተምራችኋለሁ። እንግዲህ ጠብቁአቸውም አድርጉአቸውም፤ ይህ በአሕዛብ ፊት ጥበባችሁና ማስተዋላችሁ ነውና፤ እነርሱም እነዚህን ሥርዓቶች ሁሉ ሰምተው፥ በእርግጥ ይህች ታላቅ ሕዝብ ጥበበኛና አስተዋይ ሕዝብ ናት ይላሉ። በምንጠራው ነገር ሁሉ እግዚአብሔር አምላካችን እንዳለቀረበን እንዲሁ አምላክ የቀረበለት እንደዚህ ያለ ታላቅ ሕዝብ ማን ነው? እኔም ዛሬ በፊታችሁ እንዳቀረብሁት ይህ ሕግ ሁሉ እንዳለው ጻድቅ ሥርዓትና ፍርድ ያለው እንደዚህ ያለ ታላቅ ሕዝብ ማን ነው?’ ዘዳግም 4:5–8።

“The children of Israel were to occupy all the territory which God appointed them. Those nations that rejected the worship and service of the true God were to be dispossessed. But it was God’s purpose that by the revelation of His character through Israel men should be drawn unto Him. To all the world the gospel invitation was to be given. Through the teaching of the sacrificial service Christ was to be uplifted before the nations, and all who would look unto Him should live. All who, like Rahab the Canaanite, and Ruth the Moabitess, turned from idolatry to the worship of the true God, were to unite themselves with His chosen people. As the numbers of Israel increased they were to enlarge their borders, until their kingdom should embrace the world.

“የእስራኤል ልጆች እግዚአብሔር ያዘጋጀላቸውን ምድር ሁሉ ሊወርሱ ነበር። የእውነተኛውን አምላክ አምልኮና አገልግሎት የማይቀበሉ አሕዛብ ከርስታቸው ሊነቀሉ ነበር። ነገር ግን እግዚአብሔር ባህርዩ በእስራኤል አማካይነት በመገለጡ ሰዎች ወደ እርሱ እንዲሳቡ ዓላማ ነበረው። ለዓለም ሁሉ የወንጌል ጥሪ ሊሰጥ ነበር። በመሥዋዕታዊው አገልግሎት ትምህርት ክርስቶስ በአሕዛብ ፊት ከፍ ከፍ ሊደረግ ነበር፥ ወደ እርሱም የሚመለከቱ ሁሉ ሕያው ሊሆኑ ነበር። እንደ ከነዓናዊቷ ረዓብና እንደ ሞዓባዊቷ ሩት ከጣዖት አምልኮ ወደ እውነተኛው አምላክ አምልኮ የተመለሱ ሁሉ ከተመረጠው ሕዝቡ ጋር አንድ ሊሆኑ ነበር። የእስራኤልም ቁጥር እየበዛ ሲሄድ ድንበራቸውን ሊያሰፉ ነበር፥ እስኪ መንግሥታቸው ዓለምን ሁሉ ያካትት ድረስ።”

“God desired to bring all peoples under His merciful rule. He desired that the earth should be filled with joy and peace. He created man for happiness, and He longs to fill human hearts with the peace of heaven. He desires that the families below shall be a symbol of the great family above.

እግዚአብሔር ሕዝቦችን ሁሉ ከምሕረቱ የተነሣ በሆነው ግዛቱ ሥር ለማምጣት ወደደ። ምድርም በደስታና በሰላም እንድትሞላ ወደደ። ሰውን ለደስታ ፈጠረው፥ የሰማይንም ሰላም በሰው ልብ ለመሙላት ይናፍቃል። በታች ያሉት ቤተሰቦች በላይ ያለው ታላቅ ቤተሰብ ምልክት እንዲሆኑ ይፈልጋል።

“But Israel did not fulfill God’s purpose. The Lord declared, ‘I had planted thee a noble vine, wholly a right seed: how then art thou turned into the degenerate plant of a strange vine unto Me?’ Jeremiah 2:21. ‘Israel is an empty vine, he bringeth forth fruit unto himself.’ Hosea 10:1. ‘And now, O inhabitants of Jerusalem, and men of Judah, judge, I pray you, betwixt Me and My vineyard. What could have been done more to My vineyard, that I have not done in it? Wherefore when I looked that it should bring forth grapes, brought it forth wild grapes? And now go to; I will tell you what I will do to My vineyard: I will take away the hedge thereof, and it shall be eaten up; and break down the wall thereof, and it shall be trodden down: and I will lay it waste; it shall not be pruned nor digged; but there shall come up briers and thorns: I will also command the clouds that they rain no rain upon it. For … He looked for judgment, but behold oppression; for righteousness, but behold a cry.’ Isaiah 5:3–7.

“ነገር ግን እስራኤል የእግዚአብሔርን ዓላማ አልፈጸመችም። ጌታ፣ ‘እኔ በጣም መልካም ወይን ተክል፣ ፈጽሞ እውነተኛ ዘር ሆነሽ ተከልሁሽ፤ እንግዲህ እንዴት ለእኔ የእንግዳ ወይን የበላሸ ተክል ሆነሽ ተለወጥሽ?’ ብሎ አወጀ። ኤርምያስ 2:21። ‘እስራኤል ባዶ ወይን ናት፤ ፍሬዋን ለራሷ ታፈራለች።’ ሆሴዕ 10:1። ‘አሁንም፣ እናንተ የኢየሩሳሌም ነዋሪዎች እና የይሁዳ ሰዎች ሆይ፣ እባካችሁ በእኔና በወይኔ መካከል ፍረዱ። ለወይኔ እኔ ያላደረግሁት ከዚህ የበለጠ ምን ሊደረግለት ይችል ነበር? ወይን እንዲያፈራ በጠበቅሁበት ጊዜ ስለ ምን የዱር ወይን አፈራ? እንግዲህም አሁን በወይኔ ላይ የማደርገውን እነግራችኋለሁ፤ አጥሩን አነሣለሁ፥ እርሱም ይበላል፤ ቅጥሩንም አፈርሳለሁ፥ እርሱም ይረገጣል፤ ምድረ በዳም አደርገዋለሁ፤ አይቈረጥም ወይም አይኮፈርም፤ እሾህና አሜከላም ይበቅሉበታል፤ በላዩም ዝናብ እንዳያዘንቡበት ደመናትን አዛለሁ። ምክንያቱም … ፍርድን ጠበቀ፣ እነሆም ግፍ ነበረ፤ ጽድቅንም ጠበቀ፣ እነሆም ጩኸት ነበረ።’ ኢሳይያስ 5:3–7።

“The Lord had through Moses set before His people the result of unfaithfulness. By refusing to keep His covenant, they would cut themselves off from the life of God, and His blessing could not come upon them. ‘Beware,’ said Moses, ‘that thou forget not the Lord thy God, in not keeping His commandments, and His judgments, and His statutes, which I command thee this day: lest when thou hast eaten and art full, and hast built goodly houses, and dwelt therein; and when thy herds and thy flocks multiply, and thy silver and thy gold is multiplied, and all that thou hast is multiplied; then thine heart be lifted up, and thou forget the Lord thy God…. And thou say in thine heart, My power and the might of mine hand hath gotten me this wealth…. And it shall be, if thou do at all forget the Lord thy God, and walk after other gods, and serve them, and worship them, I testify against you this day that ye shall surely perish. As the nations which the Lord destroyeth before your face, so shall ye perish; because ye would not be obedient unto the voice of the Lord your God.’ Deuteronomy 8:11–14, 17, 19, 20.

“ጌታ በሙሴ አማካይነት ያለ ታማኝነት የሚያስከትለውን ውጤት በሕዝቡ ፊት አኑሮ ነበር። ኪዳኑን በመጠበቅ ካልተቀጠሉ፣ ራሳቸውን ከእግዚአብሔር ሕይወት ይለዩ ነበር፤ በረከቱም በእነርሱ ላይ ሊመጣ አይችልም ነበር። ‘ተጠንቀቅ’ አለ ሙሴ፤ ‘ዛሬ እኔ የማዝዝህን ትእዛዛቱንና ፍርዶቹንና ሥርዓቶቹን ባትጠብቅ እግዚአብሔር አምላክህን እንዳትረሳ፤ እንዳትበላና እንዳትጠግብ፣ መልካም ቤቶችንም ሠርተህ በእነርሱ እንዳትኖር፤ ከብቶችህና በጎችህም እንዳይበዙ፣ ብርህና ወርቅህም እንዳይበዛ፣ ያለህም ሁሉ እንዳይበዛ፤ በዚያን ጊዜ ልብህ እንዳይታበይና እግዚአብሔርን አምላክህን እንዳትረሳ…. በልብህም፣ ይህን ባለጠግነት ያገኘሁት በኃይሌና በእጄ ብርታት ነው፣ እንዳትል…. እግዚአብሔርንም አምላክህን ፈጽሞ ብትረሳ፣ ሌሎችንም አማልክት ብትከተል፣ ብታገለግላቸውም ብትሰግድላቸውም፣ ዛሬ በእናንተ ላይ እመሰክራለሁ፤ ፈጽማችሁ ትጠፋላችሁ። እግዚአብሔር ከፊታችሁ የሚያጠፋቸው አሕዛብ እንደሚጠፉ እናንተም እንዲሁ ትጠፋላችሁ፤ ምክንያቱም ለእግዚአብሔር አምላካችሁ ድምፅ ልትታዘዙ አልወዳችሁምና።’ ዘዳግም 8፥11–14፣ 17፣ 19፣ 20።”

“The warning was not heeded by the Jewish people. They forgot God, and lost sight of their high privilege as His representatives. The blessings they had received brought no blessing to the world. All their advantages were appropriated for their own glorification. They robbed God of the service He required of them, and they robbed their fellow men of religious guidance and a holy example. Like the inhabitants of the antediluvian world, they followed out every imagination of their evil hearts. Thus they made sacred things appear a farce, saying, ‘The temple of the Lord, the temple of the Lord, are these’ (Jeremiah 7:4), while at the same time they were misrepresenting God’s character, dishonoring His name, and polluting His sanctuary.

ማስጠንቀቂያው በአይሁድ ሕዝብ ዘንድ አልተጠበቀም። እግዚአብሔርን ረሱ፣ እንዲሁም እንደ የእርሱ ወኪሎች ያላቸውን ከፍ ያለ መብት ከዓይናቸው አሳጡ። የተቀበሉት በረከቶች ለዓለም ምንም በረከት አላመጡም። ጥቅሞቻቸውን ሁሉ ለራሳቸው ክብር ብቻ አውለው አደረጉ። ከእነርሱ የሚፈልገውን አገልግሎት ከእግዚአብሔር ነጠቁ፣ ከባልንጀሮቻቸውም ደግሞ የሃይማኖት መሪነትንና ቅዱስ ምሳሌነትን ነጠቁአቸው። እንደ ከጥፋት ውኃ በፊት የነበረው ዓለም ነዋሪዎች ሁሉ፣ የክፉ ልባቸውን አሳብ ሁሉ ተከትለው ሄዱ። እንዲሁ ቅዱሳን ነገሮች ለመሳለቂያ እንዲመስሉ አደረጉ፤ “የእግዚአብሔር ቤተ መቅደስ፣ የእግዚአብሔር ቤተ መቅደስ፣ ይህ ነው” (ኤርምያስ 7፥4) እያሉ፣ በዚያው ጊዜ ግን የእግዚአብሔርን ባሕርይ በሐሰት ይወክሉ ነበር፣ ስሙንም ያዋርዱ ነበር፣ መቅደሱንም ያረክሱ ነበር።

“The husbandmen who had been placed in charge of the Lord’s vineyard were untrue to their trust. The priests and teachers were not faithful instructors of the people. They did not keep before them the goodness and mercy of God and His claim to their love and service. These husbandmen sought their own glory. They desired to appropriate the fruits of the vineyard. It was their study to attract attention and homage to themselves.

ጌታ የወይኑን እርሻ እንዲጠብቁ ኃላፊነት የሰጣቸው አርሶ አደሮች ለአደራቸው ታማኝ አልሆኑም። ካህናቱና መምህራኑ ሕዝቡን በታማኝነት የሚያስተምሩ አልነበሩም። የእግዚአብሔርን ቸርነትና ምሕረት፣ እንዲሁም ለፍቅራቸውና ለአገልግሎታቸው ያለውን መብቱን በፊታቸው አላኖሩም። እነዚህ አርሶ አደሮች የራሳቸውን ክብር ይፈልጉ ነበር። የወይኑን እርሻ ፍሬ ለራሳቸው ለመውሰድ ይመኙ ነበር። የትኩረትና የአክብሮት ሁሉ ወደ ራሳቸው እንዲመራ መሻታቸው ነበር።

“The guilt of these leaders in Israel was not like the guilt of the ordinary sinner. These men stood under the most solemn obligation to God. They had pledged themselves to teach a ‘Thus saith the Lord’ and to bring strict obedience into their practical life. Instead of doing this they were perverting the Scriptures. They laid heavy burdens upon men, enforcing ceremonies that reached to every step in life. The people lived in continual unrest, for they could not fulfill the requirements laid down by the rabbis. As they saw the impossibility of keeping man-made commandments, they became careless in regard to the commandments of God.

«በእስራኤል ውስጥ ያሉ እነዚህ መሪዎች የነበራቸው በደል እንደ ተራው ኃጢአተኛ በደል አልነበረም። እነዚህ ሰዎች በእጅጉ ጥብቅ እና ቅዱስ ግዴታ በእግዚአብሔር ፊት ቆመው ነበር። ‘እግዚአብሔር እንዲህ ይላል’ ብለው ለማስተማር እና ጥብቅ መታዘዝን በተግባራዊ ኑሮአቸው ውስጥ ለማምጣት ራሳቸውን ቃል ኪዳን አድርገው ነበር። ይህን ከማድረግ ፈንታ ግን መጻሕፍትን እያጣመሙ ነበር። ሰዎች ላይ ከባድ ሸክሞችን ጫኑባቸው፤ እስከ ሕይወት እያንዳንዱ እርምጃ ድረስ የሚደርሱ ሥርዓቶችንም በግዴታ አስፈጽሙባቸው። ሕዝቡ የረቢዎች ያኖሩትን መስፈርቶች ሊፈጽሙ ስላልቻሉ በዘወትር መታወክ ውስጥ ይኖሩ ነበር። በሰው የተሠሩ ትእዛዛትን መጠበቅ የማይቻል መሆኑን ሲያዩም፣ ለእግዚአብሔር ትእዛዛት ግድ የለሽ ሆኑ።»

“The Lord had instructed His people that He was the owner of the vineyard, and that all their possessions were given them in trust to be used for Him. But the priests and teachers did not perform the work of their sacred office as if they were handling the property of God. They were systematically robbing Him of the means and facilities entrusted to them for the advancement of His work. Their covetousness and greed caused them to be despised even by the heathen. Thus the Gentile world was given occasion to misinterpret the character of God and the laws of His kingdom.

ጌታ ለሕዝቡ የወይን እርሻው ባለቤት እርሱ መሆኑን፣ ያላቸውም ነገር ሁሉ ለእርሱ እንዲጠቀሙበት በአደራ የተሰጣቸው መሆኑን አስተምሮአቸው ነበር። ነገር ግን ካህናቱና መምህራኑ የተቀደሰ ሹመታቸውን ሥራ የእግዚአብሔርን ንብረት እንደሚያስተዳድሩ ሰዎች አልፈጸሙም። ሥራው እንዲገፋ ለእነርሱ በአደራ የተሰጡትን ገንዘቦችና አቅርቦቶች እርሱን በሥርዓት እየዘረፉት ነበር። መጎምጀታቸውና ስግብግብነታቸው በአሕዛብ ዘንድ እንኳ የተናቁ እንዲሆኑ አደረጋቸው። እንዲሁም ለአሕዛብ ዓለም የእግዚአብሔርን ባሕርይና የመንግሥቱን ሕግጋት በስህተት የሚተረጉሙበት አጋጣሚ ተሰጠ።

“With a father’s heart, God bore with His people. He pleaded with them by mercies given and mercies withdrawn. Patiently He set their sins before them, and in forbearance waited for their acknowledgment. Prophets and messengers were sent to urge God’s claim upon the husbandmen; but instead of being welcomed, they were treated as enemies. The husbandmen persecuted and killed them. God sent still other messengers, but they received the same treatment as the first, only that the husbandmen showed still more determined hatred.

በአባት ልብ እግዚአብሔር ሕዝቡን ታገሠ። በሰጠው ምሕረትና በነሳው ምሕረት አማካይነት ተማጸናቸው። ኃጢአታቸውን በትዕግሥት በፊታቸው አኖረ፤ እነርሱም እንዲያመኑበት በቸር ትዕግሥት ጠበቀ። ነቢያትና መልእክተኞች በአርሶ አደሮቹ ላይ ያለውን የእግዚአብሔር መብት እንዲያሳስቡ ተልከው መጡ፤ ነገር ግን ከመቀበል ይልቅ እንደ ጠላቶች ተቆጠሩ። እነዚያ አርሶ አደሮች አሳደዱአቸው ገደሉአቸውም። እግዚአብሔር ሌሎችን መልእክተኞች ደግሞ ላከ፤ ነገር ግን ለመጀመሪያዎቹ እንደ ተደረገው እነርሱም ያንኑ አደረጉባቸው፤ አርሶ አደሮቹ ግን ከዚያ የበለጠ ጽኑ ጥላቻ አሳዩ።

“As a last resource, God sent His Son, saying, ‘They will reverence My Son.’ But their resistance had made them vindictive, and they said among themselves, ‘This is the heir; come, let us kill Him, and let us seize on His inheritance.’ We shall then be left to enjoy the vineyard, and to do as we please with the fruit.

“እግዚአብሔር እንደ መጨረሻ ምክንያት ልጁን ላከ፤ ‘ለልጄ ክብር ይሰጣሉ’ እያለ። ነገር ግን መቃወማቸው ቂመኞች አድርጓቸው ነበርና እርስ በርሳቸው፣ ‘ይህ ወራሹ ነው፤ ኑ፥ እንግደለው፥ ርስቱንም እንውረስ’ አሉ። ከዚያም ወይኑ የእኛ ይሆናል፥ ፍሬውንም እንደ ፈቃዳችን እናደርግበታለን።”

“The Jewish rulers did not love God; therefore they cut themselves away from Him, and rejected all His overtures for a just settlement. Christ, the Beloved of God, came to assert the claims of the Owner of the vineyard; but the husbandmen treated Him with marked contempt, saying, We will not have this man to rule over us. They envied Christ’s beauty of character. His manner of teaching was far superior to theirs, and they dreaded His success. He remonstrated with them, unveiling their hypocrisy, and showing them the sure results of their course of action. This stirred them to madness. They smarted under the rebukes they could not silence. They hated the high standard of righteousness which Christ continually presented. They saw that His teaching was placing them where their selfishness would be uncloaked, and they determined to kill Him. They hated His example of truthfulness and piety and the elevated spirituality revealed in all He did. His whole life was a reproof to their selfishness, and when the final test came, the test which meant obedience unto eternal life or disobedience unto eternal death, they rejected the Holy One of Israel. When they were asked to choose between Christ and Barabbas, they cried out, ‘Release unto us Barabbas!’ Luke 23:18. And when Pilate asked, ‘What shall I do then with Jesus?’ they cried fiercely, ‘Let Him be crucified.’ Matthew 27:22. ‘Shall I crucify your King?’ Pilate asked, and from the priests and rulers came the answer, ‘We have no king but Caesar.’ John 19:15. When Pilate washed his hands, saying, ‘I am innocent of the blood of this just person,’ the priests joined with the ignorant mob in declaring passionately, ‘His blood be on us, and on our children.’ Matthew 27:24, 25.

“የአይሁድ አለቆች እግዚአብሔርን አልወደዱትም፤ ስለዚህ ራሳቸውን ከእርሱ ለዩ፥ ለፍትሐዊ መፍትሔም ያቀረበላቸውን መልካም ጥሪ ሁሉ አልተቀበሉም። ክርስቶስ፥ የእግዚአብሔር ውድ ልጅ፥ የወይኑ ቦታ ባለቤት መብቶችን ለማስከበር መጣ፤ ነገር ግን ገበሬዎቹ፦ ይህ ሰው እንዲገዛብን አንፈልግም ብለው በግልጽ ንቀት አስተናገዱት። የክርስቶስን የባሕርይ ውበት ቀኑበት። የማስተማር ሁኔታው ከእነርሱ እጅግ የላቀ ነበር፥ ስኬቱንም ይፈሩ ነበር። ሐሰታቸውን እየገለጠ፥ የሚከተሉትንም መንገድ የማይቀር ውጤት እያሳያቸው ተከራከራቸው። ይህም እስከ እብደት ድረስ አስነሣቸው። ሊያስቆሙአቸው ባልቻሉት ተግሣጾች ተቃጠሉ። ክርስቶስ ዘወትር ያቀርባቸውን ከፍ ያለ የጽድቅ መለኪያ ጠሉት። ትምህርቱ ራስ ወዳድነታቸውን የሚገልጥበት ስፍራ ላይ እያኖራቸው እንደሆነ አዩ፥ እርሱንም ለመግደል ወሰኑ። በሚያደርገው ሁሉ የተገለጠውን የእውነተኝነትና የአምልኮ ምሳሌውን እንዲሁም ከፍ ያለውን መንፈሳዊነት ጠሉ። ሕይወቱ ሁሉ ራስ ወዳድነታቸውን የሚገሥጽ ነበር፤ የመጨረሻውም ፈተና በመጣ ጊዜ፥ ይህም ፈተና እስከ ዘላለም ሕይወት ድረስ መታዘዝን ወይም እስከ ዘላለም ሞት ድረስ አለመታዘዝን የሚያመለክት ሲሆን፥ የእስራኤልን ቅዱስ አልተቀበሉትም። በክርስቶስና በበርባን መካከል እንዲመርጡ በተጠየቁ ጊዜ፦ ‘በርባን ልቀቅልን!’ ብለው ጮኹ። ሉቃስ 23፥18። ጲላጦስም፦ ‘እንግዲህ ኢየሱስን ምን ላድርገው?’ ብሎ በጠየቀ ጊዜ፥ እነርሱ በጭካኔ፦ ‘ይሰቀል!’ ብለው ጮኹ። ማቴዎስ 27፥22። ጲላጦስ፦ ‘ንጉሣችሁን ልሰቅል?’ ብሎ ጠየቀ፤ ከካህናቱና ከአለቆቹም የመጣው መልስ፦ ‘ከቄሣር በቀር ንጉሥ የለንም’ የሚል ነበር። ዮሐንስ 19፥15። ጲላጦስም እጆቹን ታጥቦ፦ ‘ከዚህ ጻድቅ ሰው ደም ንጹሕ ነኝ’ ባለ ጊዜ፥ ካህናቱ ከማያውቀው ሕዝብ ጋር በመተባበር፦ ‘ደሙ በእኛና በልጆቻችን ላይ ይሁን’ ብለው በብርቱ ስሜት ተናገሩ። ማቴዎስ 27፥24, 25።”

“Thus the Jewish leaders made their choice. Their decision was registered in the book which John saw in the hand of Him that sat upon the throne, the book which no man could open. In all its vindictiveness this decision will appear before them in the day when this book is unsealed by the Lion of the tribe of Judah.

“እንዲሁ የአይሁድ መሪዎች ምርጫቸውን አደረጉ። ውሳኔያቸው ዮሐንስ በዙፋኑ ላይ ተቀምጦ በነበረው እጅ ውስጥ ያየው፣ ማንም ሊከፍተው ያልቻለው መጽሐፍ ውስጥ ተመዝግቦ ነበር። ይህ ውሳኔ በይሁዳ ነገድ አንበሳ ይህን መጽሐፍ በሚፈታበት ቀን በሙሉ የበቀልነቱ መልክ በፊታቸው ይገለጣል።”

“The Jewish people cherished the idea that they were the favorites of heaven, and that they were always to be exalted as the church of God. They were the children of Abraham, they declared, and so firm did the foundation of their prosperity seem to them that they defied earth and heaven to dispossess them of their rights. But by lives of unfaithfulness they were preparing for the condemnation of heaven and for separation from God.

“የአይሁድ ሕዝብ እነርሱ የሰማይ ሞገስ ተቀባዮች እንደሆኑ፣ እና ሁልጊዜም እንደ እግዚአብሔር ቤተ ክርስቲያን ከፍ ከፍ የሚደረጉ እንደሆኑ የሚለውን ሐሳብ እጅግ ይወዱ ነበር። እነርሱ የአብርሃም ልጆች ነን ብለው ያውጁ ነበር፤ የብልጽግናቸውም መሠረት ለእነርሱ እጅግ የጸና መስሎ ስለታያቸው፣ ከመብቶቻቸው ሊያፈናቅሏቸው ምድርንም ሆነ ሰማይን ይቃወሙ ነበር። ነገር ግን በታማኝነት እጦት ሕይወታቸው የሰማይን ፍርድ እና ከእግዚአብሔር መለየትን ለራሳቸው እያዘጋጁ ነበር።”

“In the parable of the vineyard, after Christ had portrayed before the priests their crowning act of wickedness, He put to them the question, ‘When the Lord therefore of the vineyard cometh, what will he do unto those husbandmen?’ The priests had been following the narrative with deep interest, and without considering the relation of the subject to themselves they joined with the people in answering, ‘He will miserably destroy those wicked men, and will let out His vineyard unto other husbandmen, which shall render Him the fruits in their seasons.’

“በወይን ቦታው ምሳሌ ውስጥ፣ ክርስቶስ በካህናቱ ፊት የክፋታቸውን ከፍተኛ ድርጊት ካሳየ በኋላ፣ ‘እንግዲህ የወይኑ ቦታ ጌታ በሚመጣ ጊዜ እነዚያን አርሶ አደሮች ምን ያደርግባቸዋል?’ ሲል ጥያቄ አቀረበላቸው። ካህናቱም ታሪኩን በጥልቅ ፍላጎት ሲከታተሉት ነበር፤ የነገሩንም ከእነርሱ ጋር ያለውን ግንኙነት ሳያስቡ፣ ከሕዝቡ ጋር ተባብረው፣ ‘እነዚያን ክፉ ሰዎች በክፉ ያጠፋቸዋል፤ ወይኑንም ፍሬውን በየወሩ ለሚያቀርቡለት ሌሎች አርሶ አደሮች ያከራያል’ ብለው መለሱ።”

“Unwittingly they had pronounced their own doom. Jesus looked upon them, and under His searching gaze they knew that He read the secrets of their hearts. His divinity flashed out before them with unmistakable power. They saw in the husbandmen a picture of themselves, and they involuntarily exclaimed, ‘God forbid!’

“ሳያውቁ የራሳቸውን ፍርድ አውጥተው ነበር። ኢየሱስም ተመለከታቸው፤ በልብን የሚፈትሽ ዓይኑ ፊት የልባቸውን ምስጢር እንዳነበበ አወቁ። መለኮቱም በማያሻማ ኃይል በፊታቸው ተገለጠ። በእነዚያ አትክልተኞች ውስጥ የራሳቸውን ምሳሌ አዩ፥ እናም ሳይፈቅዱ ‘እግዚአብሔር ይከልክል!’ ብለው ጮኹ።”

“Solemnly and regretfully Christ asked, ‘Did ye never read in the scriptures, The stone which the builders rejected, the same is become the head of the corner; this is the Lord’s doing, and it is marvelous in our eyes? Therefore say I unto you, The kingdom of God shall be taken from you, and given to a nation bringing forth the fruits thereof. And whosoever shall fall on this stone shall be broken; but on whomsoever it shall fall, it will grind him to powder.’

ክርስቶስ በጥልቅ ጭንቀትና በኀዘን እንዲህ ሲል ጠየቀ፦ “በመጻሕፍት ውስጥ፣ ‘ግንበኞች የናቁት ድንጋይ፣ እርሱ የማዕዘኑ ራስ ሆነ፤ ይህ ከጌታ ዘንድ ሆነ፥ በዓይኖቻችንም ድንቅ ነው’ የተባለውን ከቶ አላነበባችሁምን? ስለዚህ እላችኋለሁ፥ የእግዚአብሔር መንግሥት ከእናንተ ይወሰዳል፥ ፍሬውንም ለሚያፈራ ሕዝብ ይሰጣል። በዚህም ድንጋይ ላይ የሚወድቅ ሁሉ ይሰበራል፤ በማንም ላይ ግን ቢወድቅ፥ ዱቄት ያደርገዋል።”

“Christ would have averted the doom of the Jewish nation if the people had received Him. But envy and jealousy made them implacable. They determined that they would not receive Jesus of Nazareth as the Messiah. They rejected the Light of the world, and thenceforth their lives were surrounded with darkness as the darkness of midnight. The doom foretold came upon the Jewish nation. Their own fierce passions, uncontrolled, wrought their ruin. In their blind rage they destroyed one another. Their rebellious, stubborn pride brought upon them the wrath of their Roman conquerors. Jerusalem was destroyed, the temple laid in ruins, and its site plowed like a field. The children of Judah perished by the most horrible forms of death. Millions were sold, to serve as bondmen in heathen lands.

ክርስቶስ ሕዝቡ ተቀብለውት በኖሩ ኖሮ በአይሁድ ሕዝብ ላይ የሚመጣውን ጥፋት ባስወገደ ነበር። ነገር ግን ቅናትና ምቀኝነት የማይለምኑ አደረጓቸው። ኢየሱስን የናዝሬቱን እንደ መሲሑ እንዳይቀበሉት ቈረጡ። የዓለምን ብርሃን እምቢ አሉ፤ ከዚያም ጀምሮ ሕይወታቸው እንደ እኩለ ሌሊት ጨለማ በሆነ ጨለማ ተከበበ። አስቀድሞ የተነገረው ጥፋት በአይሁድ ሕዝብ ላይ መጣ። የገዛ ራሳቸው የተቃጠሉ ፍትወታቸው፣ ያልተገዙ፣ ጥፋታቸውን አመጡ። በዕውር ቍጣቸው እርስ በርሳቸው አጠፉ። ዓመፀኛነታቸውና ግትር ትዕቢታቸው የሮማውያን አሸናፊዎቻቸውን ቍጣ በእነርሱ ላይ አመጣ። ኢየሩሳሌም ተደመሰሰች፣ ቤተ መቅደሱም ፈረሰ፣ ስፍራውም እንደ እርሻ ታረሰ። የይሁዳ ልጆች በእጅግ አስከፊ በሆኑ የሞት ዓይነቶች ጠፉ። ሚሊዮኖች በአሕዛብ አገሮች የባሪያ አገልጋዮች እንዲሆኑ ተሸጡ።

“As a people the Jews had failed of fulfilling God’s purpose, and the vineyard was taken from them. The privileges they had abused, the work they had slighted, was entrusted to others.

እንደ ሕዝብ አይሁድ የእግዚአብሔርን ዓላማ በመፈጸም አልተሳኩም፤ ስለዚህም ወይኑ ከእነርሱ ተወሰደ። ያላግባብ የተጠቀሙባቸው መብቶችና ያቃለሉት ሥራ ለሌሎች አደራ ተሰጠ።

“The parable of the vineyard applies not alone to the Jewish nation. It has a lesson for us. The church in this generation has been endowed by God with great privileges and blessings, and He expects corresponding returns.” Christ’s Object Lessons. 284–296.

«ስለ ወይኑ የተነገረው ምሳሌ ለአይሁድ ሕዝብ ብቻ አይመለከትም። ለእኛም ትምህርት አለው። በዚህ ትውልድ ያለችው ቤተ ክርስቲያን ከእግዚአብሔር ታላላቅ መብቶችንና በረከቶችን ተቀብላለች፤ እርሱም ከእነዚህ ጋር የሚመጣጠን ፍሬ ይጠብቃል።» Christ’s Object Lessons. 284–296.

The book of Joel identifies the history of the latter rain at the end of the world. The latter rain is God’s final warning message of the third angel of Revelation fourteen. Although the latter rain represents the message of the third angel, it also represents the communication process between Divinity and humanity as symbolized by Zechariah’s golden oil, the early and latter rains, the fire from the altar and other representations. The latter rain is not only a message, and the communication process between God and man, but it is also the only sanctified “methodology” of Bible study sustained in God’s Word. That methodology is Isaiah’s “line upon line” found in chapter twenty-eight.

መጽሐፈ ኢዮኤል በዓለም መጨረሻ ያለውን የኋለኛው ዝናብ ታሪክ ያስረዳል። ኋለኛው ዝናብ የራእይ አሥራ አራት ላይ የተገለጸው የሦስተኛው መልአክ የእግዚአብሔር የመጨረሻ ማስጠንቀቂያ መልእክት ነው። ምንም እንኳ ኋለኛው ዝናብ የሦስተኛውን መልአክ መልእክት የሚወክል ቢሆንም፣ ደግሞ በዘካርያስ የወርቅ ዘይት፣ በፊተኛውና በኋለኛው ዝናብ፣ ከመሠዊያው በሚወርድ እሳት እና በሌሎች ምሳሌያዊ መግለጫዎች እንደተመለከተው በመለኮትና በሰው ልጅ መካከል ያለውን የመገናኛ ሂደትም ይወክላል። ኋለኛው ዝናብ መልእክት ብቻ አይደለም፣ እንዲሁም በእግዚአብሔርና በሰው መካከል ያለው የመገናኛ ሂደት ብቻ ሳይሆን፣ በእግዚአብሔር ቃል ውስጥ የተደገፈው ብቸኛው የተቀደሰ “ዘዴ” የመጽሐፍ ቅዱስ ጥናት ደግሞ ነው። ይህ ዘዴ በኢሳይያስ ምዕራፍ ሃያ ስምንት ውስጥ የሚገኘው “መስመር በላይ መስመር” ነው።

At the beginning of ancient and also modern Israel, God, “the husbandman” brought Israel “from the wilderness.” Whether the captivity of four hundred and thirty years captivity in Egypt or the captivity of the Dark Ages from 538 unto 1798, Israel was taken out of “the wilderness,” for a “wilderness” is a symbol of slavery and captivity. Whether ancient literal Israel or modern spiritual Israel God delivered them out of a wilderness captivity and “established” them “as His own chosen possession, the Lord’s vineyard” called to be priests and princes who “were committed” with the privilege of representing “the oracles of God.” The “oracles” for ancient Israel being the Law and to modern Israel being both the Law and the prophecies.

በጥንታዊውም ሆነ በዘመናዊው እስራኤል መጀመሪያ፣ እግዚአብሔር “አራሹ” እስራኤልን “ከምድረ በዳ” አመጣት። ከግብፅ ያለው የአራት መቶ ሠላሳ ዓመታት ምርኮነት ይሁን፣ ወይም ከ538 እስከ 1798 ድረስ የዘለቀው የጨለማ ዘመናት ምርኮነት ይሁን፣ እስራኤል “ከምድረ በዳ” ተወሰደች፤ ምክንያቱም “ምድረ በዳ” የባርነትና የምርኮነት ምልክት ነው። ጥንታዊቱ ቃል በቃል እስራኤል ይሁን ወይም ዘመናዊቱ መንፈሳዊ እስራኤል፣ እግዚአብሔር ከምድረ በዳ ምርኮነት አዳናቸውና “የገዛ የተመረጠ ርስቱ፣ የጌታ የወይን ቦታ” እንዲሆኑ “አቆመአቸው”፤ እነርሱም “የእግዚአብሔር ቃሎች” ለመወከል የተሰጣቸውን መብት የተሰጣቸው ካህናትና አለቆች እንዲሆኑ ተጠርተው ነበር። ለጥንታዊ እስራኤል “ቃሎቹ” ሕጉ ሲሆን፣ ለዘመናዊ እስራኤል ግን ሕጉንና ትንቢቶቹን ሁለቱንም ያመለክታል።

“God has called His church in this day, as He called ancient Israel, to stand as a light in the earth. By the mighty cleaver of truth, the messages of the first, second, and third angels, He has separated them from the churches and from the world to bring them into a sacred nearness to Himself. He has made them the depositaries of His law and has committed to them the great truths of prophecy for this time. Like the holy oracles committed to ancient Israel, these are a sacred trust to be communicated to the world. The three angels of Revelation 14 represent the people who accept the light of God’s messages and go forth as His agents to sound the warning throughout the length and breadth of the earth.” Testimonies, volume 5, 455.

“እግዚአብሔር በዚህ ዘመን ቤተ ክርስቲያኑን፣ በጥንት እስራኤልን እንደጠራው ሁሉ፣ በምድር ላይ እንደ ብርሃን እንድትቆም ጠርቶአታል። በእውነት ኃይለኛ መክፈያ፣ በመጀመሪያው፣ በሁለተኛው፣ እና በሦስተኛው መልአክ መልእክቶች አማካይነት፣ ወደ ራሱ ቅዱስ ቅርበት ለማምጣት ከቤተ ክርስቲያናትና ከዓለም ለይቶአቸዋል። የሕጉን አደራ አስተማማኞች አድርጎአቸዋል፣ ለዚህም ዘመን የሚሆኑትን ታላላቅ የትንቢት እውነቶች ለእነርሱ አስተላልፎአቸዋል። ለጥንቱ እስራኤል እንደ ተሰጡት ቅዱሳን ቃሎች ሁሉ፣ እነዚህም ለዓለም ሊነገሩ የሚገባ ቅዱስ አደራ ናቸው። በራእይ 14 ያሉት ሦስቱ መላእክት፣ የእግዚአብሔርን መልእክቶች ብርሃን የሚቀበሉትን ሕዝብ ይወክላሉ፤ እነርሱም በምድር ርዝመትና ስፋት ሁሉ ማስጠንቀቂያውን ለማሰማት እንደ ወኪሎቹ ወጥተው ይሄዳሉ።” ምስክርነቶች፣ ቅጽ 5፣ 455።

Modern Israel was ordained to proclaim the loud cry of the third angel under the power of the latter rain, while manifesting the character of Christ in their personal experience under the power of the Holy Spirit. The loud cry of the third angel is fulfilled during the outpouring of the latter rain, during a time when a false peace and safety latter rain message is being promoted by a class of men who are drunken with the wine of Babylon. These are Isaiah’s drunkards of Ephraim and Joel’s drinkers of wine who have the new wine cut off from their mouths. Those receiving the true latter rain message are represented by Daniel, Mishael, Hananiah and Azariah who rejected the Babylonian food for heavenly fare. These are the one hundred and forty-four thousand who sing the song of Moses and the Lamb, but also of the vineyard, for the vineyard parable was fulfilled in the history of Moses in the beginning of ancient Israel’s covenant relationship, and it was fulfilled again at the end of ancient Israel’s covenant relationship in the history of the Lamb.

ዘመናዊ እስራኤል የመጨረሻው ዝናብ ኃይል ሲሰራባቸው፣ በመንፈስ ቅዱስ ኃይል በግል ልምዳቸው ውስጥ የክርስቶስን ባሕርይ እየገለጡ የሦስተኛውን መልአክ ታላቅ ጩኸት እንዲያውጁ ተሾመው ነበር። የሦስተኛው መልአክ ታላቅ ጩኸት የሚፈጸመው የመጨረሻው ዝናብ በሚፈስስበት ጊዜ ሲሆን፣ በዚያም ወቅት ሐሰተኛ የሰላምና የደኅንነት የመጨረሻ ዝናብ መልእክት በባቢሎን የወይን ጠጅ የሰከሩ የሰዎች ክፍል ይሰበካል። እነዚህ የኢሳይያስ የኤፍሬም ሰካራሞች እና ከአፋቸው አዲሱ ወይን የተቈረጠባቸው የኢዮኤል የወይን ጠጅ ጠጪዎች ናቸው። እውነተኛውን የመጨረሻ ዝናብ መልእክት የሚቀበሉት ግን የባቢሎንን ምግብ እምቢ ብለው ሰማያዊ ምግብን የተቀበሉት ዳንኤል፣ ሚሳኤል፣ ሐናንያና አዛርያ ይወክላቸዋል። እነዚህ የሙሴንና የበጉን መዝሙር፣ እንዲሁም የወይኑን እርሻ መዝሙር የሚዘምሩት አንድ መቶ አርባ አራት ሺህ ናቸው፤ ምክንያቱም የወይኑ እርሻ ምሳሌ በጥንታዊቷ እስራኤል የቃል ኪዳን ግንኙነት መጀመሪያ በሙሴ ታሪክ ውስጥ ተፈጽሞ ነበር፣ እንዲሁም በጥንታዊቷ እስራኤል የቃል ኪዳን ግንኙነት ፍጻሜ ላይ በበጉ ታሪክ ውስጥ እንደገና ተፈጽሞ ነበር።

The song of the vineyard concludes with a former covenant people being passed by when a new covenant people are being married to the Lord. The Lord passed by those who died in the forty-year wilderness wandering and entered into covenant with Joshua at the very same time he was divorcing those who would die. The Lord was divorcing ancient Israel at the very same time He was marrying the Christian church. The alpha or beginning history is represented by Moses and the omega is represented by the Lamb. The history they both represent is the history of the vineyard parable, thus Isaiah’s song of the vineyard is John the Revelator’s song of Moses and the Lamb.

የወይኑ እርሻ መዝሙር፥ አዲስ ኪዳን ሕዝብ ከጌታ ጋር በጋብቻ ሲያገናኝ፣ የቀድሞው የኪዳን ሕዝብ ሲተው በሚታየው መደምደሚያ ይፈጸማል። ጌታም፥ በአርባ ዓመት የምድረ በዳ መንከራተት ውስጥ የሞቱትን አልፎ በሄደበት ጊዜ፣ በዚያው ተመሳሳይ ጊዜ ሊሞቱ ከነበሩት ጋር ፍቺ እየፈጸመ ከኢያሱ ጋር ወደ ኪዳን ገባ። ጌታ፥ ከጥንታዊቱ እስራኤል ጋር ፍቺ እየፈጸመ በነበረበት በዚያው ጊዜ፣ ክርስቲያን ቤተ ክርስቲያንን በጋብቻ ይወስድ ነበር። አልፋ ወይም መጀመሪያው ታሪክ በሙሴ ይወከላል፥ ኦሜጋም በበጉ ይወከላል። ሁለቱም የሚወክሉት ታሪክ የወይኑ እርሻ ምሳሌ ታሪክ ነው፤ ስለዚህ የኢሳይያስ የወይኑ እርሻ መዝሙር የዮሐንስ ራእይ ተቀባይ የሙሴና የበጉ መዝሙር ነው።

We will continue these thoughts in the next article.

እነዚህን ሐሳቦች በሚቀጥለው ጽሑፍ እንቀጥላለን።

“These are not the words of Sister White, but the words of the Lord, and His messenger has given them to me to give to you. God calls upon you to no longer work at cross purposes with Him. Much instruction was given in regard to men claiming to be Christian when they are revealing the attributes of Satan, counteracting in spirit, word, and action the advancement of truth, and are surely following the path where Satan is leading them. In their hardness of heart they have grasped authority which in no way belongs to them, and which they should not exercise. Saith the great Teacher, ‘I will overturn, overturn, overturn.’ Men say in Battle Creek, ‘The temple of the Lord, the temple of the Lord are we’ but they are using common fire. Their hearts are not softened and subdued by the grace of God.” Manuscript Releases, volume 13, 222.

“እነዚህ የእህት ዋይት ቃላት አይደሉም፤ የጌታ ቃላት ናቸው፥ መልእክተኛውም እኔ ለእናንተ እንድሰጣቸው ሰጥቶኛል። እግዚአብሔር ከእርሱ ጋር በተቃራኒ ዓላማ እንዳትሠሩ ከእንግዲህ ወዲህ ይጠራችኋል። ክርስቲያን ነን ብለው ራሳቸውን ስለሚጠሩ ሰዎች ብዙ ትምህርት ተሰጥቶ ነበር፤ እነርሱ ግን የሰይጣንን ባሕርያት እየገለጡ፥ በመንፈስ፣ በቃል፣ በሥራም የእውነትን መራመድ እየተቃወሙ ናቸው፥ ሰይጣንም የሚመራቸውን መንገድ በእርግጥ እየተከተሉ ናቸው። በልባቸው ድንዛዜ ውስጥ በምንም መንገድ የማይገባቸውን ሥልጣን ይዘዋል፤ ይህንንም ሥልጣን ሊጠቀሙበት አይገባቸውም። ታላቁ አስተማሪ እንዲህ ይላል፤ ‘እገለብጣለሁ፥ እገለብጣለሁ፥ እገለብጣለሁ።’ ሰዎች በባትል ክሪክ፣ ‘እኛ የጌታ ቤተ መቅደስ፣ የጌታ ቤተ መቅደስ ነን’ ይላሉ፤ ነገር ግን የተራ እሳት እየተጠቀሙ ነው። ልባቸው በእግዚአብሔር ጸጋ አልለሰለሰም፥ አልተዋረደምም።” Manuscript Releases, volume 13, 222.

“The patience of God has an object, but you are defeating it. He is allowing a state of things to come that you would fain see counteracted by and by, but it will be too late. God commanded Elijah to anoint the cruel and deceitful Hazael king over Syria, that he might be a scourge to idolatrous Israel. Who knows whether God will not give you up to the deceptions you love? Who knows but that the preachers who are faithful, firm, and true may be the last who shall offer the gospel of peace to our unthankful churches? It may be that the destroyers are already training under the hand of Satan and only wait the departure of a few more standard-bearers to take their places, and with the voice of the false prophet cry, ‘Peace, peace,’ when the Lord hath not spoken peace. I seldom weep, but now I find my eyes blinded with tears; they are falling upon my paper as I write. It may be that erelong all prophesyings among us will be at an end, and the voice which has stirred the people may no longer disturb their carnal slumbers.

“የእግዚአብሔር ትዕግሥት ዓላማ አለው፤ ነገር ግን እናንተ ያንን እያከሸፋችሁት ነው። እርሱ እናንተ ከጊዜ በኋላ እንዲቃና ልታዩት የምትወዱትን የነገሮች ሁኔታ እንዲመጣ እየፈቀደ ነው፤ ነገር ግን በዚያን ጊዜ እጅግ ዘግይቶ ይሆናል። እግዚአብሔር ጨካኝና ተንኮለኛውን ሐዛኤልን በሶርያ ላይ ንጉሥ እንዲሆን ኤልያስን እንዲቀባው አዘዘው፥ እርሱም ለጣዖት አምላኪቱ እስራኤል መቅሠፍት እንዲሆን። እግዚአብሔር የምትወዱትን ማታለያ አሳልፎ ሊሰጣችሁ እንደማይሆን ማን ያውቃል? ታማኝ፣ ጽኑ፣ እውነተኛም የሆኑት ሰባኪዎች ለማያመሰግኑ ቤተ ክርስቲያኖቻችን የሰላምን ወንጌል የሚያቀርቡ የመጨረሻዎቹ ሊሆኑ እንደሚችሉ ማን ያውቃል? ምናልባት አጥፊዎቹ አሁንም ቢሆን በሰይጣን እጅ ሥር እየሠለጠኑ ናቸው፤ እነርሱም ስፍራቸውን እንዲይዙ ከባንዲራ ተሸካሚዎቹ ጥቂቶች ተጨማሪ እስኪለዩ ብቻ ይጠባበቃሉ፤ ከዚያም በሐሰተኛው ነቢይ ድምፅ፣ ‘ሰላም፣ ሰላም’ ብለው ይጮኻሉ፥ ጌታ ግን ሰላምን አልተናገረም። እኔ አልፎ አልፎ ብቻ ነው የማለቅሰው፤ አሁን ግን ዓይኖቼ በእንባ ተደንቀው እንዳሉ አገኛለሁ፤ እኔም ስጽፍ በወረቀቴ ላይ እየወደቁ ነው። ምናልባት ብዙ ሳይቆይ በመካከላችን ያለው ትንቢት ሁሉ ወደ ፍጻሜ ይመጣል፤ ሕዝቡን ያናወጠውም ድምፅ ከእንግዲህ ወዲህ ሥጋዊ እንቅልፋቸውን አያውክም ይሆናል።”

“When God shall work His strange work on the earth, when holy hands bear the ark no longer, woe will be upon the people. Oh, that thou hadst known, even thou, in this thy day, the things that belong unto thy peace! Oh, that our people may, as did Nineveh, repent with all their might and believe with all their heart, that God may turn away His fierce anger from them.” Testimonies, volume 5, 77.

“እግዚአብሔር በምድር ላይ እንግዳ ሥራውን በሚፈጽምበት ጊዜ፣ ቅዱሳን እጆችም ታቦቱን ከእንግዲህ በኋላ በማይሸከሙበት ጊዜ፣ ወዮ በሕዝቡ ላይ ይሆናል። አንተስ፣ አንተ ደግሞ፣ በዚህ ቀንህ ለሰላምህ የሚሆኑትን ነገሮች ብታውቅ ኖሮ! ኦ፣ ሕዝባችን እንደ ነነዌ ሰዎች በሙሉ ኃይላቸው ንስሐ እንዲገቡ እና በፍጹም ልባቸው እንዲያምኑ፣ እግዚአብሔርም ከእነርሱ ላይ የብርቱ ቍጣውን እንዲመልስ!” Testimonies, volume 5, 77.

“If you indulge stubbornness of heart, and through pride and self-righteousness do not confess your faults, you will be left subject to Satan’s temptations. If when the Lord reveals your errors you do not repent or make confession, his providence will bring you over the ground again and again. You will be left to make mistakes of a similar character, you will continue to lack wisdom, and will call sin righteousness, and righteousness sin. The multitude of deceptions that will prevail in these last days will encircle you, and you will change leaders, and not know that you have done so.” Review and Herald, December 16, 1890.

“የልብ ግትርነትን ብትከተሉ፣ በትዕቢትና በራስ-ጽድቅም ምክንያት ስህተቶቻችሁን ባትናዘዙ፣ ለሰይጣን ፈተናዎች ተገዢዎች ሆናችሁ ትቀራላችሁ። ጌታ ስህተቶቻችሁን በሚገልጥላችሁ ጊዜ ባትነሱ ወይም ኑዛዜ ባታደርጉ፣ መለኮታዊ አስተዳደሩ ደግሞ ያንኑ መሬት እንደገና እንደገና እንድታልፉበት ያደርጋችኋል። በተመሳሳይ ባሕርይ ያሉ ስህተቶችን እንድታደርጉ ትተዋላችሁ፤ ጥበብንም ማጣት ትቀጥላላችሁ፤ ኃጢአትንም ጽድቅ ነው ትላላችሁ፣ ጽድቅንም ኃጢአት ነው ትላላችሁ። በእነዚህ የመጨረሻ ቀናት የሚበዙት ብዙ ማታለያዎች ይከብቧችኋል፤ መሪዎቻችሁንም ትለውጣላችሁ፣ ይህንም እንዳደረጋችሁ አታውቁም።” Review and Herald, December 16, 1890.