ሎዶቅያ - ቁጥር አራት

እኔ ያመለከትሁት ገጽታ፣ ስቲፈን ሃስኬል ምናልባት በቀጥታ አላየውም ነገር ግን ይህን እውነታ ወደ ብርሃን የሚያመጡትን እውነቶች በመቀበሉ ደግፎታል፤ እርሱም የጥንታዊ እስራኤል መጨረሻ ታሪክ ውስጥ፣ በአንድ ጊዜ ከዚያው ታሪካዊ ዘመን ጋር ተደራርቦ ያለውን የዘመናዊ እስራኤል መጀመሪያ እንደምታገኙ ነው። ክርስቶስ ከብዙዎች ጋር ለአንድ ሳምንት (ሁለት ሺህ አምስት መቶ ሀያ ቀናት) ኪዳኑን ሲያጸና፣ ጥንታዊ እስራኤል ከጌታ አፍ ልትተፋ በሚቃረብበት የሎዶቅያ ልምምድ ውስጥ እየኖረች ነበር። በዚያው ጊዜ ዘመናዊቱ እስራኤል የኤፌሶን ልምምድ እየኖረች ነበር። የጥንታዊቱ እስራኤል ሎዶቅያ በመበተን ላይ ሳለች፣ የዘመናዊቱ እስራኤል ኤፌሶን በዚያው ታሪክ ውስጥ እየተሰበሰበች ነበር።

እና “አዎን”፣ እናንተ ብትጠይቁ እንደምትገምቱት፣ ክርስቶስ የዳንኤል ምዕራፍ ዘጠኝ ፍጻሜ ሆኖ ኪዳኑን ያጸናበት ሳምንት፣ በጥምቀቱ የጀመረና በእስጢፋኖስ ድንጋይ መወገር ያበቃው፣ በቃል በቃል ሁለት ሺህ አምስት መቶ ሃያ ቀናት እንዳልነበረ አውቃለሁ፤ ነገር ግን በትንቢታዊ መልኩ በእርግጥ እንዲሁ ነበረ፥ ምክንያቱም በትንቢት አንድ ዓመት ከሶስት መቶ ስድሳ ቀናት ጋር ይመጣል። ሶስት መቶ ስድሳ ቀናት በሰባት ሲባዙ ሁለት ሺህ አምስት መቶ ሃያ ቀናት ይሆናሉ፣ እና የዚያ ትንቢታዊ ሳምንት “ትክክለኛው መካከል” መስቀሉ ነው። በትንቢታዊ መልኩ ክርስቶስ መስቀሉን በዚያ ሁለት ሺህ አምስት መቶ ሃያ ቀናት ትንቢታዊ ዘመን ትክክለኛ መካከል አኖረው፥ በዚህም ዘሌዋውያን ሃያ ስድስት ያለው “ሰባት ዘመን” በክርስቶስ መስቀል እንደ ተመሰረተና እንደ ተደገፈ አሳየ። ሲስተር ዋይት፣ እንደምታስተምረው፣ የዕንባቆም ሁለቱም ቅዱሳን ሰንጠረዦች፤ የ1843 እና የ1850 ገበታ በገበታው ትክክለኛ መካከል የሁለት ሺህ አምስት መቶ ሃያ ዓመት ትንቢት እንዳላቸው፣ እና ሁለቱም ገበታዎች በዚያ ምሳሌ ትክክለኛ መካከል መስቀሉን እንዳላቸው፣ መሆኑ የአጋጣሚ ነገር አይደለም።

ከሰባቱ ቤተ ክርስቲያናት እያንዳንዳቸው በሚለራዊት ታሪክ እንዲሁም በእኛ ታሪክ ውስጥ እንደሚደገሙ ከሚያሳየው መርህ ጋር አንድ ሌላ አስፈላጊ መርህ ደግሞ ቀደምት አድቬንቲዝም ተቀብሎት ነበር። ይህ መርህ በአንድ ታሪክ ውስጥ ያሉ “ውስጣዊና ውጫዊ” ትንቢታዊ መስመሮች እውነትን ለማስተላለፍ በመንፈስ ቅዱስ እንደሚጠቀሙ ያሳያል። ሚለር ይህን አስተውሎ በቀጥታም አስተምሮታል። በትክክል እንደ አስተማረውም፣ የራእይ ሰባቱ ማኅተሞች ከቤተ ክርስቲያናቱ ጋር ትይዩ ታሪክን ይወክላሉ፤ ነገር ግን በዚያ ትይዩ ምሳሌ ውስጥ ማኅተሞቹ ውጫዊ እውነትን፣ ቤተ ክርስቲያናቱ ደግሞ የዚያውን ተመሳሳይ ታሪክ ውስጣዊ እውነት ይወክላሉ። ኡራያ ስሚዝ ደግሞ ይህን መርህ ይመለከታል፤ “ውስጣዊ” እና “ውጫዊ” የሚሉትን ቃላትም ይጠቀማል፤ እነዚህም ሁለቱን ትይዩ መስመሮች ለመግለጽ ከሁሉ የተሻለ መንገድ እንደሆኑ ለእኔ ይመስላል።

አሁን ሰባቱን ቤተ ክርስቲያናት መመርመራችንን እንጀምራለን። የመጀመሪያዎቹ ሁለት ቤተ ክርስቲያናት፣ እንዲሁም ደግሞ ሦስተኛውና አራተኛው ቤተ ክርስቲያን በአንድነት ሊታሰቡ የሚገባቸው የ“ምክንያትና ውጤት” ግንኙነት እንዳላቸው መገንዘብ አስፈላጊ ነው። ሰምርኔስ በሮም የተሰደዱትን የሚወክል ቤተ ክርስቲያን ናት፤ ኤፌሶንም ወንጌልን ወደ መላው ዓለም ያደረሰች ቤተ ክርስቲያን ናት።

በኤፌሶን ያለችው ቤተ ክርስቲያን፣ “በክርስቶስ ኢየሱስ እግዚአብሔርን በሚገባ የኖረችውን” ቀደምት ቤተ ክርስቲያን ትወክላለች፤ ይህም ሁልጊዜ “ውጤት” የሚያመጣ “ምክንያት” ነው።

የኤፌሶን ቤተ ክርስቲያን አምላካዊነት በሰምርና ቤተ ክርስቲያን የተወከለውን ስደት አመጣ። እነዚህ ሁለት ቤተ ክርስቲያናት የምክንያትና የውጤት ግንኙነትን ይወክላሉ፥ ውጤቱም ከምክንያቱ በፊት ሊመጣ አይችልም። የእሑድ ሕግ ቀውስ ስደት፣ እህት ዋይት “primitive godliness” ብላ የምትጠራው ነገር ሲገለጥ ይነሣል። ይህም በያለፉ ወይም በመጀመሪያ ዘመናት ታሪኮች ውስጥ የተገለጸ አምላካዊነት ነው።

የ“ዘመኑ ፍጻሜ ቀኖች” የእኩለ ሌሊት ጩኸት በዚያ ክፍል የተለየው የ“መጀመሪያው እግዚአብሔርን መፍራት” መታደስ ነው። ይህም በቤተ ክርስቲያን ውስጥ ሳይሆን በእንቅስቃሴ ውስጥ የሚከሰት መታደስ ነው። እህት ኋይት ይህን መታደስ ለመግለጽ የምትጠቀምበት ታሪክ በኤፌሶን ቤተ ክርስቲያን የተወከለው የ“ሐዋርያት ዘመን” ታሪክ ነው። ያ መታደስ “ስደትን” ያመጣል።

በሚቀጥለው ንባብ ውስጥ “በምድር ላይ ያለው የክርስቶስ ሕይወት” የኤፌሶን ቤተ ክርስቲያንን መጀመሪያ ይወክላል፤ ነገር ግን ደግሞ በዓለም መጨረሻ ያለውን የሎዶቅያ አድቬንቲዝም ታሪክ በምሳሌ ያመለክታል።

በኤፌሶን የተወከለው ተሞክሮ ከሎዶቅያ ተሞክሮ ጋር በአንድ ጊዜ ይፈጸማል። ጥቃቅን ክርክር የሚያነሡት አይሁድ የጥንታዊት እስራኤል ሎዶቅያውያን ነበሩ፤ ክርስቶስና ደቀ መዛሙርቱ ግን የዘመናዊት እስራኤል ኤፌሶናውያን ነበሩ። ዮሐንስ መጥምቁ የኤፌሶንን ቤተ ክርስቲያን አስተዋወቀ፤ እርሱም ራሳቸውን አይሁድ ብለው የሚጠሩ ነገር ግን እንዳልሆኑ ሎዶቅያውያን የሚቃወሙአትን በ“የመጨረሻዎቹ ዘመናት” ያለችውን ቤተ ክርስቲያን ይወክላል።

ኤፌሶን “ምክንያት” ሲሆን ስምርና “ውጤት” ናት። ጴርጋሞንና ትያጥሮን ደግሞ እንዲሁ የምክንያትና የውጤት ግንኙነትን ይወክላሉ። ጴርጋሞን ክርስትናን ከአረማዊነት ጋር በማቀላቀል ያበላሸችው የመስማማት ቤተ ክርስቲያን ናት። የክርስቲያን ቤተ ክርስቲያን የአረማዊነት የጣዖት አምልኮ በውስጧ ክልል ውስጥ አብሮ ሊኖር እንደሚችል የሚለውን መሠረተ ሐሳብ በተቀበለች ጊዜ ወደቀች። ንጉሠ ነገሥት ቆስጠንጢኖስ የዚያ የመስማማት ታሪክ ምልክት ነው፤ ትንቢታዊ ሚናውም ጳጳሳዊነት ከመገለጡ በፊት የእውነተኛ ክርስትናን መራቅ እንዲያመጣ ነበር።

ቤተ ክርስቲያን ጴርጋሞስ “ምክንያቱ” ነበረች፣ ትያጥሮንም “ውጤቱ” ነበረች። ነቢዩ ዳንኤል ብዙ ጊዜ የአረማዊነት ስፍራውን ለጳጳሳዊነት ሲለቅ የሚያሳየውን ታሪክ ያቀርባል፤ ጳውሎስ የለየው እና የጳጳሳዊነት መቋቋም ከመጀመሩ በፊት የቀደመው መራቅም በዳንኤል አሥራ አንድ ውስጥ ተመልክቷል።

ከጳጳሳዊ ሥልጣን በታሪክ ውስጥ ከመገለጡ በፊት ወደ መውደቅ የገባችው የስምምነት ቤተ ክርስቲያን፣ ዳንኤል “ቅዱሱን ኪዳን” የተዉ “እነዚያ” በማለት ይወክላታል። እነርሱ ኪዳኑን ከተዉ በኋላ፣ በዳንኤል “የሚያጠፋ ርኩሰት” ተብሎ የተወከለው ጳጳሳዊነት በምድር ዙፋን ላይ ተቀመጠ። እህት ዋይት፣ “በዳንኤል አሥራ አንደኛው ምዕራፍ ያለው ትንቢት ሙሉ ፍጻሜውን ለመድረስ እጅግ ቀርቦአል” ስትል፣ የዳንኤል 11 የመጨረሻዎቹን ስድስት ቁጥሮች ትለይታለች። የመጨረሻዎቹ ስድስት ቁጥሮች የዳንኤል 11 የመጨረሻ ፍጻሜ ናቸው፤ እርሷም በእነዚያ የመጨረሻ ቁጥሮች የተወከለው ታሪክ በዳንኤል 11:30–36 እንደ ምሳሌ ተቀርጾ እንደነበር ታስተምራለች፤ ይህም በጴርጋሞንና በትያጥሮን የተወከለውን ታሪካዊ “ምክንያትና ውጤት” ይለይታል።

በ“የመጨረሻዎቹ ቀኖች” ውስጥ የጴርጋሞንና የትያጥሮን የምክንያትና የውጤት ግንኙነት፣ እንዲሁም የኤፌሶንና የሰምርና የምክንያትና የውጤት ግንኙነት ይደገማሉ። በፐርጋሞን የተወከለውን ጣዖት አምልኮ የአሜሪካ ዩናይትድ ስቴትስ ፕሮቴስታንቶች ጋር ስምምነት ያደርጋሉ (የጣዖት አምልኮ ቀዳሚ ምልክት የፀሐይ አምልኮ ነው)፣ እነርሱም ሲወድቁ ለኃጢአት ሰው መንገድ ይዘጋጃል፣ ይህም እንደገና በትንቢታዊ ሁኔታ እንዲገለጥ ያደርጋል። መውደቁና ጵጵስናን በዙፋን ላይ ማኖር ሲደገም፣ እግዚአብሔር በተመሳሳይ ጊዜ በኤፌሶን የተመሰለች ቤተ ክርስቲያንን እያስነሣ ይሆናል፤ እርስዋም የዳንኤልና የራእይ መልእክት ወደ ዓለም እንድትሸከም ይሆናል፣ በሰምርና የተወከለውም ስደት ደግሞ ይደገማል።

ከዚህ በኋላ በመጀመሪያዎቹ አራት ቤተ ክርስቲያናት የተወከለውን ውስጣዊ የእውነት መስመር ጋር በትይዩ የሚሄድ የውጫዊ የእውነት መስመር መሆናቸውን የራእይ መጽሐፍ የመጀመሪያዎቹ አራት ማኅተሞች በሚመለከት እውነቱን ከተመለከትን በኋላ የመጨረሻዎቹን ሦስት ቤተ ክርስቲያናት እመለከታለሁ። እንደ አስቀድሞ እንደተጠቀሰው ዩራያ ስሚዝ ይህን በዚህ መልኩ ይናገራል፦

እኛ የመጀመሪያዎቹ አራት ቤተ ክርስቲያናት በ“የመጨረሻው ዘመን” ውስጥ የሚደገሙ ሁለት “ምክንያትና ውጤት” ግንኙነቶችን እንደሚወክሉ አሳይተናል። በአድቬንቲዝም ፈር ቀዳጆች ላይ በመመርኮዝ፣ ነገር ግን ከዚያ ይልቅ በአስፈላጊነት በእግዚአብሔር ቃል ሥልጣን ላይ ተመስርቶ፣ እነዚያ አራቱ የቤተ ክርስቲያን ውስጣዊ ታሪኮች በመጀመሪያዎቹ አራት ማኅተሞች የሚወከል ተመሳሳይ ውጫዊ ታሪክ ሊኖራቸው ይገባል። የመጀመሪያውና የሁለተኛው ማኅተሞች የኤፌሶንና የሰምርና ባሕርያትን ያስተጋባሉ፣ ነገር ግን ክርስትናን ወደ ዓለም ለማድረስ የተከናወነውን ሥራ ለመወከል ነጭ ፈረስን ይጠቀማሉ። ይህ የቤተ ክርስቲያንን ውጫዊ ሥራ ይወክላል፤ ሁለተኛው ማኅተምም በቀይ ፈረስ የሰምርናን የደም መታጠቢያ ይወክላል።

ዘካርያስ በራእይ የመጀመሪያዎቹ አራት ማኅተሞች ውስጥ የተወከሉትን አራቱን ፈረሶች በቀጥታ የሚለዩ ጥቂት ክፍሎችን ይዟል። በእነዚህ ክፍሎች መካከል በአንዱ፣ በአሥረኛው ምዕራፍ፣ ዘካርያስ የኋለኛው ዝናብ ሲፈስስ “የይሁዳ መንጋ” የሆነው፣ የእግዚአብሔር “ቤት” ወደ “በሰልፍ ውስጥ ያለ የክብሩ ፈረስ” እንደሚለወጥ ይገልጻል።

ኤለን ዋይት በተደጋጋሚ በጴንጤቆስጤ የተፈሰሰው የመንፈስ ቅዱስ መፍሰስ አሁን እየወረደ ያለውን የኋለኛውን ዝናብ እንደሚያመለክት ትገልጻለች። በጴንጤቆስጤ ለዓለም የተሠራው ሥራ በኤፌሶን ቤተ ክርስቲያን ይወከላል፤ ኤፌሶንም በሰምርኔስ የተወከለውን ስደት ያስከትላል፤ ይህንም ዮሐንስ በሁለተኛው ማኅተም “ቀይ ፈረስ” ብሎ ይወክለዋል። የመጀመሪያዎቹ ሁለት ማኅተሞች ከመጀመሪያዎቹ ሁለት አብያተ ክርስቲያናት ጋር ተመሳሳይ መስመር ላይ ይሄዳሉ፤ እነርሱም የኋለኛው ዝናብ እየተፈሰሰ ያለበትን “የመጨረሻ ቀኖች” ያብራራሉ።

መንፈስ ትንቢት ደግሞ የሦስተኛውን ማኅተም መጨረሻና የአራተኛውን ማኅተም መጀመሪያ በመምረጥ ሁለቱን እርስ በርሳቸው ታስራለች (ምክንያትና ውጤት)፤ ይህንንም ስታደርግ በዘመኗና በ“ዘመን ፍጻሜ” ውስጥ እንዳለ የተወከለውን ታሪክ በዚያ ታስቀምጣለች።

በ1898 ዓ.ም. በተጻፈው የእህት ዋይት የግል ታሪክ ውስጥ፣ ጵጵስና እንደገና በዙፋን እንድትቀመጥ መንገድን የሚያዘጋጅ የስምምነት መንፈስ አስቀድሞ ሕያውና ጠንካራ ነበር፤ ምክንያቱም በ1844 ዓ.ም. ጸደይ ወቅት የመጀመሪያውን የመልአኩን መልእክት በመከላከል የጀመረው የፕሮቴስታንትነት መውደቅ፣ አስቀድሞ (በ1863 ዓ.ም.) በፕሮቴስታንት አድቬንቲዝም ቀንድ ላይ መግባት ጀምሮ ነበር።

የጴርጋሞን መስማማት በሦስተኛው ማኅተም ውስጥ እንደ “ጥንድ” ሚዛን ተመስሎ ተቀርቧል። ሁለት የመለኪያ ሚዛኖች የማይጠብቅ መለካትን ያመለክታሉ። ሦስተኛው ማኅተም ወደ አራተኛው ማኅተም ይመራል፤ እርሱም በ“ገረጣ ፈረስ” እና “ሞት” የተመሰለ ሲሆን፣ ስለዚህ በጨለማው ዘመን በጳጳሳት ሥርዓት የተፈጸመውን የሚሊዮኖች ግድያ ይወክላል። “ሲኦል” የጳጳሳት ሥርዓቱን ገረጣ ፈረስ የሚከተለው ነው። የሦስተኛውና የአራተኛው ማኅተሞች ታሪክ ከጴርጋሞንና ከትያጥሮን ቤተ ክርስቲያናት ታሪክ ጋር በትይዩ ይሄዳል። የቆስጠንጢኖስ መስማማት ቀስ በቀስ የተገነባ ሥራ ነበር፤ ስለዚህ የመስማማት መንፈስ በእህት ዋይት የግል ታሪክ ውስጥ አስቀድሞ ንቁ ነበር፥ ልክ ጳውሎስ “የዓመፅ ምስጢር አሁንም እየሠራ ነው” ባለበት ዘመን እንደነበረው። የጳጳሳት ሥርዓት መንገሥ በፊት የሚቀድመው መራቅ ሁልጊዜ ቀስ በቀስ የሚፈጠር ታሪክ ነው፤ እናም “ያ ታሪክ ደግሞ ሊደገም ነው። የነበረው እንደ ገና ይሆናል።”

ጄምስ ዋይት በሰባቱ ቤተ ክርስቲያናትና በሰባቱ ማኅተሞች ውስጥ ሌላ ትንቢታዊ ያልተለመደ ጉዳይ ለይቶ አሳየ። እርሱ በመጀመሪያዎቹ አራት ቤተ ክርስቲያናትና በመጨረሻዎቹ ሦስት ቤተ ክርስቲያናት መካከል ሆን ተብሎ የተደረገ ልዩነት እንዳለ ያመለክታል፤ ከዚያም እንደገና በመጀመሪያዎቹ አራት ማኅተሞችና በመጨረሻዎቹ ሦስት ማኅተሞች ውስጥ ይኸው ተመሳሳይ ክስተት እንዳለ ያሳያል።

ጄምስ ዋይት ተመሳሳይ ሥርዓተ-ንድፍ በመለከቶቹ ውስጥም እንዳለ አላካተተም፤ ነገር ግን እርግጥ ነው እንዳለ። የመጀመሪያዎቹ አራት መለከቶች መለከቶች ናቸው፤ ነገር ግን የመጨረሻዎቹ ሦስት መለከቶች ሦስት ወዮታዎች ናቸው። የመጀመሪያዎቹ አራት መለከቶች በ321 ዓመት ቆስጠንጢኖስ ስለ እሁድ ሕግ ባወጣው በአረማዊቷ ሮም ላይ የእግዚአብሔርን ፍርድ ይወክላሉ፤ ሦስቱ የመለከት ወዮታዎች ግን እስልምናን ይወክላሉ። የመጀመሪያዎቹ ሁለት የመለከት ወዮታዎች በ538 ያወጣችውን የእሁድ ሕግ ምክንያት በጳጳሳዊቷ ሮም ላይ የመጡ ፍርዶች ነበሩ፤ ሦስተኛው የመለከት ወዮ ግን በቅርብ ጊዜ እጅግ ሊመጣ ላለው የእሁድ ሕግ ቀውስ ነው።

ዮሴፍ ቤትስ የመጨረሻዎቹን ሦስት ቤተ ክርስቲያናት በአንድ ነጠላ ምልክት እንደሚወክሉ የአቅኚዎች ግንዛቤ ተጠቅሞ፣ በሚለራይት ዘመን ውስጥ የነበሩ ሦስት ዘመናዊ ቤተ ክርስቲያናትን ለመግለጽ ይጠቀማል። በዚህ ንባብ ውስጥ ያለው ሁሉም አጽንኦት በቤትስ ተሰጥቶ ነበር።

በሚለራዊያን ታሪክ ውስጥ ሰርዴስ ሕያው እንደ ሆነ ስም ያለው ሆኖ ሳለ፣ ሞተ የነበረች ቤተ ክርስቲያን ነበረች።

የእግዚአብሔር ሕዝብ ሁልጊዜ ስም አለው። በኤፌሶን እስከ ጴርጋሞን ባለው የታሪክ ዘመን ስሙ ክርስቲያን ነበር። በጳጳሳዊ አገዛዝ ዘመን ስሙ በምድረ በዳ ያለችው ቤተ ክርስቲያን ነበር። ከንጋት ኮከብ መግቢያ ጀምሮ፣ ዮሐንስ ዋይክሊፍ ፕሮቴስታንት የሚለው ስም ነበር። በፍጻሜው ዘመን በ1798፣ ፕሮቴስታኖች ወደ ሮማዊቱ ኅብረት መመለሳቸውን አስቀድመው ጀምረው ነበር። በዚያን ጊዜ የሚያስፈልገው ነገር ቢኖር፣ በሚናገሩት ስም ቢጠሩም እንኳ፣ ከእንግዲህ በኋላ የተመረጠችው ቤተ ክርስቲያን እንዳልነበሩ የሚገልጥ ፈተና ብቻ ነበር። በ1844 የጸደይ ወቅት፣ የክርስቶስ የቃል ኪዳን ስም የምትሸከም ቤተ ክርስቲያን ከእንግዲህ በኋላ እንዳልነበሩ የሚገልጥ ፈተና ደረሱ። የኤልያስ ታሪክ ለዚህ እውነታ እጅግ ዝርዝር ያለ ሁለተኛ ምስክር ይሰጣል። እውነተኛ ባህርያቸውን በገለጡ ጊዜ፣ ፕሮቴስታኖች የባቢሎን ሴቶች ልጆች ሆነው እንደተገኙ መለየት ለሚለርያውያን በመጀመሪያ አስቸጋሪ ነበር። ነገር ግን ሚለርያውያን በመጨረሻ በእርግጥ ያንኑ ነገር አደረጉ፣ እናም ሁለተኛውን መልአክ መልእክት በመፈጸም ከእነዚያ ወደቁት አብያተ ክርስቲያናት ነፍሳትን መጥራት ጀመሩ። ከዚያም ሚለርያውያን የራሳቸውን ባህርይ እንዲገልጡ የሚያደርግ የፈተና ሂደት ነበረ። እነርሱ ፊላዴልፍያውያን ነበሩን ወይስ ሎዶቅያውያን?

ፊላዴልፊያውያን ክርስቶስን ወደ ቅድስተ ቅዱሳን ተከትለው ገቡ፤ ይህን ለማድረግ የነቀፉት ሚለራውያንም የሎዶቅያውያንን ባሕርይ ገለጡ። ስለዚህ፣ ቤትስ እነዚህን ሦስት ቤተ ክርስቲያናት በአንድ ታሪክ ውስጥ በተመሳሳይ ዘመን የነበሩ መሆናቸውን ለመለየቱ ያለውን ሎጂክ እናገኛለን። ያ ታሪክ በአሥሩ ደናግል ምሳሌ ትንቢታዊ አወቃቀር ውስጥ ተፈጽሞ ነበር፤ መንፈሳዊ ተመስጦም እንደሚያሳውቀን ይህ ምሳሌ በፊደል እስከ ፊደል ተፈጽሞ ነበር እና ደግሞ ይፈጸማል።

የመጨረሻዎቹ ሦስት ቤተ ክርስቲያኖች ከሚለራዊት እንቅስቃሴ ውጭ ያሉትን እንደ ሰርዴስ ይወክላሉ፤ በእንቅስቃሴው ውስጥ ያሉት ግን ወይም ፊላዴልፊያን ወይም ሎዶቅያን ይወክላሉ። እነዚህ ሦስቱ ቤተ ክርስቲያኖች በራእይ ምዕራፍ ሦስት ውስጥ ተለይተው ይገኛሉ፤ የመጀመሪያዎቹ አራት ቤተ ክርስቲያኖች ግን በምዕራፍ ሁለት ውስጥ ናቸው። ስለዚህ፣ እህት ዋይት የራእይ ምዕራፍ ሦስትን ታሪክ በምትጠቅስበት ጊዜ፣ ጆሴፍ ቤትስ አሁን የለየቸውን እነዚያኑ ቤተ ክርስቲያኖች እየለየች ነው።

በሚለርአውያን ታሪክ ውስጥ ያሉት ሦስቱ ዘመናዊ ቤተ ክርስቲያናት በአድቬንቲዝም መጨረሻ እንደገና ይደገማሉ። ጆሴፍ ቤትስ የሚለርአውያን ዘመን ተለዋዋጮችን ይለይ ነበር፥ ሰርዴስንም የባቢሎን ልጆች መሆናቸውን ለይቶ አሳየ፤ እነርሱም የሁለተኛው መልአክ መልእክት የተመለከተባቸው ነበሩ። እርሱ በ1844 ጥቅምት 22 ክርስቶስን ወደ ቅድስተ ቅዱሳን የተከተለው ትንሹ መንጋ እና ከቅዱሱ ስፍራ መውጣትን የእምቢ ያሉት መካከል ያለውን ትግል እየነገረ ነበር። እርሱ ለሎዶቅያውያን የተቀበሉትን ጨለማ ትተው እንዲወጡ ለመጥራት እየሞከረ ነበር፤ እና ቢያንስ የሎዶቅያውያን ዕውርነት አንዱ ክፍል የሆነው ዊልያም ሚለር በሎዶቅያ እንቅስቃሴ ውስጥ መሪ ስፍራ ይዞ ነበር የሚለው ነው። ይህ በፊላዴልፍያ መልእክት ውስጥ የተለየው ያው ትግል ነው።

አንድ የሃይማኖት ቀውስ ሁልጊዜ፣ በታላቁ ተስፋ መቁረጥ እንደ ሆነው ሁሉ፣ ሁለት ዓይነት አምላኪዎችን ያፈራል። እነርሱ ወደ ሮም ተመልሰው በይፋ የሮም ልጅ ሆነው ስለነበር፣ የፕሮቴስታንትነት ካባ ከሰርዴስ አሁን ተወስዶ ነበር። ከዚያም ካባው በሚለራዊ አድቬንቲዝም ተይዞ ነበር፤ ነገር ግን ከዚያ ብዙም ሳይቆይ አንድ ፈተና ትንሹ መንጋ ነን ብለው የሚናገሩ ሁለት ክፍሎችን ያፈራ ነበር። አንዱ እውነተኛ መንጋ ነበር፣ ሌላውም ሐሰተኛ መንጋ። ቤትስ ክርስቶስን ወደ ቅድስተ ቅዱሳን የተከተለችውን ትንሿን መንጋ ይወክል ነበር። ትግሉም እኛ ትንሹ መንጋ ነን ብለው ከሚናገሩ ሎዶቅያውያን ጋር ነበር። ቤትስ ፊላዴልፍያዊ እንደ ነበረ፣ ትግሉ ከሰይጣን ምኵራብ ጋር ነበር፤ ይህም የእግዚአብሔር ሕዝብ ነን ብሎ የሚናገር፣ ነገር ግን የሚዋሽ እና አይሁድም ያልሆነ ቡድን ነበር።

ምሳሌው በአድቬንቲዝም መጨረሻ ላይ ለመጨረሻ ጊዜ ሲፈጸም፣ በ1989 ዓ.ም. በዘመኑ ፍጻሜ ጊዜ የተተዉ የኪዳን ሕዝቦች ይኖራሉ፤ ይህም በዚያ ትንቢታዊ ታሪክ ውስጥ የዘመኑን ፍጻሜ የሚወክል በሆነው በክርስቶስ ልደት ጊዜ የአይሁድ መሪነት እንደተተወ እንዲሁ ነው። የክርስቶስ ታሪክ ወደ ኢየሩሳሌም የድል መግቢያ ሲደርስ፣ የሚለራውያን ዘመን የእኩለ ሌሊት ጩኸት ታሪክ በዚያ ተመሰለ። መንፈሳዊ ተነሣሽነት የመስቀሉን የመንገድ ምልክት ከ1844 ታላቁ ተስፋ መቁረጥ ጋር ደጋግሞ ያስማማል። ይሁዳ በክርስቶስ ታሪክ ውስጥ ላኦዴቅያውያንን ይወክላል፣ ሐዋርያትም ፊላዴልፍያውያን ነበሩ። ከመስቀሉ በኋላ ለሦስት ዓመት ተኩል፣ በቤትስ የተወከሉት ፊላዴልፍያውያን፣ በደቀ መዝሙሩ በይሁዳ አስቆሮታዊ የተወከለችው የወደቀች ቤተ ክርስቲያን ውስጥ ከነበሩት ላኦዴቅያውያን እንዲወጡ ለመጥራት ሞከሩ።

በ1989 ዓ.ም. ቀድሞ የተመረጡት የቃል ኪዳን ሕዝቦች የተፈታውን ብርሃን እምቢ አሉና ተዘለሉ። የመጀመሪያው ተስፋ መቁረጥ በጁላይ 18, 2020 ሲደርስ፣ ቀድሞ ከአንድ እንቅስቃሴ የሆኑ ይመስሉ ከነበሩት መካከል የፈተናው ሂደት ተጀመረ። ሆኖም አንዱ ክፍል ሎዶቅያውያን ሲሆን ሌላው ክፍል ፊላዴልፍያውያን ናቸው። ይሁዳ ከመስቀሉ በፊት ክርስቶስን አሳልፎ ለመስጠት ከሸንጎው ጋር ሦስት ጊዜ ቃል ኪዳን እንዳደረገ ሁሉ፣ ከሴፕቴምበር 11, 2001 በኋላ ባለው ታሪክ ያሉት ሎዶቅያውያን ለንስሐ የተሰጧቸውን ሦስት እድሎች አሳልፈው ወድቀው ይሆናሉ። በቅርቡ በሚመጣው የእሁድ ሕግ፣ ይሁዳ በዛፍ ላይ ተንጠልጥሎ እንደተገለጠ እርግጥ በሆነ ሁኔታ፣ ሎዶቅያውያን ከፊላዴልፍያውያን የተለዩ መሆናቸው ይገለጣል። እንክርዳዱ ከስንዴው የሚለይበት ጊዜ በመከር ነው። ወደዚያ መከር በፍጥነት እየቀረብን ነው።

እነዚህ እውነቶች ሊታወቁ የሚችሉት፣ እኛ እውነትን ሊገልጥና ሊያረጋግጥ የሚችለው ብቸኛው መጽሐፍ ቅዱሳዊ ሥነ-ዘዴ “ታሪካዊነት” መሆኑን ለመረዳት ፈቃደኞች ስንሆን ብቻ ነው። እውነተኛው ሥነ-ዘዴ ፕሬተሪዝም ወይም ፉቱሪዝም ወይም ዲስፐንሳሽናሊዝም ወይም ዎክ-ኢዝም ወይም የሰዋሰው ወይም የታሪክ ሙያዊ እውቀት ወይም ከብዙዎቹ ሰይጣናዊ ሐሰተኛ ተካዮች ማንኛውም ልዩነት አይደለም። ለዣን-ዣክ ሩሶ ተብሎ ለሚጠራ የአሥራ ሰባተኛው ክፍለ ዘመን ፈላስፋ የሚደረግ አንድ በብዙ ሰዎች የሚታወቅ ንግግር አለ፤ ይህም በብዙ መንገዶች እንደገና ተነግሯል፣ ነገር ግን የሐሳቡ ዋና ነጥብ እንዲህ ይላል፤ “ስሕተት ብዙ ሥሮች አሉት፣ እውነት ግን አንድ ብቻ አለው።” “እውነት” ከደረቅ መሬት እንደ ሥር የወጣ የሆነው አልፋና ኦሜጋ ነው።

እኛ አሁን እየተካፈልናቸው ያሉት እውነቶች፣ የእውነት እድገት በታሪክ ሁሉ ውስጥ በተራማጅ ሂደት እንደሚገለጥ በሚታወቀው አውድ ውስጥ መገንዘብ ይገባል፤ ከዚህም ይልቅ የእውነት ግንዛቤያችን በአልፋና ኦሜጋ አውድ ውስጥ መቀመጥ አለበት፤ ማለትም ኢየሱስ የአንድ ነገር ፍጻሜ ከመጀመሪያው ጋር እንደሚለይ ሳይሆን እንደሚያስለይት በሚገልጠው አውድ ውስጥ።

አራተኛው ቤተ ክርስቲያን ትያጥሮን ናት፤ እርስዋም ፓፍነት እንደ መጽሐፍ ቅዱስ ትንቢት አምስተኛው መንግሥት ሆኖ የገዛበትን ዘመን ትወክላለች፥ ይህም ቤተ ክርስቲያን በምድረ በዳ በምርኮ የነበረችበት ዘመን ነው። መንፈሳዊቱ እስራኤል በመንፈሳዊቱ ባቢሎን ሥር ለአንድ ሺህ ሁለት መቶ ስድሳ ዓመታት የነበረችው ምርኮ፥ በትክክለኛይቱ እስራኤል በትክክለኛይቱ ባቢሎን ሥር ለሰባ ዓመታት በነበረችው ምርኮ ተመስሎ ተገልጦአል።

በባቢሎን ያለው የሰባ ዓመት ምርኮ በትያጥሮን ቤተ ክርስቲያን ይወከላል። የትያጥሮን ቤተ ክርስቲያን በጴርጋሞን የተወከለው ምክንያት ያመነጨው ውጤት ነው። ጴርጋሞን ከክርስትና ጋር ጣዖት አምልኮን በቀላቀለው ንጉሠ ነገሥት ቆስጠንጢኖስ ይመሰላል። የጣዖት አምልኮው ምልክት የፀሐይ አምልኮ ነበር። ጥንታዊቷ እስራኤል ለትያጥሮን ሰባ ዓመታት ወደ ምርኮ የተወሰደችበት መጽሐፍ ቅዱሳዊ ምክንያት፣ ነገሥታቷ ከዙሪያቸው ካሉት ጣዖት አምላኪ አሕዛብ ጋር በእግዚአብሔር ቃል ላይ በቀጥታ አመፅ ግንኙነቶችንና ቃል ኪዳኖችን መፍጠራቸው ነበር። እግዚአብሔር እስራኤል በዙሪያዋ ካሉት አሕዛብ ጋር እንዳትቀላቀል ደጋግሞ አስጠንቅቋት ነበር። አሥርቱ ትእዛዛት፣ ጥንታዊቷ እስራኤል ተቀማጭ አደራ አድርጋ ልትጠብቀው የነበረው እጅግ ነገር፣ ጣዖታትን ማምለክን በግልጽ ይከለክላል። ጌታ በሆሬብ ዋሻ አጠገብ በሙሴ ፊት ባለፈ ጊዜ ባሕርዩን ሲገልጥ፣ እዚህ እየጠቀስን ያለነውን ማስጠንቀቂያ ሁለት ጊዜ አካትቶ ነበር።

እግዚአብሔር በዚህ ክፍል ብቻ ሁለት ጊዜ ለጥንታዊቱ እስራኤል ማስጠንቀቂያ ሰጠ፤ ከዚህም በላይ ጥንታዊቱ እስራኤል በዙሪያዋ ካሉት ጣዖት አምላኪ አሕዛብ ጋር ቃል ኪዳን እንዳታደርግ የተሰጣት ትእዛዝ የሚመሰክሩ ሌሎች ብዙ መጽሐፍ ቅዱሳዊ ምስክሮች አሉ። እነዚያ መቻቻሎች የጀመሩት ጥንታዊቱ እስራኤል እግዚአብሔርንና የእርሱን ቴኦክራሲ በመናቅዋ ነበር። ንጉሥ በተመኙ ጊዜ፣ እግዚአብሔር ንጉሥ እንዲኖራቸው ፈቀደላቸው፤ ከዚያም ነጥብ ጀምሮ ከነገሥታቱ አብዛኞቹ፣ በተለይም የሰሜኑ አሥር ነገዶች ነገሥታት ሁሉ፣ ያንኑ ትእዛዝ ናቁ። እስራኤል ከበዙሪያዋ ካሉት ጣዖት አምላኪ አሕዛብ የተለየችና የተለየች ሕዝብ መሆን እንዳለባት የሚጠይቀው መርህ ተጣለ፤ ይህም በኋላ ቆስጠንጢኖስ ምልክት የሚሆንለት በነበረው መቻቻል ተገለጠ። ጴርጋሞንና ቆስጠንጢኖስ ጣዖት አምልኮን ወደ እግዚአብሔር ቤተ ክርስቲያን ያስገቡ የእስራኤል ነገሥታትን ዓመፅ ይወክላሉ። በንጉሥ ሳኦል የጀመረው መንሸራተት ክርስቲያናዊቷን ቤተ ክርስቲያን ወደ መንፈሳዊ ባቢሎን ምርኮ ያመራትን መንሸራተት ይጠቁም ነበር። ከንጉሥ ሳኦል ጀምሮ እስከ ባቢሎን ምርኮ ድረስ ያለው ቅዱስ ታሪክ በጴርጋሞን ቤተ ክርስቲያን ይወከላል። ከዚያ በኋላ የመጣው የሰባ ዓመቱ ምርኮ ደግሞ የትያጥሮን ቤተ ክርስቲያን ነበር።

ኤፌሶን የተስፋይቱን ምድር ለመውረስ ወደፊት የምትወጣውን ቤተ ክርስቲያን ትወክላለች። ኤፌሶን የሙሴን ዘመን እና እስራኤል ከግብፅ ባርነት መዳኗን ትወክላለች።

በግብፅ ከባርነት መዳን የተወከለው ታሪክ በመጨረሻዎቹ ዘመናት እንደገና ይደገማል። ስለዚህም በሚለራይት ታሪክ ውስጥ ደግሞ ተደግሞ ታየ። ስለዚህ እህት ዋይት የሚለራይትን ታሪክ ለመግለጽ ወደ ዚያ ታሪክ በተደጋጋሚ ትጠቅሳለች። እርሷ የ1844ቱን ታላቁ ተስፋ መቁረጥ፣ ዕብራውያን በቀይ ባሕር ፊት ቆመው ሳሉ የፈርዖን ሠራዊት ከኋላቸው ሲቀርብባቸው ከተደረሰባቸው ተስፋ መቁረጥ ጋር ታመሳስለዋለች። እንዲሁም ከግብፅ መዳን የሚመለከተውን ታሪክ ከክርስቶስ ዘመን ጋር ታመሳስላለች፤ ስለዚህ ደቀ መዛሙርቱ በመስቀሉ ላይ የደረሰባቸው ተስፋ መቁረጥ በቀይ ባሕር ያለው ተስፋ መቁረጥ ምሳሌ ነበረው፣ ይህም ደግሞ የ1844ቱን ታላቁ ተስፋ መቁረጥ ይወክል ነበር። የመስቀሉ ተስፋ መቁረጥ የኤፌሶን ቤተ ክርስቲያን መጀመሪያን ይወክል ነበር። በጥንታዊቷ እስራኤል መጀመሪያ ዘመን ያለው የሙሴ ዘመን በኤፌሶን ቤተ ክርስቲያን ተወክሎ ነበር፣ ይህም ደግሞ በክርስቶስ ዘመን ያለውን የዘመናዊቷ እስራኤል መጀመሪያ ይወክል ነበር። ሁለቱም ታሪኮች በኤፌሶን ቤተ ክርስቲያን ይወከላሉ። እዚህ የምንለይባቸው እውነቶች በFuture for America በዓመታት ውስጥ በብዙ ጊዜ በአደባባይ ቀርበዋል፤ ስለዚህ እኔ በቀላሉ አጠቃላይ እይታ ብቻ እየሰጠሁ ነኝ።

በክርስቶስ ታሪክ ውስጥ፣ የቀድሞው የቃል ኪዳን የተመረጠ ሕዝብ እየተተወ ሲሄድ፣ የአዲሱ የቃል ኪዳን ሕዝብ እየተነሣ የሚጀምርበትን መነሻ እናገኛለን። የክርስቶስ ታሪክ የጥንታዊቱ እስራኤል ፍጻሜ ነው፤ እንዲሁም በጥንታዊቱ እስራኤል መጀመሪያ ላይ በግብፅ ከባርነት መዳን ታሪክ ውስጥ፣ ለአዲስ የቃል ኪዳን ሕዝብ ሲባል የተተወ አስቀድሞ የተመረጠ የቃል ኪዳን ሕዝብ ነበር።

በክርስቶስ ታሪክ ውስጥ፣ ቀደሙት የተመረጡ ሕዝብ በ70 ዓ.ም. ኢየሩሳሌም በተደመሰሰችበት ጊዜ ወደ መጨረሻቸው ደረሱ። በመጀመሪያ፣ በሙሴ ዘመን ቀደሙት የተመረጡ ሕዝብ በአርባ ዓመት ጊዜ ውስጥ በምድረ በዳ ሞቱ፤ እያሱና ካሌብም መልእክቱን ወደ ተስፋይቱ ምድር ሊያደርሱ የተመደቡትን አዲሱን የተመረጠ ሕዝብ የሚወክሉ ሆኑ፤ እንዲሁም የኤፌሶን ቤተ ክርስቲያን ዘመን ሐዋርያት ወንጌሉን ወደ ዓለም እንደወሰዱት።

የጥንቱ እስራኤል መጀመሪያና ፍጻሜ፣ እንዲሁም የዘመናዊ እስራኤል መጀመሪያ ሁሉ፣ ከቀድሞ የተመረጠ ሕዝብ ወደ አዲስ የተመረጠ ሕዝብ የሚደረግ ሽግግርን ያመለክታሉ። አንድ ነገር በሁለት ወይም በሦስት ምስክሮች ምስክርነት ይጸናል፤ እነዚህም ሦስቱ የምስክሮች መስመሮች እያንዳንዳቸው የቀድሞው የተመረጠ ሕዝብ መፋታትን ይለያያሉ፣ እነዚህ ምስክሮችም መጨረሻውን ከመጀመሪያው የሚገልጠው የአልፋና ኦሜጋ ፊርማ ይይዛሉ። እግዚአብሔር ከአንድ መቶ አርባ አራት ሺህ ጋር ቃል ኪዳን ሲገባ፣ የሚተረፍ የቀድሞ የተመረጠ ሕዝብ ይኖራል። እግዚአብሔር የብዥታ ፈጣሪ አይደለም፤ እርሱ ፈጽሞ አይለወጥም ቃሉም ከቶ አይከሽፍም።

ከግብፅ የተገኘው ማዳንና እግዚአብሔር በኢያሱ አማካኝነት ያከናወናቸው ድሎች በኤፌሶን ቤተ ክርስቲያን ይወከላሉ፤ ነገር ግን ኤፌሶን የመጀመሪያዋን ፍቅር እንድታጣ ተወስኖላት ነበር። ኢያሱም ከዐረፈ በኋላ ስምርናን የሚወክል ዘመን የሚያመለክት ሌላ ትውልድ ተነሣ። ኢያሱ የተስፋይቱን ምድር ከጠላቶቿ ለማጥራት ያደረገው ድንቅ ሥራ ፈጽሞ አልተፈጸመም፤ ሕዝቡ በራሳቸው ረክተው ለኢያሱ የተሰጠውን ሥራ ተዉ። የመጀመሪያቸውን ፍቅር አጡ። ይህም ዘመን እስራኤል እግዚአብሔርን እስከ ጣለች ድረስ ቀጠለ፤ ሳሙኤልም ሳኦልን ንጉሥ ቀባ፥ በዚህም የጴርጋሞንን ቤተ ክርስቲያን አስገባ።

ምንም እንኳ ስምርና ከጌታ ተግሣጽ ካልተቀበሉት ሁለቱ ቤተ ክርስቲያናት አንዲቱ ብትሆንም፣ ታሪክ በዚያ ዘመን ሰማዕት የሆኑት አንዳንዶቹ መነሳሳታቸው በመለኮታዊ ግፊት ሳይሆን በሰውአዊ ግፊት ላይ የተመሠረተ እንደ ነበር ይመሰክራል። የመሳፍንት መጽሐፍ የኢያሱን ሞት በመግለጽ ይከፈታል፤ በመጽሐፉም ውስጥ የመሳፍንቱን ታሪክ የሚገልጽ ሁለት ጊዜ የተደገመ አንድ ቃል አለ። ያ ቃል ለሁለተኛ ጊዜ የተጠቀሰው የመጽሐፉ የመጨረሻ ቁጥር ነው። የመጽሐፉ የመጀመሪያ ቁጥር የኢያሱን መጨረሻ ያመለክታል፣ የመጨረሻውም ቁጥር ታሪኩን በአጠቃላይ ያጠቃልላል።

በስምርና ታሪክ ውስጥ፣ “ራስ” ከመጀመሪያው እስከ መጨረሻው ድረስ ዋና ጭብጥ እንደነበረ ሁሉ ነበር። ንጉሥ ስላልነበራቸው፣ ለማድረግ የመረጡትን ሁሉ እንዲያደርጉ ወሰኑ። የመመሪያ እጥረት በስምርና ታሪክ ውስጥ ሃስኬል የለየው ነገር ሲሆን፣ ይህም የነቃ የትንቢት መንፈስ ባለመኖሩ የተወከለ ነበር። በሁለቱም ታሪኮች የመመሪያ እጥረት ውሳኔዎች በሰው የራሱ ተነሳሽነት ላይ እንዲመሠረቱ በር ከፈተ። ኤፌሶን ከግብፅ መዳንን ይወክላል። በመሳፍንት መጽሐፍ የተመዘገበው ታሪክ በስምርና ቤተ ክርስቲያን ይወከላል። ከንጉሥ ሳኦል ጀምሮ እስከ ባቢሎን ምርኮ ድረስ ያለው ዘመን በጴርጋሞን ቤተ ክርስቲያን ይወከላል፣ በባቢሎንም ያለው ምርኮ በትያጥሮን ቤተ ክርስቲያን ይወከላል።

በአቅኚዎች የተለየው ክስተት ጋር በመስማማት፣ በቤተ ክርስቲያናት፣ በማኅተሞች እና በመለከቶች ውስጥ አራትና ሦስት የሆነ ክፍፍል አለ፤ እንዲሁም በጥንታዊቷ እስራኤል ታሪክ ውስጥ የመጀመሪያዎቹ አራት ቤተ ክርስቲያናት በግብፅ ምርኮ ይጀምራሉ እና በባቢሎን ምርኮ ያበቃሉ፤ ምክንያቱም አልፋና ኦሜጋ ሁልጊዜ መጨረሻውን ከመጀመሪያው ጋር ይለያልና። በዘመናዊቷ እስራኤል ታሪክ ውስጥ የመጀመሪያዎቹ አራት ቤተ ክርስቲያናት በአይሁድ ለሮማውያን ሥልጣን መገዛት ይጀምራሉ፥ እነዚህም አራቱ ቤተ ክርስቲያናት መንፈሳዊ አይሁድ ለመንፈሳዊቷ ሮም ለአንድ ሺህ ሁለት መቶ ስድሳ ዓመታት በመገዛታቸው ያበቃሉ።

ከቲያጥራ በኋላ የተከተለው ሰርዴስ ነበረ፤ ይህም በቲያጥራ የተመሰለው ከባቢሎን ምርኮነት በወጡ ጊዜ የጀመረ ነበር። ሰርዴስ ሕያው እንደሆነ ስም የነበራት ቤተ ክርስቲያን ናት፣ ነገር ግን ሕያው አልነበረችም። የሕይወት መናዘዛቸው ሐሰት ነበር። የሚያስገርመውም፣ ከሰባቱ አብያተ ክርስቲያናት ሁሉ መካከል ትርጉም የሌለው ቃል ሰርዴስ እንደሆነ ነው። በታሪኩና በጥቅሶቹ አውድ መሠረት ለሰርዴስ ትርጓሜዎች ተሰጥተዋል፣ ነገር ግን ለዚያ ስም ሥርወ ቃላዊ ትርጉም የለውም። ስም አለው፣ ነገር ግን የለውም።

ከባቢሎናዊው ምርኮ በኋላ ኢየሩሳሌምንና ቤተ መቅደሱን እንደ ገና ሠሩ። ከዚያም እግዚአብሔር ስሙን በኢየሩሳሌም እንዲያኖር ስለ ተስፋ ሰጥቶ ነበርና ዳግመኛ ስም ነበራቸው። ነገር ግን ስሙ ባህርዩን ይወክላል፤ የእርሱ የግል ህልውና መታጣትም ሕይወትን የሚወክል ስም እንዳላቸው ቢታወቅም፣ በእውነቱ ግን ሕይወትን የሚያፈራውን ህልውና ከእንግዲህ ወዲህ እንደሌላቸው ያሳየ ነበር። በእውነቱ የነበራቸው ሙያዊ መናገርና ማስመሰል ብቻ ነበር።

በሰርዴስ ያለው የመጨረሻው ድምፅ ከጌታ ታላቅና አስፈሪ ቀን በፊት ስለሚመጣ ኤልያስ ተስፋ ሰጠ። ለጥንታዊቷ እስራኤል የኢየሩሳሌም ጥፋት የጌታ ታላቅና አስፈሪ ቀን ነበር። ስለዚህ ምክንያት፣ እህት ዋይት በ70 ዓ.ም. የኢየሩሳሌምን ጥፋት በሰባቱ የመጨረሻ መቅሰፍቶች የተወከለው የጌታ ታላቅና አስፈሪ ቀን ምሳሌ እንደሆነ ትጠቅሳለች። የፊላዴልፊያ ቤተ ክርስቲያን በምድረ በዳ በሚጮኽ በመጥምቁ ዮሐንስ ድምፅ ጀመረች፤ በዚህም ሁኔታ የዊልያም ሚለርን ድምፅ ትወክላለች። የመጥምቁ ዮሐንስና የዊልያም ሚለር ድምፆች፣ ሁሉም ነገር ትክክል ነው ብለው ለሚያምኑ ሕዝቦች፣ ሁሉም ነገር ፈጽሞ ተሳስቶ ሳለ፣ የሎዶቅያን መልእክት ያቀርቡ ነበር። መጥምቁ ዮሐንስም ሆነ ዊልያም ሚለር መጥረቢያውን በዛፉ ሥር ላይ አኖሩ። ለሰርዴስ የተሰጠው መልእክት፣ “በሰርዴስ እንኳ ልብሳቸውን ያላረከሱ ጥቂት ስሞች አሉ፤ እነርሱም የሚገባቸው ስለሆኑ ከእኔ ጋር ነጭ ለብሰው ይሄዳሉ” የሚል ነበር። መጥምቁ ዮሐንስና ዊልያም ሚለር፣ በሰርዴስ የተወከለውን የዘመን ክፍለ ጊዜ ተሻግረው የወጡና ከክርስቶስ ጋር ለመሄድ የተገባቸውን ይወክላሉ።

ሰባቱ የራእይ አብያተ ክርስቲያናት ከሐዋርያት ዘመን ጀምሮ እስከ ክርስቶስ ሁለተኛ ምጽአት ድረስ ያለውን ታሪክ ይወክላሉ፤ እንዲሁም ሰባቱ አብያተ ክርስቲያናት ከነቢዩ ሙሴ ጀምሮ እስከ ክርስቶስ የመጀመሪያ ምጽአት ድረስ ያለውን የጥንቷ እስራኤል ታሪክ ደግሞ ይወክላሉ።

ከግብፅ የተፈጸመው መዳን በኤፌሶን ቤተ ክርስቲያን ይወከላል፤ በዚያም ታሪክ ውስጥ የኤፌሶን ቤተ ክርስቲያን ምልክት ኢያሱ ነበር። እግዚአብሔር ከግብፅ ያወጣቸው ሰዎች አስር ተከታታይ ፈተናዎችን ካልፉ በኋላ፣ ጌታ ቃል ኪዳኑን ከዐመፀኞቹ አነሣና ለኢያሱና ለካሌብ ሰጠው።

ሴስተር ዋይት ኢያሱንና ካሌብን “የዓለም ፍጻሜዎች የደረሱባቸውን” እና “ከእግዚአብሔር ጋር በመሥዋዕት ቃል ኪዳን የሚገቡትን” እንደሚወክሉ ትገልጻለች።

እንደ ከኢያሱና ከካሌብ ጋር የታደሰው ቃል ኪዳን የሚወከለው፣ የታደሰው ቃል ኪዳን ከአንድ መቶ አርባ አራት ሺህና ከታላቁ ሕዝብ ጋር የተደረገው ቃል ኪዳን ነው። ይህም የመጀመሪያው የቃል ኪዳን የተመረጠ ሕዝብ ከእግዚአብሔር ተፈትቶ በምድረ በዳ እንዲሞት ከተወሰነ በኋላ ይታደሳል። ከአንድ መቶ አርባ አራት ሺሁ ጋር የተደረገው ቃል ኪዳን አንድ ቀደም ያለ የተመረጠ ሕዝብ በሚጣልበት በዚያው ታሪክ ውስጥ ይፈጸማል።

ኤፌሶን ማለት ተፈላጊ ማለት ነው፤ በኢያሱና በቀደመችው ቤተ ክርስቲያን የተፈጸመውም ሥራ “ተፈላጊ” ነበር። ኢያሱ የእግዚአብሔርን ሕዝብ ወደ ተስፋይቱ ምድር ሲመራ ድል እየነሣ ወጣ። የመጀመሪያው ማኅተም ከኤፌሶን ቤተ ክርስቲያን ጋር ተመሳሳይ ሲሆን፣ ድል እየነሣ በሚወጣ ነጭ ፈረስ ይወከላል። ይህ ለኢያሱም ሆነ ለሐዋርያዊቱ ቤተ ክርስቲያን እውነት ነበር። የመጀመሪያው ማኅተም በጥንታዊውም ሆነ በዘመናዊው እስራኤል ከኤፌሶን ቤተ ክርስቲያን ጋር ተመሳሳይ ነው።

ስምርና የተመሠረተችው “ከርቤ” ከሚለው ቃል ነው፤ ከርቤም ሙታንን ለመቀባት ይጠቀሙበት የነበረ ዘይት ነው። ሁለተኛው ማኅተም “ታላቅ ሰይፍ” እና “ሥልጣን” የተሰጠው ቀይ ፈረስ በመሆኑ ይወከላል፤ ይህም “ሰላምን ከምድር ለማስወገድ” ነበር፥ ማለትም በዚያ ታሪክ ሰዎች “እርስ በርሳቸው ይገድሉ” ነበር። ሁለተኛው ማኅተም ከስምርና ቤተ ክርስቲያን ጋር በትይዩ ይሄዳል፥ እናም ለእግዚአብሔር ጠላቶች የተሰጠውን ሥልጣን ይወክላል፤ ይህም የእግዚአብሔርን ሕዝብ እንዲያሸንፉና እንዲገድሉ የፈቀደላቸው ነበር። ይህ በሐዋርያት ቤተ ክርስቲያን ከተከተለው ዘመን ውስጥ እንዲሁም በመሳፍንት ታሪክ ውስጥ ተፈጽሟል። በሁለቱም ታሪኮች እግዚአብሔር ከሕዝቡ ውጭ ያሉ ኃይሎች በሕዝቡ ላይ ጦርነትንና ሞትን እንዲያመጡ ፈቅዶአል። በሐዋርያት ቤተ ክርስቲያን ውስጥ ያ ጦርነት የተነሣው የክርስቶስ ሃይማኖት በመጣል ምክንያት ነበር፤ ይህም በቀደመው የኤፌሶን ዘመን ወንጌልን ወደ ዓለም ሲያደርስ ድል የማይነሣበት ነበር። በመሳፍንት ዘመን የእግዚአብሔር ሕዝብ ጠላቶች ያነሳቸው እንቅስቃሴ ደግሞ በቀደመው የኤፌሶን ዘመን ላይ የተመሠረተ ነበር፤ በዚያም እግዚአብሔር ኃይሉን በግብፅ እና ከዚያ በኋላ ኢያሱ ለማሸነፍ ያገለገለባቸው አሕዛብ ላይ አሳይቶ ነበር። ሁለተኛው ማኅተም በጥንታዊቷም ሆነ በዘመናዊቷ እስራኤል ከስምርና ቤተ ክርስቲያን ጋር በትይዩ ይሄዳል።

ጴርጋሞን ማለት “የተመሸገ ምሽግ” ማለት ሲሆን፣ በዚህም የንጉሥ ቤተ መንግሥትን ይወክላል። ሦስተኛው ማኅተም ከጴርጋሞን ጋር በትይዩ ይሄዳል፤ እንዲሁም የሰው ፍርድ በምድር ነገሥታት በእግዚአብሔር ፍርድ ተቃራኒ ሆኖ የሚፈጸምበትን ታሪክ ይወክላል። ስለዚህ በ“ስንዴው፣” “ገብሱ፣” “ዘይቱ፣” እና “የወይኑ ጠጅ” ላይ ሚዛን በሚያደርጉት “ሁለት” ሚዛኖች የተወከለው መለኪያ፣ ወይም ፍርድ፣ በእግዚአብሔር ፍርድ አንጻር ሁልጊዜ ጉድለት ያለበትን ንጉሣዊ ሰብዓዊ ሥልጣን ያመለክታል። ቅን መለካት ወይም ቅን መመዘን ሁለት ሚዛኖችን እንደማያስፈልግ አስታውሱ። ሁለት ሚዛኖች ያልተካከለ ፍርድን ይወክላሉ።

“ገብስ” የፋሲካ በዓል “በኵራት ፍሬ” መሥዋዕት ምልክት ነው፤ “ስንዴ” ደግሞ የጴንጤቆስጤ በዓል “ሁለቱ የሚወዛወዙ እንጀራዎች” መሥዋዕት ምልክት ነው። “ዘይት” የመንፈስ ቅዱስ ምልክት ነው፣ “ወይን” ደግሞ የትምህርት ምልክት ነው። ጴርጋሞን በጥንታዊቷ እስራኤል ዘመን፣ በፋሲካ እስከ ጴንጤቆስጤ ወቅት የተወከለውን የእግዚአብሔር የአምልኮ ሥርዓት ላይ ፍርድ ያመጡ የእስራኤል መስማሚ ነገሥታት ዘመን ነው። የእግዚአብሔር ቃል እውነቶች በ“ወይን”ና “ዘይት” ተወክለዋል። በጥንታዊቷም ሆነ በዘመናዊቷ እስራኤል፣ የጴርጋሞን ቤተ ክርስቲያን ሰይጣን በስምርና በተወከለው ታሪክ ውስጥ በደም መፍሰስ ሊያደርገው ያልቻለውን ለመፈጸም የሚሞክርበት ዘመን ነው። በጴርጋሞን ሰይጣን እንደ በስምርና ተወክሎ በደም መፍሰስ ሳይሆን፣ በመስማማት እግዚአብሔርን ሕዝብና የእግዚአብሔርን እውነት ለማጥፋት ሞከረ። የጥንታዊቷ እስራኤል ነገሥታት መስማማት በዘመናዊቷ እስራኤል ውስጥ የቆስጠንጢኖስን መስማማት ይወክላል።

ትያጥሮን ማለት “የቁርጠኝነት መሥዋዕት” ማለት ሲሆን፣ ለስሙ የሚገደሉ ሕዝቡ እግዚአብሔር የሚሰጣቸውን የሰማዕትነት መንፈስ ይጠቁማል። የቁርጠኝነት መሥዋዕት በሰባው ዓመት ምርኮ ዘመን በዳንኤል፣ በሰድራቅ፣ በሚሳቅ፣ በአብደናጎም እንደተወከለው በከባድ ሁኔታዎች ውስጥ ክርስቶስን ለማገልገል ያለውን ፈቃደኝነት ይወክላል፤ እንዲሁም በአንድ ሺህ ሁለት መቶ ስድሳ ዓመታት ታሪክ ውስጥ በጳጳሳዊ ሥልጣን የተነሣ መከራ ሲደርስባቸው፣ የተሠቃዩትን፣ የታሰሩትን፣ በሐሰት የተወነጀሉትን እና የተገደሉትን ዋልደንሳውያንን፣ ሁጎኖቶችን እና ሌሎችንም መሥዋዕት ይወክላል። አራተኛው ማኅተም ከትያጥሮን ቤተ ክርስቲያን ጋር በትይዩ የሚሄድ ሲሆን፣ የጥንቷ ባቢሎን በጥንቷ እስራኤል ላይ ያደረገችውን ስደት እና የዘመናዊቱ ባቢሎን በዘመናዊቱ እስራኤል ላይ የምታደርገውን ስደት ይወክላል። የሁለቱም ምርኮዎች ታሪክ በመጀመሪያ ከእውነት መራቅን አስፈለገ፤ ይህንንም የእስራኤል ነገሥታትና ንጉሠ ነገሥቱ ቆስጠንጢኖስ ፈጽመዋል። ሁለቱም በትያጥሮን የተወከለውን ዘመን የሚያስጀምር መንገድ አዘጋጁ።

ሰርዴስ ስም እንዳላት ብትናገርም፣ ከዚያ አንፃር ምንም ትርጉም የላትም፤ ይልቁንም ያ መናዘዝ ሐሰት ነው። የሼኪና መገኘት በሁለተኛው ቤተ መቅደስ ፈጽሞ አልተገለጠም። የክርስቶስ መገኘትም በሰርዴስ ታሪክ ውስጥ ፈጽሞ አልተገለጠም። የጨለማው ዘመን ተሐድሶ በመሠረቱ አንድ እርምጃ ወደ ፊትና ሁለት እርምጃ ወደ ኋላ የሚሄድ ተከታታይ ሂደት ነበር። የሰርዴስ ታሪክ በፕሮቴስታንት ተሐድሶ ውስጥ ሊፈጽመው የተገባው ሥራ ፈጽሞ አልተጠናቀቀም።

ፊላዴልፊያ ማለት የወንድማማችነት ፍቅር ማለት ነው፤ እግዚአብሔርን አስቀድመህ ካልወደድህ ወንድምህን መውደድ አይቻልም።

ፊላዴልፊያ እግዚአብሔርን የሚወድ ቤተ ክርስቲያንን ትወክላለች፤ በዚህም ምክንያት በፊላዴልፊያ ላይ የተሰነዘረ ኩነኔ ወይም ተግሣጽ የለም።

ለፊላዴልፊያ “የዳዊት ቁልፍ” ተሰጣት፤ በጥንታዊቷ እስራኤል የፊላዴልፊያ ታሪክም የዳዊት ልጅ ተሰጣቸው፥ ይህም ከሌሎች ነገሮች መካከል የአልፋና የኦሜጋ ትንቢታዊ መርህ፣ መጀመሪያውና መጨረሻውን ይወክላል። ያ ቁልፍ “ሂስቶሪሲዝም” የተባለውን የትርጓሜ ዘዴ ይወክላል። በጥንታዊቷ እስራኤል መጨረሻ በፊላዴልፊያ ቤተ ክርስቲያን የተወከለው ዘመን ውስጥ የመጽሐፍ ቅዱስ ትንቢት በጣም ደራሲ ራሱ ቁልፉ ነበር። በሚለራውያን ታሪክ በፊላዴልፊያ ቤተ ክርስቲያን የተወከለው ዘመን ውስጥ ዊልያም ሚለር ቁልፉ ተሰጠው። በእነዚህ ሁለት ታሪኮች ውስጥ ክርስቶስ ራሳቸውን የአብርሃም ልጆች እንደሆኑ ከሚያስቡ ነገር ግን ያልነበሩ አይሁድ ጋር ተያያዘ። ሚለርም ራሳቸውን መንፈሳዊ አይሁድ እንደሆኑ ከሚያስቡ ነገር ግን ያልነበሩ ፕሮቴስታንቶች ጋር ተያያዘ።

ሎዶቅያ ማለት የተፈረደበት ሕዝብ ማለት ነው፤ እናም ሎዶቅያውያን፣ በክርስቶስ ዘመን የነበሩት አይሁድ፣ በመጨረሻ በ70 ዓ.ም. ኢየሩሳሌም በተፈረሰችበት ጊዜ ተፈረደባቸው። የከሐዲ ፕሮቴስታንትነት የመጨረሻ ፍርድ በእሁድ ሕግ ቀውስ ውስጥ ይፈጸማል፤ ነገር ግን በ1844 የጸደይ ወቅት የመጀመሪያውን መልአክ መልእክት በእነርሱ ሲጥሉ ፍርዳቸውን ተቀበሉ፥ ከዚያም በመለኮታዊ አዋጅ የባቢሎን ሴቶች ልጆች መሆናቸው ተነገረ። እነዚያ የወደቁ ፕሮቴስታንቶች በምርመራዊው ፍርድ የመጨረሻ ዘመን ውስጥ ያለውን ሎዶቅያዊ አድቬንቲዝም ይወክላሉ።

አሁን የራእይ ሰባቱ ቤተ ክርስቲያናት እንደ ትንቢታዊ ምልክቶች በትክክል ሊገቡ የሚችሉባቸውንና ከዚያም በትንቢታዊ መልኩ ሊተገበሩ የሚችሉባቸውን ብዙ የተለያዩ መንገዶች በመሠረታዊነት ተመልክተናል። ነገር ግን እነርሱ ሊገቡና ሊተገበሩ የሚገባቸው “ከከፍተኛው ባለሥልጣን የተሰጡን” የትንቢት ሕጎች በሚያቀርቡት አውድ ውስጥ ነው።

መልእክቶቹ ለሰባቱ አብያተ ክርስቲያናት የተሰጡት መልእክቶች ዮሐንስ መልእክቶቹን በመዝገብ ላይ ባሰፈረበት ጊዜ በነበሩት ሰባት አብያተ ክርስቲያናት የተሰጡ ነበሩ። መልእክቶቹ ለሰባቱ አብያተ ክርስቲያናት በታሪክ ዘመን ሁሉ ለሚገኙ አብያተ ክርስቲያናት መመሪያና ማስጠንቀቂያ ይሰጣሉ። መልእክቶቹ ለሰባቱ አብያተ ክርስቲያናት በታሪክ ዘመን ሁሉ ለእያንዳንዱ ክርስቲያን መመሪያና ማስጠንቀቂያ ይሰጣሉ። ሰባቱ አብያተ ክርስቲያናት ከሐዋርያት ዘመን ጀምሮ እስከ ዓለም ፍጻሜ ድረስ ያለውን የክርስትና ታሪክ ይወክላሉ። ሰባቱ አብያተ ክርስቲያናት ከሙሴ ዘመን ጀምሮ እስከ ኢየሩሳሌም በ70 ዓ.ም. እስከ ተፈረሰችበት ድረስ ያለውን የጥንቷ እስራኤል ታሪክ ይወክላሉ። ሰባቱ አብያተ ክርስቲያናት በመጀመሪያዎቹ አራት አብያተ ክርስቲያናት እና በኋለኞቹ ሦስት አብያተ ክርስቲያናት መካከል ያለውን ልዩነት በመለየት ሊታወቁና ሊተገበሩ ይችላሉ።

እኛ እየለየን ካለን ስድስት ልዩ ልዩ ትንቢታዊ አተገባበሮች መካከል፣ እነዚሁ አተገባበሮች በሰባቱ ማኅተሞች ውስጥም ተወክለው ይገኛሉ።

እነዚህን እውነቶች በሚቀጥለው ጽሑፍ ውስጥ እንመለከታለን።