ፓንዩም - ቁጥር አሥራ ሁለት

የዳንኤል አሥራ አንድ አርባኛው ቁጥር በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ካሉት እጅግ ጥልቅ ከሆኑት ቁጥሮች አንዱ ነው። እርሱም በ1798፣ 1989 እና 2023 የዳንኤል መጽሐፍ መፈታቱን ይወክላል። መጽሐፉ የተፈታባቸው እነዚህ ሦስት ጊዜያት “ሰባት ዘመናት” የተባለው መበተን መደምደሙን ያመለክታሉ። 1798 ዓ.ም. በ723 ከክርስቶስ በፊት አሶር ሰሜናዊውን አሥር ነገዶች ወደ ምርኮ በወሰደበት ጊዜ የጀመረውን የሁለት ሺህ አምስት መቶ ሀያ ዓመታት መበተን መደምደሙን አመለከተ። 1989 ዓ.ም. ደግሞ የሰባተኛ ቀን አድቬንቲስት ቤተ ክርስቲያን የዘሌዋውያን ሃያ ስድስት “ሰባት ዘመናት” በይፋ ወደ ጎን ካኖረችበት የ1863 ዓመፅ ጀምሮ ያሉትን 126 ዓመታት መደምደሙን አመለከተ። 2023 ዓ.ም. ደግሞ በራእይ አሥራ አንድ የተጠቀሱት ሁለቱ ምስክሮች በመንገድ ላይ ሞተው የተኙበት ሦስት ቀን ተኩል መደምደሙን አመለከተ። በእነዚህ 2,520 ዓመታት መጨረሻ—(126 ዓመታቱና 3½ ቀናቱ፣ እነዚህም ሁሉ “ሰባት ዘመናት” ምልክቶች ናቸው)—የዳንኤል መጽሐፍ ተፈታ።

ወንድማማች ዋይት በ1798 ዓ.ም. ሰዎች ከምሕረት ጊዜ መዝጊያ ጋር የተያያዙት ክስተቶች እንዲቀርቡላቸው አስፈላጊ እንደነበረ ታሳውቀናለች። ይህን እውነታ ስትመዘግብ፣ ተመሳሳይ ታሪኮችን እየለየች ነው፤ ምክንያቱም የመጨረሻዎቹ ቀኖች መልእክትን ደግሞ ከምሕረት ጊዜ መዝጊያ ጋር የተያያዙ ክስተቶች መሆኑን ትወክላለችና። ስለ ሚለራዊያን ታሪክ ስትናገር እንዲህ ብላ ትመዘግባለች፦

ስለ መጨረሻዎቹ ዘመናት ስትናገር እንዲህ ትመዝግባለች፦

የሚለራይት መልእክት በ1798 ተከፈተ፣ እናም “ከምህረት ዘመን መዝጊያ ጋር የተያያዙ ክስተቶችን” አቀረበ። ስለ መጨረሻዎቹ ዘመናት ስትናገር፣ “ከምህረት ዘመን መዝጊያ ጋር የተያያዙ ክስተቶች” ሰዎችን ወደ መዳን ጥበበኞች የሚያደርጉ ቢሆኑም እንዳይገነዘቡ ያለውን እውነታ ለማሳየት የደቀ መዛሙርቱን ታሪክ ትጠቀማለች። በ1798፣ 1989 እና 2023 የተከፈቱት መልእክቶች “ከምህረት ዘመን መዝጊያ ጋር የተያያዙ ክስተቶችን” የሚለዩ መልእክቶች ነበሩ።

አርባኛው ቁጥር የዳንኤል መጽሐፍ ሦስት ጊዜ የሚፈታበትን የታሪክ መስመር ይወክላል። በ1798 ዓ.ም. ምዕራፍ ሰባት እስከ ዘጠኝን የሚወክለው የዑላይ ወንዝ የዳንኤል ራእይ ተፈታ። በ1989 ዓ.ም. ምዕራፍ አሥር እስከ አሥራ ሁለትን የሚወክለው የሂዴቄል ወንዝ የዳንኤል ራእይ ተፈታ። በ2023 ዓ.ም. የዳንኤል አሥራ አንድ አርባኛው ቁጥር የተሰወረው ታሪክ ተፈታ።

የአርባኛው ቁጥር ታሪክ ከ1798 ጀምሮ እስከ የአርባ አንደኛው ቁጥር የእሑድ ሕግ ድረስ ያለውን ይወክላል፤ ይህም በራእይ አሥራ ሦስት ያለው የምድር አውሬ፣ በራእይ አሥራ ስድስት ያለው ሐሰተኛው ነቢይ፣ እንዲሁም የመጽሐፍ ቅዱስ ትንቢት ስድስተኛው መንግሥት የሆነችው የአሜሪካ ታሪክ ነው። በዳንኤል አሥራ አንድ አርባኛው ቁጥር የተወከለው ይኸው ታሪክ በራእይ መጽሐፍ ውስጥ በአንድ ቁጥር ደግሞ ተወክሏል።

ይህ ቁጥር፣ እንደ አርባኛው ቁጥር ሁሉ፣ በ1798 ዓ.ም. በAlien and Sedition Acts የሚጀምርና ሕዝቡ እንደ ዘንዶ በሚናገርበት በእሑድ ሕግ የሚፈጸም ታሪክ ነው፤ ይህም የጳጳሳዊት ሮም ከዙፋኑ በሚወርድበት ጊዜ የሚጀምርና የጳጳሳዊት ሮም ወደ ዙፋኑ በሚመለስበት ጊዜ የሚያበቃ ታሪክ ነው። በራእይ 13:11 እና በዳንኤል 11:40 በሁለቱም የተወከለው ታሪክ የመጽሐፍ ቅዱስ የትንቢት አምስተኛው መንግሥት በሚወገድበት ጊዜ ይጀምራል፤ የመጽሐፍ ቅዱስ የትንቢት ስድስተኛው መንግሥት በሚወገድበት ጊዜም ያበቃል።

“ሰባው” ዓመታት፣ ባቢሎን ከመጽሐፍ ቅዱስ ትንቢት የመጀመሪያው መንግሥት ሆና እስከ መጽሐፍ ቅዱስ ትንቢት ሁለተኛው መንግሥት ድረስ የነገሠችበት፣ ከ1798 ጀምሮ እስከ እሁድ ሕግ ድረስ ያለውን የአርባኛው ቁጥር ታሪክ ይወክላል።

ከ1798 ጀምሮ እስከ እሑድ ሕግ ድረስ ያለው ታሪክ፣ በኢሳይያስ 23 የተመዘገበው የጢሮስ ጋለሞታ የምትረሳበት ታሪክ ደግሞ ነው፤ ይህም ዘመኑን “ሰባ ዓመት” እና “የአንድ ንጉሥ ዘመን” ብሎ ይገልጻል። ከናቡከደነፆር እስከ ብልጣሶር ድረስ የመጽሐፍ ቅዱስ ትንቢት የመጀመሪያው መንግሥት ነገሠ፤ እንዲሁም መጀመሪያውን እንደ በግ ጠቦት ሆኖ የጀመረ ነገር ግን በመጨረሻ እንደ ዘንዶ የሚናገረውን የመጽሐፍ ቅዱስ ትንቢት ስድስተኛ መንግሥት ያመለክታል። ናቡከደነፆር የበጉን ተከታይ ይወክላል፣ ብልጣሶርም የዘንዶውን ተከታይ ይወክላል።

ከ1798 እስከ የእሁድ ሕግ ድረስ ያለው ታሪክ ደግሞ በራእይ አሥራ አራት የተጠቀሱት የሦስቱ መላእክት ታሪክ ነው፤ ከሚለራውያን ተሃድሶ ጀምሮ እስከ አንድ መቶ አርባ አራቱ ሺህ ተሃድሶ ድረስ ይዘረጋል። የሦስቱ መላእክት መልእክት የፍርድ ሰዓት መልእክት ነው። ሚለራውያን ከፍርድ መከፈት ጋር የተያያዙትን ክስተቶች አወጁ፤ አንድ መቶ አርባ አራቱ ሺህም ከምሕረት ዘመን መዘጋት ጋር የተያያዙትን ክስተቶች ያውጃሉ።

ከምሕረት ጊዜው መዘጋት ጋር የተያያዙ ክስተቶች በውስጣዊና በውጫዊ የትንቢት መስመሮች ላይ ተስለው ይታያሉ፣ እነዚህም ክስተቶች በዋነኛነት በዳንኤል አሥራ አንድ ቁጥር አርባ የተወከለው ታሪክ ውስጥ ይፈጸማሉ። የቁጥር አርባ ክስተቶች በዩናይትድ ስቴትስ በእሑድ ሕግ ላይ ያበቃሉ፤ ስለዚህ አሁንም በባቢሎን ውስጥ ያሉ ሌሎች የእግዚአብሔር ልጆች የመጨረሻ መሰብሰብ ክስተቶች በቁጥር አርባ አልተወከሉም፤ ሆኖም በዚያን ጊዜ ዓለምን የሚገጥመው ቀውስ በዩናይትድ ስቴትስ ገና ተፈጽሞ ነበር። እነዚያ ክስተቶች በዩናይትድ ስቴትስ ላይ የሚፈጸመውን ፍርድ እና ቤተ ክርስቲያኑ እንደ ዓርማ ከፍ ከመደረጉ በፊት የእግዚአብሔርን ቤተ ክርስቲያን መንጻት ይወክላሉ።

ከምሕረት ጊዜ መወዳእታ ጋር የተያያዙ ውስጣዊ ክስተቶች፣ ክርስቶስ በመጨረሻው ዘመን ሕዝቡ መካከል የእግዚአብሔርን ምስጢር በመፈጸም ላይ እንደ ሊቀ ካህናት ያለውን ሥራ ያሳያሉ። ውጫዊ ክስተቶች ደግሞ ዩናይትድ ስቴትስ ለጳጳሳት ሥልጣን እንደገና በመመለስ ውስጥ ያላትን ሚና ያመለክታሉ። የዩናይትድ ስቴትስ ሙሉ ታሪክ እንደ ስድስተኛው መንግሥት በመጽሐፍ ቅዱስ ትንቢት፣ የሎዶቅያ ሙሉ ታሪክ፣ በአርባኛው ቁጥር በተወከለው ታሪክ ውስጥ ይከናወናሉ።

በአርባኛው ቁጥር ውስጥ ያሉት ውስጣዊና ውጫዊ መስመሮች በምድር አውሬው ሁለቱ ቀንዶች ይወከላሉ። የሪፐብሊካኒዝም ቀንድ ውጫዊው መስመር ሲሆን የፕሮቴስታንቲዝም ቀንድ ደግሞ ውስጣዊው መስመር ነው። ሁለቱም መስመሮች በስድስተኛው መንግሥት ታሪክ ውስጥ ይኖራሉ፤ በስድስተኛውም መንግሥት ታሪክ መደምደሚያ ላይ የእግዚአብሔር ፍርድ በፕሮቴስታንትና በሪፐብሊካን ቀንዶች ሁለቱም ላይ ይመጣል። የምሕረት ጊዜ መዘጋት ጋር የተያያዙትን ክስተቶች የሚለይ መልእክት፣ የሙከራ ጊዜዋን ጽዋ እየሞላች በምትሄድበት ጊዜ በዩናይትድ ስቴትስ ላይ የሚመጡትን ክስተቶች የሚለይ መልእክት ነው። የምሕረት ጊዜ መዘጋት ጋር የተያያዙትን ክስተቶች የሚለይ መልእክት እንዲሁም፣ የሙከራ ጊዜዋን ጽዋ እየሞላች በምትሄድበት ጊዜ በሰባተኛ ቀን አድቬንቲዝም ላይ የሚመጡትን ክስተቶች የሚለይ መልእክት ነው።

በአርባኛው ቁጥር ታሪክ ውስጥ የዳንኤል መጽሐፍ ሦስት ጊዜ ይፈታል፤ እነዚህም ሦስቱ ጊዜያት እያንዳንዳቸው ከምህረት መዝጊያ ጋር የተያያዙትን ክስተቶች የሚያቀርቡ ውስጣዊና ውጫዊ መስመሮችን ያፈራሉ። ከእነዚህ ሦስቱ የመንገድ ምልክቶች እያንዳንዱ በፊት የሰባት ጊዜያት መበተን ይቀድማል። ስለዚህ አርባኛው ቁጥር ከ1798 ጀምሮ እስከ እሁድ ሕግ ድረስ ያለውን ታሪክ ይወክላል፤ በዚያም ታሪክ ውስጥ ያሉት ትንቢታዊ የመንገድ ምልክቶች “ከምህረት መዝጊያ ጋር የተያያዙ ክስተቶች” ናቸው። በአርባኛው ቁጥር ታሪክ ውስጥ ውስጣዊው መስመር በመጀመሪያ ከፍላድልፍያ ወደ ሎዶቅያ የሚሄድ ሽግግርን፣ በመጨረሻም ከሎዶቅያ ወደ ፍላድልፍያ የሚደረግ ሽግግርን ይወክላል። መጀመሪያው የተሐድሶ እንቅስቃሴን ይወክል ነበር፤ ይህም በአሥሩ ደናግል ምሳሌ እንደተገለጸው በመጨረሻው ዘመን ያለውን የተሐድሶ እንቅስቃሴ ያመለክታል፥ ያም ደግሞ ምሳሌውን እስከ ፊደሉ ድረስ ፈጽሞታል።

የፊላዴልፊያዊው ሚለራዊ እንቅስቃሴ በ1798 ዓ.ም. የዘሌዋውያን ሃያ ስድስት “ሰባት ጊዜ” መፈጸም ጋር ተጀመረ፤ ከዚያም በኋላ ሌላ የ“ሰባት ጊዜ” መፈጸም በጥቅምት 22, 1844 ሆነ። ቢያንስ በ1856 ጀምስ ዋይትም ሆነ ሲስተር ዋይት እንቅስቃሴውን በሎዶቅያ ሁኔታ ውስጥ እንዳለ ለይተው ገልጸው ነበር። በዚያው ዓመት ላይ በ“ሰባት ጊዜ” ላይ አዲስ ብርሃን በይፋዊው የቤተ ክርስቲያኑ ሕትመት ቀረበ፣ ነገር ግን ፈጽሞ አልተጠናቀቀም። “ሰባት ጊዜ” በ1798 ተፈጸመ፤ ከዚያም በኋላ ዊልያም ሚለር ሲስተር ዋይት “የእውነት ሰንሰለት መጀመሪያ” ብላ የጠራችውን አገኘ፤ የእውነት ሰንሰለቱም መጀመሪያ “ሰባት ጊዜ” ነበር። 1798 የ“ሰባት ጊዜ” መፈጸም ነበረ፤ ከዚያም በኋላ የዳንኤል መጽሐፍ ሲፈታ ሚለር መሠረታዊ ግኝቱን፣ ይህም “ሰባት ጊዜ” መሆኑን፣ አደረገ። ከዚያም በኋላ ጥቅምት 22, 1844 ሌላ የ“ሰባት ጊዜ” መፈጸምን ያመለክታል፤ ይህም ደግሞ በተራው በዚያው ዓመት በ“ሰባት ጊዜ” ላይ ያለው አዲስ ብርሃን ሳይጠናቀቅ ከፊላዴልፊያ ወደ ሎዶቅያ በእንቅስቃሴው ውስጥ የተደረገ ሽግግር ተከትሎታል። በ1863 እስከ 1856 ድረስ የሚለራዊ ፊላዴልፊያዊ እንቅስቃሴ የነበረው፣ በዚያ ዓመት ወደ ሚለራዊ ሎዶቅያዊ እንቅስቃሴ ከተሸጋገረ በኋላ፣ በአብዛኛው በእርስ በርስ ጦርነቱ ሁኔታዎችና ግፊቶች ሥር እንዲሁም የቤተ ክርስቲያኑን ወጣቶች ለመጠበቅ በሚል መሠረት ሕጋዊ ምዝገባ ያለው ቤተ ክርስቲያን ሆነ። እንቅስቃሴው በ1863 ቤተ ክርስቲያን በሆነ ጊዜ አበቃ። ከዚያ ሰባት ዓመታት በፊት፣ በ1856 ሎዶቅያ ዊልያም ሚለር የመጀመሪያው ትንቢታዊ ግኝት በነበረው ርእስ ላይ የቀረበውን የአዲስ ብርሃን መልእክት ወደ ጎን አኖረች።

እንደ “የእውነት ሰንሰለት መጀመሪያ” የተጠራው ብርሃን፣ የ“ሰባቱ ዘመናት” ብርሃን ጋር የተያያዘው የሚለራውያን እንቅስቃሴ፣ የ“ሰባቱ ዘመናት”ን ለመጠበቅ ያላቸውን ፍላጎት በቀስታ ወደ ጎን ላስቀመጡ የላኦዲቅያ እንቅስቃሴ መሪዎች ተገለጠላቸው፤ እናም በ1863 በሰባት ዓመታት (“ሰባቱ ዘመናት”) መጨረሻ ላይ፣ ስለ “ሰባቱ ዘመናት” ምንም ማጣቀሻ የሌለበት አዲስ ሰንጠረዥና ትንቢታዊ መልእክት ተዘጋጀ።

በ1863 ዓ.ም. የኢሳይያስ ስልሳ አምስት ዓመት ትንቢት መደምደሚያ በጀመረበት ቦታ ራሱ ተደምድሞ፣ በሰሜንና በደቡብ መካከል በነበረ የእርስ በርስ ጦርነት ተጠናቀቀ። በ1863 ዓ.ም. የባርነት ጉዳይ በ“ሰባት ጊዜያት” ፍጻሜ መሠረት ሁለቱም የሰሜኑና የደቡቡ መንግሥታት በመማረካቸው ተምሳሌት ሆኖ ቀርቦ ነበር፤ እስራኤልም ወደ ተወሰደበት ባርነት ፍጻሜው ላይ ያሉትን የባርነት ጉዳዮች በተገቢ ሁኔታ ይወክል ነበር። 1863 ዓ.ም. በኢሳይያስ ስልሳ አምስት ዓመት ትንቢት ላይ የተመሠረተውን የትንቢታዊ አወቃቀር መጨረሻ ይወክላል።

ይህ ትንቢት በትክክል ሲገነዘብ በ742 ዓ.ዓ.በ. የሚጀምረው በስልሳ አምስት ዓመታት ውስጥ ሦስት መለያ ምልክቶችን ያመለክታል። ከእነዚህ መለያ ምልክቶች ሁለቱ ለሁለቱም ለሰሜናዊውና ለደቡባዊው የእስራኤል መንግሥታት የሁለት ሺህ አምስት መቶ ሃያ ዓመታት ምርኮና ባርነት የመጀመሪያ ነጥቦችን ያመለክታሉ። በ742 ዓ.ዓ.በ. ሰሜናዊውና ደቡባዊው መንግሥታት በእርስ በርሳቸው ጦርነት ውስጥ ነበሩ፥ እናም ሰሜናዊዎቹ አሥሩ ነገዶች ከሶርያ ጋር ለመተባበር የይሁዳን ደቡባዊ መንግሥት ለመውረር ህብረት መሥርተው ነበር። ከዚያ ከአሥራ ዘጠኝ ዓመታት በኋላ በ723 ዓ.ዓ.በ. ሰሜናዊዎቹ አሥሩ ነገዶች በአሦራውያን ወደ ባርነት ተወሰዱ። ከዚያም ከአርባ ስድስት ዓመታት በኋላ በ677 ዓ.ዓ.በ. አሦራውያን ምናሴን ማርከው ወደ ባቢሎን ወሰዱት። ከ723 ዓ.ዓ.በ. በኋላ ሁለት ሺህ አምስት መቶ ሃያ ዓመታት ሲቆጠሩ ወደ 1798 ይደርሳሉ፤ ይህም የመጨረሻው ዘመንና የቁጥር አርባ መጀመሪያ ጊዜ ነው። ከዚያ ከአርባ ስድስት ዓመታት በኋላ በ677 ዓ.ዓ.በ. በደቡባዊው መንግሥት ላይ የጀመሩት “ሰባት ዘመናት” በ1844 ተፈጸሙ። ከዚያም ከአሥራ ዘጠኝ ዓመታት በኋላ በ1863 የ742 ዓ.ዓ.በ. ትንቢታዊ ባህርያት እስከ ፊደሉ ድረስ ተወክለዋል። በ742 ዓ.ዓ.በ. እና በ1863 በሰሜናዊውና በደቡባዊው መንግሥታት መካከል የእርስ በርስ ጦርነት በሂደት ላይ ነው። በ742 ዓ.ዓ.በ. ኢሳይያስ ለክፉው ንጉሥ አካዝ የሰጠው ትንቢት ስለ ሰሜናዊውና ስለ ደቡባዊው መንግሥታት የሚመጣውን ባርነት የሚመለከት ነበር፤ በ1863 ደግሞ፥ በእርስ በርስ ጦርነቱ እጅግ ማዕከላዊ ነጥብ ላይ፥ ፕሬዚዳንት ሊንከን የባርነት ማብቂያን ሂደት የጀመረውን የነጻነት አዋጅ አወጀ። በ742 ዓ.ዓ.በ. ለክፉው ንጉሥ አካዝ የተሰጠው ማስጠንቀቂያ በቃል በተገለጸችው በክብር ምድር ውስጥ የተሰጠ ሲሆን፥ ይህም ሊንከን በመንፈሳዊቱ የክብር ምድር ውስጥ ከሰጠው መልእክት ጋር ይመሳሰላል።

በ1856 ሂራም ኤድሰን ስለ “ሰባቱ ዘመናት” ያቀረባቸው መልእክቶች ከታተሙ ሰባት ዓመታት በኋላ፣ አድቬንቲዝም የ1863 ቻርትን አወጣ፤ ይህም ሚለራዊያን ስለ ሰባቱ ዘመናት ያስተምሩትን ትምህርት ያስወገደ ሲሆን፣ በዚህም ኤለን ዋይት የሚለራዊያንን መልእክቶች እንደገና ማቅረብ እንዳለብን እንዲሁም እነዚያ መልእክቶች ጥቃት ሲደርስባቸው ልንከላከልላቸው እንዳለብን የምታስተምርባቸውን ብዙ ክፍሎች ጥያቄ ውስጥ አስገባ። በዚያውም ዓመት በሕግ የተመዘገበ ቤተ ክርስቲያን ሆኑ። ስለ 1863 እና ስለ ትንቢታዊ አንድምታዎቹ ሊጻፍ የሚችል ተጨማሪ ነገር አለ፤ ነገር ግን እኔ በዚህ የምጠቁመው፣ የ1863ን ዐመፅ የሚለዩ በርካታ ምስክሮች መኖራቸውን ነው፤ እነርሱም በውጭና በውስጥ ሁለቱም የሆኑ፣ ወይ በደቡባዊ ግዛቶች የተገለጠው የውጫዊው ዐመፅ ይሁን፣ ወይም የመጀመሪያው መሠረታዊ እውነት በመከልከል የተገለጠው የውስጣዊው ዐመፅ። 1863፣ በቁጥር አርባ ታሪክ ውስጥ ካሉት ክስተቶች አንዱ ሲሆን፣ “ከምሕረት ዘመን መዘጋት ጋር የተያያዙ ክስተቶችን” ከሚያበጁት የመንገድ ምልክቶች አንዱን ይወክላል።

1863 ከጥንታዊው ቃል በቃል እስራኤል በምድረ በዳ የአርባ ዓመታት ጉዞ መጀመሪያ ጋር ይጣጣማል። በእነዚያ አርባ ዓመታት መጨረሻ ኢያሱ ጥንታዊውን እስራኤል ወደ ተስፋይቱ ምድር አስገባ፤ እነርሱም ኢያሪኮን አፈረሱ እና ኢያሪኮን ዳግመኛ በሚገነባ ማንኛውም ላይ እርግማን አወጡ። በ1863 የላኦዲቅያ አድቬንቲዝም አመራር ኢያሪኮን እንደገና ገነባ። 1863 በምድረ በዳ ያሉት አርባ ዓመታት መጀመሪያና መጨረሻ ውስጥ ይወከላል። 1863 የቁጥር አርባ ታሪክ ውጫዊና ውስጣዊ መስመሮችን ታሪክ አንድ ላይ የሚያስተሳስር ትንቢታዊ የመንገድ ምልክት ነው። “ላኦዲቅያ” የሚለው ቃል “የተፈረደባት ቤተ ክርስቲያን” ማለት እንደሆነ፣ ሰባተኛይቱ ቤተ ክርስቲያን ሙሉ ትውልድ በምድረ በዳ በመሞቱ የሚወከል ወቅት ውስጥ ትገባለች። በዚያው ጊዜም የመጀመሪያው ሪፐብሊካን ፕሬዚዳንት ባሪያዎችን ነፃ የማውጣት ሥራ እየጀመረ ነው፤ ይህም መጨረሻዎቹን ሪፐብሊካን ፕሬዚዳንቶች ይወክላል፣ እነርሱም መንፈሳዊ እንግዲኛ የሚለው “ብሔራዊ ጥፋት” ወደሚባለው የሚያመራ በችግር ዘመን ውስጥ የጦር ሕግን ይፈጽማሉ።

በመጀመሪያው የመንገድ ምልክቶች ውስጥ የመጨረሻው የመንገድ ምልክቶች ተወክለው ይታያሉ፣ እና ከፍርድ መዝጊያ ጋር የተያያዙ ክስተቶች ከፍርድ መከፈቻ ጋር በተያያዙ ክስተቶች ውስጥ በምሳሌ ተገልጠው ነበር። በአርባው ዓመታት መጀመሪያ ላይ የኢያሱንና የካሌብን መልእክት በመጥላት በቃዴስ የተፈጠረው ዓመፅ፣ በአርባው ዓመታት መጨረሻ ላይ ሙሴ በቃዴስ ዓለቱን በመምታቱ ያሳየውን ዓመፅ በምሳሌ አመለከተ። 1863 ላኦዴቅያ ከጌታ አፍ የምትተፋበትን የእሁድ ሕግ ይለይታል፤ እንዲሁም በሕዝቅኤል ምዕራፍ ስምንት ውስጥ ያሉት ሀያ አምስቱ ሽማግሌዎች በኢየሩሳሌም ለፀሐይ ሲሰግዱ ያሉበትን፣ እና “የጌታ ቤተ መቅደስ እኛ ነን” በሚሉት የሐሰት ቃላት ላይ የሚታመኑት ላይ ሺሎ እንደገና የሚደገምበትን ያመለክታል።

በሚቀጥለው ጽሑፍ ይህን የፓኒየም ጥናት እንቀጥላለን።