ተመሳሳይ ማስጠንቀቂያዎች - ቁጥር አራት

ከኢሳይያስ የተወሰዱ እነዚህ ቁጥሮች በሐባቁቅ ጽላቶች ውስጥ ደጋግመው ተነግረዋል። በዚህ ስፍራ ግን ከእነዚያ አስቀድሞ ከተጠቀሱት ቁጥሮች አንድ ወይም ሁለት ነጥቦችን ለመውሰድ ብቻ በአጭሩ መንካት ያስፈልገኛል፥ ይህንም አሁን ባለው ውይይት ላይ ለመጨመር። ይህ ክፍል ፈተናን የወደቀ ሕዝብ ያሳያል፤ ምክንያቱም “ሄደው ወደ ኋላ ይወድቃሉ፥ ይሰበራሉ፥ ይጠመዳሉም፥ ይያዛሉም።” እነርሱ እግዚአብሔር “ለማስተማር” እና “እውቀትን” ወይም “ትምህርትን” “እንዲያስተውሉ” የሚሞክረው ማን እንደሆነ የሚመለከት ፈተና የወደቁ ሕዝብ ነበሩ። እርሱ በእውቀት መጨመር ማስተዋል ላይ የተመሠረተ ፈተና ነበር፤ ስለዚህም በዳንኤል ምዕራፍ አሥራ ሁለት ጠቢባንን ከክፉዎች የለየው ያው ፈተና ነበር፥ ምክንያቱም ነቢያት ሁሉ ይስማማሉ እና የዓለምን ፍጻሜ ያመለክታሉ። በዳንኤል አሥራ ሁለት “ጠቢባን” ያስተውላሉ፤ “ክፉዎች” ግን የእውቀትን መጨመር አያስተውሉም።

በኢሳይያስ ክፍል ውስጥ ያሉት ሕዝቦች “መስማት ያልፈለጉት” “የጌታ ቃል” በኩል ተፈትነው ነበር። እነርሱ የጣሉት ያ የተለየ “የጌታ ቃል” ደግሞ፣ የ“እውቀት” መጨመርን “እንዲያስተውሉ” የሚያስችላቸው፣ የትንቢታዊ ታሪኮችን በትክክል እንዴት ማስተካከል እንደሚገባ የሚገልጽ መጽሐፍ ቅዱሳዊ መመሪያ ነበር። በኢሳይያስ ክፍል የሚወድቁት ሰዎች፣ አንድን ትንቢታዊ ታሪክ ለማስተዋል ያንን መስመር “እዚህ ጥቂት፣ እዚያ ጥቂት” በማለት መፈለግ እንዳለብህ የሚለየውን መመሪያ ጥለውታል። ፈተናን ያመጣ እነርሱም የጣሉት የጌታ ቃል፣ ትንቢታዊ መስመሮችን ከዚህና ከዚያ የመምረጥ ሥርዓት ነበር፤ ከዚያም ከተመረጡት የትንቢት ታሪክ መስመሮች አንዱን፣ ተመሳሳይ ጭብጥን ከሚመለከቱ ሌሎች የትንቢት ታሪክ መስመሮች ጋር በተመሳሳይ መልክ ማቆራኘት ነበር። መስመርን በመስመር ላይ በዚህ መንገድ የማኖር ጥረት ስኬት፣ እውነተኛዎቹ የትንቢት ትርጓሜ መመሪያዎች ላይ ባለው ተግባራዊ አፈጻጸም ይመረኮዛል። እነዚህ መመሪያዎች፣ “ትእዛዛት” የሆኑትም፣ እነርሱ ደግሞ በአንድነት ሊሰበሰቡ ይገባቸዋል፤ እነርሱም በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ እዚህና እዚያ ይገኛሉ። ፈተናውን የሚወድቁት የኢሳይያስ ደናግል የሚወድቁት፣ ሊረሱት የማይገባቸውን ዋናውን ነገር ስለረሱ ነው፤ እርሱም፣ ታሪክ እንደገና ይደገማል የሚለው ነው።

እግዚአብሔር የውዥንብር አምጪ አይደለም፤ የዚህም እውነታ መሠረታዊ ማስረጃ በመጽሐፍ ቅዱስ ያሉ ነቢያት ሁሉ አንድና ያውን ትንቢታዊ መስመር እያመለከቱ መሆናቸው ነው። ሁሉም በዚያ መስመር ላይ ያሉትን ተመሳሳይ ክስተቶች አያዩም፤ ነገር ግን ሁልጊዜ በዓለም መጨረሻ የሚሆኑት ያው የክስተቶች መስመር ነው። ይህም የምሕረት በር መዘጋትን የሚያስከትሉ ክስተቶች ሲሆኑ፣ ከዚያም በኋላ በክርስቶስ ዳግም ምጽአት የሚያበቃው ሰባቱ የመጨረሻ መቅሰፍቶች ይከተላሉ። የአንዱ ነቢይ ታሪክ በዚያ የታሪክ መስመር ውስጥ ስለሚገኙ የእግዚአብሔር ታማኝ ሕዝቦች ሊሆን ይችላል፤ የሌላው ነቢይ ምስክርነት ግን ስለ እግዚአብሔር ያልታማኙ ሕዝቦች፣ ወይም ስለ ዩናይትድ ስቴትስ፣ ቫቲካን፣ የተባበሩት መንግሥታት፣ የምድር ነጋዴዎች ወይም እስልምና ሊሆን ይችላል፤ ነገር ግን ሁልጊዜ ያው መስመር ነው።

የሚልክያስ ኤልያስ መልእክት፣ እንዲሁም በራእይ ምዕራፍ አንድ፣ አሥራ አራት እና አሥራ ስምንት የተወከሉት መልእክቶች፣ እንዲሁም የዳንኤል አሥራ አንድና አሥራ ሁለት መልእክት በእውነት አንድና ያው መልእክት ናቸው። ሁሉም አንድና ያው የታሪክ መስመር ናቸው፤ ነገር ግን እያንዳንዳቸው ለትረካው የራሳቸው ልዩ አስተዋጽኦ አላቸው።

ስለ ዚያ ልዩ መልእክት እንደ ሁሉም በቅርብ በአጠቃላይ የሚሳሳቱበት ነገር፣ እርሱ ለእግዚአብሔር ሕዝብ የሚገለጥበት ጊዜ ከሰው የምሕረት ዘመን መዘጋት ጥቂት ቀደም ብቻ መሆኑ ነው። ያ ልዩ መልእክት ሁልጊዜ በቅርቡ የሚመጣውን የምሕረት ዘመን መዘጋት እንደሚያስጠነቅቅ እያወቅን፣ በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ የምሕረት ዘመን መዘጋትን የሚያሳይ ምናልባት ከሁሉ ይልቅ ግልጽ የሆነውን ምሳሌ እንመለከታለን።

የምሕረት ዘመን መዘጋቱ ከላይ ባለው መቅደስ ውስጥ በአሥራ አንደኛው ቁጥር ቃላት ከመታወጁ በፊት፣ ከራእይ መጽሐፍ የተፈታ ለእግዚአብሔር ባሪያዎች የሚሰጥ ልዩ የማስጠንቀቂያ ትንቢታዊ መልእክት ሊኖር ይገባል።

ሰባቱ የመጨረሻ መቅሰፍቶች ከመውረዳቸው በፊት በእግዚአብሔር ሕዝብ ዘንድ የሚታወቅ ልዩ ትንቢታዊ መልእክት ሊኖር ነው። ያ “ጊዜው ቀርቦአል” በሆነ ጊዜ፣ “የዚህ መጽሐፍ ትንቢት” (የራእይ ትንቢት) ታትሞ የነበረው ሊፈታ ነው። በራእይ መጽሐፍ ውስጥ ታትሞ የነበረው ብቸኛው ትንቢት የሰባቱ ነጎድጓዶች ትንቢት ነው።

በሰው ፈተና ጊዜ ከመዘጋቱ ጥቂት በፊት፣ “ጊዜው ቀርቦአል” በሚለው ወቅት፣ “በቅርቡ ሊሆኑ የሚገባቸውን ነገሮች” የሚለዩ ልዩ የመጽሐፍ ቅዱስ እውነቶች ይገለጣሉ። የራእይ ምዕራፍ አሥር ኃያሉ መልአክ ኢየሱስ ክርስቶስ ነው፣ እርሱም እንደ አንበሳ ጮኸ።

በመጨረሻ፣ “ሰይጣን” የሚያታልላቸው “ቤተ ክርስቲያናት” የተታለሉት የ“እውነትን” ፍቅር ስላልተቀበሉ ነው። እህት ኋይት አሁን የጠቀሰችው በሁለተኛ ተሰሎንቄ ያለው የ“እውነት” ቃል፣ “እውነት” ተብሎ ከሚተረጎመው የዕብራይስጥ ቃል የተገኘ ዋና የግሪክ ቃል ነው፤ ይህም ቃል በሦስት የዕብራይስጥ ፊደላት የተዋቀረ ሲሆን አልፋንና ኦሜጋን ይወክላል። የክርስቶስን ባሕርይ ባህሪ የሚወክል፣ ከመጀመሪያ ጥቅስ መመሪያ ጋር የተያያዘው እውነት የሚጣል እና በዚህም ምክንያት ብርቱ ማታለል የሚያመጣ መሆኑን የሚያሳይ ማንኛውም መጽሐፍ ቅዱሳዊ ማስረጃ አለን?

ይህ ከተሰሎንቄ የተወሰደው ክፍል በሐባቁቅ ሰንጠረዦች ውስጥ ብዙ ጊዜ ተመልክቶ ስለተነገረ፣ በዚህ ስፍራ አጭር አስተያየት ብቻ እናደርጋለን። እህት ዋይት “የሰይጣን ድንቅ ተግባር” ብላ የምትጠራው፣ ጳውሎስ “እንደ ሰይጣን አሠራር በሙሉ ኃይልና በምልክቶች እንዲሁም በሐሰተኛ ድንቆች” ብሎ የሚጠራው ነው። እህት ዋይትና ጳውሎስ የለዩት ይህ አታላይ ሥራ በአሜሪካ አንድ አገር ውስጥ በሚወጣው የእሑድ ሕግ ይጀምራል።

በዚህ እየመለከትነው ባለን የተሰሎንቄ መልእክት ክፍል ውስጥ፣ ጳውሎስ በዓለም መጨረሻ የሚገኘውን ጳጳስ በአራት የተለያዩ ስያሜዎች ይጠቅሰዋል። ጳጳሱ “የኃጢአት ሰው” ነው፤ “የጥፋት ልጅ” ነው፤ “የዓመፃ ምስጢር” ነው፤ እንዲሁም “ያ ክፉ” ነው። ጳውሎስ ከእነዚህ አራቱ ስሞች በላይ ስለ ጳጳሱ ጥቂት ሌሎች ባህርያትን ይሰጠናል፤ ምክንያቱም ጳጳሱ፣ (በጳውሎስ ዘመን ገና ወደፊት የነበረ) “በራሱ ዘመን ይገለጥ ነበር” ብሎ ያሳውቀናል።

ጳጳሱ “በዘመኑ ይገለጣል” ተብሎ ነበር፤ እናም ይህ ምንም እንኳ ብቸኛው መጽሐፍ ቅዱሳዊ እውነት ባይሆንም፣ የሮማ ቤተ ክርስቲያን ጳጳስ በመጽሐፍ ቅዱስ ትንቢት የተጠቀሰው የክርስቶስ ተቃዋሚ መሆኑን የሚያረጋግጠው እጅግ ግልጽ የሆነው መጽሐፍ ቅዱሳዊ ማስረጃ፣ ጵጵስና ምድርን የምትገዛበትን “ዘመን” የሚለይ በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ባሉ ሰባት የተለያዩና ቀጥተኛ ማጣቀሻዎች ተመስርቶ ነው፤ ይህም ሰው ልጅ የጨለማው ዘመን ብሎ የሚጠራው ትክክለኛው “ዘመን” ነው። መጽሐፍ ቅዱስ ጳጳሱን እንደ ጵጵስና ይገልጠዋል፥ ይኸውም ጵጵስና ዓለምን ከ538 እስከ 1798 ድረስ የምትገዛበትን ትክክለኛ የ“ዘመን” ክፍለ ጊዜ ደጋግሞ በመለየት ነው። ጳውሎስ በዘመኑ እንደሚገለጥ ተናግሮአል።

ጳውሎስ ደግሞ እንዲህ ሲል ጳጳሱ እርሱ መሆኑን ያመለክታል፡- “የሚቃወምና እግዚአብሔር ተብሎ በሚጠራው ሁሉ ወይም በሚመለክቱት ሁሉ ላይ ራሱን የሚያከብር፥ ስለዚህም እንደ እግዚአብሔር በእግዚአብሔር ቤተ መቅደስ ተቀምጦ ራሱን እግዚአብሔር እንደሆነ የሚያሳይ።” ከሌሎች ነገሮች መካከል፣ ይህ የመጽሐፍ ቅዱስ ትንቢት የጸረ ክርስቶስ ምልክት ሃይማኖታዊ ምልክት መሆኑን ያሳያል። እርሱ ሂትለር ወይም ታላቁ እስክንድር አይደለም። ይህም የጳጳሱን መለያ ይበልጥ ያጠብቃል፤ ምክንያቱም እርሱ ብቻ ሃይማኖታዊ ግፈኛ አይደለም፥ ነገር ግን በእግዚአብሔር ቤተ መቅደስ ውስጥ እንዳለ የሚናገር ሃይማኖታዊ ግፈኛ ነው። ጸረ ክርስቶስ በክርስቲያን ቤተ ክርስቲያን ውስጥ ተቀምጦ እንዳለ ይናገራል።

እንደ ጳውሎስና ዳንኤል መሠረት፣ ጳጳሱ በሚገለጽ ክርስቲያናዊ ቤተ ክርስቲያኑ ውስጥ ሲሆን፣ በእግዚአብሔር ዙፋን ላይ መቀመጥን እና ከሁሉ በላይ ከፍ መሆንን የተመኘውን የሰይጣን ባሕርይ ያሳያል። ጳውሎስና ዳንኤል እላለሁ፤ ምክንያቱም አብዛኞቹ የመጽሐፍ ቅዱስ ተርጓሚዎች፣ ጳውሎስ የጳጳሱ አንዱ ባሕርይ ሙሉ በሙሉ ራስ ወዳድ መሆኑን ሲያሳይ፣ ጳውሎስ በዳንኤል ምዕራፍ አሥራ አንድ ስለ ጳጳሱ ከተገለጸው መግለጫ ብቻ እየጠቀሰ እንደነበር ያውቃሉ፤ በዚያም ዳንኤል እንዲህ ሲል ይመዘግባል፦

ጳውሎስ የጳጳሱን ናርሲሲያዊ ባህርይ ሲናገር፣ የዳንኤልን ጥቅስ በማጠቃለል ይህ እርሱ ጳጳሱ መሆኑን ገልጦ፣ “ተቃዋሚ የሆነውና አምላክ ተብሎ ከሚጠራው ሁሉ ወይም ከሚመለከተው ሁሉ በላይ ራሱን የሚያከብር ነው፤ እስከሚሆነውም ድረስ እርሱ እንደ አምላክ በአምላክ ቤተ መቅደስ ተቀምጦ ራሱ አምላክ እንደሆነ ያሳያል” ይላል። የጵጵስናን ባህርይ የሚለይ በዳንኤል ያለው ጥቅስ፣ ጵጵስና በ“ቍጣው እስኪፈጸም” ድረስ “ይሳካለታል” ብሎ ሲገልጽ፣ ጵጵስና ክርስቶስን የሚቃወም መሆኑን “ይገልጥ” ዘንድ የተዘጋጀውን “ዘመን” ደግሞ ይጠቅሳል።

“ቍጣው” በ1798 ተፈጸመ፤ ስለዚህ ዳንኤል በዚህ ቁጥር ውስጥ (ምንም እንኳ ይህ በዳንኤልና በራእይ መጻሕፍት ውስጥ የ1260 ዓመት ታሪክ ከተጠቀሰባቸው ሰባቱ ቀጥተኛ ስፍራዎች አንዱ ባይሆንም) የጳጳሳዊውን ኃይል በቀጥታ ይለይታል፤ እንዲሁም ዮሐንስ እንደሚጠራው በ1798 “የሞት ቍስል” እንደተቀበለ ያመለክታል። ስለዚህ ይህ ቁጥር የጳጳሳዊው አገዛዝ ዘመን መጨረሻን ይለያል፤ ነገር ግን የአገዛዙን ቆይታ አይለይም።

በዚያ ክፍል ውስጥ ጳውሎስ በ538 ዓ.ም. ጵጵስናው የዓለሙን ቁጥጥር ከመውሰዱ የሚከለክል ኃይል እንዳለ ደግሞ ያመለክታል፤ ይህንም ሲያደርግ ለሚጽፍላቸው ተሰሎንቄ ሰዎች ይህን ልዩ እውነት አስቀድመው እንደሚያውቁ ገልጦ ነበር። “እኔ ከእናንተ ጋር ሳለሁ እነዚህን ነገሮች እንደ ነገርኋችሁ አታስታውሱምን?” ብሎ ጥያቄውን አነሣ። ጵጵስናው “በራሱ ዘመን እስኪገለጥ” ድረስ “የሚከለክለውን” (ማለትም የሚያግደውን) አስቀድመው እንደሚያውቁ ያሳስባቸዋል። ጵጵስናው የዓለሙን ቁጥጥር ከመውሰዱ በፊት የነበረውና ይህንንም የከለከለው ኃይል፣ ጳውሎስ ደብዳቤውን በጻፈ ጊዜ ዓለምን የሚቆጣጠረው ኃይል ነበር። ይህም አረማዊት ሮም ነበረች። ጳውሎስ ጵጵስናው የዓለሙን ቁጥጥር እንዲወስድ አረማዊት ሮም “ከመንገድ ልትወገድ” እንዳለባት ጻፈ።

ይህ ግንዛቤ ነበር ዊልያም ሚለርን በዳንኤል መጽሐፍ ውስጥ “ዘወትሩ” ተብሎ የተመሰለው ኃይል አረማዊቱ ሮማ መሆኑን እንዲያስተውል ያደረገው። አድቬንቲዝም የሚለር የነቢያዊ መረዳቶች አወቃቀር፣ ስለዚህም ሁሉም የዊልያም ሚለር ነቢያዊ ግንዛቤዎች፣ በዳንኤልና በራእይ መጻሕፍት ላይ ባለው ግንዛቤው ላይ የተመሠረቱ መሆናቸውን፣ እናም እነዚያ ሁለቱ መጻሕፍት የሚያመለክቱት ሁለቱን አጥፊ ኃይላት ማለትም አረማዊቱን ሮማና ጳጳሳዊቱን ሮማ እንደሆነ ያምናል። በተሰሎንቄ ያለውን ክፍል ሲመለከት ሚለር፣ አስቀድሞ እንደ ዘመኑ ፕሮቴስታንት ሁሉ ሁሉም የሚያውቁትን እንደሚያውቅ፣ ጳጳሱ ክርስቶስን የሚቃወም መሆኑን ሲያውቅ፤ ጳጳሳዊውን አገዛዝ በታሪክ የቀደመው ኃይል አረማዊቱ ሮማ መሆኑን በተረዳ ጊዜ፣ እናም ጳውሎስ ጳጳሳዊው ሥልጣን ወደ ምድር ዙፋን ከሚወጣ በፊት አረማዊቱ ሮማ እንዲወገድ እንዳለባት መናገሩን በተረዳ ጊዜ፣ ከዚያም ይህን ከዳንኤል መጽሐፍና “ዘወትሩ” ጋር አገናኘው፤ በዚያም ጳጳሳዊው ሥልጣን ዓለምን ከመቆጣጠሩ በፊት “ዘወትሩ” መጀመሪያ “እንዲወገድ” እንደሚገባ ሦስት ጊዜ ተጠቅሷል። የጳውሎስ ምስክርነት ሚለር አረማዊቱ ሮማ የዳንኤል “ዘወትሩ” መሆኗን እንዲያይ አስቻለው፤ ከዚያ በኋላም የዳንኤል ሁለቱ አጥፊ ኃይላት አረማዊቱ ሮማና ጳጳሳዊቱ ሮማ መሆናቸውን ሊያስተውል ቻለ። ይህ እውነት የሚለራዊውን እንቅስቃሴ መሠረት ይወክላል። አድቬንቲዝም ዛሬ የሚለርን ሥራ በእርግጥ ይክዳል፤ ነገር ግን አሁንም ይህ በዳንኤል ውስጥ ስለ “ዘወትሩ” ያለውን መረዳት ሚለር እንዴት እንዳዳበረ የሚያሳየው አጠቃላይ ማብራሪያ፣ ጳውሎስ የጳጳሳዊውን ኃይል መነሳት እስኪወገድ ድረስ “የሚከለክል” ብሎ የሚናገረው ኃይል አረማዊቱ ሮማ መሆኑን እንደሚያረጋግጥ፣ በእነዚህ ርዕሶች ላይ ያለው የሚለር አስተሳሰብ ትክክለኛ ትንታኔ መሆኑን አሁንም ይገነዘባል።

በዳንኤል መጽሐፍ ውስጥ “ዘወትር” የተባለው እውነት፣ ዳንኤል እንደ ጥፋት ርኩሰት የወከለውን የጳጳሳዊ ሮም መንግሥት ቀድሞ የነበረውን የአረማዊ ሮም ምልክት መሆኑ በተገለጠለት ጊዜ፣ ሚለር ከመጽሐፍ ቅዱስ ትንቢት መንግሥታት ጋር የተያያዙትን ትንቢታዊ ዘመናት ማስተዋል ቻለ፤ እነዚህም ግንዛቤዎች ለአእምሮው በተከፈቱለት ጊዜ፣ የአድቬንቲዝምን መሠረቶች የሚወክሉ ተከታታይ እውነቶችን ሰበሰበ። እነዚያ እውነቶች በ1843 እና በ1850 የአቅኚዎች ቻርቶች ሁለት ጠረጴዛዎች ላይ ተቀርጸው ኖሩ። እነዚያ እውነቶች የአድቬንቲዝም መሠረት ናቸው፣ እነርሱም “ጊዜን” በማወቅ ላይ የተመሠረቱ ነበሩ። መሠረቶቹ መቼ እንደተመሠረቱ የሚያሳየው ታሪክ በዕንባቆም ጠረጴዛዎች ላይ ዋና ውይይት ነው።

በዕንባቆም ሰንጠረዦች ውስጥ ያልተጠቆመው ነገር ጊዜን መሠረት አድርገው የተመሠረቱት መሠረቶች፣ የመጨረሻው ትውልድ መሠረቶቹ ሆነው የተወከሉ እውነቶች እንዳሉ እንዲያውቅ የሚያስፈልገውን እይታ የሚሰጥ መዋቅር እንዳመኑ ነው። በመሠረቱ ውስጥ የተቀመጠው እጅግ የመጀመሪያው ድንጋይ የሆነ የመጀመሪያ እውነት ነበረ፤ ነገር ግን በዳንኤል መጽሐፍ ውስጥ “ዘወትር” የሚባለው የሚለር የመጀመሪያ እውነት አልነበረም። ሚለር እንዲገነባው የተነሣው መሠረት ውስጥ የመጀመሪያው ድንጋይ የሚሆነው እውነት የዘሌዋውያን ሀያ ስድስት “ሰባቱ ዘመናት” ነበር፤ ነገር ግን “ዘወትር” የሚለው እውነት ባይኖር፣ ሚለር የመጀመሪያውን መልአክ መልእክት ለማቅረብ ሊያውቀው የሚገባውን የትንቢት መዋቅር አላወቀም ነበር። የእርሱ መዋቅር ትንቢትን በሁለት አጥፊ ኃይሎች አቅጣጫ ውስጥ ማቆም ነበር። ሚለር ዘንዶውን (አረማዊ ሮም) እና አውሬውን (ጵጵስናውን) ይመለከት ነበር። ሦስተኛው መልአክ ዘንዶውን (የተባበሩት መንግሥታት)፣ አውሬውን (ጵጵስናውን) እና ሐሰተኛውን ነቢይ (ዩናይትድ ስቴትስን) ይናገራል።

አንድ ሰው በሁለቱ ቅዱሳን የአቅድ መሪዎች ገበታዎች ላይ በሚለራውያን የቀረቡትን የዘመን ትንቢቶች ሁሉ፣ አንዳንዶቹን ሳይሆን ሁሉንም፣ ቢቀበል፣ ያ ሰው እነዚያን እውነቶች በግል ራሱ ሊመረምር ይገባዋል። መቼም ካልመረመርካቸው እንዴት ልትቀበላቸው ትችላለህ? እነዚያ መሠረታዊ እውነቶችን የሚመረምሩ ሰዎች እነዚያን እውነቶች ለመፈተን የግል ኃላፊነታቸው እንዲሆኑ ካደረጉ፣ ከዚያም በኋላ እነዚያን እውነቶች ሁሉ ቢቀበሉ፣ በዓለት ላይ እንጂ በአሸዋ ላይ አልሠሩም።

በሚለራይት ታሪክ ውስጥ ያሉትን የዘመን ትንቢቶች የሚሰሙ ሰዎች እንዲመረምሩአቸው ዘንድ፣ በእነዚያ የዘመን ትንቢቶች የተወከሉትን ታሪካዊ ወቅቶች መመልከት የሚጠይቅ ነው። ይህም ክስተቶችን በየጊዜ መስመር ላይ የማሳየት ሥራን ይወክላል። የትንቢት ተማሪ ሚለራይቶች ከመጽሐፍ ቅዱስ ለይተው ካሳዩአቸው በኋላም በታሪካዊ መዝገብ የተደገፉትን እነዚህን የትንቢት ወቅቶች የሚመለከትበት የምርመራ ደረጃ ሲደርስ፣ በዚያኑ የዘመን ትንቢት መጀመሪያ ላይ ያለው ታሪክ በምሳሌያዊ ሁኔታ በዚያው ትንቢት መጨረሻ ላይ ያለውን ታሪክ እንደሚያመለክት ለማስተዋል በሚያስችለው አቋም ላይ ይሆናል። ከዚያ የአመለካከት ቦታ ተነሥቶ ተማሪው ታሪክ እንደሚደገም ሊማር ይገባዋል። ይህ ግንዛቤ ከተመሠረተ በኋላም ኢየሱስ መጨረሻውን በመጀመሪያው እንደሚያብራራ ደግሞ ማየት አለበት።

እና የዓለም መጨረሻን “ቤተ መቅደስ መሥራት” በማለት ከሚያቀርበው የትንቢት መስመር መሠረት፣ ተማሪው በመሠረቱ ላይ የሚሠራው ቤተ መቅደስ ላይ በመጨረሻ የሚቀመጥ የመደረሻ ራስ ድንጋይ እንዳለ ማወቅ ይገባዋል። ሚለር ይገለጥ ዘንድ ለማምጣት የተጠቀመበት የቤተ መቅደሱ መሠረት (እርሱም ኢየሱስ ክርስቶስን ይወክላል፥ ምክንያቱም ከኢየሱስ ክርስቶስ በቀር ሊጣል የሚችል ሌላ መሠረት የለምና) በትንቢታዊ ጊዜ ላይ የተሠራ መሠረት እንደነበረ ሊያይ ይገባዋል። ኢየሱስ መጨረሻውን በመጀመሪያው ስለሚያሳይ፣ ተማሪው ደግሞ የራስ ድንጋዩ፣ በቤተ መቅደሱ ላይ ያለው የመጨረሻ ድንጋይ—ከመሠረቱ ጋር እኩል መሆን እንዳለበት ሊያይ ይገባዋል። ለሚለር የቤተ መቅደሱ መሠረት ትንቢታዊ ጊዜ ነበር፣ ነገር ግን ያ መሠረት ከሁሉም በላይ ኢየሱስ ክርስቶስ ነበረ።

ጳውሎስ ሥራውን መሠረቱን ወይም መጀመሪያውን እርሱ የጣለበት ቤተ መቅደስ እንደሚያቆም እየገለጸ ነው። እርሱ ወደ አሕዛብ የተላከ ሐዋርያ ነበር፣ የክርስቲያንንም ቤተ ክርስቲያን መሠረት ለመጣል ጥቅም ላይ ውሏል። በዚያው ክፍል ውስጥ ጳውሎስ ደግሞ ሰውነታችን የመንፈስ ቅዱስ ቤተ መቅደስ መሆኑን ይገልጻል። እንዲሁም የሰሎሞን ቤተ መቅደስና በምድረ በዳ ያለው መቅደስ አሉ፤ እነዚህ ሁሉ መሠረቶች ያሏቸው ሲሆን፣ እነዚህ ሁሉ ኢየሱስ ክርስቶስን እንደሚወክሉ ተቀርበዋል። ሚለር ለማቆም ጥቅም ላይ የዋለው መሠረት የአድቬንቲዝም ቤተ መቅደስ ነበር፣ የዚያም ቤተ መቅደስ መሠረት በእርግጥ ኢየሱስ ክርስቶስ ነው፤ ነገር ግን ይልቁንም በመንፈሳዊና በትንቢታዊ ቁሳቁሶች የሚታነጽ ቤተ መቅደስ ነው።

ስለዚህ የራስ ድንጋዩ ደግሞ ኢየሱስ ክርስቶስ መሆን ይገባል፤ ነገር ግን የራስ ድንጋዩ ዋና የትንቢታዊ መመሪያንም ማካተት አለበት፤ ምክንያቱም ለሚለር የመመሪያዎች ስብስብ ተሰጥቶት ነበር፥ በእርሱም ውስጥ የሚለርያውያን ዋና መመሪያ “አንድ ቀን ለአንድ ዓመት” የሚለው መርህ ነበር። ያ መመሪያ ከሌለ የጊዜ ትንቢት እውቅና አይኖርም፤ ስለዚህም መሠረት የለም። በመጨረሻው ዘመን ኢየሱስ ክርስቶስን (መሠረቱን) የሚወክል ተመጣጣኝ ነገር መኖር አለበት፤ እርሱም የኢየሱስ ክርስቶስን ራእይ የሚያቆም በመመሪያዎች ስብስብ ውስጥ ያለ ዋና መመሪያ መሆን አለበት። መመሪያውም በእርግጥ “የመጀመሪያ መጠቀስ” መመሪያ ነው፤ መጨረሻውን ከመጀመሪያው የሚያሳይ የክርስቶስ ባሕርይ ባሕሪን የሚወክል።

በ2 ተሰሎንቄ ውስጥ እነዚያ ለመዳን ይችሉ ዘንድ የእውነትን ፍቅር ያልተቀበሉት፣ በብሉይ ኪዳን “እውነት” ተብሎ ከተተረጎመው በሶስት ፊደላት ከተፈጠረው የዕብራይስጥ ቃል የተወሰደ በሆነው የግሪክ ቃል የተወከለውን እውነት አልተቀበሉም። ውሸትን ስለ አመኑ ብርቱ ማሳሳትን የሚቀበለው ቡድን፣ በሁለቱ ቅዱሳን ገበታዎች ላይ እንደተወከሉት የአድቬንቲዝም መሠረቶች ወደ አሮጌዎቹ መንገዶች ለመመለስ እምቢ አሉ። ስለዚህ፣ ለአንድ ጊዜ እየተመለከትነው ባለነው ክፍል ውስጥ እንዲህ ይላል፦

በዚህ ከዚህ በፊት በተጠቀሰው ክፍል “የእውነትን ፍቅር ያልተቀበሉ አብያተ ክርስቲያናት” ዳንኤልና ማቴዎስ የገለጹዋቸው ክፉና ሰነፍ ደናግል ናቸው፤ አሞጽ 8፥12ም እነርሱ በጣም ዘግይቶ በሚሆን ጊዜ የእግዚአብሔርን የመጨረሻ የማስጠንቀቂያ መልእክት መፈለግ እንደሚጀምሩ ይለያል። የዘገየውም ምክንያት፣ ስለ አድቬንቲዝም መሠረቶች ውሸትን ስለ አመኑ ነው። አድቬንቲዝምም መጀመሪያ ያንን ውሸት መጠጣት የጀመረው በ1863 ሲሆን፣ ከዚያ በኋላ ግን በሙሉ መውረድ ብቻ ሆነ።

ልጽልጽ በግል አመለካከት የተመሰረተ ነገር መሆኑን እገምታለሁ፤ ነገር ግን ከ1863 ጀምሮ ወዲህ በአድቬንቲዝም ውስጥ ምን አዲስ ትንቢታዊ ብርሃን ተጨመረ? ኤለን ዋይት ስለ ጆንስ እና ዋጎነር የ1888 መልእክት እንዲህ ትላለች፤ ይህ ለብዙ ዓመታት ራሷ ታቀርበው የነበረው መልእክት ነበር። መልእክታቸው በ1888 ለአድቬንቲዝም አዲስና አስደንጋጭ መስሎ ሊታይ ቢችልም፣ ያ አዲስነትና ያ አስደንጋጭነት የተፈጠረው በአዲስ መልእክት ምክንያት ሳይሆን፣ ከ1863 ጀምሮ በእግዚአብሔር ሕዝብ ላይ ሲጣል በነበረ ዓይነ ስውርነት ምክንያት ነበር።

ኤለን ዋይት አድቬንቲዝም ከ1863 በፊት በላኦዴቅያ ሁኔታ ውስጥ እንደነበረ ለይታ ገልጻለች፤ ስለዚህ የላኦዴቅያ ዕውርነት ከ1863 በፊትም በአድቬንቲዝም ላይ አስቀድሞ እየሰፋ ነበር፤ ነገር ግን በ1863 ቤተ ክርስቲያኒቱ ሚለር ያገኘውን እጅግ የመጀመሪያውን “የጊዜ ትንቢት” የነበረውን የዘሌዋውያን ሃያ ስድስት “ሰባቱ ዘመናት” እውነት በይፋ ወደ ጎን አኖረች። ከ1863 ጀምሮ በአድቬንቲዝም ውስጥ የተገለጠ ምንም ዓይነት የትንቢት ብርሃን አልነበረም! ምን ተለወጠ?

የቤተ መቅደሱ መሠረት በትንቢታዊ ጊዜ ላይ የተገነባ ሲሆን ኢየሱስ ክርስቶስን የሚወክል የነበረው እጅግ የመጀመሪያው ድንጋይ በ1863 በአድቬንቲዝም ተጥሎ ተወገደ። ሚለር በዳንኤል ውስጥ በክርስቶስ እንደ ፓልሞኒ “ድንቅ ቈጣሪ” ራሱን ሲያቀርብ እንደ ተገለጠው በጊዜ ላይ የተመሠረተውን የቤተ መቅደሱ መሠረት ውስጥ ያኖረው የመጀመሪያው ድንጋይ ተቀባይነት አላገኘም እና ተጥሎ ተወገደ። ሚለር ያገኘው እጅግ የመጀመሪያው ድንጋይ…

ይህን በሚቀጥለው ጽሑፍ እንቀጥላለን።