William Miller was given great light upon the seven churches, the seven seals and the seven trumpets in the book of Revelation. He placed those prophetic symbols within the framework of the two desolating powers of paganism followed by papalism. He did not see every prophetic characteristic of those symbols, but what he did see established the foundational understanding of the internal history and external history of God’s church from the time of apostles until the end of the world. The internal history was represented by the churches, and the churches’ external history was represented by the seals. He saw that the trumpets were symbols of God’s judgment upon Rome, that typified God’s judgment upon Rome at the end of the world, though he did not see that Rome at the end of the world was made up of a threefold union.
Vilyam Millerə Vəhy kitabındakı yeddi kilsə, yeddi möhür və yeddi şeypur barədə böyük işıq verilmişdi. O, bu peyğəmbərlik rəmzlərini bütpərəstliyin ardınca papalığın gəldiyi iki viranedici hakimiyyət çərçivəsində yerləşdirdi. O, həmin rəmzlərin hər bir peyğəmbərlik xüsusiyyətini görmədi, lakin gördüyü şey həvarilərin dövründən dünyanın sonuna qədər Allahın kilsəsinin daxili tarixi və xarici tarixi barədə təməl anlayışı bərqərar etdi. Daxili tarix kilsələr vasitəsilə təmsil olunurdu, kilsələrin xarici tarixi isə möhürlərlə təmsil olunurdu. O gördü ki, şeypurlar Roma üzərinə gələn Allahın hökmünün rəmzləri idi; bu da dünyanın sonunda Roma üzərinə gələcək Allahın hökmünü əvvəlcədən göstərirdi, hərçənd o, dünyanın sonunda Romanın üçqat bir ittifaqdan ibarət olduğunu görməmişdi.
The book written by Uriah Smith titled Daniel and Revelation, contains some erroneous ideas, but it was identified by Sister White as, “God’s helping hand.” She identified that it should be circulated along with The Great Controversy, Patriarchs and Prophets, and The Desire of Ages. Her strong endorsement did not mean that the book was on the same inspired level as her books, but that the book contained “grand instruction,” and had been responsible for “bringing many precious souls to a knowledge of the truth.”
Uriah Smith tərəfindən yazılmış Daniel and Revelation kitabı bəzi yanlış fikirlər ehtiva edir, lakin Bacı Uayt tərəfindən “Allahın kömək edən əli” kimi səciyyələndirilmişdir. O bildirmişdir ki, bu kitab The Great Controversy, Patriarchs and Prophets və The Desire of Ages ilə birlikdə yayılmalıdır. Onun güclü təsdiqi o demək deyildi ki, bu kitab onun öz kitabları ilə eyni ilham səviyyəsindədir; əksinə, bu kitabın “uca təlimat” ehtiva etdiyini və “bir çox qiymətli canların həqiqət bilgisinə gətirilməsinə” səbəb olduğunu göstərirdi.
The book employs Millerite prophetic logic, accompanied with concepts of prophecy that were unseen before October 22, 1844. We will refer to passages in the book as we set forth the triple application of the three Woes.
Kitabda, 22 oktyabr 1844-dən əvvəl görünməmiş peyğəmbərlik anlayışları ilə müşayiət olunan Millerit peyğəmbərlik məntiqindən istifadə edilir. Üç Vay hökmünün üçqat tətbiqini ortaya qoyarkən kitabdakı parçalara istinad edəcəyik.
Miller stated that the “seven trumpets are a history of seven peculiar and heavy judgments sent upon the earth, or Roman kingdom.” The first four trumpets represent the judgments that were brought upon pagan Rome, and the fifth and sixth trumpets were God’s judgments that were brought upon papal Rome, but Miller would not have recognized that the seventh trumpet represented God’s judgment upon Modern Rome. Speaking of the seven seals and seven trumpets of Revelation, Uriah Smith wrote:
Miller bəyan edirdi ki, “yeddi şeypur yer üzərinə, yaxud Roma səltənətinə göndərilmiş yeddi xüsusi və ağır hökmün tarixidir.” İlk dörd şeypur bütpərəst Roma üzərinə gətirilmiş hökmləri təmsil edir, beşinci və altıncı şeypurlar isə papalıq Roması üzərinə gətirilmiş Allahın hökmləri idi; lakin Miller yeddinci şeypurun Müasir Roma üzərinə olan Allahın hökmünü təmsil etdiyini dərk etməzdi. Vəhy kitabının yeddi möhürü və yeddi şeypuru barədə danışarkən, Uriah Smith yazırdı:
“Having taken the book, the Lamb proceeds at once to open the seals; and the attention of the apostle is called to the scenes that transpire under each seal. The number seven has already been noticed as denoting in the Scriptures completeness and perfection. The seven seals therefore embrace the whole of a certain class of events, reaching down perhaps to the time of Constantine, and the seven trumpets another series from that time farther on, cannot be correct. The trumpets denote a series of events which transpire contemporaneously with the events of the seals, but of an entirely different character. A trumpet is a symbol of war; hence the trumpets denote great political commotions to take place among the nations during the gospel age. The seals denote events of a religious character, and contain the history of the church from the opening of the Christian era to the coming of Christ.” Uriah Smith, Daniel and Revelation, 431.
“Quzunu aldıqdan sonra, Quzu dərhal möhürləri açmağa başlayır; və həvarinin diqqəti hər bir möhür altında baş verən səhnələrə yönəldilir. Yeddi sayı Müqəddəs Yazılarda kamilliyi və mükəmməlliyi ifadə edən say kimi artıq qeyd olunmuşdur. Buna görə də yeddi möhür müəyyən bir sinfə aid hadisələrin bütününü əhatə edir; bunların bəlkə də Konstantinin dövrünə qədər uzanması, yeddi şeypurun isə həmin vaxtdan sonrakı başqa bir silsiləni təşkil etməsi doğru ola bilməz. Şeypurlar möhürlərdəki hadisələrlə eyni zamanda baş verən, lakin tamamilə başqa xarakter daşıyan hadisələr silsiləsini ifadə edir. Şeypur müharibənin rəmzidir; buna görə də şeypurlar müjdə dövrü ərzində millətlər arasında baş verəcək böyük siyasi çalxantıları göstərir. Möhürlər isə dini xarakterli hadisələri ifadə edir və məsihçi eranın başlanğıcından Məsihin gəlişinədək kilsənin tarixini ehtiva edir.” Uriah Smith, Daniel and Revelation, 431.
A trumpet is a symbol of war and political commotion. Speaking of verse two of chapter eight of Revelation Smith states:
Şeypur müharibənin və siyasi qarışıqlığın rəmzidir. Vəhy kitabının səkkizinci fəslinin ikinci ayəsi barədə danışarkən Smit belə deyir:
“‘VERSE 2. And I saw the seven angels which stood before God; and to them were given seven trumpets.’
“2-ci AYƏ. Və mən Allahın hüzurunda duran yeddi mələyi gördüm; və onlara yeddi sur verildi.”
“This verse introduces a new and distinct series of events. In the seals we have had the history of the church during what is called the gospel dispensation. In the seven trumpets, now introduced, we have the principal political and warlike events which were to transpire during the same time.” Uriah Smith, Daniel and Revelation, 476.
“Bu ayə yeni və fərqli bir hadisələr silsiləsini təqdim edir. Möhürlərdə biz müjdə dövrü adlanan zaman ərzində kilsənin tarixini gördük. İndi təqdim olunan yeddi şeypurda isə, eyni müddət ərzində baş verməli olan başlıca siyasi və hərbi hadisələr verilir.” Uriah Smith, Daniel and Revelation, 476.
The seventh seal is opened in the first six verses of Revelation chapter eight, and in the backdrop of the opening of the seventh seal, seven angels with seven trumpets are prepared to blow.
Yeddinci möhür Vəhy kitabının səkkizinci fəslinin ilk altı ayəsində açılır və yeddinci möhürün açılması fonunda yeddi şeypurla təchiz olunmuş yeddi mələk onları çalmağa hazırlanır.
And when he had opened the seventh seal, there was silence in heaven about the space of half an hour. And I saw the seven angels which stood before God; and to them were given seven trumpets. And another angel came and stood at the altar, having a golden censer; and there was given unto him much incense, that he should offer it with the prayers of all saints upon the golden altar which was before the throne. And the smoke of the incense, which came with the prayers of the saints, ascended up before God out of the angel’s hand. And the angel took the censer, and filled it with fire of the altar, and cast it into the earth: and there were voices, and thunderings, and lightnings, and an earthquake. And the seven angels which had the seven trumpets prepared themselves to sound. Revelation 8:1–6.
Və O, yeddinci möhürü açanda, göydə təxminən yarım saatlıq sükut oldu. Mən Allahın hüzurunda duran yeddi mələyi gördüm; və onlara yeddi şeypur verildi. Və başqa bir mələk gəlib qurbangahın yanında dayandı; onun əlində qızıl buxurdan var idi; və ona çoxlu buxur verildi ki, onu bütün müqəddəslərin duaları ilə birlikdə taxtın önündə olan qızıl qurbangahın üzərinə təqdim etsin. Və buxurun tüstüsü, müqəddəslərin duaları ilə birlikdə, mələyin əlindən Allahın hüzuruna yüksəldi. Və mələk buxurdanı götürdü, onu qurbangahın odu ilə doldurdu və yerə atdı; və səslər, göy gurultuları, şimşəklər və zəlzələ oldu. Və yeddi şeypuru olan yeddi mələk çalmaq üçün hazırlaşdılar. Vəhy 8:1–6.
There is a prophetic anomaly that we have been identifying in previous articles, but which we have not yet specifically addressed its particular prophetic phenomenon. That anomaly is that symbols that represent a sequence of waymarks in prophetic history, are all brought together in the conclusion of the history they represent. We have shown that the four generations of Laodicean Adventism that is represented by the four abominations of Ezekiel chapter eight marked specific waymarks, but that each of them, as a test, repeat in the history of the sealing of the one hundred and forty-four thousand. This anomaly is also found in the seven trumpets, for though they represent specific judgments upon pagan, papal and modern Rome, they all come together again when the executive judgment upon modern Rome begins at the soon-coming Sunday law.
Əvvəlki məqalələrdə müəyyən etdiyimiz, lakin hələ onun xüsusi peyğəmbərlik fenomenini birbaşa nəzərdən keçirmədiyimiz bir peyğəmbərlik anomaliyası vardır. Bu anomaliya ondan ibarətdir ki, peyğəmbərlik tarixində mərhələ nişanələrinin bir ardıcıllığını təmsil edən simvolların hamısı təmsil etdikləri tarixin nəticəsində bir yerə toplanır. Biz göstərmişik ki, Hizqiyal kitabının səkkizinci fəslindəki dörd iyrəncliklə təmsil olunan Laodikeyalı Adventizmin dörd nəsli konkret mərhələ nişanələrini qeyd edirdi, lakin onların hər biri bir sınaq olaraq yüz qırx dörd minin möhürlənməsi tarixində təkrar olunur. Bu anomaliya yeddi şeypurda da görünür; çünki onlar bütpərəst, papalıq və müasir Roma üzərinə gələn xüsusi hökmləri təmsil etsələr də, müasir Roma üzərinə icraedici hökm tezliklə gələcək bazar qanunu ilə başlandığı zaman onların hamısı yenidən bir yerə toplanır.
The seven trumpets have specific dates when they were fulfilled in the past, but Sister White also places the seven angels with seven trumpets in Revelation chapter eight, in the history of the soon coming Sunday law.
Yeddi şeypurun keçmişdə yerinə yetdiyi konkret tarixləri vardır, lakin Bacı Uayt Vəhy kitabının səkkizinci fəslindəki yeddi şeypurlu yeddi mələyi həm də tezliklə gələcək bazar qanununun tarixində yerləşdirir.
“‘And when he had opened the fifth seal, I saw under the altar the souls of them that were slain for the word of God, and for the testimony which they held: and they cried with a loud voice, saying, How long, O Lord, Holy and true, doest Thou not judge and avenge our blood on them that dwell on the earth? And white robes were given unto every one of them [They were pronounced pure and holy]; and it was said unto them, that they should rest yet for a little season, until their fellowservants also and their brethren, that should be killed as they were, should be fulfilled’ [Revelation 6:9–11]. Here were scenes presented to John that were not in reality but that which would be in a period of time in the future.
“‘O, beşinci möhürü açanda mən qurbangahın altında Allahın sözü və tutduqları şəhadət uğrunda öldürülənlərin canlarını gördüm; və onlar uca səslə fəryad edərək dedilər: Nə vaxta qədər, ey Rəbb, müqəddəs və həqiqi Olan, yer üzündə yaşayanlar üzərində hökm edib qanımızın qisasını almayacaqsan? Və onların hər birinə ağ libaslar verildi [Onlar pak və müqəddəs elan edildilər]; və onlara deyildi ki, özləri kimi öldürüləcək həmqulluqçuları və qardaşları da tamamlanıncaya qədər hələ bir az zaman rahatlıq tapsınlar’ [Vəhy 6:9–11]. Burada Yəhyaya gerçəklikdə mövcud olan deyil, gələcəkdə müəyyən bir zaman dövründə baş verəcək olan səhnələr göstərilmişdi.
“Revelation 8:1–4 quoted.” Manuscript Releases, volume 20, 197.
“Vəhy 8:1–4 sitat gətirilmişdir.” Manuscript Releases, 20-ci cild, 197.
In the previous passage Sister White applies the dialogue and fulfillment of the fifth seal to the period when the seven angels are about to sound in chapter eight, but she also places the same representation at the history of the two voices of Revelation chapter eighteen.
Əvvəlki parçadа Sister White beşinci möhürün dialoqunu və onun yerinə yetməsini səkkizinci fəsildəki yeddi mələyin sur çalmaq üzrə olduqları dövrə tətbiq edir, lakin o, həmin eyni təsviri həm də Vəhy kitabının on səkkizinci fəslindəki iki səsin tarixində yerləşdirir.
“When the fifth seal was opened, John the Revelator in vision saw beneath the altar the company that were slain for the Word of God and the testimony of Jesus Christ. After this came the scenes described in the eighteenth of Revelation, when those who are faithful and true are called out from Babylon. [Revelation 18:1–5, quoted.]” Manuscript Releases, volume 20, 14.
“Beşinci möhür açıldıqda, vəhydə Yəhya Vəhy alan Allahın Kəlamı və İsa Məsihin şəhadəti uğrunda öldürülmüş olan dəstəni qurbangahın altında gördü. Bundan sonra Vəhyin on səkkizinci fəslində təsvir edilən səhnələr baş verdi; burada sadiq və həqiqi olanlar Babildən çağırılıb çıxarılır. [Vəhy 18:1–5, sitat gətirilmişdir.]” Manuscript Releases, cild 20, 14.
The seven trumpets represent God’s judgment in the history of pagan, papal and Modern Rome, but they are also represented in the history of September 11, 2001, and the second voice of the soon-coming Sunday law. After addressing the first six verses of Revelation chapter eight, Uriah Smith begins to present the first four trumpets’ historical fulfillments.
Yeddi şeypur bütpərəst, papalıq və Müasir Romanın tarixində Allahın hökmünü təmsil edir, lakin onlar həmçinin 11 sentyabr 2001-ci ilin tarixində və tezliklə gələcək bazar günü qanununun ikinci səsində də təmsil olunur. Vəhy kitabının səkkizinci fəslinin ilk altı ayəsinə müraciət etdikdən sonra, Uriah Smith ilk dörd şeypurun tarixi yerinə yetmələrini təqdim etməyə başlayır.
“The subject of the seven trumpets is here resumed, and occupies the remainder of this chapter and all of chapter 9. The seven angels prepare themselves to sound. Their sounding comes in as a complement to the prophecy of Daniel 2 and 7, commencing with the breaking up of the old Roman empire into its ten divisions, of which, in the first four trumpets, we have a description.” Uriah Smith, Daniel and Revelation, 477.
“Yeddi şeypur mövzusu burada yenidən başlanır və bu fəslin qalan hissəsini və 9-cu fəslin hamısını əhatə edir. Yeddi mələk şeypur çalmağa hazırlaşır. Onların şeypur çalması Daniel 2 və 7-dəki peyğəmbərliyə tamamlayıcı olaraq daxil olur; qədim Roma imperiyasının on hissəyə parçalanması ilə başlanır ki, ilk dörd şeypurda bunun təsviri bizə verilir.” Uriah Smith, Daniel and Revelation, 477.
Smith identifies that the first four trumpets were God’s judgments upon pagan Rome. He quotes verse seven that identifies the prophetic characteristics of the first trumpet, and then identifies its historical fulfillment.
Smith birinci dörd şeypurun bütpərəst Roma üzərinə endirilən Allah hökmləri olduğunu müəyyən edir. O, yeddinci ayəni sitat gətirərək birinci şeypurun peyğəmbərlik xüsusiyyətlərini göstərir, sonra isə onun tarixi yerinə yetməsini müəyyən edir.
“The first sore and heavy judgment which fell on Western Rome in its downward course, was the war with the Goths under Alaric, who opened the way for later inroads. The death of Theodosius, the Roman emperor, occurred in January, 395, and before the end of the winter the Goths under Alaric were in arms against the empire.
Qərbi Romanın tənəzzül yolu boyunca üzərinə enən ilk ağır və sarsıdıcı hökm, sonrakı basqınlara yol açan Alarixin başçılığı altındakı qotlarla müharibə idi. Roma imperatoru Feodosinin ölümü 395-ci ilin yanvarında baş verdi və qış başa çatmamış Alarixin başçılığı altındakı qotlar imperiyaya qarşı silaha sarılmışdılar.
“The first invasion under Alaric ravaged Thrace, Macedonia, Attica, and the Peloponnesus, but did not reach the city of Rome. On his second invasion, however, the Gothic chieftain crossed the Alps and the Apennines and appeared before the walls of the ‘eternal city,’ which soon fell a prey to the fury of the barbarians.
Alarikin rəhbərliyi altında baş verən ilk işğal Frakiyanı, Makedoniyanı, Attikanı və Peloponnesi viran qoydu, lakin Roma şəhərinə çatmadı. Ancaq onun ikinci hücumu zamanı qot başçısı Alp dağlarını və Apenninləri aşaraq “əbədi şəhər”in divarları önündə göründü; o şəhər də tezliklə barbarların qəzəbinin qurbanına çevrildi.
“The blast of the first trumpet has its location about the close of the fourth century and onward, and refers to these desolating invasions of the Roman empire under the Goths.” Uriah Smith, Daniel and Revelation, 478.
“Birinci şeypurun sədası öz yerini dördüncü əsrin sonlarına doğru və ondan sonrakı dövrdə tapır və Qotların rəhbərliyi altında Roma imperiyasına edilən bu viranedici hücumlara işarə edir.” Uriah Smith, Daniel and Revelation, 478.
Smith identifies Alaric as the symbol of God’s judgment upon pagan Rome represented by the first trumpet. Each of the trumpets have a historical figure that represents the trumpet, Alaric represents the arrival of the first trumpet from the end of the fourth century. Miller could not have seen that this trumpet was brought upon Rome because of Sunday enforcement, for Miller was a Sunday keeper. Smith missed this fact also, but Smith did recognize that the first enforced Sunday law was instituted by Constantine in the year 321. The prophetic rule of thumb associated with Sunday enforcement is always the same, for God never changes, and that rule is that “national apostasy is followed by national ruin”. Alaric represents the beginning of national ruin which began in the very period that Constantine passed the first Sunday law.
Smit Alariki birinci surla təmsil olunan, bütpərəst Roma üzərinə gələn Allahın hökmünün rəmzi kimi müəyyən edir. Surlardan hər birinin, o suru təmsil edən tarixi bir şəxsiyyəti vardır; Alarik dördüncü əsrin sonlarından etibarən birinci surun gəlişini təmsil edir. Miller bu surun bazar gününə riayət qanununun tətbiqi səbəbindən Romanın üzərinə gətirildiyini görə bilməzdi, çünki Miller bazar gününü saxlayan idi. Smit də bu həqiqəti gözdən qaçırdı, lakin Smit ilk məcburi bazar günü qanununun 321-ci ildə Konstantin tərəfindən təsis edildiyini qəbul edirdi. Bazar gününə məcburi riayətlə bağlı peyğəmbərlik qaydası həmişə eynidir, çünki Allah heç vaxt dəyişmir, və həmin qayda budur ki, “milli dönüklüyü milli fəlakət izləyir”. Alarik, məhz Konstantinin ilk bazar günü qanununu qəbul etdiyi dövrdə başlanmış milli fəlakətin başlanğıcını təmsil edir.
Smith continues on by quoting verse eight, which identifies the second trumpet, and then continues his commentary:
Smith ikinci şeypuru müəyyən edən səkkizinci ayəni sitat gətirməklə davam edir və sonra öz şərhinə davam edir:
“The Roman empire, after Constantine, was divided into three parts; and hence the frequent remark, ‘a third part of men,’ etc., in allusion to the third part of the empire which was under the scourge. This division of the Roman kingdom was made at the death of Constantine, among his three sons, Constantius, Constantine II, and Constans. Constantius possessed the East, and fixed his residence at Constantinople, the metropolis of the empire. Constantine the Second held Britain, Gaul, and Spain. Constans held Illyricum, Africa, and Italy. (See Sabine’s Ecclesiastical History, p. 155.) Of this well-known historical fact, Elliott, as quoted by Albert Barnes, in his notes on Rev.12:4, says: ‘Twice, at least, before the Roman empire became divided permanently into the two parts, the Eastern and the Western, there was a tripartite division of the empire. The first occurred in A.D. 311, when it was divided between Constantine, Licinius, and Maximin; the other, A.D. 337, on the death of Constantine, Constans and Constantius.’” Uriah Smith, Daniel and Revelation, 480.
“Konstantindən sonra Roma imperiyası üç hissəyə bölündü; buna görə də imperiyanın qamçı altında olan üçdəbir hissəsinə işarə olaraq, ‘insanların üçdəbir hissəsi’ və s. ifadələrinə tez-tez rast gəlinir. Roma səltənətinin bu bölünməsi Konstantinin ölümündən sonra onun üç oğlu — II Konstantin, Konstanti və Konstans arasında baş verdi. Konstanti Şərqə sahib oldu və iqamətgahını imperiyanın paytaxtı olan Konstantinopolda müəyyən etdi. II Konstantin Britaniyaya, Qalliyaya və İspaniyaya hakim idi. Konstans isə İllirikum, Afrika və İtaliyaya sahib idi. (Bax: Sabine’s Ecclesiastical History, s. 155.) Bu məşhur tarixi fakt haqqında Elliott, Albert Barnes tərəfindən Rev.12:4-ə dair qeydlərində sitat gətirildiyi kimi, belə deyir: ‘Roma imperiyası daimi şəkildə iki hissəyə — Şərq və Qərb hissələrinə — bölünməzdən əvvəl, ən azı iki dəfə imperiyanın üçlü bölgüsü olmuşdu. Birincisi miladi 311-ci ildə baş verdi; o zaman imperiya Konstantin, Litsini və Maksimin arasında bölünmüşdü; digəri isə miladi 337-ci ildə, Konstantinin ölümündən sonra, Konstans və Konstanti arasında baş verdi.’” Uriah Smith, Daniel and Revelation, 480.
The historical phenomenon of Rome being divided into three parts, and also two parts that is referenced by the historians which Smith cites, are the elements of Rome that identify the threefold union of Modern Rome, that makes up a structure that is divided into two, representing the combination of church and state. When Smith continues he then identifies the historical figure associated with the second trumpet.
Roma tarixinin üç hissəyə bölünməsi fenomeni, habelə Smithin istinad etdiyi tarixçilərin qeyd etdiyi iki hissəyə bölünməsi, Müasir Romanın üçqat ittifaqını müəyyən edən Roma ünsürləridir; bu ittifaq kilsə ilə dövlətin birləşməsini təmsil edən, iki yerə bölünmüş bir quruluş təşkil edir. Smith davam etdikdə isə, ikinci şeypurla əlaqəli tarixi fiquru müəyyən edir.
“The history illustrative of the sounding of the second trumpet evidently relates to the invasion and conquest of Africa, and afterward of Italy, by the terrible Genseric. His conquests were for the most part NAVAL; and his triumphs were “as it were a great mountain burning with fire, cast into the sea.” What figure would better, or even so well, illustrate the collision of navies, and the general havoc of war on the maritime coasts? In explaining this trumpet, we are to look for some events which will have a particular bearing on the commercial world. The symbol used naturally leads us to look for agitation and commotion. Nothing but a fierce maritime warfare would fulfil the prediction. If the sounding of the first four trumpets relates to four remarkable events which contributed to the downfall of the Roman empire, and the first trumpet refers to the ravages of the Goths under Alaric, in this we naturally look for the next succeeding act of invasion which shook the Roman power and conduced to its fall. The next great invasion was that of “the terrible Genseric,” at the head of the Vandals. His career occurred during the years A.D. 428–468. This great Vandal chief had his headquarters in Africa. . ..
“İkinci şeypurun səslənməsini təsvir edən tarix açıq-aşkar dəhşətli Genserikin Afrikanı, sonra isə İtaliyanı istila və fəth etməsi ilə əlaqədardır. Onun fəthləri əksərən DƏNİZ yolu ilə idi; və qələbələri “sanki odla yanan böyük bir dağ dənizə atılmışdı” kimi idi. Donanmaların toqquşmasını və dəniz sahillərində müharibənin törətdiyi ümumi viranəliyi bundan daha yaxşı, hətta bu qədər yaxşı hansı surət təsvir edə bilər? Bu şeypuru izah edərkən biz ticarət aləmi ilə xüsusi əlaqəsi olan bəzi hadisələri axtarmalıyıq. İstifadə olunan rəmz təbii olaraq bizi həyəcan və çaxnaşma gözləməyə yönəldir. Şiddətli dəniz müharibəsindən başqa heç nə bu peyğəmbərliyi yerinə yetirə bilməzdi. Əgər ilk dörd şeypurun səslənməsi Roma imperiyasının süqutuna səbəb olan dörd diqqətəlayiq hadisəyə aiddirsə və birinci şeypur Alarikin başçılığı altında qotların törətdiyi talanlara işarə edirsə, burada biz təbii olaraq Roma hakimiyyətini sarsıdan və onun süqutuna gətirib çıxaran növbəti istila aktını axtarırıq. Növbəti böyük istila vandalların başında duran “dəhşətli Genserik”in istilası idi. Onun fəaliyyəti eramızın 428–468-ci illəri ərzində baş verdi. Bu böyük vandal başçısının qərargahı Afrikada idi....”
“Concerning the important part which this bold corsair acted in the downfall of Rome, Mr. Gibbon uses this significant language: ‘Genseric, a name which, in the destruction of the Roman empire, has deserved an equal rank with the names of Alaric and Attila.’” Uriah Smith, Daniel and Revelation, 481, 484.
“Bu cəsur dəniz quldurunun Romanın süqutunda oynadığı mühüm rola dair cənab Gibbon bu diqqətəlayiq sözlərdən istifadə edir: ‘Genserik — Roma imperiyasının məhvində Alarik və Attilanın adları ilə bərabər bir mərtəbəyə layiq olmuş bir addır.’” Uriah Smith, Daniel and Revelation, 481, 484.
Smith, while quoting the historian Gibbon, who pointed out the historical symbols of the first three trumpets, identified that Genseric was the second trumpet and then said that Genseric, “deserved equal rank with Alaric and Attila.” Alaric is the first trumpet, Genseric the second and Attila the Hun was the third trumpet, which is addressed in verse ten. Smith pointed out that the second trumpet, represented by Genseric, represented the history of “428-468.” Then Smith quotes verse ten which identifies the third trumpet, and continues his narrative:
Smit, ilk üç şeypurun tarixi rəmzlərini göstərən tarixçi Gibbondan sitat gətirərkən, Genserikin ikinci şeypur olduğunu müəyyən etdi və sonra belə dedi ki, Genserik “Alarik və Attila ilə eyni dərəcəyə layiq idi.” Alarik birinci şeypurdur, Genserik ikinci, hun Attila isə onuncu ayədə bəhs edilən üçüncü şeypur idi. Smit qeyd etdi ki, Genseriklə təmsil olunan ikinci şeypur “428–468” tarixini təmsil edirdi. Sonra Smit üçüncü şeypuru müəyyən edən onuncu ayədən sitat gətirir və nəqlini belə davam etdirir:
“In the interpretation and application of this passage, we are brought to the third important event which resulted in the subversion of the Roman empire. And in finding a historical fulfilment of this third trumpet, we shall be indebted to the Notes of Dr. Albert Barnes for a few extracts. In explaining this scripture, it is necessary, as this commentator says, ‘That there should be some chieftain or warrior who might be compared to a blazing meteor; whose course would be singularly brilliant; who would appear suddenly LIKE a blazing star, and then disappear like a star whose light was quenched in the waters.’— Notes on Revelation 8.
“Bu parçanın təfsiri və tətbiqində biz Roma imperiyasının devrilməsi ilə nəticələnən üçüncü mühüm hadisəyə gətirilirik. Və bu üçüncü şeypurun tarixi bir yerinə yetməsini tapmaqda, bir neçə çıxarış üçün Dr. Albert Barnesin Qeydlərinə borclu olacağıq. Bu Şərhi izah edərkən, bu şərhçinin dediyi kimi, zəruridir ki, ‘Alovlanan bir meteora bənzədilə biləcək hər hansı bir başçı və ya döyüşçü olsun; onun gedişi qeyri-adi dərəcədə parlaq olsun; o, alovlanan bir ulduz KİMİ qəflətən görünsün, sonra isə işığı sularda sönmüş bir ulduz kimi yox olsun.’— Vəhy 8 üzrə Qeydlər.
“It is here premised that this trumpet has allusion to the desolating wars and furious invasions of Attila against the Roman power, which he carried on at the head of his hordes of Huns. . ..
“Burada əvvəlcədən fərz edilir ki, bu şeypur Attilanın Roma hakimiyyətinə qarşı apardığı viranedici müharibələrə və qəzəbli hücumlara işarə edir; o, bunları hun dəstələrinin başında həyata keçirirdi....”
“‘And the Name of the Star is Called Wormwood [denoting the bitter consequences].’ These words—which are more intimately connected with the preceding verse, as even the punctuation in our version denotes—recall us for a moment to the character of Attila, to the misery of which he was the author or the instrument, and to the terror that was inspired by his name.
“‘Ulduzun Adı Yovşan adlanır [acı nəticələri ifadə edir].’ Bu sözlər — hətta bizim tərcüməmizdəki durğu işarələrinin də göstərdiyi kimi, əvvəlki ayə ilə daha sıx bağlı olan bu sözlər — bizi bir anlıq Attilanın xarakterinə, onun səbəbkarı və ya aləti olduğu müsibətə və onun adının oyatdığı vahiməyə qaytarır.
“‘Total extirpation and erasure,’ are terms which best denote the calamities he inflicted.’ He styled himself, ‘The Scourge of God.’” Uriah Smith, Daniel and Revelation, 484, 487.
“‘Tamamilə kökündən qoparma və silib yox etmə,’ onun törətdiyi müsibətləri ən yaxşı ifadə edən terminlərdir.” O, özünü “Allahın qamçısı” adlandırırdı. Uriah Smith, Daniel and Revelation, 484, 487.
The history of the third trumpet, represented by Attila the Hun, was the year 441, unto his death in the year 453. Smith then quotes verse twelve, which presents the fourth trumpet and describes the barbarian monarch Odoacer, where the threefold symbolism of Western Rome is represented by the sun, the moon and the stars. He identifies the three symbols as symbols of the “sun, moon, and stars—for they are undoubtedly here used as symbols—evidently denote the great luminaries of the Roman government,—its emperors, senators, and consuls. Bishop Newton remarks that the last emperor of Western Rome was Romulus, who in derision was called Augustulus, or the “diminutive Augustus.” Western Rome fell A.D. 476. Still, however, though the Roman sun was extinguished, its subordinate luminaries shone faintly while the senate and consuls continued. But after many civil reverses and changes of political fortune, at length, A.D. 566, the whole form of the ancient government was subverted, and Rome itself was reduced form being the empress of the world to a poor dukedom tributary to the Exarch of Ravenna.” Uriah Smith, Daniel and Revelation, 487.
Attila Hun ilə təmsil olunan üçüncü şeypurun tarixi 441-ci ildən onun 453-cü ildəki ölümünədək olan dövr idi. Daha sonra Smith on ikinci ayəni sitat gətirir; bu ayə dördüncü şeypuru təqdim edir və Qərbi Romanın üçqat simvolizminin günəş, ay və ulduzlarla təmsil olunduğu barbar hökmdar Odoakeri təsvir edir. O, bu üç simvolu “günəş, ay və ulduzların — çünki onların burada simvollar kimi işlədildiyinə şübhə yoxdur — açıq-aşkar Roma hökumətinin böyük nur saçanlarını, yəni onun imperatorlarını, senatorlarını və konsullarını ifadə edən” simvollar kimi müəyyən edir. Yepiskop Newton qeyd edir ki, Qərbi Romanın son imperatoru Romul idi; ona istehza ilə Augustulus, yaxud “kiçildilmiş Augustus” deyirdilər. Qərbi Roma miladi 476-cı ildə süqut etdi. Bununla belə, Roma günəşi sönmüş olsa da, senat və konsullar mövcudluğunu davam etdirdiyi müddətdə ona tabe olan nur saçanlar zəif də olsa parlayırdı. Lakin çoxlu vətəndaş sarsıntıları və siyasi taledəki dəyişikliklərdən sonra, nəhayət, miladi 566-cı ildə qədim hökumətin bütün quruluşu alt-üst edildi və Romanın özü də dünyanın imperatriçası olmaqdan Ravenna Ekzarxına xərac verən yoxsul bir hersoqluğa endirildi.” Uriah Smith, Daniel and Revelation, 487.
Here we find another witness to the threefold division of Rome, that prefigures the threefold union of modern Rome. With eastern Rome and emperor Constantine the threefold division was represented by his three sons, but with western Rome it was their threefold form of government. Smith then identifies that the sun, moon, and stars represent a specific order in which western Rome was brought down. He concludes his narrative with the following introduction of the last three trumpets.
Burada Romanın üçqat bölünməsinə dair başqa bir şahid tapırıq; bu, müasir Romanın üçqat birliyini öncədən təsvir edir. Şərqi Romada və imperator Konstantinin timsalında üçqat bölünmə onun üç oğlu ilə təmsil olunurdu, lakin Qərbi Romada bu, onların üçqat idarəetmə forması idi. Sonra Smit müəyyən edir ki, günəş, ay və ulduzlar Qərbi Romanın süquta uğradıldığı müəyyən bir ardıcıllığı təmsil edir. O, öz nəqlini son üç surun aşağıdakı təqdimatı ilə yekunlaşdırır.
“Fearful as were the calamities brought upon the empire by the first incursions of these barbarians, they were comparatively light as contrasted with the calamities which were to follow. They were but as the preliminary drops of a shower before the torrent which was soon to fall upon the Roman world. The three remaining trumpets are overshadowed with a cloud of woe, as set forth in the following verses.
“Bu barbarların ilk hücumları nəticəsində imperiyanın üzərinə gətirilən fəlakətlər nə qədər dəhşətli idisə, ardınca gələcək fəlakətlərlə müqayisədə onlar nisbətən yüngül idi. Onlar, Roma dünyasının üzərinə tezliklə yağacaq selin öncəsi olan bir yağışın ilk damcıları kimi idi. Qalan üç şeypur, aşağıdakı ayələrdə göstərildiyi kimi, vay buludu ilə kölgələnmişdir.
“‘VERSE 13. And I beheld, and heard an angel flying through the midst of heaven, saying with a loud voice, Woe, woe, woe, to the inhabiters of the earth by reason of the other voices of the trumpet of the three angels, which are yet to sound.’
“‘AYƏ 13. Və mən baxdım və göyün ortası ilə uçan bir mələyi eşitdim; o, uca səslə deyirdi: Yer üzündə yaşayanların vayına, vayına, vayına, çünki hələ şeypur çalmalı olan üç mələyin şeypurunun qalan səsləri var.’”
“This angel is not one of the series of the seven trumpet angels, but simply one who announces that the three remaining trumpets are woe trumpets, on account of the more terrible events to transpire under their sounding. Thus the next, or fifth trumpet, is the first woe; the sixth trumpet, the second woe; and the seventh, the last one in this series of seven trumpets, is the third woe.” Uriah Smith, Daniel and Revelation, 493.
“Bu mələk yeddi şeypur mələkləri silsiləsindən biri deyil, sadəcə onların səslənməsi altında baş verəcək daha dəhşətli hadisələrə görə qalan üç şeypurun vay şeypurları olduğunu elan edən biridir. Beləliklə, növbəti, yaxud beşinci şeypur, birinci vaydır; altıncı şeypur, ikinci vaydır; və yeddinci, yeddi şeypurdan ibarət bu silsilənin sonuncusu, üçüncü vaydır.” Uriah Smith, Daniel and Revelation, 493.
We will continue with the three trumpet Woes in the next article.
Növbəti məqalədə şeypurun üç Vayına davam edəcəyik.
“The calamities of imperial Rome, in its downfall, were told to the very last of them, till Rome was without an emperor, a consul, or a senate. ‘Under the Exarchs of Ravenna, Rome was degraded to the second rank.’ The third part of the sun was smitten, and the third part of the moon, and the third part of the stars. The race of the Caesars was not extinct with the emperors of the West. Rome, before its fall, possessed but a portion of the imperial power. Constantinople divided with it the empire of the world. And neither Goths nor Vandals lorded over that still imperial city, the emperor of which, after the first transference of the seat of empire by Constantine, often held the emperor of Rome as his nominee and vicegerent. And the fate of Constantinople was reserved till other ages, and was announced by other trumpets. Of the sun, the moon, and the stars, as yet but the third part was smitten.
“İmperatorluq Romanın fəlakətləri, onun süqutu zamanı, Romanın nə imperatoru, nə konsulu, nə də senatı qalana qədər, onların ən sonuncusunadək bildirilmişdi. ‘Ravenna ekzarxlarının hakimiyyəti altında Roma ikinci dərəcəyə endirildi.’ Günəşin üçdə biri vuruldu, ayın üçdə biri və ulduzların üçdə biri də vuruldu. Qərbin imperatorları ilə Sezarların nəsli kəsilib tükənmədi. Roma, süqutundan əvvəl, imperiya hakimiyyətinin yalnız bir hissəsinə sahib idi. Konstantinopol dünya imperiyasını onunla bölüşürdü. Və nə qotlar, nə də vandallar hələ də imperator şəhəri olan o şəhər üzərində hökmranlıq etmirdi; elə bir şəhər ki, Konstantin tərəfindən imperiya paytaxtının ilk köçürülməsindən sonra onun imperatoru çox vaxt Romanın imperatorunu öz namizədi və canişini kimi saxlayırdı. Konstantinopolun aqibəti isə başqa dövrlər üçün saxlanılmışdı və başqa şeypurlar vasitəsilə elan olunmuşdu. Günəşin, ayın və ulduzların hələlik yalnız üçdə biri vurulmuşdu.”
“The concluding words of the Fourth Trumpet imply the future restoration of the Western Empire: ‘The day shone not for the third part of it, and the night likewise.’ In respect to civil authority, Rome became subject to Ravenna, and Italy was a conquered province of the Eastern Empire. But, as more appropriately pertaining to other prophecies, the defense of the worship of images first brought the spiritual and temporal powers of the pope and of the emperor into violent collision; and, by conferring on the pope all authority over the churches, Justinian laid his helping hand to the promotion of the papal supremacy, which afterward assumed the power of creating monarchs. In the year of our Lord 800, the pope conferred on Charlemagne the title of Emperor of the Romans.’—Keith. That title was again transferred from the king of France to the king of Germany. And by the Emperor Francis the Second even this fiction was finally and forever renounced, Aug. 6, 1806.” A. T. Jones, The Great Nations of Today, 54.
“Dördüncü Surun yekun sözləri Qərb İmperiyasının gələcəkdə bərpasına işarə edir: ‘Günün üçdə biri işıq saçmadı, gecə də eləcə.’ Mülki hakimiyyət baxımından Roma Ravennaya tabe oldu və İtaliya Şərq İmperiyasının fəth edilmiş bir əyaləti idi. Lakin başqa peyğəmbərliklərə daha münasib şəkildə aid olduğu üzrə, təsvirlərə ibadətin müdafiəsi əvvəlcə papanın və imperatorun ruhani və dünyəvi hakimiyyətlərini şiddətli toqquşmaya gətirdi; və kilsələr üzərində bütün hakimiyyəti papaya verməklə Yustinian sonradan hökmdarlar yaratmaq qüdrətini öz üzərinə götürən papalıq üstünlüyünün yüksəlişinə yardımçı əlini uzatdı. Rəbbimizin 800-cü ilində papa Karl Böyükə romalıların imperatoru titulunu verdi.’—Keith. Bu titul sonradan yenidən Fransa kralından Almaniya kralına keçirildi. Və İmperator II Fransisk tərəfindən hətta bu uydurma da nəhayət və əbədi olaraq 6 avqust 1806-cı ildə rədd edildi.” A. T. Jones, The Great Nations of Today, 54.