We will now consider the history that took place in the aftermath of Alexander the Great’s sudden death, which represents the year 538 unto the time of the end in 1798.
İndi biz Makedoniyalı İsgəndərin qəfil ölümündən sonra baş vermiş tarixi nəzərdən keçirəcəyik; bu tarix 538-ci ili son vaxtına — 1798-ci ilə qədər təmsil edir.
And when he shall stand up, his kingdom shall be broken, and shall be divided toward the four winds of heaven; and not to his posterity, nor according to his dominion which he ruled: for his kingdom shall be plucked up, even for others beside those. And the king of the south shall be strong, and one of his princes; and he shall be strong above him, and have dominion; his dominion shall be a great dominion. And in the end of years they shall join themselves together; for the king’s daughter of the south shall come to the king of the north to make an agreement: but she shall not retain the power of the arm; neither shall he stand, nor his arm: but she shall be given up, and they that brought her, and he that begat her, and he that strengthened her in these times. But out of a branch of her roots shall one stand up in his estate, which shall come with an army, and shall enter into the fortress of the king of the north, and shall deal against them, and shall prevail: And shall also carry captives into Egypt their gods, with their princes, and with their precious vessels of silver and of gold; and he shall continue more years than the king of the north. So the king of the south shall come into his kingdom, and shall return into his own land. Daniel 11:4–9.
O ayağa qalxanda onun səltənəti parçalanacaq və göylərin dörd küləyinə doğru bölünəcək; lakin onun nəslinə keçməyəcək, nə də onun hökmranlıq etdiyi iqtidara uyğun olacaq; çünki onun səltənəti kökündən qoparılacaq və onlardan başqalarına veriləcək. Cənub padşahı güclü olacaq, həmçinin onun sərkərdələrindən biri; o isə ondan daha güclü olacaq və hökmranlıq edəcək; onun hökmranlığı böyük bir hökmranlıq olacaq. İllərin sonunda onlar bir-biri ilə birləşəcəklər; çünki cənub padşahının qızı bir saziş bağlamaq üçün şimal padşahının yanına gələcək; lakin o, öz qolunun qüvvəsini saxlamayacaq; nə o dayanacaq, nə də onun qolu; amma o da, onu gətirənlər də, onu doğan da, bu zamanlarda onu möhkəmləndirən də təslim ediləcək. Lakin onun köklərinin bir budağından biri onun yerində qalxacaq; o, bir qoşunla gələcək, şimal padşahının qalasına girəcək, onlara qarşı hərəkət edəcək və üstün gələcək. Onların allahlarını, knyazlarını, gümüşdən və qızıldan olan qiymətli qablarını da əsir aparıb Misirə gətirəcək; və o, şimal padşahından daha çox illər davam edəcək. Beləliklə, cənub padşahı öz padşahlığına girəcək və öz torpağına qayıdacaq. Daniel 11:4–9.
Eventually, after Alexander the Great’s kingdom was broken, those who struggled for control of the former kingdom devolved into two primary kingdoms. The one kingdom controlling the south of Alexander’s former empire and the other controlling the north. From that point on in the prophetic narrative they are identified simply as the king of the south and the king of the north. Once the struggle for world dominance has reached the point where it is only portrayed between the king of the north and the south, the symbols of those two kingdoms continue through the entire chapter.
Nəhayət, Böyük İsgəndərin padşahlığı parçalandıqdan sonra, keçmiş padşahlıq üzərində nəzarət uğrunda mübarizə aparanlar iki əsas padşahlığa çevrildilər. Bunlardan biri İsgəndərin keçmiş imperiyasının cənubuna, digəri isə şimalına nəzarət edirdi. Həmin andan etibarən peyğəmbərlik nəqlində onlar sadəcə cənub padşahı və şimal padşahı kimi tanınırlar. Dünya hökmranlığı uğrunda mübarizə elə bir mərhələyə çatdıqda ki, artıq yalnız şimal padşahı ilə cənub padşahı arasında təsvir olunur, bu iki padşahlığın rəmzləri bütün fəsil boyu davam edir.
In verse five, the king of the south is established, and he is strong, but the king of the north is also strong and his kingdom is larger. Then in verse six, the king of the south proposes an alliance with the northern kingdom. The peace treaty is secured by the king of the south giving his daughter to the king of the north, so the king of the north could marry her and ratify their alliance with a family bond. The king of the north agreed, and set aside his wife, and married the princess from the south, and the alliance was initiated.
Beşinci ayədə cənub padşahı möhkəmlənir və o qüvvətlidir, lakin şimal padşahı da qüvvətlidir və onun padşahlığı daha böyükdür. Sonra altıncı ayədə cənub padşahı şimal padşahlığı ilə ittifaq təklif edir. Sülh müqaviləsi cənub padşahının öz qızını şimal padşahına verməsi ilə möhkəmləndirilir ki, şimal padşahı onunla evlənsin və ittifaqlarını ailə bağı ilə təsdiq etsin. Şimal padşahı buna razı oldu, öz arvadını kənara qoydu və cənubdan olan şahzadə ilə evləndi, beləliklə ittifaq başlanmış oldu.
Eventually the southern princess bears a male-child, but ultimately the northern king grew tired of his new wife, and set her aside, as he had done with his first wife, and takes his first wife back, but as soon as the original wife is restored, and has opportunity, she kills the king of the north, his southern bride, her child, and her entire Egyptian entourage. The act of the original wife murdering the southern princess and her child enrages the southern princesses family, and one of her brothers raises up an army and attacks the northern kingdom.
Nəhayət, cənub şahzadəsi bir oğlan uşağı dünyaya gətirir, lakin sonda şimal padşahı yeni arvadından bezir, birinci arvadı ilə etdiyi kimi onu da kənara qoyur və ilk arvadını geri alır; amma ilkin arvad bərpa olunan kimi və fürsət əldə edən kimi, şimal padşahını, onun cənublu gəlinini, onun uşağını və bütün Misir müşayiətini öldürür. İlkin arvadın cənub şahzadəsini və onun uşağını öldürməsi cənub şahzadəsinin ailəsini qəzəbləndirir və onun qardaşlarından biri ordu qaldırıb şimal səltənətinə hücum edir.
The southern army prevails over the northern king, and the first wife that murdered the northern king, his southern bride and child is then executed. The original wife’s son, who had been installed as the ruling king of the north at the death of his father, is captured and carried back to Egypt by the southern king, along with some Egyptian artifacts and idols that had been taken from the southern kingdom by the northern kingdom in earlier battles. Once in Egypt the captured northern king falls from a horse and dies. Uriah Smith identifies the history as follows.
Cənub ordusu şimal padşahına qalib gəlir, və şimal padşahını, onun cənublu gəlini ilə övladını öldürmüş ilk arvad sonradan edam edilir. Əsl arvadın oğlu, atası öldükdən sonra şimalın hökmran padşahı olaraq taxta çıxarılmışdısa da, cənub padşahı tərəfindən ələ keçirilir və əvvəlki döyüşlərdə şimal səltənətinin cənub səltənətindən apardığı bəzi Misir əşyaları və bütlərlə birlikdə Misirə geri aparılır. Misirdə olarkən əsir alınmış şimal padşahı atdan yıxılır və ölür. Uriah Smith bu tarixi belə müəyyən edir.
“‘VERSE 6. And in the end of years they shall join themselves together; for the king’s daughter of the south shall come to the king of the north to make an agreement: but she shall not retain the power of the arm; neither shall he stand, nor his arm; but she shall be given up, and they that brought her, and he that begat her, and he that strengthened her in these times.’
“‘6-CI AYƏ. Və illərin sonunda onlar bir-biri ilə birləşəcəklər; çünki cənub padşahının qızı razılıq əldə etmək üçün şimal padşahının yanına gələcək; lakin o, qolun qüdrətini saxlamayacaq; nə o dayanacaq, nə də onun qolu; əksinə, o da, onu gətirənlər də, onu doğan da, bu vaxtlarda onu qüvvətləndirən də təslim ediləcək.’
“There were frequent wars between the kings of Egypt and Syria. Especially was this the case with Ptolemy Philadelphus, the second king of Egypt, and Antiochus Theos, third king of Syria. They at length agreed to make peace upon condition that Antiochus Theos should put away his former wife, Laodice, and her two sons, and should marry Berenice, the daughter of Ptolemy Philadelphus. Ptolemy accordingly brought his daughter to Antiochus, bestowing with her an immense dowry.
Misir və Suriya padşahları arasında tez-tez müharibələr olurdu. Bu, xüsusilə Misirin ikinci padşahı Ptolemey Filadelf və Suriyanın üçüncü padşahı Antiox Teos dövründə belə idi. Nəhayət onlar bu şərtlə sülh bağlamağa razılaşdılar ki, Antiox Teos əvvəlki arvadı Laodikanı və ondan olan iki oğlunu kənarlaşdırsın və Ptolemey Filadelfin qızı Berenike ilə evlənsin. Buna uyğun olaraq Ptolemey qızını böyük bir cehizlə birlikdə Antioxa gətirdi.
“‘But she shall not retain the power of the arm;’ that is, her interest and power with Antiochus. And so it proved; for some time shortly after, in a fit of love, Antiochus brought back his former wife, Laodice, and her children, to court again. Then says the prophecy, ‘Neither shall he [Antiochus] stand, nor his arm,’ or seed. Laodice, being restored to favor and power, feared lest, in the fickleness of his temper, Antiochus should again disgrace her, and recall Berenice; and conceiving that nothing short of his death would be an effectual safeguard against such a contingency, she caused him to be poisoned shortly after. Neither did his seed by Berenice succeed him in the kingdom; for Laodice so managed affairs as to secure the throne for her eldest son, Seleucus Callinicus.
“‘Lakin o, qolun qüdrətini saxlamayacaq;’ yəni, onun Antiox ilə olan nüfuzunu və qüdrətini. Hadisə də belə oldu; çünki az sonra, bir məhəbbət coşğunluğu anında, Antiox əvvəlki arvadı Laodike və onun övladlarını yenidən saraya qaytardı. Sonra peyğəmbərlik deyir: ‘Nə o [Antiox] dayanacaq, nə də onun qolu,’ yaxud nəsli. Laodike yenidən lütfə və hakimiyyətə qaytarıldıqdan sonra qorxdu ki, Antiox xasiyyətinin dəyişkənliyi ucbatından onu yenidən rüsvay edər və Berenikanı geri çağırar; və belə bir ehtimala qarşı onun ölümündən başqa heç nəyin təsirli bir təminat olmayacağını düşünərək, az sonra onu zəhərlətdi. Həmçinin Berenikadan olan nəsli də padşahlıqda onun yerinə keçmədi; çünki Laodike işləri elə idarə etdi ki, taxtı böyük oğlu Seleukos Kallinik üçün təmin etdi.”
“But such wickedness could not long remain unpunished, as the prophecy further predicts, and further history proves.
“Lakin belə pislik, peyğəmbərliyin daha sonra qabaqcadan bildirdiyi və sonrakı tarixin də sübut etdiyi kimi, uzun müddət cəzasız qala bilməzdi.
“‘VERSE 7. But out of a branch of her roots shall one stand up in his estate, which shall come with an army, and shall enter into the fortress of the king of the north, and shall deal against them, and shall prevail: 8. And shall also carry captives into Egypt their gods, with their princes, and with their precious vessels of silver and of gold; and he shall continue more years than the king of the north. 9. So the king of the south shall come into his kingdom, and shall return into his own land.’
“‘7-ci ayə. Lakin onun köklərinin bir budağından biri onun yerinə qalxacaq; o, bir ordu ilə gələcək, şimal padşahının qalasına girəcək, onlara qarşı hərəkət edəcək və üstün gələcəkdir. 8. Həmçinin onların allahlarını, başçıları ilə birlikdə, gümüşdən və qızıldan olan qiymətli qabları ilə birgə Misirə əsir aparacaq; və o, şimal padşahından daha çox illər yaşayacaqdır. 9. Beləcə cənub padşahı öz padşahlığına gələcək və öz ölkəsinə qayıdacaqdır.’”
“This branch out of the same root with Berenice was her brother, Ptolemy Euergetes. He had no sooner succeeded his father, Ptolemy Philadelphus, in the kingdom of Egypt, than, burning to avenge the death of his sister, Berenice, he raised an immense army, and invaded the territory of the king of the north, that is, of Seleucus Callinicus, who, with his mother, Laodice, reigned in Syria. And he prevailed against them, even to the conquering of Syria, Cilicia, the upper parts beyond the Euphrates, and almost all Asia. But hearing that a sedition was raised in Egypt requiring his return home, he plundered the kingdom of Seleucus, took forty thousand talents of silver and precious vessels, and two thousand five hundred images of the gods. Among these were the images which Cambyses had formerly taken from Egypt and carried into Persia. The Egyptians, being wholly given to idolatry, bestowed upon Ptolemy the title of Euergetes, or the Benefactor, as a compliment for his having thus, after many years, restored their captive gods.
“Berenike ilə eyni kökdən olan bu budaq onun qardaşı Ptolemey Eyergət idi. O, Misir padşahlığında atası Ptolemey Filadelfin yerinə keçər-keçməz, bacısı Berenikenin ölümünün qisasını almaq alovu ilə nəhəng bir ordu topladı və şimal padşahının, yəni anası Laodikə ilə birlikdə Suriyada hökmranlıq edən Seleuk Kallinikin ərazisinə hücum etdi. Və onlara qarşı üstün gəldi, hətta Suriyanı, Kilikiyanı, Fəratın o tayındakı yuxarı bölgələri və demək olar ki, bütün Asiyanı fəth etdi. Lakin Misirdə onun vətənə qayıtmasını tələb edən bir iğtişaşın baş qaldırdığını eşidərək, Seleukun padşahlığını taladı, qırx min talant gümüş, qiymətli qablar və allahların iki min beş yüz təsvirini götürdü. Bunların arasında Kambizin əvvəllər Misirdən götürüb İrana aparmış olduğu təsvirlər də var idi. Bütpərəstliyə tamamilə aludə olan misirlilər, o, uzun illərdən sonra onların əsir düşmüş allahlarını beləliklə geri qaytardığı üçün, bir nəzakət nişanəsi olaraq Ptolemeyə Eyergət, yaxud Xeyirxah titulunu verdilər.”
“This, according to Bishop Newton, is Jerome’s account, extracted from ancient historians, but there are authors still extant, he says, who confirm several of the same particulars. Appian informs us that Laodice having killed Antiochus, and after him both Berenice and her child, Ptolemy, the son of Philadelphus, to revenge those murders, invaded Syria, slew Laodice, and proceeded as far as Babylon. From Polybius we learn that Ptolemy, surnamed Euergetes, being greatly incensed at the cruel treatment of his sister, Berenice, marched with an army into Syria, and took the city of Seleucia, which was kept for some years afterward by garrisons of the kings of Egypt. Thus did he enter into the fortress of the king of the north. Polyaenus affirms that Ptolemy made himself master of all the country from Mount Taurus as far as to India, without war or battle; but he ascribes it by mistake to the father instead of the son. Justin asserts that if Ptolemy had not been recalled into Egypt by a domestic sedition, he would have possessed the whole kingdom of Seleucus. The king of the south thus came into the dominion of the king of the north, and returned to his own land, as the prophet had foretold. And he also continued more years than the king of the north; for Seleucus Callinicus died in exile, of a fall from his horse; and Ptolemy Euergetes survived him for four or five years.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 250–252.
“Bu, yepiskop Nyutonun fikrincə, Yeromun qədim tarixçilərdən çıxardığı rəvayətdir; lakin o deyir ki, hələ də mövcud olan müəlliflər var ki, həmin təfərrüatların bir neçəsini təsdiqləyirlər. Appian bizə xəbər verir ki, Laodike Antioxu öldürdükdən, sonra isə həm Berenikanı, həm də onun uşağını qətlə yetirdikdən sonra, bu qətllərin qisasını almaq üçün Filadelfin oğlu Ptolemey Suriyaya hücum etdi, Laodikeni öldürdü və Babilə qədər irəlilədi. Polibidən öyrənirik ki, Euerget ləqəbli Ptolemey bacısı Berenikaya qarşı edilən qəddar rəftardan son dərəcə qəzəblənərək ordu ilə Suriyaya yürüş etdi və Misir padşahlarının qarnizonları tərəfindən sonrakı bir neçə il ərzində saxlanılan Selevkiya şəhərini aldı. Beləliklə, o, şimal padşahının qalasına daxil oldu. Polyaenus təsdiq edir ki, Ptolemey heç bir müharibə və ya döyüş olmadan Tavr dağından Hindistana qədər bütün ölkəyə sahib oldu; lakin bunu səhvən oğula deyil, ataya aid edir. Yustin bəyan edir ki, əgər Ptolemey daxili bir qiyam səbəbilə Misirə geri çağırılmasaydı, Selevkin bütün padşahlığına sahib olardı. Beləliklə, cənub padşahı şimal padşahının hakimiyyətinə daxil oldu və peyğəmbərin qabaqcadan xəbər verdiyi kimi, öz torpağına qayıtdı. O həmçinin şimal padşahından daha çox il yaşadı; çünki Selevk Kallinik sürgündə, atından yıxılaraq öldü; Ptolemey Euerget isə ondan dörd və ya beş il artıq yaşadı.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 250–252.
A prophetic characteristic of Rome, and therefore the king of the north, is that in order to be established upon the throne, three geographical obstacles must be conquered. The first king of the north in the aftermath of Alexander’s broken kingdom was established by Seleucus Nicator who had served as a general to Ptolemy (the king of the south) for a little while between 316 and 312 BC. Verse five addresses this fact when it states, “And the king of the south shall be strong, and one of his princes; and he shall be strong above him.” Ptolemy was the king of the south, and he had a general (one of his princes), that was destined to become stronger than Ptolemy, and the final phrase of verse five says, “and have dominion; his dominion shall be a great dominion.” Ptolemy’s general Seleucus was to become the first king of the north. But for Seleucus to become the king of the north, he would need to separate from the southern king, and thereafter conquer three geographical areas.
Romanın və buna görə də şimal padşahının peyğəmbərlik xarakterik cəhətlərindən biri budur ki, taxt üzərində bərqərar olmaq üçün üç coğrafi maneə fəth edilməlidir. İsgəndərin parçalanmış padşahlığının sonrakı dövründə ilk şimal padşahı, miladdan əvvəl 316 ilə 312-ci illər arasında qısa bir müddət Ptolemeyə (cənub padşahına) sərkərdə kimi xidmət etmiş Seleuk Nikator vasitəsilə bərqərar edildi. Beşinci ayə bu həqiqətə belə dedikdə toxunur: “Və cənub padşahı qüvvətli olacaq, həm də onun sərkərdələrindən biri; və o, ondan daha qüvvətli olacaq.” Ptolemey cənub padşahı idi və onun bir sərkərdəsi (onun sərkərdələrindən biri) var idi ki, Ptolemeydən daha qüvvətli olmağa təyin edilmişdi; beşinci ayənin son ifadəsi isə belə deyir: “və hökmranlıq edəcək; onun hökmranlığı böyük bir hökmranlıq olacaq.” Ptolemeyin sərkərdəsi Seleuk ilk şimal padşahı olacaqdı. Lakin Seleukun şimal padşahı olması üçün o, cənub padşahından ayrılmalı, bundan sonra isə üç coğrafi bölgəni fəth etməli idi.
The first area conquered by Seleucus was the East in 301 BC. He then conquered the West (that had been held by Cassander’s successor) in 286 BC, and he then took his third territory in the North when he conquered Lysimachus in 281 BC. The king of the north was established on the throne in 281 BC.
Selevkinin fəth etdiyi ilk bölgə e.ə. 301-ci ildə Şərq oldu. O, sonra e.ə. 286-cı ildə Qərbi (Kassandrın varisinin əlində olan ərazini) fəth etdi və daha sonra e.ə. 281-ci ildə Lisimaxı məğlub edərək üçüncü ərazisini — Şimalı — ələ keçirdi. Şimal padşahı e.ə. 281-ci ildə taxtda təsbit olundu.
The peace treaty that was later formed with the southern king occurred in 252 BC. Six years later in 246 BC, Berenice (the southern princess), her son, and all her entourage were put to death. The southern king thereafter captured Laodice’s son, Seleucus Callinicus and took him back with him to Egypt, where he died falling from a horse. The reign of the first king of the north was from 281 BC until 246 BC, which equates to thirty-five years.
Sonradan cənub padşahı ilə bağlanan sülh müqaviləsi e.ə. 252-ci ildə baş verdi. Altı il sonra, e.ə. 246-cı ildə, Berenika (cənub şahzadəsi), onun oğlu və bütün müşayiətçiləri ölümə məhkum edildi. Bundan sonra cənub padşahı Laodikenin oğlu Selevk Kallinikusu əsir aldı və onu özü ilə birlikdə Misirə apardı; o da orada atdan yıxılaraq öldü. Şimalın birinci padşahının hakimiyyəti e.ə. 281-ci ildən e.ə. 246-cı ilədək davam etmişdir ki, bu da otuz beş ilə bərabərdir.
The first king of the north in chapter eleven, conquered three geographical obstacles in order to be established upon the throne. Pagan Rome also conquered three geographical obstacles in order to be established upon the throne [See Daniel 8:9], and Papal Rome conquered three geographical obstacles in order to be established upon the throne [See Daniel 7:20]. Modern Rome also conquers three geographical obstacles in order to be established upon the throne [See Daniel 11:40–43].
On birinci fəsildə şimalın ilk padşahı taxt üzərində möhkəmlənmək üçün üç coğrafi maneəni fəth etdi. Bütpərəst Roma da taxt üzərində möhkəmlənmək üçün üç coğrafi maneəni fəth etdi [bax Daniel 8:9] və Papalıq Romanı da taxt üzərində möhkəmlənmək üçün üç coğrafi maneəni fəth etdi [bax Daniel 7:20]. Müasir Roma da taxt üzərində möhkəmlənmək üçün üç coğrafi maneəni fəth edir [bax Daniel 11:40–43].
Once established upon the throne, the first king of the north ruled for thirty-five years. Once established upon the throne, pagan Rome ruled for a “time” (three hundred and sixty years). Once established upon the throne, papal Rome ruled for “a time, times and dividing of time” (twelve hundred and sixty years.) Once established upon the throne, modern Rome will rule for a symbolic forty-two months (also noted as “an hour”).
Bir dəfə taxt üzərində bərqərar olduqdan sonra, şimalın birinci padşahı otuz beş il hökmranlıq etdi. Bir dəfə taxt üzərində bərqərar olduqdan sonra, bütpərəst Roma bir “zaman” ərzində (üç yüz altmış il) hökmranlıq etdi. Bir dəfə taxt üzərində bərqərar olduqdan sonra, papalıq Roması “bir zaman, zamanlar və zamanın yarısı” ərzində (min iki yüz altmış il) hökmranlıq etdi. Bir dəfə taxt üzərində bərqərar olduqdan sonra, müasir Roma simvolik qırx iki ay (həmçinin “bir saat” kimi qeyd olunur) hökmranlıq edəcək.
Sister White informs us that “much of the history recorded in Daniel chapter eleven is to be repeated.” She then quotes verses thirty-one through thirty-six, and says, “scenes similar to those described in these words will take place.” In those verses papal Rome (the abomination that maketh desolate), is “placed” upon the throne in 538, and then it persecutes God’s people for “many days” (twelve hundred and sixty years), until the first “indignation is accomplished” in 1798. The history of verses thirty-one to thirty-six is repeated in the last six verses of chapter eleven, but the history was also perfectly typified in verses five through nine.
Bacı Vayt bizə bildirir ki, “Daniel kitabının on birinci fəslində qeyd olunan tarixin çoxu təkrar olunacaqdır.” Sonra o, otuz birinci ayədən otuz altıncı ayəyədək olan ayələri sitat gətirir və deyir: “bu sözlərdə təsvir olunanlara bənzər səhnələr baş verəcəkdir.” Həmin ayələrdə papalıq Romanı (viranəlik gətirən iyrənclik) 538-ci ildə taxta “qoyulur”, sonra isə ilk “qəzəb” 1798-ci ildə başa çatana qədər Allahın xalqını “çox günlər” (min iki yüz altmış il) təqib edir. Otuz birinci ayədən otuz altıncı ayəyədək olan ayələrin tarixi on birinci fəslin son altı ayəsində təkrar olunur, lakin bu tarix həm də beşinci ayədən doqquzuncu ayəyədək olan ayələrdə kamil surətdə timsallaşdırılmışdır.
The establishment of Seleucus as king of the north in 281 BC, aligns with the year 538. Both represent the enthronement of the king of the north at the conclusion of the conquering of three geographical obstacles. The period of papal rule is expressed in several ways; twelve hundred and sixty days, forty-two months, time, times and dividing of time, a space, and three and a half years. Seleucus’ rule was for thirty-five years, and a tenth, or a tithe, of thirty-five, is three and a half. A tenth of thirty-five years is also expressed as “three-point-five” (3.5) years. “Three and a half” is a symbol of the period of papal rule.
Seleukusun e.ə. 281-ci ildə şimal padşahı kimi taxta çıxması 538-ci ilə uyğun gəlir. Hər ikisi, üç coğrafi maneənin fəth edilməsinin başa çatmasında şimal padşahının taxta çıxmasını təmsil edir. Papalığın hakimiyyət dövrü bir neçə şəkildə ifadə olunur: min iki yüz altmış gün, qırx iki ay, bir zaman, zamanlar və zamanın yarısı, bir müddət və üç il yarım. Seleukusun hakimiyyəti otuz beş il davam etdi və otuz beşin onda biri, yaxud onda bir hissəsi, üç il yarımdır. Otuz beş ilin onda biri həmçinin “üç nöqtə beş” (3.5) il kimi də ifadə olunur. “Üç il yarım” papalığın hakimiyyət dövrünün rəmzidir.
The papacy received its deadly wound in 1798 when the king of the south, Napoleon Bonaparte (meaning the “fortunate son”), sent his general to take the pope captive. A year later in 1799 the pope died in exile, as did the first king of the north who had also been taken into captivity by the king of the south. Seleucus Callinicus died by falling off a horse while captive in Egypt. The pope is the one who rode upon the beast. The beast represented the political system that the pope employed to accomplish his satanic works. That beast was slain in 1798, and the pope who had ridden upon and reigned over the beast died a year later. Seleucus Callinicus died falling off a horse (the beast he rode upon.) The captivity of the papacy in 1798 and 1799, was perfectly typified by the captivity of the first king of the north.
Papalıq 1798-ci ildə ölümcül yarasını aldı; cənub padşahı olan Napoleon Bonapart (“uğurlu oğul” mənasını verir) papanı əsir götürmək üçün öz generalını göndərdi. Bir il sonra, 1799-cu ildə papa sürgündə öldü; necə ki, cənub padşahı tərəfindən əsir aparılmış şimalın birinci padşahı da eləcə ölmüşdü. Selevk Kallinik Misirdə əsir olarkən atdan yıxılaraq öldü. Papa vəhşinin üzərinə minən şəxs idi. Vəhşi, papanın öz şeytani əməllərini həyata keçirmək üçün istifadə etdiyi siyasi sistemi təmsil edirdi. Həmin vəhşi 1798-ci ildə öldürüldü, vəhşinin üzərinə minmiş və onun üzərində hökm sürmüş papa isə bir il sonra öldü. Selevk Kallinik atdan — mindiyi vəhşidən — yıxılaraq öldü. 1798 və 1799-cu illərdə papalığın əsir alınması şimalın birinci padşahının əsir alınması ilə tam şəkildə əvvəlcədən təsvir olunmuşdu.
What brought the wrath of the king of the south upon the northern king was a broken peace treaty, represented by the setting aside of Berenice (the southern bride) and her subsequent death at the hands of Laodice. Napoleon had entered into a peace treaty between Revolutionary France and the papal states in 1797. The treaty was named after the town of Tolentino in Ancona, Italy, where the treaty had been signed. It officially ended in February, 1798 when France took the pope captive. The reason why the treaty was disannulled was France’s effort to spread its Revolution.
Cənub padşahının qəzəbini şimal padşahının üzərinə gətirən şey, Berenikenin (cənublu gəlinin) kənara qoyulması və sonradan Laodikenin əli ilə öldürülməsi ilə təmsil olunan pozulmuş sülh müqaviləsi idi. Napoleon 1797-ci ildə İnqilabçı Fransa ilə papalıq dövlətləri arasında bir sülh müqaviləsi bağlamışdı. Müqavilə İtaliyanın Ankona bölgəsində, müqavilənin imzalandığı Tolentino şəhərinin adı ilə adlandırılmışdı. O, Fransa papanı əsir götürdükdə, rəsmi olaraq 1798-ci ilin fevralında sona çatdı. Müqavilənin ləğv edilməsinin səbəbi Fransanın öz İnqilabını yaymaq cəhdi idi.
Napoleon’s General Duphot, was in Rome in 1797 as part of the French expeditionary force sent by the Directory, the ruling government of France at the time. The purpose of the French expedition to Italy, which included General Duphot’s presence in Rome, was to support the Roman Republic, a short-lived client state established by French revolutionary forces in the Italian Peninsula. The French were actively involved in supporting revolutionary movements and spreading revolutionary ideals across Europe during this period. In Italy, they sought to overthrow monarchies and establish republics modeled after the French Republic.
Napoleonun generalı Dyufo 1797-ci ildə o dövrdə Fransanın hakim hökuməti olan Direktoriyanın göndərdiyi fransız ekspedisiya qüvvələrinin tərkibində Romada idi. General Dyufonun Romada olmasını da əhatə edən Fransanın İtaliyaya ekspedisiyasının məqsədi, İtaliya yarımadasında fransız inqilabçı qüvvələri tərəfindən yaradılmış, qısaömürlü asılı dövlət olan Roma Respublikasını dəstəkləmək idi. Fransızlar bu dövrdə Avropa boyunca inqilabi hərəkatları dəstəkləməkdə və inqilabi idealları yaymaqda fəal iştirak edirdilər. İtaliyada onlar monarxiyaları devirməyə və Fransa Respublikasının nümunəsi əsasında respublikalar qurmağa çalışırdılar.
Duphot’s presence and actions in Rome provoked opposition from conservative factions, including supporters of the Papal States and local aristocrats. In December, 1797, during a confrontation between French troops and supporters of the Papal States, General Duphot was assassinated, and thus the pretense for Napoleon to send General Berthier to take the pope captive the next year was established. A broken peace treaty between the kings of the south and north provided the motivation in both histories for the king of the north being taken captive by the king of the south.
Duphotun Romadakı varlığı və hərəkətləri mühafizəkar qruplaşmaların, o cümlədən Papa Dövlətlərinin tərəfdarları və yerli aristokratların müxalifətinə səbəb oldu. 1797-ci ilin dekabrında fransız qoşunları ilə Papa Dövlətlərinin tərəfdarları arasında baş verən toqquşma zamanı general Duphot qətlə yetirildi və beləliklə, növbəti il Napoleonun Papa əsir almaq üçün general Berthieri göndərməsi üçün bəhanə yaranmış oldu. Cənub və şimal padşahları arasında pozulmuş sülh müqaviləsi hər iki tarixdə şimal padşahının cənub padşahı tərəfindən əsir alınması üçün səbəb təşkil etdi.
Verse eight says, “shall also carry captives into Egypt their gods, with their princes, and with their precious vessels of silver and of gold.” When Ptolemy returned to Egypt in fulfillment of this verse, the Egyptians gave him the title of “Euergetes” (the Benefactor), as a compliment for his work in returning their idols and artifacts that had previously taken from them by the king of the north. In 1798, the plundering of Rome by the French took place. On one day alone the historians record that five hundred horse-drawn vehicles, under a strong military guard, was seen leaving the city.
Səkkizinci ayədə deyilir: “həmçinin onların allahlarını, hökmdarları ilə birlikdə, gümüşdən və qızıldan olan qiymətli qabları ilə birlikdə əsir aparıb Misirə aparacaq.” Ptolemey bu ayənin yerinə yetməsi olaraq Misirə qayıtdıqda, misirlilər ona “Euergetes” (Xeyirxah) titulunu verdilər; bu, şimal padşahı tərəfindən onlardan əvvəllər alınmış bütlərini və əşyalarını geri qaytarması münasibətilə ona edilən bir ehtiram idi. 1798-ci ildə fransızlar tərəfindən Romanın talan edilməsi baş verdi. Təkcə bir gün ərzində, tarixçilərin qeydinə görə, güclü hərbi mühafizə altında, atların çəkdiyi beş yüz nəqliyyat vasitəsinin şəhəri tərk etdiyi görüldü.
The procession contained an immense number of antique sculptures and Renaissance paintings that France was appropriating in accordance with the broken peace treaty of Tolentino. Those artworks included the Laocoon group, the Belvedere Apollo, the Dying Gaul, Cupid and Psyche, Ariadne on Naxos, the Medici Venus, and the colossal figures of the Tiber and the Nile; tapestries and paintings by Raphael, including the Transfiguration, the Madonna di Foligno, the Madonna della Sedia, Titian’s Santa Conversazione; and many other works. It was not till several years after that, these stolen treasures were exhibited in the Musee Napoleonian in the Louvre, which was opened in 1807. As Ptolemy was celebrated for returning the Egyptians treasures, the treasures carried from Rome were placed in the portion of the museum named after Napoleon.
Yürüşdə Fransa tərəfindən pozulmuş Tolentino sülh müqaviləsinə uyğun olaraq mənimsənilən saysız-hesabsız qədim heykəltəraşlıq nümunələri və İntibah dövrü rəsmləri var idi. Həmin sənət əsərlərinə Laokoon qrupu, Belveder Apollonu, Ölən Qall, Kupidon və Psixeya, Naksosda Ariadna, Medici Venerası, Tiber və Nilin nəhəng fiqurları; Rafaelin qobelenləri və rəsmləri, o cümlədən “Transfiguration”, “Madonna di Foligno”, “Madonna della Sedia”, Tisianın “Santa Conversazione” əsəri; və bir çox başqa əsərlər daxil idi. Yalnız bir neçə il sonra, 1807-ci ildə açılmış Luvrdakı Musee Napoleonian-da bu oğurlanmış xəzinələr nümayiş etdirildi. Ptolemey misirlilərin xəzinələrini geri qaytardığına görə şöhrətləndirildiyi kimi, Romadan aparılmış xəzinələr də muzeyin Napoleonun adını daşıyan hissəsində yerləşdirildi.
Verses five through nine, are a perfect parallel to the history beginning in the year 538 and ending in 1798 and 1799. They align with verses thirty-one to thirty-six, which is represented in the last six verses of the chapter, which describe the final empowerment of modern Rome as it conquers three obstacles, and ultimately comes to its end with none to help. Verse ten then addresses the history of 1989.
Beşinci ayədən doqquzuncu ayəyə qədər olan ayələr 538-ci ildə başlayıb 1798 və 1799-cu illərdə başa çatan tarixlə mükəmməl bir paralellik təşkil edir. Onlar otuz birinci ayədən otuz altıncı ayəyə qədər olan ayələrlə uyğunluq təşkil edir; bu isə fəslin son altı ayəsində təmsil olunur və müasir Romanın üç maneəni fəth edərək son gücləndirilməsini, nəhayət isə ona kömək edən heç kəs olmadan öz sonuna çatmasını təsvir edir. Sonra onuncu ayə 1989-cu ilin tarixinə müraciət edir.
But his sons shall be stirred up, and shall assemble a multitude of great forces: and one shall certainly come, and overflow, and pass through: then shall he return, and be stirred up, even to his fortress. Daniel 11:10.
Lakin onun oğulları coşdurulacaq və çoxlu böyük qoşunlar toplayacaqlar; onlardan biri mütləq gəlib daşacaq və keçib gedəcək; sonra isə geri qayıdıb öz qalasına qədər coşdurulacaq. Daniel 11:10.
The historical fulfillment of verse ten typifies 1989, when the papacy, in secret alliance with Ronald Reagan, “overflowed” and “passed through” the Soviet Union, leaving only its fortress (Russia), as the Soviet Union (USSR) dissolved in the wake of Perestroika.
Onuncu ayənin tarixi yerinə yetməsi 1989-cu ili təcəssüm etdirir; həmin vaxt papalıq Ronald Reyqanla gizli ittifaq içində Sovet İttifaqını “daşaraq keçdi” və “oradan ötüb keçdi”, Perestroykanın ardınca Sovet İttifaqı (SSRİ) dağıldıqca, yalnız onun qalasını (Rusiya) geridə qoydu.
And at the time of the end shall the king of the south push at him: and the king of the north shall come against him like a whirlwind, with chariots, and with horsemen, and with many ships; and he shall enter into the countries, and shall overflow and pass over. Daniel 11:40.
Və axır zamanda cənub padşahı ona qarşı hücuma keçəcək; şimal padşahı isə cəng arabaları, atlılar və çoxlu gəmilərlə qasırğa kimi onun üzərinə gələcək; o da ölkələrə girəcək, sel kimi yayılıb keçəcək. Daniel 11:40.
The history of verse ten represents a retaliation against the conquering of the king of the north by the king of the south in 246 BC, and typifies a retaliation against the conquering of the king of the north by the king of the south in 1798. Verse forty began with the time of the end in 1798 when the king of the south (atheistic France) delivered the deadly wound to the king of the north (the papal power), and was fulfilled with the collapse of the Soviet Union at the time of the end in 1989. The time of the end in 1798 is represented in verse forty by the phrase, “And at the time of the end shall the king of the south push at him.” The “colon” (:) that separates the last part of the verse, marks the next “time of the end” in 1989. “And the king of the north shall come against him like a whirlwind, with chariots, and with horsemen, and with many ships; and he shall enter into the countries, and shall overflow and pass over.”
Onuncu ayənin tarixi, e.ə. 246-cı ildə cənub padşahının şimal padşahını məğlub etməsinə qarşı bir əvəzçıxmanı ifadə edir və 1798-ci ildə cənub padşahının şimal padşahını məğlub etməsinə qarşı bir əvəzçıxmanı tipoloji olaraq göstərir. Qırxıncı ayə 1798-ci ildə son zamanla başladı; həmin vaxt cənub padşahı (ateist Fransa) şimal padşahına (papalıq hakimiyyətinə) ölümcül yara endirdi və bu, 1989-cu ildə son zamanda Sovet İttifaqının süqutu ilə yerinə yetdi. 1798-ci ildəki son zaman qırxıncı ayədə belə bir ifadə ilə təqdim olunur: “Və son zamanda cənub padşahı ona qarşı itələyəcək.” Ayənin son hissəsini ayıran “iki nöqtə” (:) növbəti “son zaman”ı — 1989-cu ili — göstərir. “Və şimal padşahı ona qarşı qasırğa kimi, döyüş arabaları ilə, süvarilərlə və çoxlu gəmilərlə gələcək; ölkələrə girəcək, daşacaq və keçib gedəcək.”
We will continue this study in the next article.
Biz bu araşdırmanı növbəti məqalədə davam etdirəcəyik.
“Every nation that has come upon the stage of action has been permitted to occupy its place on the earth, that it might be seen whether it would fulfill the purpose of ‘the Watcher and the Holy One.’ Prophecy has traced the rise and fall of the world’s great empires—Babylon, Medo-Persia, Greece, and Rome. With each of these, as with nations of less power, history repeated itself. Each had its period of test, each failed, its glory faded, its power departed, and its place was occupied by another. . . .
“Fəaliyyət səhnəsinə çıxmış hər bir millətə yer üzündə öz yerini tutmağa izin verilmişdir ki, onun ‘Nəzarətçi və Müqəddəs Olan’ın məqsədini yerinə yetirib-yetirməyəcəyi görünsün. Peyğəmbərlik dünyanın böyük imperiyalarının—Babilin, Midiya-Farsın, Yunanıstanın və Romanın—yüksəlişini və süqutunu izləyib göstərmişdir. Bunların hər biri ilə, daha az qüdrətli millətlərdə olduğu kimi, tarix özünü təkrarlamışdır. Hər birinin sınaq dövrü olmuş, hər biri uğursuzluğa düçar olmuş, şöhrəti solmuş, qüdrəti əlindən getmiş və onun yerini başqası tutmuşdur....”
“From the rise and fall of nations as made plain in the pages of Holy Writ, they need to learn how worthless is mere outward and worldly glory. Babylon, with all its power and its magnificence, the like of which our world has never since beheld,—power and magnificence which to the people of that day seemed so stable and enduring,–how completely has it passed away! As ‘the flower of the grass’ it has perished. So perishes all that has not God for its foundation. Only that which is bound up with His purpose and expresses His character can endure. His principles are the only steadfast things our world knows.” Education, 177, 184.
“Müqəddəs Yazıların səhifələrində aydın şəkildə göstərildiyi kimi, millətlərin yüksəlişi və süqutundan onlar yalnız zahiri və dünyəvi şöhrətin nə qədər dəyərsiz olduğunu öyrənməlidirlər. Babil, bütün qüdrəti və əzəməti ilə, bizim dünyanın o vaxtdan bəri bir daha görmədiyi qüdrət və əzəmətlə,—o dövrün insanlarına bu qədər sabit və davamlı görünən qüdrət və əzəmətlə,—necə də tamamilə yox olub getmişdir! “Otun çiçəyi” kimi məhv olub. Allahı öz təməli etməyən hər şey belə məhv olur. Yalnız Onun məqsədi ilə bağlı olan və Onun xarakterini ifadə edən şey davam edə bilər. Onun prinsipləri dünyamızın tanıdığı yeganə sarsılmaz şeylərdir.” Education, 177, 184.