As we address the third proxy war, represented in verses thirteen through fifteen, we will remind ourselves of what has led up to these verses. In chapter ten, Daniel receives his final vision, and in doing so he is identified as understanding both the internal and external prophetic visions. The Hebrew word “dabar,” meaning “word” is translated as “thing.” In chapter nine, when Gabriel came to make Daniel understand the vision of the twenty-three hundred days, the Hebrew word “dabar” was translated as “matter.”
On üçdən on beşə qədər olan ayələrdə təmsil edilən üçüncü vəkalət müharibəsinə müraciət edərkən, özümüzə bu ayələrə qədər nələrin gətirib çıxardığını xatırladacağıq. Onuncu fəsildə Daniel son görüntüsünü alır və bununla həm daxili, həm də xarici peyğəmbərlik görüntülərini anlayan şəxs kimi tanınır. “Söz” mənasını verən ivrit “dabar” kəlməsi “şey” kimi tərcümə edilmişdir. Doqquzuncu fəsildə isə, Cəbrayıl Danielə iki min üç yüz günün görüntüsünü başa salmaq üçün gəldikdə, ivrit “dabar” kəlməsi “məsələ” kimi tərcümə edilmişdi.
Yea, whiles I was speaking in prayer, even the man Gabriel, whom I had seen in the vision at the beginning, being caused to fly swiftly, touched me about the time of the evening oblation. And he informed me, and talked with me, and said, O Daniel, I am now come forth to give thee skill and understanding. At the beginning of thy supplications the commandment came forth, and I am come to show thee; for thou art greatly beloved: therefore understand the matter, and consider the vision. Daniel 9:21–23.
Bəli, mən dua ilə danışarkən, əvvəlki görüntüdə gördüyüm o insan — Cəbrail — sürətlə uçmağa yönəldilərək axşam qurbanı vaxtında mənə toxundu. O, mənə xəbər verdi, mənimlə danışdı və dedi: Ey Daniel, indi sənə hikmət və anlayış vermək üçün gəlmişəm. Sənin yalvarışlarının əvvəlində əmr çıxdı və mən bunu sənə göstərmək üçün gəldim; çünki sən çox sevilənsən. Buna görə də bu sözü anla və görüntünü nəzərdən keçir. Daniel 9:21–23.
When Gabriel told Daniel to “understand the matter, and consider the vision,” the Hebrew word “biyn” was translated as both “understand” and also as “consider.” The word means to mentally separate. Gabriel informed Daniel to make a mental separation between the “dabar” translated as “matter” and the “mareh“, translated as “vision”. In order to understand the interpretation that Gabriel was providing to Daniel concerning the prophecy of twenty-three hundred years, Daniel was to recognize the distinction between the prophetic vision represented as the “matter” and the prophetic “mareh” vision. The “matter”, which is the “dabar,” meaning word, represents the external line of prophecy and the “mareh” vision represents the internal line of prophecy.
Qabriel Daniyələ «məsələni anla və görüntünü nəzərdən keçir» dedikdə, ibranicə “biyn” sözü həm “anla”, həm də “nəzərdən keçir” kimi tərcümə edilmişdir. Bu söz zehində ayırmaq mənasını verir. Qabriel Daniyələ bildirdi ki, “məsələ” kimi tərcümə edilən “dabar” ilə “görüntü” kimi tərcümə edilən “mareh” arasında zehni bir ayırd etmə etsin. Qabrielin Daniyələ iki min üç yüz illik peyğəmbərlik barədə verdiyi yozumu başa düşmək üçün, Daniyel “məsələ” ilə təmsil olunan peyğəmbərlik görüntüsü ilə peyğəmbərlik “mareh” görüntüsü arasındakı fərqi tanımalı idi. “Məsələ”, yəni “dabar”, “söz” mənasını daşıyır və peyğəmbərliyin xarici xəttini təmsil edir; “mareh” görüntüsü isə peyğəmbərliyin daxili xəttini təmsil edir.
In Daniel chapter ten, the first truth that is revealed to the student of prophecy is that Daniel represents God’s people in the last days who understand both the internal and external lines of prophecy.
Daniel kitabının onuncu fəslində peyğəmbərliyi araşdıran şəxsə açıqlanan ilk həqiqət budur ki, Daniel həm daxili, həm də xarici peyğəmbərlik xətlərini anlayan axır günlərdəki Allah xalqını təmsil edir.
In the third year of Cyrus king of Persia a thing was revealed unto Daniel, whose name was called Belteshazzar; and the thing was true, but the time appointed was long: and he understood the thing, and had understanding of the vision. Daniel 10:1.
Fars padşahı Kirin hakimiyyətinin üçüncü ilində, adı Beltşassar qoyulmuş Danielə bir şey vəhy olundu; və o şey həqiqi idi, lakin təyin olunmuş vaxt uzun idi; və o, həmin şeyi anladı və görüntü barədə anlayışa malik oldu. Daniel 10:1.
The “thing,” is the Hebrew word “dabar,” and the “vision,” is the “mareh” vision. As a prophet, Daniel represents God’s last day people, whose perfect fulfillment is the one hundred and forty-four thousand. The third year of Cyrus places Daniel in the reform line that began at the time of the end in 1989. In “those days,” representing the history of 1989 to the soon coming Sunday law in the United States, Daniel was mourning for three weeks. In the reform line of the one hundred and forty-four thousand, the period of mourning is marking the three and a half days that the two witnesses of Revelation chapter eleven, are dead in the street. The street of that great city of Sodom and Egypt, where also our Lord was crucified, is also Ezekiel’s valley of dead dry bones.
“Şey” İbranicə “dabar” sözüdür, “görmə” isə “mareh” görməsidir. Bir peyğəmbər olaraq Daniel Allahın axırzaman xalqını təmsil edir; bunun kamil yerinə yetməsi yüz qırx dörd min nəfərdir. Kirin üçüncü ili Danieli 1989-cu ildə, axır zamanda başlamış islahat xəttinə yerləşdirir. “O günlərdə” — 1989-cu ildən Birləşmiş Ştatlarda tezliklə gələcək Bazar qanununadək olan tarixi təmsil edərək — Daniel üç həftə yas tuturdu. Yüz qırx dörd minin islahat xəttində bu yas dövrü Vəhy kitabının on birinci fəslindəki iki şahidin küçədə ölü olduğu üç yarım günü işarələyir. Rəbbimizin də çarmıxa çəkildiyi Sodom və Misirin həmin böyük şəhərinin küçəsi, eyni zamanda, Yezekelin ölü quru sümüklər vadisidir.
In chapter ten, Daniel is transformed into the image of Christ, and touched three times in advance of Gabriel interpreting the vision which Daniel saw. The vision produced a separation of two classes of worshippers. The everlasting gospel always produces two classes of worshippers. Daniel represented the class of worshippers represented as the one hundred and forty-four thousand, in contrast with the class that fled in fear from the vision.
Onuncu fəsildə Daniel Məsihin surətinə çevrilir və Danielin gördüyü görüntünü Cəbrailin şərh etməsindən əvvəl üç dəfə toxunulur. Bu görüntü iki sinif ibadət edən arasında ayrılıq meydana gətirdi. Əbədi Müjdə həmişə iki sinif ibadət edən meydana gətirir. Daniel, görüntüdən qorxu içində qaçan sinifdən fərqli olaraq, yüz qırx dörd min olaraq təmsil edilən ibadət edənlər sinfini təmsil edirdi.
Prior to chapter ten Gabriel came three times to Daniel to interpret a vision. He interpreted the visions of chapters seven and eight, which illustrated the kingdoms of Bible prophecy in both their political manifestation (chapter seven), and their religious manifestation (chapter eight). Then in chapter nine Gabriel interpreted the twenty-three-hundred-year prophecy. Gabriel arrives in chapter ten to finish the interpretation that was left incomplete in chapter nine, and to provide Daniel with the interpretation of the vision which produced the two classes of worshippers. Gabriel first provides Daniel with a general overview of the vision in verse fourteen.
Onuncu fəsildən əvvəl Cəbrayıl bir görüntünü təfsir etmək üçün üç dəfə Danielin yanına gəldi. O, yeddinci və səkkizinci fəsillərin görüntülərini təfsir etdi; bu görüntülər Müqəddəs Kitab peyğəmbərliyinin səltənətlərini həm onların siyasi təzahüründə (yeddinci fəsil), həm də dini təzahüründə (səkkizinci fəsil) göstərirdi. Sonra doqquzuncu fəsildə Cəbrayıl iki min üç yüz illik peyğəmbərliyi təfsir etdi. Cəbrayıl onuncu fəsildə, doqquzuncu fəsildə natamam qalmış təfsiri tamamlamak və iki sinif ibadət edəni meydana gətirən görüntünün təfsirini Danielə vermək üçün gəlir. Cəbrayıl əvvəlcə on dördüncü ayədə Danielə görüntünün ümumi icmalını verir.
Now I am come to make thee understand what shall befall thy people in the latter days: for yet the vision is for many days. Daniel 10:14.
İndi gəlmişəm ki, axır günlərdə sənin xalqının başına nə gələcəyini sənə başa salım; çünki görüntü hələ çox günlər üçündür. Daniel 10:14.
The vision of Christ, which produced two classes of worshippers, represents what shall befall God’s people in the last days. The interpretation of chapters seven and eight was an interpretation of the history represented by the rise and fall of the kingdoms of Bible prophecy, as illustrated by beasts of prey and sanctuary animals respectively. The interpretation of chapter nine, was a detailed breakdown of the different prophetic periods represented within the prophecy of twenty-three hundred years. Somehow the vision of the glorified Christ in chapter ten represented what shall befall God’s people in the last days. Before Gabriel begins with the detailed outline of history, which is the interpretation of the vision of the glorified Christ, he reminds Daniel that he has already told Daniel what the interpretation represents.
Məsihin iki sinif ibadət edən doğuran görüntüsü, axır günlərdə Allahın xalqının başına nə gələcəyini təmsil edir. Yeddinci və səkkizinci fəsillərin təfsiri, Müqəddəs Kitab peyğəmbərliyindəki səltənətlərin yüksəlişi və süqutu ilə təsvir olunan tarixin təfsiri idi; bu, müvafiq olaraq yırtıcı vəhşi heyvanlar və məbəd heyvanları ilə nümayiş etdirilmişdi. Doqquzuncu fəslin təfsiri isə, iki min üç yüz il peyğəmbərliyində təmsil olunan müxtəlif peyğəmbərlik dövrlərinin ətraflı izahı idi. Nədənsə, onuncu fəsildə izzətləndirilmiş Məsihin görüntüsü axır günlərdə Allahın xalqının başına nə gələcəyini təmsil edirdi. Cəbrayıl, izzətləndirilmiş Məsihin görüntüsünün təfsiri olan tarixin ətraflı icmalına başlamazdan əvvəl, Danielə artıq bu təfsirin nəyi təmsil etdiyini ona bildirdiyini xatırladır.
Then said he, Knowest thou wherefore I come unto thee? and now will I return to fight with the prince of Persia: and when I am gone forth, lo, the prince of Grecia shall come. Daniel 10:20.
Sonra o dedi: “Mənim sənin yanına nə üçün gəldiyimi bilirsənmi? İndi isə Fars şahzadəsi ilə döyüşməyə qayıdacağam; və mən çıxıb gedəndə, bax, Yunanıstan şahzadəsi gələcək.” Daniel 10:20.
Gabriel reminds Daniel that he had told Daniel in verse fourteen, that he had come to make Daniel understand what shall befall God’s people in the last days, and he expected Daniel to place the following presentation of prophetic history in that context. Daniel had been seeking a specific understanding from the first day in which he began to mourn.
Cəbrayıl Daniyala xatırladır ki, o, on dördüncü ayədə Daniyala demişdi ki, axır günlərdə Allahın xalqının başına nə gələcəyini Daniyala anlatmaq üçün gəlmişdir; və o, Daniyalın peyğəmbərlik tarixinin aşağıdakı təqdimatını həmin kontekstdə yerləşdirməsini gözləyirdi. Daniyal yas tutmağa başladığı ilk gündən etibarən xüsusi bir anlayış axtarırdı.
Then said he unto me, Fear not, Daniel: for from the first day that thou didst set thine heart to understand, and to chasten thyself before thy God, thy words were heard, and I am come for thy words. But the prince of the kingdom of Persia withstood me one and twenty days: but, lo, Michael, one of the chief princes, came to help me; and I remained there with the kings of Persia. Daniel 10:12, 13.
Sonra o mənə dedi: Qorxma, ey Daniel; çünki sən qəlbini anlamağa və Allahının önündə özünü alçaltmağa yönəltdiyin ilk gündən sözlərin eşidildi və mən sənin sözlərinə görə gəlmişəm. Lakin Fars padşahlığının əmiri iyirmi bir gün mənə qarşı durdu; amma budur, baş əmirlərdən biri olan Mikayıl mənə köməyə gəldi; və mən orada Fars padşahlarının yanında qaldım. Daniel 10:12, 13.
After Daniel’s three weeks of mourning, he saw the vision of Christ, that prophetically aligned with the vision of Christ that John in Patmos had witnessed.
Danielın üç həftəlik matəmindən sonra o, Məsihin vəhyini gördü; bu vəhy, peyğəmbərlik baxımından Patmosda Yəhyanın şahid olduğu Məsih vəhyi ilə uyğunluq təşkil edirdi.
“No less a personage than the Son of God appeared to Daniel. This description is similar to that given by John when Christ was revealed to him upon the Isle of Patmos. Our Lord now comes with another heavenly messenger to teach Daniel what would take place in the latter days. This knowledge was given to Daniel and recorded by inspiration for us upon whom the ends of the world are come.
Allahın Oğlundan heç də aşağı olmayan bir Şəxs Danielə göründü. Bu təsvir, Məsih Patmos adasında Yəhyaya aşkar edildiyi zaman verilən təsvirə bənzəyir. Rəbbimiz indi son günlərdə nə baş verəcəyini Danielə öyrətmək üçün başqa bir səmavi elçi ilə gəlir. Bu bilik Danielə verildi və ilham vasitəsilə, dünyanın axır zamanları üzərinə gəlmiş olan bizlər üçün qeydə alındı.
“The great truths revealed by the world’s Redeemer are for those who search for truth as for hid treasures. Daniel was an aged man. His life had been passed amid the fascinations of a heathen court, his mind cumbered with the affairs of a great empire; yet he turns aside from all these to afflict his soul before God, and seek a knowledge of the purposes of the Most High. And in response to his supplications, light from the heavenly courts was communicated for those who should live in the latter days. With what earnestness, then, should we seek God, that he may open our understanding to comprehend the truths brought to us from Heaven.
“Dünyanın Xilaskarı tərəfindən açıqlanan böyük həqiqətlər, həqiqəti gizli xəzinələr kimi axtaranlar üçündür. Daniel qoca bir adam idi. Onun həyatı bütpərəst bir sarayın cazibələri arasında keçmiş, zehni böyük bir imperiyanın işləri ilə yüklənmişdi; lakin o, bütün bunlardan üz döndərərək Allahın önündə canını əzablandırmağa və Uca Olanın məqsədləri barəsində bilik axtarmağa yönəldi. Və onun yalvarışlarına cavab olaraq, son günlərdə yaşayacaq olanlar üçün səmavi hüzur məkanlarından nur verildi. Elə isə biz Allahı nə böyük ciddiyyətlə axtarmalıyıq ki, O, səmadan bizə gətirilən həqiqətləri dərk etmək üçün anlayışımızı açsın.
“‘And I Daniel alone saw the vision; for the men that were with me saw not the vision; but a great quaking fell upon them, so that they fled to hide themselves…. And there remained no strength in me; for my comeliness was turned in me into corruption, and I retained no strength.’ Such will be the experience of every one who is truly sanctified. The clearer their views of the greatness, glory, and perfection of Christ, the more vividly will they see their own weakness and imperfection. They will have no disposition to claim a sinless character; that which has appeared right and comely in themselves will, in contrast with Christ’s purity and glory, appear only as unworthy and corruptible. It is when men are separated from God, when they have very indistinct views of Christ, that they say, ‘I am sinless; I am sanctified.’
“«Və mən, Daniel, görüntünü tək gördüm; çünki mənimlə birlikdə olan adamlar görüntünü görmədilər; amma onların üzərinə böyük bir titrəyiş düşdü, belə ki, gizlənmək üçün qaçdılar…. Məndə isə heç bir qüvvə qalmadı; çünki gözəlliyim içimdə fəsada çevrildi və məndə heç bir qüvvə qalmadı.» Həqiqətən təqdis olunmuş hər bir kəsin təcrübəsi belə olacaqdır. Məsihin əzəməti, izzəti və kamilliyi haqqında baxışları nə qədər aydın olarsa, öz zəifliklərini və naqisliklərini də bir o qədər canlı şəkildə görəcəklər. Günahsız bir xarakter iddia etməyə onlarda heç bir meyl olmayacaq; özlərində doğru və gözəl görünən şey, Məsihin paklığı və izzəti ilə müqayisədə, yalnız layiqsiz və fəsada məruz görünəcəkdir. İnsanlar Allahdan ayrıldıqları və Məsih haqqında çox qeyri-müəyyən təsəvvürlərə malik olduqları zaman deyirlər: “Mən günahsızam; mən təqdis olunmuşam.”»
“Gabriel then appeared to the prophet, and thus addressed him; ‘O Daniel, a man greatly beloved, understand the words that I speak unto thee, and stand upright; for unto thee am I now sent. And when he had spoken this word unto me, I stood trembling. Then said he unto me, Fear not, Daniel; for from the first day that thou didst set thine heart to understand, and to chasten thyself before thy God, thy words were heard, and I am come for thy words.’
“Sonra Cəbrayıl peyğəmbərə göründü və ona belə müraciət etdi: ‘Ey Daniel, çox sevilən adam, sənə söylədiyim sözləri anla və ayağa qalx; çünki indi sənin yanına mən göndərilmişəm.’ O, bu sözü mənə söylədikdə, mən titrəyərək ayağa qalxdım. Sonra mənə dedi: ‘Qorxma, Daniel; çünki qəlbini anlamağa və Allahının önündə özünü itaətkarlıqla alçaltmağa yönəltdiyin ilk gündən sözlərin eşidildi, və mən sənin sözlərinə görə gəlmişəm.’”
“What great honor was shown to Daniel by the Majesty of Heaven! He comforts his trembling servant, and assures him that his prayer was heard in Heaven, and that in answer to that fervent petition, the angel Gabriel was sent to affect the heart of the Persian king. The monarch had resisted the impressions of the Spirit of God during the three weeks while Daniel was fasting and praying, but Heaven’s Prince, the archangel, Michael, was sent to turn the heart of the stubborn king to take some decided action to answer the prayer of Daniel.
“Səmanın Əzəməti tərəfindən Danielə nə böyük izzət göstərildi! O, titrəyən quluna təsəlli verir və onu əmin edir ki, onun duası Səmada eşidilmişdir və həmin hərarətli yalvarışa cavab olaraq, mələk Cəbrayıl fars padşahının qəlbinə təsir göstərmək üçün göndərilmişdir. Daniel oruc tutub dua etdiyi üç həftə ərzində hökmdar Allahın Ruhunun təsirlərinə müqavimət göstərmişdi, lakin Danielin duasına cavab vermək üçün qəti bir addım atsın deyə, inadkar padşahın qəlbini döndərmək üçün Səmanın Şahzadəsi, baş mələk Mikayıl göndərildi.
“‘And when he had spoken such words unto me, I set my face toward the ground, and I became dumb. And behold, one like the similitude of the sons of men touched my lips…. And said, O man greatly beloved, fear not: peace be unto thee; be strong, yea, be strong. And when he had spoken unto me, I was strengthened, and said, Let my lord speak; for thou hast strengthened me.’ So great was the divine glory revealed to Daniel that he could not endure the sight. Then the messenger of Heaven veiled the brightness of his presence and appeared to the prophet as ‘one like the similitude of the sons of men.’ By his divine power he strengthened this man of integrity and of faith, to hear the message sent to him from God.
“‘O, mənimlə belə sözlər danışanda mən üzümü yerə tutdum və lal oldum. Və budur, insan oğullarının bənzərinə oxşayan biri dodaqlarıma toxundu…. Və dedi: Ey çox sevilən insan, qorxma; sənə sülh olsun; möhkəm ol, bəli, möhkəm ol. O mənimlə danışdıqda, mən qüvvətləndirildim və dedim: Qoy ağam danışsın; çünki sən məni qüvvətləndirdin.’ Danielə aşkar edilən ilahi izzət o qədər böyük idi ki, o, bu mənzərəyə tab gətirə bilmədi. Sonra Göyün elçisi öz hüzurunun parıltısını örtdü və peyğəmbərə ‘insan oğullarının bənzərinə oxşayan biri’ kimi göründü. Öz ilahi qüdrəti ilə o, Allah tərəfindən ona göndərilmiş xəbəri eşitmək üçün bu dürüst və imanlı insanı qüvvətləndirdi.
“Daniel was a devoted servant of the Most High. His long life was filled up with noble deeds of service for his Master. His purity of character, and unwavering fidelity, are equaled only by his humility of heart and his contrition before God. We repeat, The life of Daniel is an inspired illustration of true sanctification.” Review and Herald, February 8, 1881.
“Daniel Haqq-Taalanın sədaqətli bir qulu idi. Onun uzun ömrü Ağası üçün xidmət yolunda nəcib əməllərlə dolu idi. Onun xarakterinin paklığı və sarsılmaz sədaqəti yalnız qəlbinin təvazökarlığı və Allah qarşısında peşmanlığı ilə bərabərləşir. Biz yenə təkrar edirik: Danielin həyatı həqiqi müqəddəsləşmənin ilhamla verilmiş bir nümunəsidir.” Review and Herald, 8 fevral 1881.
Daniel’s experience in chapter ten, represents God’s people in the last days, who as Daniel and John, understand the Revelation of Jesus Christ. The key to placing Daniel into the prophetic history where his experience is located is based upon the fact that he was in mourning, and that Michael was sent at the conclusion of the twenty-one days. In the first verse, Daniel records that he had understanding of both the internal and external visions of prophecy. Prior to the twenty-one days Daniel had an incomplete understanding of the two visions, but with the interpretation of Gabriel, Daniel fully grasps the “thing” and the “vision” as different revelations.
Onuncu fəsildə Danielin təcrübəsi axır günlərdə olan Allah xalqını təmsil edir; onlar da Daniel və Yəhya kimi İsa Məsihin Vəhyini anlayırlar. Danieli onun təcrübəsinin yerləşdiyi peyğəmbərlik tarixində yerləşdirməyin açarı onun matəmdə olması və iyirmi bir günün sonunda Mikayılın göndərilməsi faktına əsaslanır. Birinci ayədə Daniel qeyd edir ki, o, peyğəmbərliyin həm daxili, həm də xarici görüntülərini anlayırdı. İyirmi bir gündən əvvəl Daniel bu iki görüntü barədə natamam bir anlayışa malik idi, lakin Cəbrailin təfsiri ilə Daniel “şey”i və “görüntü”nü fərqli vəhylər kimi tam dərk edir.
“As the time approached for the close of the seventy years’ captivity, Daniel’s mind became greatly exercised upon the prophecies of Jeremiah. He saw that the time was at hand when God would give his chosen people another trial; and with fasting, humiliation, and prayer, he importuned the God of Heaven in behalf of Israel, in these words: ‘O Lord, the great and dreadful God, keeping the covenant and mercy to them that love him, and to them that keep his commandments’; we have sinned, and have committed iniquity, and have done wickedly, and have rebelled, even by departing from thy precepts and from thy judgments; neither have we hearkened unto thy servants the prophets, which spake in thy name to our kings, our princes, and our fathers, and to all the people of the land.’
“Yetmiş illik əsarətin başa çatacağı vaxt yaxınlaşdıqca, Danielin zehni Yeremiyanın peyğəmbərlikləri üzərində dərin şəkildə məşğul oldu. O gördü ki, Allahın Öz seçilmiş xalqına yenidən bir sınaq verəcəyi vaxt yetişmişdir; və oruc, təvazökarlıq və dua ilə İsrail naminə Göylərin Allahına bu sözlərlə yalvardı: “Ya Rəbb, Səni sevənlərə və əmrlərini yerinə yetirənlərə əhdini və mərhəmətini saxlayan böyük və dəhşətli Allah”; biz günah etmişik, təqsir işləmişik, pislik etmişik və üsyan etmişik, hətta Sənin qayda-qanunlarından və hökümlərindən ayrılmışıq; nə də Sənin adınla padşahlarımıza, başçılarımıza, atalarımıza və ölkənin bütün xalqına danışan qulların peyğəmbərlərə qulaq asmışıq.”
“Notice these words. Daniel does not proclaim his own fidelity before the Lord. Instead of claiming to be pure and holy, he identifies himself with the really sinful of Israel. The wisdom which God imparted to him was as far superior to the wisdom of the wise men of the world as the light of the sun shining in the heavens at noonday is brighter than the feeblest star. Yet ponder the prayer from the lips of this man so highly favored of Heaven. With deep humiliation, with tears, and with rending of heart, he pleads for himself and for his people. He lays his soul open before God, confessing his own vileness, and acknowledging the Lord’s greatness and majesty.
“Bu sözlərə diqqət yetirin. Daniel Rəbbin hüzurunda öz sədaqətini bəyan etmir. Özünü pak və müqəddəs saymaq əvəzinə, o, özünü İsrailin həqiqətən günahkarları ilə eyniləşdirir. Allahın ona bəxş etdiyi hikmət, dünyanın hikmət sahiblərinin hikmətindən, necə ki, günorta vaxtı göylərdə parlayan günəşin işığı ən zəif ulduzdan daha parlaqdır, eləcə də sonsuz dərəcədə üstün idi. Bununla belə, Göy tərəfindən bu qədər yüksək lütfə nail olmuş bu adamın dodaqlarından çıxan duanı düşünün. Dərin təvazökarlıqla, göz yaşları ilə və ürəyinin parçalanması ilə o, həm özü, həm də xalqı üçün yalvarır. O, öz ruhunu Allahın önündə açır, öz alçaqlığını etiraf edir və Rəbbin əzəmətini və ululuğunu iqrar edir.”
“What earnestness and fervor characterize his supplications! He is coming nearer and nearer to God. The hand of faith is reached upward to grasp the never-failing promises of the Most High. His soul is wrestling in agony. And he has the evidence that his prayer is heard. He feels that victory is his. If we as a people would pray as Daniel prayed, and wrestle as he wrestled, humbling our souls before God, we should realize as marked answers to our petitions as were granted to Daniel. Hear how he presses his case at the court of Heaven:
“Onun yalvarışlarını necə bir ciddiyyət və hərarət səciyyələndirir! O, Allaha getdikcə daha çox yaxınlaşır. İmanın əli Uca Olanın heç vaxt puça çıxmayan vədlərindən yapışmaq üçün yuxarı uzanır. Onun canı iztirab içində mübarizə aparır. Və onun duasının eşidildiyinə dair dəlili vardır. O, qələbənin özününkü olduğunu hiss edir. Əgər biz bir xalq olaraq Danielin dua etdiyi kimi dua etsəydik və onun mübarizə apardığı kimi mübarizə aparsaydıq, canlarımızı Allahın önündə alçaltsaydıq, xahişlərimizə Danielə verildiyi kimi aydın cavabların verildiyini görərdik. Baxın, o, işini Səma məhkəməsində necə irəli sürür:”
“‘O my God, incline thine ear, and hear; open thine eyes, and behold our desolations, and the city which is called by thy name; for we do not present our supplications before thee for our righteousnesses, but for thy great mercies. O Lord, hear; O Lord, forgive; O Lord, hearken and do; defer not, for thine own sake, O my God; for thy city and thy people are called by thy name. And whilst I was speaking and praying, and confessing my sin and the sin of my people, … even the man Gabriel, whom I had seen in the vision at the beginning, being caused to fly swiftly, touched me about the time of the evening oblation.’
“‘Ey Allahım, qulağını meyl etdir və eşit; gözlərini aç və bizim viranəliklərimizi, həmçinin Sənin adınla çağırılan şəhəri gör; çünki yalvarışlarımızı Öz hüzuruna bizim salehliklərimizə görə deyil, Sənin böyük mərhəmətlərinə görə gətiririk. Ey Rəbb, eşit; ey Rəbb, bağışla; ey Rəbb, qulaq as və əməl et; Öz xətrinə gecikmə, ey Allahım; çünki şəhərin və xalqın Sənin adınla çağırılır. Mən danışıb dua edərkən, öz günahımı və xalqımın günahını etiraf edərkən, … əvvəlki görüntüdə gördüyüm həmin Cəbrayıl kişi, sürətlə uçmağa sövq olunaraq, axşam təqdiməsi vaxtında mənə toxundu.’”
“As Daniel’s prayer is going forth, the angel Gabriel comes sweeping down from the heavenly courts, to tell him that his petitions are heard and answered. This mighty angel has been commissioned to give him skill and understanding,—to open before him the mysteries of future ages. Thus, while earnestly seeking to know and understand the truth, Daniel was brought into communion with Heaven’s delegated messenger.
“Daniyelin duası yüksəlməkdə olarkən, mələk Cəbrayıl səmavi saraylardan sürətlə enərək ona müraciət edir ki, onun yalvarışları eşidilmiş və cavablandırılmışdır. Bu qüdrətli mələyə ona bacarıq və anlayış vermək, — gələcək əsrlərin sirlərini onun önündə açmaq, — tapşırılmışdı. Beləcə, həqiqəti bilmək və dərk etmək üçün ciddi-cəhdlə çalışarkən, Daniyel Göyün təyin etdiyi elçi ilə ünsiyyətə gətirildi.
“The man of God was praying, not for a flight of happy feeling, but for a knowledge of the divine will. And he desired this knowledge, not merely for himself, but for his people. His great burden was for Israel, who were not, in the strictest sense, keeping the law of God. He acknowledges that all their misfortunes have come upon them in consequence of their transgressions of that holy law. He says, ‘We have sinned, we have done wickedly…. Because for our sins and for the iniquities of our fathers, Jerusalem and thy people are become a reproach to all that are about us.’ They had lost their peculiar, holy character as God’s chosen people. ‘Now therefore, O our God, hear the prayer of thy servant, and his supplications, and cause thy face to shine upon thy sanctuary that is desolate.’ Daniel’s heart turns with intense longing to the desolate sanctuary of God. He knows that its prosperity can be restored only as Israel shall repent of their transgressions of God’s law, and become humble, and faithful, and obedient.
“Allah adamı xoşbəxt hisslərin bir coşqusu üçün deyil, ilahi iradənin biliyi üçün dua edirdi. O, bu biliyi yalnız özü üçün deyil, öz xalqı üçün də arzulayırdı. Onun böyük yükü İsrail üçün idi; çünki onlar, ən ciddi mənada, Allahın qanununa əməl etmirdilər. O etiraf edir ki, onların başına gələn bütün müsibətlər həmin müqəddəs qanunu pozmalarının nəticəsi olaraq üzərlərinə gəlmişdir. O deyir: ‘Biz günah etdik, pislik etdik.... Çünki günahlarımız və atalarımızın təqsirləri ucbatından Yerusəlim və Sənin xalqın ətrafımızda olanların hamısı üçün rüsvayçılıq oldu.’ Onlar Allahın seçilmiş xalqı kimi özlərinə məxsus müqəddəs səciyyələrini itirmişdilər. ‘İndi isə, ey Allahımız, qulunun duasını və yalvarışlarını eşit, viran qalmış məbədinin üzərinə Öz üzünü nurlandır.’ Danielin ürəyi Allahın viran qalmış məbədinə güclü bir həsrətlə yönəlir. O bilir ki, onun firavanlığı yalnız o zaman bərpa oluna bilər ki, İsrail Allahın qanununu pozduğuna görə tövbə etsin və təvazökar, sadiq və itaətkar olsun.”
“In answer to his petition, Daniel received not only the light and truth which he and his people most needed, but a view of the great events of the future, even to the advent of the world’s Redeemer. Those who claim to be sanctified, while they have no desire to search the Scriptures, or to wrestle with God in prayer for a clearer understanding of Bible truth, know not what true sanctification is.
Onun yalvarışına cavab olaraq, Daniel yalnız özünün və xalqının ən çox ehtiyac duyduğu işığı və həqiqəti deyil, həm də gələcəyin böyük hadisələrinin, ta dünyanın Xilaskarının gəlişinədək uzanan mənzərəsini aldı. Müqəddəsləşdiklərini iddia edən, lakin Müqəddəs Yazıları araşdırmağa və Müqəddəs Kitab həqiqətini daha aydın anlamaq üçün duada Allahla çarpışmağa heç bir istək göstərməyənlər, həqiqi müqəddəsləşmənin nə olduğunu bilmirlər.
“All who believe with the heart the word of God will hunger and thirst for a knowledge of his will. God is the author of truth. He enlightens the darkened understanding, and gives to the human mind power to grasp and comprehend the truths which he has revealed.
“Allahın kəlamına ürəkdən iman edənlərin hamısı Onun iradəsini bilmək üçün aclıq və susuzluq çəkəcəklər. Həqiqətin müəllifi Allahdır. O, qaranlığa bürünmüş idrakı nurlandırır və insan zehninə Özünün nazil etdiyi həqiqətləri qavramaq və dərk etmək gücü verir.
“Daniel talked with God. Heaven was opened before him. But the high honors granted him were the result of humiliation and earnest seeking. He did not think, as do many at the present day, that it is no matter what we believe, if we are only honest, and love Jesus. True love for Jesus will lead to the most close and earnest inquiry as to what is truth. Christ prayed that his disciples might be sanctified through the truth. He who is too indolent to make anxious, prayerful search for truth, will be left to receive errors which shall prove the ruin of his soul.
“Daniel Allahla danışdı. Səma onun qarşısında açıldı. Lakin ona bəxş edilən yüksək ehtiramlar alçalmanın və ciddi axtarışın nəticəsi idi. O, bu gün bir çoxlarının düşündüyü kimi, yalnız dürüst olub İsanı sevdiyimiz təqdirdə nəyə inandığımızın fərqi olmadığını düşünmürdü. İsaya olan həqiqi məhəbbət həqiqətin nə olduğunu ən yaxın və ciddi şəkildə araşdırmağa aparacaqdır. Məsih dua etdi ki, şagirdləri həqiqət vasitəsilə təqdis olunsunlar. Həqiqət üçün qayğılı, dua dolu axtarış etməyə həddən artıq tənbəl olan kəs, onun canının məhvinə səbəb olacaq yanlışlıqları qəbul etməyə tərk ediləcəkdir.”
“At the time of Gabriel’s visit, the prophet Daniel was unable to receive further instruction; but a few years afterward, desiring to know more of subjects not yet fully explained, he again set himself to seek light and wisdom from God. ‘In those days I Daniel was mourning three full weeks. I ate no pleasant bread, neither came flesh nor wine in my mouth, neither did I anoint myself at all…. Then I lifted up mine eyes, and looked, and behold a certain man clothed in linen whose loins were girded with fine gold of Uphaz. His body also was like the beryl, and his face as the appearance of lightning, and his eyes as lamps of fire, and his arms and his feet like in color to polished brass, and the voice of his words like the voice of a multitude.’
“Cəbrayılın ziyarəti zamanı Daniel peyğəmbər əlavə təlimat ala bilmədi; lakin bir neçə il sonra, hələ tam izah olunmamış mövzular haqqında daha çox bilmək arzusunda olaraq, o yenidən özünü Allahdan nur və hikmət diləməyə həsr etdi. ‘O günlərdə mən, Daniel, üç tam həftə yas tuturdum. Nə ləziz çörək yedim, nə ağzıma ət və şərab dəydi, nə də özümü ümumiyyətlə məsh etdim…. Sonra gözlərimi qaldırıb baxdım və budur, kətan geyinmiş, beli Ufazın xalis qızılı ilə qurşaqlanmış bir adam gördüm. Onun bədəni də zəbərcədə bənzəyirdi, üzü şimşəyin görünüşü kimi idi, gözləri od məşəlləri kimi, qolları və ayaqları cilalanmış tunc rəngində idi, sözlərinin səsi isə çoxluğun səsi kimi idi.’”
“No less a personage than the Son of God appeared to Daniel. This description is similar to that given by John when Christ was revealed to him upon the Isle of Patmos. Our Lord now comes with another heavenly messenger to teach Daniel what would take place in the latter days. This knowledge was given to Daniel and recorded by inspiration for us upon whom the ends of the world are come.” Review and Herald, February 8, 1881.
Daniela Allahın Oğlundan heç də aşağı olmayan bir Şəxs göründü. Bu təsvir, Məsihin Patmos adasında Yəhyaya aşkar edildiyi zaman onun verdiyi təsvirə bənzəyir. Rəbbimiz indi axır günlərdə nə baş verəcəyini Danielə öyrətmək üçün başqa bir səmavi elçi ilə gəlir. Bu bilik Danielə verildi və dünyanın axırlarının yetişdiyi bizlər üçün ilhamla yazıya alındı.” Review and Herald, 8 fevral 1881.
The interpretation that Gabriel, “heaven’s delegated messenger,” was bringing to Daniel was the completion of the interpretation he had begun to provide to Daniel in chapter nine. The methodology of “line upon line,” requires that we align the interpretation and associated circumstances of both chapters nine and ten, together in order to rightly divide the prophetic illustration. It is in this interpretation that the visions of the Ulai and Hiddekel rivers join.
Cəbrailin, “göyün təyin olunmuş elçisi”nin, Danielə gətirdiyi şərh, onun doqquzuncu fəsildə Danielə verməyə başladığı şərhin tamamlanması idi. “Sətir üstə sətir” metodologiyası tələb edir ki, peyğəmbərlik təsvirini doğru şəkildə ayırd etmək üçün doqquzuncu və onuncu fəsillərin həm şərhini, həm də onlarla bağlı şəraiti birlikdə uyğunlaşdıraq. Məhz bu şərhdə Ulai və Hiddekel çaylarının görüntüləri qovuşur.
Daniel had understood from the books of Jeremiah and Moses that the deliverance of God’s people was at hand. In so doing, Daniel represents God’s people of the last days that understand that the final deliverance of God’s people is at hand. Those last-day people will recognize that they have been spiritually scattered, as represented by Daniel who had been scattered into the slavery of the seventy years captivity in Babylon. They will then understand that they, as Daniel, must manifest the response to their scattered condition that agrees with the remedy represented by the “seven times,” of Leviticus chapter twenty-six.
Daniel Yeremya və Musanın kitablarından Allahın xalqının qurtuluşunun yaxınlaşdığını anlamışdı. Bununla Daniel son günlərin Allah xalqını təmsil edir; onlar Allahın xalqının son qurtuluşunun yaxınlaşdığını anlayırlar. O son günlərdəki xalq dərk edəcək ki, Babilondakı yetmiş illik əsarətə səpələnmiş Danielin təmsil etdiyi kimi, onlar da ruhani cəhətdən səpələnmişlər. Sonra onlar anlayacaqlar ki, Daniel kimi, öz səpələnmiş vəziyyətlərinə Levililər kitabının iyirmi altıncı fəslindəki “yeddi vaxt”la təmsil olunan çarəyə uyğun gələn cavabı təzahür etdirməlidirlər.
When the experience of humility represented by Daniel, that is demanded by the remedy set forth in Leviticus twenty-six, is manifested in the last days, God’s last-day people will have been mourning for a specific period of time. That period of time concludes when Michael the archangel descends.
Levililər kitabının iyirmi altıncı fəslində irəli sürülən çarənin tələb etdiyi və Daniellə təmsil olunan təvazökarlıq təcrübəsi son günlərdə təzahür etdikdə, Allahın son günlərdəki xalqı müəyyən bir müddət ərzində matəm etmiş olacaqdır. Həmin müddət baş mələk Mikayıl enəndə başa çatır.
We will continue this study in the next article.
Bu araşdırmanı növbəti məqalədə davam etdirəcəyik.
And ye shall perish among the heathen, and the land of your enemies shall eat you up. And they that are left of you shall pine away in their iniquity in your enemies’ lands; and also in the iniquities of their fathers shall they pine away with them. If they shall confess their iniquity, and the iniquity of their fathers, with their trespass which they trespassed against me, and that also they have walked contrary unto me; And that I also have walked contrary unto them, and have brought them into the land of their enemies; if then their uncircumcised hearts be humbled, and they then accept of the punishment of their iniquity: Then will I remember my covenant with Jacob, and also my covenant with Isaac, and also my covenant with Abraham will I remember; and I will remember the land. The land also shall be left of them, and shall enjoy her sabbaths, while she lieth desolate without them: and they shall accept of the punishment of their iniquity: because, even because they despised my judgments, and because their soul abhorred my statutes. And yet for all that, when they be in the land of their enemies, I will not cast them away, neither will I abhor them, to destroy them utterly, and to break my covenant with them: for I am the Lord their God. But I will for their sakes remember the covenant of their ancestors, whom I brought forth out of the land of Egypt in the sight of the heathen, that I might be their God: I am the Lord. Leviticus 26:38–45.
Və siz bütpərəst xalqlar arasında həlak olacaqsınız, düşmənlərinizin torpağı isə sizi udub aparacaq. Aranızda sağ qalanlar da düşmənlərinizin torpaqlarında öz təqsirləri içində əriyib gedəcəklər; atalarının təqsirləri içində də onlarla birlikdə əriyib gedəcəklər. Əgər onlar öz təqsirlərini və atalarının təqsirlərini, Mənə qarşı etdikləri xainliklə birlikdə etiraf etsələr, həm də Mənə qarşı getdiklərini etiraf etsələr; və Mənim də onlara qarşı getdiyimi, onları düşmənlərinin torpağına gətirdiyimi etiraf etsələr; əgər o zaman onların sünnətsiz ürəkləri alçaldılsa və onlar öz təqsirlərinin cəzasını qəbul etsələr: onda Mən Yaqubla bağladığım əhdimi, İshaqla bağladığım əhdimi və İbrahimlə bağladığım əhdimi xatırlayacağam; torpağı da xatırlayacağam. Torpaq da onlardan məhrum qalacaq və onlarsız viranə halda yatarkən öz şənbətlərindən zövq alacaq; onlar isə öz təqsirlərinin cəzasını qəbul edəcəklər; çünki, bəli, məhz ona görə ki, hökmlərimi rədd etdilər və canları qaydalarımdan ikrah etdi. Yenə də bütün bunlara baxmayaraq, onlar düşmənlərinin torpağında olarkən Mən onları rədd etməyəcəyəm, nə də onlardan ikrah edəcəyəm ki, onları tamamilə məhv edim və onlarla olan əhdimi pozum; çünki Mən onların Allahı Rəbbəm. Lakin onların xatirinə əcdadları ilə olan əhdi xatırlayacağam; o əcdadları ki, bütpərəst xalqların gözü önündə Misir torpağından çıxartdım ki, onların Allahı olum: Mən Rəbbəm. Levililər 26:38–45.