When Peter set forth his answer to Christ’s question of who the disciples say that Christ is he identified that Jesus was the anointed one, the Christ, the Messiah. He also said He was the Son of God.
Peter Məsihin şagirdlərdən Özünün kim olduğunu dediklərini soruşan sualına cavab verərkən, İsanın Məsh olunmuş Olan, yəni Məsih, Məsiyya olduğunu bəyan etdi. O həmçinin Onun Allahın Oğlu olduğunu dedi.
When Jesus came into the coasts of Caesarea Philippi, he asked his disciples, saying, Whom do men say that I the Son of man am? And they said, Some say that thou art John the Baptist: some, Elias; and others, Jeremias, or one of the prophets. He saith unto them, But whom say ye that I am? And Simon Peter answered and said, Thou art the Christ, the Son of the living God. And Jesus answered and said unto him, Blessed art thou, Simon Barjona: for flesh and blood hath not revealed it unto thee, but my Father which is in heaven. And I say also unto thee, That thou art Peter, and upon this rock I will build my church; and the gates of hell shall not prevail against it. And I will give unto thee the keys of the kingdom of heaven: and whatsoever thou shalt bind on earth shall be bound in heaven: and whatsoever thou shalt loose on earth shall be loosed in heaven. Matthew 16:13–19.
İsa Qeysəriyyə Filipi hüdudlarına gəldikdə Öz şagirdlərindən soruşub dedi: «İnsanlar Mənim, Bəşər Oğlunun, kim olduğumu deyirlər?» Onlar da dedilər: «Bəziləri deyir ki, Sən Vəftizçi Yəhyasan; bəziləri İlyassan; başqaları isə Ərmiyasan, yaxud peyğəmbərlərdən birisən». O onlara dedi: «Bəs siz Məni kim bilirsiniz?» Şimon Peter cavab verib dedi: «Sən Məsihsən, yaşayan Allahın Oğlusan». İsa ona cavab verib dedi: «Nə bəxtiyarsan, ey Şimon Barjona! Çünki bunu sənə cismaniyyət və qan açmadı, göylərdə olan Atam açdı. Mən də sənə deyirəm ki, sən Petersən, və Mən Öz kilsəmi bu qayanın üzərində quracağam; cəhənnəmin qapıları ona qalib gələ bilməyəcək. Sənə göylərin Padşahlığının açarlarını verəcəyəm; yer üzündə bağlayacağın hər şey göylərdə bağlanmış olacaq; yer üzündə açacağın hər şey də göylərdə açılmış olacaq». Matta 16:13–19.
Through Peter the Holy Spirit presented the essential truth for the one hundred and forty-four thousand to understand. He did so at Panium, which was Caesarea Philippi. Panium is the most sacred temple site in the worship of the dragon, for Greece represents the world, and the world in the last days is the United Nations, who is the dragon’s earthly representative. The “gates of hell” is a name for the temple of Pan, the Greek goat-god. The temple was built in front of a cave that contained the Spring of Panium. The Spring of Panium fed the Jordan River, which is a symbol of Christ.
Müqəddəs Ruh Peter vasitəsilə yüz qırx dörd minin anlaması üçün zəruri həqiqəti təqdim etdi. O bunu Paniumda, yəni Qeysəriyyə Filipidə etdi. Panium əjdahaya ibadətdə ən müqəddəs məbəd yeridir, çünki Yunanıstan dünyanı təmsil edir, son günlərdə isə dünya əjdahanın yer üzündəki nümayəndəsi olan Birləşmiş Millətlərdir. “Cəhənnəmin qapıları” yunan keçi-allahı Panın məbədinin adıdır. Məbəd Panium Bulağını ehtiva edən bir mağaranın önündə inşa edilmişdi. Panium Bulağı Məsihin rəmzi olan İordan çayını qidalandırırdı.
The name “Jordan” means “descender,” and it begins its course in the mountainous region of northern Israel, drawing its main source from the springs of Mount Hermon, the highest peak in the Hermon Range, where the spring called the “gates of hell” is located. Hermon means “sacred” and “Jordon” means “to descend.” The Jordan River flows from the highlands of Mount Hermon and descends through the Jordan Rift Valley, eventually reaching the Dead Sea, which is the lowest point on Earth’s surface.
“İordan” adı “enən” mənasını verir və o, axarına İsrailin şimalındakı dağlıq bölgədə başlayır; əsas mənbəyini Hermon silsiləsinin ən yüksək zirvəsi olan Hermon dağının bulaqlarından götürür; burada “cəhənnəm qapıları” adlanan bulaq yerləşir. Hermon “müqəddəs”, “İordan” isə “enmək” deməkdir. İordan çayı Hermon dağının yüksəkliklərindən axır və İordan Rift Vadisi boyunca enərək nəhayət Yer səthinin ən alçaq nöqtəsi olan Ölü dənizə çatır.
The waters that feed the Jordan River, that originate in the temple of Pan, and that ultimately arrive at the lowest point on earth represent the descent the Son of God made when He left the highest sacred mountain to descend to the lowest “dead sea” of this world. Christ’s descent from heaven to the death of the cross also represents that He took upon Himself the flesh of fallen man, for his journey from heaven to the cross was fed by the waters that originated in the “gates of hell.”
İordan çayını qidalandıran, Pan məbədindən qaynaqlanan və nəhayət yer üzünün ən alçaq nöqtəsinə çatan sular, Allah Oğlunun ən uca müqəddəs dağdan ayrılıb bu dünyanın ən aşağı “ölü dənizinə” enərkən etdiyi enişi təmsil edir. Məsihin göydən çarmıxın ölümünə enişi həm də Onun öz üzərinə süqut etmiş insanın bədənini götürdüyünü təmsil edir; çünki Onun göydən çarmıxa olan yolu “cəhənnəm qapılarından” qaynaqlanan sularla qidalanırdı.
The Dead Sea is not only the lowest place on earth, but it is the saltiest waters on earth, nine times saltier than the ocean. Christ’s death on the cross as typified by the Dead Sea is where He confirmed His covenant with many.
Ölü dəniz təkcə yer üzünün ən alçaq nöqtəsi deyil, həm də yer üzünün ən duzlu sularıdır; okeandan doqquz dəfə daha duzludur. Ölü dənizlə rəmzləndirilən Məsihin çarmıxdakı ölümü, Onun çoxları ilə Öz əhdini təsdiq etdiyi yerdir.
And every oblation of thy meat offering shalt thou season with salt; neither shalt thou suffer the salt of the covenant of thy God to be lacking from thy meat offering: with all thine offerings thou shalt offer salt. Leviticus 2:3.
Taxıl təqdimatının hər qurbanını duzla duzlayacaqsan; Allahının əhdinin duzunun taxıl təqdimatından əskik olmasına yol verməyəcəksən; bütün təqdimatlarınla birlikdə duz təqdim edəcəksən. Levililər 2:13.
On the way from the springs of Mount Hermon, the Jordan River passes through the sea of Galilee, which is also known as Lake Tiberius and Lake Kinneret. Galilee means a “hinge” or a “turning point.” Tiberius is the name of the Roman ruler who followed Augustus Caesar, and due to the shape of the lake, it is called Kinneret, which means “a harp” or “a lyre.” The turning point for mankind was when Tiberius Caesar ruled and Jesus was crucified, and every harp in heaven was silenced. The geographical testimony of the Jordan River in connection with the “gates of hell,” which is the temple of the Greek god Pan, speaks to the testimony which Peter proclaimed through the inspiration of the Holy Spirit.
Hermon dağının bulaqlarından gələn yolda İordan çayı Qalileya dənizindən keçir; bu dəniz həmçinin Tiberiya gölü və Kinneret gölü kimi də tanınır. Qalileya “menteşə” və ya “dönüş nöqtəsi” deməkdir. Tiberiya Avqust Sezardan sonra gələn Roma hökmdarının adıdır və gölün formasına görə ona Kinneret deyilir; bu isə “arfa” və ya “lira” mənasını verir. Bəşəriyyət üçün dönüş nöqtəsi Tiberi Sezarın hökmranlıq etdiyi və İsanın çarmıxa çəkildiyi vaxt oldu, və göydəki hər bir arfa susdu. İordan çayının “cəhənnəm qapıları” ilə əlaqədar coğrafi şəhadəti — yunan tanrısı Panın məbədi olan həmin məkanla bağlı — Peterin Müqəddəs Ruhun ilhamı ilə bəyan etdiyi şəhadətdən xəbər verir.
The incarnation of Christ was the combination of Divinity and humanity that occurred when the Divine Son of God took upon Himself human flesh, thus combining Divinity with humanity, as represented by the waters from the spring of Pan feeding the Jordan River. What fed the spring of Pan was the dew, rain and snow that fell upon the mountains of Hermon, Hermon representing the “sacred” mountain, which is Jerusalem above.
Məsihin bəşər olaraq təcəssümü, İlahi Allah Oğlunun Öz üzərinə insan cismini götürdüyü zaman baş vermiş İlahiliklə bəşəriyyətin birləşməsi idi; beləliklə, Pan bulağından çıxan suların İordan çayını qidalandırması ilə təmsil olunduğu kimi, İlahilik bəşəriyyətlə birləşdi. Pan bulağını qidalandıran isə Hermon dağlarının üzərinə yağan şeh, yağış və qar idi; Hermon “müqəddəs” dağı, yəni yuxarıdakı Yerusəlimi təmsil edir.
A Song of Degrees of David. Behold, how good and how pleasant it is for brethren to dwell together in unity! It is like the precious ointment upon the head, that ran down upon the beard, even Aaron’s beard: that went down to the skirts of his garments; As the dew of Hermon, and as the dew that descended upon the mountains of Zion: for there the Lord commanded the blessing, even life for evermore. Psalms 133:1–3.
Davudun Dərəcələr Nəğməsi. Baxın, qardaşların birlik içində birgə yaşaması nə qədər yaxşı və nə qədər xoşdur! Bu, baş üzərinə tökülən qiymətli məsh yağı kimidir; saqqalın üzərinə, hətta Harunun saqqalının üzərinə axıb onun libaslarının ətəyinədək enən yağ kimidir; Hermonun şehi kimi, Sion dağlarının üzərinə enən şeh kimidir; çünki Rəbb orada bərəkəti, əbədi həyatı əmr etdi. Məzmurlar 133:1–3.
The “precious ointment” that ran down Aaron’s beard was the oil that was used when he and his sons were anointed as God’s priests.
Harunun saqqalından aşağı süzülən “qiymətli məsh yağı” onun və oğullarının Allahın kahinləri kimi məsh edildikləri zaman istifadə olunan yağ idi.
And thou shalt take of the blood that is upon the altar, and of the anointing oil, and sprinkle it upon Aaron, and upon his garments, and upon his sons, and upon the garments of his sons with him: and he shall be hallowed, and his garments, and his sons, and his sons’ garments with him. Exodus 29:21.
Və sən qurbangahın üzərində olan qandan və məsh yağıdan götürüb Harunun üzərinə, onun libaslarının üzərinə, onun oğullarının üzərinə və onunla birlikdə oğullarının libaslarının üzərinə səpəcəksən; və o, onun libasları, onun oğulları və onunla birlikdə oğullarının libasları müqəddəs olacaqdır. Çıxış 29:21.
Peter expressed the confession of all the disciples, and in so doing he expressed the confession of the one hundred and forty-four thousand, who are to be anointed as a unified priesthood that is lifted up as an ensign. The “oil” that anointed Aaron, was also as the dew of Mount Hermon and also the dew of the mountains of Zion. The “oil” and the “dew” are the message which represents the anointing of the Holy Spirit.
Peter bütün şagirdlərin etirafını ifadə etdi və bununla da, bayraq kimi ucaldılan vahid kahinlik olaraq məsh olunacaq yüz qırx dörd minin etirafını ifadə etmiş oldu. Harunu məsh edən “yağ” həm də Hermon dağının şehi, eləcə də Sion dağlarının şehi idi. “Yağ” və “şeh” Müqəddəs Ruhun məshini təmsil edən ismarışdır.
Give ear, O ye heavens, and I will speak; and hear, O earth, the words of my mouth. My doctrine shall drop as the rain, my speech shall distil as the dew, as the small rain upon the tender herb, and as the showers upon the grass: Because I will publish the name of the Lord: ascribe ye greatness unto our God. Deuteronomy 32:1–3.
Qulaq asın, ey göylər, və mən danışacağam; və eşit, ey yer, ağzımdan çıxan sözləri. Təlimim yağış kimi damlayacaq, nitqim şeh kimi enəcək, zərif ot üzərinə yağan incə yağış kimi və çəmən üzərinə yağan leysanlar kimi; çünki mən Rəbbin adını bəyan edəcəyəm: Allahımıza əzəmət isnad edin. Qanunun Təkrarı 32:1–3.
The “dew” is the “doctrine” that falls on the mountains of Zion, and it is the “oil” of anointing that unifies the one hundred and forty-four thousand, who are God’s priests in the last days. The doctrine drops as rain, and distills as dew because it is “published”. It is published because heaven and earth are to give ear and hear the words of His mouth, through a unified priesthood that is the ensign who proclaim the messages of the Midnight Cry and Loud Cry.
“Şeh” Sion dağları üzərinə enən “təlim”dir və bu, axır günlərdə Allahın kahinləri olan yüz qırx dörd mini birləşdirən məsh “yağı”dır. Təlim yağış kimi yağır və şeh kimi süzülür, çünki o, “elan olunur”. O, elan olunur, çünki göy və yer qulaq verməli və Onun ağzının sözlərini eşitməlidir; bu isə Gecəyarısı Fəryadı və Uca Fəryad xəbərlərini bəyan edən bayraq olan vahid kahinlik vasitəsilədir.
How beautiful upon the mountains are the feet of him that bringeth good tidings, that publisheth peace; that bringeth good tidings of good, that publisheth salvation; that saith unto Zion, Thy God reigneth! Thy watchmen shall lift up the voice; with the voice together shall they sing: for they shall see eye to eye, when the Lord shall bring again Zion. Break forth into joy, sing together, ye waste places of Jerusalem: for the Lord hath comforted his people, he hath redeemed Jerusalem. The Lord hath made bare his holy arm in the eyes of all the nations; and all the ends of the earth shall see the salvation of our God. Isaiah 52:7–10.
Dağlar üzərində xoş xəbərlər gətirənin, sülhü elan edənin ayaqları necə də gözəldir; xeyir barədə müjdə gətirənin, xilası bəyan edənin; Siona: Sənin Allahın hökmranlıq edir! — deyənin ayaqları necə də gözəldir! Gözətçilərinin səsi ucalacaq; hamısı birlikdə nəğmə oxuyacaq; çünki Rəbb Sionu yenidən bərpa edəndə onlar üz-üzə görəcəklər. Sevinclə hayqırın, birlikdə nəğmə oxuyun, ey Yerusəlimin viran yerləri; çünki Rəbb Öz xalqına təsəlli verdi, Yerusəlimi satın aldı. Rəbb Öz müqəddəs qolunu bütün millətlərin gözləri önündə çılpaq etdi; və yer üzünün bütün ucları Allahımızın xilasını görəcək. Yeşaya 52:7–10.
The last-day watchmen, represented by Peter, publish salvation and peace, and they shall be unified, for they will see eye to eye. This happens when “the Lord brings again Zion.” The Hebrew word translated as “bring again” means to “reverse.” When the Lord reverses Zion, it means that Zion had been in captivity, as represented by the scattering, and it is reversed when the captivity ceases.
Peter tərəfindən təmsil olunan axır günlərin gözətçiləri qurtuluşu və sülhü bəyan edirlər və onlar birləşmiş olacaqlar, çünki göz-gözə görəcəklər. Bu, “Rəbb Sionu yenidən geri gətirdiyi” zaman baş verir. “Geri gətirmək” kimi tərcümə olunan ibrani sözü “geri çevirmək” mənasını verir. Rəbb Sionu geri çevirdikdə, bu o deməkdir ki, Sion dağılma ilə təmsil olunduğu kimi əsarət altında olmuşdur və əsarət sona çatdıqda bu vəziyyət geri çevrilir.
For thus saith the Lord, That after seventy years be accomplished at Babylon I will visit you, and perform my good word toward you, in causing you to return to this place. For I know the thoughts that I think toward you, saith the Lord, thoughts of peace, and not of evil, to give you an expected end. Then shall ye call upon me, and ye shall go and pray unto me, and I will hearken unto you. And ye shall seek me, and find me, when ye shall search for me with all your heart. And I will be found of you, saith the Lord: and I will turn away your captivity, and I will gather you from all the nations, and from all the places whither I have driven you, saith the Lord; and I will bring you again into the place whence I caused you to be carried away captive. Jeremiah 29:10–14.
Çünki Rəbb belə deyir: Babildə yetmiş il tamam olduqdan sonra Mən sizi ziyarət edəcəyəm və sizi bu yerə qaytarmaqla sizə dair xeyirxah sözümü yerinə yetirəcəyəm. Çünki sizin barənizdə düşündüyüm niyyətləri Mən bilirəm, Rəbb bəyan edir; bunlar sülh niyyətləridir, şər niyyətləri deyil, sizə ümidli bir aqibət vermək üçündür. O zaman Məni çağıracaqsınız, gedib Mənə dua edəcəksiniz, Mən də sizi eşidəcəyəm. Siz Məni axtaracaqsınız və bütün ürəyinizlə Məni aradığınız zaman Məni tapacaqsınız. Mən sizə tapılacağam, Rəbb bəyan edir; əsirliyinizi geri döndərəcəyəm, sizi bütün millətlər arasından və sizi qovduğum bütün yerlərdən toplayacağam, Rəbb bəyan edir; və sizi əsir aparılmağınıza səbəb olduğum yerdən yenidən geri gətirəcəyəm. Yeremya 29:10–14.
All the prophets are addressing the last days, and in the last days His people are in a captivity that is to be reversed, in order to fulfill the testimony of prophecy.
Bütün peyğəmbərlər son günlərə xitab edirlər və son günlərdə Onun xalqı peyğəmbərlik şəhadətini yerinə yetirmək üçün geri döndəriləcək bir əsarət içindədir.
The word that came to Jeremiah from the Lord, saying, Thus speaketh the Lord God of Israel, saying, Write thee all the words that I have spoken unto thee in a book. For, lo, the days come, saith the Lord, that I will bring again the captivity of my people Israel and Judah, saith the Lord: and I will cause them to return to the land that I gave to their fathers, and they shall possess it. Jeremiah 30:1–3.
Rəbbdən Yeremyaya gələn söz belə idi: İsrailin Allahı Rəbb belə deyir: Sənə söylədiyim bütün sözləri özün üçün bir kitaba yaz. Çünki budur, günlər gəlir, Rəbb deyir, xalqım İsrailin və Yəhudanın əsirliyini geri çevirəcəyəm, Rəbb deyir; onları atalarına verdiyim torpağa qaytaracağam və ona sahib olacaqlar. Yeremya 30:1–3.
After three and a half days of sleeping, just as Lazarus slept for four days, and Daniel mourned for twenty-one days, Michael resurrects the two witnesses, who are His last-day people and brings them into unity and also anoints them through a message that is published around the world. That message is the “dew” of Mount Hermon (the sacred mountain), that feeds the spring of Pan, which thereafter feeds the Jordan River. The anointing that is accomplished by that message represents the anointing of Jesus, that marked when He became the Christ, which Peter identified.
Üç gün yarım yatdıqdan sonra, necə ki Lazar dörd gün yatmışdı və Daniel iyirmi bir gün yas tutmuşdu, Mikayıl Özünün axırzaman xalqı olan iki şahidi dirildir və onları birliyə gətirir, həmçinin bütün dünyada dərc olunan bir ismarıc vasitəsilə onları məsh edir. Həmin ismarıc Hermon dağının (müqəddəs dağın) “şeh”idir; o, Pan bulağını bəsləyir, o da sonradan İordan çayını bəsləyir. Həmin ismarıc vasitəsilə həyata keçirilən məsh İsanın məshini təmsil edir; bu, Onun Məsih olduğu vaxtı göstərən məsh idi və bunu Peter müəyyən etmişdi.
When Peter identified Christ as the Son of God, he represented Christ as both the Son of God and the Son of man, as represented by the waters of the “gates of hell” feeding the Jordan River. The confession of Peter was produced by the inspiration of the Holy Spirit, and it was that truth, that Jesus was the Christ, the Anointed One, and that He was both God and man which was identified by Jesus as the truth which would be the focus of the battle against God’s last-day people, who Christ promised would be victorious, for the “gates of hell,” will not prevail against this truth.
Peter Məsihi Allahın Oğlu kimi tanıdıqda, o, İordan çayını qidalandıran “cəhənnəmin qapıları”nın suları ilə təmsil olunduğu kimi, Məsihi həm Allahın Oğlu, həm də İnsan Oğlu kimi təqdim etmiş oldu. Peterin etirafı Müqəddəs Ruhun ilhamı ilə meydana gəlmişdi və həmin həqiqət — yəni İsanın Məsih, Məsh olunmuş Olan olduğu və Onun həm Allah, həm də insan olduğu həqiqəti — İsa tərəfindən Allahın axır günlərdəki xalqına qarşı aparılacaq mübarizənin mərkəzində olacaq həqiqət kimi göstərildi; Məsih bu xalqın qalib gələcəyini vəd etdi, çünki “cəhənnəmin qapıları” bu həqiqətə qalib gələ bilməyəcək.
The truth is that on September 11, 2001, just as Jesus was anointed at His baptism, the sealing of the one hundred and forty-four thousand began, and in that history there would be a disappointment which would slay His last-day people, until He resurrected them and reversed their captivity. The process of resurrection includes the unifying of His people into a mighty army that is lifted up as an ensign. The work of resurrecting, purifying, unifying and lifting up, after the death in the streets, is illustrated in verses ten through fifteen of Daniel chapter eleven, as well as other biblical passages. But in verses thirteen through fifteen Christ has once again brought His disciples to Caesarea Philippi, to Panium, and it is there that the seal of God is impressed for eternity.
Həqiqət budur ki, 11 sentyabr 2001-ci ildə, İsanın vəftizində məsh olunduğu kimi, yüz qırx dörd minin möhürlənməsi başlandı və həmin tarixçədə Onun son gün xalqını öldürəcək bir məyusluq olacaqdı; ta ki, O onları dirildib əsirliklərini geri çevirənədək. Dirilmə prosesi Onun xalqının bir bayraq kimi ucaldılan qüdrətli bir ordu halında birləşdirilməsini də əhatə edir. Küçələrdəki ölümdən sonra baş verən diriltmə, təmizləmə, birləşdirmə və ucaltma işi Daniel kitabının on birinci fəslinin ondan on beşə qədər olan ayələrində, eləcə də Müqəddəs Kitabın digər keçidlərində təsvir olunur. Lakin on üçdən on beşə qədər olan ayələrdə Məsih Öz şagirdlərini bir daha Qeysəriyyə Filipiyaya, Paniuma gətirmişdir və Allahın möhürü əbədiyyət üçün məhz orada vurulur.
Only when we understand the profundity of these facts, can we recognize the revelations of truth located in the witness of Caesarea Philippi. In verse eighteen of chapter sixteen of Matthew, Simon Barjonah’s name is changed to Peter, which symbolizes the one hundred and forty-four thousand as previously noted in a recent article. The mathematical revelation established in the verse magnifies Jesus as the Wonderful Numberer, for not only can Peter be understood to represent one hundred and forty-four thousand, but Mathew 16:18 is also the mathematical symbol of “phi”.
Yalnız bu həqiqətlərin dərinliyini anladıqda, Qeysəriyyə Filipinin şəhadətində yerləşən həqiqət vəhylərini dərk edə bilərik. Matta 16-cı fəslin on səkkizinci ayəsində Şimon Bar-Yonanının adı Peter olaraq dəyişdirilir ki, bu da yaxınlarda dərc olunmuş bir məqalədə əvvəlcədən qeyd edildiyi kimi, yüz qırx dörd mini simvolizə edir. Ayədə təsbit olunmuş riyazi vəhy İsanı Möhtəşəm Sayıcı kimi ucaldır, çünki Peterin yüz qırx dörd mini təmsil etdiyi anlaşıla bildiyi kimi, Matta 16:18 də “phi”nin riyazi simvoludur.
Before we address the mathematics associated with “phi,” it should be noted that “phi” is part of the word “Philippi,” the second of the two names of the town of Panium. Verse eighteen identifies that Jesus spoke to Peter in Hebrew, which was recorded in Greek, and later translated into English. Those three steps address Christ’s control over His Word. When the word is considered with the mathematical system of multiplying the numbered positions, it identifies that the name Peter equates to one hundred and forty-four thousand, thus emphasizing Jesus as the Wonderful Numberer. In the very same verse, where Jesus proclaims that He will build His church the Wonderful Numberer controlled the translation process to ensure that the truth represented in verse eighteen in chapter sixteen, would represent the mathematical symbol of “phi.”
“Fi” ilə əlaqəli riyaziyyata müraciət etməzdən əvvəl qeyd olunmalıdır ki, “fi” sözü Panium şəhərinin iki adından ikincisi olan “Filippi” sözünün bir hissəsidir. On səkkizinci ayə İsanın Peterə ibrani dilində danışdığını, bunun yunan dilində qeydə alındığını və daha sonra ingilis dilinə tərcümə edildiyini göstərir. Həmin üç mərhələ Məsihin Öz Kəlamı üzərindəki hökmranlığını göstərir. Söz, nömrələnmiş mövqelərin vurulmasına əsaslanan riyazi sistemlə nəzərdən keçirildikdə, Peter adının yüz qırx dörd minə bərabər olduğunu göstərir və beləliklə İsanı Möcüzəli Hesablayıcı kimi vurğulayır. Elə həmin ayədə, İsanın Öz kilsəsini quracağını bəyan etdiyi yerdə, Möcüzəli Hesablayıcı tərcümə prosesini elə idarə etmişdir ki, on altıncı fəslin on səkkizinci ayəsində təmsil olunan həqiqət “fi”nin riyazi rəmzini ifadə etsin.
And I say also unto thee, That thou art Peter, and upon this rock I will build my church; and the gates of hell shall not prevail against it. Matthew 16:18.
Mən də sənə deyirəm ki, sən Petersən və Mən Öz Kilsəmi bu qayanın üzərində quracağam; cəhənnəmin qapıları ona qalib gəlməyəcəkdir. Matta 16:18.
His church is not simply built upon the doctrine that Jesus is the Christ, and that He is the Son of God, but also the fact that He is the Word, and the Word created and controls all things, including mathematics, grammar and the works of men.
Onun Kilsəsi sadəcə İsanın Məsih olduğu və Onun Allahın Oğlu olduğu təlimi üzərində deyil, həm də Onun Kəlam olduğu, Kəlamın isə riyaziyyat, qrammatika və insanların əməlləri də daxil olmaqla hər şeyi yaratdığı və idarə etdiyi həqiqəti üzərində qurulmuşdur.
In whom also we have obtained an inheritance, being predestinated according to the purpose of him who worketh all things after the counsel of his own will. Ephesians 1:11.
Öz iradəsinin məsləhətinə görə hər şeyi icra edən Allahın məqsədinə uyğun olaraq əvvəlcədən təyin edilmiş biz də Onda irsə nail olduq. Efeslilərə 1:11.
Phi, often represented by the Greek letter φ (phi), is a mathematical constant approximately equal to 1.618033988749895. This number is known as the golden ratio or the divine proportion. It is an “irrational number”, meaning it cannot be expressed as a simple fraction, and its decimal representation goes on infinitely without repeating.
Yunan hərfi φ (fi) ilə tez-tez göstərilən Fi, təxminən 1.618033988749895-ə bərabər olan riyazi sabitdir. Bu ədəd qızıl nisbət və ya ilahi mütənasiblik kimi tanınır. O, “irrasional ədəd”dir; bu isə o deməkdir ki, sadə kəsr şəklində ifadə oluna bilməz və onun onluq yazılışı təkrarlanmadan sonsuzadək davam edir.
The golden ratio has many remarkable properties and appears in various contexts in mathematics, art, architecture, nature, and other fields. It is often found in geometric shapes, such as rectangles, pentagons, and dodecahedrons, where the ratio of the longer side to the shorter side is equal to phi.
Qızıl nisbət bir çox diqqətəlayiq xüsusiyyətlərə malikdir və riyaziyyat, incəsənət, memarlıq, təbiət və digər sahələrdə müxtəlif kontekstlərdə üzə çıxır. O, çox vaxt düzbucaqlılar, beşbucaqlılar və dodekaedrlər kimi həndəsi fiqurlarda müşahidə olunur; burada uzun tərəfin qısa tərəfə nisbəti phi-yə bərabərdir.
In art and architecture, the golden ratio is believed to create aesthetically pleasing proportions. It has been used by artists and architects throughout history, from ancient civilizations to the Renaissance and beyond, to design compositions, buildings, and artworks. In mathematics, the golden ratio appears in various mathematical equations and sequences, including the Fibonacci sequence, where each term is the sum of the two preceding terms. As the terms of the Fibonacci sequence increase, the ratio of consecutive terms approaches phi.
İncəsənət və memarlıqda qızıl nisbətin estetik baxımdan xoşagələn proporsiyalar yaratdığı qəbul edilir. Tarix boyu, qədim sivilizasiyalardan tutmuş İntibah dövrünə və ondan sonrakı zamanlara qədər, rəssamlar və memarlar kompozisiyaları, binaları və sənət əsərlərini layihələndirmək üçün ondan istifadə etmişlər. Riyaziyyatda qızıl nisbət müxtəlif riyazi tənliklərdə və ardıcıllıqlarda, o cümlədən hər bir həddinin özündən əvvəlki iki həddin cəminə bərabər olduğu Fibonaççi ardıcıllığında meydana çıxır. Fibonaççi ardıcıllığının hədləri artdıqca, ardıcıl hədlərin nisbəti fi-yə yaxınlaşır.
In verse 16:18, we find the mathematical phi (1.618…). Jesus, the God “who worketh all things after the counsel of his own will,” determined to place His signature of being Palmoni, the Wonderful Number, or the Numberer of Secrets in the prophetic geography that identifies the battleground of His church against the gates of hell in the last days. At that prophetic battleground, through His control of numbers, He represented the one hundred and forty-four thousand with “Peter”, who had his name changed from “Simon” the one who hears the message of the dove, to “Peter”, thus marking the one hundred and forty-four thousand as His last days covenant people.
16:18-ci ayədə biz riyazi phi-ni (1.618...) tapırıq. “Öz iradəsinin məsləhətinə görə hər şeyi icra edən” Allah olan İsa, son günlərdə Öz kilsəsinin cəhənnəmin qapılarına qarşı döyüş meydanını müəyyən edən peyğəmbərlik coğrafiyasına Palmoni, yəni Möcüzəli Say, yaxud Sirləri Sayan olmaq imzasını yerləşdirməyi təyin etmişdir. Həmin peyğəmbərlik döyüş meydanında O, saylar üzərindəki nəzarəti vasitəsilə, adı “göyərçinin xəbərini eşidən” mənasını daşıyan “Şimon”dan “Peter”ə dəyişdirilmiş “Peter” ilə yüz qırx dörd mini təmsil etmiş və beləliklə yüz qırx dörd mini son günlərdəki əhd xalqı kimi nişanlamışdır.
The “rock” that He chose to build His church on, is the foundation rock, the foundation and chief cornerstone of the “seven times” of Leviticus twenty-six, for there is no true foundation that is not Christ. From the baptism of Christ, when Simon “heard” the message of the dove unto the cross of the Dead Sea, for twelve hundred and sixty days, twice each day, there was a morning and evening sacrifice, except on the final day of the twelve hundred and sixty days, for on that day, the evening sacrifice escaped from the priest, and on the cross Christ died as the twenty-five hundred and twentieth offering.
Onun Öz kilsəsini üzərində qurmağı seçdiyi “qaya”, Levililər iyirmi altının “yeddi dəfə”sinin təməl qayası, təməli və baş künc daşıdır, çünki Məsih olmayan heç bir həqiqi təməl yoxdur. Məsihin vəftizindən etibarən, Simon göyərçinin xəbərini “eşitdiyi” vaxtdan Ölü dənizin çarmıxına qədər, min iki yüz altmış gün ərzində, hər gün iki dəfə, səhər və axşam qurbanı var idi; min iki yüz altmış günün son günündə isə belə olmadı, çünki həmin gün axşam qurbanı kahinin əlindən qaçdı və çarmıxda Məsih iki min beş yüz iyirminci təqdim olaraq öldü.
“All is terror and confusion. The priest is about to slay the victim; but the knife drops from his nerveless hand, and the lamb escapes. Type has met antitype in the death of God’s Son. The great sacrifice has been made. The way into the holiest is laid open. A new and living way is prepared for all. No longer need sinful, sorrowing humanity await the coming of the high priest.” The Desire of Ages, 757.
“Hər yeri dəhşət və qarışıqlıq bürüyüb. Kahin qurbanı kəsmək üzrədir; lakin bıçaq onun taqətsiz əlindən düşür və quzu qaçıb qurtulur. Simvol Allahın Oğlunun ölümü ilə öz həqiqi qarşılığını tapdı. Böyük qurban təqdim olundu. Ən müqəddəs yerə aparan yol açıldı. Hamı üçün yeni və diri bir yol hazırlandı. Artıq günahkar, kədərli bəşəriyyət baş kahinin gəlişini gözləməli deyil.” The Desire of Ages, 757.
The “rock” He would build His church upon is the foundation stone that the builders rejected, its number is “twenty-five hundred and twenty.” In one short verse Christ presents Himself as the Master of all things, and when He does so He is standing and speaking in verses thirteen through fifteen of Daniel chapter eleven.
Onun Öz Kilsəsini üzərində tikəcəyi “qaya” bənnaların rədd etdikləri təməl daşıdır; onun sayı “iki min beş yüz iyirmi”dir. Məsih bir qısa ayədə Özünü hər şeyin Hakimi kimi təqdim edir və bunu edərkən Daniel kitabının on birinci fəslinin on üçüncü ayəsindən on beşinci ayəsinədək ayaq üstə durub danışır.
And I say also unto thee, That thou art Peter, and upon this rock I will build my church; and the gates of hell shall not prevail against it. Matthew 16:18.
Mən də sənə deyirəm ki, sən Petersən və Mən Öz kilsəmi bu qayanın üzərində tikəcəyəm; cəhənnəmin qapıları ona qalib gələ bilməyəcəkdir. Matta 16:18.
We will continue this study in the next article.
Bu tədqiqatı növbəti məqalədə davam etdirəcəyik.
“‘The secret things belong unto the Lord our God: but those things which are revealed belong unto us and to our children forever.’ Deuteronomy 29:29. Just how God accomplished the work of creation He has never revealed to men; human science cannot search out the secrets of the Most High. His creative power is as incomprehensible as His existence.
“Gizli olanlar Allahımız Rəbbə məxsusdur; aşkara çıxarılanlar isə əbədi olaraq bizə və övladlarımıza məxsusdur.” Qanunun Təkrarı 29:29. Allahın yaradılış işini məhz necə həyata keçirdiyini O, insanlara heç vaxt açıqlamamışdır; bəşəri elm Haqq-Taalanın sirlərini araşdırıb aşkara çıxara bilməz. Onun yaradıcı qüdrəti, varlığı kimi, dərkedilməzdir.
“God has permitted a flood of light to be poured upon the world in both science and art; but when professedly scientific men treat upon these subjects from a merely human point of view, they will assuredly come to wrong conclusions. It may be innocent to speculate beyond what God’s word has revealed, if our theories do not contradict facts found in the Scriptures; but those who leave the word of God, and seek to account for His created works upon scientific principles, are drifting without chart or compass upon an unknown ocean. The greatest minds, if not guided by the word of God in their research, become bewildered in their attempts to trace the relations of science and revelation. Because the Creator and His works are so far beyond their comprehension that they are unable to explain them by natural laws, they regard Bible history as unreliable. Those who doubt the reliability of the records of the Old and New Testaments, will be led to go a step further, and doubt the existence of God; and then, having lost their anchor, they are left to beat about upon the rocks of infidelity.
“Allah həm elmdə, həm də sənətdə dünyaya bol-bol işıq tökülməsinə izin vermişdir; lakin zahirdə elmi olan adamlar bu mövzulara sırf insani baxış nöqtəsindən yanaşdıqda, şübhəsiz ki, yanlış nəticələrə gələcəklər. Nəzəriyyələrimiz Müqəddəs Yazılarda olan faktlara zidd deyilsə, Allahın Kəlamının aşkar etdiyindən o yana fərziyyələr irəli sürmək zərərsiz ola bilər; lakin Allahın Kəlamını tərk edib Onun yaratdığı işləri elmi prinsiplərlə izah etməyə çalışanlar, xəritəsiz və kompassız naməlum bir okeanda sürüklənirlər. Ən böyük zəkanın sahibləri belə, tədqiqatlarında Allahın Kəlamı ilə yönəldilməzlərsə, elm ilə vəhy arasındakı münasibətləri izləmək cəhdlərində çaşqınlığa düşürlər. Yaradan və Onun işləri onların dərkindən o qədər yüksəkdədir ki, onları təbii qanunlarla izah edə bilmədikləri üçün Müqəddəs Kitab tarixini etibarsız sayırlar. Əhdi-Ətiq və Əhdi-Cədid yazılarının etibarlılığına şübhə edənlər, bir addım da irəli gedərək Allahın mövcudluğuna şübhə etməyə yönəldiləcəklər; sonra isə, lövbərlərini itirmiş olduqlarından, imansızlıq qayalarının üzərində çırpınmağa tərk edilirlər.
“These persons have lost the simplicity of faith. There should be a settled belief in the divine authority of God’s Holy Word. The Bible is not to be tested by men’s ideas of science. Human knowledge is an unreliable guide. Skeptics who read the Bible for the sake of caviling, may, through an imperfect comprehension of either science or revelation, claim to find contradictions between them; but rightly understood, they are in perfect harmony. Moses wrote under the guidance of the Spirit of God, and a correct theory of geology will never claim discoveries that cannot be reconciled with his statements. All truth, whether in nature or in revelation, is consistent with itself in all its manifestations.
“Bu şəxslər imanın sadəliyini itirmişlər. Allahın Müqəddəs Kəlamının ilahi səlahiyyətinə dair sabit bir etiqad olmalıdır. Müqəddəs Kitab insanların elm haqqında təsəvvürləri ilə sınağa çəkilməməlidir. Bəşəri bilik etibarsız bir rəhbərdir. Müqəddəs Kitabı irad tutmaq məqsədilə oxuyan skeptiklər, istər elmi, istərsə də vəhyi qeyri-kamil qavradıqlarına görə, onların arasında ziddiyyətlər tapdıqlarını iddia edə bilərlər; lakin düzgün başa düşüldükdə, onlar tam ahəng içindədirlər. Musa Allahın Ruhunun rəhbərliyi altında yazmışdır və geologiyanın doğru bir nəzəriyyəsi onun ifadələri ilə uzlaşdırıla bilməyən kəşflər irəli sürməyəcəkdir. İstər təbiətdə, istərsə də vəhydə olan bütün həqiqət, bütün təzahürlərində özü ilə uzlaşır.”
“In the word of God many queries are raised that the most profound scholars can never answer. Attention is called to these subjects to show us how much there is, even among the common things of everyday life, that finite minds, with all their boasted wisdom, can never fully understand.
“Allahın kəlamında elə bir çox suallar qaldırılır ki, ən dərin alimlər belə onlara heç vaxt cavab verə bilməzlər. Diqqət bu mövzulara ona görə yönəldilir ki, bizə göstərilsin: hətta gündəlik həyatın adi şeyləri arasında belə o qədər çox məqam var ki, sonlu zəkələr özlərinin bütün lovğalandıqları hikmətlə belə onları heç vaxt tam dərk edə bilməzlər.
“Yet men of science think that they can comprehend the wisdom of God, that which He has done or can do. The idea largely prevails that He is restricted by His own laws. Men either deny or ignore His existence, or think to explain everything, even the operation of His Spirit upon the human heart; and they no longer reverence His name or fear His power. They do not believe in the supernatural, not understanding God’s laws or His infinite power to work His will through them. As commonly used, the term ‘laws of nature’ comprises what men have been able to discover with regard to the laws that govern the physical world; but how limited is their knowledge, and how vast the field in which the Creator can work in harmony with His own laws and yet wholly beyond the comprehension of finite beings!
“Lakin elm adamları elə düşünürlər ki, onlar Allahın hikmətini, Onun nə etdiyini və ya nə edə biləcəyini dərk edə bilərlər. Geniş yayılmış fikir budur ki, O, Öz qanunları ilə məhdudlaşdırılmışdır. İnsanlar ya Onun varlığını inkar edir, ya da ona məhəl qoymur, yaxud hər şeyi, hətta Onun Ruhunun insan qəlbi üzərindəki fəaliyyətini belə izah etməyə çalışırlar; və onlar artıq Onun adına ehtiram göstərmir, Onun qüdrətindən qorxmurlar. Onlar fövqəltəbii olana inanmırlar, Allahın qanunlarını və Onun Öz iradəsini onlar vasitəsilə yerinə yetirmək üçün malik olduğu sonsuz qüdrəti anlamadıqları üçün. Adətən işlədildiyi mənada, “təbiət qanunları” ifadəsi insanların fiziki aləmi idarə edən qanunlar barəsində kəşf edə bildiklərini əhatə edir; lakin onların biliyi necə də məhduddur, Yaradana Öz qanunları ilə ahəng içində, lakin sonlu varlıqların dərkindən tamamilə kənarda fəaliyyət göstərmək üçün açıq olan sahə isə nə qədər genişdir!”
“Many teach that matter possesses vital power—that certain properties are imparted to matter, and it is then left to act through its own inherent energy; and that the operations of nature are conducted in harmony with fixed laws, with which God Himself cannot interfere. This is false science, and is not sustained by the word of God. Nature is the servant of her Creator. God does not annul His laws or work contrary to them, but He is continually using them as His instruments. Nature testifies of an intelligence, a presence, an active energy, that works in and through her laws. There is in nature the continual working of the Father and the Son. Christ says, ‘My Father worketh hitherto, and I work.’ John 5:17.
“Çoxları öyrədir ki, maddə həyati qüvvəyə malikdir — müəyyən xassələr maddəyə verilir və bundan sonra o, özünə məxsus daxili enerji vasitəsilə fəaliyyət göstərmək üçün buraxılır; və təbiətin fəaliyyəti elə sabit qanunlarla uyğunluq içində aparılır ki, Allahın Özü belə onlara müdaxilə edə bilməz. Bu, yalan elmdir və Allahın Kəlamı tərəfindən təsdiqlənmir. Təbiət öz Yaradanının xidmətçisidir. Allah Öz qanunlarını ləğv etmir və onlara zidd olaraq iş görmür, lakin O, onları daim Öz alətləri kimi istifadə edir. Təbiət bir zəkanı, bir hüzuru, onun qanunlarında və onlar vasitəsilə fəaliyyət göstərən fəal bir enerjini şəhadət edir. Təbiətdə Atanın və Oğulun fasiləsiz fəaliyyəti vardır. Məsih deyir: “Atam indiyədək işləyir, Mən də işləyirəm.” Yəhya 5:17.
“The Levites, in their hymn recorded by Nehemiah, sang, ‘Thou, even Thou, art Lord alone; Thou hast made heaven, the heaven of heavens, with all their host, the earth, and all things therein, … and Thou preservest them all.’ Nehemiah 9:6. As regards this world, God’s work of creation is completed. For ‘the works were finished from the foundation of the world.’ Hebrews 4:3. But His energy is still exerted in upholding the objects of His creation. It is not because the mechanism that has once been set in motion continues to act by its own inherent energy that the pulse beats and breath follows breath; but every breath, every pulsation of the heart, is an evidence of the all-pervading care of Him in whom ‘we live, and move, and have our being.’ Acts 17:28. It is not because of inherent power that year by year the earth produces her bounties and continues her motion around the sun. The hand of God guides the planets and keeps them in position in their orderly march through the heavens. He ‘bringeth out their host by number: He calleth them all by names by the greatness of His might, for that He is strong in power; not one faileth.’ Isaiah 40:26. It is through His power that vegetation flourishes, that the leaves appear and the flowers bloom. He ‘maketh grass to grow upon the mountains’ (Psalm 147:8), and by Him the valleys are made fruitful. ‘All the beasts of the forest … seek their meat from God,’ and every living creature, from the smallest insect up to man, is daily dependent upon His providential care. In the beautiful words of the psalmist, ‘These wait all upon Thee…. That Thou givest them they gather: Thou openest Thine hand, they are filled with good.’ Psalm 104:20, 21, 27, 28. His word controls the elements; He covers the heavens with clouds and prepares rain for the earth. ‘He giveth snow like wool: He scattereth the hoarfrost like ashes.’ Psalm 147:16. ‘When He uttereth His voice, there is a multitude of waters in the heavens, and He causeth the vapors to ascend from the ends of the earth; He maketh lightnings with rain, and bringeth forth the wind out of His treasuries.’ Jeremiah 10:13.
“Levililər, Nehemya tərəfindən qeyd edilmiş ilahilərdə belə nəğmə oxuyurdular: «Yalnız Sən, bəli yalnız Sən Rəbsən; göyləri, göylərin göylərini və onların bütün ordusunu, yeri və onun içində olan hər şeyi ... Sən yaratdın və onların hamısını Sən qoruyub saxlayırsan». Nehemya 9:6. Bu dünyaya gəldikdə, Allahın yaradılış işi tamamlanmışdır. Çünki «dünyanın təməlindən bəri işlər tamamlanmışdı». İbranilərə 4:3. Lakin O Öz yaratdıqlarını ayaqda saxlamaq üçün qüvvəsini hələ də icra edir. Bir dəfə hərəkətə gətirilmiş mexanizmin öz daxili enerjisi ilə fəaliyyətini davam etdirdiyi üçün nəbz vurmur və nəfəs nəfəsin ardınca gəlmir; əksinə, hər nəfəs, ürəyin hər döyüntüsü «Onun vasitəsilə yaşayır, hərəkət edir və mövcud oluruq» deyilən Şəxsin hər yerə nüfuz edən qayğısının dəlilidir. Həvarilərin İşləri 17:28. Yer ildən-ilə öz bərəkətini ona xas olan daxili qüvvə sayəsində vermir və günəş ətrafındakı hərəkətini də bu səbəbdən davam etdirmir. Planetləri Allahın əli yönəldir və onları göylərdə nizamlı yürüşlərində öz yerlərində saxlayır. O, «onların ordusunu say ilə çıxarır; Öz qüdrətinin əzəməti, Öz gücünün şiddəti ilə onların hamısını adları ilə çağırır; onlardan biri də əskik qalmır». Yeşaya 40:26. Bitkilərin böyüməsi, yarpaqların görünməsi və çiçəklərin açması Onun qüdrəti ilə olur. O, «dağlar üzərində otu bitirir» (Məzmur 147:8), və vadilər Onun vasitəsilə məhsuldar olur. «Meşənin bütün heyvanları ... yeməyini Allahdan axtarır», və ən kiçik həşəratdan insana qədər hər canlı gündəlik olaraq Onun ilahi himayəsindən asılıdır. Məzmurçunun gözəl sözləri ilə desək, «Bunların hamısı Səni gözləyir.... Verdiyini yığırlar; əlini açırsan, xeyirlə doyurlar». Məzmur 104:20, 21, 27, 28. Onun kəlamı ünsürləri idarə edir; göyləri buludlarla örtür və yer üçün yağış hazırlayır. «Qarı yun kimi yağdırır; qırovu kül kimi səpir». Məzmur 147:16. «O səsini ucaltdıqda, göylərdə sular guruldayır, yerin uclarından buxarları qaldırır; yağışla birlikdə şimşəklər yaradır və küləyi Öz xəzinələrindən çıxarır». Yeremya 10:13.
“God is the foundation of everything. All true science is in harmony with His works; all true education leads to obedience to His government. Science opens new wonders to our view; she soars high, and explores new depths; but she brings nothing from her research that conflicts with divine revelation. Ignorance may seek to support false views of God by appeals to science, but the book of nature and the written word shed light upon each other. We are thus led to adore the Creator and to have an intelligent trust in His word.” Patriarchs and Prophets, 113–115.
“Allah hər şeyin təməlidir. Bütün həqiqi elm Onun işləri ilə ahəng içindədir; bütün həqiqi təhsil Onun hökmranlığına itaətə aparır. Elm baxışımız qarşısında yeni möcüzələr açır; o, yüksəklərə ucalır və yeni dərinlikləri araşdırır; lakin o, öz tədqiqatlarından ilahi vəhylə ziddiyyət təşkil edən heç nə gətirmir. Cəhalət elmə istinad etməklə Allah haqqında yanlış baxışları dəstəkləməyə çalışa bilər, lakin təbiət kitabı ilə yazılı Kəlam bir-birinə işıq salır. Beləliklə, biz Yaradanı səcdə və pərəstişlə ucalmağa və Onun Kəlamına şüurlu etimad bəsləməyə yönəldilirik.” Patriarchs and Prophets, 113–115.