At the “time of the end,” in 1798, the book of Daniel, and more specifically the vision represented by the Ulai River was unsealed. The vision announced the starting of the investigative judgment on October 22, 1844. The verse that became the foundation for that truth is Daniel chapter eight, and verse fourteen. William Miller, the messenger chosen to recognize the unsealing of the message, never fully understood all the truths associated with the vision, but he did fulfill the work which was given to him.
“Axır zaman”da, 1798-ci ildə, Daniel kitabı və daha dəqiq desək, Ulai çayı ilə təmsil olunan görüntü möhürdən açıldı. Bu görüntü 22 oktyabr 1844-cü ildə təhqiqat mühakiməsinin başlanacağını bəyan edirdi. Həmin həqiqətin təməli olan ayə Daniel kitabının səkkizinci fəslinin on dördüncü ayəsidir. Mesajın möhürdən açılmasını tanımaq üçün seçilmiş elçi Uilyam Miller, görüntü ilə əlaqədar bütün həqiqətləri heç vaxt tam şəkildə anlamadı, lakin ona verilmiş işi yerinə yetirdi.
As Miller began his study of the prophetic word, he came to understand certain rules of prophetic interpretation that were identified and established within the Bible. Those rules became encoded and identified as William Miller’s Rules of Interpretation. Those rules are endorsed by inspiration and identified as the rules that will be used by those who announce the starting of the executive judgment at the Sunday law. Miller testified that he began his study of the Bible at the beginning of the Bible and only proceeded onward as he understood what he was then considering. From this approach it is easy to see why the first time-prophecy Miller recognized, that had bearing upon the message he was to identify as being fulfilled in 1844, was the “seven times” of Leviticus twenty-six.
Miller peyğəmbərlik kəlamını araşdırmağa başladıqda, Müqəddəs Kitab daxilində müəyyən edilərək təsbit olunmuş peyğəmbərlik yozumu qaydalarını dərk etməyə başladı. Həmin qaydalar sonradan William Millerin Şərh Qaydaları kimi formalaşdırılıb tanındı. Bu qaydalar ilham tərəfindən təsdiqlənir və bazar günü qanunu zamanı icraedici hökmün başlanmasını elan edənlər tərəfindən istifadə olunacaq qaydalar kimi müəyyən edilir. Miller şəhadət edirdi ki, Müqəddəs Kitabı öyrənməyə Müqəddəs Kitabın əvvəlindən başlamış və həmin anda nəzərdən keçirdiyini anladıqca yalnız irəliyə doğru davam etmişdir. Bu yanaşmadan asanlıqla görünür ki, Millerin tanıdığı ilk zaman-peyğəmbərlik və onun 1844-cü ildə yerinə yetdiyini müəyyən etməli olduğu xəbərlə əlaqəsi olan peyğəmbərlik Levililər iyirmi altıncı fəslindəki “yeddi vaxt” idi.
Inspiration informs us that the angel Gabriel, along with other holy angels, directed the mind of Miller, just as Gabriel had directed the minds of Daniel, John the revelator and all the prophets of the Bible, for Gabriel had been given the job that Satan forfeited. Gabriel’s job was represented in Satan’s first name, Lucifer, which means light bearer. Gabriel brought the prophetic light to Miller, and in obedience to the light he presented the message that announced the opening of the investigative judgment on October 22, 1844.
Vəhy bizə bildirir ki, mələk Cəbrail, digər müqəddəs mələklərlə birlikdə, Danielin, vəhyçi Yəhyanın və Müqəddəs Kitabın bütün peyğəmbərlərinin zehninə necə istiqamət vermişdisə, Millerin də zehninə eləcə istiqamət vermişdi; çünki Şeytanın əldən verdiyi vəzifə Cəbrailə verilmişdi. Cəbrailin vəzifəsi Şeytanın ilk adı olan Lüsifer adında təmsil olunmuşdu; bu ad “işıq daşıyan” deməkdir. Cəbrail peyğəmbərlik işığını Millerə gətirdi və o da həmin işığa itaət edərək 22 oktyabr 1844-cü ildə təhqiqat mühakiməsinin açıldığını elan edən xəbəri təqdim etdi.
Hindsight allows those who wish to understand the work of William Miller, to recognize that he was given certain insights to the prophetic word that became keys for his work of assembling the message of the approaching judgment. One of those keys was his recognition that a day represented a year in prophetic application. Another was a prophetic structure which he employed to place and align the lines of prophecy he discovered. That structure was based upon the two satanic powers that brought desolation to God’s people and God’s sanctuary. All of Miller’s discoveries were placed upon the prophetic structure that represented the history of paganism followed by papalism that consecutively trampled down both God’s sanctuary and God’s people from the time of ancient Israel, until the Second coming of Christ.
Geriyə baxış, William Millerin işini anlamaq istəyənlərə, ona peyğəmbərlik sözünə dair müəyyən anlayışların verildiyini və bunların yaxınlaşan mühakimə xəbərini bir araya gətirmək işində onun üçün açar rolunu oynadığını dərk etməyə imkan verir. Həmin açarlardan biri onun peyğəmbərlik tətbiqində bir günün bir ili təmsil etdiyini qəbul etməsi idi. Digəri isə onun kəşf etdiyi peyğəmbərlik xətlərini yerləşdirmək və uyğunlaşdırmaq üçün istifadə etdiyi peyğəmbərlik quruluşu idi. Bu quruluş Allahın xalqına və Allahın məbədgahına viranəlik gətirən iki şeytani qüvvəyə əsaslanırdı. Millerin bütün kəşfləri, qədim İsrail dövründən Məsihin İkinci gəlişinədək ardıcıl olaraq həm Allahın məbədgahını, həm də Allahın xalqını tapdalayan bütpərəstlik tarixini, onun ardınca isə papalığı təmsil edən peyğəmbərlik quruluşu üzərinə yerləşdirilmişdi.
That prophetic structure allowed him to accurately identify every truth needed to establish October 22, 1844, as the opening of the judgment. But that truth was limited, for he could not see the third persecuting power that followed paganism and papalism in prophetic history. It was not necessary for him to see that truth, for his work was to announce October 22, 1844, and the light of the third persecuting power would be unsealed after that date.
Həmin peyğəmbərlik quruluşu ona hökmün başlanğıcı kimi 22 oktyabr 1844-cü ili müəyyən etmək üçün lazım olan hər bir həqiqəti dəqiqliklə müəyyənləşdirməyə imkan verdi. Lakin bu həqiqət məhdud idi, çünki o, peyğəmbərlik tarixində bütpərəstlikdən və papalıqdan sonra gələn üçüncü təqibedici hakimiyyəti görə bilmirdi. Onun bu həqiqəti görməsi zəruri deyildi, çünki onun işi 22 oktyabr 1844-cü ili elan etmək idi və üçüncü təqibedici hakimiyyətin işığı həmin tarixdən sonra açılacaqdı.
In connection with aligning his prophetic understandings upon a structure of the two desolating powers of pagan Rome, followed by papal Rome, was his understanding that the word translated as “the daily,” in the book of Daniel, was a symbol of paganism, and or, pagan Rome. The word “tamid” translated as “the daily” is employed by Daniel five times. It is always used in conjunction with a symbol that Miller correctly understood to represent the papacy. The symbol of the papacy that always occurs in connection with “the daily,” is represented with two symbols. Either way, the two symbols of the papal power, both identify the papacy, yet none-the-less, when Daniel employed the word “tamid” that is translated as “the daily,” it was always used with and before the symbol of the papacy. Miller’s understanding that “the daily,” in the book of Daniel, became the foundation of the structure he saw that was based upon the two desolating powers of paganism followed by papalism. Miller’s identification of “the daily,” as paganism in the book of Daniel was destined to become a giant controversy within Adventism, beginning in Adventism’s second generation, which began in 1888.
Onun peyğəmbərlik anlayışlarını əvvəl bütpərəst Romanın, sonra isə papalıq Romanın iki viranedici gücü üzərində qurulmuş bir strukturla uzlaşdırması ilə bağlı olaraq, onun anlayışı belə idi ki, Daniel kitabında “daimi” kimi tərcümə olunan söz bütpərəstliyin və ya bütpərəst Romanın rəmzidir. “Daimi” kimi tərcümə olunan “tamid” sözü Daniel tərəfindən beş dəfə işlədilir. O, həmişə Millerin haqlı olaraq papalığı təmsil etdiyini başa düşdüyü bir rəmzlə əlaqəli şəkildə işlədilir. “Daimi” ilə həmişə əlaqədə olan papalıq rəmzi iki rəmzlə təmsil olunur. Hər iki halda, papalıq hakimiyyətinin bu iki rəmzi hər ikisi papalığı müəyyən edir; lakin buna baxmayaraq, Daniel “daimi” kimi tərcümə olunan “tamid” sözünü işlədəndə, bu söz həmişə papalıq rəmzi ilə birlikdə və ondan əvvəl işlədilmişdir. Millerin Daniel kitabındakı “daimi” barədə anlayışı, onun bütpərəstliyin ardınca gələn papalığa əsaslanan iki viranedici güc üzərində qurulmuş şəkildə gördüyü strukturun təməlini təşkil etdi. Millerin Daniel kitabında “daimi”ni bütpərəstlik kimi müəyyən etməsi Adventizmdə, Adventizmin 1888-ci ildə başlayan ikinci nəslindən etibarən, böyük bir mübahisəyə çevrilməyə məhkum idi.
The first prophetic truth Miller discovered that was a component of the understanding of October 22, 1844, was the “seven times,” of Leviticus twenty-six, and it was the first of Miller’s established truths that was rejected in 1863. That rejection began the first generation of Adventism, when they began wandering through the wilderness of Laodicea. The second generation began at the Minneapolis General Conference in 1888, and in the aftermath of the rebellion that occurred there, the satanic work of rejecting Miller’s identification of “the daily” as paganism began in 1901. The correct understanding of “the daily,” was not fully set aside until after the death of the prophetess, who had identified that the view being promoted in opposition to Miller’s correct view of “the daily,” had been delivered by “angels that were expelled from heaven.” The full rejection took place in the third generation around 1931. The third generation had begun with the publication of the book by W. W. Prescott, titled, The Doctrine of Christ, just after the 1919 Bible Conference. In 1919, the third generation began and continued until the publication of the book, Questions on Doctrine in 1957.
Millerin 22 oktyabr 1844-cü il anlayışının bir tərkib hissəsi kimi kəşf etdiyi ilk peyğəmbərlik həqiqəti Levililər iyirmi altıdakı “yeddi zaman” idi və bu, 1863-cü ildə rədd edilən Millerin təsbit olunmuş həqiqətlərindən birincisi oldu. Həmin rədd Adventizmin birinci nəslini başlatdı; onlar Laodikiya səhrasında sərgərdan dolaşmağa məhz o zaman başladılar. İkinci nəsil 1888-ci ildə Minneapolis Baş Konfransında başladı və orada baş vermiş üsyanın sonrasında Millerin “gündəlik”i bütpərəstlik kimi müəyyənləşdirməsinin rədd edilməsinə yönəlmiş şeytani fəaliyyət 1901-ci ildə başlandı. “Gündəlik”in düzgün anlayışı, “gündəlik” barədə Millerin düzgün görüşünə qarşı irəli sürülən baxışın “göydən qovulmuş mələklər” tərəfindən gətirildiyini bildirmiş qadın peyğəmbərin ölümündən sonraya qədər tamamilə kənara qoyulmadı. Tam rədd üçüncü nəsildə, təxminən 1931-ci ildə baş verdi. Üçüncü nəsil 1919-cu il Müqəddəs Kitab Konfransından dərhal sonra W. W. Prescottun “The Doctrine of Christ” adlı kitabının nəşri ilə başlamışdı. 1919-cu ildə üçüncü nəsil başladı və 1957-ci ildə Questions on Doctrine kitabının nəşrinə qədər davam etdi.
After Miller’s work was established and made plain upon Habakkuk’s two tables (the 1843 and 1850 pioneer charts), the Lord then began to open up the truth that there was another, a third, desolating power that would follow paganism and papalism that would also persecute God’s people.
Millerin işi Habakkukun iki lövhəsi üzərində (1843 və 1850-ci illərin pioner cədvəllərində) təsbit olunub aydınlaşdırıldıqdan sonra, Rəbb daha sonra başqa bir, üçüncü viranəedici qüvvənin mövcud olduğu həqiqətini açmağa başladı; bu qüvvə bütpərəstlik və papalıqdan sonra gələcək və Allahın xalqını da təqib edəcəkdi.
“Through paganism, and then through the Papacy, Satan exerted his power for many centuries in an effort to blot from the earth God’s faithful witnesses. Pagans and papists were actuated by the same dragon spirit. They differed only in that the Papacy, making a pretense of serving God, was the more dangerous and cruel foe. Through the agency of Romanism, Satan took the world captive. The professed church of God was swept into the ranks of this delusion, and for more than a thousand years the people of God suffered under the dragon’s ire. And when the Papacy, robbed of its strength, was forced to desist from persecution, John beheld a new power coming up to echo the dragon’s voice, and carry forward the same cruel and blasphemous work. This power, the last that is to wage war against the church and the law of God, was symbolized by a beast with lamblike horns. The beasts preceding it had risen from the sea, but this came up out of the earth, representing the peaceful rise of the nation which is symbolized. The ‘two horns like a lamb’ well represent the character of the United States Government, as expressed in its two fundamental principles, Republicanism and Protestantism. These principles are the secret of our power and prosperity as a nation. Those who first found an asylum on the shores of America rejoiced that they had reached a country free from the arrogant claims of popery and the tyranny of kingly rule. They determined to establish a government upon the broad foundation of civil and religious liberty.” Signs of the Times, November 1, 1899.
“Bütpərəstlik vasitəsilə, daha sonra isə Papalıq vasitəsilə Şeytan, Allahın sadiq şahidlərini yer üzündən silib-yox etmək cəhdi ilə uzun əsrlər boyu öz qüdrətini işlətdi. Bütpərəstlər və papistlər eyni əjdaha ruhu ilə hərəkətə gətirilirdilər. Onlar yalnız bunda fərqlənirdilər ki, Papalıq, Allaha xidmət edirmiş kimi bir görüntü yaradaraq, daha təhlükəli və daha qəddar düşmən idi. Romanizmin vasitəçiliyi ilə Şeytan dünyanı əsir aldı. Allahın adı ilə tanınan kilsə bu azğınlığın sıralarına sürükləndi və min ildən artıq bir müddət ərzində Allahın xalqı əjdahanın qəzəbi altında əzab çəkdi. Papalıq isə öz gücündən məhrum edilərək təqibdən əl çəkməyə məcbur ediləndə, Yəhya əjdahanın səsini təkrarlamaq və həmin eyni qəddar və küfrlü işi davam etdirmək üçün yüksələn yeni bir qüvvə gördü. Allahın kilsəsinə və qanununa qarşı müharibə aparacaq sonuncu qüvvə olan bu hakimiyyət quzuya bənzər buynuzları olan bir vəhşi heyvanla simvollaşdırılmışdı. Ondan əvvəl gələn vəhşi heyvanlar dənizdən çıxmışdılar, lakin bu, torpaqdan qalxdı; bu da simvollaşdırılan millətin sülh içində yüksəlişini təmsil edir. ‘Quzuya bənzər iki buynuz’ Birləşmiş Ştatlar Hökumətinin xarakterini, onun iki təməl prinsipi olan respublikaçılıq və protestantlıqda ifadə olunduğu kimi, çox yaxşı təmsil edir. Bu prinsiplər bizim millət olaraq gücümüzün və rifahımızın sirridir. Amerikanın sahillərində ilk dəfə sığınacaq tapanlar, papalığın təkəbbürlü iddialarından və krallıq idarəçiliyinin zülmündən azad bir ölkəyə çatdıqlarına görə sevindilər. Onlar vətəndaş və dini azadlığın geniş təməli üzərində bir hökumət qurmağa qərar verdilər.” Signs of the Times, 1 noyabr 1899.
Miller could not see the third persecuting power, and for this reason his structure was incomplete, though perfectly suited to fulfill his work. Sister White identifies that Miller was God’s chosen messenger, that he had been typified by Elijah and John the Baptist in his work, and by Elisha in his calling to his work, and by Moses in his death. Few in sacred history have inspired commentary that identifies that the angels are waiting by the grave to resurrect them, but this is the commentary of Miller. The fact that his work was limited by the history in which he was raised up is not a derogatory statement of Miller, simply a necessity to recognize, if his work is going to be considered in the true light of God’s prophetic Word.
Miller üçüncü təqibedici qüvvəni görə bilmirdi və bu səbəbdən onun quruluşu natamam idi, baxmayaraq ki, öz işini yerinə yetirmək üçün tamamilə münasib idi. Bacı Vayt müəyyən edir ki, Miller Allahın seçilmiş elçisi idi; öz işində İlyas və Vəftizçi Yəhya ilə, öz işinə çağırılışında Elişa ilə, ölümündə isə Musa ilə timsallaşdırılmışdı. Müqəddəs tarixdə az adam haqqında elə bir şərh vardır ki, mələklərin onları diriltmək üçün qəbrin yanında gözlədiyini bildirir, lakin Miller haqqında verilən şərh məhz budur. Onun işinin, qaldırıldığı tarix tərəfindən məhdudlaşdırılmış olması, Milleri alçaldan bir ifadə deyildir; bu, sadəcə olaraq, onun işi Allahın peyğəmbərlik Kəlamının həqiqi işığında nəzərdən keçiriləcəksə, qəbul edilməli olan bir zərurətdir.
Miller was given specific, angelic, direction that allowed him to construct a prophetic framework that was based upon the two desolating powers of paganism followed by papalism. For this reason, prophecies that identified history beyond the desolation accomplished by those two powers were misunderstood by Miller. Yet none of those misunderstandings made their way onto the two sacred tables of Habakkuk, where the foundations that were erected through the work of Miller were graphically represented. This is why inspiration could record of the 1843 chart that it was directed by the hand of the Lord.
Millerə xüsusi, mələki rəhbərlik verilmişdi ki, bu da ona bütpərəstliyin ardınca papalığın gələn iki viranəedici qüvvəsinə əsaslanan peyğəmbərlik çərçivəsi qurmağa imkan verdi. Bu səbəbdən, həmin iki qüvvənin həyata keçirdiyi viranəlikdən sonrakı tarixi müəyyən edən peyğəmbərliklər Miller tərəfindən yanlış başa düşülmüşdü. Lakin bu yanlış anlamaların heç biri Habakkukun iki müqəddəs cədvəlinə daxil olmadı; həmin cədvəllərdə Millerin əməyi vasitəsilə qurulmuş təməllər qrafik şəkildə təqdim edilmişdi. Məhz buna görə də ilham 1843-cü il cədvəli haqqında qeyd edə bildi ki, o, Rəbbin əli ilə istiqamətləndirilmişdi.
“The Lord showed me that the 1843 chart was directed by his hand, and that no part of it should be altered; that the figures were as he wanted them. That his hand was over and hid a mistake in some of the figures, so that none could see it, until his hand was removed.
“Rəbb mənə göstərdi ki, 1843-cü il cədvəli Onun əli ilə yönəldilmişdi və onun heç bir hissəsi dəyişdirilməməlidir; rəqəmlər də Onun istədiyi kimi idi. Onun əli bəzi rəqəmlərdəki bir səhvin üzərində idi və onu gizlətdi ki, Onun əli çəkilənədək heç kəs onu görə bilməsin.
“Then I saw in relation to the ‘Daily,’ that the word ‘sacrifice’ was supplied by man’s wisdom, and does not belong to the text; and that the Lord gave the correct view of it to those who gave the judgment hour cry. When union existed, before 1844, nearly all were united on the correct view of the ‘Daily;’ but since 1844, in the confusion, other views have been embraced, and darkness and confusion has followed.” Review and Herald, November 1, 1850.
“Sonra mən ‘Gündəlik’lə əlaqədar olaraq gördüm ki, ‘qurban’ sözü insan hikməti ilə əlavə edilmişdir və mətnə aid deyildir; və Rəbb bunun düzgün anlayışını hökm saatı hayqırtısını verənlərə vermişdir. 1844-cü ildən əvvəl, birlik mövcud olduğu zaman, demək olar ki, hamı ‘Gündəlik’in düzgün anlayışında birləşmişdi; lakin 1844-cü ildən bəri, qarışıqlıq içində, başqa baxışlar qəbul edilmiş, bunun ardınca qaranlıq və qarışıqlıq gəlmişdir.” Review and Herald, 1 noyabr 1850.
The truths assembled by Miller at the direction of angels was directed by the Lord, and within the endorsement of the 1843 chart, inspiration included that Miller’s understanding that “the daily” represented paganism was correct. Five times the Hebrew word “tamid” translated as “the daily,” occurs in the book of Daniel, and it always represents the relationship between the two desolating powers of paganism followed by papalism.
Millerin mələklərin yönləndirməsi ilə bir araya gətirdiyi həqiqətlər Rəbb tərəfindən idarə olunurdu və 1843-cü il cədvəlinin təsdiqi çərçivəsində ilham, Millerin “gündəlik”in bütpərəstliyi təmsil etməsi barədə anlayışının doğru olduğunu ehtiva edirdi. İvritcə “tamid” sözü, “gündəlik” kimi tərcümə olunaraq, Daniel kitabında beş dəfə keçir və o, hər zaman bütpərəstliyin ardınca papalığın gəldiyi iki viranəedici qüvvə arasındakı münasibəti təmsil edir.
Miller’s understanding of “the daily,” as a symbol of paganism, was absolutely essential in the prophetic framework he employed, for the sequential relationship of paganism followed by papalism became his point of reference in aligning all the prophecies he was led to understand.
Millerin “gündəlik” anlayışı, bütpərəstliyin bir rəmzi olaraq, onun istifadə etdiyi peyğəmbərlik çərçivəsində tamamilə zəruri idi; çünki bütpərəstliyin ardınca papalığın gəlməsi şəklindəki ardıcıl münasibət, onun anlamağa yönəldildiyi bütün peyğəmbərlikləri uyğunlaşdırarkən istinad nöqtəsinə çevrildi.
At “the time of the end,” in 1798, the book of Daniel was unsealed, and the primary passage that was what Sister White identified as the “central pillar” and “foundation” of the advent movement, was Daniel chapter eight, and verse fourteen.
“Axır zaman”da, 1798-ci ildə, Daniel kitabının möhürü açıldı və Advent hərəkatının “mərkəzi sütunu” və “təməli” kimi Bacı Uaytın müəyyən etdiyi əsas mətn Daniel kitabının səkkizinci fəslinin on dördüncü ayəsi idi.
“The scripture which above all others had been both the foundation and central pillar of the Advent faith was the declaration, ‘Unto two thousand and three hundred days; then shall the sanctuary be cleansed.’ [Daniel 8:14.]” The Great Controversy, 409.
“Başqalarının hamısından daha artıq dərəcədə Advent imanının həm təməli, həm də mərkəzi sütunu olmuş Müqəddəs Yazı bu bəyan idi: «İki min üç yüz axşama və səhərə qədər; sonra müqəddəs məkan təmizlənəcəkdir». [Daniel 8:14.]” Böyük Mübarizə, 409.
Verse fourteen is the answer to verse thirteen, and the answer is meaningless without the context of the question.
On dördüncü ayə on üçüncü ayənin cavabıdır və sualın konteksti olmadan bu cavab mənasızdır.
Then I heard one saint speaking, and another saint said unto that certain saint which spake, How long shall be the vision concerning the daily sacrifice, and the transgression of desolation, to give both the sanctuary and the host to be trodden under foot? And he said unto me, Unto two thousand and three hundred days; then shall the sanctuary be cleansed. Daniel 8:13, 14.
Sonra bir müqəddəsin danışdığını eşitdim və danışan o müəyyən müqəddəsə başqa bir müqəddəs dedi: “Gündəlik qurban, viranəlik törədən günah və həm müqəddəs məkanın, həm də ordunun ayaq altına salınması barədə olan görüntü nə vaxta qədər davam edəcək?” O mənə dedi: “İki min üç yüz günədək; sonra müqəddəs məkan təmizlənəcək.” Daniel 8:13, 14.
These two verses are the symbol of the increase of knowledge that was produced when the book of Daniel was unsealed at “the time of the end,” in 1798. Verse thirteen, identifies the two desolating powers that Miller formed his prophetic model upon. Miller identified “the daily,” in verse thirteen as paganism, and the “transgression of desolation” as papalism. It is important to recognize that the prophetic model the angels led Miller to recognize, is identified in the two verses that represent the increase of knowledge that arrived in history in 1798. Yet Miller was not given to see the next power to come upon the prophetic stage and persecute God’s people.
Bu iki ayə, 1798-ci ildə “axır zaman”da Daniel kitabının möhürü açıldıqda hasil olmuş bilginin artmasının rəmzidir. On üçüncü ayə, Millerin öz peyğəmbərlik modelini üzərində qurduğu iki viranedici qüvvəni müəyyən edir. Miller on üçüncü ayədəki “gündəlik”i bütpərəstlik, “viranəlik günahı”nı isə papalıq kimi müəyyən etmişdi. Mələklərin Millerə tanıtdığı peyğəmbərlik modelinin, 1798-ci ildə tarixdə zühur edən bilginin artımını təmsil edən bu iki ayədə müəyyən edildiyini dərk etmək mühümdür. Bununla belə, Millerə peyğəmbərlik səhnəsinə çıxacaq və Allahın xalqını təqib edəcək növbəti qüvvəni görmək verilməmişdi.
“I saw that the two-horned beast had a dragon’s mouth, and that his power was in his head, and that the decree would go out of his mouth. Then I saw the Mother of Harlots; that the mother was not the daughters, but separate and distinct from them. She has had her day, and it is past, and her daughters, the Protestant sects, were the next to come on the stage and act out the same mind that the mother had when she persecuted the saints. I saw that as the mother has been declining in power, the daughters had been growing, and soon they will exercise the power once exercised by the mother.” Spalding and Magan, 1.
“Mən gördüm ki, iki buynuzlu vəhşinin ağzı əjdahanın ağzı idi və onun gücü başında idi; həmçinin fərman onun ağzından çıxacaq. Sonra Mən Fahişələrin Anasını gördüm; ana qızlar deyildi, əksinə onlardan ayrı və fərqli idi. O, öz gününü yaşamışdır və o gün keçmişdir; onun qızları, Protestant təriqətləri isə səhnəyə sonrakı çıxanlar olub, ana müqəddəsləri təqib edərkən malik olduğu eyni düşüncəni həyata keçirəcəklər. Mən gördüm ki, ana qüdrətdə zəiflədikcə, qızlar güclənirdi və çox keçmədən onlar bir zamanlar ananın icra etdiyi hakimiyyəti icra edəcəklər.” Spalding and Magan, 1.
Miller’s inability to see the third power forced him to make conclusions that were simply wrong. Miller identified the sea beast of Revelation thirteen as pagan Rome and the earth beast as papal Rome. His application of Revelation chapter seventeen, was also flawed by his inability to see prophetic history that extended beyond the second desolating power of papalism. For this reason, when Miller identified the Roman power in Daniel’s prophecy, he treated them as one power that came in two phases. That was and is an accurate application, but it prevented him from understanding the kingdoms of Bible prophecy as anything that reached beyond a fourth kingdom represented by Rome. He saw and identified that the fourth kingdom of Rome had two phases, represented as pagan Rome and papal Rome, but could not see that papal Rome was also the fifth kingdom which was to be followed by a sixth kingdom.
Millerin üçüncü gücü görə bilməməsi onu sadəcə yanlış olan nəticələr çıxarmağa məcbur etdi. Miller Vəhyin on üçüncü fəslindəki dənizdən çıxan vəhşi heyvanı bütpərəst Roma, yerdən çıxan vəhşi heyvanı isə papalıq Romanı kimi müəyyənləşdirdi. Vəhyin on yeddinci fəslinə dair tətbiqi də papalığın viranedici ikinci gücündən o tərəfə uzanan peyğəmbərlik tarixini görə bilməməsi səbəbindən qüsurlu idi. Bu səbəbdən, Miller Danielin peyğəmbərliyində Roma gücünü müəyyənləşdirərkən, onu iki mərhələdə təzahür edən bir güc kimi qəbul etdi. Bu, o zaman da düzgün bir tətbiq idi, indi də belədir, lakin bu, onun Müqəddəs Kitab peyğəmbərliyinin səltənətlərini Romayla təmsil olunan dördüncü səltənətdən o yana uzanan bir şey kimi anlamasına mane oldu. O, Romanın dördüncü səltənətinin iki mərhələsi olduğunu gördü və onları bütpərəst Roma və papalıq Roma kimi müəyyənləşdirdi, lakin papalıq Romanın həm də beşinci səltənət olduğunu və onun ardınca altıncı bir səltənətin gəlməli olduğunu görə bilmədi.
In Daniel chapter two, the Millerites brought the elements of the fifth kingdom of Bible prophecy together with the fourth kingdom. At the basic level their application was correct, but incomplete, for the first reference of the kingdoms of Bible prophecy must agree with the last reference of the kingdoms of Bible prophecy, because Jesus, as the Alpha and Omega always illustrates the end with the beginning. Unable to see a distinction of two sequential kingdoms made it impossible for Miller to recognize that Revelation chapter twelve, is identifying paganism (the dragon), and the sea beast of Revelation chapter thirteen, as papalism (the beast) and the earth beast of Revelation chapter thirteen as apostate Protestantism (the false prophet).
Danielun ikinci fəslində milleritlər Müqəddəs Kitab peyğəmbərliyinin beşinci padşahlığının ünsürlərini dördüncü padşahlıqla birləşdirdilər. Əsas səviyyədə onların tətbiqi doğru idi, lakin natamam idi; çünki Müqəddəs Kitab peyğəmbərliyindəki padşahlıqlara dair ilk istinad son istinadla uyğun gəlməlidir, çünki İsa, Alfa və Omeqa olaraq, həmişə başlanğıc vasitəsilə sonu təsvir edir. Ardıcıl gələn iki padşahlıq arasındakı fərqi görə bilməmək Millerin belə bir həqiqəti tanımasını qeyri-mümkün etdi ki, Vəhyin on ikinci fəsli bütpərəstliyi (əjdahanı), Vəhyin on üçüncü fəslindəki dəniz vəhşisini isə papalığı (vəhşini), Vəhyin on üçüncü fəslindəki quru vəhşisini isə dönük protestantlığı (yalançı peyğəmbəri) müəyyən edir.
Miller was unable to see the dragon, the beast and the false prophet as three consecutive kingdoms in chapters twelve and thirteen of Revelation, and was thus forced by his prophetic logic to assume the two chapters were not a consecutive illustration of the three powers that lead the world to Armageddon. The light Miller was given was the perfect light for his generation, and his generation was tested by that light.
Miller Vəhyin on ikinci və on üçüncü fəsillərində əjdahanı, vəhşi heyvanı və yalançı peyğəmbəri bir-birinin ardınca gələn üç padşahlıq kimi görə bilmədi və buna görə də, öz peyğəmbərlik məntiqinin təsiri altında, bu iki fəslin dünyanı Armageddona aparan üç qüvvənin ardıcıl təsviri olmadığını güman etməyə məcbur oldu. Millerə verilən nur onun nəsli üçün kamil nur idi və onun nəsli həmin nurla sınaqdan keçirildi.
The light of the three desolating powers (the dragon, the beast and the false prophet), was given to Future for America at the “time of the end,” in 1989. The passage of Daniel which was unsealed with the collapse of the Soviet Union in fulfillment of Daniel chapter eleven, and verse forty was the light of the third angel, whereas Miller had been given the light of the first angel. The last six verses of Daniel eleven, were seen to be the foundation and central pillar of the movement of Future for America, and verse forty, of Daniel chapter eleven summarizes that light, just as verses thirteen and fourteen, of Daniel chapter eight summarized the light that was unsealed in the Millerite movement.
Üç viranedici qüvvənin (əjdaha, vəhşi heyvan və yalançı peyğəmbər) işığı “axır zaman”da, 1989-cu ildə Future for America-ya verildi. Sovet İttifaqının süqutu ilə, Daniel kitabının on birinci fəslinin qırxıncı ayəsinin yerinə yetməsi əsasında möhürdən açılan Daniel hissəsi üçüncü mələyin işığı idi; halbuki Millerə birinci mələyin işığı verilmişdi. Daniel kitabının on birinci fəslinin son altı ayəsi Future for America hərəkatının təməli və mərkəzi sütunu kimi görüldü və Daniel kitabının on birinci fəslinin qırxıncı ayəsi həmin işığı xülasə edir; necə ki, Daniel kitabının səkkizinci fəslinin on üçüncü və on dördüncü ayələri Millerçi hərəkatda möhürdən açılan işığı xülasə edirdi.
And at the time of the end shall the king of the south push at him: and the king of the north shall come against him like a whirlwind, with chariots, and with horsemen, and with many ships; and he shall enter into the countries, and shall overflow and pass over. Daniel 11:40.
Axır zamanında cənub padşahı ona qarşı atılacaq; şimal padşahı isə araba, atlı və çoxlu gəmilərlə burulğan kimi onun üzərinə gələcək; o da ölkələrə girəcək, daşqın kimi yayılıb keçəcək. Daniel 11:40.
The verse identifies a war that began at the “time of the end” in 1798, between the king of the south and the king of the north. The king of the south represented atheistic France, that delivered the deadly wound to the papacy in that very year. The papacy is there represented as the king of the north. France, prophetically in 1798, was one tenth of the ten kingdoms of Daniel chapter seven. Those ten kingdoms represent pagan Rome, and pagan Rome represents the dragon. The papacy (the king of the north) represents the beast. The verse identifies the king of the north (the papacy), who had been given its deadly wound at the opening of the verse, would ultimately retaliate against the king of the south (the king of atheism). When the papacy did retaliate, the king of atheism had moved from the nation of France, to the confederacy of the Soviet Union. France was one nation, yet when the papacy retaliated against the king of the south in the verse, the king of the south was identified as “countries,” as was the former Soviet Union.
Ayə 1798-ci ildə, “axır zaman”da cənub padşahı ilə şimal padşahı arasında başlanmış bir müharibəni müəyyən edir. Cənub padşahı məhz həmin ildə papalığa ölümcül yara vuran ateist Fransanı təmsil edirdi. Papalıq isə burada şimal padşahı kimi təmsil olunur. Peyğəmbərlik baxımından 1798-ci ildə Fransa Danielin yeddinci fəslindəki on padşahlıqdan biri idi. Həmin on padşahlıq bütpərəst Romanı təmsil edir, bütpərəst Roma isə əjdahanı təmsil edir. Papalıq (şimal padşahı) vəhşi heyvanı təmsil edir. Ayə göstərir ki, ayənin əvvəlində ölümcül yarası verilmiş olan şimal padşahı (papalıq) nəhayət cənub padşahına (ateizmin padşahına) qarşı cavab zərbəsi endirəcəkdi. Papalıq həqiqətən cavab zərbəsi endirdiyi zaman, ateizmin padşahı Fransa dövlətindən Sovet İttifaqı konfederasiyasına keçmişdi. Fransa bir dövlət idi; lakin ayədə papalıq cənub padşahına qarşı cavab zərbəsi endirdiyi zaman, cənub padşahı keçmiş Sovet İttifaqı kimi “ölkələr” olaraq təqdim olunur.
When the king of the north (the papacy) did retaliate it brought with it “chariots,” “horsemen” and “many ships.” Chariots and horsemen are symbols of military strength, and ships are symbols of economic strength. The power that formed an unholy alliance with the papacy for the purpose of bringing down the Soviet Union was the United States, and the two strengths of the United States in Revelation chapter thirteen, is identified as its ability to force the world to receive the mark of papal authority by the force of arms and economics. Men will be forbidden to buy or sell without the mark, and then further, without the mark, men will be put to death.
Şimal padşahı (papalıq) cavab zərbəsi endirdikdə, özü ilə “arabalar”, “atlılar” və “çoxlu gəmilər” gətirdi. Arabalar və atlılar hərbi qüdrətin rəmzləridir, gəmilər isə iqtisadi gücün rəmzləridir. Sovet İttifaqını devirmək məqsədilə papalıqla müqəddəs olmayan bir ittifaq quran qüvvə Amerika Birləşmiş Ştatları idi və Vəhy kitabının on üçüncü fəslində Amerika Birləşmiş Ştatlarının bu iki gücü, dünyanı silah gücü və iqtisadi təzyiq vasitəsilə papalıq hakimiyyətinin nişanını qəbul etməyə məcbur etmək qabiliyyəti kimi göstərilir. İnsanlara bu nişan olmadan alıb-satmaq qadağan ediləcək, daha sonra isə, bu nişan olmadan insanlar ölümə məhkum ediləcəklər.
Verse forty directly identifies the dragon (the king of the south), the beast (the papacy) and the false prophet (the United States). The foundational verse for “the time of the end” in 1989, identifies the three desolating powers that lead the world to Armageddon, just as the foundational verses of the Millerite movement identified the two desolating powers of paganism followed by papalism.
Qırxıncı ayə əjdahanı (cənub padşahını), vəhşi heyvanı (papalığı) və yalançı peyğəmbəri (Birləşmiş Ştatları) birbaşa müəyyən edir. 1989-cu ildə “axır zaman” üçün təməl ayə, dünyanı Armageddona aparan üç viranəedici qüvvəni müəyyən edir; necə ki, Millerçi hərəkatın təməl ayələri bütpərəstliyin və onun ardınca papalığın təşkil etdiyi iki viranəedici qüvvəni müəyyən etmişdi.
The verse begins with a battle between the king of the south and the king of the north. In the beginning of the verse (1798), the king of the south prevails, but in the verse, the king of the north retaliates and prevails over the king of the south. The beginning of the verse marks the battle between the king of the north and the king of the south, and in the ending of the message contained in the verse the same battle between the northern and southern kings is illustrated, but with the opposite results. The beginning marked the “time of the end” in 1798, and the ending battle marks the “time of the end” in 1989. The verse contains within its written testimony the signature Alpha and Omega, the beginning and the ending.
Ayə cənub padşahı ilə şimal padşahı arasında bir döyüşlə başlayır. Ayənin başlanğıcında (1798) cənub padşahı üstün gəlir, lakin ayənin daxilində şimal padşahı cavab zərbəsi endirir və cənub padşahı üzərində üstünlük qazanır. Ayənin başlanğıcı şimal padşahı ilə cənub padşahı arasındakı döyüşü işarələyir və ayədə ehtiva olunan xəbərin sonunda şimal və cənub padşahları arasındakı həmin eyni döyüş təsvir edilir, lakin nəticələr əksinə olur. Başlanğıc 1798-ci ildə “axır zaman”ı işarələdi, son döyüş isə 1989-cu ildə “axır zaman”ı işarələyir. Ayə öz yazılı şəhadətinin daxilində Alfa və Omeqa imzasını, başlanğıcı və sonu ehtiva edir.
The actual history of the verse continues on past the collapse of the Soviet Union in 1989, through to the Sunday law of verse forty-one. At the Sunday law the three-fold union of modern Babylon is brought about by a series of rapid events. Verse forty therefore begins when the deadly wound is delivered in 1798, and the whore of Tyre is forgotten. The history represented by the verse completely ends at the Sunday law of verse forty-one, where the deadly wound is healed and the whore of Tyre is remembered. The signature of the beginning and ending is written not only upon the text found in the verse, but also the complete history represented by the verse. The verse identifies the prophetic framework that is based not upon simply paganism (the dragon) and papalism (the beast), but it identifies the structure of the three desolating powers that lead the world to Armageddon.
Ayənin faktiki tarixi 1989-cu ildə Sovet İttifaqının süqutundan sonra da davam edərək qırx birinci ayədəki bazar qanununa qədər uzanır. Bazar qanunu zamanı müasir Babilin üçqat ittifaqı bir sıra sürətli hadisələr vasitəsilə meydana gətirilir. Beləliklə, qırxıncı ayə 1798-ci ildə ölümcül yaranın vurulması və Surun fahişəsinin unudulması ilə başlayır. Ayənin təmsil etdiyi tarix qırx birinci ayədəki bazar qanununda tamamilə başa çatır; orada ölümcül yara sağaldılır və Surun fahişəsi yada salınır. Başlanğıcın və sonun möhürü təkcə ayədəki mətnin üzərində deyil, həm də ayənin təmsil etdiyi bütöv tarixin üzərində yazılmışdır. Ayə, sadəcə bütpərəstliyə (əjdaha) və papalığa (vəhşi heyvan) əsaslanan peyğəmbərlik çərçivəsini deyil, dünyanı Armageddona aparan üç viranedici qüvvənin quruluşunu müəyyən edir.
Miller’s prophetic framework announced the arrival of God’s investigative judgment, and the prophetic framework of Future for America announces the arrival of God’s executive judgment. At the “time of the end” in 1989, a three-step testing and purification process began when the last six verses of Daniel eleven were unsealed at the collapse of the Soviet Union. The distinction of Miller only seeing paganism and papalism, and not seeing apostate Protestantism, must be understood to rightly understand the vision of the Ulai River that was unsealed in 1798.
Millerin peyğəmbərlik çərçivəsi Allahın təhqiqat hökmünün gəlişini elan edirdi, Future for America-nın peyğəmbərlik çərçivəsi isə Allahın icraedici hökmünün gəlişini elan edir. 1989-cu ildə, “axır zaman”da, Sovet İttifaqının süqutu zamanı Daniel on birinci fəslin son altı ayəsi möhürdən açıldıqda, üçmərhələli sınaq və təmizlənmə prosesi başlandı. Millerin yalnız bütpərəstliyi və papalığı görüb, mürtəd protestantlığı görməməsi arasındakı fərq, 1798-ci ildə möhürdən açılmış Ulai çayı görüntüsünü düzgün anlamaq üçün dərk edilməlidir.
We will continue that consideration in the next article.
Bu mülahizəni növbəti məqalədə davam etdirəcəyik.
“We have no time to lose. Troublous times are before us. The world is stirred with the spirit of war. Soon the scenes of trouble spoken of in the prophecies will take place. The prophecy in the eleventh of Daniel has nearly reached its complete fulfillment. Much of the history that has taken place in fulfillment of this prophecy will be repeated.
“İtirməyə vaxtımız yoxdur. Qarşıda çətin zamanlar var. Dünya müharibə ruhu ilə çalxalanır. Tezliklə peyğəmbərliklərdə haqqında danışılan çətinlik səhnələri baş verəcək. Daniel kitabının on birinci fəslindəki peyğəmbərlik demək olar ki, tam yerinə yetməsinə çatmışdır. Bu peyğəmbərliyin yerinə yetməsində baş vermiş tarixin böyük bir hissəsi yenidən təkrar olunacaq.
“In the thirtieth verse a power is spoken of that ‘verses 30 through thirty-six quoted.’
“Otuzuncu ayədə elə bir qüvvədən bəhs edilir ki, ‘30-cu ayədən 36-cı ayəyədək sitat gətirilmişdir.’”
“Scenes similar to those described in these words will take place.” Manuscript Releases, number 13, 394.
“Bu sözlərdə təsvir olunanlara bənzər səhnələr baş verəcəkdir.” Manuscript Releases, no. 13, 394.