İlyas — On Üçüncü Nömrə

Əvvəlki məqalədə biz İlyası 1798-dən 1844-ə qədər olan tarixlə uyğunlaşdırırdıq. İlya rəmzi şəkildə həmin tarixə Uilyam Miller birinci mələyin xəbərini bəyan etmək üçün qaldırıldığı zaman daxil olur. Sareptalı dul qadın, 22 oktyabr 1844-cü ildə bir millət olacaq iki çubuğu, yaxud bir millətə çevriləcək iki xalqı toplayan sadiq bir kilsəni təmsil edir.

Yezekel bir millətə çevrilən iki çubuğa, yəni iki millətə vəd edilmiş bir neçə xeyir-duanı müəyyən edir. Biz həmin xeyir-dualardan dördünü nəzərdən keçirməklə başlayacağıq; Bacı Uayt onları dörd “gəliş” kimi qeyd etmişdir və bunların hamısı eyni vaxtda, 22 oktyabr 1844-cü ildə yerinə yetmişdir.

Bacı Uaytın istinad etdiyi birinci “gəliş”, iki min üç yüz ilin sonunda baş verməli olan “müqəddəs yerin təmizlənməsi” üçün baş kahinin gəlişidir. Həmin ayə Daniel 8:13-də verilən “Gündəlik qurban, viranəlik törədən günah və həm müqəddəs yerin, həm də ordunun ayaq altında tapdalanması barədə olan görüntü nə vaxta qədər davam edəcək?” sualının cavabını verir. On dördüncü ayə göstərir ki, müqəddəs yerin təmizlənməsi iki min üç yüz ilin sonunda başlanacaqdı. Hizqiyal deyir ki, Allah “İsrail övladlarını getdikləri millətlərin arasından götürəcək, onları hər tərəfdən toplayacaq, … və toplanmış millət artıq özlərini murdarlamayacaq”; çünki Allah “onları təmizləyəcək; beləliklə onlar Mənim xalqım olacaq, Mən də onların Allahı olacağam.”

1844-cü il oktyabrın 22-də Bacı Uaytın istinad etdiyi ikinci “gəliş”, Daniel kitabının yeddinci fəslinin on üçüncü ayəsinin yerinə yetməsi idi; həmin ayə göstərir ki, Bəşər Oğlu bir padşahlıq almaq üçün Qədim Günlərə gələcəkdi. Yezekel deyir ki, Allah “onları ölkədə, İsrail dağları üzərində bir millət edəcək; və onların hamısına bir padşah padşah olacaq.” Yezekel, “qulum Davud onların üzərində padşah olacaq” dedikdə, Məsihi “Davud” adı ilə padşah kimi təqdim edir. O, həmçinin Məsihin, Davud olaraq, onların “bir çobanı” olacağını və Onun “qulu Davudun” da “əbədiyyən onların hökmdarı olacağını” bildirir. Tərif etibarilə, padşahın padşah kimi öz ünvanına ehtiyacı vardır və onun hökmranlıq edəcəyi bir hakimiyyət sahəsi və padşahlığının vətəndaşları olmalıdır. Əgər vətəndaşlar yoxdursa, padşahlıq da olmazdı.

Bacı Uaytın müəyyən etdiyi üçüncü “gəliş” Məsihin “əhdin elçisi” kimi Levi oğullarını təmizləmək üçün qəfil Öz məbədinə gəlməsi idi. Yezekel deyir ki, Məsih “onları təmizləyəcək; beləcə onlar Mənim xalqım olacaqlar, Mən də onların Allahı olacağam” və ki, “bundan əlavə” O, onlarla “sülh əhdi” bağlayacaq; bu da “əbədi əhd” olacaq. Bu əhd Allahın Öz “müqəddəs məkanını onların arasında” “qoyacağı” zaman yerinə yetiriləcəkdi və “xalqlar biləcəklər ki, İsraili təqdis edən Mən Rəbbəm, Mənim müqəddəs məkanım onların arasında olduqda.”

1798-dən 1844-ə qədər olan tarixin içində “əhdin elçisi” olan, Məsih üçün yolu hazırlayan elçi, William Miller tərəfindən təmsil edilən İlyas idi. Məsih qəflətən Öz məbədinə gəldiyi zaman, “Levi oğullarını” “əridənin odu” kimi təmizlədi.

22 oktyabr 1844-cü ildə yerinə yetən digər “gəliş” bəyin gəlişi idi. Yezekiel iki dəfə bildirir ki, iki çubuqdan bir yerə yığılan xalq Allahın “xalqı” olacaq və O da “onların Allahı” olacaq. Bu, nikahla həyata keçirildi. 22 oktyabr 1844-cü ildə yerinə yetən və Bacı Uaytın istinad etdiyi dörd peyğəmbərlik hamısı Yezekielin iki çubuğunun şahidliyi ilə müəyyən edilir.

İlyas əhdin xəbərçisi üçün yolu hazırlayan xəbərçini təmsil edir. Məsih Vəftizçi Yəhyanı Onun birinci gəlişi üçün yolu hazırlayan xəbərçi kimi tanıtdı. Sister White William Milleri İlyas kimi tanıtdı və Miller Məsihin “baş kahin”, “Bəşər Oğlu”, “əhdin xəbərçisi” və “bəy” kimi gəlməsi üçün yolu hazırladı.

Üç il yarımdan sonra İlyas, dul qadın və onun oğlu ilə qaldığı Sareptadan gəldi və Əhəbə əmr etdi ki, bütün İsraili Karmelə çağırsın. Yezekel deyir ki, bütpərəstlər Allahın Allah olduğunu o zaman biləcəklər ki, O, iki çubuqdan bir yerə toplanmış xalqın ortasında Öz müqəddəs məkanını yerləşdirsin. Karmel dağında İlyas İsrailə Allahınmı Allah olduğunu, yoxsa Baalınmı Allah olduğunu seçməyi dedi; lakin o, bu məsələni yalnız həqiqi Allahın kim olduğu kontekstində deyil, həm də həqiqi peyğəmbərin kim olduğu kontekstində ortaya qoydu.

Bütün İsrail, o cümlədən Əhab da, göydən od enib İlyasın qurbanını yandırıb külə döndərdiyi zaman, İlyasın Allahının Allah olduğunu bildi. Karmel dağında odun enişi, Allahın Öz məbədgahını iki çubuqdan ibarət olan millətin ortasında yerləşdirdiyi vaxtı göstərir. Karmel dağındakı od möcüzəsi göstərdi ki, Allah Allahdır, Baal isə yalançı bir tanrıdır.

Sareptadakı möcüzə, İlyas dul qadının ölü oğlunun üzərinə üç dəfə uzandığı zaman, ona İlyasın Allah adamı olduğunu sübut etdi; Karmeldə baş verən möcüzə də eyni şeyi yerinə yetirdi. Karmeldəki od yalnız Allahın Allah olduğunu sübut etmədi, həm də İlyasın Baal peyğəmbərləri və meşəliklərin peyğəmbərləri ilə ziddiyyət təşkil edərək Allahın həqiqi peyğəmbəri olduğunu nümayiş etdirdi. 1840-cı ildən 1844-cü ilə qədər olan tarixdə Miller və Millerçilərin həqiqi peyğəmbərlər olduğu sübut olundu; bu isə, məhz həmin tarixdə dönük Protestantlığın yalançı peyğəmbərləri ilə ziddiyyət təşkil edirdi; onlar elə həmin tarixdə İzebelin qızları olduqlarını göstərmişdilər.

Karmeldə İlyas həqiqi Protestant buynuzunun müəyyən edilməsi işini təmsil edir, çünki Müqəddəs Kitab peyğəmbərliyinin altıncı padşahlığı, Vəhy kitabının on üçüncü fəslindəki yer canavarı, Protestantlıq buynuzuna və Respublikaçılıq buynuzuna malikdir və onun hakimiyyəti 1798-ci ildə yenicə başlamışdı. 1798-ci ildə, İzebelin hökmranlığının üç il yarımının sonunda, İlyas Sareptadan gəlib yer canavarının üzərində hansı kilsənin Protestantlıq buynuzu olduğunu aydın şəkildə fərqləndirmək üçün ortaya çıxdı.

Sarafat dul qadını Tiyatira tarixindən nikaha doğru gedirdi; orada onun dulluğu aradan qaldırılmalı idi. Onun dirildilmiş oğlu üç il yarımlıq quraqlıq dövründə İzebel tərəfindən qətlə yetirilənləri təmsil edir. Onun od qalamaq üçün topladığı iki çubuq, bir millət kimi bir yerə toplanmalı olan hərfi İsrailin iki evi idi və o millət ruhani İsrail idi. Dul qadın odu qalamaq üçün həmin iki çubuqdan istifadə edəcəkdi; bu isə Karmeldə və 22 oktyabr 1844-cü ildə, əhdin Elçisinin Levi oğullarını “əridənin odu” ilə pak etdiyi zaman baş verdi.

Od Allahın Ruhunun tökülməsinin rəmzidir; bu tökülmə Karmeldə və 22 oktyabr 1844-cü ildə zirvəyə çatan Gecəyarısı Harayında baş verdi.

Ruhun tökülməsi bir xəbərin bəyan edilməsini təmsil edir və dul qadın bir od qalamağa gedirdi ki, yeyilməsi üçün bir qədər yemək hazırlaya bilsin; bu da bir xəbərdir.

Axabın dərhal İzebələ çatdırdığı xəbər bu idi ki, İlyasın Allahı həqiqi Allahdır, çünki Axab indicə İlyasın Allahının odla cavab verdiyinə şahid olmuşdu. 1844-cü il 22 oktyabrda dərhal açılan xəbər isə üçüncü mələyin xəbəri idi. Hər iki halda, istər Axabın çatdırdığı xəbər, istərsə də üçüncü mələyin xəbəri İzebəli qəzəbləndirir.

Danielin “şərqdən və şimaldan gələn xəbərlər”i, İzebel olan şimal padşahını qəzəbləndirən xəbəri təmsil edir və o, yer üzünün tarixindəki son təqibi başlayır. Bu xəbər, Axabın İzebelə çatdırdığı xəbərlə və 1844-cü ildə mühakimənin başlanğıcında üçüncü mələyin ismarıcının gəlişi ilə təmsil olunmuşdur.

İlyas, bir simvol olaraq, 538-ci ildən 1798-ci ilə qədər olan çöllük dövrü vasitəsilə təmsil olunur. Sonra 1798-ci ildə İlyas tarixdə Uilyam Miller kimi görünür. 1844-cü ildə İlyas Göydən Gecəyarısı Harayının odunu endirməyə çağırır. Sonra 1863-cü ildə İlyas və onun ismarıcı rədd edildi. Onun ismarıcı Musanın “yeddi dəfə” ismarıcı idi və bu, həmçinin Yezekelin iki çubuğu ilə təmsil olunan ismarıç idi. İki çubuğun səpələnmələrinin sonunda bir yerə yığılması Sarepta dul qadınının ismarıcı idi və o, yemək hazırlamazdan əvvəl iki çubuğu yığdı.

Ceyms və Ellen Uaytın fikrincə, Millerçi Adventizm 1856-cı ildə Laodikeyalı Adventizmə çevrildi və onlar bundan sonra 1863-cü ildə Musanın “yeddi vaxt”ı barədə İlyasın xəbərini rədd etdikdə, Allahın 1856-cı ildə üzə çıxarmağa çalışdığı “yeddi vaxt”la bağlı bilik artımını anlamağın məntiqi imkanını aradan qaldırdılar (Hiram Edsonun tamamlanmamış səkkiz məqaləsi vasitəsilə). Məntiq onları mələklərin Uilyam Milleri bir araya gətirməyə yönəltdiyi əsas həqiqətlər sistemini sökməyə başlamağa məcbur etdi. Miller tərəfindən kəşf edilən ilk “daş”, Laodikeyalı Adventizmin bütün tarixi boyunca büdrəyəcəyi təməl daşı idi. Həqiqətin həmin ilk daşının rədd edilməsi Laodikeyanın korluğunu meydana gətirdi; bu, müalicə oluna bilən, lakin nadir hallarda onun ardınca gedilən bir əlamətdir.

1844-cü il oktyabrın 22-də başlanan məbədin təmizlənməsi, Daniel 8:13-də məbədlə birlikdə tapdalanmış olan “ordu”nun təmizlənməsini də əhatə edirdi. Ordu, Sarepta dul qadının od üçün topladığı “iki çubuq”la təmsil olunurdu. Həmin iki çubuq qədim sözün həqiqi mənasında İsrailin iki evi idi. Sözün həqiqi mənasında Efrayim və Yəhuda bir ruhani millətdə bir yerə toplanmalı və hökmün açılışında əhdin elçisi tərəfindən paklanmalı idi. Həmin iki millət tapdalanmış olan “ordu” idi.

Yezekielin vədi bu idi ki, Allah “İsrail övladlarını getdikləri yerlərdə bütpərəst xalqların arasından götürəcək”, onları “toplayacaq” və “öz torpaqlarına gətirəcək.” Hərfi İsrailin torpağı şanlı diyar, yaxud vəd olunmuş torpaq, yaxud Yəhuda idi. 1798-ci ildə ruhani şanlı diyar Vəhy kitabının on üçüncü fəslindəki iki buynuzlu yer vəhşisinin torpağı idi.

İsrailin iki hərfi evi “bütün torpaqların izzəti” olan, “süd və bal”la “axan” ölkədə yaşayırdı. İsrailin iki hərfi evi ruhani İsrail kimi bir yerə toplandıqda, onların öz torpaqlarında yerləşdiriləcəyi vəd edilmişdi. Ruhani “izzətli ölkə” yer vəhşisinin hakimiyyəti dövründə əvvəlində Millerçilərin hərəkatının və sonunda yüz qırx dörd minlərin hərəkatının yerləşdiyi yerdir. Yüz qırx dörd minləri təmsil edən hərəkat yalnız yer vəhşisinin ölkəsində qaldırıla bilərdi. Başqa hər hansı bir ölkədən üçüncü mələyin hərəkatı olduğunu iddia edən bir hərəkat saxtadır, çünki Alfa və Omeqa həmişə sonu başlanğıcla təsvir edir.

Daniel kitabının səkkizinci fəslinin on üçüncü və on dördüncü ayələri həm məbədin, həm də ordunun tapdalanmasını göstərir. Ordu hərfi İsrailin iki evi idi. Qüds Qaranlıq Əsrlərin min iki yüz altmış ili ərzində tapdalanmışdı.

Yəhya Vəhy kitabının on birinci fəslində yalnız məbədi deyil, həm də “orada ibadət edənləri” ölçməsi barədə əmr alır. Yəhya məbədi və onun daxilində ibadət edənləri ölçməsi əmr edildiyi zaman, peyğəmbərcəsinə 22 oktyabr 1844-cü ildə yerləşdirilmişdi.

Vəhyin onuncu fəslinin onuncu ayəsində Yəhya 22 oktyabr 1844-cü ilin acı məyusluğunu təmsil edirdi və ona dərhal həm müqəddəs məkanı, həm də ordunu ölçməsi deyildi. Daniel səkkizin on üçüncü ayəsindəki sualın mövzusu həm müqəddəs məkanın, həm də ordunun tapdalanmasıdır. Yəhya bizə bildirir ki, “millətlər” “müqəddəs şəhəri” “qırx iki ay” ərzində “ayaq altına alacaqlar.” Qırx iki ay İlyasın üç il yarımı idi. Bu, 538-ci ildən 1798-ci ilə qədər davam edən Qaranlıq Əsrlər idi. Peyğəmbərlik baxımından 22 oktyabr 1844-də duran Yəhyaya deyildi ki, həyəti kənarda saxlasın və “onu ölçmə, çünki o, millətlərə verilmişdir, onlar da müqəddəs şəhəri qırx iki ay ayaq altına alacaqlar.”

Yəhyanın “məbədi, qurbangahı və orada ibadət edənləri” ölçməsi ona əmr olunduqda, Daniel 8:13-ün sözləri ilə desək, ona müqəddəs məkanı və qoşunu ölçmək əmr olunmuşdu. Əgər Yəhyaya min iki yüz altmış ili saymamaq deyilmişdisə, onda o, 1798-ci ildən 1844-cü ildə durduğu nöqtəyədək ölçməli idi. Ölçüldükdə, 1798-dən 1844-ə qədər olan müddət qırx altı ili ifadə edir. Qırx altı ilin başlanğıcı 1798-ci ildə idi; həmin vaxt Musanın İsrailin şimal evi əleyhinə olan “yeddi dəfə”si yerinə yetdi. Qırx altı ilin sonu isə 1844-cü ildə idi; həmin vaxt Musanın İsrailin cənub evi əleyhinə olan “yeddi dəfə”si yerinə yetdi. Yəhyanın ölçüsü qırx altı ilə bərabərdir. Qırx altı rəqəmi məbədi simvolizə edir. İsa dedi: “Bu məbədi dağıdın, Mən onu üç günə qaldıraram”, lakin sözgüləşdirən Yəhudilər iddia etdilər ki, məbəd qırx altı ilə tikilmişdir.

İsa, Adəm yıxıldıqdan sonra Adəmin cismini, onun irsən keçmiş bütün pozulmaları ilə birlikdə, Özünün qalib gəldiyi kimi bizim də qalib gələ bilməyimiz üçün nümunə göstərmək məqsədilə üzərinə götürdü. İki şahidə əsaslanaraq, Məsihin cisminin dörd min illik günahın irsən keçmiş pozğunluqlarını daşımadığını öyrətmək Babilin şərabını yaymaq deməkdir; çünki Məsihin həmin irsi zəiflikləri qəbul etmədiyini öyrətmək Katolisizmin əsas doktrinalarından biridir.

Məsihin bədəninin məbədi hər bir insanın bədəninin məbədi idi.

Yəhyanın ikinci fəslində Məsih Öz bədənindən məbəd kimi danışırdı və Onun bədən-məbədi dörd min ilin toplanmış zəifliyinin degenerasiyalarını daşıyan bir insan varlığının bədəni idi. Məsihin istinad etdiyi insan məbədi qırx altı xromosomdan ibarətdir. Musa qanunu və məbədin qurulmasına dair göstərişi almaq üçün Sinaya qalxdıqda, dağda qırx altı gün qaldı. Yezekel Məsihin Öz məbədini iki çubuğun “ortasına” qoymasından bəhs edir. Şimal padşahlığının və cənub padşahlığının yeddi zamanının başa çatmasından, Yəhyaya ölçməsi deyilən dövrə qədər olan müddət qırx altı il idi və bu, 1798 ilə 1844 arasındakı “orta”nı, yaxud zaman dövrünü təmsil edirdi. Həmin qırx altı il ərzində İsa, əhdin elçisi olaraq gəldiyi zaman qəfil təmizləyəcəyi ruhani məbədi qurdu. Əhdin elçisi olaraq O, Öz qanununu xalqının ürəkləri üzərinə yazacaqdı. Həmin qanun iki lövhə ilə təmsil olunur. Birinci lövhədə dörd əmr, ikinci lövhədə isə altı əmr vardır. Birlikdə onlar qırx altı rəqəmini təmsil edirlər.

1798-ci ildən 1844-cü ilə qədər mənəvi İsrailin toplanması mənəvi İsrailin toplanmasını təmsil edir, lakin o, həm də bir məbədin qurulmasını təmsil edir.

1798-ci ildən 1844-cü ilədək ucaldılmış məbəd, itaətsizliyə “təyin olunmuş” bir sinfi də əhatə edir. Onların itaətsizliyi “yeddi vaxtı”, “künc daşını”, “bənnaların rədd etdiyi daşı” — hansı ki, “büdrəmə daşı” və “sürüşmə qayası”dır — rədd etmələrində təzahür etdi.

“Allah tərəfindən seçilmiş” olan sinif, “insanlar tərəfindən rədd edilmiş” “daşı” “diri daş” kimi və “Allah tərəfindən seçilmiş və” “qiymətli” olan “daş” kimi tanıdı. “Allah tərəfindən seçilmiş” olanlar, “seçilmiş nəsil” keçmiş zamanlarda “xalq deyildi, lakin” o zaman “Allahın xalqı” olmalı idilər. Allah iki çubuğu bir yerə topladıqda, onları “bütpərəstlər” arasından çıxardı. O, 1798-ci ildən 1844-cü ilə qədər olan qırx altı il ərzində iki milləti bir olaraq birləşdirdiyi zaman onlar Onun xalqı olmalı idilər.

Yalnız bir təməl vardır və o təməl İsa Məsihdir; lakin itaətsizlər tərəfindən rədd edilən tarixin təməli olan “büdrəmə daşı” Musanın “yeddi vaxtı” idi. “Yeddi vaxt” 1863-cü ildə rədd edildikdə, bu, İsa Məsihin rədd edilməsi idi.

22 oktyabr 1844-cü ildə başlamış müqəddəs məkanın təmizlənməsinin yalnız iki min üç yüz illik peyğəmbərliyin yerinə yetməsi olduğunu nəticə kimi çıxaran əfsanələr qarışığı boş bir müqəddəs məkanı, ordusuz bir müqəddəs məkanı, vətəndaşsız bir padşahlığı müəyyənləşdirir. Vəhy tərəfindən müqəddəs məkan üçün göstərilmiş elə bir məqsəd yoxdur ki, Allahın müqəddəs məkanın məqsədinin nə olduğunu söylədiyindən daha üstün əhəmiyyətə malik olsun.

Müqəddəs Yazılarda Allahın məbədgahı həmişə Onun xalqı ilə əlaqələndirilir; onlar ordudur. Hizqiyalın iki millət kimi tanıdılan iki çubuğu bir millət olmalı idi və Allahın məbədgahı onların arasında olacaqdı. Daniel kitabının səkkizinci fəslinin on üçüncü ayəsindəki sualı, sualda əslində nə soruşulduğunu gizlətmək məqsədilə təhrif etmək, eyni zamanda həmin on üçüncü ayədə bu suala cavab verməsi üçün müraciət edilən “müəyyən müqəddəsi” də rədd etməkdir.

Sualın verildiyi səmavi varlıq “o müəyyən müqəddəs” adlandırılır və bu ifadə ibranicə “Palmoni” sözündən tərcümə edilmişdir; bu söz “möcüzəli sayan”, “sirləri sayan” mənasını verir. Adventizmin mərkəzi sütunu və təməli olan bu parçadakı mətndə Məsih Özünü möcüzəli sayan kimi təqdim edir. O bunu məhz Müqəddəs Kitabdakı ən uzun zaman peyğəmbərliyi ilə iki min üç yüz günün zaman peyğəmbərliyi arasındakı əlaqəni müəyyən etdiyi yerdə edir. Ən uzun zaman peyğəmbərliyi Musanın andıdır; bu, Levililər iyirmi altıdakı yeddi vaxtdır. Bu, on üçüncü ayədə ayaqlar altına salınacaq “qoşun” kimi tanıdılan İsrailin hər iki evinin səpələnməsini və köləliyə salınmasını müəyyən edən peyğəmbərlikdir; on dördüncü ayə isə müqəddəs məkanın ayaqlar altına salınması peyğəmbərliyini müəyyən edir. Hər iki peyğəmbərlik əhdin elçisinin odu üçün Sareftalı dul qadın iki çubuğu yığdıqdan sonra, 22 oktyabr 1844-cü ildə yerinə yetdi.

Adventizm mələklərin Uilyam Millerə anlamağa yönəltdiyi peyğəmbərlik vaxtına dair ən ilk həqiqəti rədd etdikdə, özlərini kor etdilər. 1856-cı ildə Hiram Edsonun səkkiz məqaləsi ilə Palmoni yeddi vaxtın işığını artırmağa cəhd etdi, lakin nəticəsiz qaldı. Onlar Laodikeyaya olan xəbəri rədd etdilər və Laodikeyanın beş zərərli təzahürünü qəbul etdilər; bununla da özlərini beş ağılsız bakirə kimi tanıtdılar.

Yeşaya yeddinin altmış beş ili, başlanğıcında e.ə. 742-ci ili, e.ə. 723-cü ili və e.ə. 677-ci ili müəyyən etdiyi kimi, son tarixdə də 1798, 1844 və 1863-cü illərdə təkrarlandı. Həmin son tarix Hezqiyalın otuz yeddinci fəslindəki iki çubuğun bir yerə toplanması ilə təmsil olunur və Sarepta dul qadını (Yeni Əhdin yunancasındakı adlandırılmasına uyğun olaraq) Allahın, Müqəddəs Kitab peyğəmbərliyinin altıncı padşahlığı tarixində, ruhani Yəhudada (əzəmətli ölkədə) ruhani İsraillə əhd münasibəti təsis etməsinin tarixidir. Altmış beş il peyğəmbərliyinin sonu olan həmin tarix, eyni zamanda, Vəhy on üçüncü fəslindəki yer vəhşisinin başlanğıcını da təmsil edir. Müqəddəs Kitab peyğəmbərliyinin altıncı padşahlığının başlanğıcında iki çubuğun birləşdirilməsi, Müqəddəs Kitab peyğəmbərliyinin altıncı padşahlığının sonunu təsvir edir. Həmin tarixdə protestantlığın buynuzu ilə respublikaçılığın buynuzunun paralel bir tarixi vardır.

Peyğəmbərlik baxımından, işlədildiyi kontekstdən asılı olaraq, bir qüvvə, yaxud buynuz, yaxud millət, yaxud padşahlıq, yaxud padşah və ya baş bir-birini əvəz edən rəmzlərdir. Bütün bu rəmzlər həmçinin Yezekelin iki millət kimi müəyyən etdiyi iki çubuğa da işarə edir. Yer üzü vəhşisinin peyğəmbərlik tarixinin başlanğıcında Protestant buynuz bir millətə, yaxud bir buynuza toplanmışdı. Həmin eyni tarixin sonunda Respublikaçı buynuz bir millət yaratmaq üçün mürtəd Protestantlığın buynuzu ilə birləşəcək. O millət Vəhy on üçüncü fəsildəki dəniz vəhşisinin surəti olacaq. Məntiqi olaraq, əgər biz yeddi vaxtın lənətinin şahidliyini (həqiqi İsrailin hər iki evi üzərinə icra edilmiş olanı) görməkdən imtina ediriksə, onda qədim İsrailin o iki həqiqi evinin 1844-cü ildə necə ruhani İsrail millətinə çevrildiyini, əlbəttə, görə bilməyəcəyik. Əgər biz o tarixi görə bilmiriksə, onda Amerika Birləşmiş Ştatlarının başlanğıcındakı həmin tarixin, Respublikaçı buynuzun başlanğıcda Protestant buynuz ilə nümayiş etdirilmiş toplanma prosesini və birləşməni təkrarladığı sondakı tarixi necə müəyyən etdiyini qətiyyən anlamırıq.

Bu həqiqətləri növbəti məqalədə nəzərdən keçirməyə davam edəcəyik.