Yoel kitabı, bəlkə də, Müqəddəs Yazılarda axır yağışın ən birbaşa vəhyidir və Yoel əvvəlcə Laodikiya Yeddinci Gün Adventist kilsəsinin həyata keçirdiyi dörd nəsil mürtədliyə işarə etməklə başlayır. Yoelin giriş ayələrində təsvir olunan getdikcə artan məhvin həmin dörd nəsli, Hizqiyalın səkkizinci fəslindəki getdikcə artan dörd iyrəncliklə uzlaşır. 1863-dən 1888-ə qədər olan dövr birinci nəsli təmsil edir və bu, 1843 və 1850 pioner cədvəllərində əks olunduğu kimi, Habakkuk ikinci fəsildə təmsil olunduğu kimi, və On Əmrin iki lövhəsində təmsil olunduğu kimi əhdə rəmz olan Millerçilərin təməl ismarıcının rədd edilməsini təmsil edir.
1888-dən 1919-a qədər olan dövr iman vasitəsilə salehlik təcrübəsini rədd edən nəsli təmsil edir; bu isə Filadelfiya kilsəsi ilə təmsil olunan bir təcrübə doğurur. Birinci nəsildə üsyan William Miller ilə təmsil olunan rəhbərlik xidmətinə yönəlmişdi, 1888-ci ilin ikinci nəslində isə Peyğəmbərlik Ruhunun rəhbərliyinə qarşı üsyan edildi. 1919-cu ilin üçüncü nəsli William Warren Prescottun The Doctrine of Christ adlı kitabı ilə başladı və 1957-ci ildə Questions on Doctrine kitabı ilə başa çatdı. Həmin üçüncü nəsil dünyəvi güzəşt nəsli idi; belə ki, Adventizm Amerika Tibb Assosiasiyasının tibbi təcrübələrinin akkreditasiyasını, eləcə də öz kolleclərinin dönük Protestantlığın və Roma Katolisizminin akademik alimləri tərəfindən akkreditasiyasını əldə etməyə çalışırdı.
Üçüncü nəsildə Ellen Uaytın qələmindən çıxan təhsil üzrə nəsihət rədd edildi və onun yerinə Yunanıstanın təhsil fəlsəfəsi ilə təmsil olunan dünyanın saxta təhsil təcrübələri gətirildi. Yunan təhsili, Tennessi ştatının Neşvill şəhərindəki Parfenon məbədinin surətində müqəddəsləşdirilmiş ilahə Afina ilə təmsil olunur.
Həqiqi təhsil Müqəddəs Kitabda peyğəmbər Elişa ilə əlaqəli peyğəmbərlər məktəblərində nümunə göstərilmişdir. Eramızdan əvvəl 167-ci ildə baş vermiş Makkabilər üsyanı və oradan eramızın 70-ci ilində Yerusəlimin dağıdılmasına qədər uzanan dövr, böyük ölçüdə, qədim həqiqi izzətli ölkənin mədəniyyətinə və millətinə yunan təhsilinin nüfuz etməsinə qarşı bir etiraz idi. Makkabilərin etirazı hər səviyyədə yunan təsirinə qarşı bir üsyan idi, lakin Yunanıstanın təhsil təsiri Makkabi qeyrətlilərinin tarixində və motivasiyalarında o qədər hərtərəfli yayılmışdı ki, bunu, yunan təhsilinin yəhudilərin İsa Məsihi öz Məsihləri kimi rədd etməsi ilə əlaqəli bəlkə də ən böyük amil olduğu gerçəkliyindən ayırmaq mümkün deyildir. Yəhudilər üzərində yunan təhsilinin mənfi təsirini və yalançı təhsilin yəhudilərin Məsihi rədd etməsinə və Onu çarmıxa çəkdirməsinə verdiyi töhfəni müəyyən edən kitablar yazılmışdır.
Makkabi üsyanı müasir ruhani izzətli diyarda 1776-cı il üsyanı ilə üst-üstə düşür. Hazırda Amerika Birləşmiş Ştatlarında yunan və yezuit təhsil təcrübələrinin fəlsəfəsi üzərində qurulmuş 4.000-dən çox qeydiyyatdan keçmiş universitet vardır. Keçmiş on və daha artıq il ərzində hökm sürən anarxiya və qanunsuzluq birbaşa olaraq Amerika Birləşmiş Ştatlarındakı guya təhsil mərkəzlərinə bağlana bilər; bu mərkəzlər onilliklər boyu, artıq media və əyləncə mənbələri vasitəsilə Fransız İnqilabı dövrünün şeytani fəlsəfələrindən törəyən qlobalist fəlsəfələri qəbul etməyə alışdırılmış tələbələri beyinlərinə yeritmişlər. Bugünkü universitetlərin tələbələri, ağdərili insanlara, məsihçilərə və həqiqi Amerika tarixinə hücum etmək üçün nəzərdə tutulmuş təhsil mərkəzlərinə daxil olmamışdan əvvəl artıq Sodom və Homorranın təmsil etdiyi həyat tərzini qəbul etməyə alışdırılmışdılar. Bu gün Amerika Birləşmiş Ştatlarının, Müqəddəs Kitabda və Peyğəmbərlik Ruhunda göstərildiyi kimi, ədalət və həqiqətin küçələrə atılmasını yerinə yetirən daimi ikili ədalət sistemini anlamaq istəyən bir vətəndaşı başa düşməlidir ki, mövcud şərait məqsədli şəkildə qurulmuş bir hücumun məhsuludur; bu hücum həyatın ən erkən illərindən etibarən bəşəriyyəti elitist qlobalistlərin — əjdaha qüvvəsinin! — nəzarəti altına gətirmək üçün nəzərdə tutulmuş bir təhsil sistemi vasitəsilə təlqin edilir.
Ellen Uaytın yazılarında beş əsas mövzu vardır: təhsil, sağlamlıq islahatı, məsihçi həyatı, Böyük Mübarizə mövzusu və əməli dindarlıq. Təhsil Peyğəmbərlik Ruhunda beş əsas mövzudan biridir və Ellen Uayt Allahın Kəlamında qeyd olunan hər bir peyğəmbər qədər Müqəddəs Kitab peyğəmbəri idi. Digər məsələlərlə yanaşı, bu o deməkdir ki, onun həyatı yüz qırx dörd min üçün və onlar üçün bir nümunədir. Kimsə Məsihin təkcə bizim nümunəmiz olması gərəkdiyini düşünməzdən əvvəl, Pavel belə deyir:
Çünki Məsihdə on min müəlliminiz olsa da, çoxlu atanız yoxdur; zira Məsih İsada sizi Müjdə vasitəsilə mən doğmuşam. Buna görə sizə yalvarıram, mənim davamçılarım olun. 1 Korinflilərə 4:15, 16.
Bir peyğəmbər olaraq Ellen White bir nümunədir. Ellen White idarə heyətinin üzvü rolunu yalnız bir dəfə qəbul etmişdir və bu da onun xidmətinin beş əsas mövzusundan biri kimi ortaya qoyduğu həqiqi təhsilin prinsiplərini mənimsəyən bir kollecin yaradılması zamanı olmuşdur. Tennessi ştatının Madison şəhərində yerləşən həmin kollec Tennessi ştatının Naşvill metropoliten dairəsi daxilində yerləşir. O, 1904-cü ildən 1915-ci ildə ölümündən bir il əvvələ qədər yalnız Madison kollecinin təsisçi idarə heyətində olmağa razılıq verməmiş, həm də kollecin qurulduğu torpağın seçilməsində mühüm rol oynamışdır. Naşvill Makkabilərin tarixində yəhudilərin öz Məsihlərini qəbul etmələrinə mane olmağa yardım edən yunan təhsil sisteminin mərkəzidir; Makkabilər isə indi yaşadığımız dövrlərin mürtəd protestantlığını təmsil edirlər. Makkabilər xətti qırxıncı ayənin gizli tarixində qəti şəkildə ortaya qoyulmuşdur və indi tamamilə yunan təhsilinin eyni, (müasir bir versiyası olsa da) dağıdıcı məhsulları ilə təlqin edilmiş mürtəd protestantlığı təmsil edir.
Adventizmin üçüncü nəslində, 1888-ci ildə Peyğəmbərlik Ruhunu rədd etmiş rəhbərlik öz təhsil sistemini dünyanın akkreditasiya quruluşuna təslim etməyi seçdi. Neşvill həm həqiqi, həm də saxta təhsilin simvolik mərkəzini təmsil edir. Peyğəmbər, dünyəvi sistemin yunan təhsilini əbədiləşdirmək üçün seçdiyi həmin şəhəri seçdi; çünki yunan təhsilindən fərqli olaraq, həqiqi təhsil həqiqəti bütövlüyü məhv etmək üçün təcrid olunmuş fənlərə ayırmağa əsaslanmır. Həqiqi təhsil, Bacı Uaytın digər dörd əsas mövzusunun — sağlamlıq islahatı, praktik təqva, xristian həyatı və xüsusilə Böyük Mübarizə mövzusunun — təməl əsasını təşkil edir.
İsa həmişə sonu başlanğıcla izah edir və Eden bağındakı sınaq dünyanın indi qarşı-qarşıya qaldığı sınağı göstərir. Sondakı sınaq Müqəddəs Kitabdakı hər bir sınaqla eynidir, çünki Allah heç vaxt dəyişmir. Müqəddəs Kitabi sınaq üç mərhələli bir sınaq prosesidir və bu prosesin sonunda aşkar olan iki sinif meydana gətirir. Birinci mələk bu üç mərhələni belə ifadə edir: Allahdan qorxun, Ona izzət verin, çünki hökmün lakmus sınağının saatı gəlib çatmışdır. Birinci mərhələ xeyir və şəri bilmə ağacından yeməmək əmri idi. Allaha qarşı zəruri qorxuya malik olmadığından, Həvva ağacın sınağında uğursuz oldu və həm xeyiri, həm də şəri təmsil edən meyvədən yedi. Adəmin Allah qorxusu da onun ağacın üsyanına qoşulmasına mane olmadı və onlar hər ikisi üzərinə hökm gətirildi; beləliklə, onlar İlahiliyin daimi hüzurundan məhrum bir həyatı aşkar etdilər.
Axır günlərin sınağı, bəşəriyyətin möhlət vaxtı sona çatmazdan az əvvəl İsa Məsihin vəhyində möhürü açılan bilik artımını qəbul edib ondan bəhrələnmək barədə bir xəbərdarlıqla başlanır. İstər Adventizm daxilində, istərsə də Adventizmdən kənarda olsun, sınaq bizim dövrümüzdə möhürü açılan “bilik” artımının qəbuluna və ya rəddinə əsaslanır. Bu bilik sınağı, ya xeyirin, ya da şərin biliyini təmsil edən bağdakı sınaq ağacı ilə göstərilmişdir. Həqiqi təhsil 1904-cü ildə Tennessi ştatının Neşvill şəhərində yerləşdirilmiş və simvolizə edilmişdi, yalan təhsil isə 1897-ci ildə Neşvilldə yerləşdirilmiş və simvolizə edilmiş, sonra 1920-ci ildə daimi bir quruluş kimi yenidən inşa edilmişdi. Peyğəmbər qadının həyatında həqiqi təhsil Neşvilldə təcəssüm etdirilmişdi, yalan təhsil də həmçinin təcəssüm etdirilmişdi. Onun 1915-ci ildə ölümündən sonra yalan təhsil Parfenon məbədinin ikinci və daimi tikintisində bərpa olundu, həqiqi təhsil isə Laodikeyalı Yeddinci Gün Adventist kilsəsinin rəhbərliyi tərəfindən dünya ilə uzlaşma vasitəsilə rədd edildi.
Neşvillin “Cənubun Afinası” ləqəbi 1897-ci il Yüzillik Sərgisinin mərkəzi tikilisi kimi bu binanın seçilməsinə təsir göstərdi. Sərgidəki bir sıra binalar qədim orijinallar əsasında inşa edilmişdi. Lakin Parfenon onların arasında dəqiq surət olaraq yenidən yaradılmış yeganə tikili idi. Bu gün Tennessi ştatının Neşvill şəhəri musiqisi ilə məşhurdur, lakin Johnny Cash Muzeyi yaranmazdan əvvəl Neşvill mahnı ilə deyil, təhsili ilə tanınırdı.
1850-ci illərə gəldikdə, Neşvil artıq çoxsaylı ali təhsil müəssisələri təsis etməklə “Cənubun Afinası” ləqəbini qazanmışdı; dövlət məktəbləri sistemini quran ilk Amerikanın cənub şəhəri də məhz o olmuşdu. Əsrin sonunadək Neşvildə Fisk Universiteti, Müqəddəs Sesiliya Akademiyası, Montqomeri Bell Akademiyası, Meharry Tibb Kolleci, Belmont Universiteti və Vanderbilt Universiteti öz qapılarını açacaqdı. Həmin dövrdə Neşvil sərvət və mədəniyyətlə zəngin, cənubun ən zərif və ən savadlı şəhərlərindən biri kimi tanınırdı.
Qanunsuzluğun sirri ilham olunmuş Kəlamda həm isim, həm də fel olaraq təqdim edilir. İlham Şeytanı və Bacı Uaytın Şeytanın “sağ əli” adlandırdığı papanı qanunsuzluğun sirri kimi müəyyən edir. Lakin “qanunsuzluğun sirri” həm də həqiqət ilə yanlışlığın qaynayıb-qarışmasını təsvir edir. Yoelin dörd nəsil dönüklüyü Hizqiyalın səkkizinci fəslindəki getdikcə artan dörd iyrəncliklə uyğunluq təşkil edir. Həmin iki şahid Vəhy kitabının ilk dörd kilsəsi ilə uyğunluq təşkil edir və üçüncü kilsə Konstantinin xristianlığı bütpərəstliklə birləşdirən güzəşti ilə təmsil olunur. Həmin ilk dörd kilsə qədim İsrailin tarixi ilə uyğunluq təşkil edir; bu da müasir İsrailin tarixini simvolizə edir.
Qədim İsrailin üçüncü nəsli dövründə İsrail padşahları Allahın xalqı ilə heç vaxt ittifaqa gətirilməməli olan başqa xalqlarla ittifaqlar bağladılar. Qədim, hərfi İsraillə Vəhy kitabında göstərildiyi kimi xristian kilsəsi arasındakı paralel, Habakkukun Cədvəlləri adlı araşdırmada aydın şəkildə təqdim olunan peyğəmbərlik mövzusudur. Yoel, Allahın seçilmiş əhd xalqı olmaqdan “kəsilib atılan” dördüncü və son nəsli, Hizqiyalın getdikcə artan dörd iyrəncliyi içində günəşə səcdə edən iyirmi beş ağsaqqalla uyğunlaşdırır. Laodikiyalı Yeddinci Gün Adventizminin bazar günü qanunu zamanı günəşə səcdə etdikləri üçün kəsilib atıldığı həmin dördüncü nəsil, ya 538-ci ili, ya da tezliklə gələcək bazar günü qanununu təmsil edən papalığın hökmranlığını simvolizə edən dördüncü kilsə — Tiyatira ilə uyğunlaşır. Perqamın üçüncü kilsəsi “barışıq”ı təmsil edir — istər qədim İsrailin bütpərəst padşahlıqlarla uyğunlaşması, istər Konstantinin bütpərəstliyi xristianlıqla birləşdirməsi baxımından — və bu iki şahid Vəhy on üçün yer heyvanının üçüncü nəslinə müraciət edir.
Birləşmiş Ştatların dörd nəsli — başqa həqiqətlərlə yanaşı, 400/430 illik əsarət dövründə Misir vasitəsilə timsal edilən və Fironun Qırmızı dənizin sularında boğulması ilə sona çatan — budur. O sular, Allah qədim İsraili peyğəmbər Musa vasitəsilə qurtarışı həyata keçirdiyi zaman hökm olunmalı olan xalqın sonunu qeyd edirdi. Birləşmiş Ştatlar, hökmün Allahın kilsəsi üzərində tamamlandığı zaman dövründə mühakimə olunur; buna görə də qeyd edilməlidir ki, Fironun həyatına son qoyan su, Allah Öz seçilmiş xalqını xilas edərkən suları yerində saxlamış olan şərq küləyinin buraxılması ilə Fironun üzərinə gətirildi. Şərq küləyi, Vəhy on birdəki zəlzələ gəlib çatdıqda bazar günü qanununa zərbə vuran üçüncü vaydır.
Yer vəhşisinin dördüncü və son nəslindən əvvəl gələn nəsil həm Respublikaçı, həm də Protestant buynuzlarda tamamlanır. Respublikaçı buynuzun üçüncü nəslində baş vermiş uzlaşma Birinci Dünya müharibəsi ətrafındakı dövrdə həyata keçdi və bu, Birləşmiş Ştatların öz iqtisadi quruluşunu Federal Ehtiyat Sisteminin qlobalçılarına təslim etməsi ilə əlamətdar oldu. Elə həmin dövrdə Laodikeyalı Yeddinci Gün Adventizmi öz tibbi və təhsil fəaliyyətini dünyəvi təhsil və təbabətin meyarları ilə “akkreditə etdirməyə” çalışdı. Fel kimi “qanunsuzluğun sirri” Konstantinin və qədim İsrail padşahlarının dünya qüvvələri ilə uzlaşmasını ifadə edir. Bu uzlaşmanı təsvir etmək üçün ilham tərəfindən işlədilən söz “amalgamasiya”dır; Ellen White-ın dövrünün lüğətində bu belə tərif edilirdi: “amalgam halında qarışdırmaq və ya birləşdirmək; qovuşdurmaq.” Xeyir və şəri bilmə ağacı amalgamasiya ağacıdır, uzlaşma ağacıdır. “Son böyük münaqişə” bazar günü qanunu böhranıdır və Şeytanın həmin böhran üçün hazırlığı ilahi vəhyi bəşəri hikmətlə qarışdıran “qanunsuzluğun sirri”dir.
“Şeytan son böyük münaqişə üçün planlarını canla-başla hazırlayır; o vaxt hamı tərəf tutacaq....”
“Dünyada üstün gələn səslərə qulaq asın, qüvvələri nəzərdən keçirin. Dua edən hər hansı bir səs varmı? Allahın tanındığını göstərən hər hansı bir əlamət görürsünüzmü? Kahinlər var, çoxlu saydadırlar; lakin onlar Yehovanın qanununu ayaqları altına alıb tapdalayırlar. Onların libasları canların qanına bulaşmışdır. Saysız-hesabsız adamlar cinlərə qurban təqdim edirlər. Baxın, ey itaətlə itaətsizlik arasında tərəddüd edənlər. Təsəvvürünüzdə Şeytanın qurbangahında ibadət edən nəhəng izdihamlara baxın. Musiqiyə, ali təhsil adlandırılan dilə qulaq asın. Bəs Allah bunu nə adlandırır?—Qanunsuzluğun sirri.” Pamphlets, 004, 11.
Son qarşıdurmada, “hamı tərəf tutacaq” zaman, Eden bağının sınağı təkrarlanır. Başlanğıcda bağın ortasındakı bir ağacla məhdud olan sınaq, sonda bütün dünyada təkrarlanır. Şeytanın son döyüşdən əvvəlki fəaliyyəti “qanunsuzluğun sirri”dir və bu, “ali təhsil” kimi tərif edilir! “Ali təhsil”in yer vəhşisi ölkəsindəki simvolu, Madison Kollecinin bir zamanlar Neşvildə təmsil etdiyi həqiqi təhsilə qarşılıq olaraq Parfenon məbədinin yerləşdiyi “Cənubun Afinası” Tennessi ştatının Neşvil şəhərində tapılır. İlhamdan götürülmüş aşağıdakı bəyanat bu məqalənin sonunda tam şəkildə sitat gətirilir, lakin bu məqamda bir neçə nöqtə nəzərdən keçirilməlidir.
“Hər kəsə, bu yer üzünün tarixinin yekunlaşmasında bu qədər böyük yer tutan şər sirrini diqqətlə araşdırıb dərk etmək üçün hikmət lazımdır....”
“Bərpa olunmuş Cənnətə aparan heç bir orta yol yoxdur. Bu son günlər üçün insana verilmiş xəbər insan düzənləri ilə qarışdırılmalı deyildir....”
“Allahın yüksək etimad mövqelərinə ucaltdığı kəslər səmanın nurundan üz döndərib insan hikmətinə yönələ bilərlər.... Allahla birgə əməkdaşlar olacaq və Allahın təqdirini alacaq bir xarakterə malik olmaq istəyənlərin hamısı özlərini Allahın düşmənlərindən ayırmalı və Məsihin dünyaya verməsi üçün Yəhyaya verdiyi həqiqəti qoruyub saxlamalıdır.” Manuscript Releases, cild 18, 30–36.
“Müdrikliyə” ehtiyacı olan “hamı”, son nəticədə iki sinif ibadət edən meydana gətirən sınaq prosesinə daxil edilənlərin hamısını təmsil edir. “Müdriklər” isə zəruri “müdrikliyi” təmin edənlərdir. Sınaq prosesi İsa Məsihin vəhyinin, insanın sınaq müddəti bağlanmazdan az əvvəl, möhürünün açılması ilə başlayır. Həmin möhürün açılması “bilik artımı”nı başladır. İsa Məsihin vəhyi ilə əlaqəli sınaqla üzləşənlər, bazar günü qanununda şərq küləyinin gəlişindən əvvəl yol göstərmək, hazırlamaq və təqdis etmək üçün nəzərdə tutulmuş peyğəmbərlik biliyinin “yağını” əldə edəcəklər. “Yaxşı və pisi bilmə ağacı” yeyilməli və ya rədd edilməli olan saxta Səmavi Çörəyin rəmzidir.
Qalileyada, Kapernaum sinaqoqunda İsa Öz xidmətinin heç bir başqa dövründə olmadığı qədər, bir hadisə nəticəsində daha çox davamçısını itirdi. Orada sınaq bundan ibarət idi ki, Məsihin peyğəmbərlik sözləri hərfi idi, yoxsa ruhani; və sınaqdan keçməyənlər məhz buna görə uğursuz oldular—çünki insanın Allahın ağzından çıxan hər bir sözlə yaşamalı olduğunu unutmuşdular. Məsih açıq şəkildə bildirmişdi ki, O, göydən enmiş Çörəkdir və sınaqdan keçməyənlər Həqiqəti yunanlarla təmsil olunan bəşəri hikmətlə qarışdırmışdılar.
Həvva bağdakı uğursuzluğa başlamazdan əvvəl, Məsih həm Adəmə, həm də Həvvaya yaxşı ilə pisi bilmə ağacının meyvəsindən yeməməyi əmr etmişdi. Əbədi Müjdənin üç mərhələsinin birincisi Allah qorxusudur.
“Qoy ağıl vəhyin heyrətamiz həqiqətlərini dərk etsin, onda o, öz qüvvələrini əsassız mövzulara sərf etməklə heç vaxt qane olmayacaq; bugünkü gəncləri mənəvi cəhətdən pozan dəyərsiz ədəbiyyatdan və mənasız əyləncələrdən ikrahla üz çevirəcək. Müqəddəs Kitabın şairləri və hikmət sahibləri ilə ruhən ünsiyyətdə olmuş, və iman qəhrəmanlarının möhtəşəm əməlləri ilə canları riqqətə gəlmiş olanlar, düşüncənin zəngin tarlalarından, ən məşhur dünyəvi müəllifləri öyrənməklə və ya dünyanın Fironlarının, Hirodlarının və Sezarlarının hünərlərini seyr edib onları tərənnüm etməklə məşğul olmuş olsaydılar, ola biləcəklərindən qat-qat daha saf qəlbli və daha uca düşüncəli halda çıxacaqlar.”
“Gənclərin qüvvələri əsasən hərəkətsizdir, çünki onlar Allah qorxusunu hikmətin başlanğıcı etmirlər. Rəbb Daniyala hikmət və bilik verdi, çünki o, dini prinsiplərinə mane olacaq hər hansı bir qüvvənin təsiri altına düşmək istəmədi. Bizdə zəkalı, sabit və möhkəm dəyərə malik adamların bu qədər az olmasının səbəbi budur ki, onlar Göydən ayrılaraq böyüklük tapacaqlarını düşünürlər.” Messages to Young People, 255, 256.
Həvva “Allah qorxusu”nu itirdi. O, Allahın sözləri qarşısında titrəməli idi; bu isə yüz qırx dörd min nəfərin bir xüsusiyyətidir. Allah qorxusu üç sınağın birincisidir və peyğəmbərlik Kəlamı möhürdən açıldığı zaman başlayır; nəhayətdə isə müdriklərdən ibarət bir sinif və ağılsızlardan ibarət bir sinif ortaya çıxarır. Müdrik olmağa təyin olunmuşlar üçün başlanğıc Allahın Kəlamı qarşısında titrəməkdir. Həvva bunu etmədi və sınaq prosesinin ikinci mərhələsi ilə üzləşəndə Allaha izzət verməyə qadir olmadı, sonra isə mühakimə saatı ilə üzləşdi; orada Laodikiyanın çılpaqlığını təzahür etdirdi.
“Xristian xasiyyətini kamilləşdirmək istəyənlərin hamısı Məsihin boyunduruğunu götürməlidir. Əgər onlar Məsih İsada səmavi məkanlarda birlikdə oturmaq istəyirlərsə, bu yer üzündə olarkən Ondan öyrənməlidirlər. Məsih Özünü razı salmadı. Onun bütün həyatı saf, təmənnasız xeyirxahlığın inkişafı idi. O, insan təbiətini Öz üzərinə götürdü ki, düşmüş dünyaya, Şeytana və onun sinaqoquna, səma kainatına, yıxılmamış aləmlərə nümayiş etdirsin ki, Onun ilahi təbiəti ilə birləşmiş insan təbiəti Allahın qanununa tamamilə itaətkar ola bilər. Hamı soruşmalıdır: “Xilas olmaq üçün mən nə etməliyəm?” Allah Öz sözündən tir-tir əsən təvazökar, peşman qəlblər tələb edir. Biz səmavi məşəli yalnız ilahi qurbangahdan ala bilərik; o məşəl qəbul edildikdə, bizə öz bacarıqsızlığımızı tam şəkildə göstərəcək və Məsihin ləyaqətini və izzətini bizə aşkar edəcəkdir. Bu görüldükdə, Allah bizi Müqəddəs Ruhun rəhbərliyi altına qoyur və O bizi bütün həqiqətə yönəldəcəkdir.” Bible Echo, 20 iyul, 1896.
Həqiqətlə yanlışlığın bir-birinə qatışdırılması, “qanunsuzluğun sirri” kimi tanınan Şeytanın işidir. Bütün bəşəriyyətin istintaq hökmünün son hərəkətlərində güzəştə getməsi, Tennessi ştatının Neşvill şəhərindəki Parfenon məbədində təcəssüm etdirilmişdir.
“Gənclərimizi, vaxtlarını yunan və latın dillərini öyrənməyə sərf etdikləri universitetlərə göndərmək müdrik iş deyildir; belə ki, bu dillərə yiyələnmək üçün öyrəndikləri imansız müəlliflərin duyğu və düşüncələri onların həm zehnini, həm də qəlbini doldurur. Onlar nə ümumiyyətlə zəruri olan, nə də böyük Müəllimin dərsləri ilə uyğunluq təşkil edən bir bilik əldə edirlər. Adətən bu cür təhsil alanlarda özünə yüksək qiymət vermək çox olur. Onlar elə düşünürlər ki, ali təhsilin zirvəsinə çatmışlar və sanki artıq öyrənən deyillərmiş kimi məğrur davranırlar. Onlar Allahın xidməti üçün yararsız hala salınırlar. Bir çoxlarının nisbətən faydasız bir təhsil əldə etməyə sərf etdikləri vaxt, vəsait və zəhmət, onları praktik həyat üçün yararlı, hərtərəfli kişi və qadınlar edəcək bir təhsil almağa yönəldilməli idi. Belə bir təhsil onlar üçün ən yüksək dəyərə malik olardı.”
“Tələbələr məktəblərimizdən ayrıldıqda özləri ilə nə aparırlar? Onlar hara gedirlər? Nə edəcəklər? Başqalarına öyrətməyə onları qabil edəcək biliyə malikdirlərmi? Müdrik atalar və analar olmaq üçün təhsil alıblarmı? Ailənin başında müdrik müəllimlər kimi dura bilərlərmi? Ev həyatlarında öz övladlarını elə tərbiyə edə bilərlərmi ki, onların ailəsi göydəki ailənin bir simvolu olduğu üçün Allahın məmnuniyyətlə baxa biləcəyi bir ailə olsun? Həqiqətən “ali təhsil” adlandırıla biləcək yeganə təhsili alıblarmı?”
“Ali təhsil nədir? Heç bir təhsil ali təhsil adlandırıla bilməz, əgər o, göyün bənzərliyini daşımırsa, əgər o, gənc oğlanları və gənc qızları Məsihə bənzər olmağa yönəltmirsə və onları ailələrinin başında Allahın yerində dayanmağa hazırlamırsa. Əgər bir gənc məktəb həyatı ərzində yunan və latın dillərini, həmçinin imansız müəlliflərin əsərlərində yer alan fikirləri öyrənmək biliyini əldə edə bilməyibsə, o, böyük bir itkiyə məruz qalmamışdır. Əgər İsa Məsih bu cür təhsili zəruri hesab etsəydi, bəşər övladına indiyədək tapşırılmış ən böyük işi görmək, dünyada Onu təmsil etmək üçün Özü tərəfindən yetişdirilən şagirdlərinə bunu verməzdimi? Lakin O, bunun əvəzinə müqəddəs həqiqəti onların əlinə verdi ki, o, öz sadəliyi içində dünyaya verilsin.
“Yunan və latın alimlərinə ehtiyac duyulan vaxtlar olur. Bəziləri bu dilləri öyrənməlidirlər. Bu yaxşıdır. Lakin onların hamısı və çoxu bunları öyrənməməlidir. Yunan və latın dillərini bilməyin ali təhsil üçün zəruri olduğunu düşünənlər uzağı görə bilmirlər. Dünyəvi adamların elm adlandırdıqları şeyin sirlərini bilmək də Allahın Padşahlığına daxil olmaq üçün zəruri deyildir. Həqiqi ali təhsili istisna edən və öyrənənlə birlikdə məhv olacaq sofistika və ənənə ilə zehni dolduran Şeytandır.”
“Yalançı bir təhsil almış olanlar gözlərini göyə qaldırmırlar. Onlar həqiqi Nur olanı, ‘dünyaya gələn hər bir insanı nurlandıran’ Olanı görə bilmirlər. Onlar əbədi həqiqətlərə kölgə kimi baxır, atomu dünya, dünyanı isə atom adlandırırlar. Guya ali təhsil almış bir çoxları barəsində Allah belə bəyan edir: ‘Sən tərəzidə çəkildin və naqis tapıldın,’—praktik işgüzarlıq biliyində naqis, vaxtdan ən yaxşı şəkildə necə istifadə etməyi bilmədə naqis, İsa üçün necə əmək etməyi bilmədə naqis.” Review and Herald, 17 avqust 1897.
Neşvilin alov toplarına dair xəbərdarlıq ixtiyari bir şəhərlə bağlı deyil; bu, Yeddinci Gün Adventistlərinin, Amerika Birləşmiş Ştatlarının və dünyanın üzərinə gətirilmiş birbaşa hökmdür. Neşvilin alov topları Adventizmin müxtəlif qrupları, yer vəhşi heyvanı və dünya üçün müxtəlif xüsusiyyətləri təmsil edir. Neşvilin alov topları yaxşı ilə pisi bilmə ağacı ilə simvolizə olunan saxta təhsil üzərində Allahın hökmüdür.
Bu araşdırmanı növbəti məqalədə davam etdirəcəyik.
“Rəbb İsa müxtəlif təsvirlərlə Yəhyaya Allahın xalqını təqib etmələri ilə seçilənlərin şər xarakterini və aldadıcı təsirini göstərdi. Hamının hikmətə ehtiyacı vardır ki, bu yer üzünün tarixinin yekununda belə böyük yer tutan qanunsuzluq sirrini diqqətlə araşdırsın. Dünyanın hökmran qüvvələrinin sakinlərinin — özlərini gizli cəmiyyətlərə və ittifaqlara bağlayan, Allahın qanununa hörmət etməyənlərin — iyrənc əməllərini Allahın açıqlaması həqiqət nuruna malik olan xalqın bütün bu şərlərdən uzaq durmasına imkan verməlidir. Dünyanın bütün saxta din mənsubları getdikcə daha çox öz şər əməllərini aşkara çıxaracaqlar; çünki yalnız iki tərəf vardır: Allahın əmrlərini saxlayanlar və Allahın müqəddəs qanununa qarşı müharibə aparanlar....”
“Qadının nəsli ilə ilanın nəsli arasındakı düşmənçilik Rəbb tərəfindən aydın şəkildə müəyyən edilmişdir. «Səninlə qadın arasına, sənin nəslinlə onun nəsli arasına düşmənçilik qoyacağam; o, sənin başını əzəcək, sən isə onun dabanını əzəcəksən». «Adəmə isə belə dedi: “Arvadının sözünə qulaq asdığın və sənə haqqında: “Ondan yemə”, — deyə əmr etdiyim ağacdan yediyin üçün torpaq sənin ucbatından lənətlənmişdir; ömrünün bütün günləri boyunca ondan əzabla yeyəcəksən; o, sənə tikan və qanqal bitirəcək və sən çöl otunu yeyəcəksən; alnının təri ilə çörək yeyəcəksən, ta ki torpağa qayıdasan; çünki ondan götürüldün; çünki sən torpaqsan və torpağa qayıdacaqsan.”»
“İnsan öz yolunun ardınca getməklə, Şeytanın vəsvəsələri ilə ahəngdar hərəkət edərək və Allahın məlum iradəsinə qarşı çıxaraq, özünü ucaltmağa və xeyir-duaya qovuşdurmağa əbəs yerə cəhd etdi. Beləliklə o, Allahın əmrlərinə itaətsizliyin təcrübi bilgisini qazandı. Beləliklə o, yaxşını və pisi tanıdı; beləliklə Allaha olan sədaqətini və vəfalılığını itirdi və bütün bəşər ailəsinin üzərinə şərin və əzabın sel qapılarını açdı. Bu gün neçələri eyni təcrübəni etməkdədir! İnsan nə vaxt öyrənəcək ki, onun təhlükəsizliyinin yeganə vasitəsi “Rəbb belə deyir” kəlamına tam etimad göstərməkdədir?”
“Şeytan öz ixtiralarını bəşəri üsullar vasitəsilə Allahın övladlarının arasına soxuşdurmağa çalışır. O, Allah kimi qəbul edilməyə, hətta Allahdan da üstün yerə qoyulmağa çalışır.
“Şənbəni həftənin birinci gününə dəyişdirməklə, o, insanları Allahın bəyanlarına inanmamağa yönəldir və beləliklə onları öz yollarına və planlarına elə bir qiymət verməyə sövq edir ki, onlar öz gözlərində və təhrif olunmuş mühakimələrində son dərəcə müdrik görünsünlər. İnsani siyasət vasitəsilə o, insanları Allahın açıq ifadə olunmuş əmrlərinə insan ənənəsindən daha az qüvvəyə malik kimi baxmağa və həmişə müqəddəs, ədalətli və yaxşı olan o qanundan sapmanı cüzi bir məsələ hesab etməyə yönəldir. O görür ki, insan vasitələrini itaətkar övladlar kimi Allahla ahəng içində yeriməkdən bu yolla saxlamaqla, dünyamızda Allahın işinin yerinə yetirilməsinə mane ola bilər.”
“Lakin məsul mövqelərdə duran insan vasitələri ilə Şeytanın məkrli əlbirlikləri, günah sınağının keçirilməsindən sonra indi də, ilk valideynlərimizin vəziyyətində olduğu kimi, eyni dərəcədə qorxulmalı və onlardan çəkinilməlidir. Mənə tapşırılmışdır ki, deyim: Allahın işində məsul vəzifələrə qoyulmuş adamlar başqaları üzərində hökmranlıq etmək hüquqlarını həddindən artıq qiymətləndirmişlər. Bədənin tutduğu mövqe onun xarakterini dəyişdirmir. Bəziləri sanki belə hiss etmişlər ki, kilsələr və sanitariumlar üçün tədbirlər müəyyən etməli olan onlar özləridir və onların mühakiməsi sorğu-sual edilməməlidir. Qoy onlar hər addımda İsadan öyrənsinlər. O, hər bir insan üçün ən ali hakimiyyət olmalıdır.
“Çox vaxt Bizim Müəllimimiz olmuş O Kəs deyir: «İnsan üçün öz Allahı ilə təvazökarlıqla yerimək, peşman ruhla Allahın yolunu tutmaq və böyük dünyəvi üstünlüklər vəd edirmiş kimi görünən Şeytanın təkliflərini rədd etmək necə də çətindir». İnsanın, yalnız Allahın qoyduğu möhkəm təməl üzərində qətiyyətlə dayanmaq əvəzinə, öz yolunu tutmasının təsiri dönə-dönə təkrarlanmışdır. Allahın göstərdiyi düz yollarda yeriməkdən imtina etmək onları çaşqınlığa aparacaq və eyni sınaq və imtahana məruz qalan başqalarına hikmət öyrətməyəcək. İnsan nə vaxt öyrənəcək ki, Allah Allahdır, dəyişsin deyə insan deyil?”
“Düz yoldan sapmış bəziləri Allahın onların üzərinə qoymadığı məsuliyyətləri ələ keçirmək üçün davamlı bir qızdırma içində olmuşlar. Allah hər bir xadimi və hər bir həkimi həqiqətin sadəliyini qoruyub saxlamağa çağırır. Həm Əhdi-Ətiqdə, həm də Əhdi-Cədiddə aşkar olunan Allahın Oğlu bu gün dünyamızın Xilaskarıdır. Hər bir tibbi missioner öz təlimini Ondan almalıdır. O, havadakı hakimiyyətin başçısından özünü ayırmasa, ona etibar edən canları azdıracaqdır. Qoy adi xalqın anlaya bilmədiyi dərəcədə təhsil almış və yüksəldilmiş adamların hamısından hər kəs ehtiyat etsin.
“Günahın hiylələri sonsuz təsəvvürü belə aşır. Hər bir fəlakət, hər bir əzab və ölüm, yalnız şərin qüdrətinin deyil, həm də diri Allahın həqiqətinin bir dəlilidir. Həqiqəti, əbədi qalan diri Allahın kəlamını tanımış və itaət vasitəsilə həyat verən insanın, Şeytanın məharətli hiylələrinə uymaqda göstərdiyi zəiflik son dərəcə qəribədir. Allah tərəfindən öyrədilənlərin hamısı Məsihi Onun Oğlu kimi tanıyır. Allahın məlum bəyanatlarına iman etməyənlərin hamısı günahın geniş yayılmasını nümayiş etdirir və həqiqətin kamil təqdisi vasitəsilə üzə çıxarılan həyat və ölməzlik tərəfdə çalışmırlar. Xarakterdə, sözlərdə və ruhda dəyişiklik etmədikcə, canlar həlak olacaq.”
“Bərpa olunmuş Cənnətə aparan heç bir orta yol yoxdur. Bu son günlər üçün insana verilmiş xəbər insan ixtiraçılığı ilə qarışdırılmamalıdır. Biz dünyəvi hüquqşünasların siyasətinə arxalanmamalıyıq. Biz təvazökar dua adamları olmalıyıq; Şeytanın vasitələri ilə kor edilmiş olanlar kimi davranmamalıyıq.
“Bir çoxlarında iman vardır, lakin məhəbbətlə fəaliyyət göstərən və canı paklaşdıran bir iman yoxdur. Xilas edən iman sadəcə həqiqətə dair quru bir etiqad deyildir. “Cinlər də iman edir və əsirlər.” Allahın Ruhunun ilhamı insanlara elə bir iman verir ki, o, xarakteri formalaşdıran və insanları sadəcə zahiri əməllərdən daha yüksəyə aparan təhrikedici bir qüvvədir. Sözlər, əməllər və ruh bizim Məsihin ardıcılları olduğumuz həqiqətinə şahidlik etməlidir.
“Allahın bəxş etdiyi ən böyük nur və bərəkət bu son günlərdə təqsirdən və dindən dönməkdən qorunma zəmanəti deyildir. Allahın yüksək etimad mövqelərinə ucaltdığı kəslər göyün nurundan üz döndərib insan hikmətinə yönələ bilərlər. O zaman onların nuru zülmətə çevriləcək, Allahın onlara etibar etdiyi qabiliyyətləri tələyə dönəcək, xarakterləri isə Allah üçün büdrəmə səbəbi olacaqdır. Allah məsxərəyə qoyulmaz. Ondan üz döndərmənin ardınca qəti nəticələri gəlmişdir və həmişə də gələcəkdir. Allahı narazı salan əməllərin törədilməsi, əgər onlardan qəti surətdə tövbə edilərək əl çəkilməzsə, onları doğrultmağa çalışmaq əvəzinə, şər iş görəni addım-addım aldanış içində irəli aparacaq, ta ki çoxlu günahlar cəzasızlıqla işlənmiş olsun. Allahla birgə əməkdaşlar edən və Allahın tərifini qəbul etmələrini təmin edən bir xarakterə sahib olmaq istəyənlərin hamısı özlərini Allahın düşmənlərindən ayırmalı və Məsihin Yəhyaya verib dünyaya çatdırmağı buyurduğu həqiqəti qorumalıdırlar.” Manuscript Releases, cild 18, 30–36.