Advent tarixində baş vermiş müxtəlif mübahisələrin nəzərdən keçirilməsini cari məsələ ilə bağlı anlayışımızı yekunlaşdırmaq üçün sətir üstünə sətir bir araya gətirərkən, biz beş peyğəmbərlik xəttinin seçilmiş xüsusiyyətlərini götürdük. Birinci xətt eyni zamanda sonuncu xətdir, çünki hər iki mübahisə Daniel on birin on dördüncü ayəsindəki “sənin xalqının soyğunçuları” ifadəsinə birbaşa əsaslanırdı. Biz Daniel kitabında Uriah Smith və James White ilə bağlı mübahisələri və “gündəlik” barədə mübahisəni nəzərdən keçirdik. 1989-cu ildə Daniel on birin son altı ayəsinin möhürünün açılmasından sonra şimal padşahı ilə bağlı baş vermiş mübahisəni də nəzərdən keçirdik. Sonra isə Yoel kitabının dörd həşəratını nəzərdən keçirdik. Bu xətlərin hər birinə əlavə edilə biləcək daha çox şey vardır, lakin biz sadəcə Roma mövzusu ilə bağlı həqiqətləri rədd edən mövqelərə töhfə vermiş müəyyən xüsusiyyətləri təcrid edirik.

Beş tarix, lakin birincinin eyni zamanda sonuncu olması altı xətti təmsil edir. Bu mübahisə xətlərinin peyğəmbərlik konteksti axır günlərdir; buna görə də bu xətlər vəhşinin surətinin sınağı zamanı tətbiq edilməlidir.

“Rəbb mənə aydın şəkildə göstərdi ki, vəhşi heyvanın surəti möhlət başa çatmazdan əvvəl formalaşacaq; çünki bu, Allahın xalqı üçün onların əbədi taleyinin həll olunacağı böyük sınaq olacaqdır....”

“Bu, Allahın xalqının möhürlənmədən əvvəl keçməli olduğu sınaqdır.” Manuscript Releases, cild 15, 15.

Vəhşi heyvanın surətinin formalaşmasının sınağı, mübahisənin digər altı xəttində olduğu kimi, Romanın peyğəmbərlik mövzusu ilə bağlı bir sınaqdır. Allahın xalqı möhürlənməzdən əvvəl baş verən böyük sınaq, Roma vəhşi heyvanının surətinin formalaşması haqqındadır. Vəhşi heyvan papalıq hakimiyyətidir və Birləşmiş Ştatlar tezliklə gələcək Bazar qanununa doğru irəlilədikcə papalıq hakimiyyətinin bir surətini formalaşdırır.

“Birləşmiş Ştatların vəhşinin surətini yaratması üçün dini hakimiyyət mülki hökuməti elə idarə etməlidir ki, dövlətin səlahiyyəti də kilsə tərəfindən öz məqsədlərini həyata keçirmək üçün istifadə olunsun.” The Great Controversy, 443.

Birləşmiş Ştatlarda qəbul edilən həmin bazar günü qanunu, vəhşinin surətinin Birləşmiş Ştatlarda tamamilə formalaşdığını göstərir.

“Lakin dünyəvi hakimiyyət vasitəsilə dini bir vəzifəni məcburi qaydada tətbiq etmək əməlində məhz kilsələr özləri vəhşiyə bir surət yaratmış olacaqlar; buna görə də Birləşmiş Ştatlarda bazar gününə riayət edilməsinin məcburi qaydada tətbiqi vəhşiyə və onun surətinə sitayişin tətbiqi olacaqdır.” The Great Controversy, 449.

Bazar qanunu zamanı vəhşi heyvanın surəti Birləşmiş Ştatlarda tamamilə formalaşdırılmış olur və bundan sonra Birləşmiş Ştatlar Allahdan tamamilə qopur və bütün dünyanı vəhşi heyvanın surətini formalaşdırmağa məcbur etməkdən ibarət peyğəmbərlik işinə başlayır. Birləşmiş Ştatlarda bazar qanunu zamanı Şeytan, dünya xalqlarını bütün dünya millətlərini əhatə edən vəhşi heyvanın surətinin formalaşdırılması prosesini təkrarlamağa yönəltmək üçün öz heyrətamiz işinə başlayır.

“Tanrının qanununu pozaraq Papalığın təsisatını məcburi qaydada tətbiq edən fərman vasitəsilə millətimiz özünü salehlikdən tamamilə ayıracaq. Protestantlıq əlini uçurumun o tayına uzadıb Roma hakimiyyətinin əlindən yapışanda, dərin yarğanın üzərindən əyilib Spiritizmlə əl sıxanda, bu üçqat birliyin təsiri altında ölkəmiz protestant və respublikaçı bir hökumət kimi öz Konstitusiyasının hər bir prinsipini rədd edəndə və papalıq yalanlarının və aldanışlarının yayılması üçün şərait yaradanda, onda bilə bilərik ki, Şeytanın möcüzəli fəaliyyətinin vaxtı gəlib çatmışdır və son yaxındır.” Testimonies, 5-ci cild, 451.

Birləşmiş Ştatlarda tezliklə qəbul ediləcək bazar günü qanunu zamanı Şeytan, Birləşmiş Ştatlarla əməkdaşlıq edərək, hər bir milləti kilsə ilə dövlət sistemini qurmaqda və bazar günü ibadətini məcburi qaydada tətbiq etməkdə Birləşmiş Ştatların nümunəsini izləməyə məcbur edəcək.

“Şeytan yer üzündə yaşayanları aldatmaq üçün möcüzələr göstərəcək. Spiritizm ölülərin təcəssüm etdirilməsi vasitəsilə öz işini görəcək. Allahın xəbərdarlıq ismarıclarını eşitməkdən imtina edən dini birliklər güclü bir aldanış altında olacaq və müqəddəsləri təqib etmək üçün mülki hakimiyyətlə birləşəcəklər. Protestant kilsələri əmrlərə riayət edən Allah xalqını təqib etməkdə papalıq hakimiyyəti ilə birləşəcəklər. İnsanların vicdanları üzərində ruhani zülm icra edəcək böyük təqib sistemini təşkil edən məhz bu qüvvədir.”

“‘Onun quzu kimi iki buynuzu var idi və əjdaha kimi danışırdı.’ Allahın Quzusunun ardıcılları olduqlarını etiraf etsələr də, insanlar əjdahanın ruhu ilə dolurlar. Onlar həlim və təvazökar olduqlarını iddia edirlər, lakin Şeytanın ruhu ilə danışır və qanunlar çıxarırlar; əməlləri ilə də etiraf etdiklərinin əksi olduqlarını göstərirlər. Bu quzuabənzər hakimiyyət Allahın əmrlərini yerinə yetirən və İsa Məsihin şəhadətinə malik olanlara qarşı müharibə aparmaqda əjdaha ilə birləşir. Şeytan da protestantlar və papistlərlə birləşərək, bu dünyanın allahı kimi onlarla əlbir fəaliyyət göstərir, insanlara öz padşahlığının təbəələri imişlər kimi hökm edir ki, onları öz istədiyi kimi idarə etsin, yönəltsin və nəzarət altında saxlasın.

“Əgər insanlar Allahın əmrlərini ayaq altına almağa razılaşmırlarsa, əjdahanın ruhu aşkar olur. Onlar həbs edilir, şuralar önünə çıxarılır və cərimələnirlər. ‘O, hamını — kiçik və böyük, varlı və kasıb, azad və qul olanların hamısını sağ əllərinə və ya alınlarına bir nişan almağa məcbur edir’ [Vəhy 13:16]. ‘Və ona vəhşi heyvanın surətinə nəfəs vermək qüdrəti verildi ki, vəhşi heyvanın surəti həm danışsın, həm də vəhşi heyvanın surətinə səcdə etməyənlərin hamısının öldürülməsinə səbəb olsun’ [15-ci ayə]. Beləliklə, Şeytan Yehovanın səlahiyyətlərini qəsb edir. Günah adamı Allahın yerində oturur, özünü Allah elan edir və Allahdan yuxarı davranır.” Manuscript Releases, cild 14, 162.

Papal hakimiyyəti vəhşidir, Birləşmiş Millətlər Təşkilatı əjdahadır və Amerika Birləşmiş Ştatları yalançı peyğəmbərdir. Məsihin əleyhdarı anlayışının mənası barədə çaşqınlığa düşənlər — ki, o həm Şeytandır, həm də Şeytanın yer üzündəki nümayəndəsi olan Roma papasıdır — axırda məsihin əleyhdarının tərəfində yer alacaqlar.

Amerika Birləşmiş Ştatları günah adamı deyildir. Günah adamı antixristdir və o, Şeytanın yer üzündəki nümayəndəsidir. Papalığı yer üzünün taxtına çıxaran qüvvəni papalıqla qarışdırmaq, Pavel tərəfindən həqiqəti sevməməyin dəlili kimi təqdim edilir. 2 Saloniklilərə məktubun ikinci fəslində göstərildiyi kimi, papalıq hakimiyyəti aşkara çıxarılsın deyə, bütpərəst Romanın aradan qaldırılmasına qədər papalıq hakimiyyətini saxlayan bütpərəst Romanın peyğəmbərlik əlaqəsini rədd etmək, Müqəddəs Ruhun tökülməsini rədd edib, Pavelin güclü azğınlıq kimi xarakterizə etdiyi murdar ruhun tökülməsini qəbul etmək deməkdir. Bununla belə, qədim peyğəmbərlərin hər biri yaşadıqları günlərdən daha çox son günlər haqqında birbaşa danışmışdır.

“Qədim peyğəmbərlərin hər biri öz dövrlərindən çox bizim dövrümüz üçün danışmışdır; belə ki, onların peyğəmbərlikləri bizim üçün qüvvədədir. ‘Bütün bu şeylər onlara ibrət olaraq baş verdi; və aləmin sonunun yetişdiyi bizlərə öyüd-nəsihət olsun deyə yazılmışdır.’ 1 Korinflilərə 10:11. ‘Onlara bildirildi ki, onlar bunlarla özlərinə deyil, sizə xidmət edirdilər; bu şeylər indi göydən göndərilmiş Müqəddəs Ruhla sizə Müjdəni təbliğ edənlər vasitəsilə sizə xəbər verilmişdir; mələklər də bu şeylərə nəzər salmağı arzulayırlar.’ 1 Peter 1:12....”

“Müqəddəs Kitab öz xəzinələrini bu son nəsil üçün toplayıb bir araya gətirmişdir. Əhdi-Ətiq tarixinin bütün böyük hadisələri və təntənəli vaqeələri bu son günlərdə kilsədə təkrar olunmuş və olunmaqdadır.” Selected Messages, book 3, 338, 339.

Bütpərəst Roma və 2 Saloniklilərdəki günah adamı axır günlərin Birləşmiş Ştatlarını və papalıq Romasını təmsil edir. Bu həqiqəti yanlış anlamaq, digər məsələlərlə yanaşı, onu göstərir ki, bir şəxs öz şəxsi yozumunu “tip və antitip” prinsipinə əsaslandırdığını iddia etsə belə, əslində “tip və antitip”i anlamır. Birləşmiş Ştatlar müqəddəs tarixdə bir neçə qüvvə ilə tipləşdirilmişdir. Hər iki buynuzlu qüvvə, istər İsrailin şimal və cənub padşahlıqları, istər Midiya-Fars imperiyası, istərsə də Sodom və Misirlə təmsil olunan ateist Fransa olsun, axır günlərdə Birləşmiş Ştatları təmsil edir.

Birləşmiş Ştatların vəhşiyə bənzər bir surət yaratdığı dövr Danielin ikinci fəslindəki dəmir və gil ilə, Danielin səkkizinci fəslində kişi və qadın olaraq zahir olan kiçik buynuz ilə, həmçinin İlyasın Karmel dağındakı şəhadətində Baal peyğəmbərləri və meşə kahinləri ilə əvvəlcədən təmsil edilmişdir. Salome Hirodun sərxoş ad günü məclisinin şəhadətində Birləşmiş Ştatları təmsil edir. Perqam Birləşmiş Ştatları təmsil edir və son günlərin papalıq hakimiyyətini təmsil edən Tiatiraya aparan uzlaşmanı müəyyən edir.

496-cı ildə frankların kralı Klovis, Ronald Reyqan dövründəki Amerika Birləşmiş Ştatlarını simvolizə edir. 533-cü ildə Yustinian, bazar qanunundan əvvəlcədən Donald Trampı təmsil edir. Hər bir simvolik uyğunluqda Amerika Birləşmiş Ştatları axır günlərin papalıq hakimiyyətinə təslimiyyətlə boyun əyən gücü təmsil edir. Təslimiyyətlə boyun əyən güc, Romaya ehtiram göstərən kimi təsvir olunur. “Ehtiram” əməli, baş olan krala təzim etməyi də əhatə edir.

Göstərilmişdir ki, Birləşmiş Ştatlar quzuya bənzər buynuzları olan vəhşi heyvanla təmsil olunan qüvvədir və bu peyğəmbərlik Birləşmiş Ştatlar bazar gününə riayəti məcburi etdikdə yerinə yetəcəkdir; Roma isə bunu öz hökmranlığının xüsusi etirafı sayır. Lakin papalığa göstərilən bu ehtiramda Birləşmiş Ştatlar tək olmayacaq. Vaxtilə onun hökmranlığını qəbul etmiş ölkələrdə Romanın təsiri hələ də məhv edilmiş olmaqdan çox uzaqdır. Və peyğəmbərlik onun qüdrətinin bərpa olunacağını xəbər verir. “Mən onun başlarından birini sanki ölümcül yaralanmış gördüm; və onun ölümcül yarası sağaldı; və bütün dünya vəhşi heyvanın ardınca heyrətlə getdi.” Ayə 3. Ölümcül yaranın vurulması 1798-ci ildə papalığın süqutuna işarə edir.

“Bundan sonra, — deyə peyğəmbər bildirir, — ‘onun ölümcül yarası sağaldı; və bütün dünya vəhşi heyvanın ardınca heyranlıqla getdi.’ Pavel açıq şəkildə bildirir ki, ‘günah adamı’ ikinci gəlişədək davam edəcək. 2 Saloniklilərə 2:3-8. Zamanın lap sonunadək o, aldatma işini davam etdirəcək. Və vəhyçi də, yenə papalığa işarə edərək, bəyan edir: ‘Yer üzündə yaşayanların hamısı, adları həyat kitabında yazılmamış olanlar, ona səcdə edəcəklər.’ Vəhy 13:8. Həm Köhnə, həm də Yeni Dünyada papalıq, yalnız Roma Kilsəsinin hakimiyyətinə əsaslanan bazar günü təsisatına göstərilən ehtiramla hörmət qəbul edəcək.” Böyük Mübarizə, 578.

Son cümlə daha artıq dəlil təqdim edir ki, Bacı Uayt “köhnə dünya” ifadəsini Avropanı, “yeni dünya”nı isə Amerikaları təmsil etmək üçün başa düşürdü. Belə olduğu halda, Birləşmiş Ştatlar papalıq hakimiyyətinə ehtiram göstərir və dünyanın qalan hissəsini də eyni şeyi etməyə məcbur edir. Bu, Birləşmiş Ştatları papalıq hakimiyyətinin göstərişlərinə tabe olan kimi müəyyən edir. Yeşayanın “baş”ı möhkəmlənmək üçün başa düşməyin zəruriliyi ilə bağlı müəyyənləşdirməsi və vurğusu öz ilahi məqsədini bunda tapır ki, “baş” simvolu həm xarici peyğəmbərlik xəttini, həm də daxili peyğəmbərlik xəttini anlamaq üçün açar olur.

Çünki Suriyanın başı Dəməşqdir, Dəməşqin başı isə Resin; altmış beş il içində Efrayim elə qırılacaq ki, artıq xalq olmayacaq. Efrayimin başı Samariyadır, Samariyanın başı isə Remalyanın oğludur. Əgər iman etməsəniz, şübhəsiz ki, möhkəmlənməyəcəksiniz. Yeşaya 7:8, 9.

Axır günlərdə, yəni hər bir peyğəmbərin şəhadətinin qüvvədə olduğu zamanda, “xalqının soyğunçuları” görüntünü təsdiq edirlər. Peyğəmbərlik Ruhunun səlahiyyətinə əsasən və Habaqququn iki müqəddəs xəritəsində təmsil olunduğu kimi Adventizmin təməl həqiqətləri ilə uyğun olaraq, “soyğunçular” Romanın rəmzidir. Bütpərəst Roma e.ə. 200-cü ildə tarixə ilk dəfə daxil olduqda, onlar axır günlərin müasir Romanını təmsil edirdilər. Məhz bu peyğəmbərlik həqiqəti axır günlərin peyğəmbərlik görüntüsünü təsdiq edir və əgər sən müasir Romanın “baş”ının papalıq hakimiyyəti olduğunu görməkdən imtina edirsənsə, onda şübhəsiz ki, möhkəmlənməyəcəksən.

“Dünya fırtına, müharibə və ixtilafla doludur. Lakin bir baş altında — papalıq hakimiyyəti altında — xalq Onun şahidlərinin şəxsində Allaha qarşı çıxmaq üçün birləşəcək.” Testimonies, 7-ci cild, 182.

Əgər eşidəcək qulaqlarınız varsa, onda anlaya bilərsiniz ki, Məsihin dövründə yəhudilərin başlıca uğursuzluqlarından biri “kölgə”ni “mahiyyət” kimi qəbul etmələri idi. Çarmıxdan əvvəl də, çarmıxdan sonra da yəhudilər ibadət sistemlərinin timsallarına güvəndilər və Antitipi rədd etdilər. Onlar iddia edirdilər ki, “kölgə” “mahiyyət”dir və bununla da ilham olunmuş qeyddə, son günlərdə də kölgəni mahiyyət kimi qəbul edəcək bir xalqı buraxdılar.

Birləşmiş Ştatlar vəhşiyə bir surət yaratdığı zaman, onlar vəhşinin bir kölgəsini formalaşdırırlar. Onlar mahiyyətin kölgəsini formalaşdırırlar, çünki surət bir tipoloji təcəssümdür. Birləşmiş Ştatları, vəhşinin surətini yaratdığı zaman, Müasir Romanın rəmzi kimi müəyyənləşdirmək, qədim İsrailin Böyük Antitipi rədd etməsi və çarmıxa çəkməsi ilə paralellik təşkil edir.

Amerika Birləşmiş Ştatlarının sənin xalqının quldurları olduğunu iddia edən qüsurlu baxışı öyrədənlər, tip və antitipdən istifadə etmələri barədə çox danışırlar; onlar tez-tez Amerika Birləşmiş Ştatlarını vəhşinin surəti kimi təqdim edir və nədənsə belə hesab edirlər ki, Amerika Birləşmiş Ştatlarını vəhşinin surəti kimi müəyyənləşdirmək, hansı yollasa, Amerika Birləşmiş Ştatlarının “quldurlar” olduğunu sübut edir. Əgər onlar həqiqətən özlərini “tip və antitip”in əsas prinsipləri ilə idarə olunmağa imkan versəydilər, tezliklə görərdilər ki, Allahın Kəlamında təkrar-təkrar tiplə göstərilmiş Amerika Birləşmiş Ştatlarının peyğəmbərlikdəki rolu, Amerika Birləşmiş Ştatlarını papalıq hakimiyyətinə tabe olan güc kimi müəyyən edir. Onlar görərdilər ki, vəhşi istinad nöqtəsi olmadan, mövcud olmamış bir vəhşiyə surət aid etmək absurddur. Vəhşinin surətini müəyyən edə bilən yeganə şey vəhşinin özüdür, çünki güzgü görüntüsündə surəti təsis edən məhz papalıq hakimiyyətidir.

Birləşmiş Ştatların vəhşi heyvanın surətini yaratmasına dair peyğəmbərliyin paralel xətti, həqiqi protestantlığın buynuzunun Məsihin surətini yaratdığı zamandır. Bu formalaşma xüsusilə Daniel kitabının onuncu fəslində müəyyən edilir; orada Daniel “marah”ı, yəni “güzgü” görüntüsünü seyr edir. Daniel Məsihə baxanları təmsil edir və bunu etməklə onlar Məsihin xasiyyətini əks etdirirlər. Əgər Məsihin görüntüsü Danielə təqdim edilməsəydi, o, Məsihin xasiyyətini əks etdirməyə qadir olmazdı. Onuncu fəsildə daxildə Məsihin surətini yaratmaqla təmsil olunan yüz qırx dörd min nəfərin, Daniel tərəfindən təmsil edildiyi kimi, Onun xasiyyətini seyr etmələri zəruridir. Baxmaqla onlar dəyişdirilirlər.

Lakin biz hamımız, üzü açıq halda, sanki güzgüdə Rəbbin izzətini seyr edərək, Rəbbin Ruhu vasitəsilə, izzətdən izzətə həmin surətə dəyişdirilirik. 2 Korinflilərə 3:18.

Danielin onuncu fəsildə gördüyü “marah” görüntüsünün ivritcə tərifi belədir: “bir görüntü; həmçinin (səbəb bildirən mənada) güzgü: — baxılan güzgü, görüntü.” Əvvəlki ayədə “glass” kimi tərcümə olunan yunan sözü isə insanın özünə güzgüdə baxması, yəni əks olunmuş şəkildə görməsi deməkdir (məcazi mənada): — güzgüdə olduğu kimi baxmaq.

Yaqub həmçinin güzgü ilə bağlı olan bir həqiqət xəttini də ortaya qoyur.

Çünki əgər kimsə kəlamın eşidəni olub da icra edəni deyilsə, o, güzgüdə öz təbii üzünə baxan adama bənzəyir; çünki özünə baxar, sonra çıxıb gedər və dərhal necə bir adam olduğunu unudar. Lakin hər kim azadlığın kamil qanununa diqqətlə baxar və onda davam edərsə, unudan bir eşidən deyil, işi yerinə yetirən bir icraçı olaraq, bu adam öz əməlində bərəkət tapacaqdır. Yaqub 1:23–25.

Əgər biz həqiqəti seviriksə və buna görə də Kəlamı icra edəniksə, onda baxdığımız güzgü azadlığın kamil qanunudur; lakin əgər biz həqiqəti sevmiriksə və bundan sonra, Danielin yanında olanların qaçdığı zaman etdikləri kimi, öz yolumuzla gediriksə, onda güzgü sadəcə özümüzün əksidir.

“Allahın qanunu insanın olduğu kimi tam əksini göstərən güzgüdür və onun qarşısında doğru surəti ucaldıb saxlayır. Bəziləri bu şəkildən üz döndərib onu unudacaqlar, digərləri isə, guya bununla xarakterlərindəki nöqsanlar sağalacaqmış kimi, qanuna qarşı təhqiramiz epitetlər işlədəcəklər. Qanun tərəfindən məhkum edilən başqaları isə öz təcavüzkarlıqlarından tövbə edəcək və Məsihin ləyaqətlərinə iman vasitəsilə məsihçi xarakterini kamilləşdirəcəklər.” Faith and Works, 31.

Daniel güzgü görüntüsündə özünü görmədi; o, Məsihi gördü; O, Yaqubun kamil azadlıq qanununun mükəmməl təcəssümüdür.

“Məsihin yer üzündəki həyatı ilahi qanunun kamil əksidir. Həyat, ümid və nur Ondadır. Ona baxın, və siz xarakterdən xarakterə eyni surətə çevriləcəksiniz.” Signs of the Times, 10 may 1910.

Vəhşinin surəti vəhşini əks etdirir və vəhşinin surətinin formalaşdırılması Allahın xalqı üçün böyük sınaqdır; onların əbədi taleyi bununla müəyyən ediləcəkdir. Protestant kilsələri Amerika Birləşmiş Ştatları hökuməti üzərində nəzarəti ələ aldıqda, papalıq hakimiyyətinin həmişə istifadə etdiyi kilsə-dövlət sisteminin bir surətini yaratmış olacaqlar. Eyni zaman dövründə Məsihin surəti Onun axır günlərdəki xalqında təzahür edəcəkdir. Lakin Daniel ilə birgə olanlar görüntünü görmədilər, çünki onlar görüntüdən qaçdılar.

Məsihin surətinin formalaşması iki sinif ibadətçinin təzahürünü meydana gətirir. Siniflərdən biri əks etdirmə prinsipini rədd edir. Əks etdirmə prinsipi güzgü ilə təmsil olunur, çünki Məsih ruhani səmavi həqiqətləri təmsil etmək üçün hərfi dünyəvi şeylərdən istifadə edir.

“Məsihin məsəllərlə təlimində də Onun dünyaya olan öz missiyasında görünən eyni prinsip müşahidə olunur. Biz Onun ilahi xarakteri və həyatı ilə tanış ola bilək deyə, Məsih bizim təbiətimizi Öz üzərinə götürdü və aramızda yaşadı. İlahilik bəşərilikdə aşkar edildi; görünməz izzət görünən insan surətində təzahür etdi. İnsanlar naməlumu məlum vasitəsilə öyrənə bilirdilər; səmavi şeylər yer üzünə aid olanlar vasitəsilə açıqlanırdı; Allah insanlara bənzər surətdə zahir edildi. Məsihin təlimində də belə idi: naməlum məlumla, ilahi həqiqətlər isə xalqın ən yaxşı tanıdığı yer üzünə aid şeylərlə izah edilirdi.”

“Müqəddəs Yazı deyir: «İsa bütün bunları camaata məsəllərlə söylədi; … ta peyğəmbər vasitəsilə deyilmiş bu söz yerinə yetsin: Ağzımı məsəllərlə açacağam; dünyanın təməlindən bəri gizli saxlanmış şeyləri bəyan edəcəyəm». Matta 13:34, 35. Təbii şeylər ruhani olanlar üçün vasitə idi; təbiətin şeyləri və Onu dinləyənlərin həyat təcrübəsi yazılı kəlamın həqiqətləri ilə əlaqələndirilmişdi. Beləcə, təbiidən ruhani səltənətə yönəldərək, Məsihin məsəlləri insanı Allahla, yeri isə göylə birləşdirən həqiqət zəncirinin halqalarıdır.” Christ’s Object Lessons, 17.

Əks olunmanın ruhani prinsipi Məsihi təmsil edən güzgüyə baxmaqla həyata keçirilir və “marah” görüntüsü səbəbedici bir görüntü olduğuna görə, güzgüdəki Məsih surəti bəşəriyyətdə Məsih surətini hasil edir.

Birləşmiş Ştatların görüntünü təsis edən şey olduğunu iddia etmək, Danielin surətinin Məsihi təsis edən şey olduğunu iddia etməyə bərabərdir. Məsih, Öz xarakteri və işinin görüntüsünü təsis edən Şəxsdir, antixrist isə onun xarakteri və işinin görüntüsünü təsis edən şeydir. Görüntü baxılan güzgüdə əks olunan şeydir və görüntü quldurlar tərəfindən təsis olunur. Vəhşi heyvanın surətini, surəti həmin vəhşi heyvanın özü kimi müəyyən etməklə yanlış anlamaq, paralel xətlər meydana gətirir.

Dönməmiş insan özünü güzgüdə görür; yaxud əgər Allahın qanununu görürsə, onun tələblərindən yayınmağa cəhd edərək qanuna həqarətlə yanaşır. Dönmüş insan isə güzgüdə Məsihi və Onun qanununu görür. Amerika Birləşmiş Ştatları papalıq hakimiyyətinə baxaraq və onu təkrarlayaraq papalıq hakimiyyətinin surətini yaradır. Antiməsih Amerika Birləşmiş Ştatları tərəfindən təkrarlanır.

Lüsifer Allahın siyasi və dini taxtlarında əyləşməyi arzulayırdı.

Ey sübh oğulu Lüçifer, göydən necə də düşmüsən! Ey millətləri zəiflədən, yerə necə də sərilmisən! Çünki ürəyində demişdin: “Mən göylərə qalxacağam, taxtımı Allahın ulduzlarından yuxarı ucaldacağam; şimalın ən ucqar tərəflərində, toplantı dağında da əyləşəcəyəm; buludların yüksəkliklərindən yuxarı qalxacağam; Haqq-Taalaya bənzər olacağam.” Yezekel 14:12–14.

Şeytan Məsihə qarşı olandır, papalıq hakimiyyəti də eləcə. Papalıq hakimiyyəti kilsədə taxta çıxmış və Avropanın siyasi taxtları üzərində hökmranlıq etmişdir. Daniel kitabının onuncu fəslinin səbəbedici güzgüsü, ruhani tətbiqində görüldükdə, ona baxanları Məsihin surətinə dəyişdirir. Bu həqiqət Məsihə qarşı olanın xəttini idarə edir. Bir millət və ya bir fərd bu güzgü görüntüsünə baxdıqda, o, ona baxan fərddə və ya millətdə öz surətini təkrar hasil etdiyinə görə səbəbedici təsir doğurur və bunun nəticəsində ya Məsihin surəti, ya da vəhşi heyvanın surəti meydana gəlir. Bu, Danieldə təmsil olunan eyni təsirə paraleldir. Daniel üçün görüntünü təsis edən Məsih idi, vəhşi heyvanın surətini qurduğu zaman isə Birləşmiş Ştatlar üçün görüntünü Məsihə qarşı olan təsis edir.

Bu fikirləri növbəti məqalədə davam etdirəcəyik.