İndi biz vəhşi heyvanın surətinin sınaq dövründəyik və Adventizmin tarixindəki ilk peyğəmbərlik mübahisəsi indi yenidən təkrarlanır. 2023-cü ilin iyul ayında baş mələk Mikayıl, Sodom və Misirin həmin böyük şəhərinin küçəsində qətlə yetirilmiş halda uzanan Hizqiyalın ölü, quru sümüklərini oyatmaq üçün endi. Vəhy kitabının on birinci fəslində onlar Ruhun verilməsi ilə ölüm yuxusundan çıxarılırlar. Hizqiyalın otuz yeddinci fəslində dörd külək haqqında xəbər, ölü quru sümükləri — bütün İsrail evi kimi tanıdılanları — Rəbbin ordusuna çevirən xəbər kimi müəyyən edilir. Peyğəmbər Daniel Yəhyanın qətlə yetirilmiş iki şahidini təmsil edir, o, həmçinin ölü quru sümüklər vadisində olanları, eləcə də məsəldəki müdrik bakirələri də təmsil edir.
Millerçilər məsəli yerinə yetirdikləri zaman, öz təcrübələrinin məsəldə təmsil olunduğunu dərk etdilər. Yüz qırx dörd minliklər də həmçinin başa düşməlidirlər ki, onlar ləngimə vaxtında olmuşlar. Doqquzuncu fəsildəki Daniel kimi, Levililər iyirmi altının yeddi vaxtı ilə təmsil olunduğu kimi düşmənlərin ölkəsinə səpələnmiş olduqlarını dərk etməli, həmçinin Navuxodonosorun vəhşilərdən ibarət gizli surətini də anlamalıdırlar.
Bu sətirlərin hər birində Allahın Kəlamından bir peyğəmbərlik sınağı təmsil olunur. Küçədə ölü yatan iki şahid dirildildikcə Ruhla doldurulur. Hizqiyalın ölü sümüklərinin peyğəmbərlik xəbərini eşitməyə ehtiyacı var idi. Daniel dağılmış vəziyyətinə oyadıldığı zaman Musa və Yeremyanın yazılarını öyrənirdi. İkinci fəsildə Daniel və üç sadiq şəxs, məcazi mənada, üzərlərinə ölüm hökmü qoyulduğu həqiqətinə oyadıldılar; sonra isə gizlədilmiş olub sonradan möhürü açılan peyğəmbərlik nuru Danieli və onun üç dostunu xilas etdi. Məsəldəki bakirələr gecəyarısı bir “fəryad” ilə oyadılır. Millerçilər Məsih əlini cədvəldəki rəsmlərin üzərindən götürdükdə oyadıldılar. Bütün bu altı şahidin hər birində ölüləri və ya yuxuda olanları oyadan peyğəmbərlik xəbəridir. Sonra isə bu, sınaq prosesinin sonunda iki sinfin üzə çıxdığı bir sınaq doğurur.
Bu sətirlərə əsasən müəyyən edilir ki, son günlərdə yüz qırx dörd min oyadıldığı zaman, bu, Yezekelin dörd külək barədəki xəbəri və Levililər iyirmi altıda Musanın yeddi dəfə səpələnmə barədəki xəbəridir. Bu, baş mələk Mikayıl tərəfindən gətirilən dirilmə xəbəridir. Bu, Navuxodonosorun vəhşi heyvanların surəti barədə gizli yuxusunun xəbəridir.
Bakirələr yağlarının olub-olmamasına görə sınaqdan keçirilirlər; bu yağ “Allahın Ruhunun xəbərləri” kimi müəyyən edilir. Millerçilər, Allahın peyğəmbərlik Kəlamında özlərinin göstərildiyini dərk etdikləri zaman, həmçinin onları əvvəlcə 1843-cü ili öncədən bildirməyə yönəltmiş həmin dəlilin əslində 22 oktyabr 1844-ü göstərdiyini gördükləri zaman oyandılar. Bu xətlərə əsasən müəyyən edilir ki, son günlərdə yüz qırx dörd min nəfər oyadıldığı zaman, onlar iki sinif ibadətçi əmələ gətirən peyğəmbərlik sınaq xəbəri ilə oyadılacaqlar.
Bütün bu xətlər öz mükəmməl və son yerinə yetirilməsini vəhşiyə aid və vəhşinin surətinin formalaşdırılması ilə təmsil olunan peyğəmbərlik sınağı dövründə tapır. Bu sınaq, bazar günü qanunu zamanı bakirələr üçün möhlət bağlandıqda başa çatır. Buna görə də, təkrar-təkrar möhürü açılmış xəbəri kimin anlamış olduğunu üzə çıxaran bir sınaq kimi təqdim olunan vəhşinin surəti sınaq prosesi bütün bu peyğəmbərlik xətləri ilə təmsil olunur. Daniel on ikidə bilik artımını anlayan müdriklər paklanmaq, ağardılmaq və sınaqdan keçirilmək kimi təqdim olunan üçpilləli bir sınaq prosesindən keçirlər. Bu üç addım Müqəddəs Ruhun gətirdiyi inandırmanın addımlarıdır və günah, salehlik və hökm barədə inandırmanı təmsil edir. Bu üç addım həyət, Müqəddəs Yer və Ən Müqəddəs Yerdir. Bu üç addım həmçinin Vəhy on dördün üç mələyində, eləcə də Danielin və birinci fəsildəki üç dəyərli gəncin təcrübəsində təmsil olunur. Orada onlar əvvəlcə qida sınağından, sonra görmə sınağından keçdilər və nəhayət şimal padşahı tərəfindən verilən üçüncü sınaqdan—Navuxodonosorla təmsil olunan sınaqdan—uğurla keçdilər.
Bu dörd gəncə gəlincə, Allah onlara hər cür elm və hikmətdə bilik və məharət verdi; Daniel isə bütün görüntüləri və yuxuları anlama qabiliyyətinə malik idi. Padşahın onları hüzuruna gətirməyi əmr etdiyi günlərin sonunda, hərəmağalarının başçısı onları Navuxodonosorun hüzuruna gətirdi. Padşah onlarla danışdı; və onların hamısı arasında Daniel, Xananya, Mişael və Azarya kimisi tapılmadı; buna görə də onlar padşahın hüzurunda durdular. Padşahın onlardan soruşduğu hikmət və anlayışa dair bütün məsələlərdə onları öz səltənətində olan bütün sehrbazlardan və münəccimlərdən on qat üstün gördü. Daniel 1:17–20.
Daniel və üç sadiq yoldaşı üçün olan üç sınağın sonuncusu Navuxodonosor tərəfindən həyata keçirilən bir sınaq idi; beləliklə, Daniel və üç sadiq yoldaşın timsal etdiyi son peyğəmbərlik sınağı Babil haqqındadır, çünki Navuxodonosor padşah idi; bu da Yeşaya kitabının yeddinci fəslinin səkkizinci və doqquzuncu ayələrində bir padşahı, bir millətin paytaxtını və bir “başı” müəyyən edir ki, bunlar bir-birinin yerinə işlədilən simvollardır. “Baş” axır günlərdə Müasir Babilin başını təmsil edir. Axır günlərdə həmin “baş” Vəhy kitabının on yeddinci fəslindəki fahişədir; onun alnına belə yazılmışdır: “SİRr, BÖYÜK BABİL, FAHİŞƏLƏRİN VƏ YERİN MÜRCÜRLÜKLƏRİNİN ANASI.”
Yüz qırx dörd minin son peyğəmbərlik sınağı axır günlərdə müasir Babilin “baş”ının düzgün və ya yanlış dərk edilməsi ilə bağlıdır. Onların son sınağına, həmçinin, müasir Babil ilə Müasir Romanın bir-birinin yerini tuta bilən rəmzlər olduğunu və buna görə də müasir Babilin “başı”nın hər iki silsilədə eyni “baş” olduğunu anlamaq daxildir; çünki onlar bir-birinin yerini tuta bilən rəmzlərdir.
“Dünya fırtına, müharibə və ixtilafla doludur. Lakin bir baş altında — papalıq hakimiyyəti altında — xalq Allahın şahidlərinin simasında Ona qarşı çıxmaq üçün birləşəcəkdir.” Testimonies, 7-ci cild, 182.
Daniel və üç igid göstərir ki, son peyğəmbərlik sınağı — çünki bu həmişə peyğəmbərlik üzərində bir sınaqdır — Roma mövzusu üzərində bir sınaqdır; çünki son günlərdə baş papalıq hakimiyyətidir; bu hakimiyyət Babilin birinci başı olan və şəxsən Danieli və üç igidi sınağa çəkən Navuxodonosorla təmsil olunur. Daniel və üç igidlə təmsil olunan mübahisə, həmçinin, Rəbbin əli ilə yönəldilmiş və dəyişdirilməməli olan 1843 cədvəlində göstərildiyi kimi, Adventizmin təməl tarixindəki ilk mübahisə ilə də qabaqcadan təsvir edilmişdir. 1843 cədvəlində göstərilən mübahisə, Danielin on birinci fəslinin on dördüncü ayəsindəki görüntünü bərqərar edən qüvvənin Antiox Epifanes, yoxsa bütpərəst Roma olduğunu müəyyənləşdirmək üzərində qurulmuşdu.
Axır günlərin tarixində yüz qırx dörd min nəfər peyğəmbərlik anlayışları üzrə sınaqdan keçiriləcək. Peyğəmbərlik anlayışı, son sınağın mahiyyət etibarilə peyğəmbərlik xarakterli olduğunu təsdiq edən bir neçə peyğəmbərlik xətti ilə təsbit olunur. Bu sınaq mərhələli olacaq və ibadət edənlərin iki sinfinin zahir olması ilə öz yekununa çatacaq.
Danielın on ikinci fəslində göstərildiyi kimi, sınaq yeni peyğəmbərlik işığı möhürdən açıldığı zaman başlanır və ilk sınaq bundan ibarət olur ki, şəxs xəbəri qəbul etsin, yoxsa rədd etsin. Bu sınaq Daniel tərəfindən “təmizlənmiş” olaraq təmsil edilmişdir; növbəti sınağı isə Daniel “ağardılmış” adlandırmışdır və proses “sınanmış” kimi təmsil olunan üçüncü və son sınaqda başa çatmışdır. Üçüncü və son sınaq, iki sinfin “sınandığı” yerdir və məhz orada onların yağının olub-olmadığını aşkar etdikləri görünür.
Danielın birinci fəsli son sınağı birbaşa müəyyən edir; deməli, Daniel “vəhşi heyvanın surətinin düzəldilməsi” kimi təqdim olunan sınağı müəyyən edir; bu isə “Allahın xalqının keçməli olduğu sınaqdır” — həm “möhürlənməzdən” əvvəl, həm də tezliklə gələcək Bazar günü qanununda “mərhəmət müddəti başa çatmazdan” əvvəl.
Vəhşinin surətinin necə formalaşdığının sınağı, üçqat birliyin peyğəmbərlik quruluşunu anlamağa dair peyğəmbərlik sınağını ehtiva edir. Əjdaha, vəhşi və yalançı peyğəmbər çoxsaylı peyğəmbərlik şahidlikləri üzərində təsbit olunmuş müəyyən bir peyğəmbərlik quruluşuna malikdir. Son günlərdə üçqat birliyin necə bir araya gələrək vahid bir peyğəmbərlik qüvvəsinə çevrildiyini anlamaq, vəhşinin surətinin necə formalaşdığını anlamaq deməkdir.
Axır günlərdə vəhşinin surətinin necə formalaşdığını anlamağın əhəmiyyətinə dair sadə, lakin mürəkkəb bir nümunə Pavelin 2 Saloniklilərə məktubunun ikinci fəslindəki günah adamı haqqında şəhadətidir. Pavel bütpərəst Roma ilə papalıq Romanın peyğəmbərlik baxımından qarşılıqlı əlaqəsinə toxunur və bunu edərkən müəyyən edir ki, “bütpərəst Roma ilə papalıq Romanın peyğəmbərlik baxımından qarşılıqlı əlaqəsi” iki sinif ibadət edənləri aşkara çıxaran bir mövzudur.
“Bütpərəst Romanın və papalıq Romanın peyğəmbərlikdəki əlaqəsi” həqiqətini sevən bir qrup və həmin həqiqəti sevməyən, buna görə də güclü azğınlıq qəbul edən başqa bir qrup. Pavelin ortaya qoyduğu bütpərəst Romanın və papalıq Romanın peyğəmbərlikdəki əlaqəsi, bu iki qüvvə arasındakı münasibəti, eləcə də bu iki qüvvənin Birləşmiş Ştatlarla münasibətini təsvir edən bir çox peyğəmbərlik mətnlərindən yalnız biridir.
Bütpərəst Roma əjdahadır, papalıq Romasi isə vəhşi heyvandır və Birləşmiş Ştatlar yalançı peyğəmbərdir. Axav on padşahın əjdaha padşahıdır; o, ikiqat yalançı peyğəmbərlər dəstəsi üzərində hökmranlıq edən fahişə İzebellə evlidir. Kişi peyğəmbərlər Baalın peyğəmbərləri idi, meşəliklərin kahinləri isə qadın ilahəsi Aştarotu təmsil edirdilər. Onlar birlikdə, qadın kahinlər və kişi peyğəmbərlərlə təmsil olunan vəhşi heyvanın surətini yaradan axır günlərin yalançı peyğəmbərini timsallaşdırırlar.
Əjdaha Axabdır; o, Vəhy on yeddidəki on padşahın rəmzidir və səkkiz padşahlığın yeddinci padşahlığıdır. Altıncı padşahlıq Birləşmiş Ştatlardır, İzəbelin yalançı peyğəmbərləri; yeddinci padşahlıq on padşahdır, Birləşmiş Millətlərdir, əjdaha hakimiyyətidir; yeddi padşahlıqdan olub ölümcül yara almış beşinci padşahlıq isə səkkizinci və son padşahlıq olaraq dirildilir; bu da vəhşidir ki, Birləşmiş Ştatlar, ondan sonra isə bütün dünya onun üçün və ondan bir surət düzəldir.
Danielın birinci fəsli Allahın Kəlamında təmsil olunduğu kimi Romanı anlamağı ehtiva edən son peyğəmbərlik sınağını müəyyən edir. 2 Saloniklilərə məktub göstərir ki, son peyğəmbərlik sınağı müasir Romanın quruluşuna dair işığı da əhatə edir; bu quruluş bütpərəst Roma ilə papalıq Romanı arasındakı peyğəmbərlik və siyasi münasibətdə təmsil olunur.
Daniel kitabının ikinci fəsli göstərir ki, axır günlərdə möhürü açılan bir sirr vardır və bu sirr yüz qırx dörd minliyi sınaqdan keçirir; çünki ikinci fəsildə Daniyel və üç sədaqətli şəxs Allahın axır gün xalqını təmsil edir. Möhürü açılan və buna görə də onları sınaqdan keçirən peyğəmbərlik sirri Navuxodonosorun heyvanların surəti barədəki gizli yuxusudur; beləliklə, bu, Bacı Uaytın qeyd etdiyi kimi, yüz qırx dörd minlik üçün son sınağı təmsil edir: “heyvanın surətinin təşkili.”
Daniel kitabının ikinci fəsli ilə təmsil olunan sınaq ölüm təhdidi altında qoyulmuşdur. Son günlərin bir nümunəsi olaraq, bu, həqiqəti sevməyənlərin üzərinə gələn güclü aldanışı müəyyənləşdirərkən Paulusun öyrətdiyini təsdiq edir. Danielin tarixində onun anlayışı Babilin müdrik adamlarını xilas etdi, lakin son günlərin axırıncı sınağından sonra artıq möhlət yoxdur.
Roma barədə bir simvol kimi müəyyən etdiyimiz mübahisənin hər bir xətti indi gedən mübahisəyə birbaşa şahidlik edir. Bazar günü qanunvericiliyi uğrunda hərəkat indi qaranlıqda öz yolunu açdığı bir vaxtda, çox az canın gündüz övladları olmasına baxmayaraq, Allahın peyğəmbərlik Kəlamı onun yaxınlaşmasını müəyyən edir; və gündüz övladları olmayanlar, sınaq vaxtının qumlarının sürətlə tükənməkdə olduğundan buna görə xəbərsizdirlər. Bu, Sister White tərəfindən göstərilmiş kontekstdə baş verir; orada son hərəkətlər sürətli olacaqdır. 2023-cü ilin iyulunda Michael Öz qüdrətli ordusunu ayağa qaldırmaq üçün endi, lakin ordunun bir hissəsi olmaq üçün əvvəlcə yerinə yetirilməli olan peyğəmbərlik işi vardır və bu iş vəhşi heyvanın surətinin formalaşdırıldığı siyasi mühitdə yerinə yetirilir.
Yerinə yetirilməli olan peyğəmbərlik işi vəhşinin surətinin təşəkkül tapmasının dərk edilməsini ehtiva edir. Peyğəmbərlik tədqiqatçısı cari tarixdə baş verən hadisələr vasitəsilə ABŞ-da vəhşinin surətini meydana gətirən dini və siyasi amillərin artıq hərəkətə keçdiyini dərk etməlidir. Tədqiqatçı həmçinin Allahın Kəlamında bəyan olunduğu kimi, vəhşinin surətinin peyğəmbərcəsinə necə formalaşdırıldığını da dərk etməlidir. O, həm də başa düşməlidir ki, ABŞ-da vəhşinin surəti formalaşdırılarkən, yüz qırx dörd minin daxilində Allahın surəti də formalaşdırılır. O, son günlərin tarixinin onların tarixində Gecəyarısı Nidası ismarıcının inkişafı zamanı Millerçilərlə olan paralelliyini başa düşməlidir; o zaman onlar məsəlindəki ləngimə vaxtında olduqları həqiqətinə oyadılmışdılar və buna görə də bakirələrin məhz özləri olduqlarını dərk etmişdilər. Bu üç ünsürün hamısı 2023-cü ilin iyul ayında gerçəkləşməyə başlayan peyğəmbərlik sınağının bir hissəsidir.
“Qayda üzərinə qayda” Advent tarixində Roma ilə bağlı ortaya çıxmış hər bir mübahisə son günlərdə təkrarlanan müqəddəs tarix idi. Roma üzərindəki son mübahisə birbaşa olaraq Allahın xalqının 2023-cü ilin iyulunda gələn xəbərə oyanmaqdan imtina etməsinin nəticəsidir.
“Allah Öz xalqını oyadacaq; əgər başqa vasitələr nəticəsiz qalsa, onların arasına bidətlər daxil olacaq və bu, onları ələyərək samanı buğdadan ayıracaq. Rəbb Onun sözünə iman edənlərin hamısını yuxudan oyanmağa çağırır. Bu zaman üçün münasib olan qiymətli nur gəlmişdir. Bu, qarşımızda duran təhlükələri göstərən Müqəddəs Kitab həqiqətidir. Bu nur bizi Müqəddəs Yazıları səylə araşdırmağa və tutduğumuz mövqeləri ən ciddi şəkildə yoxlamağa sövq etməlidir. Allah istəyir ki, həqiqətin bütün yönləri və mövqeləri dua və orucla hərtərəfli və israrlı şəkildə tədqiq edilsin. Möminlər həqiqətin nədən ibarət olduğuna dair fərziyyələr və qeyri-müəyyən təsəvvürlər içində arxayın olmamalıdırlar. Onların imanı Allahın Kəlamı üzərində möhkəm təməl tapmalıdır ki, sınaq vaxtı gəldikdə və onlar öz imanlarına görə cavab vermək üçün məclislər qarşısına çıxarıldıqda, içlərində olan ümidin səbəbini həlimlik və qorxu ilə bəyan etməyə qadir olsunlar.
“Qızışdırın, qızışdırın, qızışdırın. Dünyaya təqdim etdiyimiz mövzular bizim üçün canlı bir gerçəklik olmalıdır. İmanımızın əsas maddələri hesab etdiyimiz təlimləri müdafiə edərkən, əsla tamamilə sağlam olmayan dəlillərdən istifadə etməməyimiz mühümdür. Belə dəlillər etiraz edəni susdurmağa yaraya bilər, lakin həqiqətə şərəf gətirməz. Biz elə sağlam dəlillər təqdim etməliyik ki, onlar yalnız rəqiblərimizi susdurmaqla kifayətlənməsin, həm də ən yaxın və ən dərin araşdırmaya tab gətirsin. Özlərini mübahisəçi kimi yetişdirmiş olanlar arasında Allahın Kəlamı ilə ədalətli davranmamaq təhlükəsi böyükdür. Bir rəqiblə qarşılaşdıqda, səmimi səylə mövzuları elə bir şəkildə təqdim etməliyik ki, sadəcə imanlıya güvən verməyə çalışmaq əvəzinə, onun zehnində inam oyatsın.”
“İnsanın əqli inkişafı nə dərəcədə olursa-olsun, o, bir an belə düşünməsin ki, daha böyük işıq üçün Müqəddəs Yazıları dərindən və daimi şəkildə araşdırmağa ehtiyac yoxdur. Bir xalq olaraq, ayrı-ayrılıqda peyğəmbərliyin tələbələri olmağa çağırılmışıq. Allahın bizə təqdim edəcəyi hər hansı bir işıq şüasını ayırd edə bilməyimiz üçün ciddi səylə ayıq-sayıq olmalıyıq. Həqiqətin ilk şəfəqlərini tutmalıyıq; və dua ilə müşayiət olunan araşdırma vasitəsilə daha aydın işıq əldə oluna bilər ki, bu da başqalarının önünə gətirilə bilər.” Testimonies, Volume 5, 708.
Millerin dövrünün protestantları qrammatika qaydalarına tabe olmağı rədd etdilər və on dördüncü ayədəki “həmçinin” sözünü görməzliyə vurmağı seçdilər; halbuki bu söz qrammatik cəhətdən “sənin xalqının qarətçiləri”nin, on dördüncü ayənin yerləşdiyi ayələrdə təsvir olunan hadisələrin axarına daxil edilən yeni bir qüvvəni təmsil etdiyini müəyyən edir. Uriah Smith də eyni şeyi etdi; o, otuz altıncı ayədə və daha sonra qırxıncı ayədə şimal padşahının, otuz birinci ayədən etibarən mövzu olmuş həmin şimal padşahı olmalı olduğunu sübut edən qrammatik dəlilləri nəzərə almadı.
Bu gün Birləşmiş Ştatların “quldurlar” olduğunu öyrədənlər, Son günlərin iki əsas təqibçi gücü kimi papal hakimiyyəti və Birləşmiş Ştatları müəyyən edən Sister White-a məxsus bir parçadan istifadə edir və Sister White-ın Avropanı müəyyən etmək üçün işlətdiyi “old world” ifadəsinin əslində keçmiş tarixi təmsil etdiyini iddia etmək üçün qrammatikanı təhrif edirlər. Parçadakı qrammatika bunun yanlış bir fərziyyə olduğunu sübut edir və Sister White-ın həmin parçadakı “old world” ifadəsini işlətmə tərzi onun yazılarının digər yerlərində bu ifadəni necə işlətdiyi ilə uzlaşır. O bunu etdikdə, “old world” ifadəsini “new world” ilə əlaqədə işlədərək Avropa ilə Amerikalar arasında fərq qoyan tarixçilərlə də eyni mövqedə olur.
“Köhnə Dünyada Romaçılıq və Yeni Dünyada mürtəd protestantlıq ilahi əmrlərin hamısına ehtiram göstərənlərə qarşı oxşar bir yol tutacaqdır.” The Great Controversy, 615.
Qrammatik baxımından “təqib edəcək” ifadəsi göstərir ki, həm “köhnə dünya”, həm də “yeni” ilə təmsil olunan hər iki qüvvə axır günlərdə Allahın xalqının təqib olunmasını “təqib edir”; və bu cümlənin “köhnə dünya”ya keçmiş tarix, “yeni”yə isə axır günlər kimi işarə etdiyini iddia etmək qrammatik cəhətdən qüsurludur. “Sətir üstə sətir” Romanın bütün köhnə mübahisələri axır günlərin peyğəmbərlik öyrənəninə göstərir ki, onlar vəhşi heyvanın surəti sınağına oyandıqda, bu, sənin xalqının soyğunçularının düzgün şəkildə müəyyən edildiyi bir mühiti də əhatə edəcək. “Soyğunçular”ın düzgün anlayışı 1843-cü il pioner cədvəlində ortaya qoyulmuşdur və buna görə də, Peyğəmbərlik Ruhunun səlahiyyəti ilə təsdiqlənmiş təməl həqiqətdir. Bu da göstərir ki, peyğəmbərlik öyrənənləri öz son sınaqlarına oyandıqları zaman, “soyğunçular” mövzusu həm də təməl həqiqətlərə və Peyğəmbərlik Ruhuna edilən son hücumu təmsil edəcək.
Bu fikirləri növbəti məqalədə davam etdirəcəyik.