The Battle of Raphia and the Battle of Panium are two distinct historical events that occurred in different periods and contexts, but they both have significance in the history of ancient Judea and its surrounding regions. The Battle of Raphia took place in 217 BC. The Battle of Panium occurred in 200 BC between the Seleucid kingdom (king of the north) and the Ptolemaic kingdom (king of the south). These two battles are identified in verses eleven through fifteen of Daniel chapter eleven. These two battles preceded the Maccabean Revolt in 167 BC.
Ang Gubat sa Raphia ug ang Gubat sa Panium mao ang duha ka lahi nga mga panghitabong historikal nga nahitabo sa nagkalainlaing mga kapanahonan ug kahimtang, apan silang duha adunay kamahinungdanon sa kasaysayan sa karaang Judea ug sa mga rehiyon nga naglibot niini. Ang Gubat sa Raphia nahitabo niadtong 217 BC. Ang Gubat sa Panium nahitabo niadtong 200 BC tali sa gingharian sa Seleucid (hari sa amihanan) ug sa gingharian sa Ptolemaic (hari sa habagatan). Kining duha ka mga gubat giila diha sa mga bersikulo onse hangtod kinse sa Daniel kapitulo onse. Kining duha ka mga gubat miuna sa Pag-alsa sa mga Maccabeo niadtong 167 BC.
The Battle of Panium took its name from the nearby geographical feature, Mount Panium, where the conflict occurred. The name Panium is derived from the Greek god Pan, to whom a temple was there dedicated. The site was known as Panium due to its association with the worship of Pan. The temple complex was often referred to as the Sanctuary of Pan, emphasizing its role as a place of religious devotion and worship dedicated to the god Pan. The term “Nymphaeum” refers to a monument or shrine dedicated to water nymphs in ancient Greek and Roman religion. The temple complex at Panium included a grotto and natural spring, which were believed to be inhabited by nymphs, and thus it was sometimes referred to as the Nymphaeum of Panium.
Ang Gubat sa Panium nakadawat sa iyang ngalan gikan sa duol nga heograpikal nga bahin, ang Bukid Panium, diin nahitabo ang panagbangi. Ang ngalan nga Panium nakuha gikan sa Griyegong dios nga si Pan, kang kinsa didto gipahinungod ang usa ka templo. Ang maong dapit nailhan nga Panium tungod sa iyang kalambigitan sa pagsimba kang Pan. Ang komplikado sa templo kasagarang gitawag nga Santuwaryo ni Pan, nga nagpasiugda sa iyang tahas ingon nga usa ka dapit sa relihiyosong debosyon ug pagsimba nga gipahinungod sa dios nga si Pan. Ang pulong nga “Nymphaeum” nagpasabot sa usa ka monumento o balaang puloy-anan nga gipahinungod sa mga nimpa sa tubig sa karaang Griyego ug Romanhong relihiyon. Ang komplikado sa templo sa Panium naglakip ug usa ka groto ug usa ka tuboran nga kinaiyanhon, nga gituohang gipuy-an sa mga nimpa, ug busa usahay gitawag kini nga Nymphaeum sa Panium.
After the city was rebuilt and expanded by Herod Philip, son of Herod the Great, it was known as Caesarea Philippi in honor of the Roman Emperor Caesar Augustus and Herod Philip himself. The temple complex was an important religious center within this city.
Human sa natukod pag-usab ug gipalapdan ang siyudad ni Herodes Felipe, anak ni Herodes nga Daku, kini nailhan ingong Cesarea Filipos agig pagpasidungog sa Romanhong Emperador nga si Cesar Augusto ug kang Herodes Felipe mismo. Ang kompleks sa templo maoy usa ka mahinungdanong sentro sa relihiyon sulod niining siyudara.
During the reign of Emperor Augustus, the temple was rededicated or renamed in honor of Augustus, reflecting the imperial cult and the integration of Roman religious practices into the local religious landscape. The area near the ancient city of Caesarea Philippi, where the temple of Pan was located, was sometimes referred to as the “Gates of Hell” or the “Gates of Hades.”
Atol sa paghari ni Emperador Augusto, ang templo gikonsagrar pag-usab o gihatagan ug bag-ong ngalan agig pagpasidungog kang Augusto, nga nagpakita sa kulto imperyal ug sa panag-uyon sa mga Romanhong pamatasan sa relihiyon ngadto sa lokal nga talan-awon sa relihiyon. Ang dapit duol sa karaang siyudad sa Caesarea Philippi, diin nahimutang ang templo ni Pan, usahay gitawag nga ang “Mga Ganghaan sa Impiyerno” o ang “Mga Ganghaan sa Hades.”
In verses sixteen through nineteen of Daniel chapter eleven, the three geographical areas of conquest that pagan Rome was to overcome in order to be established as the fourth kingdom of Bible prophecy and the king of the north in the chapter, are represented. In verse sixteen, the Roman general Pompey is identified as conquering Syria in 65 BC, and then Jerusalem in 63 BC. Verses seventeen through nineteen identify Julius Caesar’s conquering of Egypt, the third of the three obstacles. The Battle of Actium in 31 BC, marks the beginning of the three hundred and sixty years that pagan Rome would rule supremely in fulfillment of verse twenty-four, of Daniel chapter eleven.
Sa mga bersikulo dieciséis hangtod diecinueve sa Daniel kapitulo onse, girepresentar ang tulo ka heyograpikong mga dapit sa pagpanakop nga kinahanglang pildihon sa pagano nga Roma aron matukod ingon nga ikaupat nga gingharian sa tagna sa Biblia ug ang hari sa amihanan diha sa maong kapitulo. Sa bersikulo dieciséis, ang Romanhong heneral nga si Pompey giila nga nagpanakop sa Siria niadtong 65 BC, ug unya sa Jerusalem niadtong 63 BC. Ang mga bersikulo diecisiete hangtod diecinueve nagaila sa pagpanakop ni Julius Caesar sa Ehipto, ang ikatulo sa tulo ka mga babag. Ang Gubat sa Actium niadtong 31 BC nagtimaan sa sinugdanan sa tulo ka gatus ug kan-uman ka tuig diin ang pagano nga Roma maghari nga labing labaw sa katumanan sa bersikulo bente-kuwatro sa Daniel kapitulo onse.
In verse twenty the reign of Augustus Caesar is marked, and in that history, Jesus was born. Then in verses twenty-one and twenty-two the wicked Tiberius Caesar’s reign is identified, thus marking the crucifixion of Christ. In verse twenty-three, the league which the Maccabean Jews entered into with pagan Rome is marked, and thus the flow of history that began in verse eleven is halted, and the historical narrative drops back to the period of 161 BC to 158 BC.
Sa bersikulo beinte, gimarkahan ang paghari ni Augusto Cesar, ug diha nianang kasaysayan, natawo si Jesus. Unya sa mga bersikulo beinte-uno ug beinte-dos, gipaila ang paghari sa daotan nga si Tiberio Cesar, sa ingon gimarkahan ang paglansang sa krus ni Cristo. Sa bersikulo beinte-tres, gimarkahan ang pakigsaad nga gisudlan sa mga Maccabeanhong Judio uban sa paganong Roma, ug sa ingon ang dagan sa kasaysayan nga nagsugod sa bersikulo onse gipahunong, ug ang asoy sa kasaysayan mibalik ngadto sa yugto sa 161 BC hangtod 158 BC.
Verse twenty-three represents the line of the Maccabees, and though it does not provide all the details of their prophetic line, the record of history does. In 217 BC, the Battle of Raphia took place, and in the aftermath a child king left Egypt vulnerable. As the Seleucid and Greek kings made plans to deal with the child king in the year 200 BC, Rome inserted itself into the history and became the defender of the Egyptian child king. In the same year the Battle of Panium took place. Then in 167 BC the guerilla warfare of the Maccabees, began.
Ang bersikulo baynte-trés nagrepresentar sa linya sa mga Maccabeo, ug bisan pa nga wala niini ihatag ang tanang mga detalye sa ilang propetikong linya, ang tala sa kasaysayan naghatag niini. Niadtong 217 BC, nahitabo ang Gubat sa Raphia, ug sa mga sangputanan niini usa ka batang hari ang nagpabilin sa Ehipto nga huyang. Samtang ang mga haring Seleucid ug Griego nagplano sa pag-atubang sa batang hari sa tuig 200 BC, ang Roma misulod sa kasaysayan ug nahimong manlalaban sa pagpanalipod sa batang hari sa Ehipto. Sa mao gihapong tuig nahitabo ang Gubat sa Panium. Unya niadtong 167 BC nagsugod ang gerilyang pakiggubat sa mga Maccabeo.
The Maccabean revolt began in Modein in 167 BC, and it consisted of the Maccabees not only engaging against the Seleucid Empire, but also engaging the Jews that they had determined were in alliance with the Seleucids. The revolt was religiously motivated, and it was carried out against an internal and external enemy. In 164 BC the Maccabees rededicated the temple, and this event is commemorated by the Jewish celebration of Hanukkah. In that year the infamous Antiochus Epiphanes died. Then from 161 BC to 158 BC the “league” of verse twenty-three was entered into with Rome.
Ang pag-alsa sa mga Maccabeo nagsugod sa Modein niadtong 167 BC, ug kini naglangkob sa mga Maccabeo nga dili lamang nakigbatok batok sa Imperyong Seleucid, kondili nakigbatok usab sa mga Judio nga ilang gitino nga nakig-alyansa sa mga Seleucid. Ang pag-alsa dinihogan sa relihiyosong kadasig, ug kini gipahigayon batok sa usa ka kaaway nga anaa sa sulod ug sa gawas. Niadtong 164 BC gipahinungod pag-usab sa mga Maccabeo ang templo, ug kini nga panghitabo gisaulog pinaagi sa Judiohong kasaulogan sa Hanukkah. Niana nga tuig namatay ang bantogang si Antiochus Epiphanes. Unya gikan sa 161 BC hangtod sa 158 BC ang “liga” sa bersikulo baynte-tres gisudlan uban sa Roma.
The only direct reference to the Maccabees, their revolt and their league with Rome, is found in verse twenty-three, but the history of the dynasty, called the Hasmonean Dynasty began at Modein in 167 BC, and continued to the time of the cross. The final representatives of the Hasmonean Dynasty were the Pharisees of Christ’s time period. Therefore, there is a prophetic line of the history of apostate Judaism as represented by the Maccabees which began in 167 BC at the revolt of Modein, which ends in verses twenty-one and twenty-two when Jesus was crucified.
Ang bugtong tuwirang paghisgot sa mga Macabeo, sa ilang pag-alsa ug sa ilang pakigsaad sa Roma, makita diha sa bersikulo baynte-tres, apan ang kasaysayan sa dinastiya, nga gitawag ug Dinastiyang Hasmonean, nagsugod sa Modein niadtong 167 BC, ug mipadayon hangtod sa panahon sa krus. Ang katapusang mga representante sa Dinastiyang Hasmonean mao ang mga Fariseo sa panahon ni Cristo. Busa, adunay usa ka propetikong linya sa kasaysayan sa apostatang Judaismo ingon nga girepresentahan sa mga Macabeo nga nagsugod niadtong 167 BC sa pag-alsa sa Modein, nga matapos diha sa mga bersikulo baynte-uno ug baynte-dos sa dihang gilansang si Jesus sa krus.
Their history reached a turning point in verse sixteen, when Rome, for the first time, through Pompey, conquered Jerusalem. His primary motivation for bringing the destruction upon Jerusalem at that time was a dispute among two factions of the Hasmonean Dynasty. From that point in time (63 BC), Judah was under Roman rule. The Hasmonean Dynasty of the Maccabees begins prophetically at the battle of Modein in 167 BC, then is placed under subjection to Rome in 63 BC. Soon after the beginning of that history the Maccabees initiated and entered into a league with Rome from 161 BC to 158 BC. They were in subjection to Rome from 63 BC until the cross and the ultimate destruction of Jerusalem in the year 70.
Ang ilang kasaysayan miabot sa usa ka mahinungdanong pagliko diha sa bersikulo dieciséis, sa dihang ang Roma, sa unang higayon, pinaagi kang Pompey, mibuntog sa Jerusalem. Ang iyang nag-unang kadasig sa pagdala sa pagkalaglag ibabaw sa Jerusalem niadtong panahona mao ang panaglalis tali sa duha ka paksyon sa Dinastiyang Hasmoneo. Sukad niadtong panahona (63 BC), ang Juda nailalom sa pagmando sa Roma. Ang Dinastiyang Hasmoneo sa mga Macabeo sa profetikanhong paagi nagsugod sa gubat sa Modein niadtong 167 BC, ug dayon gipailalom sa Roma niadtong 63 BC. Wala madugay human sa sinugdanan nianang kasaysayana ang mga Macabeo nagsugod ug misulod sa usa ka pakigsaad uban sa Roma gikan sa 161 BC hangtod sa 158 BC. Nailalom sila sa Roma gikan sa 63 BC hangtod sa krus ug sa kinatumyan nga pagkalaglag sa Jerusalem sa tuig 70.
The prophetic line of the Maccabees is the line of apostate Judaism, and it therefore typifies the line of apostate Protestantism. From the Battle of Panium until the Sunday law of verse sixteen the prophetic events of 200 BC, 167 BC, 164 BC, and the league from 161 BC to 158 BC will be repeated in the history of apostate Protestantism. These waymarks will occur in the history of the eighth president who is of the seven in advance of the Sunday law. 200 BC represents the external line of the Republican horn in relation to 167 BC, representing the internal line of the apostate Protestant horn.
Ang propetikong linya sa mga Maccabeo mao ang linya sa apostatang Judaismo, ug busa kini naghulagway sa linya sa apostatang Protestanismo. Gikan sa Gubat sa Panium hangtod sa balaod sa Domingo sa bersikulo sais, ang mga propetikong hitabo sa 200 BC, 167 BC, 164 BC, ug ang pakigsaad gikan sa 161 BC hangtod sa 158 BC pagausabon sa kasaysayan sa apostatang Protestanismo. Kining mga ilhanan sa dalan mahitabo sa kasaysayan sa ikawalong presidente nga usa sa pito sa wala pa ang balaod sa Domingo. Ang 200 BC nagrepresentar sa panggawas nga linya sa sungay sa Republikano maylabot sa 167 BC, nga nagrepresentar sa pangsulod nga linya sa sungay sa apostatang Protestante.
These waymarks are essentially hidden within the historical line of the Hasmonean Dynasty, but none-the-less form part of the hidden history of verse forty of Daniel eleven. It is a line that is part of the “that portion of the prophecy of Daniel relating to the last days.”
Kining mga timailhan sa dalan sa pagkatinuod natago sulod sa makasaysayanong linya sa Dinastiyang Hasmonean, apan bisan pa niana nahimong kabahin sa tinagong kasaysayan sa bersikulo kwarenta sa Daniel onse. Kini usa ka linya nga kabahin sa “kadtong bahin sa tagna ni Daniel nga may kalabutan sa katapusang mga adlaw.”
The fact that Judaism celebrates Hanukkah in memory of the revolt of the Maccabees, does not define the Maccabees as righteous. Due to rebellion the shekinah never returned to the temple that was rebuilt after the captivity of seventy years. The final prophetic message came through Malachi roughly two centuries before the Maccabees. The history of the Maccabees identifies that they allowed their political leaders to also function as high priest, the very sin that the Egyptian Ptolemy attempted, and that King Uzziah also attempted. Tradition identifies that God intervened to prevent Ptolemy from the sacrilegious action, and God’s Word identifies directly that God did intervene when king Uzziah attempted to perform the work of the priest and king. The final fruit of their dynasty was the Pharisees. There is no reason to conclude the Maccabees were a symbol of righteousness, in spite of the historical reverence modern Judaism’s Jews may hold to.
Ang kamatuoran nga ang Judaismo nagsaulog sa Hanukkah sa handumanan sa pag-alsa sa mga Maccabees, wala magpasabot nga ang mga Maccabees matarong. Tungod sa pagrebelde, ang shekinah wala na gayud mobalik sa templo nga gitukod pag-usab human sa pagkabihag nga kapitoan ka tuig. Ang katapusang mensaheng propetiko miabut pinaagi kang Malakias dul-an sa duha ka siglo sa wala pa ang mga Maccabees. Ang kasaysayan sa mga Maccabees nagapakita nga ilang gitugotan ang ilang mga politikanhong pangulo nga maglihok usab isip labawng sacerdote, ang mao gayud nga sala nga gisulayan ni Ptolemy nga Ehiptohanon, ug nga gisulayan usab ni Haring Uzziah. Ang tradisyon nagaila nga ang Dios nangilabot aron pugngan si Ptolemy gikan sa mapaspason nga buhat, ug ang Pulong sa Dios nagapadayag sa tin-aw nga ang Dios sa pagkatinuod nangilabot sa dihang si Haring Uzziah misulay sa pagbuhat sa buluhaton sa sacerdote ug sa hari. Ang katapusang bunga sa ilang dinastiya mao ang mga Pariseo. Walay hinungdan sa paghinapos nga ang mga Maccabees simbolo sa pagkamatarong, bisan pa sa makasaysayanong pagtahod nga mahimong gunitan sa mga Judio sa modernong Judaismo.
The Protestant reformation began in the time of Luther, and it was a progressive development. It was not a new tradition, for Jesus and His disciples were Protestants. It was an awakening to the darkness of the history where Luther and other reformers were awakened. The climax of that progressive reformation was the Millerite movement. God did not only need to awaken the early reformers to the sins of Babylon, but He intended to bring them into the full understanding of His law, and His work in the heavenly sanctuary. On April 19, 1844 the Protestants rejected the increasing light of the reformation and became apostate Protestantism.
Ang Protestante nga Repormasyon nagsugod sa panahon ni Luther, ug kini usa ka nagpadayon nga pag-uswag. Dili kini usa ka bag-ong tradisyon, kay si Jesus ug ang Iyang mga tinun-an mga Protestante man. Kini usa ka pagpukaw gikan sa kangitngit sa kasaysayan diin si Luther ug ang ubang mga repormador gipukaw. Ang kinatumyan nianang nagpadayon nga repormasyon mao ang kalihokang Millerite. Ang Dios wala lamang magkinahanglan sa pagpukaw sa unang mga repormador ngadto sa mga sala sa Babilonia, kondili gituyo Niya ang pagdala kanila ngadto sa hingpit nga pagsabot sa Iyang balaod, ug sa Iyang buluhaton didto sa langitnong santuwaryo. Niadtong Abril 19, 1844, gisalikway sa mga Protestante ang nagdugang nga kahayag sa repormasyon ug nahimong apostatang Protestantismo.
The faithful Millerites then were “given the mantle” and directed into the Most Holy Place to finish the work to become mature Protestant Christians. In 1863 those who had been given the mantle, through disobedience, set aside the mantle of Protestantism, and took the mantle of Laodicea. In the final period of the sealing of the one hundred and forty-four thousand, which began twenty-two years after September 11, 2001, in 2023, the Lion of the tribe of Judah is unsealing the truths that fill up the hidden history of verse forty of Daniel chapter eleven, which is the history from the collapse of the Soviet Union in 1989 unto the soon coming Sunday law. In doing this, He has unsealed the history of apostate Judaism as a symbol of apostate Protestantism.
Ang matinumanong mga Millerita niadto “gihatagan sa kupo” ug gimandoan ngadto sa Labing Balaan nga Dapit aron tapuson ang buluhaton sa pagkahimong hamtong nga mga Protestante nga Kristohanon. Niadtong 1863, kadtong gihatagan sa kupo, pinaagi sa pagkamasupilon, gisalikway ang kupo sa Protestantismo, ug gisul-ob ang kupo sa Laodicea. Sa kataposang yugto sa pagtimri sa usa ka gatus kap-atan ug upat ka libo, nga nagsugod kaluhaan ug duha ka tuig human sa Setyembre 11, 2001, sa 2023, ang Leon sa banay ni Juda naghubad sa mga kamatuoran nga nagapuno sa tinagong kasaysayan sa bersikulo 40 sa Daniel kapitulo 11, nga mao ang kasaysayan gikan sa pagkapukan sa Unyong Sobyet niadtong 1989 hangtod sa haduol nang umabot nga balaod sa Domingo. Sa pagbuhat niini, Iyang gibuksan ang kasaysayan sa apostatang Hudaismo ingon nga simbolo sa apostatang Protestantismo.
Both lines of God’s apostate people, whether those of literal Judah or spiritual Judah (both glorious lands), end at the conquering of Jerusalem, the former in 63 BC, and the latter at the soon coming Sunday law. Both lines represent warfare that is motivated by misguided religious convictions. Both lines represent a warfare against the religious philosophies of Greece, and both lines end up with the apostates being in subjection to Rome. I identify the three battles of verse forty representing the collapse of the Soviet Union in 1989, the Ukraine War, and Panium at the Sunday law for the purpose of identifying a distinction between those three battles and the three world wars.
Ang duha ka linya sa apostatang katawhan sa Dios, bisan kadtong sa literal nga Juda o sa espirituwal nga Juda (ang duha ka mahimayaong yuta), nagtapos sa pagpanakop sa Jerusalem—ang nahauna sa 63 BC, ug ang ulahi sa hapit na moabot nga balaod sa Domingo. Ang duha ka linya nagrepresentar sa pakiggubat nga ginamugna sa sayop nga mga kombiksyon sa relihiyon. Ang duha ka linya nagrepresentar sa usa ka pakiggubat batok sa mga pilosopiyang relihiyoso sa Gresya, ug ang duha sa katapusan moabot sa kahimtang nga ang mga apostata mapasakop sa Roma. Giila ko ang tulo ka mga gubat sa bersikulo kuwarenta ingon nga nagrepresentar sa pagkahugno sa Unyong Sobyet niadtong 1989, sa Gubat sa Ukraine, ug sa Panium sa panahon sa balaod sa Domingo, alang sa katuyoan sa pag-ila sa usa ka kalainan tali niadtong tulo ka mga gubat ug sa tulo ka mga gubat pangkalibotan.
“God’s word has given warning of the impending danger; let this be unheeded, and the Protestant world will learn what the purposes of Rome really are, only when it is too late to escape the snare. She is silently growing into power. Her doctrines are exerting their influence in legislative halls, in the churches, and in the hearts of men. She is piling up her lofty and massive structures in the secret recesses of which her former persecutions will be repeated. Stealthily and unsuspectedly she is strengthening her forces to further her own ends when the time shall come for her to strike. All that she desires is vantage ground, and this is already being given her. We shall soon see and shall feel what the purpose of the Roman element is. Whoever shall believe and obey the word of God will thereby incur reproach and persecution.” The Great Controversy, 581.
“Ang pulong sa Dios naghatag ug pahimangno bahin sa nagakahaduol nga katalagman; kon kini pasagdan lamang, ang Protestante nga kalibotan makaila ra unya kon unsa gayud ang mga tuyo sa Roma, sa diha na nga ulahi na kaayo ang pag-ikyas gikan sa lit-ag. Sa hilum siya nagatubo ngadto sa gahum. Ang iyang mga doktrina nagapadapat sa ilang impluwensiya sa mga hawanan sa lehislatura, sa mga simbahan, ug sa mga kasingkasing sa mga tawo. Ginapatindog niya ang iyang hataas ug dagkung mga estruktura, sa tinagong kasuloran niini pagausbon ang iyang nangaging mga pagpanglutos. Sa tago ug walay pagduda kaniya nagapalig-on siya sa iyang mga pwersa aron mapadayon ang iyang kaugalingong mga tumong sa diha nga moabot ang panahon sa iyang pag-atake. Ang tanan nga iyang gitinguha mao ang usa ka paborableng baroganan, ug kini ginahatag na kaniya. Sa dili madugay atong makita ug mabati kon unsa ang tuyo sa Romanhong elemento. Bisan kinsa nga motuo ug motuman sa pulong sa Dios tungod niana makadawat ug pagbiaybiay ug paglutos.” The Great Controversy, 581.
From verse ten, which identifies the collapse of the Soviet Union in 1989, unto the Battle of Panium in verse fifteen, the papacy has been “strengthening her forces to further her own ends when the time shall come for her to strike.” These verses identify the prophetic circumstances that are the “snare” that has been prepared by the papacy, which will be impossible to “escape.” In the final engagement, represented by the Battle of Panium, the image of the beast will be formed in the United States. The formation of that image is the final test for God’s people of the last days.
Gikan sa bersikulo napulo, nga nagailhan sa pagkapukan sa Unyong Sobyet niadtong 1989, hangtod sa Gubat sa Panium diha sa bersikulo kinse, ang pagka-papa nagapadayon sa “pagpalig-on sa iyang mga pwersa aron mapauswag ang iyang kaugalingong mga tumong sa dihang moabot ang panahon nga siya moataki.” Kini nga mga bersikulo nagailhan sa mga maloloy-ong kahimtang nga mao ang “lit-ag” nga giandam sa pagka-papa, nga dili na “ikagawas.” Sa katapusang pakig-away, nga gilarawan pinaagi sa Gubat sa Panium, ang larawan sa mapintas nga mananap pagapormahon sa Tinipong Bansa. Ang pagporma nianang larawan mao ang katapusang pagsulay alang sa katawhan sa Dios sa ulahing mga adlaw.
“The Lord has shown me clearly that the image of the beast will be formed before probation closes; for it is to be the great test for the people of God, by which their eternal destiny will be decided. … In Revelation 13 this subject is plainly presented; [Revelation 13:11–17, quoted].
“Gipakita kanako sa Ginoo sa tin-aw gayud nga ang dagway sa mananap maporma sa dili pa matapos ang panahon sa pagsulay; kay kini mao ang mahimong dakong pagsulay alang sa katawohan sa Dios, nga pinaagi niini pagahukman ang ilang walay-katapusang kapalaran. … Diha sa Pinadayag 13 kini nga hilisgutan tin-awng gipakita; [Pinadayag 13:11–17, gikutlo].
“This is the test that the people of God must have before they are sealed. All who proved their loyalty to God by observing His law, and refusing to accept a spurious sabbath, will rank under the banner of the Lord God Jehovah, and will receive the seal of the living God. Those who yield the truth of heavenly origin and accept the Sunday sabbath, will receive the mark of the beast.” Manuscript Releases, volume 15, 15.
“Kini mao ang pagsulay nga pagaatubangon sa katawhan sa Dios sa dili pa sila pagatimbrihan. Ang tanan nga nagpakita sa ilang pagkamatinud-anon sa Dios pinaagi sa pagtuman sa Iyang balaod, ug sa pagdumili sa pagdawat sa usa ka mini nga igpapahulay nga adlaw, mapahiluna ubos sa bandila sa Ginoong Dios nga si Jehova, ug makadawat sa timri sa buhing Dios. Apan kadtong mobiya sa kamatuoran nga gikan sa langitnong gigikanan ug modawat sa Dominggong igpapahulay nga adlaw, makadawat sa marka sa mananap.” Manuscript Releases, volume 15, 15.
The formation of the image of the beast is represented by the period when the league of Rome was entered into. The Protestant horn of the United States became the daughters of Rome in 1844, and the beginning of their history is repeated at the end of their history when they once again determine to imitate their mother.
Ang pagkaporma sa larawan sa mananap gilarawan pinaagi sa yugto sa dihang gisudlan ang pakig‑alyansa sa Roma. Ang Protestante nga sungay sa Estados Unidos nahimong mga anak nga babaye sa Roma niadtong 1844, ug ang sinugdanan sa ilang kasaysayan gisubli sa katapusan sa ilang kasaysayan sa dihang sila sa makausa pa mihukom sa pagsundog sa ilang inahan.
“I saw that the two-horned beast had a dragon’s mouth, and that his power was in his head, and that the decree would go out of his mouth. Then I saw the Mother of Harlots; that the mother was not the daughters, but separate and distinct from them. She has had her day, and it is past, and her daughters, the Protestant sects, were the next to come on the stage and act out the same mind that the mother had when she persecuted the saints. I saw that as the mother has been declining in power, the daughters had been growing, and soon they will exercise the power once exercised by the mother.
“Nakita ko nga ang mananap nga may duha ka sungay adunay baba sa dragon, ug nga ang iyang gahum anaa sa iyang ulo, ug nga ang sugo mogula gikan sa iyang baba. Unya nakita ko ang Inahan sa mga Bigaon; nga ang inahan dili mao ang mga anak nga babaye, kondili lahi ug tin-aw nga bulag gikan kanila. Nagkaaduna na siya sa iyang adlaw, ug kini miagi na, ug ang iyang mga anak nga babaye, ang mga sektang Protestante, mao ang misunod nga miabut sa entablado ug nagpakita sa maong hunahuna nga diha sa inahan sa dihang gilutos niya ang mga balaan. Nakita ko nga samtang ang inahan nagakuyanap sa gahum, ang mga anak nga babaye nagatubo, ug sa dili madugay ilang pagagamiton ang gahum nga kaniadto gigamit sa inahan.”
“I saw the nominal church and nominal Adventists, like Judas, would betray us to the Catholics to obtain their influence to come against the truth. The saints then will be an obscure people, little known to the Catholics; but the churches and nominal Adventists who know of our faith and customs (for they hated us on account of the Sabbath, for they could not refute it) will betray the saints and report them to the Catholics as those who disregard the institutions of the people; that is, that they keep the Sabbath and disregard Sunday.
“Nakita ko nga ang pormalista nga iglesia ug ang pormalista nga mga Adventista, sama kang Judas, magbudhi kanamo ngadto sa mga Katoliko aron makuha ang ilang impluwensiya sa pagpakigbatok batok sa kamatuoran. Unya ang mga balaan mahimong usa ka dili mailhang katawhan, diyutay ra ang makaila kanila taliwala sa mga Katoliko; apan ang mga iglesia ug ang pormalista nga mga Adventista nga nahibalo sa atong pagtoo ug mga batasan (kay gidumtan nila kita tungod sa Igpapahulay, kay dili nila kini masukol pinaagi sa paglalis) magbudhi sa mga balaan ug magsumbong kanila ngadto sa mga Katoliko ingon nga mga tawo nga wala magtagad sa mga tulomanon sa katawhan; kana mao, nga ilang bantayan ang Igpapahulay ug wala magtagad sa Domingo.
“Then the Catholics bid the Protestants to go forward, and issue a decree that all who will not observe the first day of the week, instead of the seventh day, shall be slain. And the Catholics, whose numbers are large, will stand by the Protestants. The Catholics will give their power to the image of the beast. And the Protestants will work as their mother worked before them to destroy the saints. But before their decree bring or bear fruit, the saints will be delivered by the Voice of God.” Spalding and Magan, 1, 2.
“Unya ang mga Katoliko moawhag sa mga Protestante nga mopadayon, ug magpagula ug usa ka sugo nga ang tanang dili motuman sa unang adlaw sa semana, imbis sa ikapitong adlaw, pagapatyon. Ug ang mga Katoliko, kansang gidaghanon dako, mosuporta sa mga Protestante. Ang mga Katoliko mohatag sa ilang gahum ngadto sa larawan sa mapintas nga mananap. Ug ang mga Protestante magabuhat sama sa gibuhat sa ilang inahan una kanila aron sa paglaglag sa mga balaan. Apan sa dili pa ang ilang sugo makahatag o makapamunga ug bunga, ang mga balaan pagaluwason pinaagi sa Tingog sa Dios.” Spalding and Magan, 1, 2.
In the passage there are two groups of “nominal,” which means “in name only,” that betray God’s faithful ones to the Catholics. Ellen White’s understanding of nominal churches and nominal Adventists is different than what they actually represent in the last days, for her understanding of a “nominal Adventist,” would have represented a Christian who professed to believe in the return of Christ. But the prophets speak more for the last days, than the days in which they lived, and a “nominal Adventist,” in the last days represents the Laodicean Seventh-day Adventist church, and the nominal churches are the descendants of those who became the daughters of Rome in 1844.
Sa maong pahayag adunay duha ka pundok sa “nominal,” nga nagpasabot og “sa ngalan lamang,” nga nagbudhi sa mga matinumanon sa Dios ngadto sa mga Katoliko. Ang pagsabot ni Ellen White sa mga nominal nga iglesia ug sa mga nominal nga Adventista lahi sa ilang tinuod nga ginarepresentahan sa kaulahiang mga adlaw; kay sa iyang pagsabot, ang usa ka “nominal Adventist” magarepresentar unta sa usa ka Kristohanon nga nagaangkon nga nagatoo sa pagbalik ni Cristo. Apan ang mga manalagna nagasulti labaw pa alang sa kaulahiang mga adlaw kaysa sa mga adlaw diin sila nangabuhi, ug ang usa ka “nominal Adventist,” sa kaulahiang mga adlaw, nagarepresentar sa Laodicean nga iglesia sa Seventh-day Adventist, ug ang mga nominal nga iglesia mao ang mga kaliwat niadtong nahimong mga anak nga babaye sa Roma niadtong 1844.
Seventh-day Adventists will hate the “obscure people,” who are God’s true representatives for they “cannot refute the Sabbath truth,” which represents the Sabbath of the land resting. The Seventh-day Adventist church professes to uphold the seventh-day as the day of worship, but in the last days the Sabbath they can not refute is the “seven times,” of Leviticus twenty-six, which was the first foundational truth they rejected in 1863.
Ang mga Seventh-day Adventist magadumot sa “mga dili inila nga katawhan,” nga mao ang tinuod nga mga representante sa Dios tungod kay sila “dili makasupak sa kamatuoran mahitungod sa Igpapahulay,” nga nagrepresentar sa Igpapahulay sa yuta nga pagpahulay. Ang iglesia sa Seventh-day Adventist nagaangkon nga nagatuboy sa ikapitong adlaw ingon nga adlaw sa pagsimba, apan sa katapusang mga adlaw ang Igpapahulay nga dili nila masupak mao ang “pito ka mga panahon,” sa Leviticus 26, nga mao ang nahaunang pundasyonal nga kamatuoran nga ilang gisalikway niadtong 1863.
The passage that we are now addressing is identifying the prophetic dynamics associated with the history that begins at the soon coming Sunday law, but the final testing history that follows the Sunday law is first accomplished within the United States. At the Sunday law the United States will force the entire world to erect an image to the beast, but before they accomplish that work, they will have erected an image to the beast in the United States.
Ang tudling nga atong ginaatubang karon nagaila sa mga dinamika sa tagna nga may kalabutan sa kasaysayan nga nagsugod sa umaabot sa dili madugay nga balaod sa Domingo, apan ang katapusang kasaysayan sa pagsulay nga mosunod sa balaod sa Domingo una nga matuman sulod sa Estados Unidos. Sa balaod sa Domingo, pugson sa Estados Unidos ang tibuok kalibutan sa pagpatindog ug usa ka larawan sa mapintas nga mananap, apan sa dili pa nila matuman kana nga buluhaton, makapatindog na sila ug usa ka larawan sa mapintas nga mananap sa sulod sa Estados Unidos.
“As America, the land of religious liberty, shall unite with the Papacy in forcing the conscience and compelling men to honor the false sabbath, the people of every country on the globe will be led to follow her example.” Testimonies, volume 6, 18.
“Sa diha nga ang Amerika, ang yuta sa relihiyosong kagawasan, mahiusa sa Kapapahan sa pagpugos sa konsensiya ug sa pagpugos sa mga tawo sa pagpasidungog sa mini nga igpapahulayng-adlaw, ang mga katawhan sa matag nasod sa tibook kalibotan madala sa pagsunod sa iyang panig-ingnan.” Testimonies, volume 6, 18.
“Foreign nations will follow the example of the United States. Though she leads out, yet the same crisis will come upon our people in all parts of the world.” Testimonies, volume 6, 395.
“Ang mga langyawng nasud mosunod sa ehemplo sa Estados Unidos. Bisan tuod siya maoy nanguna, apan ang mao rang krisis moabot sa atong katawhan sa tanang bahin sa kalibotan.” Testimonies, volume 6, 395.
The great test for the people of God, occurs before the Sunday law, for at the Sunday law probation closes for Seventh-day Adventists. The test is represented as the formation of the image of the beast, and the image of the beast is the combination of church and state, with the church in control of the relationship. Just as the Protestants became a daughter of Rome in 1844, and a daughter is the image of her mother, the apostate Protestants will accomplish a parallel work in the last days, for Jesus always illustrates the end of a thing with the beginning of a thing.
Ang dakong pagsulay alang sa katawohan sa Dios mahitabo sa wala pa ang balaod sa Domingo, kay sa dihang moabot na ang balaod sa Domingo, ang panahon sa pagsulay motakop na alang sa mga Seventh-day Adventist. Ang maong pagsulay gihulagway ingon nga pagporma sa larawan sa mananap, ug ang larawan sa mananap mao ang panaghiusa sa iglesia ug sa estado, uban sa iglesia nga maoy nagdumala sa maong relasyon. Maingon nga ang mga Protestante nahimong anak nga babaye sa Roma niadtong 1844, ug ang anak nga babaye mao ang larawan sa iyang inahan, ang mga Protestante nga nahimong apostata magatuman ug susamang buluhaton sa katapusang mga adlaw, kay si Jesus sa kanunay nagahulagway sa katapusan sa usa ka butang pinaagi sa sinugdanan sa usa ka butang.
The history represented by the “league” of verse twenty-three of Daniel chapter eleven, represented a professed apostate people of the glorious land reaching out to form a union with Rome. 161 BC to 158 BC represents the formation of the image of the beast that culminates at the Sunday law.
Ang kasaysayan nga girepresentar sa “pakigsaad” sa bersikulo baynte-trés sa Daniel kapitulo onse nagrepresentar sa usa ka nag-angkon apan apostatang katawhan sa mahimayaong yuta nga miduol aron magpahigayon ug pakighiusa sa Roma. Ang 161 BC hangtod 158 BC nagrepresentar sa pagkaporma sa larawan sa mapintas nga mananap nga moabot sa kinatumyan diha sa balaod sa Dominggo.
We will continue this study in the next article.
Padayonon nato kining pagtuon sa sunod nga artikulo.
“But what is the ‘image to the beast’? and how is it to be formed? The image is made by the two-horned beast, and is an image to the beast. It is also called an image of the beast. Then to learn what the image is like and how it is to be formed we must study the characteristics of the beast itself—the papacy.
“Apan unsa man ang ‘larawan sa mananap’? ug sa unsang paagi kini maporma? Ang larawan gihimo sa mananap nga may duha ka sungay, ug kini mao ang larawan sa mananap. Gitawag usab kini nga larawan sa mananap. Busa, aron mahibaloan nato kon unsa ang dagway sa larawan ug sa unsang paagi kini maporma, kinahanglan tun-an nato ang mga kinaiya sa mananap mismo—ang kapapahan.
“When the early church became corrupted by departing from the simplicity of the gospel and accepting heathen rites and customs, she lost the Spirit and power of God; and in order to control the consciences of the people, she sought the support of the secular power. The result was the papacy, a church that controlled the power of the state and employed it to further her own ends, especially for the punishment of ‘heresy.’ In order for the United States to form an image of the beast, the religious power must so control the civil government that the authority of the state will also be employed by the church to accomplish her own ends.” The Great Controversy, 443.
“Sa dihang ang unang iglesya nahimong dunot pinaagi sa pagbiya gikan sa kayano sa ebanghelyo ug sa pagdawat sa mga ritwal ug mga batasan sa mga pagano, nawala kaniya ang Espiritu ug gahum sa Dios; ug aron mapugngan ang mga konsensiya sa katawhan, nangita siya sa suporta sa sekular nga gahum. Ang resulta mao ang kapapahan, usa ka iglesya nga nagkontrol sa gahum sa estado ug gigamit kini aron mapauswag ang iyang kaugalingong mga tuyo, ilabina alang sa pagsilot sa ‘erehiya.’ Aron ang Estados Unidos makaporma ug larawan sa mapintas nga mananap, ang relihiyosong gahum kinahanglan nga makakontrol sa sibil nga kagamhanan sa pagkaagi nga ang awtoridad sa estado pagagamiton usab sa iglesya aron matuman ang iyang kaugalingong mga tuyo.” The Great Controversy, 443.