Whom shall he teach knowledge? and whom shall he make to understand doctrine? them that are weaned from the milk, and drawn from the breasts. For precept must be upon precept, precept upon precept; line upon line, line upon line; here a little, and there a little: For with stammering lips and another tongue will he speak to this people. To whom he said, This is the rest wherewith ye may cause the weary to rest; and this is the refreshing: yet they would not hear. But the word of the Lord was unto them precept upon precept, precept upon precept; line upon line, line upon line; here a little, and there a little; that they might go, and fall backward, and be broken, and snared, and taken. Wherefore hear the word of the Lord, ye scornful men, that rule this people which is in Jerusalem. Because ye have said, We have made a covenant with death, and with hell are we at agreement; when the overflowing scourge shall pass through, it shall not come unto us: for we have made lies our refuge, and under falsehood have we hid ourselves: Therefore thus saith the Lord God, Behold, I lay in Zion for a foundation a stone, a tried stone, a precious corner stone, a sure foundation: he that believeth shall not make haste. Judgment also will I lay to the line, and righteousness to the plummet: and the hail shall sweep away the refuge of lies, and the waters shall overflow the hiding place. And your covenant with death shall be disannulled, and your agreement with hell shall not stand; when the overflowing scourge shall pass through, then ye shall be trodden down by it. Isaiah 28:9–18.
Kinsa ba ang Iyang tudloan ug kahibalo? ug kinsa ba ang Iyang pasabton sa pagtulon-an? kadtong mga gilutas na sa gatas, ug gilayo na gikan sa mga suso. Kay ang sugo kinahanglan magpabilin ibabaw sa sugo, sugo ibabaw sa sugo; linya ibabaw sa linya, linya ibabaw sa linya; dinhi diyutay, ug didto diyutay: Kay pinaagi sa ngabil nga hakdaw ug laing dila magasulti Siya niining katawohan. Kang kinsa Siya miingon, Kini mao ang kapahulayan diin inyong mapapahulay ang gikapoy; ug kini mao ang kahupayan: apan sila wala mamati. Apan ang pulong ni Jehova alang kanila nahimong sugo ibabaw sa sugo, sugo ibabaw sa sugo; linya ibabaw sa linya, linya ibabaw sa linya; dinhi diyutay, ug didto diyutay; aron sila manglakaw, ug mangatumba paatras, ug madugmok, ug madakpan sa lit-ag, ug mabihag. Busa pamatia ninyo ang pulong ni Jehova, kamong mga mayubiton nga tawo, nga nagahari niining katawohan nga anaa sa Jerusalem. Tungod kay kamo nagaingon, Kami naghimo ug pakigsaad sa kamatayon, ug uban sa Sheol kami nagkauyon; sa diha nga moagi ang nagaawas nga hampak, kini dili moabut kanamo: kay among gihimong dalangpanan ang kabakakan, ug sa ilalum sa kabakakan kami nagtago sa among kaugalingon: Busa mao kini ang giingon sa Ginoong Jehova, Ania karon, Ako nagapahimutang sa Zion ingon nga patukoranan ang usa ka bato, usa ka sinulayang bato, usa ka bililhong bato nga suok, usa ka malig-on nga patukoranan: siya nga motoo dili magdali. Ang paghukom usab Akong ibutang sa pisi, ug ang pagkamatarong sa tingga nga tuntonan: ug ang ulan-nga-yelo mopala sa dalangpanan sa kabakakan, ug ang mga tubig molapaw sa tagoanan. Ug ang inyong pakigsaad sa kamatayon pagawagtangon, ug ang inyong kasabotan uban sa Sheol dili molungtad; sa diha nga moagi ang nagaawas nga hampak, nan pagayatakan kamo niini. Isaias 28:9–18.
In 1863, the scornful men that ruled Jerusalem began a progressive work of covering up Miller’s jewels and replacing them with counterfeit coins and jewels. In doing so they “made a covenant with death,” they “made lies” their “refuge and “hid” “under falsehood.” But they were to be tested with the last day message of the “rest” and the “refreshing,” which Peter speaks of in the book of Acts.
Niadtong 1863, ang mga mapasipalahong tawo nga nagmando sa Jerusalem nagsugod sa usa ka padayong buhat sa pagtabon sa mga mutya ni Miller ug sa pag-ilis niini pinaagi sa peke nga mga sensilyo ug mga mutya. Sa pagbuhat niini sila “naghimo ug pakigsaad uban sa kamatayon,” ilang “gihimong” ilang “dalangpanan” ang “mga bakak” ug “nagtago” “ilalom sa kabakakan.” Apan sila pagausisahon pinaagi sa mensahe sa ulahing adlaw mahitungod sa “kapahulayan” ug sa “pagpabag-o,” nga gihisgotan ni Pedro sa basahon sa Mga Buhat.
But those things, which God before had showed by the mouth of all his prophets, that Christ should suffer, he hath so fulfilled. Repent ye therefore, and be converted, that your sins may be blotted out, when the times of refreshing shall come from the presence of the Lord; And he shall send Jesus Christ, which before was preached unto you: Whom the heaven must receive until the times of restitution of all things, which God hath spoken by the mouth of all his holy prophets since the world began. For Moses truly said unto the fathers, A prophet shall the Lord your God raise up unto you of your brethren, like unto me; him shall ye hear in all things whatsoever he shall say unto you. And it shall come to pass, that every soul, which will not hear that prophet, shall be destroyed from among the people. Yea, and all the prophets from Samuel and those that follow after, as many as have spoken, have likewise foretold of these days. Acts 3:18–24.
Apan kadtong mga butang nga gipasundayag nang daan sa Dios pinaagi sa baba sa tanan niyang mga manalagna, nga ang Cristo magaantus, iya kining gituman sa ingon niana. Busa paghinulsol kamo, ug managbalik kamo, aron ang inyong mga sala mapapas, aron moabot ang mga panahon sa kahupayan gikan sa presensya sa Ginoo; ug aron ipadala niya si Jesu-Cristo, nga gikasangyaw nang daan kaninyo: nga pagadawaton sa langit hangtod sa mga panahon sa pagpahiuli sa tanang mga butang, nga gisulti sa Dios pinaagi sa baba sa tanan niyang mga balaang manalagna sukad sa sinugdan sa kalibotan. Kay si Moises sa pagkatinuod miingon ngadto sa mga amahan: Usa ka manalagna pagatukoron sa Ginoo nga inyong Dios alang kaninyo gikan sa inyong mga igsoon, sama kanako; kaniya mamati kamo sa tanang mga butang nga iyang igasulti kaninyo. Ug mahitabo nga ang matag kalag nga dili mamati nianang manalagna pagalaglagon gikan sa taliwala sa katawhan. Oo, ug ang tanan nga mga manalagna gikan kang Samuel ug kadtong misunod human kaniya, bisan kinsa ang nanagsulti, nanagna usab mahitungod niining mga adlawa. Mga Buhat 3:18–24.
Peter identifies that all the prophets spoke of the times of refreshing and latter rain, and Isaiah is identifying the class that reject the final times of refreshing that occurs at the conclusion of the investigative judgment, when sin is being blotted out and the latter rain is falling. At that time, the class who have made a covenant of death that Isaiah is referring to, according to Peter will “be destroyed from among the people.” Sister White often addresses this very time of Isaiah’s rest and refreshing.
Giila ni Pedro nga ang tanang mga propeta nagsulti mahitungod sa mga panahon sa kahupayan ug sa ulahing ulan, ug giila ni Isaias ang pundok nga mosalikway sa katapusang mga panahon sa kahupayan nga mahitabo sa panapos sa hukom nga pagsusi, sa dihang ang sala ginapapas ug ang ulahing ulan nagaulan. Nianang panahona, ang pundok nga naghimo ug tugon sa kamatayon nga gihisgutan ni Isaias, sumala kang Pedro, “laglagon gikan sa taliwala sa katawhan.” Si Sister White sa kanunay naghisgot niining maong panahon sa kapahulayan ug kahupayan ni Isaias.
“The angel who unites in the proclamation of the third angel’s message is to lighten the whole earth with his glory. A work of world-wide extent and unwonted power is here foretold. The advent movement of 1840–44 was a glorious manifestation of the power of God; the first angel’s message was carried to every missionary station in the world, and in some countries there was the greatest religious interest which has been witnessed in any land since the Reformation of the sixteenth century; but these are to be exceeded by the mighty movement under the last warning of the third angel.
“Ang manulonda nga moapil sa pagpahibalo sa mensahe sa ikatulong manulonda magadan-ag sa tibook nga yuta pinaagi sa iyang himaya. Dinhi gitagna ang usa ka buluhaton nga pangkalibotan ang gidak-on ug adunay dili naandan nga gahum. Ang kalihokan sa pag-abot ni Cristo sa 1840–44 usa ka mahimayaong pagpadayag sa gahum sa Dios; ang mensahe sa nahaunang manulonda gidala ngadto sa matag estasyon sa misyon sa kalibotan, ug sa pipila ka mga nasud didto ang labing dakong relihiyosong pag-interes nga nasaksihan sa bisan unsang yuta sukad sa Repormasyon sa ikanapulog-unom nga siglo; apan kining tanan pagalabwan sa gamhanang kalihokan ilalom sa ulahing pasidaan sa ikatulong manulonda.”
“The work will be similar to that of the Day of Pentecost. As the ‘former rain’ was given, in the outpouring of the Holy Spirit at the opening of the gospel, to cause the upspringing of the precious seed, so the ‘latter rain’ will be given at its close for the ripening of the harvest. ‘Then shall we know, if we follow on to know the Lord: His going forth is prepared as the morning; and He shall come unto us as the rain, as the latter and former rain unto the earth.’ Hosea 6:3. ‘Be glad then, ye children of Zion, and rejoice in the Lord your God: for He hath given you the former rain moderately, and He will cause to come down for you the rain, the former rain, and the latter rain.’ Joel 2:23. ‘In the last days, saith God, I will pour out of My Spirit upon all flesh.’ ‘And it shall come to pass, that whosoever shall call on the name of the Lord shall be saved.’ Acts 2:17, 21.
“Ang buluhaton mahisama sa nahitabo sa Adlaw sa Pentecostes. Maingon nga ang ‘unang ulan’ gihatag sa pagbubo sa Balaang Espiritu sa pag-abli sa ebanghelyo, aron mopaturok ang bililhon nga binhi, mao usab ang ‘ulahing ulan’ igahatag sa kataposan niini alang sa pagpahinog sa anihon. ‘Unya kita makaila, kon magpadayon kita sa pag-ila kang Jehova: ang Iyang pagpakita andam sama sa kabuntagon; ug Siya moanhi kanato ingon sa ulan, ingon sa ulahing ug unang ulan sa yuta.’ Hosea 6:3. ‘Busa pagmalipayon kamo, kamong mga anak sa Sion, ug pagmaya kamo diha sa Ginoo nga inyong Dios: kay Iyang gihatag kaninyo ang unang ulan sa hustong gidaghanon, ug Siya magapaanaug alang kaninyo sa ulan, ang unang ulan, ug ang ulahing ulan.’ Joel 2:23. ‘Sa kaulahian nga mga adlaw, nagaingon ang Dios, igabubo Ko ang Akong Espiritu sa tanang unod.’ ‘Ug mahitabo nga ang tagsatagsa nga motawag sa ngalan sa Ginoo mamaluwas.’ Acts 2:17, 21.”
“The great work of the gospel is not to close with less manifestation of the power of God than marked its opening. The prophecies which were fulfilled in the outpouring of the former rain at the opening of the gospel are again to be fulfilled in the latter rain at its close. Here are ‘the times of refreshing’ to which the apostle Peter looked forward when he said: ‘Repent ye therefore, and be converted, that your sins may be blotted out, when the times of refreshing shall come from the presence of the Lord; and He shall send Jesus.’ Acts 3:19, 20.” The Great Controversy, 611.
“Ang dakong buluhaton sa ebanghelyo dili matapos uban sa mas gamay nga pagpakita sa gahum sa Dios kay sa nagtimaan sa pagsugod niini. Ang mga tagna nga natuman diha sa pagbubo sa unang ulan sa pagsugod sa ebanghelyo pagatumanon pag-usab diha sa ulahing ulan sa pagtapos niini. Mao kini ang ‘mga panahon sa kahupayan’ nga gipaabot sa apostol nga si Pedro sa diha nga siya miingon: ‘Busa paghinulsol kamo, ug magpakabig, aron ang inyong mga sala mapapas, sa diha nga moabot ang mga panahon sa kahupayan gikan sa presensya sa Ginoo; ug Iyang ipadala si Jesus.’ Mga Buhat 3:19, 20.” The Great Controversy, 611.
The test is based upon the methodology of the latter rain, as represented as “line upon line.” The testing message is delivered by watchmen who are of “another tongue,” who are represented as having “stammering lips.” The testing message of the latter rain would be delivered by watchmen who had not been trained in the methodology of apostate Protestantism and Catholicism, which Adventism has adopted throughout its history of rebellion.
Ang pagsulay nagasukad sa pamaagi sa ulahing ulan, nga girepresentar ingon nga “linya ibabaw sa linya.” Ang mensahe sa pagsulay igahatod pinaagi sa mga magbalantay nga adunay “laing dila,” nga girepresentar nga adunay “nangangatol nga mga ngabil.” Ang mensahe sa pagsulay sa ulahing ulan igahatod pinaagi sa mga magbalantay nga wala matudlo sa pamaagi sa apostatang Protestante ug Katolisismo, nga gisagop sa Adventismo sa tibuok niyang kasaysayan sa pagrebelde.
“The time is not far distant when the test will come to every soul. The mark of the beast will be urged upon us. Those who have step by step yielded to worldly demands and conformed to worldly customs will not find it a hard matter to yield to the powers that be, rather than subject themselves to derision, insult, threatened imprisonment, and death. The contest is between the commandments of God and the commandments of men. In this time the gold will be separated from the dross in the church. True godliness will be clearly distinguished from the appearance and tinsel of it. Many a star that we have admired for its brilliancy will then go out in darkness. Chaff like a cloud will be borne away on the wind, even from places where we see only floors of rich wheat. All who assume the ornaments of the sanctuary, but are not clothed with Christ’s righteousness, will appear in the shame of their own nakedness.
“Ang panahon dili na halayo nga moabut ang pagsulay sa matag kalag. Ang marka sa mananap ipugos kanato. Kadtong sa matag lakang mitugyan sa mga gipangayo sa kalibotan ug nagpahiuyon sa mga kostumbre sa kalibotan dili maglisod sa pagtugyan ngadto sa nagagahum nga mga awtoridad, inay nga ipailalom ang ilang kaugalingon sa pagbiaybiay, pag-insulto, gihulgaang pagkapriso, ug kamatayon. Ang panagbingkil anaa tali sa mga sugo sa Dios ug sa mga sugo sa mga tawo. Niining panahona ang bulawan pagabulagon gikan sa hugaw diha sa iglesia. Ang tinuod nga pagkadiosnon sa tin-aw pagailhon gikan sa panagway ug pasilaw lamang niini. Daghan nga bitoon nga atong gidayeg tungod sa ilang kasanag unya mapalong sa kangitngit. Ang tahop sama sa panganod pagadad-on sa hangin, bisan gikan sa mga dapit diin kita makita lamang og mga salog nga puno sa datong trigo. Ang tanan nga nagsul-ob sa mga dayandayan sa balaang puloy-anan, apan wala masul-obi sa pagkamatarong ni Cristo, makita diha sa kaulawan sa ilang kaugalingong pagkahubo.”
“When trees without fruit are cut down as cumberers of the ground, when multitudes of false brethren are distinguished from the true, then the hidden ones will be revealed to view, and with hosannas range under the banner of Christ. Those who have been timid and self-distrustful will declare themselves openly for Christ and His truth. The most weak and hesitating in the church will be as David—willing to do and dare. The deeper the night for God’s people, the more brilliant the stars. Satan will sorely harass the faithful; but, in the name of Jesus, they will come off more than conquerors. Then will the church of Christ appear ‘fair as the moon, clear as the sun, and terrible as an army with banners.’
“Sa dihang ang mga kahoy nga walay bunga pagaputlon ingon nga mga makapabug-at sa yuta, sa dihang ang daghang mga mini nga igsoon mailhan ug mahimulag gikan sa mga tinuod, nan ang mga tinagoan mapadayag sa pagtan-aw, ug uban sa mga hosanna mopahimutang sa ilang kaugalingon ilalom sa bandila ni Cristo. Kadtong nangahimong mahadlukon ug walay pagsalig sa ilang kaugalingon mopahayag sa ilang kaugalingon sa dayag alang kang Cristo ug sa Iyang kamatuoran. Ang labing maluya ug nagduhaduha sa iglesia mamahimong sama kang David—andam sa pagbuhat ug sa pagpangahas. Samtang mas molalom ang gabii alang sa katawhan sa Dios, labi pang modan-ag ang mga bitoon. Si Satanas sa mapintas nga paagi magasamok sa mga matinumanon; apan, sa ngalan ni Jesus, sila manggula nga labaw pa sa mga mananaug. Unya ang iglesia ni Cristo makita nga ‘maanyag sama sa bulan, maathag sama sa adlaw, ug makahahadlok sama sa usa ka kasundalohan nga may mga bandila.’”
“The seeds of truth that are being sown by missionary efforts will then spring up and blossom and bear fruit. Souls will receive the truth who will endure tribulation and praise God that they may suffer for Jesus. ‘In the world ye shall have tribulation: but be of good cheer; I have overcome the world.’ When the overflowing scourge shall pass through the earth, when the fan is purging Jehovah’s floor, God will be the help of His people. The trophies of Satan may be exalted on high, but the faith of the pure and holy will not be daunted.
“Ang mga liso sa kamatuoran nga ginapugas pinaagi sa mga paningkamot sa pagmimisyon mamusbong unya ug mamulak ug mamunga. Ang mga kalag modawat sa kamatuoran nga molahutay sa kasakitan ug magadayeg sa Dios nga sila pagatugotan nga mag-antus alang kang Jesus. ‘Dinhi sa kalibutan magaantus kamo ug kasakit: apan paglipay; gibuntog ko na ang kalibutan.’ Sa diha nga ang nag-awas nga hampak moagi sa yuta, sa diha nga ang pain ang nagahinlo sa salog ni Jehova, ang Dios mahimong tabang sa Iyang katawhan. Ang mga tropeyo ni Satanas mahimo nga ipataas sa kahitas-an, apan ang pagtoo sa mga putli ug balaan dili maluya.”
“Elijah took Elisha from the plow and threw upon him his mantle of consecration. The call to this great and solemn work was presented to men of learning and position; had these been little in their own eyes and trusted fully in the Lord, He would have honored them with bearing His standard in triumph to the victory. But they separated from God, yielded to the influence of the world, and the Lord rejected them.
“Gikuha ni Elias si Eliseo gikan sa daro ug gilabay kaniya ang iyang kupo sa pagpahinungod. Ang pagtawag ngadto niining daku ug bug-at nga buluhatona gitanyag ngadto sa mga tawo nga may kinaadman ug kahimtang; kon sila mapainubsanon sa ilang kaugalingong pagtan-aw ug mosalig sa hingpit sa Ginoo, pasidunggan unta Niya sila pinaagi sa pagdala sa Iyang bandila diha sa kadaugan ngadto sa kalampusan. Apan mibulag sila gikan sa Dios, mitugyan sa impluwensiya sa kalibutan, ug gisalikway sila sa Ginoo.
“Many have exalted science and lost sight of the God of science. This was not the case with the church in the purest times.
“Daghan ang nagpasidungog sa siyensiya ug nawad-an sa pagtan-aw sa Dios sa siyensiya. Dili kini mao ang kahimtang sa iglesia sa labing putli nga mga panahon.
“God will work a work in our day that but few anticipate. He will raise up and exalt among us those who are taught rather by the unction of His Spirit than by the outward training of scientific institutions. These facilities are not to be despised or condemned; they are ordained of God, but they can furnish only the exterior qualifications. God will manifest that He is not dependent on learned, self-important mortals.” Testimonies, volume 5, 81, 82.
“Ang Dios magabuhat ug usa ka buhat sa atong kapanahonan nga diyutay ra ang nagpaabut. Mopatindog ug mopataas Siya sa taliwala nato niadtong mga gitudloan dili pinaagi sa panggawas nga pagbansay sa mga siyentipikong institusyon, kondili pinaagi sa pagdihog sa Iyang Espiritu. Kining mga pasilidad dili angay tamayon o hukman; gitudlo kini sa Dios, apan makahatag lamang kini sa panggawas nga mga kaangayan. Ipadayag sa Dios nga Siya dili nagsalig sa mga nakakat-on, mapahitas-on sa kaugalingon nga mga mortal.” Testimonies, tomo 5, 81, 82.
The “overflowing scourge” is a symbol of the Sunday law, which begins at the hour of the great earthquake of Revelation eleven. It represents the progressive Sunday law testing time.
Ang “nag-awas nga hampak” maoy usa ka simbolo sa balaod sa Dominggo, nga nagsugod sa takna sa dakong linog sa Pinadayag onse. Kini nagrepresentar sa nagpadayon nga panahon sa pagsulay pinaagi sa balaod sa Dominggo.
“Foreign nations will follow the example of the United States. Though she leads out, yet the same crisis will come upon our people in all parts of the world.” Testimonies, volume 6, 395.
“Ang mga langyaw nga mga nasod mosunod sa panig-ingnan sa Tinipong Bansa sa Amerika. Bisan pa nga siya maoy nag-una, apan ang mao rang krisis moabut sa atong katawhan sa tanang bahin sa kalibotan.” Testimonies, tomo 6, 395.
Just before the Sunday law, the counterfeit coins of Miller’s dream are swept out of the window, as Laodicean Adventists are spewed out of the mouth of the Lord. Then the church is lifted up as an ensign, “fair as the moon, clear as the sun, and terrible as an army with banners”. Isaiah’s message that proceeds from “another tongue” and “stammering lips,” represents those who are raised up and exalted and who are taught by the unction of His Spirit rather than by the outward training of scientific institutions. The drunkards of Ephraim fail the test of “line upon line,” for the wisdom of their wise men is gone. Prophecy to them has become as a book that is sealed.
Sa dili pa ang balaod sa Domingo, ang mga peke nga sensilyo sa damgo ni Miller pagawason pinaagi sa bintana, maingon nga ang mga Adventista nga Laodicean isuka gikan sa baba sa Ginoo. Unya ang iglesia igabayaw ingon nga usa ka bandila, “maanindot sama sa bulan, matin-aw sama sa adlaw, ug makahahadlok sama sa usa ka kasundalohan nga may mga bandila.” Ang mensahe ni Isaias nga nagagikan sa “laing dila” ug sa “mga ngabil nga nagakabungol-bungol,” naghulagway niadtong ginpatindog ug ginabayaw ug nga gitudloan pinaagi sa pagdihog sa Iyang Espiritu inay sa panggawas nga pagbansay sa mga siyentipikong institusyon. Ang mga palahubog sa Ephraim mapakyas sa pagsulay sa “linya ibabaw sa linya,” kay ang kaalam sa ilang mga manggialamon nawala na. Ang tagna alang kanila nahimo nang sama sa usa ka basahon nga tinimrihan.
The history, which according to Peter, all the prophets since Samuel have spoken of, provides several illustrations of the destruction of Adventists who reject the latter rain message, but it is not physical death that they suffer at the Sunday law, but a spiritual death which is accompanied by the recognition of the reality of being lost for eternity, as represented by the foolish virgins, who in the book of Amos awaken to the fact that they are lost.
Ang kasaysayan, nga sumala kang Pedro, gihisgutan sa tanang mga manalagna sukad kang Samuel, naghatag ug pipila ka mga hulagway sa pagkalaglag sa mga Adventista nga mosalikway sa mensahe sa ulahing ulan; apan dili pisikal nga kamatayon ang ilang maagoman sa balaod sa Dominggo, kondili usa ka espirituhanong kamatayon nga inubanan sa pag-ila sa kamatuoran nga sila nangawala alang sa walay kataposang panahon, ingon sa gilarawan sa mga buangbuang nga mga ulay, nga sa basahon ni Amos nakamata sa kamatuoran nga sila nangawala.
Behold, the days come, saith the Lord God, that I will send a famine in the land, not a famine of bread, nor a thirst for water, but of hearing the words of the Lord: And they shall wander from sea to sea, and from the north even to the east, they shall run to and fro to seek the word of the Lord, and shall not find it. In that day shall the fair virgins and young men faint for thirst. They that swear by the sin of Samaria, and say, Thy god, O Dan, liveth; and, The manner of Beersheba liveth; even they shall fall, and never rise up again. Amos 8:11–14.
Ania karon, nagaingon ang Ginoong Dios, moabut ang mga adlaw nga magapadala ako ug gutom sa yuta, dili gutom sa tinapay, ni kauhaw sa tubig, kondili sa pagpamati sa mga pulong ni Jehova: Ug sila magasuroy gikan sa dagat ngadto sa dagat, ug gikan sa amihanan hangtud sa sidlakan, magadalagan sila ngadto-nganhi sa pagpangita sa pulong ni Jehova, ug dili nila kini hikaplagan. Niadtong adlawa, ang maanyag nga mga ulay ug ang mga batan-ong lalake maluya tungod sa kauhaw. Sila nga manumpa pinaagi sa sala sa Samaria, ug magaingon, Buhi ang imong dios, O Dan; ug, Buhi ang pamaagi sa Beersheba; bisan sila mangapukan, ug dili na gayud makabangon pag-usab. Amos 8:11–14.
After referencing the hour of the Sunday law with the symbol of the “overflowing scourge,” Isaiah addresses the ongoing fear and anxiety of those who made a covenant with death.
Human sa paghisgot sa takna sa balaod sa Dominggo pinaagi sa simbolo sa “nag-awas nga hampak,” si Isaias naghisgot sa nagpadayon nga kahadlok ug kabalaka niadtong naghimo ug tugon uban sa kamatayon.
And your covenant with death shall be disannulled, and your agreement with hell shall not stand; when the overflowing scourge shall pass through, then ye shall be trodden down by it. From the time that it goeth forth it shall take you: for morning by morning shall it pass over, by day and by night: and it shall be a vexation only to understand the report. Isaiah 28:18, 19.
Ug ang inyong tugon uban sa kamatayon pagawagtangon, ug ang inyong kasabotan uban sa impiyerno dili molungtad; sa diha nga moagi ang nag-awas nga hampak, nan pagaligsan kamo niini. Gikan sa panahon nga kini mogula, pagadad-on kamo niini: kay matag buntag kini moagi, sa adlaw ug sa gabii: ug kini mahimo lamang nga kalisdanan ang pagsabut sa balita. Isaias 28:18, 19.
The understanding of the increase of knowledge represented by Miller’s jewels will then be unavailable, but the “understanding” of the report of the progressive Sunday law crisis will identify that their covenant with death has been disannulled. Those who have hidden “under falsehood,” will then recognize that “the Lord God,” had laid “in Zion for a foundation a stone, a tried stone, a precious corner stone, a sure foundation,” but it will be too late. The falsehoods that they have hidden under as they progressed through history are then swept away. Many of those obvious lies, can easily be recognized in the vision of the Ulai River.
Ang pagsabot sa pagdugang sa kahibalo nga gisimbolohan sa mga hiyas ni Miller dili na unya maangkon, apan ang “pagsabot” sa taho mahitungod sa nagapadayon nga krisis sa balaod sa Domingo magaila nga ang ilang pakigsaad uban sa kamatayon nabungkag na. Kadtong nanago “ilalom sa kabakakan,” moila unya nga “ang Ginoong Dios” nagbutang “sa Zion ingon nga patukoranan ug usa ka bato, usa ka gisulayan nga bato, usa ka bililhon nga bato sa pamag-ang, usa ka malig-on nga patukoranan,” apan ulahi na kaayo kini. Ang mga kabakakan nga ilang gitagoan ilalom niini sa ilang pag-agi sa kasaysayan pagawalison unya. Daghan niadtong dayag nga mga bakak dali rang maila diha sa panan-awon sa Suba sa Ulai.
The Millerites, in agreement with their understanding of Daniel chapter two, identified the kingdoms in Daniel eight, as the same kingdoms which are represented in chapter seven. The distinction between the two chapters is that chapter seven represents the political elements of the kingdoms, and chapter eight represents the religious elements of the kingdoms. For this reason, Daniel chapter eight is portrayed with sanctuary terms.
Ang mga Millerite, uyon sa ilang pagsabot sa Daniel kapitulo dos, nag-ila sa mga gingharian diha sa Daniel otso ingon nga mao ra gihapon ang mga gingharian nga gilarawan sa kapitulo siete. Ang kalainan tali sa duha ka kapitulo mao nga ang kapitulo siete naglarawan sa politikal nga mga bahin sa mga gingharian, ug ang kapitulo otso naglarawan sa relihiyosong mga bahin sa mga gingharian. Tungod niini, ang Daniel kapitulo otso gihulagway pinaagi sa mga pulong nga may kalabutan sa santuwaryo.
Daniel chapter eight, employs sanctuary symbolism to represent the kingdoms, but every sanctuary symbol represented in the chapter is corrupted, thus identifying a distinction between the true religion of Christ and the false religion of Satan. A ram is an animal that was used as an offering in God’s sanctuary, but every sanctuary offering was to be perfect. The ram in chapter eight, was disqualified from being used as an offering in God’s sanctuary, for the horns were not identical.
Ang kapitulo otso sa Daniel naggamit ug simbolismo sa santuwaryo aron ihulagway ang mga gingharian, apan ang matag simbolo sa santuwaryo nga girepresentar diha sa maong kapitulo nadaot, sa ingon nagtimaan sa usa ka kalainan tali sa matuod nga relihiyon ni Cristo ug sa bakak nga relihiyon ni Satanas. Ang laking karnero maoy mananap nga gigamit ingon nga halad diha sa santuwaryo sa Dios, apan ang matag halad sa santuwaryo kinahanglan nga hingpit. Ang laking karnero sa kapitulo otso dili mahimong gamiton ingon nga halad sa santuwaryo sa Dios, kay ang mga sungay niini dili managsama.
Then I lifted up mine eyes, and saw, and, behold, there stood before the river a ram which had two horns: and the two horns were high; but one was higher than the other, and the higher came up last. Daniel 8:3.
Unya giyahat ko ang akong mga mata, ug nakita ko, ug ania karon, didto sa atubangan sa suba may usa ka lakeng karnero nga may duha ka mga sungay; ug ang duha ka mga sungay hataas; apan ang usa mas hataas kay sa lain, ug ang mas hataas niturok sa ulahi. Daniel 8:3.
A ram with two differing lengths of horns would not be allowed as an offering in God’s sanctuary, but the symbolism is not of God’s true religion, it is of Satan’s counterfeit religion of paganism. The next kingdom was represented by a goat, which is also a sanctuary offering, but once again, the goat was corrupted for it had a horn between his eyes, lacking the symmetry of the perfection required of a sanctuary offering.
Ang usa ka laking karnero nga may duha ka sungay nga nagkalainlain ang gitas-on dili tugotan ingon nga halad diha sa balaang puluy-anan sa Dios, apan ang simbolismo dili mahitungod sa tinuod nga relihiyon sa Dios; kini mahitungod sa peke nga relihiyon ni Satanas, ang pagano nga pagsimba. Ang misunod nga gingharian gilarawan pinaagi sa usa ka kanding, nga usa usab ka halad sa balaang puluy-anan, apan sa makausa pa, ang kanding gihugawan, kay kini may usa ka sungay sa taliwala sa iyang mga mata, nga walay maong timbang nga pagkasimetriya sa kahingpitan nga gikinahanglan alang sa usa ka halad sa balaang puluy-anan.
And as I was considering, behold, an he goat came from the west on the face of the whole earth, and touched not the ground: and the goat had a notable horn between his eyes. Daniel 8:5.
Ug sa samtang ako nagapalandong, ania karon, miabut ang usa ka lakeng kanding gikan sa kasadpan ibabaw sa tibook nga nawong sa yuta, ug wala makatandog sa yuta; ug ang maong kanding adunay usa ka iladong sungay taliwala sa iyang mga mata. Daniel 8:5.
Ultimately the horn of the goat was broken and produced four horns, which also disqualifies it from being an offering in God’s sanctuary.
Sa katapusan ang sungay sa kanding nabali ug mipagula ug upat ka mga sungay, nga naghimo usab niini nga dili angay mahimong halad sa santuwaryo sa Dios.
Therefore the he goat waxed very great: and when he was strong, the great horn was broken; and for it came up four notable ones toward the four winds of heaven. Daniel 8:8.
Busa ang kanding nga laki nahimong hilabihan ka daku; ug sa diha nga siya kusgan na, ang dakong sungay nabali; ug ilis niini mitungha ang upat ka bantugan nga mga sungay padulong sa upat ka hangin sa langit. Daniel 8:8.
Daniel chapter eight, begins without the kingdom of Babylon being referenced with a symbol. Babylon, the first kingdom of Bible prophecy has already been biblically established upon the two witnesses of chapter two, and chapter seven; but in chapter eight Babylon is purposely hidden to emphasize the prophetic attribute of the papacy receiving a deadly wound that is ultimately healed. During the period from its deadly wound, until it is healed, the papacy is hidden, or forgotten, prophetically. The hiding was also represented by Nebuchadnezzar’s kingdom being removed and thereafter being restored.
Ang ikawalong kapitulo sa Daniel nagsugod nga walay simbolo nga naghisgot sa gingharian sa Babilonia. Ang Babilonia, ang nahaunang gingharian sa tagna sa Biblia, nahimutang na sa biblikanhong paagi pinaagi sa duha ka mga saksi sa ikaduhang kapitulo ug sa ikapitong kapitulo; apan sa ikawalong kapitulo, ang Babilonia gituyoang pagtago aron ipasiugda ang mapanagnong kinaiya sa kapapahan nga makadawat ug samad nga makamatay nga sa kaulahian mamaayo. Sulod sa yugto gikan sa iyang samad nga makamatay hangtod nga kini mamaayo, ang kapapahan, sa mapanagnong paagi, gitago, o hikalimtan. Ang pagkatago girepresentahan usab pinaagi sa pagtangtang sa gingharian ni Nebucadnezar ug sa ulahi sa pagpasig-uli niini.
Daniel chapter eight begins with a direct symbol of the second kingdom by introducing the ram representing the Medo-Persian kingdom, which is followed by the corrupted goat representing the kingdom of Greece. Then out of one of the four winds which the four horns of Greece had disintegrated into, Daniel sees a little horn representing the fourth kingdom of Rome. The little horn represents both phases of Rome, which are represented in four verses. Pagan Rome is represented by the little horn in the masculine gender, and papal Rome as the little horn in the feminine gender.
Ang kapitulo otso sa Daniel nagsugod sa usa ka tuwirang simbolo sa ikaduhang gingharian pinaagi sa pagpaila sa laking karnero nga nagrepresentar sa gingharian sa Medo-Persia, nga gisundan sa daotang kanding nga nagrepresentar sa gingharian sa Gresya. Unya gikan sa usa sa upat ka mga hangin diin ang upat ka mga sungay sa Gresya nangabungkag, nakita ni Daniel ang usa ka gamayng sungay nga nagrepresentar sa ikaupat nga gingharian sa Roma. Ang gamayng sungay nagrepresentar sa duha ka mga yugto sa Roma, nga girepresentar sulod sa upat ka bersikulo. Ang paganong Roma girepresentar sa gamayng sungay diha sa panlalaking sekso, ug ang papang Roma ingon nga gamayng sungay diha sa pambabaying sekso.
And out of one of them came forth a little horn, which waxed exceeding great, toward the south, and toward the east, and toward the pleasant land. And it waxed great, even to the host of heaven; and it cast down some of the host and of the stars to the ground, and stamped upon them. Yea, he magnified himself even to the prince of the host, and by him the daily sacrifice was taken away, and the place of his sanctuary was cast down. And an host was given him against the daily sacrifice by reason of transgression, and it cast down the truth to the ground; and it practiced, and prospered. Daniel 8:9–12.
Ug gikan sa usa kanila mitungha ang usa ka gamayng sungay, nga mitubo nga hilabihan pagkadaku, paingon sa habagatan, ug paingon sa sidlakan, ug paingon sa maanindot nga yuta. Ug kini mitubo nga daku, bisan pa ngadto sa panon sa langit; ug gilabay niini ngadto sa yuta ang pipila sa panon ug sa mga bitoon, ug gitamakan sila. Oo, gipadaku niya ang iyang kaugalingon bisan pa ngadto sa prinsipe sa panon, ug pinaagi kaniya gikuha ang adlaw-adlaw nga halad, ug ang dapit sa iyang balaang puloy-anan ginalumpag. Ug usa ka panon gihatag kaniya batok sa adlaw-adlaw nga halad tungod sa kalapasan, ug gilabay niini ang kamatuoran ngadto sa yuta; ug kini nagbuhat, ug milampos. Daniel 8:9–12.
The little horn of Rome that enters the narrative in verse nine, is represented in the masculine tense, and then in verse ten, the little horn is represented in the feminine tense, then in verse eleven, the little horn is represented in the masculine tense, and then in verse twelve the little horn is once again represented in the feminine tense.
Ang gamayng sungay sa Roma nga mosulod sa asoy diha sa bersikulo nuwebe, gihulagway sa panlalaking porma, ug dayon sa bersikulo diez, ang gamayng sungay gihulagway sa pambabayeng porma; unya sa bersikulo onse, ang gamayng sungay gihulagway sa panlalaking porma, ug dayon sa bersikulo dose ang gamayng sungay sa makausa pa gihulagway sa pambabayeng porma.
Daniel chapter eight, hides the first kingdom, then the next two kingdoms are represented as corrupted sanctuary beasts, and the fourth kingdom is represented by a horn. The horn is prophetically corrupted for it appears as a man, then a woman, then a man and then a woman.
Ang ikawalong kapitulo sa Daniel nagtago sa unang gingharian, dayon ang sunod nga duha ka gingharian girepresentar ingon nga mga mananap sa balaang puloy-anan nga nadaot, ug ang ikaupat nga gingharian girepresentar pinaagi sa usa ka sungay. Ang sungay nahugawan sa pagtagna tungod kay nagpakita kini ingon nga usa ka lalaki, unya usa ka babaye, unya usa ka lalaki ug dayon usa ka babaye.
The woman shall not wear that which pertaineth unto a man, neither shall a man put on a woman’s garment: for all that do so are abomination unto the Lord thy God. Deuteronomy 22:5.
Ang babaye dili magsul-ob niadtong iya sa lalaki, ni ang lalaki magsul-ob sa bisti sa babaye; kay ang tanan nga nagabuhat niana maoy dulumtanan sa Ginoo nga imong Dios. Deuteronomio 22:5.
The male manifestation of the little horn of pagan Rome, is located in verses nine and eleven, while the feminine manifestation of the little horn of papal Rome, is located in verses ten and twelve. The gender of the little horn is recognized by considering the words of Daniel at the level of the original text, something that Miller could not have seen, for he only used Cruden’s Concordance, and Cruden’s Concordance provides no information about the original language. The oscillation of genders through the four verses was recognized by the translators of the King James Bible, and they did preserve the genders in the passage, if you know what to look for.
Ang laki nga pagpakita sa gamayng sungay sa paganong Roma makita sa bersikulo nuwebe ug onse, samtang ang pambabayeng pagpakita sa gamayng sungay sa papadong Roma makita sa bersikulo diyes ug dose. Ang gender sa gamayng sungay mailhan pinaagi sa pagtagad sa mga pulong ni Daniel sa lebel sa orihinal nga teksto, usa ka butang nga dili unta makita ni Miller, kay gigamit lamang niya ang Cruden’s Concordance, ug ang Cruden’s Concordance wala maghatag ug kasayoran bahin sa orihinal nga pinulongan. Ang pag-ilis-ilis sa mga gender sulod niining upat ka mga bersikulo nailhan sa mga maghuhubad sa King James Bible, ug ilang gipabilin ang mga gender sa maong teksto, kon nahibalo ka unsay angay pangitaon.
The translators recognized the distinction between the masculine and the feminine little horn of verses nine through twelve, and they represented the distinction by the word “it.” The word “it” is employed for the little horn when it is in its feminine tense. See Daniel chapter eight, verse ten:
Giila sa mga maghuhubad ang kalainan tali sa panlalaki ug sa pambabae nga gamayng sungay sa mga bersikulo nuebe hangtod dose, ug ilang gipadayag ang maong kalainan pinaagi sa pulong nga “it.” Ang pulong nga “it” gigamit alang sa gamayng sungay sa dihang anaa kini sa iyang pambabae nga porma. Tan-awa ang Daniel kapitulo otso, bersikulo napulo:
And it waxed great, even to the host of heaven; and it cast down some of the host and of the stars to the ground, and stamped upon them. Daniel 8:10.
Ug midaku kini pag-ayo, bisan ngadto sa panon sa langit; ug gipukan niini ngadto sa yuta ang uban sa panon ug sa mga bitoon, ug gitamakan sila. Daniel 8:10.
It “waxed great,” and “it cast down,” thus identifying the little horn as the woman. Verse twelve states:
Kini “midaku pag-ayo,” ug “gilabay niini paubos,” sa ingon nagpaila sa gamayng sungay ingon nga mao ang babaye. Ang bersikulo dose nagaingon:
And an host was given him against the daily sacrifice by reason of transgression, and it cast down the truth to the ground; and it practiced, and prospered. Daniel 8:12.
Ug ang usa ka panon gitugyan kaniya batok sa adlaw-adlaw nga halad tungod sa paglapas, ug gilabay niini ang kamatuoran ngadto sa yuta; ug kini naglihok, ug milampos. Daniel 8:12.
In verse twelve, the word “him” is added, and does not accurately represent the little horn, for the little horn in the verse is twice identified as “it,” thus representing the feminine. The translators obviously recognized Daniel’s gender distinction, but were not certain about what Daniel intended, and they attempted to make the little horn in the verse male in gender by adding the italicized word “him,” but it is not sustained by Daniel’s actual words. His words identify the little horn as feminine and “it” (the feminine little horn), cast the truth to the ground, and “it” (the feminine little horn), practiced and prospered.
Sa bersikulo dose, gidugang ang pulong nga “him,” ug dili kini tukma nga nagrepresentar sa gamayng sungay, kay ang gamayng sungay sa maong bersikulo kaduha nga giila ingon nga “it,” sa ingon nagrepresentar sa paminabaye. Dayag nga giila sa mga maghuhubad ang kalainan sa sekso nga gigamit ni Daniel, apan dili sila sigurado kon unsa gayod ang tuyo ni Daniel, ug ilang gisulayan nga himuong panlalaki ang gamayng sungay sa maong bersikulo pinaagi sa pagdugang sa pulong nga “him” nga giitaliko, apan wala kini mapalig-on sa tinuod nga mga pulong ni Daniel. Ang iyang mga pulong nag-ila sa gamayng sungay ingon nga paminabaye ug “it” (ang paminabayeng gamayng sungay), maoy naghulog sa kamatuoran ngadto sa yuta, ug “it” (ang paminabayeng gamayng sungay), naglihok ug miuswag.
In verse nine, the phrase “a little horn” is in the masculine gender and represents pagan Rome. It came from one of the “four winds” the Grecian Empire had dissolved into. In the verse, in agreement with history, pagan Rome conquered three geographical areas as it took its position upon the throne of the earth.
Sa bersikulo nuebe, ang hugpong nga “usa ka gamayng sungay” anaa sa panlalaking porma ug nagrepresentar sa paganong Roma. Kini migula gikan sa usa sa “upat ka mga hangin” diin ang Imperyong Griyego nabahin. Sa maong bersikulo, uyon sa kasaysayan, ang paganong Roma nakadaug sa tulo ka heograpikanhong mga dapit samtang kini mipahimutang sa iyang lingkoranan sa trono sa yuta.
And out of one of them came forth a little horn, which waxed exceeding great, toward the south, and toward the east, and toward the pleasant land. Daniel 8:9.
Ug gikan sa usa kanila migula ang usa ka gamayng sungay, nga nahimong hilabihan kadaku, paingon sa habagatan, ug paingon sa sidlakan, ug paingon sa matahum nga yuta. Daniel 8:9.
In verse eleven (which is where the controversy over “the daily” finds one of its primary battlegrounds), the little horn is represented as “he,” “him” and “his.”
Sa bersikulo onse (nga mao ang usa sa mga nag-unang larangan sa panagbangi mahitungod sa “ang adlaw-adlaw”), ang gamayng sungay gihulagway ingon nga “siya,” “kaniya” ug “iyang.”
Yea, he magnified himself even to the prince of the host, and by him the daily sacrifice was taken away, and the place of his sanctuary was cast down. Daniel 8:11.
Oo, gipadaku niya ang iyang kaugalingon bisan pa ngadto sa Prinsipe sa panon, ug pinaagi kaniya gikuha ang adlaw-adlaw nga halad, ug ang dapit sa iyang balaang puloy-anan gilumpag. Daniel 8:11.
We will continue this study in the next article.
Padayonon nato kining pagtuon sa sunod nga artikulo.
“Every principle in the word of God has its place, every fact its bearing. And the complete structure, in design and execution, bears testimony to its Author. Such a structure no mind but that of the Infinite could conceive or fashion.” Education, 123.
“Ang matag prinsipyo diha sa pulong sa Dios adunay iyang dapit, ang matag kamatuoran adunay iyang kahulogan. Ug ang hingpit nga kahulogan sa tibuok nga estruktura, sa paglaraw ug sa pagpatuman, nagpamatuod mahitungod sa Awtor niini. Ang maong estruktura walay hunahuna gawas sa hunahuna sa Walay-Kataposan ang makahimo sa paghunahuna o pagporma niini.” Education, 123.