In Daniel chapter eight, Daniel is given a vision of the kingdoms of Bible prophecy, and thereafter he hears a heavenly dialogue represented by a question and an answer.

Diha sa ikawalong kapitulo sa Daniel, si Daniel gihatagan ug usa ka panan-awon bahin sa mga gingharian sa tagna sa Biblia, ug human niana iyang nadungog ang usa ka langitnong panagsulti nga gilarawan pinaagi sa usa ka pangutana ug usa ka tubag.

Then I heard one saint speaking, and another saint said unto that certain saint which spake, How long shall be the vision concerning the daily sacrifice, and the transgression of desolation, to give both the sanctuary and the host to be trodden under foot? And he said unto me, Unto two thousand and three hundred days; then shall the sanctuary be cleansed. Daniel 8:13, 14.

Unya nadungog ko ang usa ka balaan nga nagsulti, ug ang laing balaan miingon niadtong maong balaan nga nagsulti: Hangtod anus-a man ang panan-awon mahitungod sa adlaw-adlawng halad-nga-sinunog, ug sa kalapasan nga makapaguol, aron itugyan ang balaang puloy-anan ug ang panon ngadto sa pagayatakay? Ug siya miingon kanako: Hangtod sa duruha ka libo ug tulo ka gatus ka adlaw; unya pagahinloan ang balaang puloy-anan. Daniel 8:13, 14.

The first twelve verses represent the vision, and verses thirteen and fourteen identify another vision. As with the two different Hebrew words that are both translated as “take away,” and the two different Hebrew words that are both translated as “sanctuary,” in Daniel chapter eight there are also two different Hebrew words, that are both translated as “vision.”

Ang unang dose ka bersikulo nagrepresentar sa panan-awon, ug ang mga bersikulo trese ug katorse nag-ilhan sa laing panan-awon. Sama sa duha ka nagkalainlaing Hebreohanon nga mga pulong nga parehong gihubad nga “kuhaon,” ug sa duha ka nagkalainlaing Hebreohanon nga mga pulong nga parehong gihubad nga “santuwaryo,” sa Daniel kapitulo otso aduna usab duha ka nagkalainlaing Hebreohanon nga mga pulong nga parehong gihubad nga “panan-awon.”

When it comes to the two words translated as “take away,” the theologians of Adventism argue that the words should both be understood to mean “remove.” When it comes to the two words translated as “sanctuary,” the theologians of Adventism argue that the words should both be understood to mean “God’s sanctuary”, and when it comes to the two words translated as “vision,” the theologians of Adventism, once again, gloss over the distinctions between the two words. The distinction was important enough to Daniel, that he purposely used two very different Hebrew words, so we should identify and uphold the distinction. The word “vision,” in verse thirteen is the Hebrew word “chazon,” and it means a dream, revelation, or oracle—a vision.

Mahitungod sa duha ka pulong nga gihubad nga “kuhaon,” ang mga teologo sa Adventismo nangatarongan nga ang maong duha ka pulong angay sabton nga nagkahulugang “papason.” Mahitungod sa duha ka pulong nga gihubad nga “santuwaryo,” ang mga teologo sa Adventismo nangatarongan nga ang maong duha ka pulong angay sabton nga nagkahulugang “ang santuwaryo sa Dios,” ug mahitungod sa duha ka pulong nga gihubad nga “panan-awon,” ang mga teologo sa Adventismo, sa makausa pa, nagpasagdan ang mga kalainan tali sa maong duha ka pulong. Ang maong kalainan igo kaimportante alang kang Daniel nga gituyo gayud niya ang paggamit sa duha ka lahi kaayo nga Hebreohanong mga pulong, busa kinahanglan natong ilhon ug pabilinon ang maong kalainan. Ang pulong nga “panan-awon,” sa bersikulo trese mao ang Hebreohanong pulong nga “chazon,” ug kini nagkahulogan ug damgo, pinadayag, o pahayag—orakulo—usa ka panan-awon.

The word “vision,” occurs ten times in Daniel chapter eight, but it represents two different Hebrew words. “Chazon,” that is located in verse thirteen, is also found in verse one, then twice in verse two, of course verse thirteen, and one time in verses fifteen, seventeen and twenty-six. Seven of the ten times the word “vision” occurs in Daniel chapter eight, it is the word “chazon,” simply meaning “a vision”.

Ang pulong nga “vision” makita sa napulo ka higayon sa Daniel kapitulo otso, apan kini nagrepresentar sa duha ka lainlaing Hebreohanong mga pulong. Ang “chazon,” nga anaa sa bersikulo trese, makita usab sa bersikulo uno, dayon kaduha sa bersikulo dos, siyempre sa bersikulo trese, ug usa ka higayon sa mga bersikulo kinse, disyete, ug baynte-sais. Pito sa napulo ka higayon nga ang pulong nga “vision” makita sa Daniel kapitulo otso, kini mao ang pulong nga “chazon,” nga yano nga nagkahulogan ug “usa ka panan-awon”.

The other three times the word “vision” occurs in Daniel chapter eight, it is the Hebrew word “mareh,” meaning a view; or an appearance. In chapter eight, the Hebrew word “mareh,” is also translated one time not as “vision,” but as “appearance,” thus identifying more perfectly the meaning of the word. Why did Daniel use two different Hebrew words, that are so close in meaning that the translators would treat them as the same word? Does it matter?

Ang laing tulo ka higayon nga ang pulong nga “vision” makita diha sa ikawalong kapitulo sa Daniel, mao ang Hebreohanon nga pulong nga “mareh,” nga nagpasabot ug usa ka talan-awon; o usa ka dagway. Sa ikawalong kapitulo, ang Hebreohanon nga pulong nga “mareh,” gihubad usab sa usa ka higayon dili ingon nga “vision,” kondili ingon nga “appearance,” sa ingon nagaila sa kahulogan sa pulong sa labi pang hingpit. Nganong migamit si Daniel ug duha ka nagkalainlaing Hebreohanong mga pulong, nga duol kaayo ang kahulogan mao nga ang mga maghuhubad motagad kanila ingon nga mao rang usa ka pulong? May kalabotan ba kini?

“Every principle in the word of God has its place, every fact its bearing. And the complete structure, in design and execution, bears testimony to its Author. Such a structure no mind but that of the Infinite could conceive or fashion.” Education, 123.

“Ang matag prinsipyo sa pulong sa Dios adunay iyang dapit, ang matag kamatuoran adunay iyang kahulogan. Ug ang hingpit nga estruktura, sa laraw ug sa pagpatuman, nagapamatuod mahitungod sa Awtor niini. Ang ingon nga estruktura walay hunahuna gawas sa iya sa Walay Kinutoban ang makahimo sa paglaraw o paghulma niini.” Education, 123.

The answer to the second question is Yes, that it really does matter why Daniel made the distinction, so it therefore becomes the responsibility of the student of prophecy to seek to understand the first question, which asks why Daniel made the distinction. The distinctions he made concerning the word translated as “sanctuary,” and the word translated as “take away,” have eternal consequences, so why would anyone expect less of an importance with the word translated as “vision?” “Every fact” has “its bearing” “in the word of God,” and impacts the prophetic “structure,” and the fulfillment of the prophecy when it is “executed.”

Ang tubag sa ikaduhang pangutana mao ang Oo, nga tinuod gayud nga mahinungdanon kon ngano nga gihimo ni Daniel ang kalainan; busa, nahimo kining katungdanan sa estudyante sa profesiya ang pagpangita sa pagsabot sa unang pangutana, nga nangutana kon ngano nga gihimo ni Daniel ang maong kalainan. Ang mga kalainan nga iyang gihimo mahitungod sa pulong nga gihubad nga “santuwaryo,” ug sa pulong nga gihubad nga “kuhaa,” adunay mga sangputanan nga walay katapusan; busa, ngano man nga adunay magdahom nga dili kaayo mahinungdanon ang pulong nga gihubad nga “panan-awon?” Ang “matag kamatuoran” adunay “iyang kalabotan” “diha sa pulong sa Dios,” ug makaapekto sa propetikong “estruktura,” ug sa katumanan sa profesiya sa dihang kini “ipatuman.”

As we begin to consider the word “vision,” in chapter eight, a “fact” that has “bearing” on Daniel’s testimony, is who it was that answered the question of Daniel eight, verse thirteen with, “Unto two thousand and three hundred days; then shall the sanctuary be cleansed.”

Sa atong pagsugod sa paghisgot sa pulong nga “panan-awon,” diha sa ikawalong kapitulo, usa ka “kamatuoran” nga may “kalabotan” sa pagpamatuod ni Daniel, mao kon kinsa ang mitubag sa pangutana sa Daniel 8:13 pinaagi sa mga pulong nga, “Ngadto sa duha ka libo ug tulo ka gatus ka mga adlaw; unya pagahinloan ang balaang puloy-anan.”

There are four facts that have a direct “bearing” upon Daniel chapter eight, which I intend to address. One is that the vision of the Ulai River has been identified as a prophecy for the last days, and it is also the symbol of the “knowledge” of the book of Daniel which was “unsealed” at the “time of the end” in 1798.

Adunay upat ka kamatuoran nga adunay tuwirang “kalabutan” sa Daniel kapitulo otso, nga akong tuyo hisgutan. Ang usa mao nga ang panan-awon sa Suba sa Ulai giila ingon nga usa ka tagna alang sa ulahing mga adlaw, ug kini usab mao ang simbolo sa “kahibalo” sa basahon ni Daniel nga “giablihan” sa “panahon sa katapusan” niadtong 1798.

“There is need of a much closer study of the Word of God. Especially should Daniel and the Revelation have attention as never before in the history of our work. We may have less to say in some lines, in regard to the Roman power and the papacy, but we should call attention to what the prophets and the apostles have written under the inspiration of the Spirit of God. The Holy Spirit has so shaped matters, both in the giving of the prophecy, and in the events portrayed, as to teach that the human agent is to be kept out of sight, hid in Christ, and the Lord God of heaven and His law are to be exalted.

“Adunay gikinahanglan nga labi pang suod nga pagtuon sa Pulong sa Dios. Ilabina ang Daniel ug ang Pinadayag angay tagaan ug pagtagad nga wala pa sukad makita kaniadto sa kasaysayan sa atong buluhaton. Mahimong adunay diyutay nga atong isulti sa pipila ka mga linya, mahitungod sa gahum sa Roma ug sa pagka-papa, apan kinahanglan atong ipunting ang pagtagad ngadto sa gisulat sa mga propeta ug sa mga apostoles ubos sa inspirasyon sa Espiritu sa Dios. Ang Balaang Espiritu maoy naghulma sa mga butang, sa paghatag sa tagna ug sa mga hitabo nga gihulagway, aron sa pagtudlo nga ang tawhanong galamiton kinahanglan ibutang gawas sa panan-aw, tinago diha kang Cristo, ug ang Ginoong Dios sa langit ug ang Iyang balaod kinahanglan pagabayawon.

“Read the book of Daniel. Call up, point by point, the history of the kingdoms there represented. Behold statesmen, councils, powerful armies, and see how God wrought to abase the pride of men, and lay human glory in the dust. God alone is represented as great. In the vision of the prophet He is seen casting down one mighty ruler and setting up another. He is revealed as the monarch of the universe, about to set up His everlasting kingdom—the Ancient of days, the living God, the Source of all wisdom, the Ruler of the present, the Revealer of the future. Read and understand how poor, how frail, how short-lived, how erring, how guilty, is man in lifting up his soul unto vanity.

“Basaha ang basahon ni Daniel. Handuma, punto por punto, ang kasaysayan sa mga gingharian nga girepresentar didto. Tan-awa ang mga estadista, ang mga konseho, ang mga gamhanang kasundalohan, ug tan-awa kon sa unsang paagi ang Dios naglihok aron ipaubos ang garbo sa mga tawo, ug ihulog sa abog ang himaya sa tawo. Ang Dios lamang maoy girepresentar nga daku. Sa panan-awon sa propeta makita Siya nga nagapukan sa usa ka gamhanang magmamando ug nagapahimutang sa lain. Iyang gipadayag ang Iyang kaugalingon ingon nga Soberanong Hari sa uniberso, nga magatukod na sa Iyang walay katapusang gingharian—ang Tigulang sa mga Kapanahonan, ang buhi nga Dios, ang Tinubdan sa tanang kaalam, ang Magmamando sa karon, ang Nagapadayag sa umalabot. Basaha ug sabta kon unsa ka kabus, unsa ka mahuyang, unsa ka mubo ang kinabuhi, unsa ka masayopon, unsa ka sad-an ang tawo sa pagbayaw sa iyang kalag ngadto sa kakawangan.”

“The Holy Spirit through Isaiah points us to God, the living God, as the chief object of attention—to God as revealed in Christ. ‘Unto us a child is born, unto us a son is given: and the government shall be upon His shoulder: and His name shall be called Wonderful, Counsellor, The mighty God, The everlasting Father, The Prince of Peace’ [Isaiah 9:6].

“Ang Balaang Espiritu pinaagi kang Isaias nagatudlo kanato ngadto sa Dios, ang buhing Dios, ingon nga pangunang tumong sa atong pagtagad—ngadto sa Dios sumala sa Iyang pagpadayag diha kang Cristo. ‘Kay alang kanato natawo ang usa ka bata, alang kanato gihatag ang usa ka anak nga lalaki: ug ang kagamhanan anha sa Iyang abaga: ug ang Iyang ngalan pagatawgon nga Katingalahan, Magtatambag, Ang Gamhanang Dios, Ang Amahan nga Walay Katapusan, Ang Prinsipe sa Pakigdait’ [Isaias 9:6].”

“The light that Daniel received direct from God was given especially for these last days. The visions he saw by the banks of the Ulai and the Hiddekel, the great rivers of Shinar, are now in process of fulfillment, and all the events foretold will soon have come to pass.

“Ang kahayag nga nadawat ni Daniel diretso gikan sa Dios gihatag ilabina alang niining katapusang mga adlaw. Ang mga panan-awon nga iyang nakita daplin sa Ulai ug sa Hiddekel, ang dagkong mga suba sa Shinar, ania na karon sa proseso sa katumanan, ug ang tanang mga hitabo nga gitagna sa daan sa dili madugay matuman na.”

“Consider the circumstances of the Jewish nation when the prophecies of Daniel were given. The Israelites were in captivity, their temple had been destroyed, their temple service suspended. Their religion had centered in the ceremonies of the sacrificial system. They had made the outward forms all-important, while they had lost the spirit of true worship. Their services were corrupted with the traditions and practices of heathenism, and in the performance of the sacrificial rites they did not look beyond the shadow to the substance. They did not discern Christ, the true offering for the sins of men. The Lord wrought to bring the people into captivity, and to suspend the services in the temple, in order that the outward ceremonies might not become the sum total of their religion. Their principles and practices must be purged from heathenism. The ritual service ceased in order that heart service might be revived. The outward glory was removed that the spiritual might be revealed.

“Hunahunaa ang kahimtang sa nasod nga Judio sa dihang gihatag ang mga tagna ni Daniel. Ang mga Israelinhon didto sa pagkabinihag, ang ilang templo gilaglag, ug ang ilang pag-alagad sa templo gipahunong. Ang ilang relihiyon nasentro sa mga seremonya sa sistema sa mga halad. Gihimo nila nga labing mahinungdanon ang panggawas nga mga porma, samtang nawala kanila ang espiritu sa matuod nga pagsimba. Ang ilang mga pag-alagad nadaot pinaagi sa mga tradisyon ug mga buhat sa pagano, ug sa pagtuman sa mga ritwal sa paghalad wala sila motan-aw lapas sa anino ngadto sa tinuod nga butang. Wala nila mailhi si Cristo, ang matuod nga halad alang sa mga sala sa mga tawo. Ang Ginoo naglihok aron ipahatud ang katawhan ngadto sa pagkabinihag, ug aron ipahunong ang mga pag-alagad sa templo, aron ang panggawas nga mga seremonya dili mahimong kinatibuk-an sa ilang relihiyon. Ang ilang mga prinsipyo ug mga buhat kinahanglan hinloan gikan sa pagano. Ang ritwal nga pag-alagad mihunong aron ang pag-alagad sa kasingkasing mabuhi pag-usab. Ang panggawas nga himaya gikuha aron ang espirituwal mapadayag.

“In the land of their captivity, as the people turned unto the Lord with repentance, He manifested Himself unto them. They lacked the outward representation of His presence; but the bright beams of the Sun of Righteousness shone into their minds and hearts. When they called unto God in their humiliation and distress, visions were given to His prophets which unfolded the events of the future—the overthrow of the oppressors of God’s people, the coming of the Redeemer, and the establishment of the everlasting kingdom.” Manuscript Releases, volume 16, 333–335.

“Sa yuta sa ilang pagkabinihag, sa dihang ang katawhan mibalik ngadto sa Ginoo uban sa paghinulsol, Iyang gipadayag ang Iyang kaugalingon ngadto kanila. Kulang sila sa gawasnon nga representasyon sa Iyang presensya; apan ang masanag nga mga sidlak sa Adlaw sa Pagkamatarong misidlak ngadto sa ilang mga hunahuna ug mga kasingkasing. Sa dihang sila mitawag ngadto sa Dios diha sa ilang pagpaubos ug kasakit, ang mga panan-awon gihatag ngadto sa Iyang mga manalagna nga nagpadayag sa mga hitabo sa umaabot—ang pagkapukan sa mga madaugdaugon sa katawhan sa Dios, ang pag-anhi sa Manunubos, ug ang pagpatindog sa gingharian nga walay katapusan.” Manuscript Releases, tomo 16, 333–335.

The “fact” that the vision of the Ulai River was given for the last days demands that a student of prophecy makes the effort to understand what it has foretold of the events represented in the vision. The prophetic “matters” associated with the vision of the Ulai River were “shaped” by the “Holy Spirit” “both in the giving of the prophecy, and in the events portrayed.” What was happening with a prophet when they receive a vision, as well as the events of prophecy the prophet identifies are to be studied, with the knowledge that both are a prophetic representation of what will be fulfilled in the last days. The previous passage emphasizes that we should recognize that Daniel was in the captivity of the “seven times.”

Ang “kamatuoran” nga ang panan-awon sa Suba sa Ulai gihatag alang sa katapusang mga adlaw nagkinahanglan nga ang usa ka estudyante sa tagna maningkamot sa pagsabot sa gisulti nang daan niini mahitungod sa mga hitabo nga girepresentahan diha sa panan-awon. Ang mga “butang” nga matagnon nga may kalabutan sa panan-awon sa Suba sa Ulai “giumol” sa “Espiritu Santo” “diha sa paghatag sa tagna, ug diha sa mga hitabo nga gihulagway.” Ang nahitabo sa usa ka manalagna sa dihang siya makadawat ug panan-awon, ingon man ang mga hitabo sa tagna nga iyang giila, pagatuonon, uban sa kahibalo nga kining duha usa ka matagnong representasyon sa pagatumanon sa katapusang mga adlaw. Ang miaging pahayag nagpasiugda nga kinahanglan natong ilhon nga si Daniel atua sa pagkabihag sa “pito ka mga panahon.”

Daniel represents those who recognize their captivity at the conclusion of the three-and-a-half days of Revelation eleven, who then turn to the Lord with repentance, fulfill the Leviticus twenty-six prayer, separate the precious from the vile, and then the Lord fulfills his promise to gather those who have been scattered, as he manifests Himself unto them. Their “chief object of attention,” then is “God as revealed in Christ.”

Si Daniel nagrepresentar niadtong mga moila sa ilang pagkabinihag sa pagtapos sa tulo ug tunga ka mga adlaw sa Pinadayag onse, nga unya motalikod ngadto sa Ginoo diha sa paghinulsol, motuman sa pag-ampo sa Levitico baynte-sais, maglain sa bililhon gikan sa mahugaw, ug unya tumanon sa Ginoo ang Iyang saad sa pagtigum niadtong nangakatibulaag, samtang Iyang ipadayag ang Iyang kaugalingon ngadto kanila. Ang ilang “pangulong tumong sa pagtagad,” busa, mao ang “Dios sumala sa gipadayag diha kang Cristo.”

The “bearing” of the vision of the Ulai River, and how it contributes to the “structure” of the prophetic message which was “designed” by Christ, is the first “fact” we have briefly considered, and the passage cited identifies that our chief object should be the revelation of God, as “revealed in Christ.” In Daniel chapter eight, Christ is not presented as He was by Isaiah, when Isaiah identified that Christ’s “name shall be called Wonderful, Counsellor, The mighty God, The everlasting Father, The Prince of Peace.” In Daniel chapter eight, God is revealed in Christ as Palmoni, meaning the Wonderful Numberer, or the Numberer of Secrets.

Ang “pagdala” sa panan-awon sa Suba sa Ulai, ug kon sa unsang paagi kini nakatampo sa “estruktura” sa matagnaong mensahe nga “gilaraw” ni Cristo, mao ang unang “kamatuoran” nga atong mubo nang gihunahuna, ug ang gikutlo nga pahayag nagpasabot nga ang atong pangunang tumong kinahanglan mao ang pagpadayag sa Dios, ingon nga “gipadayag diha kang Cristo.” Sa Daniel kapitulo otso, si Cristo wala igapakita sumala sa pagpaila ni Isaias Kaniya, sa dihang gipaila ni Isaias nga ang “iyang ngalan pagatawgon nga Katingalahan, Magtatambag, Ang Gamhanang Dios, Ang Walay Katapusang Amahan, Ang Prinsipe sa Pakigdait.” Sa Daniel kapitulo otso, ang Dios gipadayag diha kang Cristo ingon nga Palmoni, nga nagpasabot sa Katingalahang Mag-iihap, o ang Mag-iihap sa mga Tinago.

That “fact” demands that the “bearing” of the name “Palmoni” must be sought for, along with how that name contributes to the “structure” and “design” of the prophecy. A third “fact” in Daniel chapter eight, that should be recognized, is that it is in that chapter that the central doctrinal pillar of the Millerite movement is set forth. Miller’s brightest jewel was found in verse fourteen, and we should seek to understand the “bearing” that “fact” has upon the vision of the Ulai River, that is now in the process of fulfillment.

Kana nga “kamatuoran” nagkinahanglan nga ang “kahulogan” sa ngalan nga “Palmoni” pangitaon, lakip ang paagi nga ang maong ngalan nakaamot sa “estruktura” ug “laraw” sa tagna. Ang ikatulong “kamatuoran” diha sa Daniel kapitulo otso, nga angay ilhon, mao nga sa maong kapitulo gipahayag ang sentral nga haligi sa doktrina sa kalihokang Millerite. Ang labing masanag nga mutya ni Miller makita diha sa bersikulo katorse, ug kinahanglan atong tinguhaon nga masabtan ang “kahulogan” nga anaa niana nga “kamatuoran” ibabaw sa panan-awon sa Suba sa Ulai, nga anaa karon sa proseso sa katumanan.

In Miller’s dream, when the casket was placed upon the table in the center of his room, it shone with the brightness of the sun, but in the last days the casket is larger and shines ten times brighter than it shone when initially placed upon Miller’s table. What is it about the vision of the Ulai River, that includes the central pillar to the Millerite movement, that increases the light of that doctrine by ten times in the last days? What is revealed in the last days that was not revealed at the time of the end in 1798? What are “the events” of the vision of the Ulai River, which Sister White says “are now in the process of fulfillment?”

Sa damgo ni Miller, sa dihang ang kabaong gibutang ibabaw sa lamesa sa taliwala sa iyang lawak, misidlak kini sa kahayag sa adlaw; apan sa katapusang mga adlaw ang kabaong mas dako ug nagasidlak sa napulo ka pilo nga kahayag kay sa iyang pagsidlak sa dihang kini unang gibutang ibabaw sa lamesa ni Miller. Unsay anaa sa panan-awon sa Suba sa Ulai, nga naglakip sa sentral nga haligi sa kalihukang Millerite, nga nagapadugang sa kahayag nianang doktrina sa napulo ka pilo sa katapusang mga adlaw? Unsa ang gipadayag sa katapusang mga adlaw nga wala ikapadayag sa panahon sa katapusan niadtong 1798? Unsa man “ang mga panghitabo” sa panan-awon sa Suba sa Ulai, nga giingon ni Sister White nga “karon anaa na sa proseso sa katumanan?”

If we candidly bring these first three facts together (the vision of the Ulai, Christ revealed as Palmoni and the central doctrinal pillar), we should be willing to accept a simple premise that will impact our study of the vision of the Ulai River. Those combined facts inform those who wish to see that the message that was unsealed in 1798 was a message that was “hung upon time.” Without the element of predictive time prophecy Miller’s message would not have existed.

Kon matinud-anon natong pagahiuson kining unang tulo ka mga kamatuoran (ang panan-awon sa Ulai, si Cristo nga gipadayag ingon nga Palmoni, ug ang sentral nga haligi sa doktrina), angay nga andam kitang modawat sa usa ka yano nga pasiuna nga adunay dakong epekto sa atong pagtuon sa panan-awon sa Suba sa Ulai. Kining gihiusang mga kamatuoran nagpahibalo niadtong nangandoy makakita nga ang mensahe nga gibuklad sa 1798 maoy usa ka mensahe nga “gibitay ibabaw sa panahon.” Kon wala ang bahin sa matagnaong panagna sa panahon, dili unta motungha ang mensahe ni Miller.

The fourth “fact” that has bearing on this chapter is that the Millerites presented a message based upon prophetic time. To emphasize this fact, God was revealed in Christ, in verse thirteen and fourteen as the Wonderful Numberer (Palmoni). The idea that the vision consisted of only identifying October 22, 1844, as the conclusion of the twenty-three hundred days of verse fourteen, is to throw cold water on the revelation of God being revealed through Christ as Palmoni.

Ang ikaupat nga “kamatuoran” nga may kalabutan niining kapituloha mao nga ang mga Millerite mipresentar ug mensahe nga gibase sa panagnaong panahon. Aron ipasiugda kining kamatuorana, ang Dios gipadayag diha kang Cristo, sa bersikulo trese ug katorse, ingon nga ang Kahibulongang Mag-iihap (Palmoni). Ang ideya nga ang panan-awon naglangkob lamang sa pag-ila sa Oktubre 22, 1844, ingon nga kataposan sa duruha ka libo ug tulo ka gatus ka adlaw sa bersikulo katorse, mao ang pagbugnaw sa pagpadayag sa Dios nga gipadayag pinaagi kang Cristo ingon nga Palmoni.

The theologians of Adventism have diligently worked to bury the significance of the question of verse thirteen of Daniel chapter eight in order to produce the flavor in their dish of fables, that they have determined will keep the unlearned with the itching ears, from being concerned about the truths connected with the central pillar of Adventism.

Ang mga teologo sa Adventismo naningkamot pag-ayo sa paglubong sa kamahinungdanon sa pangutana sa bersikulo trese sa Daniel kapitulo otso aron makahimo sa timpla sa ilang pinggang mga sugilanong binuhat-binuhat, nga ilang gitino nga maoy magpugong sa mga walay kinaadman nga may nagkagutom nga mga dalunggan sa pagkabalaka mahitungod sa mga kamatuoran nga nalambigit sa sentral nga haligi sa Adventismo.

“The scripture which above all others had been both the foundation and central pillar of the Advent faith was the declaration, ‘Unto two thousand and three hundred days; then shall the sanctuary be cleansed.’ [Daniel 8:14.] These had been familiar words to all believers in the Lord’s soon coming. By the lips of thousands was this prophecy repeated as the watchword of their faith. All felt that upon the events therein foretold depended their brightest expectations and most cherished hopes. These prophetic days had been shown to terminate in the autumn of 1844. In common with the rest of the Christian world, Adventists then held that the earth, or some portion of it, was the sanctuary. They understood that the cleansing of the sanctuary was the purification of the earth by the fires of the last great day, and that this would take place at the second advent. Hence the conclusion that Christ would return to the earth in 1844.

“Ang teksto sa Kasulatan nga labaw sa tanan nga uban pa nahimong pundasyon ug sentral nga haligi sa pagtoo sa Advent mao ang pamahayag, ‘Ngadto sa duruha ka libo ug tulo ka gatus ka adlaw; unya pagahinloan ang balaang puloy-anan.’ [Daniel 8:14.] Kini mga pulonga maoy pamilyar sa tanang mga magtotoo sa haduol nga pag-anhi sa Ginoo. Pinaagi sa mga ngabil sa linibo, kining tagna gisubli ingon nga pasubay sa ilang pagtoo. Gibati sa tanan nga sa mga hitabo nga gitagna diha niana nag-agad ang ilang labing masanag nga mga gilauman ug labing gimahal nga mga paglaum. Gipakita nga kining mga adlaw nga matagnaon matapus sa tinghunlak sa 1844. Uban sa nahibilin nga kalibotanong Cristohanon, ang mga Adventista niadtong panahona nagtuo nga ang yuta, o ang usa ka bahin niini, mao ang balaang puloy-anan. Ilang nasabtan nga ang paghinlo sa balaang puloy-anan mao ang pagputli sa yuta pinaagi sa mga kalayo sa ulahing dakung adlaw, ug nga kini mahitabo sa ikaduhang pag-anhi. Busa, ang konklusyon mao nga si Cristo mobalik sa yuta sa 1844.”

“But the appointed time had passed, and the Lord had not appeared. The believers knew that God’s Word could not fail; their interpretation of the prophecy must be at fault; but where was the mistake? Many rashly cut the knot of difficulty by denying that the 2300 days ended in 1844. No reason could be given for this, except that Christ had not come at the time they expected him. They argued that if the prophetic days had ended in 1844, Christ would then have returned to cleanse the sanctuary by the purification of the earth by fire; and that since he had not come, the days could not have ended.

“Apan ang tinudlong panahon milabay na, ug ang Ginoo wala pa magpakita. Ang mga magtotoo nasayod nga ang Pulong sa Dios dili mahimong mapakyas; ang ilang paghubad sa tagna kinahanglan nga adunay sayop; apan hain man ang sayop? Daghan ang padalus-dalos nga miputol sa lisod nga kahimtang pinaagi sa pagsalikway nga ang 2300 ka mga adlaw natapos sa 1844. Walay ikahatag nga katarongan alang niini, gawas lamang nga si Cristo wala moanhi sa panahon nga ilang gipaabut Kaniya. Nangatarongan sila nga kon ang mga adlaw nga matagnaon natapos sa 1844, nan mobalik unta si Cristo aron hinloan ang santuwaryo pinaagi sa pagputli sa yuta pinaagi sa kalayo; ug sanglit wala man Siya moanhi, ang mga adlaw dili mahimong natapos.”

“To accept this conclusion was to renounce the former reckoning of the prophetic periods. The 2300 days had been found to begin when the commandment of Artaxerxes for the restoration and building of Jerusalem went into effect, in the autumn of B. C. 457. Taking this as the starting-point, there was perfect harmony in the application of all the events foretold in the explanation of that period in Daniel 9:25–27. Sixty-nine weeks, the first 483 of the 2300 years, were to reach to the Messiah, the Anointed One; and Christ’s baptism and anointing by the Holy Spirit, A. D. 27, exactly fulfilled the specification. In the midst of the seventieth week, Messiah was to be cut off. Three and a half years after his baptism, Christ was crucified, in the spring of A. D. 31. The seventy weeks, or 490 years, were to pertain especially to the Jews. At the expiration of this period, the nation sealed its rejection of Christ by the persecution of his disciples, and the apostles turned to the Gentiles, A. D. 34. The first 490 years of the 2300 having then ended, 1810 years would remain. From A. D. 34, 1810 years extend to 1844. ‘Then,’ said the angel, ‘shall the sanctuary be cleansed.’ All the preceding specifications of the prophecy had been unquestionably fulfilled at the time appointed. With this reckoning, all was clear and harmonious, except that it was not seen that any event answering to the cleansing of the sanctuary had taken place in 1844. To deny that the days ended at that time was to involve the whole question in confusion, and to renounce positions which had been established by unmistakable fulfillments of prophecy.

“Ang pagdawat niining konklusyona nagpasabot sa pagsalikway sa nahaunang pag-ihap sa mga panahong matagnaon. Ang 2300 ka adlaw nasuta nga nagsugod sa dihang ang sugo ni Artaxerxes alang sa pagpahiuli ug pagtukod sa Jerusalem nagsugod sa pagkatuman, sa tinghunlak sa 457 B. C. Sa pagkuha niini ingon nga sinugdanan, diha ang hingpit nga panag-uyon sa paggamit sa tanang mga hitabo nga gitagna sa pagpasabot nianang maong yugto sa Daniel 9:25–27. Ang kan-uman ug siyam ka semana, ang nahaunang 483 sa 2300 ka tuig, moabot ngadto sa Mesias, ang Dinidihogan; ug ang bunyag ni Cristo ug ang iyang pagdihog pinaagi sa Espiritu Santo, sa A. D. 27, tukma gayud nga nagtuman sa maong piho nga timailhan. Sa taliwala sa ikapitumpung semana, ang Mesias pagapatyon. Tulo ug tunga ka tuig human sa iyang bunyag, si Cristo gilansang sa krus, sa tingpamulak sa A. D. 31. Ang kapitoan ka semana, o 490 ka tuig, ilabina gayud nga alang sa mga Judio. Sa pag-expire niining panahona, gitimrihan sa nasod ang iyang pagsalikway kang Cristo pinaagi sa paglutos sa iyang mga tinun-an, ug ang mga apostoles mibalhin ngadto sa mga Gentil, sa A. D. 34. Sanglit natapos na niadto ang unang 490 ka tuig sa 2300, 1810 ka tuig ang mahibilin. Gikan sa A. D. 34, ang 1810 ka tuig moabot ngadto sa 1844. ‘Unya,’ miingon ang manulonda, ‘pagahinloan ang balaang puloy-anan.’ Ang tanang nag-una nga piho nga mga timailhan sa tagna natuman sa walay pagduhaduha sa gitakdang panahon. Uban niining pag-ihapa, ang tanan hayag ug nagkauyon, gawas lamang nga wala makita nga may bisan unsang hitabo nga nagtubag sa paghinlo sa balaang puloy-anan nga nahitabo sa 1844. Ang paglimod nga ang mga adlaw natapos niadtong panahona nagpasabot sa pagdala sa tibuok pangutana ngadto sa kalibog, ug sa pagsalikway sa mga baruganan nga natukod pinaagi sa dili masayop nga mga katumanan sa tagna.”

“But God had led his people in the great Advent movement; his power and glory had attended the work, and he would not permit it to end in darkness and disappointment, to be reproached as a false and fanatical excitement. He would not leave his word involved in doubt and uncertainty. Though many abandoned their former reckoning of the prophetic periods, and denied the correctness of the movement based thereon, others were unwilling to renounce points of faith and experience that were sustained by the Scriptures and by the witness of the Spirit of God. They believed that they had adopted sound principles of interpretation in their study of the prophecies, and that it was their duty to hold fast the truths already gained, and to continue the same course of Biblical research. With earnest prayer they reviewed their position, and studied the Scriptures to discover their mistake. As they could see no error in their reckoning of the prophetic periods, they were led to examine more closely the subject of the sanctuary.” The Great Controversy, 409, 410.

“Apan ang Dios maoy nagmando sa Iyang katawhan diha sa dakong kalihokan sa Adbiyento; ang Iyang gahum ug himaya nag-uban sa maong buluhaton, ug dili Niya tugotan nga kini matapos diha sa kangitngit ug kapakyasan, aron pasanginlan ingon nga bakak ug panatiko nga kasibot. Dili Niya biyaan ang Iyang pulong nga malambigit sa pagduhaduha ug kawalay-kasigurohan. Bisan tuod daghan ang mibiya sa ilang nahaunang pagkwenta sa mga panahon sa tagna, ug misalikway sa pagkahusto sa kalihokan nga gibase niana, ang uban wala buot mobiya sa mga punto sa pagtoo ug kasinatian nga gipalig-on sa Kasulatan ug sa pagpamatuod sa Espiritu sa Dios. Nagtoo sila nga ilang gidawat ang matarong nga mga prinsipyo sa paghubad sa ilang pagtuon sa mga tagna, ug nga ilang katungdanan ang pagkupot pag-ayo sa mga kamatuoran nga naangkon na, ug magpadayon sa maong mao gihapong dalan sa biblikanhong pagpanukiduki. Uban sa mainiton nga pag-ampo ilang gisubli ang pagsusi sa ilang kahimtang, ug gitun-an ang Kasulatan aron mahibaloan ang ilang sayop. Sanglit wala sila makakita ug sayop sa ilang pagkwenta sa mga panahon sa tagna, gidala sila ngadto sa labi pang suod nga pagsusi sa hilisgutan sa santuwaryo.” The Great Controversy, 409, 410.

We have been informed by Sister White, in the same passage where the vision of the Ulai River is identified, that there “is need of a much closer study of the Word of God.” The theologians will present the subject of “prophetic periods” in the previous passage from The Great Controversy, as if the “prophetic periods” Sister White is limiting her commentary to, is the five prophecies that are represented within the twenty-three hundred year prophecy. After all, they claim, four of those prophecies are specifically addressed in the passage. But a “much closer study” of the subject demonstrates that the term “prophetic periods” in the plural, in Sister White’s writings more accurately refers to the two prophecies that were to be fulfilled on October 22, 1844.

Gipahibalo kita ni Sister White, diha sa mao gihapong pahayag diin giila ang panan-awon sa Suba sa Ulai, nga aduna “kinahanglanon alang sa labi pa ka duol nga pagtuon sa Pulong sa Dios.” Ipasundayag sa mga teologo ang hilisgutan sa “mga tagnaong yugto sa panahon” diha sa miaging pahayag gikan sa The Great Controversy, ingon nga ang “mga tagnaong yugto sa panahon” nga giagianan ni Sister White sa iyang komentaryo, mao ang lima ka mga tagna nga gilarawan sulod sa tagna sa duha ka libo ug tulo ka gatus ka tuig. Kay, sumala sa ilang pag-angkon, upat niadtong mga tagna tin-awng gihisgutan diha sa maong pahayag. Apan ang “labi pa ka duol nga pagtuon” sa maong hilisgutan nagapakita nga ang pulong nga “mga tagnaong yugto sa panahon” sa porma nga plural, diha sa mga sinulat ni Sister White, mas tukma nga nagtumong sa duha ka mga tagna nga pagatumanon unta niadtong Oktubre 22, 1844.

There are five specific time prophecies that Gabriel identified for Daniel that are part of the twenty-three hundred years. The first identifies forty-nine years, when the “streets and walls would be built in troublous times.” The second was Christ’s baptism after four hundred and eighty-three years from the starting point of 457 BC. The third was His crucifixion, the fourth identified when the gospel would go to the Gentiles at the end of the four hundred and ninety-years that were set apart especially for the Jewish nation, and the fifth, and only the fifth, time prophecy, ended on October 22, 1844. The previous four time prophecies ended well before 1844. So, what does Sister White actually mean when she uses the expression “prophetic periods” in the plural, that were to end in 1844?

Adunay lima ka piho nga mga tagna sa panahon nga giila ni Gabriel alang kang Daniel nga kabahin sa duha ka libo ug tulo ka gatus ka tuig. Ang una nagtimaan sa kap-atan ug siyam ka tuig, sa dihang ang “mga dalan ug mga kuta pagatukoron sa malisod nga mga panahon.” Ang ikaduha mao ang bautismo ni Cristo human sa upat ka gatus ug kawaloan ug tulo ka tuig gikan sa sinugdanan nga punto sa 457 BC. Ang ikatulo mao ang Iyang paglansang sa krus; ang ikaupat nagtimaan kon kanus-a ang maayong balita moadto sa mga Hentil sa katapusan sa upat ka gatus ug kasiyaman ka tuig nga gilain ilabina alang sa nasod nga Judio; ug ang ikalima, ug ang ikalima lamang, nga tagna sa panahon, natapos niadtong Oktubre 22, 1844. Ang miaging upat ka mga tagna sa panahon natapos na sa hataas pa kaayo sa wala pa ang 1844. Busa, unsa gayod ang gipasabot ni Sister White sa dihang gigamit niya ang pahayag nga “mga kapanahonang tagna” sa plural, nga pagatapuson sa 1844?

Addressing the first disappointment of the Millerites she identifies the answer to that question:

Sa pagtubag sa unang kahigawad sa mga Millerite, iyang gipaila ang tubag nianang pangutanaha:

“I saw the people of God joyful in expectation, looking for their Lord. But God designed to prove them. His hand covered a mistake in the reckoning of the prophetic periods. Those who were looking for their Lord did not discover this mistake, and the most learned men who opposed the time also failed to see it. God designed that His people should meet with a disappointment. The time passed, and those who had looked with joyful expectation for their Saviour were sad and disheartened, while those who had not loved the appearing of Jesus, but embraced the message through fear, were pleased that He did not come at the time of expectation. Their profession had not affected the heart and purified the life. The passing of the time was well calculated to reveal such hearts. They were the first to turn and ridicule the sorrowful, disappointed ones who really loved the appearing of their Saviour. I saw the wisdom of God in proving His people and giving them a searching test to discover those who would shrink and turn back in the hour of trial.

“Nakita ko ang katawhan sa Dios nga malipayon sa pagpaabut, nagpaabot sa ilang Ginoo. Apan gituyo sa Dios ang pagsulay kanila. Gitabonan sa Iyang kamot ang usa ka sayop sa pag-ihap sa mga tinag-na nga mga panahon. Kadtong mga nagpaabot sa ilang Ginoo wala makamatikod niini nga sayop, ug bisan ang labing inalam nga mga tawo nga misupak sa panahon napakyas usab sa pagtan-aw niini. Gituyo sa Dios nga ang Iyang katawhan makaagom ug kapakyasan. Miagi ang panahon, ug kadtong nagpaabot nga may malipayong paglaum sa ilang Manluluwas nalisang ug naluya ang kasingkasing, samtang kadtong wala mahigugma sa pagpakita ni Jesus, kondili midawat sa mensahe tungod sa kahadlok, nalipay nga Siya wala moanhi sa panahon nga ilang gipaabut. Ang ilang pag-angkon sa pagtuo wala makab-ot sa kasingkasing ug wala makaputli sa kinabuhi. Ang paglabay sa panahon maayong gituyo aron ipadayag ang maong mga kasingkasing. Sila mao ang unang mitalikod ug mibiaybiay sa mga masulub-on, napakyas nga mga tawo nga sa pagkatinuod nahigugma sa pagpakita sa ilang Manluluwas. Nakita ko ang kaalam sa Dios sa pagsulay sa Iyang katawhan ug sa paghatag kanila ug matngon nga pagsulay aron mahibaloan kadtong mokunhod ug motalikod sa takna sa pagsulay.”

“Jesus and all the heavenly host looked with sympathy and love upon those who had with sweet expectation longed to see Him whom their souls loved. Angels were hovering around them, to sustain them in the hour of their trial. Those who had neglected to receive the heavenly message were left in darkness, and God’s anger was kindled against them, because they would not receive the light which He had sent them from heaven. Those faithful, disappointed ones, who could not understand why their Lord did not come, were not left in darkness. Again they were led to their Bibles to search the prophetic periods. The hand of the Lord was removed from the figures, and the mistake was explained. They saw that the prophetic periods reached to 1844, and that the same evidence which they had presented to show that the prophetic periods closed in 1843, proved that they would terminate in 1844.” Early Writings, 235–237.

“Si Jesus ug ang tibuok langitnong panon mitan-aw uban ang kalooy ug gugma ibabaw niadtong mga tawo nga sa mahigugmaong pagpaabut dugay nang nangandoy sa pagtan-aw Kaniya nga maoy gihigugma sa ilang mga kalag. Ang mga anghel naglibot kanila, aron sa pagpalig-on kanila sa takna sa ilang pagsulay. Kadtong mga nagpabaya sa pagdawat sa langitnong mensahe gibiyaan sa kangitngit, ug ang kapungot sa Dios misilaub batok kanila, tungod kay wala nila dawata ang kahayag nga Iyang gipadala kanila gikan sa langit. Kadtong matinumanong mga tawo nga nasagmuyo, nga dili makasabut nganong wala moanhi ang ilang Ginoo, wala biyae sa kangitngit. Pag-usab gidala sila ngadto sa ilang mga Biblia aron sa pagsusi sa mga kapanahonan sa tagna. Ang kamot sa Ginoo gikuha gikan sa mga numero, ug ang kasaypanan gipatin-aw. Ilang nakita nga ang mga kapanahonan sa tagna miabot ngadto sa 1844, ug nga ang maong ebidensiya nga ilang gipresentar aron sa pagpakita nga ang mga kapanahonan sa tagna natapos sa 1843, maoy nagpamatuod nga kini matapos sa 1844.” Early Writings, 235–237.

The “prophetic periods” were the “prophetic periods” that “reached to 1844,” which the Millerites had initially believed reached to 1843. The “prophetic periods” that reached to 1844, were three prophetic periods,” and all are represented upon Habakkuk’s tables. One of the three periods simply “touches” 1844, and the other two reach to October 22, 1844. The thirteen hundred and thirty-five days reached to the very first day of 1844, when the first disappointment of the Millerites arrived, and the tarrying time of both Habakkuk chapter two, and of the parable of the ten virgins in Matthew twenty-five began.

Ang “mga panahong matagnaon” mao ang “mga panahong matagnaon” nga “miabot ngadto sa 1844,” nga sa sinugdan gituohan sa mga Millerite nga miabot ngadto sa 1843. Ang “mga panahong matagnaon” nga miabot ngadto sa 1844, mao ang “tulo ka mga panahong matagnaon,” ug kining tanan girepresentahan diha sa mga lamisa ni Habakkuk. Ang usa sa tulo ka mga yugto midapat lamang sa 1844, ug ang laing duha miabot ngadto sa Oktubre 22, 1844. Ang usa ka libo tulo ka gatus ug katloan ug lima ka mga adlaw miabot ngadto sa labing unang adlaw sa 1844, sa dihang miabut ang unang kapakyasan sa mga Millerite, ug nagsugod ang panahon sa paglangan sa Habakkuk kapitulo dos, ug sa sambingay sa napulo ka mga ulay sa Mateo baynte singko.

The twenty-three hundred days of Daniel chapter eight, verse fourteen reached to October 22, 1844, and the twenty-five hundred and twenty years, of the “seven times” against the southern kingdom of Judah ended there as well. Palmoni introduces himself as the Wonderful Numberer in verse thirteen of Daniel eight, and the prophetic “structure” and “design” that he then set forth included at least ten interconnected time prophecies.

Ang duha ka libo ug tulo ka gatus ka adlaw sa Daniel kapitulo otso, bersikulo katorse, miabot ngadto sa Oktubre 22, 1844, ug ang duha ka libo ug lima ka gatus ug baynte ka tuig, sa “pito ka mga panahon” batok sa habagatang gingharian sa Juda, natapos usab didto. Si Palmoni nagpaila sa iyang kaugalingon isip ang Kahibulongang Tig-ihap diha sa bersikulo trese sa Daniel otso, ug ang matagnaong “estruktura” ug “laraw” nga iyang dayon gipadayag naglakip sa labing menos napulo ka sinumpay nga mga tagna sa panahon.

We will begin to consider these truths further in the next article.

Sugdan nato pag-ayo kining mga kamatuoran sa sunod nga artikulo.

“Christ gave to the world a lesson that should be engraved on mind and soul. ‘This is life eternal,’ he said, ‘that they might know thee the only true God, and Jesus Christ, whom thou hast sent.’ But Satan works on human minds, saying, Do this or that action, and ye shall be as gods. By deceptive reasoning he led Adam and Eve to doubt God’s word, and to supply its place with a theory that led to transgression and disobedience. And his sophistry is doing today what it did in Eden. When Christ came to our world, he selected humble fishermen as the foundation of his church. To these disciples he tried to explain the nature of his kingdom and mission. But their limited comprehension imposed a restraint upon him. They had been receiving the sayings of the scribes and Pharisees, and therefore much of what they believed was untrue. And though Christ had many things to say to them, they were unable to hear much of what he longed to communicate.

“Si Cristo naghatag sa kalibotan ug usa ka leksiyon nga kinahanglan ikulit sa hunahuna ug sa kalag. ‘Kini mao ang kinabuhing dayon,’ siya miingon, ‘nga sila makaila kanimo nga mao lamang ang bugtong tinuod nga Dios, ug kang Jesu-Cristo, nga imong gipadala.’ Apan si Satanas nagabuhat ibabaw sa mga hunahuna sa mga tawo, nga nagaingon, Buhata kining buhata o kadtong lihoka, ug kamo mamahimong mga dios. Pinaagi sa malimbongong pangatarungan iyang gidala si Adan ug si Eva ngadto sa pagduhaduha sa pulong sa Dios, ug sa pagpuli niini pinaagi sa usa ka teorya nga mitultol ngadto sa paglapas ug pagkamasupilon. Ug ang iyang sopisteriya nagabuhat karon sa gibuhat niini didto sa Eden. Sa pag-abot ni Cristo sa atong kalibotan, iyang gipili ang mga mapaubsanong mangingisda ingon nga patukoranan sa iyang iglesia. Niining mga tinun-an siya naningkamot sa pagpasabot sa kinaiya sa iyang gingharian ug sa iyang buluhaton. Apan ang ilang kinutuban nga pagsabot nagpahamtang ug pagpugong kaniya. Sila nakadawat sa mga pulong sa mga escriba ug sa mga Fariseo, ug busa daghan sa ilang gituohan dili tinuod. Ug bisan pa nga si Cristo may daghang mga butang nga isulti kanila, dili sila makahimo sa pagpatalinghug sa daghan sa iyang gitinguhang ipaabot.”

“Christ finds the religionists of this time so full of erroneous sentiments that there is no room in their minds for the truth. With the education given, teachers mingle the sentiments of infidel authors. Thus they have sown tares in the minds of the youth. They give utterance to sentiments that should not be presented to young or old, never thinking of what kind of seed they are sowing, or of the harvest they will have to garner as the result.” Review and Herald, July 3, 1900.

“Makaplagan ni Cristo ang mga relihiyoso niining panahona nga napuno pag-ayo sa sayop nga mga pagbati ug pagtoo nga wala nay luna sa ilang mga hunahuna alang sa kamatuoran. Uban sa edukasyong gihatag, ang mga magtutudlo nagsagol sa mga pagbati ug panghunahuna sa mga awtor nga dili-matuohon. Sa ingon niini ilang gipugas ang mga bunglayon diha sa mga hunahuna sa mga kabatan-onan. Nagpahayag sila og mga pagbati ug panghunahuna nga dili angay ipresentar sa mga batan-on ni sa mga tigulang, nga wala gayud maghunahuna kon unsang matanga sa binhi ang ilang gipugas, ni sa ani nga ilang pagatigumon ingon nga sangpotanan.” Review and Herald, Hulyo 3, 1900.