We are still addressing Elijah as a prophetic symbol. Elijah proclaimed to Ahab that there would not be rain, except at his word for three years.
Gihisgutan pa gihapon nato si Elias ingon nga usa ka propetikong simbolo. Gipahibalo ni Elias kang Ahab nga walay ulan, gawas lamang pinaagi sa iyang pulong, sulod sa tulo ka tuig.
And Elijah the Tishbite, who was of the inhabitants of Gilead, said unto Ahab, As the Lord God of Israel liveth, before whom I stand, there shall not be dew nor rain these years, but according to my word. 1 Kings 17:1.
Ug si Elias nga Tishbite, nga usa sa mga pumoluyo sa Gilead, miingon kang Ahab, Ingon nga buhi si Jehova, ang Dios sa Israel, nga akong giatubang, niining mga tuiga walay yamog ni ulan, gawas sumala sa akong pulong. 1 Hari 17:1.
Christ informs us in the book of Luke, that the three years was actually three and a half years.
Si Cristo nagpahibalo kanato diha sa basahon ni Lucas nga ang tulo ka tuig sa pagkatinuod tulo ug tunga ka tuig.
An he said, Verily, I say unto you, No prophet is accepted in his own country. But I tell you of a truth, many widows were in Israel in the days of Elias, when the heaven was shut up three years and six months, when great famine was throughout all the land; But unto none of them was Elias sent, save unto Sarepta, a city of Sidon, unto a woman that was a widow. Luke 4:24–26.
Ug siya miingon, Sa pagkatinuod, nagaingon ako kaninyo, walay propeta nga dawaton sa iyang kaugalingong yuta. Apan sa pagkamatuod, sultihan ko kamo, daghan ang mga balo sa Israel sa mga adlaw ni Elias, sa dihang ang langit gitakpan sulod sa tulo ka tuig ug unom ka bulan, sa dihang may dakong gutom sa tibuok yuta; apan kang bisan usa kanila wala ipadala si Elias, gawas lamang ngadto sa Sarepta, usa ka lungsod sa Sidon, ngadto sa usa ka babayeng balo. Lucas 4:24–26.
The three and a half years took place in the time of Ahab and Jezebel, thus identifying the three and a half prophetic years from 538 until 1798, when the papacy, represented as Jezebel in the church of Thyatira, ruled during the Dark Ages.
Ang tulo ug tunga ka tuig nahitabo sa panahon ni Ahab ug ni Jezebel, sa ingon nagpaila sa tulo ug tunga ka mga profetikong tuig gikan sa 538 hangtod sa 1798, sa dihang ang kapapahan, nga girepresentar isip si Jezebel sa iglesia sa Thyatira, nagmando sa panahon sa Mangitngit nga Kapanahonan.
Notwithstanding I have a few things against thee, because thou sufferest that woman Jezebel, which calleth herself a prophetess, to teach and to seduce my servants to commit fornication, and to eat things sacrificed unto idols. And I gave her space to repent of her fornication; and she repented not. Behold, I will cast her into a bed, and them that commit adultery with her into great tribulation, except they repent of their deeds. And I will kill her children with death; and all the churches shall know that I am he which searcheth the reins and hearts: and I will give unto every one of you according to your works. Revelation 2:20–23.
Apan may pipila ako ka mga butang batok kanimo, tungod kay gitugotan mo kanang babaye nga si Jezebel, nga nagatawag sa iyang kaugalingon nga manalagna nga babaye, sa pagtudlo ug sa paghaylo sa akong mga ulipon sa pagpakighilawas ug sa pagkaon sa mga butang nga gihalad ngadto sa mga diosdios. Ug gihatagan ko siya ug panahon sa paghinulsol sa iyang pagpakighilawas; apan wala siya maghinulsol. Ania karon, igasalibay ko siya ngadto sa higdaanan, ug kadtong nanapaw uban kaniya ngadto sa dakung kasakitan, gawas kon sila maghinulsol sa ilang mga binuhatan. Ug pagapatyon ko ang iyang mga anak pinaagi sa kamatayon; ug ang tanang mga iglesia makaila nga ako mao siya nga nagsusi sa mga kasingkasing ug sa mga sulod sa kasingkasing: ug ihatag ko kaninyong matag usa sumala sa inyong mga binuhatan. Pinadayag 2:20–23.
Jezebel’s “space to repent” was three and a half years in the days of Elijah, and three and a half prophetic years from 538 until 1798 in the Dark Ages of papal persecution. The punishment of Jezebel and the kings of Europe who committed fornication with her, was to be cast into a bed of tribulation and the death of her children. There were faithful souls during the Dark Ages, that had also been cast into a bed of tribulation, but they would live. When cast into the bed of tribulation, the outcome of life for the faithful or death for the unfaithful was based upon their “works.” The faithful’s bed of tribulation, produced patience and life. Their bed of tribulation would cease towards the end of the three and a half years, just before Elijah left Sarepta to command Ahab to call all Israel to Mount Carmel.
Ang “higayon sa paghinulsol” ni Jezebel mao ang tulo ug tunga ka tuig sa mga adlaw ni Elias, ug tulo ug tunga ka manalagnong mga tuig gikan sa 538 hangtod sa 1798 sa Mangitngit nga mga Kapanahonan sa paglutos sa kapapahan. Ang silot kang Jezebel ug sa mga hari sa Europa nga nakighilawas uban kaniya mao ang igasalibay sila ngadto sa higdaanan sa kasakitan ug ang kamatayon sa iyang mga anak. Adunay matinumanong mga kalag sa panahon sa Mangitngit nga mga Kapanahonan, nga gisalibay usab ngadto sa higdaanan sa kasakitan, apan sila mabuhi. Sa dihang igasalibay ngadto sa higdaanan sa kasakitan, ang sangpotanan nga kinabuhi alang sa mga matinumanon o kamatayon alang sa mga dili matinumanon gibasi sa ilang “mga buhat.” Ang higdaanan sa kasakitan sa mga matinumanon nagpatungha ug pailub ug kinabuhi. Ang ilang higdaanan sa kasakitan mohunong sa ulahing bahin sa tulo ug tunga ka tuig, sa wala pa mobiya si Elias sa Sarepta aron sugoon si Ahab sa pagtawag sa tibook Israel ngadto sa Bukid Carmel.
“The persecution of the church did not continue throughout the entire period of the 1260 years. God in mercy to His people cut short the time of their fiery trial. In foretelling the ‘great tribulation’ to befall the church, the Saviour said: ‘Except those days should be shortened, there should no flesh be saved: but for the elect’s sake those days shall be shortened.’ Matthew 24:22. Through the influence of the Reformation the persecution was brought to an end prior to 1798.” The Great Controversy, 266, 267.
“Ang paglutos sa iglesya wala magpadayon sa tibuok nga panahon sa 1260 ka tuig. Ang Dios, sa Iyang kalooy ngadto sa Iyang katawhan, mipamubo sa panahon sa ilang mapintas nga pagsulay. Sa pagtagna sa ‘dakong kasakitan’ nga moabot sa iglesya, ang Manluluwas miingon: ‘Ug gawas kon kana nga mga adlaw pagamub-on, walay unod nga maluwas: apan tungod sa mga pinili, kana nga mga adlaw pagamub-on.’ Mateo 24:22. Pinaagi sa impluwensiya sa Repormasyon, ang paglutos gitapos sa wala pa ang 1798.” The Great Controversy, 266, 267.
The judgment of the “bed of tribulation” for the papacy would “kill her children with death,” but the judgment of the “bed of tribulation” contained a promise of life for those whose works demonstrated their faithfulness, as illustrated in the death of the widow of Sarepta’s son.
Ang paghukom sa “higdaanan sa kasakitan” alang sa kapapahan “mopatay sa iyang mga anak pinaagi sa kamatayon,” apan ang paghukom sa “higdaanan sa kasakitan” naglangkob ug saad sa kinabuhi alang niadtong ang ilang mga buhat nagpakita sa ilang pagkamatinumanon, ingon sa gihulagway sa kamatayon sa anak nga lalaki sa balo nga babaye sa Sarepta.
And it came to pass after these things, that the son of the woman, the mistress of the house, fell sick; and his sickness was so sore, that there was no breath left in him. And she said unto Elijah, What have I to do with thee, O thou man of God? art thou come unto me to call my sin to remembrance, and to slay my son? And he said unto her, Give me thy son. And he took him out of her bosom, and carried him up into a loft, where he abode, and laid him upon his own bed. And he cried unto the Lord, and said, O Lord my God, hast thou also brought evil upon the widow with whom I sojourn, by slaying her son? And he stretched himself upon the child three times, and cried unto the Lord, and said, O Lord my God, I pray thee, let this child’s soul come into him again. And the Lord heard the voice of Elijah; and the soul of the child came into him again, and he revived. And Elijah took the child, and brought him down out of the chamber into the house, and delivered him unto his mother: and Elijah said, See, thy son liveth. And the woman said to Elijah, Now by this I know that thou art a man of God, and that the word of the Lord in thy mouth is truth. 1 Kings 17:17–24.
Ug nahitabo, sa tapus niining mga butanga, nga ang anak sa babaye, ang agalon sa balay, nasakit; ug ang iyang sakit hilabihan gayud, hangtod nga wala nay gininhawa nga nahibilin kaniya. Ug siya miingon kang Elias, Unsay akong labot kanimo, O ikaw nga tawo sa Dios? mianhi ba ikaw kanako aron ipahinumdom ang akong sala, ug aron patyon ang akong anak? Ug siya miingon kaniya, Ihatag kanako ang imong anak. Ug iyang gikuha siya gikan sa sabakan niya, ug gidala siya ngadto sa ibabaw nga lawak diin siya nagpuyo, ug gipahigda siya sa iyang kaugalingong higdaanan. Ug siya mitawag sa Ginoo, ug miingon, O Ginoo nga akong Dios, gidala ba usab nimo ang kadautan ibabaw sa balo nga babaye nga akong gipuy-an, pinaagi sa pagpatay sa iyang anak? Ug iyang gituy-od ang iyang kaugalingon ibabaw sa bata sa makatulo, ug mitawag sa Ginoo, ug miingon, O Ginoo nga akong Dios, nagaampo ako kanimo, paulia pag-usab ang kalag niining bataa ngadto kaniya. Ug ang Ginoo naminaw sa tingog ni Elias; ug ang kalag sa bata mibalik pag-usab kaniya, ug siya nabuhi. Ug gikuha ni Elias ang bata, ug gidala siya paubos gikan sa lawak ngadto sa balay, ug gitugyan siya ngadto sa iyang inahan: ug si Elias miingon, Tan-awa, ang imong anak buhi. Ug ang babaye miingon kang Elias, Karon tungod niini nahibalo ako nga ikaw tawo sa Dios, ug nga ang pulong sa Ginoo sa imong baba mao ang kamatuoran. 1 Mga Hari 17:17–24.
The widow recognized that Elijah was “a man of God,” for “the word of the Lord” that brought her child back to life, was the word “truth.” The three-step process of Elijah stretching himself upon the widow’s son was understood by the widow as the “word” in Elijah’s mouth as “truth.” The Hebrew word ‘emeth,’ is translated in the passage as “truth,” and represents the creative power of Alpha and Omega. It is the Hebrew word created by the first, thirteenth and last letter of the Hebrew alphabet, and represents the Power who can bring the dead back to life.
Ang babaye nga balo nakaila nga si Elias “usa ka tawo sa Dios,” kay “ang pulong sa Ginoo” nga nagdala pag-usab sa kinabuhi sa iyang anak maoy pulong nga “kamatuoran.” Ang tulo ka lakang nga pamaagi ni Elias sa iyang paghapa sa iyang kaugalingon ibabaw sa anak nga lalaki sa balo gisabtan sa balo ingon nga ang “pulong” sa baba ni Elias mao ang “kamatuoran.” Ang Hebreohanon nga pulong nga ‘emeth’ gihubad diha sa teksto nga “kamatuoran,” ug nagrepresentar sa mamugnaong gahum sa Alpha ug Omega. Kini mao ang Hebreohanon nga pulong nga naporma pinaagi sa nahauna, ikanapulog-tulo, ug ulahing letra sa Hebreohanong alpabeto, ug nagrepresentar sa Gahum nga makahimo sa pagdala pagbalik sa mga patay ngadto sa kinabuhi.
The faithful, just as the unfaithful in the “space” of probationary time represented by the three and a half years, received the judgment of a “bed of tribulation.” Death was the outcome for the children of the class that followed the whore who committed fornication and taught the doctrines of paganism. Life was given to the other class who followed the directions of Elijah, and believed the Word of “truth.”
Ang mga matinumanon, sama sa mga dili matinumanon sulod sa “lugar” sa panahon sa pagsulay nga gilarawan sa tulo ka tuig ug tunga, midawat sa paghukom sa usa ka “higdaanan sa kasakitan.” Ang kamatayon mao ang sangputanan alang sa mga anak sa pundok nga misunod sa bigaon nga babaye nga nakighilawas ug nagtudlo sa mga doktrina sa pagano. Ang kinabuhi gihatag sa laing pundok nga misunod sa mga pamaagi ni Elias, ug mitoo sa Pulong sa “kamatuoran.”
The widow had followed Elijah’s command to fetch him some water and give him some bread, and her obedience to the prophet’s word represents the faithful in the Dark Ages of Thyatira. (It is worth noting that when Elijah commands the widow to first feed him, and thereafter feed her son and herself that what is represented is that Elijah is the first to receive the food to eat. He is first to receive the message, and thereafter the church.) We are informed that the works of the faithful, were greater at the end than the beginning.
Ang balo misunod sa sugo ni Elias nga kuhaan siya ug diyutayng tubig ug hatagan siya ug diyutayng tinapay, ug ang iyang pagkamasinugtanon sa pulong sa propeta nagarepresentar sa mga matinumanon sa Mangitngit nga Kapanahonan sa Tiatira. (Angayng timan-an nga sa dihang gisugo ni Elias ang balo nga una siyang pakan-on, ug pagkahuman pakan-on ang iyang anak ug ang iyang kaugalingon, ang girepresentar mao nga si Elias maoy una nga modawat sa pagkaon aron kan-on. Siya maoy una nga modawat sa mensahe, ug pagkahuman ang iglesia.) Gipahibalo kita nga ang mga buhat sa mga matinumanon mas dagku sa katapusan kay sa sinugdanan.
And unto the angel of the church in Thyatira write; These things saith the Son of God, who hath his eyes like unto a flame of fire, and his feet are like fine brass; I know thy works, and charity, and service, and faith, and thy patience, and thy works; and the last to be more than the first. Revelation 2:18, 19.
Ug sa manulonda sa iglesia sa Tiatira isulat mo: Kini nga mga butang nagaingon ang Anak sa Dios, nga ang iyang mga mata sama sa nagadilaab nga kalayo, ug ang iyang mga tiil sama sa sinaw nga tumbaga; Nahibalo ako sa imong mga buhat, ug sa gugma nga putli, ug sa pag-alagad, ug sa pagtuo, ug sa imong pagkamapailubon, ug sa imong mga buhat; ug nga ang ulahi labi pa kay sa nahauna. Pinadayag 2:18, 19.
The faithful manifested good “works” during the “space” the papacy was given to repent, but their works at the last were “more than the first.” As the “space” was ending, Christ sent the morning star of the reformation, who began the work of no longer suffering the papacy, who taught the church to “commit fornication, and eat things sacrificed unto idols.”
Ang mga matinumanon nagpakita ug maayong mga “buhat” sulod sa “panahon” nga gihatag sa kapapahan aron maghinulsol, apan ang ilang mga buhat sa kaulahian “labaw pa kay sa nahauna.” Sa dihang ang “panahon” hapit na matapos, si Cristo nagpadala sa bituon sa kabuntagon sa Repormasyon, nga nagsugod sa buluhaton sa dili na pag-agwanta sa kapapahan, nga nagtudlo sa iglesia sa “pagpakighilawas, ug sa pagkaon sa mga butang nga gihalad ngadto sa mga diosdios.”
And he that overcometh, and keepeth my works unto the end, to him will I give power over the nations: And he shall rule them with a rod of iron; as the vessels of a potter shall they be broken to shivers: even as I received of my Father. And I will give him the morning star. He that hath an ear, let him hear what the Spirit saith unto the churches. Revelation 2:26–29.
Ug kaniya nga nagmadaogon, ug nagabantay sa akong mga buhat hangtod sa katapusan, kaniya igahatag ko ang pagbulot-an ibabaw sa mga nasod: Ug pagagaharian niya sila pinaagi sa sungkod nga puthaw; ingon sa mga sudlanan sa magkokolon nga pagadugmokon sila ngadto sa mga tipik: maingon usab sa akong nadawat gikan sa akong Amahan. Ug igahatag ko kaniya ang bitoon sa kabuntagon. Ang adunay igdulungog, pamatia niya ang giingon sa Espiritu ngadto sa mga iglesia. Pinadayag 2:26–29.
Christ had “a few things against” the faithful at the beginning of the “space” given the papacy to repent, for they had allowed Jezebel “which calleth herself a prophetess, to teach and to seduce my servants to commit fornication, and to eat things sacrificed unto idols.” But at the end of the “space” the faithful would cease to suffer the papacy to continue her seductions.
Si Cristo adunay “pipila ka mga butang batok” sa mga matinumanon sa sinugdanan sa “panahon” nga gihatag sa kapapahan aron maghinulsol, kay gitugotan nila si Jezabel, “nga nagatawag sa iyang kaugalingon nga usa ka manalagna, sa pagpanudlo ug sa pagpahisalaag sa akong mga ulipon aron makahimo ug pakighilawas, ug sa pagkaon sa mga butang nga gihalad ngadto sa mga dios-dios.” Apan sa katapusan sa “panahon” ang mga matinumanon mohunong na sa pag-antus nga ang kapapahan magpadayon sa iyang mga pagpahisalaag.
“In the fourteenth century arose in England the ‘morning star of the Reformation.’ John Wycliffe was the herald of reform, not for England alone, but for all Christendom. The great protest against Rome which it was permitted him to utter was never to be silenced. That protest opened the struggle which was to result in the emancipation of individuals, of churches, and of nations.” The Great Controversy, 80.
“Sa ikanapulog-upat nga siglo mitungha sa Inglatera ang ‘bituon sa kabuntagon sa Repormasyon.’ Si John Wycliffe mao ang mag-uuna sa reporma, dili alang sa Inglatera lamang, kondili alang sa tibuok Kakristiyanohan. Ang dakong pagprotesta batok sa Roma nga gitugotan siya sa pagpahayag dili gayud mapahilom. Kana nga pagprotesta maoy nagbukas sa pakigbisog nga mosangpot sa pagpahigawas sa tagsa-tagsa ka tawo, sa mga simbahan, ug sa mga nasod.” The Great Controversy, 80.
The food God’s servants eat, is the doctrines or message they receive. Fornication is the church employing state power to accomplish the enforcement of her idolatrous doctrines. In the “space” Jezebel was given to repent, the church fled into the wilderness for protection.
Ang pagkaon nga gikaon sa mga alagad sa Dios mao ang mga doktrina o mensahe nga ilang gidawat. Ang pakighilawas mao ang paggamit sa iglesia sa gahum sa estado aron mapatuman ang iyang mga idolatrosong doktrina. Sulod sa “panahon” nga gihatag kang Jezebel aron maghinulsol, ang iglesia mikalagiw ngadto sa kamingawan alang sa panalipod.
And the woman fled into the wilderness, where she hath a place prepared of God, that they should feed her there a thousand two hundred and threescore days…. And to the woman were given two wings of a great eagle, that she might fly into the wilderness, into her place, where she is nourished for a time, and times, and half a time, from the face of the serpent. And the serpent cast out of his mouth water as a flood after the woman, that he might cause her to be carried away of the flood. And the earth helped the woman, and the earth opened her mouth, and swallowed up the flood which the dragon cast out of his mouth. Revelation 12:6, 14–16.
Ug ang babaye mikalagiw ngadto sa kamingawan, diin siya adunay dapit nga giandam sa Dios, aron didto sila mopakaon kaniya sulod sa usa ka libo duha ka gatus ug kan-uman ka adlaw…. Ug ang babaye gihatagan ug duha ka pako sa usa ka dako nga agila, aron siya makalupad ngadto sa kamingawan, ngadto sa iyang dapit, diin siya ginatipigan sulod sa usa ka panahon, ug mga panahon, ug tunga sa usa ka panahon, gikan sa atubangan sa bitin. Ug ang bitin mibubo gikan sa iyang baba ug tubig ingon sa usa ka baha sunod sa babaye, aron siya mapadan-ag sa baha. Ug ang yuta mitabang sa babaye, ug ang yuta miabli sa iyang baba, ug gitulon ang baha nga gibubo sa dragon gikan sa iyang baba. Pinadayag 12:6, 14–16.
During the time of persecution of Jezebel and Ahab, Obadiah represented the protection that was provided by the wilderness in the time of the papal rule.
Sa panahon sa paglutos ni Jezebel ug Ahab, si Obadiah nagrepresentar sa panalipod nga gihatag sa kamingawan sa panahon sa pagmando sa kapapahan.
And Ahab called Obadiah, which was the governor of his house. (Now Obadiah feared the Lord greatly: For it was so, when Jezebel cut off the prophets of the Lord, that Obadiah took an hundred prophets, and hid them by fifty in a cave, and fed them with bread and water.) 1 Kings 18:3, 4.
Ug gitawag ni Ahab si Obadias, nga mao ang gobernador sa iyang panimalay. (Karon si Obadias nahadlok pag-ayo sa Ginoo: Kay nahitabo nga, sa dihang gipamatay ni Jezabel ang mga propeta sa Ginoo, si Obadias mikuha ug usa ka gatus ka mga propeta, ug gitago sila tagkalim-an sa usa ka langub, ug gipakaon sila ug tinapay ug tubig.) 1 Hari 18:3, 4.
Obadiah’s work of hiding the prophets by fifty in caves is the symbol of the place in the wilderness that was prepared by God to feed the faithful, who refused to eat the doctrines of the papacy and who also refused to accept the unholy relationship represented by her fornication with the kings of Europe. The space of time that Elijah had been directed to the widow of Sarepta for food and protection from Jezebel and Ahab, was the space of time the church fled into the wilderness, and the place prepared for them by God was represented by the work of Obadiah.
Ang buhat ni Obadias sa pagtago sa mga manalagna nga tagkalim-an sa mga langub mao ang simbolo sa dapit sa kamingawan nga giandam sa Dios aron pakan-on ang mga matinumanon, nga midumili sa pagkaon sa mga doktrina sa kapapahan ug nga midumili usab sa pagdawat sa dili balaan nga relasyon nga girepresentahan sa iyang pakighilawas sa mga hari sa Europa. Ang gilapdon sa panahon diin si Elias gimandoan ngadto sa balo sa Sarepta alang sa pagkaon ug panalipod gikan kang Jezebel ug kang Ahab, mao ang gilapdon sa panahon diin ang iglesia mikalagiw ngadto sa kamingawan, ug ang dapit nga giandam alang kanila sa Dios girepresentahan sa buhat ni Obadias.
Elijah’s place of hiding in Sarepta, called “Zarephath” in the Hebrew, means purification. When the space given Jezebel to repent ended, Elijah went to Obadiah and summoned Ahab to call all Israel to Carmel.
Ang dapit nga gitaguan ni Elias sa Sarepta, nga gitawag ug “Zarephath” sa Hebreohanon, nagakahulogan ug paghinlo. Sa dihang natapos na ang panahon nga gihatag kang Jezebel aron maghinulsol, miadto si Elias kang Obadias ug gisugo si Ahab sa pagtawag sa tibook Israel ngadto sa Carmel.
And as Obadiah was in the way, behold, Elijah met him: and he knew him, and fell on his face, and said, Art thou that my lord Elijah? And he answered him, I am: go, tell thy lord, Behold, Elijah is here. 1 Kings 18:17, 18.
Ug samtang si Obadias didto sa dalan, ania karon, nasugatan siya ni Elias; ug siya nakaila kaniya, ug mihapa sa yuta, ug miingon: Ikaw ba kana, akong ginoong Elias? Ug siya mitubag kaniya: Ako man; lakaw, isulti sa imong agalon, Ania karon, si Elias ania dinhi. 1 Mga Hari 18:17, 18.
Elijah’s time with the widow of Sarepta symbolizes the Dark Ages. In the narrative of Elijah and the widow, she was gathering two sticks, for she was about to die. A widow in prophecy is a church, and she represented the church in the wilderness that was about to die.
Ang panahon ni Elias uban sa balo sa Sarepta nagsimbolo sa Mangitngit nga mga Panahon. Sa asoy bahin kang Elias ug sa balo, siya nagapanghipos ug duha ka patpat, kay hapit na siya mamatay. Ang usa ka balo sa tagna nagakahulogan ug usa ka iglesia, ug siya nagrepresentar sa iglesia didto sa kamingawan nga hapit na mamatay.
And unto the angel of the church in Sardis write; These things saith he that hath the seven Spirits of God, and the seven stars; I know thy works, that thou hast a name that thou livest, and art dead. Be watchful, and strengthen the things which remain, that are ready to die: for I have not found thy works perfect before God. Revelation 3:1, 2.
Ug ngadto sa manolunda sa iglesia sa Sardis isulat: Kini nga mga butang nagaingon siya nga adunay pito ka Espiritu sa Dios, ug ang pito ka mga bitoon: Ako nahibalo sa imong mga buhat, nga ikaw adunay ngalan nga buhi ka, apan patay ka. Magbantay ka, ug lig-ona ang mga butang nga nahibilin, nga hapit na mamatay; kay wala ko hikaplagi ang imong mga buhat nga hingpit sa atubangan sa Dios. Pinadayag 3:1, 2.
She was “gathering two sticks”, and preparing for her death when Elijah interrupts her.
Nagapangole siya ug “duha ka sungkod”, ug nangandam na alang sa iyang kamatayon sa dihang gipugngan siya ni Elias.
And the word of the Lord came unto him, saying, Arise, get thee to Zarephath, which belongeth to Zidon, and dwell there: behold, I have commanded a widow woman there to sustain thee. So he arose and went to Zarephath. And when he came to the gate of the city, behold, the widow woman was there gathering of sticks: and he called to her, and said, Fetch me, I pray thee, a little water in a vessel, that I may drink. And as she was going to fetch it, he called to her, and said, Bring me, I pray thee, a morsel of bread in thine hand. And she said, As the Lord thy God liveth, I have not a cake, but an handful of meal in a barrel, and a little oil in a cruse: and, behold, I am gathering two sticks, that I may go in and dress it for me and my son, that we may eat it, and die. 1 Kings 17:8–12.
Ug ang pulong ni Jehova miabut kaniya, nga nagaingon: Bumangon ka, umadto ka sa Sarepta, nga sakop sa Sidon, ug pumuyo didto; tan-awa, nagsugo ako didto ug usa ka balo nga babaye sa pag-atiman kanimo. Busa mibangon siya ug miadto sa Sarepta. Ug sa diha nga miabut siya sa ganghaan sa siyudad, ania karon, didto ang balo nga babaye nga nagatigom ug mga sungkod; ug iyang gitawag siya, ug miingon: Palihug, kuhaa akog diyutayng tubig sa usa ka sudlanan, aron ako makainom. Ug sa naglakaw na siya aron sa pagkuha niini, gitawag niya siya, ug miingon: Palihug, dad-i ako ug usa ka mubo nga tipik sa tinapay sa imong kamot. Ug siya miingon: Ingon nga buhi si Jehova nga imong Dios, wala akoy linuto nga tinapay, kondili usa lamang ka hakop nga harina sa tapayan, ug diyutayng lana sa tibod; ug, ania karon, nagatigom ako ug duha ka mga sungkod, aron mosulod ako ug andamon kini alang kanako ug sa akong anak, aron kami mokaon niini, ug mamatay. 1 Mga Hari 17:8–12.
The widow of Sarepta was gathering “two sticks.” The widow represents the faithful in the time of Jezebel. Her son represents those during the history of Thyatira that died with the promise of being resurrected in the first resurrection.
Ang balo sa Sarepta nagtapok ug “duha ka patpat.” Ang balo nagrepresentar sa mga matinumanon sa panahon ni Jezebel. Ang iyang anak nga lalaki nagrepresentar niadtong anaa sa kasaysayan sa Thyatira nga nangamatay uban sa saad nga pagabanhawon diha sa unang pagkabanhaw.
And I saw thrones, and they sat upon them, and judgment was given unto them: and I saw the souls of them that were beheaded for the witness of Jesus, and for the word of God, and which had not worshipped the beast, neither his image, neither had received his mark upon their foreheads, or in their hands; and they lived and reigned with Christ a thousand years. But the rest of the dead lived not again until the thousand years were finished. This is the first resurrection. Blessed and holy is he that hath part in the first resurrection: on such the second death hath no power, but they shall be priests of God and of Christ, and shall reign with him a thousand years. Revelation 20:4–6.
Ug nakita ko ang mga trono, ug sila nanglingkod ibabaw niini, ug gihatag kanila ang paghukom; ug nakita ko ang mga kalag niadtong mga gipamugtan tungod sa pagpamatuod ni Jesus, ug tungod sa pulong sa Dios, ug nga wala mosimba sa mananap, ni sa iyang larawan, ug wala modawat sa iyang marka diha sa ilang mga agtang, o sa ilang mga kamot; ug sila nabuhi ug naghari uban kang Cristo sulod sa usa ka libo ka tuig. Apan ang uban sa mga patay wala na mabuhi pag-usab hangtod nga matapos ang usa ka libo ka tuig. Mao kini ang nahaunang pagkabanhaw. Bulahan ug balaan siya nga adunay bahin sa nahaunang pagkabanhaw: sa maong mga tawo ang ikaduhang kamatayon walay gahum, kondili sila mahimong mga sacerdote sa Dios ug ni Cristo, ug magahari uban kaniya sulod sa usa ka libo ka tuig. Pinadayag 20:4–6.
The widow also represents the few in Sardis, that were worthy and given white garments.
Ang balo nagrepresentar usab sa pipila sa Sardis, nga takos ug gihatagan ug maputing mga bisti.
Thou hast a few names even in Sardis which have not defiled their garments; and they shall walk with me in white: for they are worthy. He that overcometh, the same shall be clothed in white raiment; and I will not blot out his name out of the book of life, but I will confess his name before my Father, and before his angels. Revelation 3:4, 5.
Adunaay pipila ka mga ngalan bisan pa sa Sardis nga wala makahugaw sa ilang mga bisti; ug sila magalakaw uban kanako nga sinul-oban ug maputi: kay sila takus. Ang nagmadaugon, siya pagabistihan ug maputing sapot; ug dili ko papason ang iyang ngalan gikan sa basahon sa kinabuhi, kondili igasugid ko ang iyang ngalan sa atubangan sa akong Amahan, ug sa atubangan sa iyang mga manulonda. Pinadayag 3:4, 5.
Those in the fourth church of Thyatira, who faithfully died, represented by the widow’s son, were given white garments in the fifth seal.
Kadtong anaa sa ikaupat nga iglesia sa Tiatira, nga matinumanong nangamatay, nga gilarawan pinaagi sa anak nga laláki sa balo, gihatagan ug maputing mga sapot sa ikalimang selyo.
And when he had opened the fifth seal, I saw under the altar the souls of them that were slain for the word of God, and for the testimony which they held: And they cried with a loud voice, saying, How long, O Lord, holy and true, dost thou not judge and avenge our blood on them that dwell on the earth? And white robes were given unto every one of them; and it was said unto them, that they should rest yet for a little season, until their fellowservants also and their brethren, that should be killed as they were, should be fulfilled. Revelation 6:9–11.
Ug sa diha nga Iyang gibuksan ang ikalimang selyo, nakita ko sa ilalom sa halaran ang mga kalag niadtong mga gipatay tungod sa pulong sa Dios, ug tungod sa pagpamatuod nga ilang gihuptan: Ug sila misinggit sa makusog nga tingog, nga nagaingon, Hangtod anus-a, O Ginoo, balaan ug matuod, nga wala pa Ikaw maghukom ug manimalos sa among dugo ibabaw niadtong nanagpuyo sa yuta? Ug puti nga mga bisti gihatag sa tagsatagsa kanila; ug giingnan sila, nga sila kinahanglan mopahulay pa sa makadiyot nga panahon, hangtod nga ang ilang mga isigkaulipon usab ug ang ilang mga igsoon, nga pagapatyon sama kanila, mapuno. Pinadayag 6:9–11.
The martyrs of the Dark Ages were given white robes, and were told to rest in their graves, until another group of papal martyrs were to be killed, as they had been killed. They had been murdered by the papacy during the space of three and a half years, and they were promised that the papacy would ultimately be judged, but not until a second group of papal martyrs were to be murdered, during the soon-coming Sunday law crisis. Sister White connects the martyrs’ request for judgment upon the papacy, with two passages in the book of Revelation.
Ang mga martir sa Mangitngit nga Kapanahonan gihatagan ug maputing mga bisti, ug gisultihan nga mopahulay sa ilang mga lubnganan hangtod nga usa pa ka pundok sa mga martir sa kapapahan pagapatyon, maingon nga sila gipamatay. Gipamatay sila sa kapapahan sulod sa tulo ug tunga ka tuig, ug gisaad kanila nga ang kapapahan sa katapusan pagahukman, apan dili hangtod nga ang ikaduhang pundok sa mga martir sa kapapahan pagapatyon, sa panahon sa hapit na moabot nga krisis sa balaod sa Dominggo. Gidugtong ni Sister White ang hangyo sa mga martir alang sa paghukom batok sa kapapahan sa duha ka mga teksto diha sa basahon sa Pinadayag.
“When the fifth seal was opened, John the Revelator in vision saw beneath the altar the company that were slain for the Word of God and the testimony of Jesus Christ. After this came the scenes described in the eighteenth of Revelation, when those who are faithful and true are called out from Babylon. [Revelation 18:1–5, quoted.]” Manuscript Releases, volume 20, 14.
“Sa diha nga gibuksan ang ikalimang selyo, si Juan nga Tigpadayag diha sa panan-awon nakakita sa ilalom sa halaran sa panon sa mga gipamatay tungod sa Pulong sa Dios ug sa pagpamatuod ni Jesu-Cristo. Human niini miabut ang mga talan-awon nga gihulagway diha sa ikanapulog-walo nga kapitulo sa Pinadayag, sa diha nga kadtong mga matinumanon ug matuod gitawag paggula gikan sa Babilonia. [Pinadayag 18:1–5, gikutlo.]” Manuscript Releases, bolyum 20, 14.
Revelation eighteen verses one through five represents the two voices of verse one and verse four. The second voice is the call out of Babylon, and it marks the beginning of the Sunday law persecution, when the mighty movement of the third angel, calls God’s other flock out of Babylon. She also places the passage from the fifth seal at the opening of the seventh seal.
Ang Pinadayag napulog-walo, bersikulo uno hangtod singko, nagrepresentar sa duha ka mga tingog sa bersikulo uno ug bersikulo upat. Ang ikaduhang tingog mao ang pagtawag paggula gikan sa Babilonia, ug kini nagtimaan sa sinugdanan sa paglutos tungod sa balaod sa Domingo, sa dihang ang gamhanang kalihokan sa ikatulong manulonda motawag sa ubang panon sa Dios paggula gikan sa Babilonia. Iyang gibutang usab ang pahayag gikan sa ikalimang patik sa pag-abli sa ikapitong patik.
“[Revelation 6:9–11 quoted]. Here were scenes presented to John that were not in reality but that which would be in a period of time in the future.
“[Pinadayag 6:9–11 gi-quote]. Dinhi may mga talan-awon nga gipakita kang Juan nga dili tinuod nga nahitabo niadtong panahona, kondili kadtong mahitabo sa umaabot nga yugto sa panahon.
“Revelation 8:1–4 quoted.” Manuscript Releases, volume 20, 197.
“Gipamulong gikan sa Pinadayag 8:1–4.” Manuscript Releases, tomo 20, 197.
In Revelation chapter eight, verses one through four, the seventh seal is opened.
Sa Pinadayag kapitulo otso, mga bersikulo uno tubtob upat, ang ikapitong selyo ginbuksan.
And when he had opened the seventh seal, there was silence in heaven about the space of half an hour. And I saw the seven angels which stood before God; and to them were given seven trumpets. And another angel came and stood at the altar, having a golden censer; and there was given unto him much incense, that he should offer it with the prayers of all saints upon the golden altar which was before the throne. And the smoke of the incense, which came with the prayers of the saints, ascended up before God out of the angel’s hand. Revelation 8:1–4.
Ug sa diha nga gibuksan niya ang ikapitong timri, may kahilom sa langit sulod sa mga tunga sa oras. Ug nakita ko ang pito ka mga manulonda nga nanagbarog sa atubangan sa Dios; ug kanila gihatag ang pito ka mga trumpeta. Ug may lain pang manulonda nga miabut ug mitindog sa halaran, nga may bulawang insensaryo; ug kaniya gihatag ang daghang incienso, aron ihalad niya kini uban sa mga pag-ampo sa tanang mga balaan sa ibabaw sa bulawang halaran nga anaa sa atubangan sa trono. Ug ang aso sa incienso, nga miuban sa mga pag-ampo sa mga balaan, mitungas ngadto sa atubangan sa Dios gikan sa kamot sa manulonda. Pinadayag 8:1–4.
The prayers of the martyrs of the Dark Ages, who in the fifth seal are requesting that God bring judgment upon the whore that commits fornication with the kings of the earth, ascend “up before God,” when the seventh seal is opened. Inspiration aligns the opening of the seventh seal, with Revelation eighteen’s second voice, for it is at the second voice, that God remembers her iniquities, and he then doubles her judgment. Once for the martyrs of the Dark Ages, and once for the blood bath of the Sunday law crisis.
Ang mga pag-ampo sa mga martir sa mga Mangitngit nga Kapanahonan, nga sa ikalimang selyo nangamuyo nga ang Dios magdala ug paghukom batok sa bigaon nga babaye nga nakighilawas sa mga hari sa yuta, motungas “sa atubangan sa Dios” sa dihang buksan ang ikapitong selyo. Ang Inspirasyon nag-uyon sa pagbukas sa ikapitong selyo uban sa ikaduhang tingog sa Pinadayag 18, kay sa maong ikaduhang tingog mahinumdoman sa Dios ang iyang mga kasal-anan, ug unya iyang doblehon ang iyang paghukom. Usa alang sa mga martir sa mga Mangitngit nga Kapanahonan, ug usa alang sa pagpaagas ug dugo sa kagubot sa balaod sa Domingo.
And I heard another voice from heaven, saying, Come out of her, my people, that ye be not partakers of her sins, and that ye receive not of her plagues. For her sins have reached unto heaven, and God hath remembered her iniquities. Reward her even as she rewarded you, and double unto her double according to her works: in the cup which she hath filled fill to her double. Revelation 18:4–6.
Ug nadungog ko ang laing tingog gikan sa langit, nga nagaingon, Gumula kamo gikan kaniya, akong katawohan, aron dili kamo makaambit sa iyang mga sala, ug aron dili kamo makadawat sa iyang mga hampak. Kay ang iyang mga sala nakaabot na ngadto sa langit, ug nahinumdoman sa Dios ang iyang mga kasal-anan. Balusi siya sumala sa iyang gibalos kaninyo, ug duplihi siya sa makaduha sumala sa iyang mga buhat: sa kopa nga iyang gipuno, pun-i siya sa makaduha. Pinadayag 18:4–6.
The few in Sardis that had not defiled their garments, represent those that came out of the history of Thyatira that ended in 1798. They are represented by the widow of Sarepta, a widow who was going to the marriage in 1844.
Ang pipila sa Sardis nga wala maghugaw sa ilang mga bisti nagrepresentar niadtong mga migula gikan sa kasaysayan sa Thyatira nga natapos niadtong 1798. Girepresentahan sila sa balo sa Sarepta, usa ka balo nga moadto sa kasal niadtong 1844.
“The coming of Christ as our high priest to the most holy place, for the cleansing of the sanctuary, brought to view in Daniel 8:14; the coming of the Son of man to the Ancient of Days, as presented in Daniel 7:13; and the coming of the Lord to His temple, foretold by Malachi, are descriptions of the same event; and this is also represented by the coming of the bridegroom to the marriage, described by Christ in the parable of the ten virgins, of Matthew 25.” The Great Controversy, 426.
“Ang pag-anhi ni Cristo ingon nga atong Labing Halangdon nga Sacerdote ngadto sa labing balaan nga dapit, alang sa paghinlo sa sangtuwaryo, nga gipakita sa Daniel 8:14; ang pag-anhi sa Anak sa tawo ngadto sa Tigulang sa mga Kapanahonan, sumala sa gipahayag sa Daniel 7:13; ug ang pag-anhi sa Ginoo ngadto sa Iyang templo, nga gitagna ni Malakias, mao ang mga paghulagway sa maong mao rang hitabo; ug kini girepresentahan usab pinaagi sa pag-anhi sa pamanhonon ngadto sa kasal, nga gihulagway ni Cristo sa sambingay sa napulo ka mga ulay, sa Mateo 25.” The Great Controversy, 426.
The widow, was preparing her last supper before her death, when Elijah commanded her to serve him. She illustrates the faithful few in Thyatira, transitioning into the faithful few in Sardis that were gathering “two sticks” for a “fire”.
Ang balo nag-andam sa iyang ulahing panihapon sa dili pa ang iyang kamatayon, sa dihang si Elias nagsugo kaniya sa pag-alagad kaniya. Siya naghulagway sa matinumanong pipila sa Tiatira, nga nagbalhin ngadto sa matinumanong pipila sa Sardis nga nanagtigom ug “duha ka sungkod” alang sa usa ka “kalayo”.
The “two sticks” represent both houses of ancient Israel, that were trampled down by paganism and then papalism, but were to be gathered together and joined as “one stick,” in the history of 1798 to 1844.
Ang “duha ka mga sungkod” nagrepresentar sa duha ka mga balay sa karaang Israel, nga gidaugdaug sa paganismo ug unya sa papalismo, apan pagatigumon ug pagahiusahon ingon nga “usa ka sungkod,” sa kasaysayan sa 1798 ngadto sa 1844.
The word of the Lord came again unto me, saying, Moreover, thou son of man, take thee one stick, and write upon it, For Judah, and for the children of Israel his companions: then take another stick, and write upon it, For Joseph, the stick of Ephraim, and for all the house of Israel his companions: And join them one to another into one stick; and they shall become one in thine hand. And when the children of thy people shall speak unto thee, saying, Wilt thou not shew us what thou meanest by these? Say unto them, Thus saith the Lord God; Behold, I will take the stick of Joseph, which is in the hand of Ephraim, and the tribes of Israel his fellows, and will put them with him, even with the stick of Judah, and make them one stick, and they shall be one in mine hand. And the sticks whereon thou writest shall be in thine hand before their eyes. And say unto them, Thus saith the Lord God; Behold, I will take the children of Israel from among the heathen, whither they be gone, and will gather them on every side, and bring them into their own land: And I will make them one nation in the land upon the mountains of Israel; and one king shall be king to them all: and they shall be no more two nations, neither shall they be divided into two kingdoms any more at all: Neither shall they defile themselves any more with their idols, nor with their detestable things, nor with any of their transgressions: but I will save them out of all their dwelling places, wherein they have sinned, and will cleanse them: so shall they be my people, and I will be their God. And David my servant shall be king over them; and they all shall have one shepherd: they shall also walk in my judgments, and observe my statutes, and do them. And they shall dwell in the land that I have given unto Jacob my servant, wherein your fathers have dwelt; and they shall dwell therein, even they, and their children, and their children’s children forever: and my servant David shall be their prince forever. Moreover I will make a covenant of peace with them; it shall be an everlasting covenant with them: and I will place them, and multiply them, and will set my sanctuary in the midst of them for evermore. My tabernacle also shall be with them: yea, I will be their God, and they shall be my people. And the heathen shall know that I the Lord do sanctify Israel, when my sanctuary shall be in the midst of them for evermore. Ezekiel 37:15–28.
Ang pulong ni Jehova miabut pag-usab kanako, nga nagaingon: Labut pa, ikaw, anak sa tawo, pagkuha ug usa ka sungkod, ug isulat ibabaw niini: Alang kang Juda, ug alang sa mga anak sa Israel nga iyang mga kauban; unya pagkuha ug laing sungkod, ug isulat ibabaw niini: Alang kang Jose, ang sungkod ni Efraim, ug alang sa tibook balay sa Israel nga iyang mga kauban: Ug pagdugtonga sila ang usa sa usa ngadto sa usa ka sungkod; ug sila mahimong usa diha sa imong kamot. Ug sa diha nga ang mga anak sa imong katawohan mosulti kanimo, nga magaingon: Dili ba nimo ipakita kanamo kon unsa ang imong kahulogan niining mga butanga? Ingna sila: Mao kini ang giingon sa Ginoong Jehova; Ania karon, kuhaon ko ang sungkod ni Jose, nga anaa sa kamot ni Efraim, ug ang mga banay sa Israel nga iyang mga kauban, ug ipahiusa ko sila kaniya, bisan uban sa sungkod ni Juda, ug himoon ko silang usa ka sungkod, ug sila mahimong usa diha sa akong kamot. Ug ang mga sungkod nga imong gisulatan anha sa imong kamot sa atubangan sa ilang mga mata. Ug ingna sila: Mao kini ang giingon sa Ginoong Jehova; Ania karon, kuhaon ko ang mga anak sa Israel gikan sa taliwala sa mga nasud, diin sila nangadto, ug tigumon ko sila gikan sa tanang dapit, ug dad-on ko sila ngadto sa ilang kaugalingong yuta: Ug himoon ko sila nga usa ka nasud diha sa yuta sa ibabaw sa mga bukid sa Israel; ug usa ka hari maoy hari kanilang tanan: ug dili na sila mahimong duruha ka nasud, ni pagabahinon pa gayud sila ngadto sa duruha ka gingharian: Ni dili na usab nila hugawan ang ilang kaugalingon pinaagi sa ilang mga diosdios, ni pinaagi sa ilang mga dulumtanan, ni pinaagi sa bisan unsa sa ilang mga kalapasan: kondili luwason ko sila gikan sa tanan nilang mga puloy-anan, diin sila nakasala, ug hinloan ko sila: busa sila mahimong akong katawohan, ug ako mahimong ilang Dios. Ug si David nga akong alagad mahimong hari ibabaw kanila; ug silang tanan makabaton ug usa ka magbalantay sa carnero: sila usab magalakaw sa akong mga paghukom, ug magabantay sa akong kabalaoran, ug magabuhat niini. Ug sila magapuyo sa yuta nga akong gihatag kang Jacob nga akong alagad, diin nagpuyo ang inyong mga amahan; ug sila magapuyo didto, sila, ug ang ilang mga anak, ug ang mga anak sa ilang mga anak hangtud sa kahangturan: ug si David nga akong alagad mahimong ilang principe hangtud sa kahangturan. Labut pa, magabuhat ako ug usa ka tugon sa pakigdait uban kanila; kini mahimong usa ka walay-katapusang tugon uban kanila: ug ibutang ko sila, ug padaghanon ko sila, ug ibutang ko ang akong balaang puloy-anan sa taliwala nila hangtud sa kahangturan. Ang akong tabernakulo usab magauban kanila: oo, ako mahimong ilang Dios, ug sila mahimong akong katawohan. Ug ang mga nasud manghibalo nga ako mao si Jehova nga nagabalaan sa Israel, sa diha nga ang akong balaang puloy-anan anha sa taliwala nila hangtud sa kahangturan. Ezequiel 37:15–28.
When Elijah leaves Sarepta to call Ahab and all Israel to Mount Carmel, the widowed church that has fled into the wilderness was gathering two sticks for the fire that purifies the widow in advance of the wedding on October 22, 1844. The gathering of the two sticks is the gathering of the Millerite movement that is accomplished in the last sixty-five year period identified in Isaiah seven. The northern kingdom suffered the curse of Moses from 723 BC through 1798, and the southern kingdom suffered the same curse from 677 BC until 1844. In 1844, the spiritual descendants of those two literal nations, were gathered together as one stick, or one nation.
Sa dihang mibiya si Elias sa Sarepta aron tawgon si Acab ug ang tibook Israel ngadto sa Bukid sa Carmel, ang nabalo nga iglesia nga mikalagiw ngadto sa kamingawan nagatigom ug duha ka mga sungkod alang sa kalayo nga magaputli sa balo sa dili pa ang kasal sa Oktubre 22, 1844. Ang pagtipon sa duha ka mga sungkod mao ang pagtipon sa kalihukang Millerite nga natuman sa katapusang kan-uman ug lima ka tuig nga yugto nga gihulagway sa Isaias pito. Ang gingharian sa amihanan nag-antus sa tunglo ni Moises sukad sa 723 BC hangtod sa 1798, ug ang gingharian sa habagatan nag-antus sa maong tunglo sukad sa 677 BC hangtod sa 1844. Sa 1844, ang espirituwal nga mga kaliwat niadtong duha ka literal nga mga nasod gitigom pag-usab ingon nga usa ka sungkod, o usa ka nasod.
If nothing else Ezekiel defines the two sticks as two nations, that become one nation.
Kon wala nay lain, gihubit ni Ezekiel ang duha ka sungkod ingon nga duha ka nasod, nga mahimong usa ka nasod.
For the head of Syria is Damascus, and the head of Damascus is Rezin; and within threescore and five years shall Ephraim be broken, that it be not a people. And the head of Ephraim is Samaria, and the head of Samaria is Remaliah’s son. If ye will not believe, surely ye shall not be established. Isaiah 7:8, 9.
Kay ang ulo sa Siria mao ang Damasco, ug ang ulo sa Damasco mao si Rezin; ug sulod sa kan-uman ug lima ka tuig ang Ephraim pagadugmokon, aron dili na mahimong usa ka katawohan. Ug ang ulo sa Ephraim mao ang Samaria, ug ang ulo sa Samaria mao ang anak ni Remalias. Kon kamo dili motuo, sa pagkamatuod dili kamo malig-on. Isaias 7:8, 9.
If we will not believe the prophecy of sixty-five years, we will not be established.
Kon dili kita motuo sa tagna nga may kalim-an ug lima ka tuig, dili kita mapalig-on.
We will continue to present Elijah’s symbolism in the next article.
Padayon natong ipresentar ang simbolismo ni Elias sa sunod nga artikulo.