Moses and Elijah are prophetic symbols that can each be understood by context as a singular symbol, or they can also be understood as a symbol that contains both prophets. Upon the testimony of two a thing is established and in Revelation eleven Moses and Elijah represent the two witnesses of the Old and New Testaments. At the Mount of Transfiguration, representing the Second Coming of Christ, the dual symbol represents both the one hundred and forty-four thousand (Elijah) and the martyrs (Moses) of the Sunday law crisis. Together as a symbol, in the cave of Horeb, they represent God’s people at the end of the world who “hear,” “read” and “keep” the message that is a Revelation of God’s character which contains the power to transform a Laodicean unto a Philadelphian. There will soon, (very soon) come a point where it will no longer be possible for the foolish Laodicean Adventists to avail themselves of the “oil” needed to correctly respond to the cry, “Behold the Bridegroom cometh.”
Si Moises ug si Elias maoy mga propetikong simbolo nga ang matag usa masabtan pinaagi sa konteksto ingon nga usa ka nag-inusarang simbolo, o mahimo usab silang masabtan ingon nga usa ka simbolo nga naglangkob sa duha ka manalagna. Pinaagi sa pagpamatuod sa duha, ang usa ka butang malig-on, ug diha sa Pinadayag onse si Moises ug si Elias nagrepresentar sa duha ka mga saksi sa Daan ug Bag-ong mga Tugon. Sa Bukid sa Pagbag-o sa Panagway, nga nagrepresentar sa Ikaduhang Pag-anhi ni Cristo, ang duruhang simbolo nagrepresentar sa usa ka gatus ug kap-atan ug upat ka libo (Elias) ug sa mga martir (Moises) sa krisis sa balaod sa Domingo. Ingon nga usa ka hiniusang simbolo, diha sa langub sa Horeb, sila nagrepresentar sa katawhan sa Dios sa katapusan sa kalibutan nga “nakadungog,” “nakabasa” ug “nagatuman” sa mensahe nga maoy usa ka Pinadayag sa kinaiya sa Dios nga naglangkob sa gahum sa pag-usab sa usa ka Laodiceanon ngadto sa usa ka Philadelphian. Sa dili madugay, (sa dili kaayo madugay) moabot ang usa ka punto diin dili na mahimo alang sa buang nga mga Laodiceanong Adventista ang pagpahimulos sa “lana” nga gikinahanglan aron motubag sa husto sa singgit, “Tan-awa, ang Pamanhonon nagaabot.”
And Moses said unto the Lord, See, thou sayest unto me, Bring up this people: and thou hast not let me know whom thou wilt send with me. Yet thou hast said, I know thee by name, and thou hast also found grace in my sight. Now therefore, I pray thee, if I have found grace in thy sight, shew me now thy way, that I may know thee, that I may find grace in thy sight: and consider that this nation is thy people. And he said, My presence shall go with thee, and I will give thee rest. And he said unto him, If thy presence go not with me, carry us not up hence. For wherein shall it be known here that I and thy people have found grace in thy sight? is it not in that thou goest with us? so shall we be separated, I and thy people, from all the people that are upon the face of the earth. And the Lord said unto Moses, I will do this thing also that thou hast spoken: for thou hast found grace in my sight, and I know thee by name. And he said, I beseech thee, shew me thy glory. And he said, I will make all my goodness pass before thee, and I will proclaim the name of the Lord before thee; and will be gracious to whom I will be gracious, and will shew mercy on whom I will shew mercy. And he said, Thou canst not see my face: for there shall no man see me, and live. And the Lord said, Behold, there is a place by me, and thou shalt stand upon a rock: And it shall come to pass, while my glory passeth by, that I will put thee in a clift of the rock, and will cover thee with my hand while I pass by: And I will take away mine hand, and thou shalt see my back parts: but my face shall not be seen. And the Lord said unto Moses, Hew thee two tables of stone like unto the first: and I will write upon these tables the words that were in the first tables, which thou brakest. And be ready in the morning, and come up in the morning unto mount Sinai, and present thyself there to me in the top of the mount. And no man shall come up with thee, neither let any man be seen throughout all the mount; neither let the flocks nor herds feed before that mount. And he hewed two tables of stone like unto the first; and Moses rose up early in the morning, and went up unto mount Sinai, as the Lord had commanded him, and took in his hand the two tables of stone. And the Lord descended in the cloud, and stood with him there, and proclaimed the name of the Lord. And the Lord passed by before him, and proclaimed, The Lord, The Lord God, merciful and gracious, longsuffering, and abundant in goodness and truth, Keeping mercy for thousands, forgiving iniquity and transgression and sin, and that will by no means clear the guilty; visiting the iniquity of the fathers upon the children, and upon the children’s children, unto the third and to the fourth generation. And Moses made haste, and bowed his head toward the earth, and worshipped. And he said, If now I have found grace in thy sight, O Lord, let my Lord, I pray thee, go among us; for it is a stiffnecked people; and pardon our iniquity and our sin, and take us for thine inheritance. And he said, Behold, I make a covenant: before all thy people I will do marvels, such as have not been done in all the earth, nor in any nation: and all the people among which thou art shall see the work of the Lord: for it is a terrible thing that I will do with thee. Exodus 33:12–34:10.
Ug si Moises miingon sa Ginoo, Tan-awa, nagaingon Ikaw kanako, Dad-a pataas kining katawhan; apan wala Mo ipahibalo kanako kon kinsa ang Imong ipadala uban kanako. Apan Ikaw miingon, Ako nakaila kanimo pinaagi sa ngalan, ug ikaw usab nakakaplag ug grasya sa Akong panan-aw. Busa karon, nangamuyo ako Kanimo, kon ako nakakaplag ug grasya sa Imong panan-aw, ipakita karon kanako ang Imong dalan, aron ako makaila Kanimo, aron ako makakaplag ug grasya sa Imong panan-aw: ug hunahunaa nga kining nasod mao ang Imong katawhan. Ug Siya miingon, Ang Akong presensya magauban kanimo, ug hatagan Ko ikaw ug kapahulayan. Ug siya miingon Kaniya, Kon ang Imong presensya dili magauban kanako, ayaw kami dad-a gikan dinhi. Kay sa unsa man maila dinhi nga ako ug ang Imong katawhan nakakaplag ug grasya sa Imong panan-aw? dili ba tungod niini, nga Ikaw nagauban kanamo? sa ingon niana kami pagabulagon, ako ug ang Imong katawhan, gikan sa tanang katawhan nga anaa sa nawong sa yuta. Ug ang Ginoo miingon kang Moises, Buhaton Ko usab kining butanga nga imong gisulti: kay ikaw nakakaplag ug grasya sa Akong panan-aw, ug Ako nakaila kanimo pinaagi sa ngalan. Ug siya miingon, Nangaliyupo ako Kanimo, ipakita kanako ang Imong himaya. Ug Siya miingon, Paagion Ko sa atubangan mo ang tanan Kong kaayo, ug igamantala Ko ang ngalan sa Ginoo sa atubangan mo; ug ako magmapuanguron kang kinsa man nga Akong pagamapuanguron, ug magapakita Ako ug kalooy kang kinsa man nga Akong pagakaluoyan. Ug Siya miingon, Dili ka makakita sa Akong nawong: kay walay tawo nga makakita Kanako, ug mabuhi. Ug ang Ginoo miingon, Ania karon, adunay usa ka dapit tupad Kanako, ug motindog ikaw ibabaw sa usa ka bato: Ug mahitabo, samtang ang Akong himaya moagi, nga ibutang Ko ikaw sa liki sa bato, ug tabonan Ko ikaw sa Akong kamot samtang Ako moagi: Ug kuhaon Ko ang Akong kamot, ug makita mo ang Akong luyo nga bahin: apan ang Akong nawong dili makita. Ug ang Ginoo miingon kang Moises, Kulkula alang sa imong kaugalingon ang duha ka papan nga bato sama sa nahauna: ug isulat Ko ibabaw niining mga papan ang mga pulong nga diha sa unang mga papan, nga imong gibali. Ug mag-andam ka sa buntag, ug tumungas ka sa buntag ngadto sa bukid sa Sinai, ug mag-atubang ka didto Kanako sa taluktok sa bukid. Ug walay tawo nga motungas uban kanimo, ni tugoti nga adunay bisan kinsa nga makita sa tibuok bukid; ni tugoti ang mga panon sa karnero ni ang mga panon sa baka nga manganad sa atubangan nianang bukid. Ug iyang gikulkol ang duha ka papan nga bato sama sa nahauna; ug si Moises mibangon pagsayo sa buntag, ug mitungas ngadto sa bukid sa Sinai, sumala sa gisugo sa Ginoo kaniya, ug gidala sa iyang kamot ang duha ka papan nga bato. Ug ang Ginoo mikunsad diha sa panganod, ug mitindog uban kaniya didto, ug gimantala ang ngalan sa Ginoo. Ug ang Ginoo miagi sa iyang atubangan, ug nagmantala, Ang Ginoo, Ang Ginoong Dios, maloloy-on ug mapuanguron, mainantuson, ug madagayaon sa kaayo ug kamatuoran, Nga nagabantay sa kalooy alang sa linibo, nga nagapasaylo sa kasal-anan ug sa kalapasan ug sa sala, ug nga dili gayud magapawala sa silot sa sad-an; nga nagadu-aw sa kasal-anan sa mga amahan ibabaw sa mga anak, ug ibabaw sa mga anak sa ilang mga anak, hangtod sa ikatulo ug sa ikaupat nga kaliwatan. Ug si Moises midali, ug giduko ang iyang ulo ngadto sa yuta, ug misimba. Ug siya miingon, Kon karon ako nakakaplag ug grasya sa Imong panan-aw, Oh Ginoo, paubana, nangamuyo ako Kanimo, ang akong Ginoo sa among taliwala; kay kini maoy usa ka katawhang matig-a ug liog; ug pasayloa ang among kasal-anan ug ang among sala, ug dawata kami ingon nga Imong panulondon. Ug Siya miingon, Ania karon, Ako nagahimo ug tugon: sa atubangan sa tanan mong katawhan magabuhat Ako ug mga katingalahan, nga wala pa mahitabo sa tibuok yuta, ni sa bisan unsang nasod: ug ang tanang katawhan nga anaa sa imong taliwala makakita sa buhat sa Ginoo: kay kini usa ka makahahadlok nga butang nga Akong pagabuhaton uban kanimo. Exodo 33:12–34:10.
Moses represents God’s people at the end of the world. They are those who in the “last days” of the investigative judgment ask God to show them His “way, that” they might “know” God, and in response receive an answer from God that includes the promise that His “presence shall go with” them, and that God will give those people “rest.”
Si Moises nagarepresentar sa katawhan sa Dios sa katapusan sa kalibotan. Sila mao kadtong sa “ulahing mga adlaw” sa hukom nga imbestigatibo nangayo sa Dios nga ipakita kanila ang Iyang “dalan, aron” ilang “mailhan” ang Dios, ug isip tubag nakadawat sila ug tubag gikan sa Dios nga naglakip sa saad nga ang Iyang “presensya magauban” kanila, ug nga ang Dios mohatag niadtong katawhan ug “kapahulayan.”
Thus saith the Lord, Stand ye in the ways, and see, and ask for the old paths, where is the good way, and walk therein, and ye shall find rest for your souls. But they said, We will not walk therein. Also I set watchmen over you, saying, Hearken to the sound of the trumpet. But they said, We will not hearken. Jeremiah 6:16, 17.
Mao kini ang giingon sa Ginoo: Panindog kamo diha sa mga dalan, ug tan-awa, ug pangutan-a ang karaang mga alagianan, hain ba ang maayong dalan, ug lakaw kamo niana, ug kamo makakaplag ug kapahulayan alang sa inyong mga kalag. Apan miingon sila, Dili kami molakaw niana. Usab nagbutang Ako ug mga magbalantay ibabaw ninyo, nga nagaingon, Pamatia ninyo ang tingog sa trompeta. Apan miingon sila, Dili kami mamati. Jeremias 6:16, 17.
Jeremiah identifies a class that refuse to “see” and “hearken” and therefore do not receive the “rest” promised to those who seek the “good way” and “walk therein.” That rest is identified as the “refreshing” by Isaiah.
Gipaila ni Jeremias ang usa ka hut-ong sa mga tawo nga nagdumili sa “pagkakita” ug sa “pagpatalinghug” ug busa dili makadawat sa “kapahulayan” nga gisaad alang niadtong mangita sa “maayong dalan” ug “magalakaw niini.” Kana nga kapahulayan giila ni Isaias ingon nga “pagpahayahay.”
Whom shall he teach knowledge? and whom shall he make to understand doctrine? them that are weaned from the milk, and drawn from the breasts. For precept must be upon precept, precept upon precept; line upon line, line upon line; here a little, and there a little: For with stammering lips and another tongue will he speak to this people. To whom he said, This is the rest wherewith ye may cause the weary to rest; and this is the refreshing: yet they would not hear. But the word of the Lord was unto them precept upon precept, precept upon precept; line upon line, line upon line; here a little, and there a little; that they might go, and fall backward, and be broken, and snared, and taken. Isaiah 28:9–13.
Kinsa man ang iyang tudloan ug kahibalo? ug kinsa man ang iyang pasabton sa tuloohan? sila nga gilutas na gikan sa gatas, ug gikuha na gikan sa mga dughan. Kay ang sugo kinahanglan nga igatungtong sa sugo, sugo ibabaw sa sugo; linya ibabaw sa linya, linya ibabaw sa linya; dinhi diyutay, ug didto diyutay: Kay pinaagi sa mga ngabil nga nagkakuti-kuti ug sa laing dila mosulti siya niining katawohan. Kaniya nga iyang giingnan, Mao kini ang kapahulayan diin mapapahulay ninyo ang gikapoy; ug mao kini ang kahupayan: apan sila dili mamati. Apan ang pulong ni Jehova alang kanila nahimong sugo ibabaw sa sugo, sugo ibabaw sa sugo; linya ibabaw sa linya, linya ibabaw sa linya; dinhi diyutay, ug didto diyutay; aron sila manglakaw, ug mangatumba paatras, ug mabungkag, ug madakpan sa lit-ag, ug mabihag. Isaias 28:9–13.
The “rest” and the “refreshing” represent the latter rain that is poured out during the proclamation of the final warning message.
Ang “kapahulayan” ug ang “pagpabag-o” nagrepresentar sa ulahing ulan nga gibubo panahon sa pagmantala sa katapusang mensahe sa pasidaan.
“I was pointed down to the time when the third angel’s message was closing. The power of God had rested upon His people; they had accomplished their work and were prepared for the trying hour before them. They had received the latter rain, or refreshing from the presence of the Lord, and the living testimony had been revived. The last great warning had sounded everywhere, and it had stirred up and enraged the inhabitants of the earth who would not receive the message.” Early Writings, 279.
“Gipahinungdan ako ngadto sa panahon sa dihang ang mensahe sa ikatulong manulonda nagakahinapos na. Ang gahum sa Dios mipahiluna ibabaw sa Iyang katawhan; nahuman na nila ang ilang buluhaton ug naandam sila alang sa mapait nga takna nga anaa sa ilang atubangan. Nadawat nila ang ulahing ulan, o pagbag-o gikan sa presensya sa Ginoo, ug ang buhing pagpamatuod nabuhi pag-usab. Ang katapusang dakong pasidaan nadungog sa tanang dapit, ug kini nakapukaw ug nakapasuko sa mga molupyo sa yuta nga wala modawat sa mensahe.” Early Writings, 279.
The promise of the “rest” or the “refreshing” that is the “latter rain,” includes the promise given to Moses in the cave that God’s “presence” would go with His people.
Ang saad sa “kapahulayan” o sa “pagpabag-o” nga mao ang “ulahing ulan,” naglakip sa saad nga gihatag kang Moises didto sa langob nga ang “presensya” sa Dios magauban sa Iyang katawhan.
“The work will be similar to that of the day of Pentecost. As the ‘former rain’ was given, in the outpouring of the Holy Spirit at the opening of the gospel, to cause the upspringing of the precious seed, so the ‘latter rain’ will be given at its close, for the ripening of the harvest. ‘Then shall we know, if we follow on to know the Lord; his going forth is prepared as the morning; and he shall come unto us as the rain, as the latter and former rain unto the earth.’ (Hosea 6:3.) ‘Be glad then, ye children of Zion, and rejoice in the Lord your God; for he hath given you the former rain moderately, and he will cause to come down for you the rain, the former rain, and the latter rain.’ (Joel 2:23.) ‘In the last days, saith God, I will pour out of my Spirit upon all flesh.’ ‘And it shall come to pass, that whosoever shall call on the name of the Lord shall be saved.’ (Acts 2:17, 21.) The great work of the gospel is not to close with less manifestation of the power of God than marked its opening. The prophecies which were fulfilled in the outpouring of the former rain at the opening of the gospel, are again to be fulfilled in the latter rain at its close. Here are ‘the times of refreshing’ to which the apostle Peter looked forward when he said, ‘Repent ye therefore, and be converted, that your sins may be blotted out [in the investigative Judgment], when the times of refreshing shall come from the presence of the Lord; and he shall send Jesus.’ (Acts 3:19–20.)
“Ang buluhaton mahisama niadtong sa adlaw sa Pentecostes. Maingon nga ang ‘unang ulan’ gihatag, diha sa pagbubo sa Balaang Espiritu sa pagsugod sa ebanghelyo, aron moturok ang bililhong binhi, mao man usab nga ang ‘ulahing ulan’ igahatag sa pagtapos niini, alang sa paghinog sa ani. ‘Unya makaila kita, kon magpadayon kita sa pag-ila kang Jehova; ang iyang pag-abot natukod ingon sa kabuntagon; ug moanhi siya kanato ingon sa ulan, ingon sa ulahing ulan ug unang ulan sa yuta.’ (Hosea 6:3.) ‘Busa paglipay kamo, mga anak sa Zion, ug pagmaya diha kang Jehova nga inyong Dios; kay siya naghatag kaninyo sa unang ulan sa hustong takna, ug iyang paulanon alang kaninyo ang ulan, ang unang ulan, ug ang ulahing ulan.’ (Joel 2:23.) ‘Sa ulahing mga adlaw, nagaingon ang Dios, ibubo ko ang akong Espiritu ibabaw sa tanang unod.’ ‘Ug mahitabo nga ang bisan kinsa nga mosangpit sa ngalan sa Ginoo maluwas.’ (Mga Buhat 2:17, 21.) Ang dakong buluhaton sa ebanghelyo dili pagatapuson nga adunay moubos nga pagpadayag sa gahum sa Dios kay sa nagtimaan sa pagsugod niini. Ang mga tagna nga natuman diha sa pagbubo sa unang ulan sa pagsugod sa ebanghelyo, pagatumanon pag-usab diha sa ulahing ulan sa pagtapos niini. Ania dinhi ang ‘mga panahon sa pagpahayahay’ nga gipaabot sa apostol nga si Pedro sa dihang siya miingon, ‘Busa paghinulsol kamo, ug mangakabig kamo, aron ang inyong mga sala mapapas [sa pangimbestigar nga Paghukom], sa moabut na ang mga panahon sa pagpahayahay gikan sa atubangan sa Ginoo; ug iyang ipadala si Jesus.’ (Mga Buhat 3:19–20.)”
“Servants of God, with their faces lighted up and shining with holy consecration, will hasten from place to place to proclaim the message from Heaven. By thousands of voices, all over the earth, the warning will be given. Miracles will be wrought, the sick will be healed, and signs and wonders will follow the believers. Satan also works with lying wonders, even bringing down fire from heaven in the sight of men. (Revelation 13:13.) Thus the inhabitants of the earth will be brought to take their stand.” The Great Controversy, 611, 612.
“Ang mga alagad sa Dios, nga ang ilang mga nawong napasidlakan ug nagdan-ag sa balaang pagpahinungod, magadali gikan sa usa ka dapit ngadto sa lain aron imantala ang mensahe gikan sa Langit. Pinaagi sa linibo ka mga tingog, sa tibuok kalibotan, igahatag ang pasidaan. Pagabuhaton ang mga milagro, ang mga masakiton mamaayo, ug ang mga timailhan ug mga katingalahan mosunod sa mga magtutuo. Si Satanas usab nagabuhat pinaagi sa malimbongong mga katingalahan, bisan gani sa pagpaubos ug kalayo gikan sa langit atubangan sa mga tawo. (Pinadayag 13:13.) Sa ingon niini, ang mga lumolupyo sa yuta pagadad-on sa pagbarug sa ilang panig.” The Great Controversy, 611, 612.
The outpouring of the Holy Spirit in the latter days has been typified by the outpouring of the Holy Spirit in the beginning of the proclamation of the gospel. The “word of the Lord unto them” who will not hear what the Spirit sayeth unto the churches, was the prophetic principle of adding one prophetic line of history to another prophetic line of history in order to illustrate the end of the world. It is nothing less than the principle that the end of a thing is illustrated by the beginning of a thing. The prophetic rule is rejected by the foolish Laodicean Seventh-day Adventist people. When accepted, God can “teach knowledge,” which Daniel identifies is increased at the time of the end, and the very same knowledge Hosea says God’s people are destroyed for rejecting. The class in Isaiah and Jeremiah who refuse to hear or see, reject the “refreshing,” which is the “rest” God promises to deliver to His “last day” people in order that they might safely navigate the crisis at the end of days.
Ang pagbubo sa Balaang Espiritu sa ulahing mga adlaw gitipohan na daan pinaagi sa pagbubo sa Balaang Espiritu sa sinugdanan sa pagmantala sa ebanghelyo. Ang “pulong ni Jehova ngadto kanila” nga dili mamati sa giingon sa Espiritu ngadto sa mga iglesia, mao ang matagnaong prinsipyo sa pagdugang ug usa ka matagnaong linya sa kasaysayan ngadto sa laing matagnaong linya sa kasaysayan aron sa paghulagway sa katapusan sa kalibotan. Wala kini magkahulogan ug kulang pa kay sa prinsipyo nga ang katapusan sa usa ka butang gihulagway pinaagi sa sinugdanan sa usa ka butang. Ang matagnaong lagda gisalikway sa mga buang nga katawhang Laodiceanong Seventh-day Adventist. Sa dihang kini pagadawaton, ang Dios makahimo sa “pagtudlo ug kahibalo,” nga giila ni Daniel nga nagadaghan sa panahon sa katapusan, ug mao usab nga kahibalo nga giingon ni Hosea nga tungod sa pagsalikway niini nangalaglag ang katawhan sa Dios. Ang pundok diha sa Isaias ug Jeremias nga nagdumili sa pagpamati o pagtan-aw, nagasalikway sa “pagpabag-o,” nga mao ang “kapahulayan” nga gisaad sa Dios nga ihatag sa Iyang katawhan sa “ulahi nga adlaw” aron sila makahimo sa paglabay nga luwas sa krisis sa katapusan sa mga adlaw.
The “name of the Lord” (character) that God proclaimed to Moses was that “the Lord God,” is “merciful and gracious, longsuffering, and abundant in goodness and truth.” His character is mercy and truth. The truth which represents His character is always associated with His mercy, for no person will understand His truth, except God first exercises His mercy towards them, for all have sinned and come short of the glory (character) of God. The truth that Jesus Christ is the Alpha and Omega is recognized and kept by those who God has pardoned of their iniquities and sin. That pardon takes place in the final scenes of the investigative judgment. Those who He exercises His mercy towards, thus pardoning their sins, He takes for His inheritance and enters into a covenant with them.
Ang “ngalan sa Ginoo” (kinaiya) nga gimantala sa Dios kang Moises mao nga “ang Ginoong Dios,” “maloloy-on ug mapuanguron, mapailubon, ug madagayaon sa kaayo ug kamatuoran.” Ang Iyang kinaiya mao ang kalooy ug kamatuoran. Ang kamatuoran nga nagrepresentar sa Iyang kinaiya kanunay nga gilangkob uban sa Iyang kalooy, kay walay tawo nga makasabut sa Iyang kamatuoran gawas kon ang Dios una nga magapakita sa Iyang kalooy ngadto kanila, kay ang tanan nakasala ug nakulang sa himaya (kinaiya) sa Dios. Ang kamatuoran nga si Jesu-Cristo mao ang Alpha ug Omega giila ug gituman niadtong mga gitagaan sa Dios ug kapasayloan sa ilang mga kasal-anan ug sala. Kining kapasayloan mahitabo sa katapusang mga talan-awon sa pagsusi nga paghukom. Kadtong mga gipakitaan Niya sa Iyang kalooy, ug busa gipapasaylo ang ilang mga sala, Iyang pagakuhaon alang sa Iyang panulondon ug magasulod sa usa ka tugon uban kanila.
“In the last days of this earth’s history, God’s covenant with his commandment-keeping people is to be renewed.” Review and Herald, February 26, 1914.
“Sa kaulahian nga mga adlaw sa kasaysayan niining kalibutana, ang tugon sa Dios uban sa Iyang katawhan nga nagabantay sa Iyang mga sugo pagabag-uhon.” Review and Herald, February 26, 1914.
All the prophets, including Moses are identifying the last days of the investigative judgment when God renews His covenant with those identified as the one hundred and forty-four thousand. And when that covenant is established, God “will do marvels, such as have not been done in all the earth, nor in any nation: and all the people among which thou art shall see the work of the Lord: for it is a terrible thing that I will do with thee.”
Ang tanang mga propeta, apil si Moises, nagaila sa ulahing mga adlaw sa hukom nga masusi sa dihang gibag-o sa Dios ang Iyang pakigsaad uban niadtong giila nga usa ka gatus kap-atan ug upat ka libo. Ug sa dihang mapahimutang kana nga pakigsaad, ang Dios “magabuhat ug mga katingalahan, nga wala pa mabuhat sa tibook nga yuta, ni sa bisan unsang nasud: ug ang tibook nga katawohan nga imong kauban makakita sa buhat sa Ginoo: kay kini usa ka makahahadlok nga butang nga Akong pagabuhaton uban kanimo.”
Moses’ cave experience on Mount Horeb, also known as Mount Sinai was placed within the context of Moses’ struggle with God’s people. His struggle was to accomplish the task God had given to him. Moses was in a struggle concerning God’s message to the world. Just before the Lord showed his glory to Moses, we find Moses using logic against the Lord, suggesting that if the Lord destroyed the rebels who had just been dancing around Aaron’s golden calf, the destruction of the rebels would destroy the message that was identifying God’s power.
Ang kasinatian ni Moises sa langob sa Bukid sa Horeb, nga nailhan usab nga Bukid sa Sinai, gibutang sulod sa konteksto sa pakigbisog ni Moises uban sa katawhan sa Dios. Ang iyang pakigbisog mao ang pagtuman sa buluhaton nga gihatag sa Dios kaniya. Si Moises diha sa usa ka pakigbisog mahitungod sa mensahe sa Dios ngadto sa kalibotan. Sa wala pa ipakita sa Ginoo ang iyang himaya kang Moises, makita nato si Moises nga naggamit ug lohika batok sa Ginoo, nga nagpasabot nga kon laglagon sa Ginoo ang mga masinupakon nga bag-o pa lang nanagsayaw libot sa bulawanong nating baka ni Aaron, ang paglaglag sa mga masinupakon magalaglag sa mensahe nga maoy nagpaila sa gahum sa Dios.
And the Lord said unto Moses, I have seen this people, and, behold, it is a stiffnecked people: Now therefore let me alone, that my wrath may wax hot against them, and that I may consume them: and I will make of thee a great nation. And Moses besought the Lord his God, and said, Lord, why doth thy wrath wax hot against thy people, which thou hast brought forth out of the land of Egypt with great power, and with a mighty hand? Wherefore should the Egyptians speak, and say, For mischief did he bring them out, to slay them in the mountains, and to consume them from the face of the earth? Turn from thy fierce wrath, and repent of this evil against thy people. Remember Abraham, Isaac, and Israel, thy servants, to whom thou swarest by thine own self, and saidst unto them, I will multiply your seed as the stars of heaven, and all this land that I have spoken of will I give unto your seed, and they shall inherit it forever. And the Lord repented of the evil which he thought to do unto his people. Exodus 32:9–14.
Ug ang Ginoo miingon kang Moises, Nakita ko kining katawhan, ug tan-awa, sila maoy usa ka masupilon ug bag-on ug liog nga katawhan: Busa karon pasagdi ako, aron ang akong kapungot mosilaob batok kanila, ug aron laglagon ko sila: ug himoon ko ikaw nga usa ka dakung nasod. Ug si Moises nangamuyo sa Ginoo nga iyang Dios, ug miingon, Ginoo, nganong mosilaob man ang imong kapungot batok sa imong katawhan, nga imong gipagula gikan sa yuta sa Egipto pinaagi sa dakung gahum, ug sa makagagahum nga kamot? Nganong mosulti man ang mga Egiptohanon, ug magaingon, Alang sa kadaotan maoy iyang pagpaggula kanila, aron patyon sila sa kabukiran, ug aron laglagon sila gikan sa nawong sa yuta? Talikdi ang mabangis mong kapungot, ug usba ang hunahuna mahitungod niining kadaotan batok sa imong katawhan. Hinumdumi si Abraham, si Isaac, ug si Israel, nga imong mga alagad, nga imong gipanumpaan pinaagi sa imong kaugalingon, ug miingon ka kanila, Padaghanon ko ang inyong kaliwat sama sa mga bitoon sa langit, ug kining tibook yutaa nga akong gisulti igahatag ko sa inyong kaliwat, ug kini ilang mapanunod sa walay kataposan. Ug ang Ginoo miusab sa hunahuna mahitungod sa kadaotan nga iyang gihunahuna nga buhaton ngadto sa iyang katawhan. Exodo 32:9–14.
Moses’ cave experience includes the message that Moses was ordained to present to the world. The testimony of the Lord passing by Moses and proclaiming His character is placed within the context of an internal message about God’s rebellious (Laodicean) people and the context of Elijah’s cave experience was placed within his struggle with Jezebel, or the three-fold union of the United States, the Papacy and the United Nations. One represents the internal message for the church, the other the external message for the world, but the two witnesses of Moses and Elijah are in the same cave of Horeb, and they are both represented in the cave at the end of the world.
Ang kasinatian ni Moises sa langob naglakip sa mensahe nga si Moises gitagana aron ipresentar sa kalibotan. Ang pagpamatuod sa Ginoo nga miagi tupad kang Moises ug nagpahibalo sa Iyang kinaiya gibutang sulod sa konteksto sa usa ka sulodnong mensahe mahitungod sa masukihong (Laodicean) katawohan sa Dios, ug ang konteksto sa kasinatian ni Elias sa langob gibutang sulod sa iyang pakigbisog batok kang Jezebel, o sa tulo-ka-pilo nga panaghiusa sa Tinipong Bansa sa Amerika, sa Kapapahan, ug sa United Nations. Ang usa nagrepresentar sa sulodnong mensahe alang sa iglesia, ang lain sa gawasnong mensahe alang sa kalibotan, apan ang duha ka mga saksi nga si Moises ug si Elias anaa sa mao rang langob sa Horeb, ug silang duha girepresentahan sa langob sa kataposan sa kalibotan.
And Ahab told Jezebel all that Elijah had done, and withal how he had slain all the prophets with the sword. Then Jezebel sent a messenger unto Elijah, saying, So let the gods do to me, and more also, if I make not thy life as the life of one of them by tomorrow about this time. And when he saw that, he arose, and went for his life, and came to Beersheba, which belongeth to Judah, and left his servant there. But he himself went a day’s journey into the wilderness, and came and sat down under a juniper tree: and he requested for himself that he might die; and said, It is enough; now, O Lord, take away my life; for I am not better than my fathers. And as he lay and slept under a juniper tree, behold, then an angel touched him, and said unto him, Arise and eat. And he looked, and, behold, there was a cake baken on the coals, and a cruse of water at his head. And he did eat and drink, and laid him down again. And the angel of the Lord came again the second time, and touched him, and said, Arise and eat; because the journey is too great for thee. And he arose, and did eat and drink, and went in the strength of that meat forty days and forty nights unto Horeb the mount of God. And he came thither unto a cave, and lodged there; and, behold, the word of the Lord came to him, and he said unto him, What doest thou here, Elijah? And he said, I have been very jealous for the Lord God of hosts: for the children of Israel have forsaken thy covenant, thrown down thine altars, and slain thy prophets with the sword; and I, even I only, am left; and they seek my life, to take it away. And he said, Go forth, and stand upon the mount before the Lord. And, behold, the Lord passed by, and a great and strong wind rent the mountains, and brake in pieces the rocks before the Lord; but the Lord was not in the wind: and after the wind an earthquake; but the Lord was not in the earthquake: And after the earthquake a fire; but the Lord was not in the fire: and after the fire a still small voice. And it was so, when Elijah heard it, that he wrapped his face in his mantle, and went out, and stood in the entering in of the cave. And, behold, there came a voice unto him, and said, What doest thou here, Elijah? And he said, I have been very jealous for the Lord God of hosts: because the children of Israel have forsaken thy covenant, thrown down thine altars, and slain thy prophets with the sword; and I, even I only, am left; and they seek my life, to take it away. And the Lord said unto him, Go, return on thy way to the wilderness of Damascus: and when thou comest, anoint Hazael to be king over Syria: And Jehu the son of Nimshi shalt thou anoint to be king over Israel: and Elisha the son of Shaphat of Abelmeholah shalt thou anoint to be prophet in thy room. And it shall come to pass, that him that escapeth the sword of Hazael shall Jehu slay: and him that escapeth from the sword of Jehu shall Elisha slay. Yet I have left me seven thousand in Israel, all the knees which have not bowed unto Baal, and every mouth which hath not kissed him. 1 Kings 19:1–18.
Ug gisugilon ni Ahab kang Jezebel ang tanan nga gibuhat ni Elias, ug usab kon giunsa niya pagpatay sa tanang mga propeta pinaagi sa espada. Unya si Jezebel nagpadala ug usa ka sinugo ngadto kang Elias, nga nagaingon, Mao unta kini ang buhaton sa mga dios kanako, ug labaw pa gayud, kon ugma sa ingon niining taknaa dili ko himoon ang imong kinabuhi sama sa kinabuhi sa usa kanila. Ug sa iyang pagkakita niana, mitindog siya ug milakaw aron luwason ang iyang kinabuhi, ug miabut sa Beersheba, nga sakop sa Juda, ug gibiyaan niya didto ang iyang sulugoon. Apan siya sa iyang kaugalingon milakaw ug usa ka adlaw nga panaw ngadto sa kamingawan, ug miabut ug milingkod ilalom sa usa ka kahoy nga enebro; ug nangayo siya alang sa iyang kaugalingon nga unta mamatay siya; ug miingon, Igo na; karon, O Ginoo, kuhaa ang akong kinabuhi; kay dili ako labi pa kay sa akong mga amahan. Ug samtang siya naghigda ug natulog ilalom sa usa ka kahoy nga enebro, ania karon, usa ka manolunda mihikap kaniya, ug miingon kaniya, Bangon ug kaon. Ug siya mitan-aw, ug, ania karon, may usa ka tinapay nga giluto sa baga, ug usa ka sudlanan sa tubig dapit sa iyang ulo. Ug siya mikaon ug miinom, ug mihigda pag-usab. Ug ang manolunda sa Ginoo mibalik pag-usab sa ikaduhang higayon, ug mihikap kaniya, ug miingon, Bangon ug kaon; kay daku ra kaayo ang panaw alang kanimo. Ug siya mitindog, ug mikaon ug miinom, ug milakaw pinaagi sa kusog nga nadawat gikan nianang kalan-on sulod sa kap-atan ka adlaw ug kap-atan ka gabii ngadto sa Horeb, ang bukid sa Dios. Ug miabut siya didto sa usa ka langub, ug mipuyo didto sa gabii; ug, ania karon, ang pulong sa Ginoo midangat kaniya, ug Siya miingon kaniya, Unsay gibuhat mo dinhi, Elias? Ug siya miingon, Ako nagmainiton pag-ayo alang sa Ginoo nga Dios sa mga panon; kay gibiyaan sa mga anak sa Israel ang imong tugon, giguba ang imong mga halaran, ug gipamatay ang imong mga propeta pinaagi sa espada; ug ako, ako na lamang ang nahibilin; ug ilang gipangita ang akong kinabuhi, aron kuhaon kini. Ug Siya miingon, Lakaw paggawas, ug tindog sa bukid sa atubangan sa Ginoo. Ug, ania karon, milabay ang Ginoo, ug usa ka daku ug kusgan nga hangin ang mibahin sa kabukiran ug midugmok sa mga pangpang sa atubangan sa Ginoo; apan ang Ginoo wala diha sa hangin: ug human sa hangin usa ka linog; apan ang Ginoo wala sa linog: Ug human sa linog usa ka kalayo; apan ang Ginoo wala sa kalayo: ug human sa kalayo usa ka malinawon nga mahayag nga tingog. Ug nahitabo kini, sa pagkadungog ni Elias niini, nga iyang gitabonan ang iyang nawong sa iyang kupo, ug migawas, ug mitindog sa agianan sa ganghaan sa langub. Ug, ania karon, may usa ka tingog nga miabot kaniya, ug miingon, Unsay gibuhat mo dinhi, Elias? Ug siya miingon, Ako nagmainiton pag-ayo alang sa Ginoo nga Dios sa mga panon: tungod kay gibiyaan sa mga anak sa Israel ang imong tugon, giguba ang imong mga halaran, ug gipamatay ang imong mga propeta pinaagi sa espada; ug ako, ako na lamang ang nahibilin; ug ilang gipangita ang akong kinabuhi, aron kuhaon kini. Ug ang Ginoo miingon kaniya, Lakaw, bumalik sa imong dalan ngadto sa kamingawan sa Damasco: ug sa diha nga moabut ka, dihogi si Hazael aron mahimong hari sa Siria: Ug si Jehu nga anak ni Nimsi dihogan mo aron mahimong hari sa Israel: ug si Eliseo nga anak ni Safat, nga taga-Abelmehola, dihogan mo aron mahimong propeta puli kanimo. Ug mahitabo nga ang makakalagiw gikan sa espada ni Hazael, pamatyon ni Jehu: ug ang makakalagiw gikan sa espada ni Jehu, pamatyon ni Eliseo. Apan ako nagbilin alang sa akong kaugalingon ug pito ka libo sa Israel, ang tanang mga tuhod nga wala moyukbo kang Baal, ug ang matag baba nga wala mohalok kaniya. 1 Mga Hari 19:1–18.
Elijah’s cave experience represents the prophet’s discouragement with the message and his perceived effect of his message and work. Moses was defending God’s stated message and Elijah had given up on the message. It is the same message, with the exception of one being internal about the church and the other being external of the church. Yet prophetically, together they are both illustrating the two-fold message of Revelation eighteen. What I need to emphasize about all the truths connected with the cave is that in the “last days” the discouragement that is expressed in either case is over the message and its effect.
Ang kasinatian ni Elias sa langob nagrepresentar sa pagkaluya sa propeta mahitungod sa mensahe ug sa iyang gitan-aw nga epekto sa iyang mensahe ug buluhaton. Si Moises nagpanalipod sa gipahayag nga mensahe sa Dios ug si Elias mitugyan na sa mensahe. Mao kini ang mao rang mensahe, gawas nga ang usa anaa sa sulod nga kahimtang sa iglesia ug ang usa anaa sa gawas sa iglesia. Apan sa tinagna, sa paghiusa sila parehong naglarawan sa duruha-ka-bahin nga mensahe sa Pinadayag 18. Ang kinahanglan nakong ipasiugda bahin sa tanang mga kamatuoran nga nalambigit sa langob mao nga sa “kataposang mga adlaw” ang pagkaluya nga gipadayag sa bisan hain nga kahimtang mao ang mahitungod sa mensahe ug sa epekto niini.
Moses and Elijah both represent those who “hear” and “see” the “voice” which is the “word of the Lord.” That “word” represents His character of mercy and truth. The Psalmist also asks to be shown God’s mercy, which is His character. In order to see His “mercy,” the Psalmist promises to “hear” what the Spirit saith unto the churches.
Si Moises ug si Elias kapuwa nagalarawan niadtong mga “nakadungog” ug “nakakita” sa “tingog” nga mao ang “pulong sa Ginoo.” Kana nga “pulong” nagalarawan sa Iyang kinaiya sa kalooy ug kamatuoran. Ang Salmista usab nangayo nga ipakita kaniya ang kalooy sa Dios, nga mao ang Iyang kinaiya. Aron makita ang Iyang “kalooy,” ang Salmista nagsaad nga “maminaw” sa gisulti sa Espiritu ngadto sa mga iglesia.
To the chief Musician, A Psalm for the sons of Korah. Lord, thou hast been favourable unto thy land: thou hast brought back [reversed] the captivity of Jacob. Thou hast forgiven the iniquity of thy people, thou hast covered all their sin. Selah. Thou hast taken away all thy wrath: thou hast turned thyself from the fierceness of thine anger. Turn us, O God of our salvation, and cause thine anger toward us to cease. Wilt thou be angry with us forever? wilt thou draw out thine anger to all generations? Wilt thou not revive us again: that thy people may rejoice in thee? Show us thy mercy, O Lord, and grant us thy salvation. I will hear what God the Lord will speak: for he will speak peace unto his people, and to his saints: but let them not turn again to folly. Surely his salvation is nigh them that fear him; that glory may dwell in our land. Mercy and truth are met together; righteousness and peace have kissed each other. Truth shall spring out of the earth; and righteousness shall look down from heaven. Yea, the Lord shall give that which is good; and our land shall yield her increase. Righteousness shall go before him; and shall set us in the way of his steps. Psalm 85:1–13.
Alang sa pangulong mag-aawit, usa ka Salmo alang sa mga anak ni Korah. O Ginoo, Ikaw nagpakita ug pabor sa Imong yuta: Imong gibalik [gibali] ang pagkabinihag ni Jacob. Imong gipasaylo ang kasal-anan sa Imong katawohan, Imong gitabonan ang tanan nilang sala. Selah. Imong gikuha ang tanan Mong kapungot: Mitalikod Ka gikan sa kapintas sa Imong kasuko. Ibalik kami, O Dios sa among kaluwasan, ug pahunonga ang Imong kasuko batok kanamo. Masuko ba Ikaw kanamo sa walay kataposan? Padayonon ba Nimo ang Imong kasuko ngadto sa tanang kaliwatan? Dili ba Imo kaming buhion pag-usab, aron ang Imong katawohan magakalipay diha Kanimo? Ipakita kanamo ang Imong kalooy, O Ginoo, ug ihatag kanamo ang Imong kaluwasan. Pamation ko ang igasulti sa Dios nga Ginoo: kay mosulti Siya ug pakigdait ngadto sa Iyang katawohan, ug ngadto sa Iyang mga balaan: apan ayaw sila pabalika pag-usab ngadto sa kabuang. Sa pagkatinuod, ang Iyang kaluwasan haduol niadtong may kahadlok Kaniya; aron ang himaya magapuyo sa among yuta. Ang kalooy ug ang kamatuoran nagtigum pagdungan; ang pagkamatarong ug ang pakigdait naghinagkanay. Ang kamatuoran moturok gikan sa yuta; ug ang pagkamatarong motan-aw paubos gikan sa langit. Oo, ang Ginoo mohatag niadtong maayo; ug ang among yuta mohatag sa iyang abot. Ang pagkamatarong magauna sa Iyang atubangan; ug magabutang kanato sa dalan sa Iyang mga lakang. Salmo 85:1–13.
Notice that “mercy and truth,” (and “truth” is the Hebrew word ‘emet’ that we have been referring to) which produces righteousness and peace have “kissed.” They are joined. The Psalmist places his song in the last days of the investigative judgment when God has “forgiven the iniquity of” His “people.” The request is that the Lord would “revive” his people.
Timan-i nga ang “kalooy ug kamatuoran,” (ug ang “kamatuoran” mao ang Hebreohanon nga pulong nga ‘emet’ nga atong gihisgutan) nga nagamugna ug pagkamatarong ug pakigdait, “naghalok.” Sila nahidugtong. Gibutang sa Salmista ang iyang awit diha sa kaulahiang mga adlaw sa hukom nga pagsusi sa dihang ang Dios “nagpasaylo sa kasal-anan sa” Iyang “katawhan.” Ang hangyo mao nga ang Ginoo “magpabuhi pag-usab” sa iyang katawhan.
“A revival and a reformation must take place, under the ministration of the Holy Spirit. Revival and reformation are two different things. Revival signifies a renewal of spiritual life, a quickening of the powers of mind and heart, a resurrection from spiritual death. Reformation signifies a reorganization, a change in ideas and theories, habits and practices. Reformation will not bring forth the good fruit of righteousness unless it is connected with the revival of the Spirit. Revival and reformation are to do their appointed work, and in doing this work they must blend.” Selected Messages, book 1, 128.
“Ang usa ka pagpabuhi ug usa ka repormasyon kinahanglan mahitabo, ilalom sa pagpangalagad sa Balaang Espiritu. Ang pagpabuhi ug ang repormasyon duha ka lahi nga mga butang. Ang pagpabuhi nagpasabot ug pagbag-o sa espirituhanong kinabuhi, usa ka pagdasig pag-usab sa mga gahum sa hunahuna ug kasingkasing, usa ka pagkabanhaw gikan sa espirituhanong kamatayon. Ang repormasyon nagpasabot ug usa ka pag-organisar pag-usab, usa ka kausaban sa mga ideya ug mga teorya, mga batasan ug mga binuhatan. Ang repormasyon dili makapamunga sa maayong bunga sa pagkamatarong gawas kon kini mahiusa sa pagpabuhi sa Espiritu. Ang pagpabuhi ug ang repormasyon kinahanglan motuman sa ilang gitudlo nga buluhaton, ug sa pagtuman niini nga buluhaton kinahanglan sila mahiusa.” Selected Messages, book 1, 128.
The “revival” the Psalmist asks for identifies a request from someone that knows they are dead. The revival the Psalmist asks for is a very difficult request for a Laodicean to ask, for a Laodicean is unaware that he is spiritually dead, but if he wasn’t he would not need to be revived. The revival is accomplished by agreeing to “hear what God the Lord will speak,” and no other work should come before our securing that revival that comes when the Holy Spirit abides within us.
Ang “pagkapukaw” nga gipangayo sa Salmista nagpakaila sa usa ka paghangyo gikan sa usa ka tawo nga nahibalo nga siya patay na. Ang pagkapukaw nga gipangayo sa Salmista maoy usa ka hilabihang lisod nga paghangyo alang sa usa ka Laodiceanhon nga ipangayo, kay ang usa ka Laodiceanhon wala mahibalo nga siya patay sa espiritu, apan kon dili pa siya ingon niana, dili unta siya magkinahanglan nga pagabanhawon. Ang pagkapukaw matuman pinaagi sa pag-uyon sa “pagpatalinghug sa igasulti sa Dios nga Ginoo,” ug walay laing buluhaton nga angay unahon sa dili pa nato masiguro kanang pagkapukaw nga moabot sa dihang ang Espiritu Santo magapuyo sa sulod nato.
“A revival of true godliness among us is the greatest and most urgent of all our needs. To seek this should be our first work.” Selected Messages, book 1, 121.
“Ang usa ka pagpabuhi sa tinuod nga pagka-diosnon sa atong taliwala mao ang labing dako ug labing dinalian sa tanan natong mga panginahanglan. Ang pagpangita niini kinahanglan mao ang atong unang buluhaton.” Selected Messages, libro 1, 121.
Speaking of the book of Revelation Sister White states the following.
Mahitungod sa basahon sa Pinadayag, si Sister White nagaingon sa mosunod.
“When we as a people understand what this book means to us, there will be seen among us a great revival.” Testimonies to Ministers, 113.
“Sa dihang kita ingon nga usa ka katawohan makasabot kon unsay kahulogan niini nga basahon alang kanato, makita sa atong taliwala ang usa ka dakung pagkapukaw.” Testimonies to Ministers, 113.
The word “revival” is defined as bringing back to life. Those chosen to be among the one hundred and forty-four thousand must first recognize that they are dead and are in need of a revival. The fact that the one hundred and forty-four thousand are dead is a significant component of the message that is unsealed just before probation closes. We have much more to say of this truth. What revives them is the “mercy” which God extends to them when He “revives” them and gives them His righteousness. What revives them is the truth that Jesus is the Alpha and Omega, and this understanding produces within them a “peace” that surpasses all understanding. The promise is that “truth” “shall spring up out of the earth.” The message represented as the “truth,” which is the Alpha and Omega originates in the United States, for it springs up “out of the earth.” The message at the beginning came from the United States and the message at the end springs up from the same place.
Ang pulong nga “pagpabuhi pag-usab” gihubad nga pagbalik sa kinabuhi. Kadtong mga pinili nga mahiapil sa usa ka gatus kap-atan ug upat ka libo kinahanglan una nga makaila nga sila mga patay ug nanginahanglan sa usa ka pagpabuhi pag-usab. Ang kamatuoran nga ang usa ka gatus kap-atan ug upat ka libo mga patay maoy usa ka mahinungdanong bahin sa mensahe nga mabuksan sa dili pa mosira ang panahon sa probation. Aduna pa kitay daghan kaayong isulti mahitungod niining kamatuorana. Ang nagapabuhi kanila mao ang “kalooy” nga gitunol sa Dios ngadto kanila sa dihang Iyang “ginapabuhi” sila pag-usab ug gihatag kanila ang Iyang pagkamatarong. Ang nagapabuhi kanila mao ang kamatuoran nga si Jesus mao ang Alpha ug Omega, ug kining pagsabot nagamugna sulod kanila ug usa ka “kalinaw” nga labaw pa sa tanang pagsabot. Ang saad mao nga ang “kamatuoran” “moturok gikan sa yuta.” Ang mensahe nga gihulagway ingon nga “kamatuoran,” nga mao ang Alpha ug Omega, nagagikan sa Tinipong Bansa, kay kini moturok “gikan sa yuta.” Ang mensahe sa sinugdanan mianhi gikan sa Tinipong Bansa ug ang mensahe sa katapusan moturok gikan sa mao rang dapit.
With the context for God’s cavemen being a symbol, we will consider other prophets that have been in a symbolic cave. Jesus identified John the Baptist as Elijah, and John was in prison when he needed to know if Jesus was the Messiah to come. He needed to know Jesus’ true character. He needed to know if the message he had proclaimed and the message that Jesus continued to proclaim was the true message. He sent his disciples to ask Jesus the question, and Jesus, passed by their question and proceeded to show them His glory.
Uban sa konteksto nga ang mga tawo sa langob sa Dios usa ka simbolo, atong hisgotan ang ubang mga propeta nga nahianha sa usa ka simbolikong langob. Giila ni Jesus si Juan Bautista ingon nga si Elias, ug si Juan didto sa bilanggoan sa dihang kinahanglan niyang mahibaloan kon si Jesus ba ang Mesiyas nga moanhi. Kinahanglan niyang mahibaloan ang tinuod nga kinaiya ni Jesus. Kinahanglan niyang mahibaloan kon ang mensahe nga iyang gimantala ug ang mensahe nga padayon nga gimantala ni Jesus mao ba ang tinuod nga mensahe. Gipadala niya ang iyang mga tinun-an aron mangutana kang Jesus niining pangutan-a, ug si Jesus, milabay sa ilang pangutana ug mipadayon sa pagpakita kanila sa Iyang himaya.
“Thus the day wore away, the disciples of John seeing and hearing all. At last Jesus called them to Him, and bade them go and tell John what they had witnessed, adding, ‘Blessed is he, whosoever shall find none occasion of stumbling in Me.’ Luke 7:23, R. V. The evidence of His divinity was seen in its adaptation to the needs of suffering humanity. His glory was shown in His condescension to our low estate.
Busa niana milabay ang adlaw, nga ang mga tinun-an ni Juan nagtan-aw ug nakadungog sa tanan. Sa katapusan gitawag sila ni Jesus ngadto Kaniya, ug gisugo sila sa pag-adto ug pagsugilon kang Juan sa ilang nasaksihan, nga midugang, “Bulahan siya, bisan kinsa nga dili makakaplag ug kahigayonan sa pagkapandol diha Kanako.” Lucas 7:23, R. V. Ang pamatuod sa Iyang pagka-Dios nakita diha sa pagkahaom niini sa mga panginahanglan sa nagaantus nga katawhan. Ang Iyang himaya gipakita diha sa Iyang pagpaubos sa Iyang kaugalingon ngadto sa atong ubos nga kahimtang.
“The disciples bore the message, and it was enough. John recalled the prophecy concerning the Messiah, ‘The Lord hath anointed Me to preach good tidings unto the meek; He hath sent Me to bind up the brokenhearted, to proclaim liberty to the captives, and the opening of the prison to them that are bound; to proclaim the acceptable year of the Lord.’ Isaiah 61:1, 2. The works of Christ not only declared Him to be the Messiah, but showed in what manner His kingdom was to be established. To John was opened the same truth that had come to Elijah in the desert, when ‘a great and strong wind rent the mountains, and brake in pieces the rocks before the Lord; but the Lord was not in the wind: and after the wind an earthquake; but the Lord was not in the earthquake: and after the earthquake a fire; but the Lord was not in the fire:’ and after the fire, God spoke to the prophet by ‘a still small voice.’ 1 Kings 19:11, 12. So Jesus was to do His work, not with the clash of arms and the overturning of thrones and kingdoms, but through speaking to the hearts of men by a life of mercy and self-sacrifice.” Desire of Ages, 217.
“Gidala sa mga tinun-an ang mensahe, ug igo na kadto. Nahinumdom si Juan sa profesiya mahitungod sa Mesias, ‘Ang Ginoo nagdihog Kanako sa pagwali sa maayong balita ngadto sa mga maaghop; Iyang gipadala Ako aron pagbugkos sa mga masulub-ong kasingkasing, sa pagmantala ug kagawasan ngadto sa mga binihag, ug sa pag-abli sa bilanggoan ngadto kanila nga mga gigapos; sa pagmantala sa kahimut-an nga tuig sa Ginoo.’ Isaias 61:1, 2. Ang mga buhat ni Cristo dili lamang nagpahayag nga Siya mao ang Mesias, kondili nagpakita usab sa unsang paagi pagatukoron ang Iyang gingharian. Kang Juan gipadayag ang mao rang kamatuoran nga miabot kang Elias didto sa kamingawan, sa dihang ‘ang usa ka daku ug kusgan nga hangin mibungkag sa kabukiran, ug nagdugmok sa mga bato sa atubangan sa Ginoo; apan ang Ginoo wala didto sa hangin: ug tapus sa hangin usa ka linog; apan ang Ginoo wala sa linog: ug tapus sa linog usa ka kalayo; apan ang Ginoo wala sa kalayo:’ ug tapus sa kalayo, ang Dios misulti sa propeta pinaagi sa ‘usa ka hilum, gamay nga tingog.’ 1 Mga Hari 19:11, 12. Busa si Jesus magabuhat sa Iyang buluhaton, dili pinaagi sa kasikas sa mga hinagiban ug sa pagpukan sa mga trono ug mga gingharian, kondili pinaagi sa pagsulti ngadto sa mga kasingkasing sa mga tawo pinaagi sa usa ka kinabuhi sa kalooy ug paghinatag sa kaugalingon.” Desire of Ages, 217.
God’s power is conveyed through His Word. It is delivered to “the hearts of men.” That was the lesson of the “still small voice.” Yet Elijah’s message is the external message identifying the forces outside of God’s people. Christ was telling Elijah in the “last days” His word is where the power is located, yet “the clash of arms and the overturning of thrones and kingdoms,” represented by the destructive wind, the earthquake and the fire represent three of the external forces represented in the book of Revelation that God’s people will be confronted with. The destructive “wind” is a symbol of Islam in Bible prophecy. The “earthquake” is the rebellion and anarchy of the French Revolution. The “fire” is the destruction brought upon Sodom and Gomorrah. Elijah had fled the papal power to get to the cave, so the Lord revealed to him that in spite of all the evil forces that make up the crisis at the end of the world, it is the still small voice where God’s power is to be found.
Ang gahum sa Dios gipahayag pinaagi sa Iyang Pulong. Kini gidala ngadto sa “mga kasingkasing sa mga tawo.” Mao kana ang leksiyon sa “hinay nga diyutayng tingog.” Apan ang mensahe ni Elias mao ang panggawas nga mensahe nga nag-ila sa mga pwersa sa gawas sa katawhan sa Dios. Gisultihan ni Cristo si Elias nga sa “kataposang mga adlaw” ang Iyang pulong mao ang dapit diin anaa ang gahum, apan ang “panagsangka sa mga hinagiban ug ang pagbungkag sa mga trono ug mga gingharian,” nga gilarawan pinaagi sa makagubot nga hangin, ang linog, ug ang kalayo, nagrepresentar sa tulo sa mga panggawas nga pwersa nga girepresentahan sa basahon sa Pinadayag nga paga-atubangon sa katawhan sa Dios. Ang makagubot nga “hangin” usa ka simbolo sa Islam diha sa tagna sa Biblia. Ang “linog” mao ang pagrebelde ug anarkiya sa Rebolusyong Pranses. Ang “kalayo” mao ang pagkalaglag nga gidala ibabaw sa Sodoma ug Gomorra. Mikalagiw si Elias gikan sa gahum sa papa aron makaabot sa langub, busa gipadayag kaniya sa Ginoo nga bisan pa sa tanang daotang pwersa nga naglangkob sa krisis sa katapusan sa kalibutan, anaa sa hinay nga diyutayng tingog ang dapit diin hikaplagan ang gahum sa Dios.
Moses, Elijah and John the Baptist all testify to witnessing God’s character from a cave. The “cave” is the only sign that will be given to a wicked and adulterous generation. Jesus spoke of the “adulterous and wicked generation,” which is the generation of the “last days” of the investigative judgment. The sign for that generation was the prophet Jonah that had spent three days in a cave—the belly of a whale.
Si Moises, Elias, ug Juan Bautista tanan nagpamatuod nga ilang nasaksihan ang kinaiya sa Dios gikan sa usa ka langob. Ang “langob” mao lamang ang timailhan nga igahatag ngadto sa usa ka daotan ug mananapaw nga kaliwatan. Naghisgot si Jesus bahin sa “mananapaw ug daotan nga kaliwatan,” nga mao ang kaliwatan sa “ulahing mga adlaw” sa paghukom nga mapangusisaon. Ang timailhan alang nianang kaliwatan mao ang manalagna nga si Jonas nga mipuyo sulod sa tulo ka adlaw diha sa usa ka langob—ang tiyan sa usa ka balyena.
And when the people were gathered thick together, he began to say, This is an evil generation: they seek a sign; and there shall no sign be given it, but the sign of Jonas the prophet. For as Jonas was a sign unto the Ninevites, so shall also the Son of man be to this generation. Luke 11:29, 30.
Ug sa dihang ang panon sa katawhan nagkatigom pag-ayo, siya misugod sa pag-ingon: Kini usa ka daotang kaliwatan; sila nangita ug timaan; ug walay timaan nga igahatag kanila, gawas sa timaan ni Jonas nga propeta. Kay maingon nga si Jonas nahimong timaan alang sa mga taga-Nineve, mao usab ang Anak sa tawo alang niining kaliwatan. Lucas 11:29, 30.
Jonah was in a belly of the whale for three days and three nights, as was Jesus in the grave for three days. Jonah was a sign and so is Jesus. They represent the sign of the resurrection, which of course, follows death.
Si Jonas diha sa tiyan sa balyena sulod sa tulo ka adlaw ug tulo ka gabii, maingon man si Jesus diha sa lubnganan sulod sa tulo ka adlaw. Si Jonas maoy usa ka timaan ug mao man usab si Jesus. Sila nagrepresentar sa timaan sa pagkabanhaw, nga sa walay duhaduha mosunod sa kamatayon.
Then certain of the scribes and of the Pharisees answered, saying, Master, we would see a sign from thee. But he answered and said unto them, An evil and adulterous generation seeketh after a sign; and there shall no sign be given to it, but the sign of the prophet Jonas: For as Jonas was three days and three nights in the whale’s belly; so shall the Son of man be three days and three nights in the heart of the earth. The men of Nineveh shall rise in judgment with this generation, and shall condemn it: because they repented at the preaching of Jonas; and, behold, a greater than Jonas is here. Matthew 12:38–41.
Unya may pipila sa mga eskriba ug sa mga Pariseo mitubag, nga nag-ingon, Magtutudlo, buot kami makakita ug usa ka timaan gikan kanimo. Apan siya mitubag ug miingon kanila, Ang usa ka daotan ug mananapaw nga kaliwatan nangita ug timaan; ug walay timaan nga igahatag niini gawas sa timaan ni propeta Jonas: Kay maingon nga si Jonas didto sulod sa tiyan sa dakong isda sulod sa tulo ka adlaw ug tulo ka gabii; maingon man usab ang Anak sa tawo didto sulod sa kinahiladman sa yuta sulod sa tulo ka adlaw ug tulo ka gabii. Ang mga tawo sa Nineve motindog sa paghukom uban niining kaliwatana, ug magahukom niini nga sad-an: tungod kay sila naghinulsol sa pagwali ni Jonas; ug, ania karon, ania dinhi ang usa nga labaw pa kang Jonas. Mateo 12:38–41.
If we understand the principle of the repetition of history, in conjunction with the fact that all sacred history identifies the end of the world, then Jonah and Christ’s death, burial and resurrection are the “sign” and also the message for God’s people now. When Jonah was cast out of the belly of the whale, he proclaimed the message, just as the message of the resurrection of Christ was immediately proclaimed when the angel removed the rock from the cave that Christ was in. Those represented by Moses, Elijah, Jonah and Christ are symbolizing not only God’s people of the “last days,” but also the message that each of them gave.
Kon atong sabton ang prinsipyo sa pagbalikbalik sa kasaysayan, inubanan sa kamatuoran nga ang tanang balaang kasaysayan nagtimaan sa katapusan sa kalibotan, nan ang kamatayon, paglubong, ug pagkabanhaw ni Jonas ug ni Cristo mao ang “timaan” ug usab ang mensahe alang sa katawhan sa Dios karon. Sa dihang si Jonas gisalikway gikan sa tiyan sa dakong isda, iyang gimantala ang mensahe, maingon nga ang mensahe sa pagkabanhaw ni Cristo dihadiha gimantala sa dihang gikuha sa manulonda ang bato gikan sa langub diin atua si Cristo. Kadtong girepresentahan ni Moises, Elias, Jonas, ug Cristo nagsimbolo dili lamang sa katawhan sa Dios sa “ulahing mga adlaw,” kondili usab sa mensahe nga gihatag sa matag usa kanila.
The sign of Jonah includes the cave experience where the merciful character of Christ is manifested. The same mercy that Jesus extended to Elijah was extended to Jonah as he fled from his responsibility of proclaiming the message. There is much more to say of Jonah, but other points now need to be addressed.
Ang ilhanan ni Jonas naglakip sa kasinatian sa langub diin gipadayag ang maloloy-ong kinaiya ni Cristo. Ang mao rang kalooy nga gipaabot ni Jesus kang Elias gipaabot usab kang Jonas samtang mikalagiw siya gikan sa iyang tulubagon sa pagmantala sa mensahe. Aduna pay daghan nga ikasulti mahitungod kang Jonas, apan ang ubang mga punto kinahanglan nang hisgutan karon.
The cave, among other things represents death and resurrection. God’s covenant people in the last days have been identified on multiple witnesses as having been dead and then resurrected. Of course, a Christian must be born again to see the kingdom of God, and this represents the death of the old carnal man, but prophetically it means more. It speaks of a message that is stopped in its tracks. Elijah stopped proclaiming the message, Jonah fled from proclaiming the message. John was thrown in prison and executed. Jesus was crucified.
Ang langob, taliwala sa ubang mga butang, nagrepresentar sa kamatayon ug pagkabanhaw. Ang katawhan sa Dios nga sakop sa pakigsaad sa katapusang mga adlaw giila pinaagi sa daghang mga saksi nga nangamatay ug unya gibanhaw. Siyempre, ang usa ka Kristohanon kinahanglan matawo pag-usab aron makita ang gingharian sa Dios, ug kini nagrepresentar sa kamatayon sa daang tawong unodnon, apan sa pagkamapropetahon nagpasabot kini ug labaw pa. Naghisgot kini sa usa ka mensahe nga napugngan sa iyang dagan. Si Elias mihunong sa pagmantala sa mensahe, si Jonas mikalagiw gikan sa pagmantala sa mensahe. Si Juan gilabay sa bilanggoan ug gipatay. Si Jesus gilansang sa krus.
The sign of Jonah therefore is not simply about death and resurrection, it is about the death and resurrection of a message, and all the messages typified in God’s word represent the final warning message that was given to Jesus by the Father, who then gave it to Gabriel, who then gave it to the prophet, who then wrote it and sent it to the churches. God was willing to end the message and start over in the cave experience of Moses. Elijah ended his work as a messenger and fled to the cave. Jonah fled to Tarshish. John the Baptist was murdered, as was Jesus. All of these testimonies are to be brought to the book of Revelation and aligned with one another. Daniel and Revelation are two books, but the “testimony of Jesus” identifies that they are also one book. They possess the same characteristics as the Bible. Two books that make one book and two authors that represent two witnesses.
Busa ang ilhanan ni Jonas dili lamang mahitungod sa kamatayon ug pagkabanhaw, kondili mahitungod kini sa kamatayon ug pagkabanhaw sa usa ka mensahe, ug ang tanang mga mensahe nga gihulagway sa pulong sa Dios nagrepresentar sa katapusang mensahe sa pasidaan nga gihatag sa Amahan kang Jesus, nga unya gihatag niya kang Gabriel, nga unya gihatag niya sa propeta, nga unya gisulat kini ug gipadala ngadto sa mga iglesia. Andam ang Dios sa pagtapos sa mensahe ug sa pagsugod pag-usab diha sa kasinatian sa langub ni Moises. Gitapos ni Elias ang iyang buluhaton isip usa ka mensahero ug mikalagiw ngadto sa langub. Mikalagiw si Jonas paingon sa Tarsis. Gipatay si Juan Bautista, maingon man si Jesus. Kining tanan nga mga pagpamatuod pagadad-on ngadto sa basahon sa Pinadayag ug ipahimutang nga nahiuyon sa usag usa. Ang Daniel ug Pinadayag maoy duha ka mga basahon, apan ang “pagpamatuod ni Jesus” nagaila nga sila usab usa ka basahon. Anaa kanila ang samang mga kinaiya sama sa Biblia. Duha ka mga basahon nga naghimo ug usa ka basahon ug duha ka mga tagsulat nga nagrepresentar sa duha ka mga saksi.
Daniel, a captive of Babylon and thereafter Medo-Persia symbolically died when he was thrown into the lion’s den. Jonah symbolically died when eaten by the whale. John the Revelator symbolically died when he was thrown into the boiling oil. William Miller died but has the promise that angels are waiting at his grave for the resurrection of the righteous. The ministry Future for America symbolically died on July 18, 2020.
Si Daniel, nga bihag sa Babilonia ug sa ulahi sa Medo-Persia, sa simbolikong paagi namatay sa dihang siya gilabay ngadto sa langub sa mga leon. Si Jonas sa simbolikong paagi namatay sa dihang siya gitulon sa balyena. Si Juan nga Pinadayag sa simbolikong paagi namatay sa dihang siya gilabay ngadto sa nagbukal nga lana. Si William Miller namatay, apan aduna siyay saad nga ang mga manulonda naghulat sa iyang lubnganan alang sa pagkabanhaw sa mga matarung. Ang ministeryo nga Future for America sa simbolikong paagi namatay niadtong Hulyo 18, 2020.
The final warning message is set within the context of the papal power’s deadly wound being healed. The healing of the wound is a specific subject of chapters thirteen and seventeen of Revelation. When the deadly wound is healed the resurrected papacy will become the eighth kingdom represented in chapter seventeen of Revelation. It is identified as the eighth, that is of the seven. Eight is symbolic of resurrection, for circumcision as the seal of the covenant relationship was to be carried out on the eighth day after a male child was born. That rite was replaced by baptism in the Christian dispensation, and baptism represent the death, burial and resurrection of Christ. Christ was resurrected on the day after the seventh day. He therefore was resurrected prophetically on the eighth day. After one thousand years of rest, the earth made new is resurrected in the eighth millennium.
Ang kataposang mensahe sa pasidaan gibutang sulod sa konteksto sa pagkaayo sa makamatayng samad sa gahum sa kapapahan. Ang pagkaayo sa samad usa ka piho nga hilisgutan sa kapitulo trese ug disi-siyete sa Pinadayag. Sa dihang mamaayo na ang makamatayng samad, ang nabanhaw nga kapapahan mahimong ikawalong gingharian nga girepresentahan sa kapitulo disi-siyete sa Pinadayag. Giila kini ingon nga ikawalo, nga mao sa pito. Ang walo simboliko sa pagkabanhaw, kay ang pagtuli isip timri sa pakigsaad nga relasyon pagahimoon sa ikawalong adlaw human matawo ang usa ka batang lalaki. Kadto nga ritwal gipulihan sa bautismo diha sa Kristohanong dispensasyon, ug ang bautismo nagrepresentar sa kamatayon, paglubong, ug pagkabanhaw ni Cristo. Si Cristo nabanhaw sa adlaw human sa ikapitong adlaw. Busa, sa matagnaong paagi Siya nabanhaw sa ikawalong adlaw. Human sa usa ka libo ka tuig nga pagpahulay, ang yuta nga gihimong bag-o mabanhaw sa ikawalong milenyo.