Ang “yawe” nga nagrepresentar sa gubat sa Nineveh diha sa Pinadayag kapitulo siyam natuman pinaagi sa usa ka kasaysayan nga nagpatungha og usa ka punto sa kausaban, nga, siyempre, mao ang ginabuhat sa usa ka yawe. Ang akong pangangkon mao nga ang gubat sa Nineveh dili lamang mao ang yawe sa kasaysayan nga nagtimaan sa pagbangon sa Islam, kondili usa usab kini ka matagnaong yawe. Ang matagnaong dinamika sa maong gubat nagpahiuyon sa tanang linya sa mga gingharian sa tagna sa Bibliya, sumala sa gilatid sa Daniel ug Pinadayag, sa ikanapulog usa nga kapitulo sa Daniel. Sa pagbuhat niini, makapahimo kini sa tanang maong gingharian nga mopamatuod bahin sa kataposang unom ka bersikulo sa Daniel kapitulo napulog usa, ug ang mas hinungdanon pa—nga magtangtang sa selyo sa tinagong panggawas nga kasaysayan sa bersikulo kap-atan.

Ug ihatag ko kanimo ang mga yawi sa gingharian sa langit; ug bisan unsa ang imong gapuson dinhi sa yuta pagagapuson sa langit; ug bisan unsa ang imong hubaron dinhi sa yuta pagahubaron sa langit. Mateo 16:19.

Ang Pagpagawas ug Pagbangon sa Gingharian ni Mohammed

Ang gubat sa Nineveh niadtong 627 nagtimaan sa pagsugod sa kataposang napulo ka tuig sa gahom sa Persia nga napildi na pinaagi sa malimbongong taktika sa Roma, inubanan sa gabon nga dala sa providensiya sa Diyos. Kini nagtimaan sa punto sa kausaban diin nagsugod sa pagbangon ang mga panon sa Islamikong mga manggugubat ni Mohammed. Ang maong gubat nagwagtang sa usa ka babag nga daan nang naglungtad, usa ka babag nga sa teoriya magpabilin unta kon ang Roma ug Persia parehong nakapabilin sa ilang kusog. Wala magpabiling kusgan ang bisan hain kanila.

Pagpugong ug Pagpagawas

Sa mahulagwayong representasyon sa Islam, atong makita ang pagpugong ug pagbuhi sa Islam sukad pa sa pinakaunang pagpaila sa Kasulatan, sa dihang gidasig ni Sarah si Abraham sa pagpugong kang Hagar ug Ismael.

Ug si Sarai miingon kang Abram, Ang akong kasaypanan anha kanimo: gihatag ko ang akong ulipon nga babaye sa imong sabakan; ug sa pagkakita niya nga siya nanamkon, ako gitamay sa iyang mga mata: ang Ginoo maoy maghukom sa taliwala nako ug nimo. Apan si Abram miingon kang Sarai, Tan-awa, ang imong ulipon nga babaye anaa sa imong kamot; buhata kaniya sumala sa maayong pagtan-aw mo. Ug sa pagmalupigon ni Sarai kaniya, siya mikalagiw gikan sa iyang atubangan. Genesis 16:5, 6.

Bisan sa wala pa kadtong hitabo, ang hinungdan nga si Hagar gipaila sa asoy nga propetiko mao nga ang Ginoo “nagpugong” kang Sara sa pagbaton ug anak.

Karon si Sarai, nga asawa ni Abram, wala makaanak kaniya ug mga anak; ug siya may usa ka ulipong babaye, usa ka Ehiptohanon, nga ginganlan si Hagar. Ug si Sarai miingon kang Abram, Tan-awa karon, gipugngan ako sa Ginoo sa pagpanganak; ako nangamuyo kanimo, sulod ngadto sa akong ulipon nga babaye; tingali makabaton ako ug mga anak pinaagi kaniya. Ug si Abram namati sa tingog ni Sarai. Genesis 16:1, 2.

Ang “yawe” sa Pinadayag 9 nga gihatag kang Mohammed, ug nga sa ulahi natuman pinaagi sa gubat sa Nineveh, nagrepresentar sa pagtangtang sa “pagpugong” batok sa Islam sa bisan unsang takna sa kasaysayan sa tagna.

“Ang mga manulonda nagapugong sa upat ka mga hangin, nga gihulagway ingon sa usa ka masuk-anong kabayo nga nagapangita sa pagbuhi sa iyang kaugalingon ug pagdalagan ibabaw sa nawong sa tibuok yuta, nga nagadala ug kalaglagan ug kamatayon sa iyang agianan.” Manuscript Releases, bolyum 20, 217.

Ang “pagsaka ug pagkapukan” sa gingharian ni Mohammed gihulagway, dili kaayo ingon nga usa ka pagsaka ug usa ka pagkapukan, kondili ingon nga usa ka ‘pagpagawas’ ug usa ka ‘pagpugong’. Sa dihang ang Islam pagapagawason sa paagi nga profetiko, ang maong pagpagawas gihulagway pinaagi sa gubat sa Nineveh.

Ang mga Kaalaot Lamang

Sa pito ka trumpeta, ang mga trumpeta lamang sa kaalaotan sa Islam ang nagpadayon latas sa kasaysayan ingong usa ka makanunayong gahom sukad sa unang pagpaila niini diha sa matagnaong kasaysayan hangtod sa pagsira sa panahon sa kaluoy. Ang unang upat ka trumpeta nga gipadangat sa Kasadpang Roma gihawasan ni Odoacer, ni Genseric, ni Attila nga Hun ug ni Alaric, nga sa ingon naglarawan sa upat ka gahom sa paghukom ubos sa diosnong pagdumala sa ulahing mga adlaw, apan ang ilang katugbang sa modernong panahon dili direktang kaliwat niadtong upat ka karaang gahom. Dili ingon niini ang mga trumpeta sa kaalaotan. Sa dihang mosulod ang Islam sa kasaysayan, magpadayon kini sa usa ka direktang linya sa pagbuhi ug pagpugong hangtod nga hingpit kining buhian sa pagsira sa panahon sa kaluoy. Sa mga trumpeta sa kaalaotan, ang “yawi” sa ‘pagbuhi’ gimarkahan sa gubat sa Nineveh.

Nicomedia ug Hulyo 27, 1299

Husto nga giila sa mga payunir ang Hulyo 27, 1299, ingong sinugdanan sa usa ka gatos ug kalim-an ka tuig nga natapos sa Hulyo 27, 1449, nga mao usab ang sinugdanan sa tulo ka gatos ug kasiyaman ug usa ka tuig ug napulog lima ka adlaw nga natapos sa Agosto 11, 1840.

Sa miaging artikulo, atong giila ang paglikos gikan sa 1333 hangtod sa 1337 nga gihimo batok sa Nicomedia ni Sultan Orhan Gazi (anak ni Osman I, ang nagtukod sa Beylik sa Ottoman), sa dihang iyang gilikosan ang mahinungdanong siyudad sa Bizancio nga Nicomedia. Ang maong paglikos mao ang kataposan sa pakiggubat batok sa Nicomedia nga gisugdan sa iyang amahan nga si Osman. Ang usa ka gatos ug kalim-an ka tuig sa Pinadayag kapitulo siyam, bersikulo napulo nagsugod niadtong Hulyo 27, 1299, ug sanglit kini ang sinugdanan sa usa ka tagna, ang kasaysayan nga nalangkit nianang petsa sa pagsugod angayng timan-an. Si Osman I (ang nagtukod sa dinastiya sa Ottoman), ang amahan ni Sultan Orhan Gazi, nakab-ot niadtong Hulyo 27, 1299 ang usa ka mahinungdanong kadaugan sa unang yugto batok sa Imperyo sa Bizancio diha sa Panagsangka sa Bapheus, nga nahitabo sa rehiyon sa Nicomedia, duol sa siyudad sa Nicomedia, nga usa ka hinungdanon kaayong kaulohang siyudad sa kasaysayan sa Roma ug sa sayong yugto sa kasaysayan sa Bizancio.

Amahan ug Anak

Niadtong Hulyo 27, 1299, gipildi sa mga puwersa ni Osman ang usa ka kasundalohang Bizantino nga gipangulohan sa usa ka lokal nga gobernador. Giisip ang maong panagsangka nga usa sa unang dagkong independente nga mga kalampusang militar ni Osman human siya magsugod sa pagpalig-on sa iyang gahom sa Bithynia (amihanan-kasadpang Anatolia). Nagtimaan kini sa usa ka mahinungdanong lakang sa pagbalhin gikan sa usa ka gamayng Turko nga beylik (prinsipalidad sa usa ka tribo) ngadto sa usa ka nag-uswag nga gahom nga sa ulahi mohagit ug mosakop sa mga teritoryong Bizantino. Ang maong petsa nagtimaan sa sinugdanan sa usa ka yugto sa paglambo sa Islam nga sa kataposan mitultol sa pagkatukod sa Imperyong Ottoman sa pagkapukan sa Constantinople niadtong 1453. Gigamit ni Osman ang mga manggugubat nga ghazi (mga manunulong sa mga dapit sa utlanan nga gidasig sa Islam), ug dinhi nagsugod ang pag-organisar sa mga manggugubat nga ghazi sa mga utlanan ngadto sa usa ka kasundalohan nga mas maayog pagkahan-ay ug nga anam-anam nga napalambo sa panahon ni Osman ug dayon sa panahon sa iyang anak nga si Orhan. Usa usab sa mahinungdanong mga bahin sa kabilin ni Osman mao nga nakapahimo kini sa Islam nga makapadayon sa paghupot og kabtangan, sukwahi sa paagi sa pagpakiggubat sa mga manggugubat nga ghazi, kansang dili organisadong mga taktika sa pagsulong ug dayong pag-atras nagbilin kanila sa mga inagaw lamang gikan sa ilang mga kadaugan, apan wala gayod makahatag kanila og bisan unsang teritoryo.

Niadtong Hulyo 27, 1299, gisugdan ni Osman ang usa ka kampanya sa dapit sa Nicomedia, ug katloan ug upat ka tuig sa ulahi ang iyang anak nagsugod ug upat ka tuig nga paglikos batok sa ulohang siyudad nga Nicomedia. Ang amahan sa sinugdanan ug ang anak sa katapusan. Ang gubat nagsugod batok sa dapit nga girepresentar ingon Nicomedia ug natapos sa pagkabihag sa Nicomedia, ang ulohang siyudad sa maong dapit, ang Nicomedia. Gikan sa 1299 hangtod sa 1337 maoy usa ka yugto nga katloan ug walo ka tuig, ug sa pinasikad sa tagna ang gidaghanon nga “katloan ug walo” nagsimbolo sa usa ka pagtindog.

Karon tumindog kamo, miingon ako, ug taboki ninyo ang sapa sa Zered. Ug mitabok kami sa sapa sa Zered. Ug ang gilay-on sa panahon sukad sa among paggikan sa Kadeshbarnea hangtod sa among pagtabok sa sapa sa Zered, katloan ug walo ka tuig; hangtod nga ang tibook kaliwatan sa mga lalaking manggugubat nangahanaw gikan sa taliwala sa panon, sumala sa gipanumpa ni Jehova kanila. Deuteronomio 2:13, 14.

Ang usa ka gatos ug kalim-an ka tuig gikan sa Hulyo 27, 1299 hangtod sa Hulyo 27, 1449 nagrepresentar sa yugto nga mitultol ngadto sa pagkatukod sa Imperyong Ottoman sa ikaduhang kaalaut sa Pinadayag kapitulo nuebe. Ang katloan ug walo ka tuig sa anam-anam nga pagsakop sa Nicomedia nagsugod sa usa ka amahan (Osman) ug natapos sa iyang anak nga lalaki (Orhan). Ang maong yugto naghulagway sa unang lakang sa usa ka anam-anam nga pagsaka sa usa ka pamunoang panlumad ngadto sa usa ka imperyo.

Ang usa ka gatos ug kalim-an ka tuig gikan sa Hulyo 27, 1299, hangtod sa Hulyo 27, 1449, naglakip sa upat ka tuig nga paglikos nga nagtimaan sa kataposan sa katloan ug walo ka tuig. Ang pagsakop sa Nicomedia gisugdan sa amahan nga si Osman, ug nahuman pinaagi sa upat ka tuig nga paglikos gikan sa 1333 hangtod sa 1337—usa ka paglikos nga gipahigayon sa anak ni Osman.

Sa dihang natapos ang usa ka gatos ug kalim-an ka tuig niadtong Hulyo 27, 1449, ang Bisantinong emperador nga si Constantine nga Ikanapulog-usa, o ang kataposang Constantine sa Sidlakang Roma, nangayo og pagtugot gikan sa mga Turko aron molingkod sa trono. Gikan niadtong petsaha hangtod sa pagsakop sa Constantinople, upat ka tuig ang milabay. Kadtong upat ka tuig natapos sa paglikos sa Constantinople, ug ang kataposang Constantine namatay atol sa maong paglikos. Ang pag-usbaw sa Islam gihulagway sa unang katloan ug walo ka tuig sa tagna nga naglangkob og usa ka gatos ug kalim-an ka tuig, nga misangko sa usa ka paglikos nga milungtad og upat ka tuig. Sa dihang natapos ang usa ka gatos ug kalim-an ka tuig, ang Islam miuswag na ngadto sa ang-ang diin ang Sidlakang Roma napaulawan sa gahom nga gihuptan sa mga Turko niadtong panahona. Upat ka tuig human sa pagpakaulaw niadtong Hulyo 27, 1449, sa tuig 1453, nasakop ang Constantinople pinaagi sa paglikos. Ang kataposan sa unang katloan ug walo ka tuig gitiman-an sa usa ka paglikos, ug ang pagkatukod sa Imperyong Ottoman gitiman-an sa usa ka paglikos.

38 ug 40

Ang numero nga katloan ug walo, ingong simbolo sumala sa gilatid ni Moises sa Deuteronomio, nagrepresentar sa kataposang katloan ug walo ka tuig sa kap-atan ka tuig nga paglatagaw sa kamingawan ingong paghukom. Busa, ang numero nga katloan ug walo, ingong simbolo, adunay kalambigitan sa numero nga kap-atan. Gisakop ni Osman ang teritoryo sa Nicomedia niadtong Hulyo 27, 1299, ug katloan ug walo ka tuig sa ulahi gisakop sa iyang anak nga lalaki ang kaulohang dakbayan sa maong teritoryo. Ang teritoryo ug ang kaulohang dakbayan parehong ginganlag Nicomedia. Giila sa mga historyador kining panagsangka ingong una sa ‘duha’ ka lakang nga nagtimaan sa mismong sinugdanan sa pagbangon sa Imperyong Ottoman. Ang ikaduhang lakang nga giila sa kasaysayan mao ang panagsangka sa Nicaea niadtong 1301. Didto gisakop sa amahan nga si Osman ang teritoryong gitawag og Nicaea, ug niadtong 1331, katloan ka tuig sa ulahi, gisakop sa iyang anak nga lalaki ang kaulohang dakbayan, nga ginganlag Nicaea, usa ka kanhing Romanong kaulohang dakbayan.

Kalabot sa 1299 ug sa panagsangka sa Nicomedia, nga mao ang una sa duha ka lakang, ang ikaduhang lakang nahitabo duha ka tuig sa ulahi, sa 1301. Ang 1299 usa ka simbolo sa katloan ug walo, ug duha ka tuig sa ulahi (kap-atan), ang teritoryo sa Nicaea gisakop sa amahan. Ang mga kalambigitan sa katloan ug walo ug sa kap-atan sa pagbangon sa karaang Israel aron angkonon ang yutang gisaad gihulagway sa Hulyo 27, 1299, ug 1301. Kadtong unang duha ka lakang sa pagbangon sa Islam gimarkahan sa mga kampanyang militar nga nagsugod sa pagsakop sa amahan sa teritoryo ug natapos sa pagsakop sa anak sa kaulohan sa maong teritoryo. Sa dihang napukan ang duha ka kaulohan, napukan kini atol sa usa ka paglikos. Ang duha ka kaulohan kanhi mga kaulohan sa sidlakang Roma.

Ang Hulyo 27, 1299, ug ang 1301 moabot sa ilang kataposan sa Agosto 11, 1840, nga nagrepresentar sa kasaysayan sa 1838, sa dihang unang gipatik ni Litch ang iyang panglantaw ug panagna bahin sa tagna sa tulo ka gatos kasiyaman ug usa ka tuig ug kinse ka adlaw, nga sa kataposan matuman sa Agosto 11, 1840. Ang duha ka lakang sa pagbangon alang sa mga Millerita mao ang mga tuig 1838 ug 1840.

“Sa tuig 1840 laing talagsaong katumanan sa tagna maoy nagpukaw sa halapad nga pagtagad. Duha ka tuig sa wala pa niini, si Josiah Litch, usa sa mga nag-unang ministro nga nagwali sa Ikaduhang Pag-anhi, mipatik ug usa ka paghubad sa Pinadayag 9, nga nagtagna sa pagkapukan sa Imperyong Otomano. Sumala sa iyang mga kalkulasyon, kini nga gahum mapukan ‘sa A.D. 1840, sa usa ka panahon sulod sa bulan sa Agosto;’ ug pipila lamang ka adlaw sa wala pa matuman kini siya misulat: ‘Kon tugotan nga ang nahaunang yugto, 150 ka tuig, natuman gayod sa hingpit sa wala pa si Deacozes mikayab sa trono pinaagi sa pagtugot sa mga Turko, ug nga ang 391 ka tuig ug kinse ka adlaw nagsugod sa pagtapos sa nahaunang yugto, kini matapos sa ika-11 sa Agosto, 1840, sa dihang ang gahum Otomano sa Constantinople mapaabot nga mabungkag. Ug kini, nagatoo ako, hikaplagan nga mao gayod ang kahimtang.’—Josiah Litch, sa Signs of the Times, ug Expositor of Prophecy, Agosto 1, 1840.

“Sa tukmang panahón nga gitakda, ang Turkeya, pinaagi sa iyang mga embahador, midawat sa panalipod sa nagpakig-alyadong mga gahum sa Uropa, ug sa ingon gibutang ang iyang kaugalingon ilalom sa pagkontrolar sa mga Cristianhong nasod. Ang hitabo mituman sa tagna sa tukmang paagi. Sa dihang nahibaloan kini, daghang mga tawo nangkombinsir sa pagkahusto sa mga prinsipyo sa paghubad sa tagna nga gisagop ni Miller ug sa iyang mga kauban, ug usa ka kahibulongang kusog ang gihatag sa kalihokan sa pag-anhi. Ang mga tawo nga may kinaadman ug kahimtang miduyog kang Miller, kapin sa pagwali ug sa pagmantala sa iyang mga panglantaw, ug sukad sa 1840 hangtod sa 1844 ang buluhaton miabot sa madali.” The Great Controversy, 334, 335.

Ang prediksyon ni Litch sa ’38 ug ang iyang gitul-id nga panan-aw sa ’40 naglakip sa iyang katapusang pahayag, nga iyang gisulat niadtong Agosto 1, napulo ka adlaw sa wala pa ang gitul-id nga prediksyon. Ang pagkatuman sa maong prediksyon mao ang nakapakombinsi sa kalibutan mahitungod sa husto nga pamaagi sa biblikanhong tagna. Ang katloan ug walo ka tuig nga nagtimaan sa pagtindog sa karaang Israel naglakip sa duha ka tuig sukad sa pagtabok sa Dagat nga Mapula hangtod sa unang pagsukol didto sa Kadesh.

Tungod kay silang tanan nga mga tawo nga nakakita sa akong himaya ug sa akong mga milagro nga akong gibuhat didto sa Egipto ug sa kamingawan, ug misulay kanako karon niining napulo ka higayon, ug wala mamati sa akong tingog; sa pagkatinuod dili nila makita ang yuta nga akong gipanumpaan sa ilang mga amahan, ni may usa man kanila nga nakapasuko kanako ang makakita niini. Numeros 14:22, 23.

Kana nga pagrebelde giila ingon nga kataposan sa napulo ka mga pagsulay. Ang duha ka tuig nga panahon sa pagsulay nga may napulo ka mga pagsulay, inubanan sa katloan ug walo ka tuig didto sa kamingawan, nagtimaan sa 1838 ug 1840, ug ang 1840 naglangkob sa usa ka panahon nga napulo ka adlaw.

Ang sinugdanan sa pag-uswag sa Islam uban kang Osman niadtong Hulyo 27, 1299, nagsugod og usa ka yugto nga katloan ug walo ka tuig nga matapos sa upat ka tuig nga paglikos niadtong 1337. Ang Hulyo 27, 1299 mao ang nahaunang sa duha ka lakang nga giila sa mga historyador ingong sinugdanan sa pag-uswag sa Imperyong Ottoman, ug ang ikaduhang lakang mao ang 1301. Ang duha ka lakang sa mga gubat sa Nicomedia ug Nicaea niadtong 1299 ug 1301 nagatipo sa 1838 ug 1840. Ang sinugdanan sa tagna naghulagway sa katapusan.

Ang Nicomedia ug Nicaea pulos temporaryong nagsilbing mga kaulohan sa sidlakang Roma sa ilang tagsatagsa ka kasaysayan. Siyempre, ang Constantinople sa ulahi nahimong kaulohan sa sidlakan niadtong 330, ug nagpabiling kaulohan hangtod sa 1453. Ang Nicomedia ug Nicaea nagsilbing mga hulagway sa pagkapukan sa Constantinople; silang tanan napukan tungod sa mga paglikos sa mga puwersang Islamiko nga nagtimaan sa kataposan sa usa ka kampanya diin unang gikontrol sa Islam ang teritoryo ug pagkahuman gisakop niini ang kaulohang siyudad.

Ang unang paglikos nga milungtad og upat ka tuig gikan sa 1333 hangtod sa 1337 nagrepresentar sa upat ka tuig gikan sa 1449 hangtod sa 1453, sa dihang natapos ang tagna. Paglabay sa tulo ka gatos ug kasiyaman ug usa ka tuig ug napulog lima ka adlaw, gipugngan ang Islam samtang ang mga Millerite ‘mobangon’ ubos sa matagnaong gahom nga girepresentar sa mga kinaiyang ‘katloan ug walo ug kap-atan’ ingon sa girepresentar sa kasaysayang alpa sa Hulyo 27, 1299, ug Hulyo 27, 1449. Ang pagbangon sa Islam ug ang pagbangon sa mga mensahero sa Dios sa kataposang mga adlaw girepresentar sa usa ka numerikal nga simbolo nga giumol pinaagi sa numerikal nga relasyon tali sa 38 ug 40.

Sa Ezekiel treynta’y-siyete, ang Islam mao ang mensahe sa hangin sa sidlakan nga ginaginhawaan ngadto sa mga patay ug mamala nga mga bukog aron sila makatindog ingon nga usa ka gamhanang kasundalohan. Sa pag-abot sa mensahe ni Ezekiel, nagsugod ang pagbangon, maingon sa nahitabo sa kasaysayan sa mga Millerite sa 1838 ug 1840. Kining mensahe miabot niadtong 9/11, ug sa hapit na moabot nga balaod sa Dominggo kadtong mga bukog motindog ingon nga usa ka gamhanang kasundalohan. Ang pagpatindog sa kasundalohan sa Dios ingon nga madaugong iglesia sa ulahing mga adlaw gihulagway pinaagi sa 1838 ug 1840. Ang 9/11 ngadto sa balaod sa Dominggo gihulagway pinaagi sa 1840 ngadto sa 1844, apan kini usab naghulagway sa yugto gikan sa Disyembre 31, 2023 ngadto sa mga fireball sa Nashville.

Silangang Roma

Ang yugto gikan sa pagbahin ni Constantine nga Una (ang Bantogan) sa imperyo hangtod sa kataposang Constantine naghulagway sa matagnaong kasaysayan sa sidlakang Roma. Busa, ang matagnaong yugto gitiman-an sa usa ka matagnaon o simbolikong amahan ug sa usa ka anak nga lalaki, sumala sa girepresentar sa ilang ngalan, bisan tuod walay direktang pagkakaliwat sa dugo taliwala ni Constantine nga Bantogan ug ni Constantine nga Ikanapulog Usa. Ang una ug ang kataposang Constantine girepresentar usab sa matagnaong paagi ingong mga simbolong alpha ug omega, ug ang amahan (alpha) mipili sa Constantinople ingong ulohang dakbayan, ug ang anak nga lalaki (omega) namatay sa panahon sa paglikos sa dihang ang Constantinople dili na mao ang ulohang dakbayan. Ang matagnaong yugto sa sidlakang Roma gitiman-an sa una ug sa kataposang Constantine. Ang yugto nga 150 ka tuig nga nagsugod niadtong Hulyo 27, 1299, naglakip sa usa ka yugto nga 38 ka tuig ug natapos sa usa ka paglikos nga milungtad og 4 ka tuig. Kadtong paglikos naghulagway daan sa 1449 hangtod sa 1453. Ang kampanya sa Nicomedia nagsugod sa pagsakop sa usa ka teritoryo ug natapos sa pagsakop sa ulohang dakbayan nianang teritoryoha. Sama sa una ug sa kataposang Constantine, ang pagsakop sa Nicomedia nagsugod sa usa ka amahan (ang una) ug natapos sa usa ka anak nga lalaki (ang kataposan).

Upat ka tuig

Usa ka upat ka tuig nga paglikos sa pangunang yugto sa usa ka gatos ug kalim-an ka tuig nga nagdala ngadto sa upat ka tuig sukad sa pagpaubos kang Constantine nga kataposan niadtong 1449 hangtod sa 1453, sa dihang ang Constantinople gilikosan ug napukan. Ang panagna sa panahon sa ikaduhang kaalaut nga nagrepresentar sa tulo ka gatos ug kasiyaman ug usa ka tuig ug napulo ug lima ka adlaw nagsugod niadtong Hulyo 27, 1449, ug natapos niadtong Agosto 11, 1840. Kana nga petsa nagtimaan sa sinugdanan sa usa ka upat ka tuig nga yugto nga gitawag ni Sister White nga mahimayaong pagpadayag sa gahum sa Dios.

“Ang manulonda nga naghiusa sa pagpahibalo sa mensahe sa ikatulong manulonda mao ang pagadan-aganon niya sa iyang himaya ang tibook nga yuta. Dinhi gitagna ang usa ka buluhaton nga may kalapad nga tibuok-kalibotan ug dili kasagarang gahum. Ang kalihokan sa Advento sa 1840–44 maoy mahimayaong pagpadayag sa gahum sa Dios; ang mensahe sa nahaunang manulonda gidala ngadto sa matag estasyon sa misyon sa kalibotan, ug sa pipila ka mga nasod may labing dakung relihiyosong pagtagad nga nasaksihan sa bisan unsang yuta sukad sa Repormasyon sa ikanapulog-unom nga siglo; apan kining tanan malabwan sa gamhanang kalihokan ilalom sa katapusang pasidaan sa ikatulong manulonda.” The Great Controversy, 611.

Ang Islam gipugngan niadtong Agosto 11, 1840 ug dihay usa ka upat-ka-tuig nga yugto nga nahiuyon sa pagbubo sa Espiritu Santo sa Pentecostes, ug usab sa pagkanaog sa gamhanang manulonda sa Pinadayag 18, sa dihang ang “dagkong mga bilding” sa New York gihampak sa Islam sa ikatulong kaalautan niadtong 9/11. Ang 9/11 nagtimaan sa sinugdanan sa panahon sa pagpatik sa usa ka gatus kap-atan ug upat ka libo. Ang pagpatik maoy usa ka yugto sa panahon, ug ang katapusan sa maong yugto sa pagpatik nagbaton sa mga kinaiya sa sinugdanan sa maong yugto. Sa dihang si Cristo mikanaog niadtong 9/11, siya nahimong hulagway ni Miguel nga mokanaog aron banhawon ang duha ka mga saksi niadtong Disyembre 31, 2023, sa dihang nagsugod ang katapusang yugto sa pagpatik.

Ang yawi nga mao ang gubat sa Nineve nagrepresentar sa nagkalainlaing pagpagawas sa Islam, nga magapukan sa sidlakang Roma sa tuig 1453. Sulod sa usa ka gatus ug kalim-an ka tuig sa “lima ka bulan” sa bersikulo 10, ang sinugdanan ug ang katapusan parehong adunay upat ka tuig nga yugto. Kining duha ka upat ka tuig nga mga yugto nagkadugtong sa pagtakop sa tulo ka gatus ug kasiyaman ug usa ka tuig ug napulo ug lima ka adlaw, nga nagtimaan sa usa ka upat ka tuig nga yugto gikan sa 1840 hangtod sa 1844 sa dihang si Cristo mopahayag og kahayag sa “tibuok yuta pinaagi sa iyang himaya.” Sa 1844, ang panahong matagnaon mihunong na sa pagamit, kay ang panahon “wala na.”

Ug nanumpa pinaagi kaniya nga buhi hangtod sa kahangtoran, nga mao ang nagbuhat sa langit ug sa mga butang nga anaa niini, ug sa yuta ug sa mga butang nga anaa niini, ug sa dagat ug sa mga butang nga anaa niini, nga wala nay panahon. Pinadayag 10:6.

1333 hangtod 1337, 1449 hangtod 1453, 1840 hangtod 1844

Kadtong tulo ka mga linya sa upat-ka-tuig nga mga yugto nahiuyon sa panahon sa pagtimri gikan sa 9/11 hangtod sa balaod sa Dominggo, ug nahiuyon usab kini sa fractal gikan sa 9/11 hangtod sa balaod sa Dominggo nga girepresentar gikan sa Disyembre 31, 2023 hangtod nga ang Islam pag-usab buhian aron ihatud ang mga kalayo nga bola sa Nashville.

Ang matagnaong fraktal gikan sa Disyembre 31, 2023, hangtod sa mga bolang kalayo sa Nashville gihulagway pinaagi sa tulo ka matagnaong yugto nga tag-upat ka tuig, nga tanan nahiuyon sa panahon sa pagselyo gikan sa 9/11 hangtod sa balaod sa Domingo. Busa, upat ka saksi ang nagpaila sa kasaysayan gikan sa Disyembre 31, 2023, hangtod sa pag-atake sa Nashville, ug ang panagsangka sa Nineveh mao ang “yawi” alang sa matag usa niining mga saksi. Ang 1333, 1449, 1840 ug 9/11 tanan maoy mga punto sa pagbag-o—“mga yawi.”

“Adunay mga pagtulon-an nga angay tun-an gikan sa kasaysayan sa nangagi; ug ang pagtagad gitawag ngadto niini, aron ang tanan makasabut nga ang Dios nagabuhat karon sa mao gihapong mga pamaagi nga Iyang gigamit sa kanunay. Ang Iyang kamot makita sa Iyang buhat ug sa taliwala sa mga nasod karon, sa mao lamang nga paagi ingon sa kanunay sukad nga ang ebanghelyo unang gimantala kang Adan didto sa Eden.

“Adunay mga yugto nga maoy mga puntong panibag-o sa kasaysayan sa mga nasud ug sa iglesia. Sa pagdumala sa Dios, sa dihang moabut kining nagkalainlaing mga krisis, ang kahayag alang nianang panahona igahatag. Kon kini dawaton, adunay espirituhanong pag-uswag; kon kini isalikway, mosunod ang espirituhanong pagkunhod ug kapildihan. Ang Ginoo, diha sa Iyang pulong, nagpadayag sa mapangusganong buluhaton sa ebanghelyo ingon nga kini gihimo kaniadto, ug pagabuhaton sa umalabot, bisan hangtod sa katapusang panagbangi, sa diha nga ang satanikong mga galamhan mohimo sa ilang katapusang kahibulongang lihok.” Bible Echo, Agosto 26, 1895.

Nicomedia

Human mahimong emperador niadtong 284, gipili ni Diocletian ang Nicomedia niadtong 293 ingong silangang kaulohan sa Imperyo sa Roma sa dihang legal niyang gibahin ang imperyo ngadto sa Sidlakan ug Kasadpan, nga nagtukod sa sistemang Tetrarkiya. Nagsilbi ang Nicomedia ingong pangunang kaulohan sa administrasyon ug militar sa Sidlakan sulod sa pipila ka dekada. Gigamit kini ni Constantine nga Bantogan ingong base sa wala pa siya mohukom nga tukoron ang bag-ong kaulohan sa duol nga Byzantium (nga iyang giilisan og ngalan nga Constantinople niadtong 330). Bisan human mahimong pangunang kaulohan ang Constantinople, nagpabilin ang Nicomedia nga usa ka importanteng sentro sa rehiyon, nga may estratehikong nahimutangan sa silangang baybayon sa Dagat sa Marmara. Busa, bisan tuod dili kini ang permanenteng kaulohan sama sa Roma o Constantinople, opisyal nga gitudlo ang Nicomedia ingong silangang kaulohan panahon sa usa ka mahinungdanong yugto sa transisyon sa kasaysayan sa Roma. Sa sinugdanan sa usa ka gatos ug kalim-an ka tuig, gisakop ang usa ka kaulohan sa silangang Roma, ug sa kataposan niini gisakop ang usa ka kaulohan sa silangang Roma. Ang duha ka pagsakop pulos naglakip og paglikos.

Diocletian

Opisyal nga gihimo sa emperador nga si Diocletian ang Nicomedia nga kaulohan sa sidlakang bahin sa Imperyong Romano sa dihang iyang gipatuman ang sistemang Tetrarkiya niadtong 293. Ang sistemang Tetrarkiya gilangkoban sa kasadpang bahin ug sa sidlakang bahin sa imperyo, nga ang matag bahin adunay usa ka emperador nga mas taas og ranggo (Augustus) ug usa ka emperador nga mas ubos og ranggo (Caesar), aron mokabat sa upat ang gidaghanon sa mga emperador, nga mao ang gipasabot sa pulong nga ‘tetrarkiya’.

Alpa ug Omega

Si Diocletian mao ang simbolong omega sa iglesia sa Smyrna, ug si Nero mao ang simbolong alpha. Si Constantino nga Bantugan mao ang simbolong alpha sa iglesia sa Pergamos, ug si Justinian mao ang simbolong omega.

Ang “legal” nga pagkabahin sa Roma ngadto sa sidlakan ug kasadpan (nga wala molungtad) natuman pinaagi kang Diocletian, ug ang matagnaong pagkabahin sa Roma ngadto sa sidlakan ug kasadpan natuman pinaagi kang Constantine. Sa sulod sa kasaysayan sa ikaduhang simbolikong iglesia sa paglutos, nga girepresentahan sa Smyrna, ang Roma legal nga gibahin ngadto sa sidlakan ug kasadpan; ug sa kasaysayan sa ikatulong simbolikong iglesia sa pagkompromiso, nga girepresentahan sa Pergamos, ang Roma matagnaong gibahin ngadto sa sidlakan ug kasadpan. Ang 293 mao ang alpha ug ang 330 mao ang omega, ug niadtong Mayo 11, 330, si Constantine the Great mipahinungod sa Constantinople isip kaulohan sa Imperyo.

Ang legal nga pagbahin nga gihimo ni Diocletian niadtong 293 nabungkag tungod sa gubat sibil nga misunod hangtod sa Edikto sa Milan sa tuig 313. Sa dihang gipagula ang Edikto sa Milan, nga naghimong legal sa Kristiyanismo ug epektibong nagtapos sa Tetrarkiya, ang sistema sa upat ka magmamando nga nagkoordinar sa usag usa nabungkag ug misangpot sa usa ka panagbisog tali sa duha ka pangunang gahom (Constantine sa Kasadpan ug Licinius sa Sidlakan). Ang legal nga pagbahin, nga nagdala sa pagkahugno, nagrepresentar sa usa ka yugto sa kaluhaan ka tuig gikan sa usa ka pagbahin ngadto sa laing pagbahin, ug ang duha ka pagbahin maoy nakapahinabo sa pagkahugno sa sistema.

Ang iglesia sa Smyrna nagsugod uban ni Nero niadtong 64 sa dihang ang dakong sunog sa Roma gigamit ni Nero aron sa paglutos sa mga Cristohanon, nga giakusahan ni Nero nga maoy nagsugod sa sunog. Si Nero nagtimaan sa sinugdanan sa paglutos ug naghulagway sa kataposang paglutos sa ulahing mga adlaw. Kadtong kataposang paglutos magpadayon hangtod sa pagtapos sa panahon sa pagsulay, sa dihang ang gahum sa pagka-papa moabut sa iyang katapusan nga walay bisan kinsa nga motabang kaniya. Busa ang unang yugto sa paglutos nagsugod sa pagsunog sa Roma ug ang kataposang paglutos matapos sa pagsunog sa Roma.

Ug ang napulo ka sungay nga imong nakita sa mananap, kini magadumot sa bigaon, ug magahimo kaniya nga biniyaan ug hubo, ug pagakan-on nila ang iyang unod, ug pagasunogon siya sa kalayo. Pinadayag 17:16.

Ang iglesia sa Smyrna nagsugod sa panahon ni Nero niadtong tuig 64, sa dihang gigamit ni Nero ang dakong sunog sa Roma sa paglutos sa mga Kristohanon, nga giakusahan ni Nero nga maoy nagpasugod sa sunog. Paglabay sa duha ka gatos ug kalim-an ka tuig, natapos kini niadtong tuig 313 pinaagi sa Edikto sa Milan. Ang “edikto” maoy nagtapos sa usa ka yugto nga kawhaan ka tuig nga nagsugod sa legal nga pagbahin nga gihimo ni Diocletian, ug mao usab kini ang kataposan sa duha ka gatos ug kalim-an ka tuig sa Smyrna nga nagsugod sa panahon ni Nero. Ang duha ka gatos ug kalim-an ka tuig sa paglutos nga gihulagway sa iglesia sa Smyrna ug ni Nero naglakip sa napulo ka tuig sa labing grabeng paglutos nga gipahinabo ni Diocletian. Kadtong napulo ka tuig sa paglutos mao ang ulahing katunga sa kawhaan ka tuig ni Diocletian nga nagsugod sa iyang legal nga pagbahin sa imperyo niadtong tuig 293. Gikan sa legal nga pagbahin ni Diocletian sa imperyo ngadto sa sidlakan ug kasadpan niadtong tuig 293, nagsugod ang usa ka yugto nga kawhaan ka tuig nga gilangkoban sa duha ka yugto nga tag-napulo ka tuig.

Gibahin ni Diocletian sa legal nga paagi ang imperyo ngadto sa sidlakan ug kasadpan, sa ingon naglarawan daan sa matagnaong pagkabahin nga gipatuman ni Constantine. Ang pagkabahin nga gihimo ni Diocletian maoy ngadto sa sidlakan ug kasadpan, apan naglangkob kini sa duha ka magmamando sa sidlakan ug duha ka magmamando sa kasadpan. Usa ka pangunang magmamando ug usa ka ikaduhang-ranggong magmamando alang sa matag rehiyon. Niadtong Pebrero 24, 303, gipagula ni Diocletian ang una sa pipila ka ‘edikto’ batok sa mga Kristohanon, nga nagtimaan sa pagsugod sa Dakong Paglutos (gitawag usab nga Paglutos ni Diocletian), ang labing grabe ug labing kaylap nga paglutos sa mga Kristohanon sulod sa Imperyong Romano.

Ug ngadto sa anghel sa iglesia sa Smyrna, isulat; Kini ang giingon sa una ug sa kataposan, nga namatay, ug buhi; Nasayod ako sa imong mga buhat, ug sa imong kasakitan, ug sa imong kakabos, (apan adunahan ka) ug nasayod ako sa pagpasipala niadtong nagaingon nga sila mga Judio, apan dili, kondili mao ang sinagoga ni Satanas. Ayaw kahadloki ang bisan unsa sa mga butang nga imong pag-antoson: tan-awa, ang yawa magbilanggo sa pipila kaninyo, aron kamo masulayan; ug mag-antos kamo og kasakitan sulod sa napulo ka adlaw: pagmatinumanon ka hangtod sa kamatayon, ug hatagan ko ikaw og purongpurong sa kinabuhi. Ang adunay igdulungog, magpatalinghog siya sa giingon sa Espiritu ngadto sa mga iglesia; Ang makadaog dili madaot sa ikaduhang kamatayon. Pinadayag 2:8–11.

Ang Dakong Paglutos nagpadayon ilalom sa mga mipuli kang Diocletian (ilabina kang Galerius) hangtod sa 313, sa dihang natapos kini pinaagi sa Edikto sa Milan. Si Nero mao ang simbolong alpha sa paglutos nga naghulagway daan kang Diocletian ingong omega nga paglutos sa yugto sa tagna nga girepresentar sa iglesia sa Smyrna. Natapos ang paglutos pinaagi sa usa ka politikanhong kaminyoon ug usa ka tratado tali kang Constantine sa kasadpan ug kang Licinius sa sidlakan. Niadtong Pebrero 313, nagkita si Constantine ug si Licinius sa Milan ug mipagula sa Edikto sa Milan, nga naghatag og toleransiya sa relihiyon sa mga Kristohanon (ug sa uban pa) sa tibuok imperyo. Aron mapalig-on ang ilang politikanhong alyansa, gipangasawa ni Licinius si Constantia (igsoong babaye ni Constantine sa usa lamang ka ginikanan) atol o duol sa panahon niini nga panagkita. Kini nga kaminyoon maoy usa ka tipikal nga Romanhong politikanhong alyansa—nga nagpalig-on sa kasabotan tali sa duha ka emperador ug nakatabang sa temporaryong paghatag og kalig-on sa imperyo human sa katuigan sa gubat sibil. Wala magdugay ang alyansa. Sa ulahi, nakiggubat si Constantine ug si Licinius sa usag usa, ug gipildi ni Constantine si Licinius niadtong 324, ug nahimo siyang bugtong magmamando.

Gikan kang Nero hangtod kang Constantine, natuman ang matagnaong yugto sa Smyrna nga duha ka gatos ug kalim-an ka tuig, ug niadtong 313 nagsugod ang iglesia sa Pergamos, ang iglesia sa pagkompromiso, nga natapos sa iglesia sa Thyatira niadtong 538. Ang duha ka gatos ug kalim-an ka tuig sa Smyrna nagrepresentar sa usa ka yugto sa paglutos, ug sa kataposang bahin sa kinatibuk-ang yugto, ang paglutos ni Diocletian maoy katumanan sa “napulo ka adlaw” (napulo ka tuig) sa Pinadayag, diin ang labing grabeng yugto sa paglutos nagrepresentar sa usa ka fraktal sa kinatibuk-ang yugto. Ang napulo ka tuig usa ka fraktal sa duha ka gatos ug kalim-an ka tuig. Kadtong napulo ka tuig nagrepresentar sa omega sa paglutos ni Nero, ug sa ilang kataposan, sa omega nga pagbahin sa imperyo ngadto sa sidlakan ug kasadpan.

Kaminyoon ug Diborsyo

Ang Smyrna nagsugod sa pagsunog sa Roma niadtong 64 ug natapos duha ka gatos ug kalim-an ka tuig sa ulahi niadtong 313 pinaagi sa Edict of Milan ug sa politikanhong kaminyoon sa sidlakan ug kasadpan. Ang napulo-ka-tuig nga fractal sa paglutos nagsugod niadtong 303 ug natapos niadtong 313 pinaagi sa Edict of Milan ug sa politikanhong kaminyoon sa sidlakan ug kasadpan. Ang kaluhaan ka tuig nga nagsugod sa legal nga pagkabahin sa sidlakan ug kasadpan niadtong 293 pinaagi kang Diocletian natapos niadtong 313 pinaagi sa politikanhong kaminyoon sa sidlakan ug kasadpan. Ang kasabotan sa kaminyoon niadtong 313 tali sa sidlakan ug kasadpan natapos sa panagbulag niadtong 324, sa dihang gipildi ni Constantine si Licinius sa sidlakan ug nahimong bugtong magmamando sa Roma. Ang matagnaong panagbulag niadtong 324 miabot tulo ka tuig human sa unang balaod sa Domingo niadtong 321.

Ang napulog-pito ka tuig gikan sa 313 hangtod sa 330 nagtimaan sa usa ka politikanhong kaminyoon, ug sa kataposan sa paglutos nga girepresentahan sa Smyrna ug ni Nero, ug sa sinugdanan sa iglesia sa pagkompromiso nga girepresentahan sa Pergamos. Ang sinugdanan sa Pergamos niadtong 313 sa panahon sa kaminyoon gisundan sa sinugdanan sa paglutos nga nagsugod sa unang balaod sa Domingo niadtong 321. Gisundan kini sa matagnaong diborsiyo niadtong 324, nga naghiusa sa sidlakan ug kasadpan ngadto sa usa ka imperyo ubos ni Constantine. Unom ka tuig sa ulahi, niadtong 330, ang pagkabahin ngadto sa sidlakan ug kasadpan gisubli sa matagnaong paagi. Ang napulog-pito ka tuig nagrepresentar sa yugtong alpha sa iglesia sa Pergamos nga magpadayon hangtod sa pag-abot sa iglesia sa Thyatira sa matagnaong kasaysayan niadtong 538. Kadtong yugtong alpha magrepresentar sa usa ka kasaysayang omega sa kataposan sa yugto gikan sa 330 hangtod sa 538. Ang kasaysayang omega sa Pergamos nagrepresentar sa yugto sa 496, 508 ug 533.

Napulog Pito ka Tuig

Si Ptolemy sa gubat sa Raphia naghari sulod sa “napulog pito ka tuig,” ug dihay “napulog pito ka tuig” tali sa gubat sa Raphia ug sa gubat sa Panium. Kadtong napulog pito ka tuig sa simbolikong paagi motakdo sa napulog pito ka tuig gikan sa 313 hangtod sa 330. Ang duruha ka gatus ug kalim-an ka tuig ni Nero sa Smyrna mitultol ngadto sa unang napulog pito ka tuig sa iglesia sa Pergamos, ug nagdugtong sa duruha ka gatus ug kalim-an ka tuig nga nagsugod sa ikatulong sugo niadtong 457 BC, ang sinugdanan sa 2300 ka tuig sa Daniel walo ug bersikulo katorse, nga mao ang patukoranan ug sentrong haligi sa Adventismo. Ang duruha ka saksi sa duruha ka gatus ug kalim-an ka tuig motakdo sa duruha ka gatus ug kalim-an ka tuig sa ikaunom nga gingharian sa panagna sa Biblia nga nagsugod niadtong 1776 ug matapos niining tuiga sa 2026.

Ang mga payunir sa Adventismo wala makakita o makasabot sa napulog pito ka tuig gikan sa 313 hangtod sa 330, kay niadtong 1844 wala pa gani nila masabti ang isyu sa Igpapahulay sa ikapitong adlaw o sa adlaw sa adlaw. Apan ilang naila ang usa ka gatus ug kalim-an ka tuig sa bersikulo napulo sa Pinadayag siyam, ug kini nahimong sugdanan sa usa ka yugto nga miresulta sa tulo ka gatus ug kasiyaman ug usa ka tuig ug napulog lima ka adlaw nga natapos niadtong Agosto 11, 1840. Kana nga pagsabot nagpatungha sa usa ka gamhanang “pagpadayag sa gahum sa Dios.”

Ang mga payunir wala makaila sa ikaduhang yugto nga usa ka gatos ug kalim-an ka tuig sa Pinadayag siyam. Ang ilang sukaranang pagsabot maoy nagsilbing plataporma diin gitukod ang “bag-ong kahayag” sa Pinadayag siyam. Kana nga kahayag giablihan pinaagi sa “yawi” sa gubat sa Nineve. Kana nga “yawi” makapahimo sa usa ka tigtuon sa propesiya nga makaila sa tanang gingharian sa propesiya sa Biblia nga gihulagway sa Daniel ug Pinadayag: Babilonya, Medo-Persia, Gresya, ang mga imperyong Seleucid ug Ptolemaic, ang gingharian ni Mohammed; ug labaw pang mahinungdanon, kini nagpasiugda sa imperyo sa Roma pinaagi sa pag-ila sa pagsaka ug pagkapukan dili lamang sa Roma, kondili usab sa mga gingharian sa sidlakang Roma ug sa kasadpang Roma, ingon man sa Estados Unidos (ang bakak nga propeta), sa papado (ang mananap) ug sa Hiniusang Kanasoran (ang dragon). Ang tanang pagsaka ug pagkapukan niining mga gingharian nagpamatuod sa mga lihok sa dragon, sa mananap ug sa bakak nga propeta nga sa kataposan magdala sa kalibotan ngadto sa Armagedon. Kana nga paglihok gihulagway diha sa kataposang unom ka bersikulo sa Daniel napulog usa, ug ang sinugdanan niana nga paglihok gihulagway sa natagong kasaysayan sa bersikulo kap-atan.

Ang gubat sa Nineveh naghatag sa propetikong punto sa reperensiya aron ipahaum ang mga pagpamatuod sa imperyo sa Roma, sa mga gingharian sa silanganan ug kasadpang Roma, ug sa papadong Roma diha sa han-ay sa mga hitabo sa kataposang panahon. Busa, ang gubat sa Nineveh mao ang yawi nga sa hingpit nagpasundayag sa nagkalainlaing propetikong pagpamatuod mahitungod sa Roma, ug sumala sa bersikulo katorse sa Daniel onse, ang Roma mao ang nagpatindog sa panan-awon. Ang yawi nga nagdala nianang mga linya sa paghiusa mao ang gubat sa Nineveh.

Sa sunod natong artikulo, sugdan na nato ang paghiusa sa miaging lima ka mga artikulo nga naghisgot sa mga alaut sa Pinadayag 9.