Nagakuha ako gikan sa usa ka pahayag sa *Testimonies* nga naghatag ug nagkalainlaing mga laray sa kamatuoran may kalabotan sa kasinatian ni Ezekiel, Isaias, ug Juan sulod sa santuwaryo. Milingi si Juan aron tan-awon ang tingog sa iyang luyo diha sa Pinadayag kapitulo uno.
Didto ako sa Espiritu sa adlaw sa Ginoo, ug nakadungog ako sa luyo ko ug usa ka dakung tingog, ingon sa usa ka trumpeta, nga nagaingon, Ako mao ang Alpha ug Omega, ang nahauna ug ang naulahi; ug, Ang imong makita, isulat sa usa ka basahon, ug ipadala kini ngadto sa pito ka mga iglesia nga atua sa Asia; ngadto sa Efeso, ug ngadto sa Smirna, ug ngadto sa Pergamo, ug ngadto sa Tiatira, ug ngadto sa Sardis, ug ngadto sa Filadelfia, ug ngadto sa Laodicea. Ug milingi ako aron tan-awon ang tingog nga misulti kanako. Ug sa akong paglingi, nakita ko ang pito ka bulawanong mga tangkawan. Pinadayag 1:10–12.
Gikan sa pulo sa Patmos ug dayon ngadto sa langitnong santuwaryo, diin nakita ni Juan ang panan-awon ni Cristo nga gipahibalo kanato ni Sister White, mao ra ang maong panan-awon nga nakita ni Daniel sa ikapulo nga kapitulo sa iyang basahon.
“‘Niadtong mga adlawa, ako si Daniel nagmasulob-on sulod sa tulo ka tibuok semana. Wala ako mokaon ug lamian nga tinapay, ni unod ni bino wala mosulod sa akong baba, ni wala usab ako magdihog sa akong kaugalingon.... Unya giyahat ko ang akong mga mata, ug mitan-aw, ug ania karon, may usa ka tawo nga sinul-oban ug lino, kansang mga hawak gibaksan sa lunsayng bulawan sa Uphaz. Ang iyang lawas usab sama sa berilo, ug ang iyang nawong sama sa dagway sa kilat, ug ang iyang mga mata sama sa mga suga sa kalayo, ug ang iyang mga bukton ug ang iyang mga tiil sama sa kolor sa pinasinaw nga tumbaga, ug ang tingog sa iyang mga pulong sama sa tingog sa panon sa katawhan’ (Daniel 10:2–6).”
“Kining hulagway susama niadtong gihatag ni Juan sa dihang si Cristo gipadayag kaniya didto sa Isla sa Patmos. Wala nay laing mas labaw nga persona kay ang Anak sa Dios nga mipakita kang Daniel. Ang atong Ginoo moanhi uban sa laing langitnong sinugo aron tudloan si Daniel kon unsay mahitabo sa ulahing mga adlaw.” Sanctified Life, 49.
Ang unang siyam ka bersikulo nagpakita kon sa unsang paagi gitangtangan sa selyo ang Pinadayag ni Jesu-Cristo sa dihang hapit na gayod matapos ang panahon sa pagsulay sa katawhan. Ang pinadayag gihatag sa Dios ngadto kang Jesus, nga mihatag niini ngadto kang Gabriel, nga mihatag niini ngadto kang Juan uban sa sugo nga ipadala ni Juan ang mensahe ngadto sa pito ka iglesia. Nadawat ni Isaias ang iyang sugo sa pagbuhat sa samang butang sa kapitulo unom, ug nadawat ni Ezekiel ang samang mandato sa mga kapitulo duha ug tulo. Si Juan usa ka binilanggo sa dihang nadawat niya ang iyang sugo; si Ezekiel ug si Daniel mga binihag sa Babilonia, ug si Isaias nagkinabuhi sa panahon sa daotang hari nga si Ahaz sa Juda.
“Adunay mga ligid sulod sa mga ligid diha sa usa ka kahikayan nga hilabihan ka komplikado nga sa unang pagtan-aw nagpakita kini kang Ezekiel nga daw anaa sa bug-os nga kalibog. Apan sa dihang kini nanglihok, ang ilang paglihok may maanindot nga kahusto ug hingpit nga panag-uyon. Ang mga langitnong binuhat maoy nagpalihok niining mga ligid, ug, labaw sa tanan, ibabaw sa mahimayaong trono nga safiro, atua ang Walay Kataposan; samtang naglibot sa trono ang nagalibot nga balangaw, ilhanan sa grasya ug gugma. Napildi sa makahahadlok nga himaya sa maong talan-awon, si Ezekiel mihapa sa yuta, sa dihang usa ka tingog nagsugo kaniya sa pagbangon ug sa pagpatalinghug sa pulong sa Ginoo. Unya gihatag kaniya ang usa ka mensahe sa pasidaan alang sa Israel.” Testimonies, 751.
Unya nadungog ko ang tingog sa Ginoo, nga nagaingon, Kinsa ang akong ipadala, ug kinsa ang moadto alang kanato? Unya miingon ako, Ania ako; ipadala ako. Isaias 6:8.
“Gihatag kini nga panan-awon kang Ezekiel sa usa ka panahon nga ang iyang hunahuna napuno sa mangitngit nga mga pangagpas sa umaabot. Iyang nakita ang yuta sa iyang mga amahan nga naghigda sa pagkabiniyaan...”
“Sa susamang paagi, sa dihang hapit na sa pag-abli sa Dios ngadto sa hinigugmang Juan sa kasaysayan sa iglesia alang sa umalabot nga mga kapanahonan, gihatagan Niya siya ug kasiguruhan sa pagtagad ug pag-atiman sa Manluluwas alang sa Iyang katawhan pinaagi sa pagpadayag kaniya sa ‘Usa nga sama sa Anak sa tawo,’ nga naglakaw taliwala sa mga tangkawan, nga nagsimbolo sa pito ka mga iglesia. …”
“Kining mga pagtulon-an alang sa atong kaayohan. Kinahanglan ipahaluna nato ang atong pagtoo diha sa Dios, kay ania sa atong atubangan ang usa ka panahon nga mosulay sa mga kalag sa mga tawo. …”
“Nanindog kita sa pultahan sa dagku ug mabug-at nga mga hitabo. Ang tagna nagaagan ug natuman sa madali. Ang Ginoo anaa na sa pultahan. Sa dili madugay moabli sa atong atubangan ang usa ka yugto nga bug-os sa makapadani ug mabug-at nga kahulogan alang sa tanang buhi. Ang mga panaglalis sa nangagi pagabanhawon pag-usab; motungha ang bag-ong mga panaglalis. Ang mga talan-awon nga pagadulaan dinhi sa atong kalibotan wala pa gani mahandom sa mga tawo. Si Satanas nagalihok pinaagi sa tawhanong mga galamiton. Kadtong naningkamot sa pag-usab sa Konstitusyon ug sa pagpaniguro sa usa ka balaod nga magpatuman sa pagtuman sa Domingo, diyutay ra ang ilang pagsabut sa mahimong sangpotanan. Ang usa ka krisis ania na gayud sa atong ibabaw.”
“Apan ang mga alagad sa Dios dili angay mosalig sa ilang kaugalingon niining dakong kaguliyang. Sa mga panan-awon nga gihatag kang Isaias, kang Ezequiel, ug kang Juan atong makita kon unsa ka suod ang kalangitan nga nalambigit sa mga hitabo nga nagakahitabo dinhi sa yuta ug kon unsa kadaku ang pag-atiman sa Dios alang kanila nga matinumanon Kaniya. Ang kalibotan dili walay Magmamando. Ang laraw sa mga panghitabo nga umalabot anaa sa mga kamot sa Ginoo. Ang Kamahalan sa langit nagkupot sa kaugmaon sa mga nasud, maingon man sa mga kabalak-an sa Iyang iglesia, diha sa Iyang kaugalingong pagdumala. …”
“Sa panan-awon ni Ezekiel, ang kamot sa Dios atua ilalom sa mga pako sa mga querubin. Kini aron tudloan ang Iyang mga alagad nga ang langitnong gahum mao ang nagahatag kanila ug kalampusan. Siya magabuhat uban kanila kon biyaan nila ang kasal-anan ug mahimong putli sa kasingkasing ug sa kinabuhi.
“Ang masanag nga kahayag nga nagalihok taliwala sa buhing mga binuhat uban sa kapaspas sa kilat nagrepresentar sa kapaspason diin kining buhata sa katapusan mopadayon ngadto sa hingpit nga pagkompleto. …”
“Mga igsoon, dili kini panahon karon alang sa pagminatay ug pagkawad-an sa paglaum, dili panahon sa pagpasakop sa pagduhaduha ug pagkadili-motoo. Si Cristo dili karon usa ka Manluluwas nga anaa sa bag-ong lubnganan ni Jose, nga gisirhan sa usa ka dakong bato ug gitimrihan sa Romanhong timri; kita may nabanhaw nga Manluluwas. Siya mao ang Hari, ang Ginoo sa mga panon; nagalingkod Siya sa taliwala sa mga kerubin; ug taliwala sa panagbingkil ug kagubot sa mga nasud nagabantay gihapon Siya sa Iyang katawhan. Siya nga nagamando sa mga langit mao ang atong Manluluwas. Gitakdo Niya ang matag pagsulay. Gitan-aw Niya ang kalayo sa hudno nga kinahanglan mosulay sa matag kalag. Sa diha nga ang mga salipdanan sa mga hari pagapukanon na, sa diha nga ang mga udyong sa kapungot sa Dios molagbas sa mga kasingkasing sa Iyang mga kaaway, ang Iyang katawhan mamaingon nga luwas diha sa Iyang mga kamot.” Testimonies, tomo 5, 752–754.
Upat ka saksi sa Biblia ang nagpamatuod sa kamatuoran nga ang mensahe sa Pinadayag ni Jesu-Cristo gihatag ngadto sa mga tawo nga gisimbolohan sa mga kasinatian niining mga propeta diha sa santuwaryo. Sa atong pagsulod sa langitnong santuwaryo ihatag kanato ang mensahe nga gitahasan kitang imantala. Ang “kalayo sa hudno” nga mosulay sa “matag kalag” mao ang hudno sa Malakias kapitulo tulo.
Apan kinsa man ang makaantus sa adlaw sa iyang pag-anhi? ug kinsa man ang makabarog sa diha nga siya magapakita? kay siya sama sa kalayo sa magtutunaw, ug sama sa sabon sa mga tigpanglaba: Ug siya molingkod ingon nga magtutunaw ug mag-uulay sa salapi: ug iyang hinloan ang mga anak ni Levi, ug pagaputlion sila sama sa bulawan ug salapi, aron sila makahalad ngadto sa Ginoo ug halad diha sa pagkamatarung. Unya ang halad sa Juda ug Jerusalem mahimong makapahimuot ngadto sa Ginoo, maingon sa karaang mga adlaw, ug maingon sa unang mga tuig. Malakias 3:2–4.
Ang tig-ulay masayod nga igo na ang gidugayon sa pagpabilin sa pilak diha sa hudno kon putli na kaayo ang pilak nga masalamin na diha niini ang nawong sa tig-ulay. Kini nga kamatuoran mahitungod sa paagi sa pag-ulay sa pilak sa karaang panahon nahiuyon sa berbong kausatibo nga “marah” nga nakita ni Daniel sa kapitulo napulo. Niining kataposang mga adlaw, ang Ginoo nagatultol sa Iyang katawhan ngadto sa santuwaryo aron sulayan, putlion ug ulayon ang mga kandidato nga mahimong bahin sa bandila sa usa ka gatos ug kap-atan ug upat ka libo. Niining panahona, “Siya molihok uban” kanato “kon” kita “mosalikway sa pagkadaotan ug mahimong putli sa kasingkasing ug sa kinabuhi.” Ang uban, sama sa diha sa Daniel napulo, mokalagiw gikan nianang kasinatian, apan ang mga ngabil niadtong gisimbolohan ni Daniel, nga makakita gayod sa dakong panan-awon sa salamin sa pagpadayag ni Jesu-Cristo, hikapon sa usa ka baga gikan sa halaran, sama sa gihulagway ni Isaias, ug sila putlion ug andamon aron maghatag og usa ka mensahe ngadto sa usa ka apostatang iglesia ug dayon ngadto usab sa kalibotan.
Ang mensahe gipahayag ngadto niadtong matinumanong mga kalag nga anaa sa santuwaryo. Ang Levitico kawhaan ug tulo, kon ipahiuyon sa panahon sa Pentecostes, gilaraw aron maghulagway sa Arka sa Pakigsaad diha sa Labing Balaang Dapit. Pinaagi sa pagtuo, ang gambalay sa mga mensahe sa maong kapitulo nagpaila sa tulo ka mga timaan sa dalan sulod sa balaang kasaysayan diin matuman ang pagsulay diha sa hudno. Diosnon ang kalawom niini—ang matagnaong gambalay sa kapitulo kawhaan ug tulo nagtugot sa tigtuon sa tagna nga matino ang nahimutangan ni Ezequiel diha sa unang bersikulo sa unang kapitulo.
Karon nahitabo sa ikakatloan ka tuig, sa ikaupat ka bulan, sa ikalimang adlaw sa bulan, samtang didto ako uban sa mga binihag daplin sa suba sa Chebar, nga ang mga langit naablihan, ug nakita ko ang mga panan-awon sa Dios. Sa ikalimang adlaw sa bulan, nga mao ang ikalimang tuig sa pagkabinihag ni Haring Jehoiachin. Ezekiel 1:1, 2.
Ingon saserdote sa panahon sa pagpatik sa usa ka gatus ug kap-atan ug upat ka libo, si Ezekiel anaa sa ikakatloan ka tuig sa ikanapulogpito nga siklo sa Jubilee, lima ka tuig sa wala pa ang ikatulo sa tulo ka paglibot sa Jerusalem ni Nabucodonosor niadtong 587 BC. Ang ikakatloan ka tuig diha sa bersikulo maoy katloan ka tuig human sa labing daku nga pagkapukaw sa kasaysayan sa Daang Tugon, ug kini anaa sa ikalimang adlaw sa ikalimang tuig, sa ingon nagapahimutang sa gidaghanon nga lima ibabaw sa pagpamatuod ni Ezekiel. Sa duha ka pangbukas nga mga bersikulo atong makita ang katloan nga gihisgutan sa makausa ug ang gidaghanon nga lima nga gihisgutan sa makatulo. Sa estruktura sa Levitico baynte-tres nga gipahiuyon sa panahon sa Pentecostes, ang ikaduhang pagsulay nga girepresentahan sa katloan moabot ngadto sa fiesta sa mga trumpeta, unya lima ka adlaw ngadto sa pagkayab ni Cristo, unya lima ka adlaw ngadto sa adlaw sa pagpasig-uli, unya lima ka adlaw ngadto sa waymark nga nagarepresentar sa nahauna (Pentecostes) ug sa ulahi (Mga Tabernakulo) nga ulan. Ang estruktura nagapakita sa katloan, nga gisundan sa tulo ka mga lakang sa lima. Si Ezekiel anaa sa templo ug ang estruktura sa Levitico baynte-tres mao ang Arka.
Ang kasaysayan nagpamatuod sa kamatuoran nga si Ezekiel niadtong panahona anaa pa sa lima ka tuig sa wala pa ang usa ka simbolikong paglibot sa siyudad nga sa katapusan nagatipo sa haduol na nga balaod sa Domingo ingon sa girepresentahan sa pagkalaglag sa Jerusalem. Ang gidaghanon nga “lima” usa ka nag-unang elemento sa laraw sa Levitico baynte-tres, maingon man usab ang gidaghanon nga traynta.
Gipakita na niining mga artikulo nga kon ang unang kawhaan ug duha ka bersikulo sa kapitulo ipahanay sa kataposang kawhaan ug duha ka bersikulo, ug unya kining duha ka han-ay nga adunay tagkawhaan ug duha ka bersikulo dungan nga ipahanay sa panahon sa Pentecostes, tin-aw nga mahulagway ang proseso sa pagsulay nga adunay tulo ka lakang, nga mao ang kalayo sa hudno ni Malakias. Ang tulo ka lakang adunay usa ka alfa ug omega diha sa una ug ikatulong mga lakang nga gilangkoban sa usa ka serye sa upat ka timaan sa dalan nga nagrepresentar sa usa ka lakang.
Ang Pasko, gisundan sa pista sa tinapay nga walay levadura, gisundan sa halad sa unang mga bunga sa sebada, unya ‘lima’ ka adlaw paingon sa katapusan sa pista sa tinapay nga walay levadura. Kining upat ka mga timaan maoy naglangkob sa unang pagsulay, ug si Jesus sa kanunay naghulagway sa katapusan pinaagi sa sinugdanan, ug ang ikatulong pagsulay usab naglangkob sa upat ka mga timaan. Ang pista sa mga trumpeta, unya ang pagkayab ni Cristo nga gisundan sa adlaw sa pagtabon-sa-sala, ug unya lima ka adlaw sa ulahi ang pag-abot sa Pentecostes ug sa mga Tabernakulo. Ang Pentecostes mao ang simbolo sa unang ulan ug ang mga Tabernakulo simbolo sa ulahing ulan. Sa modelo sa Levitico baynte-tres, ang Pentecostes ug ang mga Tabernakulo nagkatakdo.
Busa, mga anak sa Sion, ug pagmaya diha sa Ginoo nga inyong Dios; kay gihatag niya kaninyo ang unang ulan sa matarong nga sukod, ug paulanon niya alang kaninyo ang ulan, ang unang ulan, ug ang ulahing ulan sa nahaunang bulan. Joel 2:23.
Ang katapusang proseso sa pagsulay ug paghinlo nagsugod niadtong Disyembre 31, 2023. Ang unang pagsulay mao ang pundasyonal nga pagsulay nga gisimbolohan sa kontrobersiya sa “mga tulisan sa imong katawhan” nga nagbahin sa pundok nga kaniadto nasulayan na pinaagi sa kapakyasan sa Hulyo 18, 2020.
“Sa kasaysayan ug sa tagna ang Pulong sa Dios naghulagway sa dugay nang nagpadayon nga panagbangi tali sa kamatuoran ug sa kasaypanan. Kana nga panagbangi nagapadayon pa gihapon. Ang mga butang nga nahitabo kaniadto pagauliton. Ang karaang mga paglalis pagabanhawon pag-usab, ug ang bag-ong mga teoriya magapadayon sa pagtungha. Apan ang katawohan sa Dios, nga sa ilang pagtoo ug sa katumanan sa tagna nakabaton ug bahin sa pagmantala sa mga mensahe sa nahaunang, ikaduhang, ug ikatulong mga manulonda, nasayod kon asa sila nagatindog. Anaa kanila ang usa ka kasinatian nga labi pang bililhon kay sa lunsay nga bulawan. Kinahanglan sila magpabilin nga malig-on sama sa usa ka bato, nga nagkupot sa sinugdanan sa ilang pagsalig nga malig-on hangtod sa katapusan.” Manuscript Releases, tomo 1, 47.
Diha sa Levitico 23, ang unang pagsulay gilarawan pinaagi sa usa ka profesiyanhong kombinasyon sa tulo nga gisundan, lima ka adlaw sa ulahi, sa katapusan sa tinapay nga walay patubo. Ang Paskuwa mao ang unang adlaw, ang fiesta sa tinapay nga walay patubo mao ang ikaduhang adlaw, ug ang halad sa unang mga bunga mao ang ikatulong adlaw. Lima ka adlaw sa ulahi natapos ang fiesta sa tinapay nga walay patubo. Ang profesiyanhong estruktura sa nahaunang usa sa tulo ka mga pagsulay gilarawan usab diha sa ikatulo ug katapusang pagsulay. Nianang ikatulong waymark, nga gilangkuban sa tulo ka waymark nga gisundan sa usa, ang fiesta sa mga trumpeta mao ang unang adlaw, ug ang pagkayab ni Cristo mao ang lima ka adlaw sa ulahi, unya ang adlaw sa pagtabon sa sala misunod lima ka adlaw sa ulahi, ug dayon lima ka adlaw sa ulahi ang Pentecostes ug ang fiesta sa mga Tabernakulo maoy nagtimaan sa haduol na nga balaod sa Domingo, nga gilarawan sa basahon ni Ezequiel ingon nga pagkalaglag sa Jerusalem.
Tali sa kataposan sa Pista sa Tinapay nga Walay Patubo ug sa Pista sa mga Trumpeta, adunay katloan ka adlaw nga dili lamang nagrepresentar sa usa ka simbolo sa usa ka saserdote kondili usab sa ikaduhang pagsulay sa tulo ka pagsulay nga gihulagway diha sa Diyosnong ilustrasyon.
Ang bautismo ni Cristo naghulagway sa tulo ka timaan sa dalan nga mao ang Paskuwa, ang tinapay nga walay patubo ug ang unang mga bunga, kay kining tulo ka timaan sa dalan nagrepresentar sa kamatayon, paglubong ug pagkabanhaw ni Cristo. Human sa maong tulo ka lakang, lima ka adlaw ang molabay hangtod sa ikaupat nga lakang, nga girepresentar sa kataposan sa pista sa tinapay nga walay patubo. Ang bautismo nagpakita sa tulo ka lakang sulod sa usa ka mubo nga higayon sa dihang gibautismohan ni Juan ang iyang Mesiyas. Sa mga pista sa tingpamulak, tag-usa ka adlaw ang gilay-on tali sa maong tulo ka lakang, ug sa mga pista sa tingdagdag, lima ka adlaw ang gilay-on tali sa maong tulo ka lakang.
Kon atong ipadapat ang unang pagsulay sa mga pista sa tingpamulak isip kombinasyon sa tulo ka timaan sa dalan nga gisundan sa usa ka timaan sa dalan paglabay sa lima ka adlaw, ug dayon ipadapat ang mga pista sa tinglarag isip tulo ka timaan sa dalan nga gisundan, paglabay sa lima ka adlaw, sa usa ka timaan sa dalan, matukod ang usa ka matagnaong gambalay nga gilangkob sa usa ka alpa nga timaan sa dalan nga gilangkob sa tulo nga gisundan sa lima ka adlaw, nga dayon gisundan sa katloan ka adlaw, ug sa ikatulong pagsulay sa mga pista sa tinglarag isip usa ka timaan sa dalan nga gilangkob sa tulo nga gisundan sa lima ka adlaw—ang maong gambalay nagpakita nga ang unang pagsulay naglangkob sa kinatibuk-ang lima ka adlaw, nga gisundan sa ikaduhang pagsulay nga katloan ka adlaw nga moabot sa ikatulong timaan sa dalan nga lima ka adlaw ang gidugayon. Ang lima dugangan og katloan ug dugangan og lima katumbas sa kap-atan (5 + 30 + 5 = 40).
Ang bautismo ni Cristo gisundan dayon sa kap-atan ka adlaw nga mitapos sa tulo ka pagsulay. Mas daghan pa ang makita diha sa estruktura sa Levitico kawhaan ug tulo kon tan-awon kini duyog sa panahon sa Pentecostes, apan sa laing ang-ang, ang maong kapitulo nagrepresentar sa Kaban diha sa Labing Balaang Dapit.
Ang mga pista sa tingpamulak ug tinghunlak diha sa Levitico baynte-tres gibutang sa taliwala sa duha ka mga Igpapahulay. Kining duha ka mga Igpapahulay nagarepresentar sa duha ka nagatabon nga mga querubin, ug ang mga timaan sa dalan sa panahon sa Pentecostes nga nahiuyon sa Levitico baynte-tres nagarepresentar sa Arka ug sa duha ka nagatabon nga mga querubin. Si Ezequiel gidala ngadto sa balaang puloy-anan diha sa kapitulo uno, ug sa dihang gidala siya didto, anaa siya sa lima ka adlaw sa dili pa ang paglikos nga moresulta sa paglaglag sa Jerusalem, nga nagatipo sa haduol na nga balaod sa Domingo. Ang balaod sa Domingo girepresentahan sa Pentecostes ug sa mga Tabernakulo diha sa Levitico baynte-tres. Si Ezequiel anaa sa ikakatloan ka tuig, ug ang katloan mao ang yugto sa ikaduhang pagsulay sa tulo ka mga pagsulay nga naglangkob sa kalayo sa hudno sa Malakias tres. Ang ikaduhang pagsulay girepresentahan sa katloan ka adlaw, maingon nga si Ezequiel anaa sa ikakatloan ka tuig sa ikanapulog-pitong siklo sa Jubileo nga nagsugod sa Dakong Paskuwa ni Josias, sumala sa pagtawag niini sa mga historyador. Si Ezequiel anaa sa lima ka tuig sa dili pa ang paglikos nga milungtad ug napulog-walo ka bulan, ug anaa siya sa templo, nga mao ang taliwala sa tulo ka katapusang mga pagsulay nga nagaputli ug nagahinlo sa salin.
Sa tuig 592 BC, gihimong “amang” si Ezequiel sa paagi nga labaw sa kinaiyahan, ug mosulti lamang siya kon ablihan sa Dios ang iyang baba. Kini nga kahimtang nagpadayon hangtod sa pagkapukan sa Jerusalem sa tuig 586 BC. Gipasulti siya sa Dios sa dihang nagsugod ang paglikos, sa adlaw nga namatay “ang gitinguha sa” iyang “mga mata,” apan wala siya tugoti nga gawasnong mosulti hangtod nga napukan ang Jerusalem, “ang gitinguha sa” “mga mata” sa Israel. Ang pagkapukan sa Jerusalem nagsimbolo sa hapit nang moabot nga balaod sa Domingo, ug didto gihimong amang ang amahan ni Juan Bautista, usa ka saserdote sa ikawalong pundok sa mga saserdote, samtang nag-alagad siya sa templo, diin gihimo usab nga amang si Ezequiel sulod sa mga siyam ka bulan. Sa ikawalong adlaw human sa pagkatawo ni Juan, sa dihang gituli si Juan, gitugotan siya nga mosulti. Duha ka propeta ang gihimong amang samtang didto sa santuwaryo. Ang ikatulong propeta nga gihimong amang samtang nagtan-aw kang Cristo didto sa santuwaryo mao si Daniel. Sa kapitulo napulo, anaa si Daniel sa santuwaryo, ug sa diha gayod nga gihikap siya sa ikaduha sa tulo ka higayon, gihimo siyang amang. Sa tungang punto, gihimong amang si Daniel.
Ug sa dihang nakasulti na siya kanako niadtong maong mga pulong, gitutok ko ang akong nawong ngadto sa yuta, ug nahimo akong amang. Ug, ania karon, may usa nga sama sa dagway sa mga anak sa mga tawo nga mihikap sa akong mga ngabil; unya gibuka ko ang akong baba, ug misulti, ug miingon kaniya nga nagatindog sa akong atubangan, Oh akong ginoo, tungod sa panan-awon ang akong mga kasub-anan mibalik sa ibabaw nako, ug wala nay nahibiling kusog kanako. Daniel 10:15, 16.
Pagsulti
Ang simbolismo sa “pagsulti” gitiman-an diha sa hapit nang moabot nga balaod sa Domingo, sa dihang ang Estados Unidos mosulti sama sa usa ka dragon, ang asno ni Balaam mosulti, ug ang panan-awon ni Habakkuk mosulti ug dili mamakak. Ang tulo ka amang nga mga propeta nga gipaamang samtang anaa sa santuwaryo mosulti sa panahon sa pagkalaglag sa Jerusalem. Sa bahin ni Zachariah, mosulti siya aron pamatud-an nga husto ang bag-ong ngalan sa iyang anak nga lalaki, ug sa ingon naghulagway siya sa mga taga-Philadelphia nga gihatagan og bag-ong ngalan.
Ang magmadaogon himoon ko nga haligi diha sa templo sa akong Dios, ug dili na siya mogula pa: ug isulat ko kaniya ang ngalan sa akong Dios, ug ang ngalan sa siyudad sa akong Dios, nga mao ang bag-ong Jerusalem, nga nagakunsad gikan sa langit gikan sa akong Dios: ug isulat ko kaniya ang akong bag-ong ngalan. Pinadayag 3:12.
Gihatagan si Zacarias og usa ka papan nga sulatan aron isulat niya ang bag-ong ngalan ni Juan.
Ug nahitabo nga sa ikawalong adlaw miadto sila aron sa pagpatuli sa bata; ug ilang ginganlan siya ug Zacarias, sumala sa ngalan sa iyang amahan. Apan mitubag ang iyang inahan ug miingon, Dili ingon niana; kondili paganganlan siya ug Juan. Ug sila miingon kaniya, Walay bisan usa sa imong kaparyentihan nga ginganlan niini nga ngalan. Ug ilang gipasinyasan ang iyang amahan, unsa ang iyang pagbuot nga itawag kaniya. Ug nangayo siya ug usa ka sulatanan, ug misulat, nga nagaingon, Juan ang iyang ngalan. Ug silang tanan nanghibulong. Ug dihadiha naabli ang iyang baba, ug nakagawas ang iyang dila, ug siya misulti, ug midayeg sa Dios. Lucas 1:59–64.
Ang bag-ong ngalan ni Juan nahiuyon sa iglesia sa Filadelfia, ug ang ngalan nga Zacarias nahiuyon sa Laodicea ingon nga girepresentahan sa pagkadili-matuohon ni Zacarias sa mensahe sa ikatulong manulonda. Ang tanang mga propeta naghisgot sa ulahing mga adlaw, ug ang ulahing mga adlaw mao ang kasaysayan sa ikatulong manulonda. Busa ang manulonda nga nagdala sa mensahe kinahanglan mao ang ikatulong manulonda. Si Zacarias midumili sa pagsabot nga ang Ginoo molabay sa iglesia sa Laodiceanong Seventh-day Adventist. Aduna pay dugang ikasulti mahitungod sa pagpasig-uli sa tingog diha niining mga propeta, apan magapadayon kita sa pagpaingon ngadto sa pagsabot sa propetikong linya ni Josias.
Ang Ligid ni Josiah
Atong nahisgotan na ang ikanapulog-pitong siklo sa Jubileo nga nagsugod sa Paskuwa ni Josiah niadtong 622 BC, apan ang linya ni Josiah nagsugod dugay na sa wala pa ang 622 BC. Ang pagrebelde sa Israel nga nagpalingkod kang Saul sa trono ingong unang hari sa Israel nagtimaan sa kap-atan ka tuig nga paghari ni Haring Saul, gisundan sa kap-atan ka tuig nga paghari ni Haring David, gisundan sa kap-atan ka tuig nga paghari ni Solomon. Ang pagsalikway sa Dios nga nakapasakit pag-ayo sa propeta nga si Samuel nahitabo niadtong 1097 BC, ug maoy sinugdanan sa usa ka propetikanhong linya sa pagrebelde nga natapos didto sa krus sa dihang gipahayag sa mga Judio nga wala silay hari gawas kang Caesar.
Apan misinggit sila, Kuhaa siya, kuhaa siya, ilansang siya sa krus. Miingon si Pilato kanila, Ilansang ko ba sa krus ang inyong Hari? Mitubag ang mga pangulong sacerdote, Wala kamiy hari gawas kang Cesar. Juan 19:15.
Sa 1097, tulo ka mga hari ang maghari, matag usa sulod sa kap-atan ka tuig, hangtod sa kamatayon ni Solomon niadtong 977 BC, sa dihang ang gingharian dayon nabahin ngadto sa amihanan ug habagatan.
Ug unya, sa ulahi nangayo sila og hari; ug gihatag kanila sa Dios si Saul nga anak ni Cis, usa ka tawo sa banay ni Benjamin, sulod sa kap-atan ka tuig. Mga Buhat 13:21.
Si David katloan ka tuig ang panuigon sa diha nga nagsugod siya sa paghari, ug siya naghari sulod sa kap-atan ka tuig. Sa Hebron naghari siya ibabaw sa Juda sulod sa pito ka tuig ug unom ka bulan; ug sa Jerusalem naghari siya sulod sa traynta ug tulo ka tuig ibabaw sa tibook Israel ug Juda. 2 Samuel 2:4, 5.
Ang paghari ni Solomon nagsugod sa 1017 BC; ang patukoranan sa Templo gipahimutang sa ikaupat nga tuig ni Solomon (1013 BC). Ang pagtukod milungtad ug pito ka tuig (1 Mga Hari 6:37–38), ug ang Templo nahuman sa ikawalo nga bulan sa ikanapulog-usa nga tuig ni Solomon. Ang pormal nga paghalad nahitabo sa ikapito nga bulan (ang bulan sa Ethanim), sa panahon sa Pista sa mga Tabernakulo (1 Mga Hari 8; 2 Cronicas 5–7), 1006 BC. Ang mga hari, ang Templo, ug ang nasod ang matag usa girepresentahan diha sa kasaysayan pinaagi sa usa ka yugto nga upat ka gatus ug kasiyaman ka tuig nga tin-aw nga nagtimaan sa usa ka matagnaong yugto maylabot sa mga hari, sa Templo, o sa nasod.
Si Daniel gibihag niadtong 607 BC, bisan tuod ang kadaghanan sa mga tigtuon sa kronolohiya sa Bibliya nagtudlo sa 605 BC. Ang rekord sa kasaysayan kinahanglang motakdo sa matagnaong pagpamatuod, ug ang simbolismo sa mga panghitabo nga gimarkahan sumala sa kasaysayan diha sa linya sa kasaysayan nga nagsugod sa tinguha nga makabaton og usa ka hari niadtong 1097 BC nagkinahanglan, pinasikad sa pipila ka matagnaong saksi, nga ang 607 BC mao ang tukmang pagpadapat, ug dili ang 605 BC. Ang 607 BC nagtimaan sa kataposan sa upat ka gatos ug kasiyaman ka tuig diha sa linya sa mga hari, apan nagsugod usab kini sa usa sa tulo ka nag-unang representasyon sa kapitoan ka tuig nga makita diha sa linya. Ang 607 BC nagtimaan sa kataposan sa kapitoan ka tuig nga nagsugod sa pagkabihag ni Manasseh niadtong 677 BC. Ang unang representasyon sa simbolo sa upat ka gatos ug kasiyaman ka tuig (nga adunay tulo ka saksi diha sa linya) nagtapos sa dapit diin nagtapos ang usa sa tulo ka saksi sa kapitoan ka tuig ug nagsugod ang laing saksi sa kapitoan ka tuig. Ang matematikal nga estruktura nagpamatuod sa pagkahusto sa 607 BC, bisan pa sa ideya nga si Daniel gibihag niadtong 605 BC.
Sulod sa linya nga naglangkob sa usa ka yugto nga 490 ka tuig nga nalangkit sa mga hari gikan sa 1097 BC hangtod sa 607 BC, anaa usab ang 490 ka tuig gikan sa pagpahinungod sa Templo ni Solomon hangtod sa pagpahinungod ni Zerubbabel sa Templo human sa pagkadestiyero niadtong 515 BC. Kadtong 490 ka tuig naglangkob sa 420 ka tuig sukad sa pagpahinungod ni Solomon sa ikanapulog usa ka tuig sa iyang paghari, gidugangan sa 70 ka tuig nga ang Templo nagpabiling biniyaan sa panahon sa pagkabihag, nga mokabat sa 490 ka tuig. Ang ikatulong dekreto ni Artaxerxes gipagula paglabay sa 59 ka tuig, niadtong 457 BC, ug nagtimaan sa sinugdanan sa 490 ka tuig nga “gitakda” (giputol, Daniel 9:24) alang sa katawhan sa Diyos, nga natapos sa tuig 34 dihang gibato si Stephen. Siyempre, adunay daghan pang ubang lawom nga mga kronolohikal nga saksi diha sa matagnaong linya nga nagsugod sa sukaranang apostasya sa pagsalikway sa Diyos ug sa Espiritu sa Propesiya niadtong 1097 BC ug natapos sa dihang nakita ni Stephen si Cristo nga nagtindog sa tuong kamot sa Diyos. Sulod niining pagpamatuod makaplagan nato ang matagnaong ligid ni Josiah.
Nag-ingon ako og “sukaranang apostasiya,” kay ang sinugdanan sa linya nagpaila kon kanus-a gisalikway sa Israel ang Dios isip Hari, tungod sa ilang tinguha nga makabaton og kalibotanong hari, nga sa ingon nagtimaan sa pagkatukod sa tawhanong monarkiya sa Israel. Gisulat ko usab kini, kay ang ligid ni Josiah, nga nagkahulogang “sukaranan sa Dios,” usa ka simbolo sa sukaranan ingon man sa sukaranang apostasiya sa katawhan sa Dios.
Sa dihang namatay si Solomon ug ang napulog duha ka tribo nabahin ngadto sa amihanan ug sa habagatan, ang pagpahinungod ni Jeroboam sa huwad nga sistema sa pagsimba gisaway sa masinupakong propeta, ug ang iyang pagsaway naglakip sa propesiya mahitungod sa usa ka umaabot nga hari nga ginganlag Josiah. Sa panahon sa sukaranang apostasiya ni Jeroboam ug sa napulo ka tribo sa amihanan, daan nang gipahayag ang propesiya mahitungod kang Josiah ug sa pagkapukaw nga iyang gipangulohan, nga gitiman-an sa Dakong Paskuwa sa 622 BC. Kadtong pagkapukaw nahitabo tungod sa pagkakaplag sa mga sinulat ni Moses ug sa pagpahayag sa paghukom batok sa katawhan sa Dios tungod sa ilang padayong apostasiya. Sa dihang gibasa kang Haring Josiah ang mga pulong gikan sa mga sinulat ni Moses, kini nakapahinabo sa labing dakong pagkapukaw sa kasaysayan sa Daang Tugon. Ang propesiya mahitungod sa umaabot nga pagkahimugso sa usa ka bata nga ginganlag Josiah naglakip usab sa matagnaong pagkondenar sa sukaranang apostasiya, nga gipahayag sa masinupakong propeta batok kang Haring Jeroboam.
Ang tunglo ni Moises, sumala sa pagtawag niini ni Daniel, mao ang “pito ka panahon” sa Levitico kawhaag-unom, ug kini nahimong sukaranang nadiskobrehan ni William Miller, nga mao ang simbolo sa mga sukaranang kamatuoran sa Adventismo. Ang paghatag og gahum sa mensahe ni Miller niadtong Agosto 11, 1840, nahitabo pinaagi sa buluhaton ni “Josiah” Litch niadtong 1838 ug 1840. Niadtong 1863 gipadaplin kadtong mga pundasyon ug ang “pito ka panahon” nahimong simbolo dili lamang sa mga sukaranang kamatuoran sa mga Milleritang Filadelfianhon, kondili simbolo usab sa pagsukol sa Laodiceanhong Millerismo batok sa mga pundasyon. Ang kasaysayan sa mga Millerita sa una ug ikaduhang manulonda nagbaton sa simbolismo ni “Josiah” nga masubli sa matag detalye gayod diha sa kasaysayan sa usa ka gatos ug kap-atan ug upat ka libo. Ang ligid ni Josiah mosubay paatras ngadto sa pagpang-ungo ni haring Saul ug unya mopadayon hangtod gayod nga isuka ang Laodiceanhong iglesia sa mga Adventista sa Ikapitong Adlaw sa panahon sa balaod sa Domingo. Ang ligid ni Josiah diha sa Ezekiel anaa na karon sa proseso sa pag-abli sa selyo niini isip kinatumyan sa pagselyo sa usa ka gatos ug kap-atan ug upat ka libo.
Padayonon nato kining mga butanga sa sunod nga artikulo.