Gitapos nato ang kataposang artikulo pinaagi sa pag-ila nga ang tanan nga tulo ka mga manulonda sa Pinadayag 14 adunay usa ka mensahe diha sa ilang mga kamot. Ang ikaduhang ug ikatulong manulonda giila nga adunay usa ka “linukot nga sulat” uban kanila samtang sila manaog uban ang ilang mensahe. Ang matag manulonda nagrepresentar ug usa ka mensahe, ug ang pag-abot sa matag mensahe maoy hinungdan sa usa ka epekto. Ang nahaunang manulonda miabot niadtong 1798. Kadtong mensahe gibukhad ug may pagdugang sa kahibalo mahitungod sa nagkaduol nga paghukom. Kadtong pagdugang sa kahibalo nakapamunga ug duha ka matang sa mga magsisimba. Sa dihang miabot ang ikaduhang manulonda, ang mensahe sa pagkahulog sa mga Protestante gibukhad ug may pagdugang sa kahibalo ug napamunga ang duha ka matang. Sa dihang miabot ang mensahe sa Pagsinggit sa Tunga sa Kagabhion niadtong Oktubre 22, 1844, kini gibukhad sa tigom sa kampo sa Exeter ug may pagdugang sa kahibalo ug napamunga ang duha ka matang sa mga ulay. Sa dihang miabot ang ikatulong manulonda niadtong Oktubre 22, 1844, ang mensahe sa ikatulong manulonda ug ang tanan nga iyang girepresentahan gibukhad ug may pagdugang sa kahibalo ug napamunga ang duha ka matang.
Ang laing kinaiya nga makita diha sa mga manulonda may kalabotan sa paghatag og gahum sa mga mensahe sa manulonda. Ang mensahe sa ikaduhang manulonda gihatagan og gahum pinaagi sa mensahe sa Tungang-gabii nga Singgit, sumala sa gipakita sa miaging artikulo, apan ang Tungang-gabii nga Singgit wala ilarawan pinaagi sa usa ka manulonda lamang, kondili ilarawan kini pinaagi sa daghang mga manulonda. Ang kasaysayan nga nagtugbang sa ikaduhang manulonda ug sa Tungang-gabii nga Singgit nagpakita nga ang mensahe sa ikaduhang manulonda gihatagan og gahum sa dihang ang Tungang-gabii nga Singgit miduyog niini. Sa mao gihapong basahon gisultihan kita:
“Nakita ko ang mga manulonda nga nagdali-dali ngadto-ngari sa langit. Nanglugsong sila ngadto sa yuta, ug unya misaka pag-usab ngadto sa langit, nga nagaandam alang sa katumanan sa usa ka mahinungdanon nga panghitabo. Unya nakita ko ang lain pang gamhanang manulonda nga gisugo sa paglugsong ngadto sa yuta, ug sa paghiusa sa iyang tingog uban sa ikatulong manulonda, ug sa paghatag ug gahum ug kusog sa iyang mensahe. Dakong gahum ug himaya ang gihatag ngadto sa manulonda, ug sa dihang siya milugsong, ang yuta nalamdagan sa iyang himaya. Ang kahayag nga miuna ug misunod niining manulondaha, mihatag ug kahayag sa tanang dapit, samtang siya misinggit sa makusog, uban sa usa ka gamhanang tingog, nga nagaingon, Nahulog na ang dakong Babilonya, nahulog na, ug nahimo nang puloy-anan sa mga yawa, ug salipdanan sa matag mahugaw nga espiritu, ug hawla sa matag mahugaw ug dulumtanan nga langgam. Ang mensahe mahitungod sa pagkapukan sa Babilonya, sumala sa gihatag sa ikaduhang manulonda, gihatag pag-usab, uban ang dugang nga mga pagkadunot nga nanulod sa mga iglesia sukad sa 1844. Ang buluhaton niining manulondaha miabut sa hustong panahon, ug miapil sa katapusang dakong buluhaton sa mensahe sa ikatulong manulonda, samtang kini mitubo ngadto sa usa ka makusog nga singgit. Ug ang katawohan sa Dios giandam sa tanang dapit aron makabarog sa takna sa pagtintal nga ilang paga-atubangon sa dili madugay. Nakita ko ang usa ka dakong kahayag nga mipahiluna diha kanila, ug naghiusa sila diha sa mensahe, ug walay kahadlok nga gimantala uban sa dakong gahum ang mensahe sa ikatulong manulonda.”
“Ang mga manulunda gipadala aron motabang sa gamhanang manulunda gikan sa langit, ug ako nakadungog ug mga tingog nga daw nagtingog bisan asa, Gumula kamo gikan kaniya, akong katawohan, aron dili kamo makaambit sa iyang mga sala, ug aron dili kamo makadawat sa iyang mga hampak; kay ang iyang mga sala nakaabot na ngadto sa langit, ug nahinumduman sa Dios ang iyang mga kasal-anan. Kini nga mensahe daw usa ka dugang sa ikatulong mensahe, ug nahilakip niini, maingon nga ang singgit sa tungang gabii nahilakip sa mensahe sa ikaduhang manulunda niadtong 1844. Ang himaya sa Dios mipabilin ibabaw sa mapailubon, naghulat nga mga santos, ug sila walay kahadlok nga mihatag sa katapusang mabug-at nga pasidaan, nga nagmantala sa pagkapukan sa Babilonia, ug nagtawag sa katawohan sa Dios sa paggula gikan kaniya; aron sila makalikay sa iyang makalilisang nga silot.” Spiritual Gifts, volume 1, 193, 194.
Ang Tungang Gabi nga Singgit mikuyog sa ikaduhang anghel, ug ang anghel sa Pinadayag dieciocho mikuyog sa ikatulong anghel; ug sa dihang siya mikuyog sa ikatulong anghel, iyang gisubli ang pagpakig-uban sa Tungang Gabi nga Singgit ug sa ikaduhang anghel sa sinugdanan sa Adventismo. Pinasukad sa duha ka mga saksi, ang ikaduhang anghel ug ang ikatulong anghel, ang matag mensahe sa anghel adunay ikaduhang mensahe nga naghatag niini ug gahum. Kining duha ka mga saksi nagtudlo nga sa dihang ang mensahe sa unang anghel miabut sa kasaysayan, kinahanglan moabot ang usa ka punto human niana diin kana nga mensahe pagahatagan ug gahum pinaagi sa usa ka ikaduhang mensahe. Kini, siyempre, tinuod usab mahitungod sa unang anghel. Sa unang parapo sa hataas nga pahayag nga atong bag-o lang gipadayag, giila ni Sister White ang mao rang mga kinaiya sa unang anghel nga giila ni Juan sa anghel sa Pinadayag dieciocho sa dihang siya miingon, “I was told that his mission was to lighten the earth with his glory, and warn man of the coming wrath of God.” Tin-aw nga sa maong pahayag naghisgot siya sa unang anghel.
Ang mensahe sa nahaunang manulonda miabot niadtong 1798, ug pagkahuman niana kini gipakusgan niadtong Agosto 11, 1840, sa dihang ang pagkalabaw sa Ottoman mihunong. Nianang taknaa ang gamhanang manulonda sa Pinadayag 10 mikunsad gikan sa langit ug gibutang ang usa ka tiil sa yuta ug ang usa sa dagat. Siya nagrepresentar sa pagpakusog sa nahaunang manulonda, ug mao kini ang nagaila sa buluhaton sa nahaunang manulonda ingon nga mao ra nga buluhaton sa manulonda sa Pinadayag 18. Silang duha gitudlo sa paghatag ug kahayag sa yuta pinaagi sa ilang himaya, apan ang manulonda sa Pinadayag 18 miduyog sa ikatulong manulonda, maingon nga ang Singgit sa Tungang Gabii miduyog sa ikaduhang manulonda ug maingon usab nga ang manulonda nga mikunsad diha sa Pinadayag 10 miduyog sa nahaunang manulonda.
Busa, sa pag-abot sa unang manulonda, may usa ka mensahe nga giablihan ang patik nga nagpatungha ug duha ka hut-ong sa mga magsisimba. Sa dihang ang mensahe sa unang manulonda gihatagan ug gahum sa manulonda sa Pinadayag napulo, siya adunay usa ka gamayng basahon diha sa iyang kamot nga iyang gisugo kang Juan nga kan-on, nga nagpakita nga siya nagdala ug usa ka mensahe, giablihan ang patik niini, ug kini nagpatungha ug duha ka hut-ong sa mga magsisimba. Sa pag-abot sa ikaduhang manulonda, sa Tungang Gabii nga Singgit, ug sa ikatulong manulonda, may usa ka mensahe nga giablihan ang patik nga misulay ug nagpatungha ug duha ka hut-ong sa mga magsisimba.
Ang pahayag nga atong gihisgutan nagpasiugda, pinaagi sa pagtandi sa kasaysayan ni Cristo ug sa kasaysayan sa mga Millerite, nga ang sunod-sunod nga proseso sa pagsulay nga nahitabo sa kasaysayan sa mga Millerite nahitabo usab sa mga adlaw ni Cristo, nga mao ang katapusan sa karaang Israel. Kon ang usa ka sunod-sunod nga proseso sa pagsulay nahitabo sa sinugdanan sa espirituhanong Israel ug sa katapusan sa karaang Israel, nan adunay usa ka sunod-sunod nga proseso sa pagsulay sa katapusan sa espirituhanong Israel, maingon nga diha sa sinugdanan sa karaang Israel.
Sa kasaysayan sa Millerite, kini magrepresentar sa lima ka mga pag-abli sa selyo nga misulay ug nagpamunga sa duha ka hut-ong sa mga magsisimba gikan sa 1798 hangtod sa Oktubre 22, 1844. Ang teksto sa dayag nagtudlo nga kon mapakyas ka sa usa ka pagsulay, dili ka makapasar sa sunod nga pagsulay, kay dili ka gani mosulay. Tin-aw usab nga sa panahon ni Cristo ang proseso sa pagsulay matapos nga ang unang pinili nga katawhan sa tugon mahimutang sa hingpit nga kangitngit mahitungod sa plano sa kaluwasan. Si Daniel ug si Juan nagrepresentar niadtong namati sa tingog sa ilang likod, niadtong nakaagi sa usa ka progresibong proseso sa pagsulay nga nanginahanglan sa tagsatagsa ka indibiduwal nga pagsusi sa matag bag-ong kamatuoran nga giablihan sa selyo.
Ang mga basahon sa Daniel ug Pinadayag usa ka basahon, ug si Daniel ug si Juan mao ang duha ka mga saksi nianang usa ka basahon. Ang usa ka saksi mao ang sinugdanan sa basahon, ug ang laing saksi mao ang katapusan sa basahon. Ang duha ka mga saksi miagi sa kamatayon ug pagkabanhaw sa simbolikong paagi; ang usa gilutos sa gingharian sa Medo-Persia, (nga naghulagway sa Tinipong Bansa sa Amerika) ug ang usa gilutos sa Roma, (nga naghulagway sa kapapahan). Si Juan gilutos tungod kay siya magbabantay sa Igpapahulay nga adlaw, uyon sa kamatuoran nga si Daniel gilutos tungod sa iyang pagdumili sa pag-usab sa iyang mga pamaagi sa pagsimba. Dungan silang nagrepresentar niadtong anaa sa katapusan sa kalibotan nga gilutos tungod sa ilang pagdumili sa pagdawat sa pagsimba sa Domingo ilis sa Igpapahulay sa ikapitong adlaw.
Ang mga katawohan nga girepresentahan ni Daniel ug ni Juan mao o mamahimong kadtong mga tinimrihan; kay sa dihang si Daniel gibutang sa lungib sa mga leon tungod sa iyang wala pagtuman sa “sugo” sa hari, gitimrihan sa hari ang bato aron ang tuyo dili mausab. Si Daniel gitimrihan alang sa walay katapusan, tungod kay ang sugo sa hari ug usab ang awtoridad sa iyang timri dili mausab, sumala sa mga balaod sa mga Medo ug mga Persiano. Ang timri sa hari gibutang ibabaw sa usa ka bato ug ang pultahan gitak-op. Ang pultahan pagatak-opon sa balaod sa Domingo, ug walay tawo nga makabukas niana nga pultahan, maingon nga ang pultahan gitak-op niadtong Oktubre 22, 1844. Kini usa ka yano nga hulagway sa kamahinungdanon sa pagtamod dili lamang sa mga hitabo nga matagnaon nga gipadayag diha sa usa ka tagna, kondili usab sa kamahinungdanon sa pag-aplikar sa mga kahimtang nga naglibot sa manalagna sa dihang siya gihulagway sulod sa sugilanon.
Apan kini usab maoy usa ka paghulagway sa gahum sa pagtan-aw sa sinugdanan (ang libro ni Daniel) uban sa katapusan (ang libro sa Pinadayag) ingon nga duha ka saksi sa mao rang tagna, kay ang gikinahanglan sa pagpamatuod sa usa ka kamatuoran nga biblikal mao ang duha ka saksi. Ang gitagna nga mga panghitabo ug ang paghulagway sa mga kalihokan sa mga propeta may kalabotan sa tagna, silang duha dinasig.
Ang tanang Kasulatan gihatag pinaagi sa inspirasyon sa Dios, ug mapuslanon alang sa pagtulon-an, alang sa pagbadlong, alang sa pagtul-id, alang sa pagpanudlo diha sa pagkamatarong: Aron ang tawo sa Dios mamahimong hingpit, nga sangkap sa hingpit alang sa tanang maayong mga buhat. 2 Timoteo 3:16, 17.
Kon ang gitagna nga mga hitabo sa Biblia naghulagway sa katapusan sa kalibotan, nan ang hulagway sa propeta ug sa iyang palibot sa dihang siya makadawat ug makapanghimatuod sa maong tagna maoy usa usab ka hulagway sa katapusan sa kalibotan. Busa, sa dihang ang palibot ug ang mga kalihokan sa usa ka propeta gihulagway sa paagi nga matagnaon—ang propeta maoy hulagway sa katawhan sa Dios sa katapusan sa kalibotan. Uban niining pagsabot nga natukod na, sa dihang atong pagahiuson ang linya sa tagna ni Elias diha sa Malakias uban sa mga linya sa Pinadayag 14 ug 18, silang tanan nagapanghimatuod mahitungod sa kasaysayan sa katapusang mensahe sa pasidaan—apan ang ilang pagpanghimatuod adunay duha ka bahin.
Ang mensahe naglangkob sa mga gitagna nga panghitabo nga anaa sa gawas sa katawohan sa Dios, ug ang ikaduhang pagpamatuod naglangkob sa kasinatian sa manalagna samtang nagadawat ug nagamantala sa mensahe. Ang profetikanhong konsepto sa duha ka profetikanhong linya nga nagarepresentar sa gawas ug sulod sa mao rang kasaysayan giila ug gibutang sa publikong rekord sa mga unang payunir sa Adventismo. Ang klasikal nga pananglitan niini nga paggamit sa mga payunir, sa akong hunahuna, mao sa dihang ilang giila nga ang pito ka mga iglesia sa Pinadayag ug ang pito ka mga timri sa Pinadayag maoy managsama nga mga kasaysayan nga nagaila sa sulod ug gawas nga kasaysayan sa iglesia. Ang mga timri nagarepresentar sa gawas nga kasaysayan; ang mga iglesia, sa sulod.
Ang mensahe ni Elias sa Malakias, ang Pinadayag kapitulo katorse ug napulog-walo, nag-ila sa mao rang katapusang mensahe sa pasidaan nga gitawag usab nga “ang Pinadayag ni Jesu-Cristo” diha sa unang kapitulo sa Pinadayag. Sa unang kapitulo ang Dios nga Amahan mihatag sa mensahe kang Cristo, nga unya gihatag niya kang Gabriel, nga unya mihatag niini kang Juan nga unya mipadala niini ngadto sa mga iglesia. Ang mensahe ni Elias, maingon man ang mga mensaheng girepresentahan diha sa Pinadayag kapitulo usa, katorse ug napulog-walo, mao gayud ang usa ug mao rang mensahe.
Ug ang mga espiritu sa mga propeta mapailalom sa mga propeta. Kay ang Dios dili mao ang tagsulat sa kalibog, kondili sa pakigdait, ingon sa tanang mga iglesia sa mga balaan. 1 Corinto 14:32, 33.
Sa kanunay mao ra gihapon nga mensahe, kay ang “mga propeta nasakop sa mga propeta.” Ang pulong nga gihubad nga “nasakop” diha sa mga bersikulo nagpasabot, “ipaubos; sa pamaagi nga nagapakita sa kaugalingon, motuman: – mapasakop sa pagkamasinugtanon (masinugtanon), ipailalom, pailalon ngadto, mahimong (o himuon nga) sakop (sa, ngadto sa), mapailalom sa pagkasakop (sa, ilalom sa), motugyan sa kaugalingon ngadto sa.” Ang tanang mga propeta nagkauyon sa usag usa ug nagapailalom sa usag usa, kay kon dili, ang mensahe nga ilang gihatag makapamunga ug kalibog.
Ang tanang mga hulagway nga profetiko sa katapusang mensahe sa pasidaan nagrepresentar sa mao gihapong mensahe. Disenyo sa Ginoo nga kadtong giisip nga “manggialamon” diha sa sambingay sa napulo ka mga ulay, nga gitawag usab nga “manggialamon” nga “makasabut” sa “pagdugang sa kahibalo” sa dihang ang basahon ni Daniel maablihan, kabubut-on sa Ginoo nga ang “manggialamon” makaila sa pinasahi nga mensahe sa dihang kini maablihan. Kana nga pag-ila matuman pinaagi sa paggamit sa pamaagi sa biblikanhong pagtuon nga sa piho gayud giila sulod sa Biblia mismo. Kana nga pamaagi matuman subay sa Isaias beinte-otso pinaagi sa proseso sa pagdala sa nagkalainlaing mga linya sa tagna nga naghisgot sa usa ka biblikanhong hilisgutan sa pagkatakdoay sa usa’g usa aron matukod ang husto nga mga hitabo nga profetiko.
Nagahangyo ako sa inyong pagpailub samtang tapuson nato dinhi kining maong artikulo ug ipadayon kining mga hunahuna sa sunod nga artikulo.